Αρχική Blog Σελίδα 1854

Κίνα: Πως οι Άμεσες Εξωτερικές Επενδύσεις (FDI) επηρεάζουν την εξωτερική πολιτική

0

 

Αφρική, Δρόμος του Μεταξιού και Ταιβάν

Της Πωλίνας Άνιφτου, Αναλύτριας Εξωτερικής πολιτικής και Επενδύσεων

Η εξωτερική πολιτική στο πολυπρίσμα της συνύπαρξης των ιδιωτικών και δημόσιων  συμφερόντων έχει εντάξει στο διπλωματικό πεδίο την διακρατική ανάπτυξη σχέσεων σε πολιτιστικό, οικονομικό και εκπαιδευτικό επίπεδο. Έτσι τα κράτη πλέον δεν παραμένουν στα ξύλινα όρια των πρεσβειών τους και των σχέσεων που επιβάλλουν τα πρωτόκολλα. Οι δημόσιες εταιρίες εισέρχονται σε κοινοπραξίες με άλλες δημόσιες/ ιδιωτικές εταιρίες σε ξένες χώρες. Ιδιωτικές εταιρίες χρηματοδοτούνται από δημόσιες τράπεζες, ταμεία και μετοχικά σχήματα στην εκτέλεση έργων προς όφελος κρατικών και διπλωματικών στρατηγικών.

Πολλάκις έχει αναφερθεί η σημασία της οικονομικής συμβολής στην διατήρηση διπλωματικών σχέσεων, στον επηρεασμό πολιτικών αποφάσεων και στην διατάραξη του διεθνούς στάτους. Η αναγνώριση της Ιερουσαλήμ το 2017 ως πρωτεύουσας του Ισραήλ από τις ΗΠΑ οδήγησε τις 7 χώρες (Γουατεμάλα, Ονδούρα, Νήσοι Μάρσαλ, Τόγκο, Μικρονησία Ναούρου και Παλάου) οι οποίες επενδυτικά και μακροοικονομικά ελέγχονται από τις ΗΠΑ να ψηφίζουν υπέρ της πρότασης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ και να μεταφέρουν τις πρεσβείες τους από το Τελ- Αβίβ στην Ιερουσαλήμ εν μέσω διεθνούς κατακραυγής. Η δε υπογραφή της Συνθήκης Ειρήνης (1994) μεταξύ Ιορδανίας και Ισραήλ έφερε δημοσιονομική ισορροπία στην Ιορδανία και επέδειξε πόσο η οικονομική εξάρτηση ματαιώνει ιδεολογικές και εθνικές πρακτικές δεκαετιών. Οι ΗΠΑ ξεκίνησαν μια σειρά διευθετήσεων ελάφρυνσης και αναδιάρθρωσης του εξωτερικού χρέους της Ιορδανίας, συνολικής αξίας άνω των 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτές οι ρυθμίσεις ήταν εξαιρετικά σημαντικές για την αποκατάσταση της οικονομικής αξιοπιστίας της Ιορδανίας μετά από μια σοβαρή οικονομική κρίση το 1989-1990 και τον πόλεμο του Κόλπου το 1990-1991.

Στην δε Κίνα το πολιτειακό σύστημα ελέγχεται από το Κομμουνιστικό Κόμμα της χώρας που είχε ως πρόκριμα αφενός την ενσωμάτωση του Χονγκ Κόνγκ και της Ταιβάν στην «μητέρα Κίνα» και αφετέρου την δημιουργία μιας ζώνης ζωτικής ασφάλειας με επενδύσεις σε τρίτες χώρες. Ενώ στην γεωπολιτική ο «Ζωτικός Χώρος» συσχετίζεται με την γεωγραφική ασφάλεια, για την Κίνα ο Ζωτικός Χώρος έχει διαστάσεις οικονομικών και πολιτιστικών προσεγγίσεων και την δημιουργία διπλωματικής εγγύτητας για την εξάρτηση τρίτων χωρών από την Κινέζικη τεχνογνωσία, τις επενδύσεις, τα προϊόντα και την τεχνολογία με απώτερο σκοπό την στρατηγική (στρατιωτική και πολιτική) παρουσία σε τρίτες χώρες.

  • Η εξωτερική πολιτική των δανείων και η «τακτική της εξάρτησης»

Η κινέζικη επενδυτική κινητικότητα στην Αφρική άρχισε από το 2000 μετά την επαναφορά του Χονγκ Κόνγκ στην Κίνα το 1997 έπειτα από 150 χρόνια Βρετανικής κυριαρχίας (1842- 1997). Η Κίνα με την ένταξη του Χονγκ Κόνγκ στην επικράτεια της και μέχρι την πλήρη επανάκτηση των τραπεζικών και χρηματοπιστωτικών δεσμεύσεων αναγκάστηκε να κινηθεί προς την Δύση για να αντιληφθεί πως κινείται το φιλελεύθερο σύστημα. Επίσης χρησιμοποιώντας το Χονγκ Κόνγκ και δημιουργώντας Ελεύθερες Οικονομικές Ζώνες στην χώρα ως φορολογικούς και τραπεζικούς παραδείσους (πχ νησί Μακάου) επιδίωξε να δεχθεί νέες επενδύσεις, αλλά και Κινέζικες εταιρίες εγγεγραμμένες σε αυτούς τους παραδείσους να είναι πιο ευέλικτες στην διεθνή αγορά.

«Αυτή τη στιγμή, το 90% των κινεζικών εταιρειών που επενδύουν στην Αφρική είναι ιδιωτικές εταιρείες», αναφέρει το London School of Economics’ China-Africa Initiative. Οι ιδιωτικές εταιρείες έχουν διαφορετικά επενδυτικά χαρακτηριστικά από τις κρατικές εταιρείες. Αντί να επενδύσουν μόνο στην ενέργεια, τις μεταφορές και τις υποδομές, θα επενδύσουν σε τομείς που είναι κατάλληλοι για μια μεσαία τάξη της Αφρικής, όπως η γεωργία, η επεξεργασία τροφίμων, η ψυχαγωγία και τα ιδιωτικά δάνεια σε τράπεζες. Ως εκ τούτου η κινέζικη εμπλοκή στην Αφρική δεν αφορά τομείς μόνο προς κέρδος αλλά έχει και δομικά χαρακτηριστικά προς συνεργασία με πολιτικές κινήσεις και εργατικές πρωτοβουλίες μέσω και της τακτικής και ιδεολογίας του ΚΚ της χώρας. Άλλωστε στην Αφρική η Αιθιοπία αποτελούσε μακράν μια από τις χώρες με τα σπουδαιότερα αριστερά κινήματα στον κόσμο, και η ανέχεια έφερε πολλές χώρες να προσεγγίσουν την Κίνα για την λήψη δανείων.

Έτσι από το 2001 ως το 2018, η Κίνα δάνεισε περίπου 126 δισεκατομμύρια δολάρια σε αφρικανικές χώρες. Από το 2001 ως το 2018, η Κίνα επένδυσε 41 δισεκατομμύρια δολάρια σε FDI. Οι χώρες που δεσμεύτηκαν με Κινέζικα δάνεια στην Αφρική αντιπροσωπεύουν το 68% του συνόλου των Κινέζικων επενδύσεων και δανείων και περιλαμβάνουν χώρες όπως η Αγκόλα, η Αιθιοπία, η Ζάμπια και το Καμερούν. Ενώ η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) και η Νότια Αφρική – αντιπροσώπευαν το 63% του συνολικού κινεζικού αποθέματος επενδύσεων  στην Αφρική. Μεταξύ 2001 και 2012, οι ΗΠΑ επένδυσαν 56,3 δισεκατομμύρια δολάρια στην Αφρική, αλλά ξόδεψαν επίσης 9 τρισεκατομμύρια δολάρια για τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας όπως στην περίπτωση της Μπόκο Χαράμ στην Νιγηρία και των Ισλαμικών οργανώσεων σε Κένυα και Σομαλία.

Κατά τη διάρκεια της πιο πάνω περιόδου η επενδυτική επιρροή των ΗΠΑ μειώθηκε περίπου κατά 8% στην αφρικανική ήπειρο, επίσης πρώην αποικιοκρατικές δυνάμεις στην Αφρική όπως η Γαλλία και η Πορτογαλία έδωσαν μεγάλη μάχη για την παραμονή τους απέναντι στην Κίνα. Ήδη στην Ναμίμπια και στην Αγκόλα εταιρίες από το Ισραήλ και την Τουρκία άρχισαν να επενδύουν στον κατασκευαστικό τομέα, και εμπορικά επιμελητήρια αποφάσισαν να μπουν στην μάχη για να καθιερωθούν οι εταιρίες τους στην Αφρική. Στις ΗΠΑ οι ισχυρισμοί σχετικά με τα κίνητρα στα οποία βασίζεται η εμπλοκή της Κίνας στην Αφρική έχουν προκαλέσει διαμάχη με τίτλους σε διεθνή πρακτορεία όπως “Η Κίνα στην Αφρική: Επένδυση ή Εκμετάλλευση;” ή «Η Κλίντον προειδοποιεί ενάντια στη «νέα αποικιοκρατία» στην Αφρική». Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζον Μπόλτον χαρακτήρισε τις κινεζικές επενδύσεις και την δανειοδότηση στην Αφρική ως ληστρικές: «η στρατηγική χρήση του χρέους για να κρατήσει τα κράτη στην Αφρική δέσμια στις επιθυμίες και τις απαιτήσεις του Πεκίνου».

Το «Forum on China Africa Cooperation» (FOCAC) ανακοίνωσε το 2018 το όραμα της Κίνας και των αφρικανικών χωρών για το 2035. Το πλάνο αφορούσε επενδύσεις 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων μέχρι το 2023. Ως εκ τούτου, οι κινέζικες επενδύσεις στην Αφρική επιδιώκεται ως το 2035 να αγγίξουν τα 90 δισεκατομμύρια δολάρια, με ρυθμό ανάπτυξης 10% που θα σήμαινε γενικά αποθέματα (stocks) 181 δισεκατομμυρίων δολαρίων έως το 2035, γεγονός που θα καθιστούσε την Κίνα ως τον μεγαλύτερο επενδυτή της Αφρικής.

Το 2020 η Αμερικάνικη Επιτροπή «U.S.-China Economic and Security Review Commission» προειδοποίησε ότι η Κίνα προωθεί στις χώρες στις οποίες και επενδύσει το σύστημα της «μονοκομματικής, αυταρχικής διακυβέρνησης» εκπαιδεύοντας πολιτικά κόμματα στην Αφρική, πουλώντας προηγμένη τεχνολογία ψηφιακής επιτήρησης και επηρεάζοντας τα μέσα ενημέρωσης. Το «Center for American Progress» συνδέει τις κινεζικές τεχνολογικές πρωτοβουλίες στη Ζιμπάμπουε με την ψήφιση της νομοθεσίας το 2019 από την χώρα για τα αδικήματα στον κυβερνοχώρο και την ασφάλεια που περιορίζει την ελευθερία του διαδικτύου, συμπεριλαμβανομένης της στόχευσης υπηκόων της Ζιμπάμπουε στο εξωτερικό που «μάχονται εναντίον της χώρας και του πολιτεύματος». Μιλώντας τον Νοέμβριο του 2019 για την υποστήριξη ανάλογης νομοθεσίας, η Πρώτη Κυρία της Νιγηρίας Aisha Buhari δήλωσε: «Εάν η Κίνα μπορεί να ελέγξει πάνω από 1,3 δισεκατομμύρια ανθρώπους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν βλέπω κανένα λόγο για τον οποίο η Νιγηρία δεν μπορεί να επιχειρήσει να ελέγξει 180 εκατομμύρια κατοίκους».

Από την άλλη η Κίνα αντικρούοντας τα όσα αναφέρονται κυρίως από τις ΗΠΑ έχει μεταφέρει ιατρικές ομάδες και έχει δώσει ιατρική και φαρμακευτική βοήθεια σε χώρες της Αφρικής όπως το Λέσοθο σε μόνιμη βάση. Επίσης, έργα όπως η κατασκευή ειδικών οικονομικών ζωνών που λειτουργούν από την Κίνα, δρόμοι με διόδια και γέφυρες που αντιπροσωπεύουν το 35% των συνολικών επενδύσεων του 2020 δεν σταμάτησαν κατά την διάρκεια του Covid αποδεικνύοντας τον επαγγελματισμό των κινέζικων εταιριών. Επίσης το 1/3 του ηλεκτρικού δικτύου και της ενεργειακής υποδομής της Αφρικής που χρηματοδοτείται και κατασκευάζεται από κρατικές κινεζικές εταιρείες από το 2010, κατά την διάρκεια του Covid προχώρησε με γοργούς ρυθμούς για να παρασχεθεί βοήθεια σε νοσοκομεία και ιατρικές εγκαταστάσεις στις διάφορες χώρες.

  • Η ανώτερη εξωτερική πολιτική έχει απαιτήσεις από τον εαυτό της

Η εξωτερική πολιτική της Κίνας βασίζεται κυρίως στην θεωρία του realist constructivism όπου δηλαδή η εξωτερική πολιτική για την επίτευξη των ρεαλιστικών στόχων της κινείται χρησιμοποιώντας αρχές και αξίες της ιστορίας, της κοινωνικής ψυχολογίας και της θρησκείας για την εφαρμογή της. Η εξωτερική πολιτική της Κίνας είναι εν πολλώ βασισμένη στις αρχές του Κομφούκιου και των έργων του όπως τα «Ανάλεκτα» που εκδόθηκαν και έγιναν φιλοσοφικές διακυβερνητικές διατάξεις κατά την διάρκεια της δυναστείας των Χαν (206 πχ – 220 μχ).

Οι αρχές της Κινέζικης ιστορικής πολιτικής πιστεύονταν ότι περιείχαν τις βασικές αρχές που απαιτούνται για την καθοδήγηση του ηγέτη και του λαού για μια ηθική ζωή και διακυβέρνηση. Τα έργα του Κομφούκιου προσφέρουν μια έγκυρη καταγραφή μιας παλαιότερης περιόδου της κινεζικής ιστορίας που είχε φτάσει στο απόγειό της με την αναφορά σε μια «πεφωτισμένη διακυβέρνηση». Η  ιδανική μορφή διακυβέρνησης, που περιγράφεται σε βιβλία του Κομφούκιου θεωρείται από πολλούς μελετητές ως «Η Βίβλος της Κίνας και το Σύνταγμά της χώρας» που οι παλαιότερες φιλοσοφίες παροτρύνουν τον λαό και το κράτος να κοιτάξουν στο μέλλον και να δημιουργήσουν «νέους δρόμους».

Ο νέος δρόμος για την Κίνα αποτέλεσε και ο «Δρόμος του Μεταξιού» φιλοσοφικά, πολιτικά και οικονομικά όπου η Κίνα θέλησε να δεσμεύσει δύση και ανατολή με την επέκταση του πολιτισμού και της οικονομικής της επιρροής. Ο Δρόμος του Μεταξιού έχει τρεις κατευθύνσεις για την Κίνα:

  • Μεταφορά προϊόντων από την Κίνα μέσω του Καζακστάν και της Ουκρανίας στην Δύση. Ήδη οι Κινέζικες εταιρίες το καλοκαίρι του 2021 υπέγραψαν συμφωνίες αξίας 3 δισεκατομμυρίων με την Ουκρανία ώστε να κατασκευαστούν δρόμοι, και να συντηρηθούν σιδηρόδρομοι για την μεταφορά κινέζικων προϊόντων στην Ε.Ε. Το 2021, η China Railway Express έστειλε 15.000 εμπορευματικά τρένα με εμπορευματοκιβώτια μέσω του Καζακστάν, αύξηση 22% σε σύγκριση με το 2020, επίσης η χώρα επένδυσε 19,2 δισεκατομμύρια δολάρια στο Καζακστάν μεταξύ 2005-20, σύμφωνα με την κινεζική πρεσβεία στο Καζακστάν. Περίπου 56 έργα που υποστηρίζονται από την Κίνα αξίας σχεδόν 24,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το 2023, ενώ ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέβαλε επενδύσεις άνω των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε Ουκρανία και Καζακστάν.
  • Μεταφορά προϊόντων από την Κίνα μέσω της Ρωσίας στην Φιλανδία ώστε τα Φιλανδικά λιμάνια και αεροδρόμια να καταστούν σταθμοί φύλαξης και μεταφοράς εμπορευμάτων και εμπορευματοκιβωτίων. Το 2019 μια σιδηροδρομική σήραγγα που θα συνδέει το Ελσίνκι με την πρωτεύουσα της Εσθονίας Ταλίν είχε λάβει προσωρινή χρηματοδότηση 17 δισεκατομμυρίων δολαρίων από την κινεζική Touchstone Capital Partners, την τελευταία επένδυση υποδομής στο σχέδιο του Δρόμου του Μεταξιού του Πεκίνου. Το 2016 η κινεζική National Silicon Industry Group εξαγόρασε την φινλανδική εταιρεία παραγωγής πυριτίου Okmetic για περίπου 150 εκατομμύρια ευρώ. Η JOT Automation, μια εταιρεία που επικεντρώνεται στον αυτοματισμό και τις δοκιμές παραγωγής, αγοράστηκε από την κινεζική Wuxi Lead Intelligent Equipment για 74 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η κινεζική HNA Tourism Group αγόραζε την Carlson Hotels και η συμφωνία συμπεριλαμβάνει και την πολυεθνική αλυσίδα Radisson Hotel, η οποία δραστηριοποιείται στη Φινλανδία. Η κινεζική Kaidi, η οποία ειδικεύεται σε φιλικές προς το περιβάλλον εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας, σχεδιάζει το εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας βιοκαυσίμων Kemi, το οποίο επί του παρόντος εξετάζεται ως έργο αξίας 1 δισεκατομμυρίου ευρώ. Η αίτηση ένταξης στο ΝΑΤΟ της Φιλανδίας τον Μάιου του 2022 έφερε την προσωρινή παύση των επενδύσεων της Κίνας στα λιμάνια της νότιας Φιλανδίας και σε αεροδρόμια στο αρκτικό μέρος της χώρας, πράγμα που λόγω και του πολέμου στην Ουκρανία αυτές οι δύο δίοδοι του Δρόμου του Μεταξιού αναχαιτίστηκαν.
  • Η Τρίτη δίοδος του Δρόμου του Μεταξιού ήταν το Ιράν. Το 2021 η Κίνα και το Ιράν υπέγραψαν την συμφωνία του αιώνα για συνεργασία σε εμπορική βάση, ασφάλεια και τεχνολογία αξίας 400 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η συμφωνία θα δέσμευε τις αγορές της Κεντρικής Ασίας και των δύο χωρών για εξαγωγές μέσω του λιμανιού της Βηρυτού και θα συνέδεε την Σανγκάη μέσω του Τατζικιστάν και του Αφγανιστάν με το Ιράν και την Μεσόγειο. Η ανατίναξη του λιμανιού τον Αύγουστο του 2020 και η υπογραφή των Συμφωνιών του Αβραάμ τον ίδιο μήνα στην Ουάσιγκτον αναχαίτισε πολύ νωρίς και αυτή την προοπτική.

Ο Δρόμος του Μεταξιού για την Κίνα προς την Δύση περνούσε μέσα από την Ευρασία, ο πόλεμος στην Ουκρανία, η έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού, η ανυπαρξία προόδου στις συνομιλίες της Βιέννης για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν φέρνει πια την Κίνα αντιμέτωπη με την ηθική διάσταση του ζητήματος της «μιας Κίνας» και της εξόδου της στον Ειρηνικό Ωκεανό. Ο Κινέζος ηγέτης Xi τον Ιούλιο του 2022 στην επέτειο για τα 100 χρόνια από την ίδρυση του ΚΚ, ανέφερε πως το ΚΚ «πρέπει να κερδίσει την καρδιά και το μυαλό» των κατοίκων του Χονγκ Κόνγκ και της Ταιβάν σε μια περίοδο όπου στο εσωτερικό, η Κίνα παλεύει με την επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης, μια βαθύτερη εγχώρια κρίση στεγαστικών δανείων και μια πολιτική Covid Zero που την έχει αναγκάσει να κλείσει τα σύνορά της.

Η επίσκεψη Pelosi αρχικά στην Ταιβάν τον Αύγουστο του 2022 και μετέπειτα ο κατακλυσμός της μικρής χώρας τον ίδιο μήνα από Αμερικάνους εμπειρογνώμονες φανέρωσε και το μέγεθος της αγωνίας των ΗΠΑ για τυχόν επέμβαση της Κίνας στην Ταιβάν. Τα γεγονότα του αποκλεισμού της Κίνας το 1996 από την διακυβέρνηση Κλίντον όταν η Κίνα απειλούσε με εισβολή, εν έτει 2022 θα επέφερε τρομακτικές απώλειες στις αμερικανικές επενδύσεις και παρουσία στην περιοχή.

Οι αρχές της Ταϊβάν προκειμένου να διασφαλίσουν την ασφάλεια της χώρας επιδιώκουν να δεσμεύσουν μια κινέζικη εισβολή με προσβολή ξένων επενδύσεων, έτσι στο Χρηματιστήριο της Ταϊπέι, οι ξένες επενδύσεις αντιπροσωπεύουν περίπου το 45% της κεφαλαιοποίησης της Taiwan Stock Exchange (TWSE) από το 2020. Η Ταϊβάν επιτρέπει τη δημιουργία υπεράκτιων τραπεζικών μονάδων, χρεογράφων και ασφαλιστικών μονάδων για να προσελκύσει ευρύτερο επενδυτικό κοινό για παγκόσμια πολιτική στήριξη ένεκα του γεγονότος ότι δεν αναγνωρίζεται επίσημα ως χώρα στον ΟΗΕ, καίτοι συμμετέχει σε πάνω από 40 παγκόσμιους και περιφερειακούς οργανισμούς. Στο τέλος του 2020, 948 εταιρείες ήταν εισηγμένες στο TWSE, με συνολικό όγκο συναλλαγών στην αγορά 157,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο στην Ταϊπέι συναντάται τακτικά με φορείς της Ταϊβάν, όπως το Εθνικό Συμβούλιο Ανάπτυξης (NDC) για να προωθήσει τις σχέσεις των δύο χωρών σε μια εποχή που η Κίνα επιδιώκει να εντάξει την Ταιβάν στον κόλπο της επικράτειας της  ώστε απρόσκοπτα να έχει έξοδο στην θαλάσσια περιοχή από την Οκινάουα της Ιαπωνίας ως το Βιετνάμ, που πια το τελευταίο γίνεται κέντρο προσέλκυσης αμερικανικών επενδύσεων.  Το διμερές εμπόριο ΗΠΑ- Ταιβάν στήριξε περισσότερες από 200.000 θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ από το 2019, ενώ η Ταϊβάν είναι ο 12ος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος των ΗΠΑ στον τομέα των αγαθών και το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών το 2021 ανήλθε συνολικά στα 114 δισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας αύξηση 80% σε σχέση με το 2012.

Το εμπόριο υπηρεσιών, εν τω μεταξύ, ανήλθε συνολικά σε 19,8 δισεκατομμύρια δολάρια το 2021 – μια σημαντική ανάκαμψη από την ύφεση στα 15,2 δισεκατομμύρια δολάρια κατά τους μήνες αιχμής της πανδημίας του 2020. Η Ταϊβάν είναι ένας κρίσιμος προμηθευτής για τις παγκόσμιες αλυσίδες τεχνολογικών προιόντων των ΗΠΑ και οι διμερείς οικονομικοί δεσμοί με την Ταϊβάν χαρακτηρίζονται από αυξανόμενο εμπόριο και επενδύσεις σε βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας.

Ως εκ τούτου μπορεί για την Κίνα η Ταιβάν να αποτελεί ένα μεγάλο κομμάτι της Κινέζικης ιστορίας και μιας γεωπολιτικής αξίας τμήμα στην Κινέζικη θάλασσα, οι ΗΠΑ όμως μετά την επίσκεψη Pelosi στην Ταιβάν και την έναρξη συζητήσεων για την σύναψη νέας εμπορικής συμφωνίας εν μέσω απειλών από την Κίνα αποδεικνύουν πως η Ταιβάν που μέσω των νησιών Κιμμέν απέχει μόνο 10 χλμ από τις ακτές της Κίνας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ασφάλεια των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας αλλά και της AUKUS. Η επίσκεψη της νέας Αμερικανής Πρέσβειρας Caroline Kennedy στην Αυστραλία στα Νησιά Σολομώντα τον Αύγουστο του 2022 ώστε να αποκατασταθούν οι σχέσεις των νησιών με τις ΗΠΑ μετά την εμπλοκή της Κίνας και τον εκτοπισμό των επενδύσεων της Ταιβάν που αποτελούσε σύμμαχο για τα νησιά τα τελευταία 15 χρόνια και μόλις τον Δεκέμβριο του 2021 ενέκρινε ένα δάνειο ύψους 25 εκατομμυρίων δολαρίων στα Νησιά Σολομώντα από την Export Import Bank (EXIM) της Ταϊβάν, μας φέρνουν μπροστά σε παγκόσμιες ανακατατάξεις για την δύναμη των θαλασσών και των χωρών- συμμαχιών που ελέγχουν τα θαλάσσια περάσματα του Ινδο-Ειρηνικού.

economytoday.sigmalive.com

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΞΑΝΑΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ

7
του Παντελή Σαββίδη
(Με αφορμή την δυσαρέσκεια Δένδια).
Σύμφωνα με την “Καθημερινή” το γεγονός ότι ο υπουργός εξωτερικών Νίκος Δένδιας κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στη Σερβία δεν έδωσε κοινή συνέντευξη τύπου με τον Σέρβο ομόλογό του δεν ήταν τυχαίο. Εξέφρασε την δυσαρέσκεια της ελληνικής πλευράς για την σύγκλιση Σερβίας- Τουρκίας.
Με αφορμή το γεγονός αυτό, αλλά και άλλα της πολιτικής Βούτσιτς, στελέχους της κυβέρνησης Μιλόσεβιτς, αξίζει να ξαναδιαβάσουμε τα Βαλκάνια όσοι ασχοληθήκαμε με αυτά απο το 1989-2008.
Ο υπογραφόμενος κάλυψε τις εξελίξεις όλη αυτήν την περίοδο.
Σερβία και Τουρκία έχουν δύο κοινά χαρακτηριστικά που τις φέρνους κοντά.
Το πρώτο είναι ότι θέλουν και οι δύο να ακροβατήσουν μεταξύ Δύσης και Ανατολής και να ωφεληθούν και απο τις δύο πλευρές.
Το δεύτερο είναι ο μεγαλοϊδεατισμός που τις διακρίνει. Πιστεύουν πως είναι προνομιούχα έθνη και πρέπει να κυριαρχήσουν στα Βαλκάνια.
Αυτά τα δύο κοινά στοιχεία κάνουν την συνεργασία τους επικίνδυνη. Και επειδή οι γεωπολιτικές εξελίξεις πρέπει να αναλύονται χωρίς συναισθηματισμούς θα επισημάνω μερικά πράγματα που μπορεί να στεναχωρήσουν Σέρβους φίλους.
1.-Η Γιουγκοσλαβία ήταν ένα πολιτειακό μόρφωμα κομμένο και ραμμένο στα μέτρα του Τίτο. Είναι αμφίβολο αν άλλος ηγέτης μπορούσε να την διαχειριστεί, όπως ο Τίτο. Γι αυτό και μετά το θάνατό του, το 1980, άρχισε η αποδόμησή της. Ο Τίτο ανέπτυξε διάφορες τεχνικές. ‘Οπως, για παράδειγμα, την ανάμειξη των εθνοτήτων για να δαμάσει τους εθνικισμούς και, κυρίως, τον Σερβικό εθνικισμό.
Μια άλλη περίπτωση κράτους που διαμορφώθηκε με τα πρότυπα και τις δυνατότητες του ηγέτη-δημιουργού του είναι η Γερμανία του Μπίσμαρκ. Οι δομές που διαμόρφωσε, λένε οι ειδικοί, ήταν προδιαγραφές για την δική του ικανότητα διακυβέρνησης. Μετά τον θάνατό του, η Γερμανία οδηγήθηκε και οδήγησε την Ευρώπη σε δύο παγκοσμίους πολέμους. Και τα στοιχεία αυτά θεωρούνται σημαντικά σε αυτήν την εξέλιξη.
2.-Για την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας δεν ευθύνεται κανένας εξωτερικός παράγων. Ούτε καν η Γερμανία. Η Γερμανία, απλώς, έβαλε το χεράκι της. Εθνότητες δεν κρατιούνται ενωμένες σε ενιαία κρατική δομή χωρίς την θέλησή τους. Αυτό ήταν και το βασικό λάθος του Μιλόσεβιτς. Πίστεψε πως θα μπορούσε να κρατήσει με τη βία ενωμένη τη Γιουγκοσλαβία. Το αποτέλεσμα είναι η διάλυσή της με ποταμούς αίματος.
3.-Η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, γεωπολιτικά ευνόησε τα άλλα βαλκανικά κράτη. Ισχυρές κρατικές οντότητες σαν και της Γιουγκοσλαβίας απο τη μια και της Τουρκίας απο την άλλη θα διαμόρφωναν ένα δίπολο επικίνδυνα ανησυχητικό για τα Βαλκάνια.
4.- Εκεί που αδικήθηκε η Σερβία και βίωσε μια τραγωδία ο λαός της ήταν οι ΝΑΤΟϊκοί βομβαρδισμοί. Και η υπόθεση του Κοσυφοπεδίου.
5.-Η κομμουνιστική ηγεσία, απο εποχής Μιλόσεβιτς, στην προσπάθειά της να πετύχει τους στόχους της χρησιμοποίησε και την σερβική Εκκλησία και τους Σέρβους χριστιανούς. Έδωσε μια θρησκευτική διάσταση στους πολέμους για να πετύχει τους στόχους της. Η διάσταση αυτή διευρύνθηκε επικίνδυνα στα Βαλκάνια με πολλές ορθόδοξες χριστιανικές χώρες-και πρώτη την Ελλάδα- να συνδράμουν με κάθε μέσο στην σερβική εκκλησία. Αναφορές σε ορθόδοξα τόξα και άλλα παρόμοια είχαν γίνει επικίνδυνες και υπήρξε κίνδυνος να οδηγήσουν τις εξελίξεις σε θρησκευτικούς πολέμους. Μάλλον, αποφεύχθηκε.
6.-Όλη αυτήν την περίοδο υπήρξε μια διαφορετική συμπεριφορά μεταξύ σερβικής κυβέρνησης και σερβικού λαού. Η ελληνοσερβική σύγκλιση έγινε σε λαϊκή βάση. Οι σχέσεις των κρατών δεν ήταν ποτέ ίδιες με τις σχέσεις που διαμορφώθηκαν στους δύο λαούς.
7.-Στην σερβική ελίτ υπάρχει μια αίσθηση μεγαλοϊδεατισμού που διαμορφώθηκε, απο όσο μπορώ να γνωρίζω, την περίοδο της κομμουνιστικής κυριαρχίας. Πράγματι, στην τότε Γιουγκοσλαβία είχαν διαμορφωθεί πολιτικά, κοινωνικά και πολιτιστικά ρεύματα διακριτά απο τις άλλες χώρες του κομμουνιστικού μπλόκ. Η ιδέα της αυτοδιαχείρισης, προβλήθηκε ως εναλλακτική της κρατικοποίησης της οικονομίας. Και στην διαμόρφωσή της Γιουγκοσλάβοι θεωρητικοί διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο. Πρωτοποριακό θα έλεγα. Αυτή η θεωρητική,πνευματική αλλά και οικονομική παράδοση,κυριαρχεί και σήμερα στο υποσυνείδητο των Σέρβων και επηρεάζει την συμπεριφορά τους, ως μιας ξεχωριστής οντότητας στην περιοχή.
8.-Η Σερβία αντιμετωπίζει και σήμερα σοβαρά προβλήματα. Το Κοσυφοπέδιο είναι ένα απο αυτά. Το Σαντζάκ, όπου ζει μουσουλμανική μειονότητα ένα άλλο. Και είναι, επίσης σοβαρό. Και στα δύο η Τουρκία μπορεί να βοηθήσει στην διαχείρισή τους. Έτσι, τουλάχιστον, πιστεύουν, στο Βελιγράδι.
9.-Η Σερβία απο εποχής Γιουγκοσλαβίας είναι συνηθισμένη να παίζει τον ρόλο του ενδιάμεσου μεταξύ Δύσης και Ανατολής. Η Τουρκία παίζει αυτόν τον ρόλο ad hoc. Σήμερα τον έχει επιλέξει. Η κοινή αυτή στάση τους δεν αποκλείεται να οδηγεί τις ηγεσίες των δύο χωρών σε μια πολιτική σύγκλιση. Πόσο ανησυχητική είναι; Αν κρίνουμε απο την εκδήλωση ανησυχίας απο τον κ. Δένδια, κάτι ανησυχητικό θα συμβαίνει.
10.-Όσο και αν η Αθήνα περιφρονεί τα Βαλκάνια, τα φαντάσματά τους είναι εδώ και απαιτούν διαχείριση. Πρέπει να επιδιώξει να ξεκαθαρίσει τις σχέσεις με το Βελιγράδι και τις ισορροπίες στην περιοχή. Τι θέλουν στη σερβική πρωτεύουσα; Αν στόχος της πολιτικής τους είναι μια σύγκλιση με την Τουρκία να το ξεκαθαρίσουν για να πάρουν τις αποφάσεις τους και οι άλλες βαλκανικές χώρες. Υπάρχουν πολλές εναλλακτικές λύσεις. Πάντως, η εμπειρία τους με την Τουρκία δεν θα τους βγει σε καλό. Μάλλον, έχουν ξεχάσει τι σημαίνει τουρκική πολιτική.

Ντάνιελ Πάιπς: Η Ελλάδα είναι «πολύ πιο πολύτιμη για το ΝΑΤΟ από την Τουρκία»

6

 

World Geostrategic Insights: Ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε στις 2 Σεπτεμβρίου ότι «ένα ΝΑΤΟ χωρίς την Τουρκία είναι αδιανόητο. Η Ελλάδα δεν έχει καμία αξία στο ΝΑΤΟ. Αν υπάρχει Τουρκία, το ΝΑΤΟ είναι ισχυρό, αν δεν υπάρχει Τουρκία, το ΝΑΤΟ είναι αδύναμο». Έχει δίκιο;

Daniel Pipes: Όχι, κάνει λάθος, για δύο βασικούς λόγους. Πρώτον, ενώ η Τουρκία όντως φέρνει σημαντικά πλεονεκτήματα στη συμμαχία του ΝΑΤΟ – τις μεγάλες ένοπλες δυνάμεις της, την τρομερή στρατιωτική βιομηχανία και την κρίσιμη γεωγραφική της θέση – όλα αυτά τα πλεονεκτήματα πλήττονται από τις τουρκικές ενέργειες. Οι δυνάμεις επιτίθενται σε αμάχους στη Συρία, ο οπλισμός πηγαίνει στην Αιθιοπία και η τοποθεσία οδηγεί σε εξωφρενικές διεκδικήσεις ξηράς και θάλασσας. Δεύτερον, η Ελλάδα είναι πιστό μέλος του ΝΑΤΟ, έχει χτίσει τη στρατιωτική της δύναμη και συνεργάζεται παραγωγικά με δύο μη ΝΑΤΟϊκούς εταίρους, την Κύπρο και το Ισραήλ. Η αξιοπιστία της Ελλάδας την κάνει πολύ πιο πολύτιμη για το ΝΑΤΟ από την Τουρκία.

WGI: Μόλις μια μέρα αργότερα, στις 3 Σεπτεμβρίου, ο Ερντογάν κατηγόρησε την Αθήνα ότι κατέχει παράνομα νησιά στο Αιγαίο και απείλησε να καταλάβει ελληνικά νησιά: «Η κατάληψη εκ μέρους σας των νησιών δεν μας δεσμεύει. Όταν έρθει η ώρα, θα κάνουμε ό,τι χρειάζεται». Υπενθύμισε επίσης στους Έλληνες «να μην ξεχάσουν τη Σμύρνη», μια αναφορά σε μια τουρκική νίκη επί των ελληνικών δυνάμεων ακριβώς έναν αιώνα νωρίτερα. Τι λέτε για αυτές τις δηλώσεις;

DP: Τις βλέπω ως εξαιρετικά επικίνδυνο περισπασμό σε μια στιγμή που το ΝΑΤΟ επικεντρώνεται στο να βοηθήσει την Ουκρανία ενάντια στην επιθετικότητα του Πούτιν. Οποιαδήποτε εχθρική ενέργεια του Ερντογάν εναντίον της Ελλάδας δεν θα ήταν μόνο μια καταστροφή από μόνη της, αλλά θα έβλαπτε σοβαρά το ενιαίο μέτωπο κατά της ρωσικής εισβολής. Το ΝΑΤΟ πρέπει να προειδοποιήσει δυνατά και ξεκάθαρα τον Ερντογάν ότι θα σταθεί στο πλευρό της Ελλάδας εναντίον της Τουρκίας όπως ακριβώς και με την Ουκρανία εναντίον της Ρωσίας. Επίσης, αναρωτιέμαι αν ο Πούτιν ενθάρρυνε τον Ερντογάν να απειλήσει την Ελλάδα. Αν ναι, ποια μπορεί να είναι η απειλή ή το quid pro quo (το αντάλλαγμα);

WGI: Αντίθετα, η Άγκυρα έχει βελτιώσει, πρόσφατα, τις σχέσεις της με κράτη της Μέσης Ανατολής όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία, η Συρία, το Ισραήλ και η Αίγυπτος. Γιατί να ξεκινήσει αυτήν την καμπάνια γοητείας τώρα;

Το εξωφρενικό σχέδιο «Γαλάζια Πατρίδα» έχει προσελκύσει θαυμαστές στην Τουρκία.

Daniel Pipes: Σημειώστε την τρομακτική αντίθεση των απειλών κατά της Ελλάδας και τις γρήγορα θερμαινόμενες σχέσεις με αυτά τα κράτη της Μέσης Ανατολής. Δεδομένου ότι η Τουρκία είναι, ουσιαστικά, μια δικτατορία, η εξήγηση μάλλον βρίσκεται λιγότερο σε μια εξελιγμένη στρατηγική και περισσότερο στις προκαταλήψεις και τις ασυνέπειες του Ερντογάν. Ως νταής που συχνά δρα παράλογα, ίσως βλέπει τα κράτη της Μέσης Ανατολής ως απειλή για την εξουσία του ενώ απορρίπτει την Ελλάδα ως ασήμαντη. Όχι μόνο ο πληθυσμός της Τουρκίας είναι οκτώ φορές μεγαλύτερος από αυτόν της Ελλάδας, αλλά ο Ερντογάν είδε από κοντά την οικονομική παρακμή της Ελλάδας μετά την παγκόσμια ύφεση του 2008. Έτσι, κινητοποιεί την κοινή γνώμη ενάντια σε έναν αντιλαμβανόμενο πιο αδύναμο αντίπαλο και μακριά από αυτόν που θεωρεί πιο απειλητικό.

WGI: Αυτές οι αλλαγές στην εξωτερική πολιτική σηματοδοτούν μια τακτική ή στρατηγική αλλαγή;

DP: Σχεδόν ό,τι κάνει ο Ερντογάν είναι τακτικό, είτε επιχειρεί κατά των Κούρδων, είτε προωθεί την οικονομική ανάπτυξη, αγοράζει όπλα από τη Ρωσία είτε ενεργοποιεί τη γοητεία διεθνώς. Έχει μόνο δύο σταθερούς στόχους: τη συγκέντρωση προσωπικής δύναμης και την προώθηση μιας ισλαμιστικής ατζέντας.

WGI: Η Τουρκία γίνεται όλο και περισσότερο πρόβλημα για τους δυτικούς συμμάχους, επειδή δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της συμμαχίας για δημοκρατική διακυβέρνηση και συνεργάζεται στενά με τους αντιπάλους της (Ρωσία, Κίνα). Θα ήταν καλύτερα το ΝΑΤΟ χωρίς την Τουρκία;

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΟΠΟΤΕ ΤΟ ΝΑΤΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ISIS, ΤΟ ΙΡΑΝ, ΤΗ ΡΩΣΙΑ Ή ΤΗΝ ΚΙΝΑ.

Daniel Pipes: Απολύτως. Η Τουρκία είναι παθητικό κάθε φορά που το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζει το ISIS, το Ιράν, τη Ρωσία ή την Κίνα. Το μπλοκάρισμα της Άγκυρας για την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στη συμμαχία προσφέρει ένα επίκαιρο παράδειγμα ότι εμποδίζει το ΝΑΤΟ.

WGI: Πρέπει η συμμαχία να διερευνήσει τρόπους για να εκδιώξει ή να περιθωριοποιήσει την Τουρκία;

Daniel Pipes: Ναι, αν και αμφιβάλλω πολύ ότι αυτό θα συμβεί λόγω μιας νοοτροπίας που βλέπει τον Ερντογάν ως παρέκκλιση και αναμένει επιστροφή στην παλιά καλή Τουρκία του 1952-2002. Αλλά έχω νέα για το ΝΑΤΟ. Με μια μόνο μικρή εξαίρεση, όλα τα άλλα τουρκικά πολιτικά κόμματα βλέπουν το ΝΑΤΟ με μεγαλύτερη εχθρότητα από τον Ερντογάν. Παρεμπιπτόντως, είδα την αδυναμία του ΝΑΤΟ έναντι της Τουρκίας από πρώτο χέρι το 2017, όταν ο οργανισμός μου, το Φόρουμ Μέσης Ανατολής, φιλοξένησε μια εκδήλωση του ΝΑΤΟ και 11 αντιπροσωπείες χωρών στάθηκαν επιδεικτικά στο πλευρό της Άγκυρας και όχι στην ιδρυτική αρχή του ΝΑΤΟ «να διαφυλάξει την ελευθερία» της λαών.

WGI: Ως ευκολότερη λύση από την εκδίωξη της Τουρκίας, προτείνατε τη δημιουργία ενός NATO 2.0 χωρίς την Τουρκία. Τι εχετε κατά νου;

Daniel Pipes: Είναι θεωρητικά δυνατό να αποβληθεί η Τουρκία από το ΝΑΤΟ αλλά δύσκολο και αμφιλεγόμενο. Προτείνω τη δημιουργία μιας νέας οργάνωσης που θα περιλαμβάνει και τα υπόλοιπα 29 μέλη αλλά όχι την Τουρκία. Στη συνέχεια, θα μεταφερθούν όλα τα στοιχεία του ΝΑΤΟ στον νέο οργανισμό. Αυτήν τη φορά, πρέπει να συμπεριληφθούν σαφείς κανόνες για την ένταξη και την αποβολή. Ενώ είμαστε δημιουργικοί, τι θα λέγατε να διαγράψουμε τη γεωγραφική αναφορά και να την ονομάσουμε κάτι σαν την Παγκόσμια Συμμαχία των Δημοκρατιών; ΧΑΡΗΚΑΜΕ; Αυτό στη συνέχεια ανοίγει την πόρτα για να ενταχθούν το Ισραήλ, η Ινδία, η Αυστραλία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και άλλοι. Μπορεί να γίνει ένα πρόπλασμα -Ηνωμένων  Έθνών των δημοκρατιών.

WGI: Η Τουρκία δεν θα προκαλούσε ακόμη περισσότερα προβλήματα εκτός ΝΑΤΟ, ευθυγραμμιζόμενη πιο στενά με τη Ρωσία και την Κίνα;

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΤΟ ΝΑΤΟ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ Ο,ΤΙ ΤΟ ΝΑΤΟ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ.

Daniel Pipes: Νομίζω όχι. Πρώτον, η Τουρκία χρειάζεται το ΝΑΤΟ περισσότερο από όσο το ΝΑΤΟ χρειάζεται την Τουρκία. Η Τουρκία εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ το 1952 από φόβο για τη Ρωσία. Ανεξάρτητα από το πόσο φίλοι είναι ο Πούτιν και ο Ερντογάν τώρα, οι Τούρκοι ξέρουν ποιος είναι το αφεντικό και ποιος κέρδισε στους δύο αιώνες πολέμου. Δεύτερον, η Άγκυρα ήδη ευθυγραμμίζεται στενά με τη Μόσχα και το Πεκίνο στον διπλωματικό, οικονομικό, εμπορικό και στρατιωτικό στίβο. Η ένταξη στο ΝΑΤΟ δεν την εμπόδισε.

*Ο Ντάνιελ Πάιπς (γεννημένος στις 9 Σεπτεμβρίου 1949) είναι Αμερικανός ιστορικός, συγγραφέας και σχολιαστής. Είναι πρόεδρος του Φόρουμ της Μέσης Ανατολής και εκδότης του τριμηνιαίου περιοδικού Middle East. Η γραφή του επικεντρώνεται στην αμερικανική εξωτερική πολιτική και τη Μέση Ανατολή καθώς και στην κριτική του Ισλάμ.

World Geostrategic Insights (Ιταλία)

https://www.meforum.org/63559/do-nato-and-turkey-have-a-future-together

Το έχουν «χάσει» σε Κίεβο & Δύση: «Πλέον θα δεχτούμε μόνο την πλήρη παράδοση της Ρωσίας και αποστρατιωτικοποίησή της»

1

Κάποιοι στην Δύση έχουν γίνει επικίνδυνοι

Η Δύση που κρύβεται πίσω από το Κίεβο το τελευταίο χρονικό διάστημα έχει χάσει κάθε μέτρο και όριο για το τι μπορεί να γίνει και τι δεν μπορεί να γίνει.

Έτσι έχει πιέσει το Κίεβο να προχωρά σε συνεχείς ασυνάρτητες δηλώσεις όπως αυτή του Γραμματέα του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας Oleksiy Danilov ο οποίος όπως είπε «η Ουκρανία δεν θα είναι πλέον ικανοποιημένη με την «παράδοση» της Κριμαίας και του Ντονμπάς από τη Ρωσία, ούτε με τις αποζημιώσεις για την “εισβολή”» αλλά θα ζητήσουν την πλήρη παράδοση και αποστρατιωτικοποίηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας!

Είναι ξεκάθαρο ότι πρόκειται για «ευχές» της κυβέρνησης Μπάιντεν, του βαθέως αμερικανικού κράτους και της βρετανικής κυβέρνησης δηλαδή των Αγγλοσαξόνων που αυτή την στιγμή έχουν επικρατήσει σε αυτό που ονομάζουμε δυτικό «μπλοκ»

Προφανώς, δεν ενοχλούνται να δείχνουν πλέον για ποιο λόγο προκάλεσαν αυτή την αιματοχυσία από την οποία κινδυνεύει όλος ο πλανήτης.

Στις ΗΠΑ τα παίζουν όλα για όλα για να μείνουν η μόνη παγκόσμια δύναμη στον κόσμο. Αν δεν τα καταφέρουν θα χωριστεί ο πλανήτης σε δύο «μπλοκ» και οι Αμερικανοί θα κυριαρχήσουν στο δυτικό, αλλά θα είναι αυτό που θέλουν: Πρώτοι.

Αυτό βέβαια θα είναι το καλό σενάριο. Το κακό σενάριο θα είναι να οδηγήσουν τον κόσμο σε μία παγκόσμια καταστροφή κάτι το οποίο φαντάζει απίθανο αλλά αν αναλογιστεί κάποιος πόσα «απίθανα» συνέβησαν τα τελευταία χρόνια μάλλον θα πρέπει να ανησυχεί.

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/to-exoun-xasei-se-kievo-dysi-pleon-tha-dextoume-mono-tin-pliri-paradosi-tis-rosias-kai-apostratiotikopoiisi-tis/

Deutsche Welle: Παραβιάζεται κοινοτικό δίκαιο στα ελληνοτουρκικά σύνορα;

0

Πρόσφατο περιστατικό στον Έβρο εγείρει ερωτήματα για τη χρήση της τεχνολογίας παρακολούθησης που χρηματοδοτείται από την ΕΕ. Έρευνα της DW με στήριξη από το Ίδρυμα Πούλιτζερ.

    

Στις 15 Αυγούστου, ομάδα 38 Σύρων και Παλαιστινίων γυναικών, ανδρών και παιδιών, διασώθηκε από τις ελληνικές αρχές στην περιοχή του Έβρου στα ελληνοτουρκικά σύνορα και μεταφέρθηκε σε κοντινό προσφυγικό κέντρο. Η διάσωσή τους σηματοδότησε το τέλος μιας δοκιμασίας εβδομάδων με διεθνή απήχηση.

Οι άνθρωποι βρίσκονταν εγκλωβισμένοι σε νησίδα του Έβρου, κοντά στο χωριό Κισσάρι, σε απαγορευμένη στρατιωτική ζώνη. Οι πρόσφυγες επικοινώνησαν από εκείνο το σημείο με ομάδες της κοινωνίας των πολιτών και δημοσιογράφους, προωθώντας τις συντεταγμένες τους και κάνοντας εκκλήσεις για βοήθεια. Οι συντεταγμένες αυτές με άλλα στοιχεία και πληροφορίες προωθήθηκαν στη συνέχεια στην ελληνική αστυνομία από ανθρώπους που ήθελαν να τους βοηθήσουν. Οι ελληνικές αρχές δημοσιοποίησαν ανακοινώσεις τους στα ΜΜΕ, ενημερώνοντας για τις «αλλεπάλληλες έρευνες» με «κάθε πρόσφορο τεχνικό μέσο», ωστόσο, παρά τις προσπάθειές τους δεν κατάφεραν να εντοπίσουν την ομάδα των 38 ανθρώπων.

Ελληνικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης αναπαρήγαγαν την είδηση σχετικά με τον θάνατο ενός μικρού κοριτσιού από τη Συρία, το οποίο βρισκόταν επίσης στη νησίδα του Έβρου. Εκπρόσωποι της ελληνικής κυβέρνησης αμφισβήτησαν τον θάνατο του κοριτσιού, υπογραμμίζοντας ότι η «Ελλάδα ανταποκρίθηκε στο περιστατικό όπως ορίζει το ευρωπαϊκό και το διεθνές Δίκαιο».

Θα μπορούσαν οι αιτούντες άσυλο να είχαν διασωθεί νωρίτερα;

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος ΜητσοτάκηςΟ πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης

Λιγότερο από δύο χιλιόμετρα απόσταση από τις συντεταγμένες που έστειλε η ομάδα των 38 ανθρώπων, σε έναν λόφο που υψώνεται πάνω από χωράφια με ηλίανθους και σιτάρι, κοντά σε δρόμο παράλληλα με το ποτάμι, έχει τοποθετηθεί ένας πυργίσκος παρακολούθησης, εξοπλισμένος με ραντάρ, αισθητήρες θερμότητας και κάμερες. Ο εξοπλισμός υψηλής τεχνολογίας αποτελεί πιθανότατα μέρος του νέου συστήματος επιτήρησης στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Αυτός ο εξοπλισμός θα μπορούσε να είχε χρησιμοποιηθεί και από την ελληνική αστυνομία, ώστε να εντοπιστεί και το ακριβές σημείο, όπου βρισκόταν εγκλωβισμένη η ομάδα προσφύγων.

Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει επενδύσει εκατομμύρια ευρώ σε συστήματα υψηλής τεχνολογίας, μεταξύ αυτών μη επανδρωμένα αεροσκάφη, αισθητήρες θερμότητας και κάμερες. Στόχος του εξοπλισμού είναι ο έγκαιρος εντοπισμός όσων επιχειρούν να εισέλθουν παράτυπα στη χώρα. Αν και το λεγόμενο Αυτοματοποιημένο Σύστημα Επιτήρησης Συνόρων (ABSS) υπάρχει εν μέρει εδώ και χρόνια, η ελληνική κυβέρνηση με χρηματοδότηση από την ΕΕ, διέθεσε πρόσφατα 15 εκ. ευρώ για την επέκταση του συστήματος επιτήρησης στην περιοχή του Έβρου.

Έρευνα της DW, σε συνεργασία με υλικό που της διέθεσαν κατά αποκλειστικότητα ανεξάρτητοι ερευνητές, φέρνει στο φως αξιόπιστα στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία θα ήταν εφικτή η άμεση διάσωση αυτών των ανθρώπων στον Έβρο με τη βοήθεια του νέου συστήματος επιτήρησης των συνόρων. Κάτι τέτοιο ωστόσο θα ερχόταν σε αντίθεση, αφενός, με τις δηλώσεις της αστυνομίας ότι δεν κατάφερε να τους εντοπίσει, αλλά και παλαιότερες ενέργειες διάσωσης στην περιοχή.

Διαδηλώσεις κατά την προσφυγικής πολιτικής της ΕΕΔιαδηλώσεις κατά την προσφυγικής πολιτικής της ΕΕ

Γνώριζαν οι ελληνικές αρχές πού βρίσκονταν οι αιτούντες άσυλο;

«Είναι παράλογο να ισχυρίζεται η ελληνική αστυνομία και κυβέρνηση, αυτή τη φορά αλλά και σε άλλα, παρόμοια περιστατικά στο παρελθόν, ότι δεν μπόρεσαν να εντοπίσουν τους ανθρώπους εγκλωβισμένους σε νησίδες» δήλωσε η Λένα Καραμανίδου. Η ερευνήτρια σε θέματα πολιτικής ασύλου μεγάλωσε στην περιοχή και την γνωρίζει πολύ καλά. Επί μήνες χαρτογραφούσε τις θέσεις των πύργων επιτήρησης με το σύστημα ABSS. Η κυρία Καραμανίδου, που έχει εργαστεί στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης Καληδόνια της Σκωτίας, ενώ ξεκίνησε ως ανεξάρτητη ερευνήτρια, έχει συμβάλει σε πολλές δημοσιογραφικές δημοσιεύσεις με θέμα τις εικαζόμενες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον Έβρο.

Ως τμήμα των ερευνών της χαρτογράφησης συνέκρινε δορυφορικές φωτογραφίες της περιοχής, που ελήφθησαν σε διαφορετικά χρονικά σημεία. Μαζί με τον Φοίβο Συμεωνίδη, επίσης ανεξάρτητο ερευνητή, του οποίου οι εργασίες συχνά μνημονεύονται σε άρθρα του τύπου, και τον Λάζλο Κόβακς, εθελοντή διαφόρων ομάδων, επιβεβαίωσαν την ύπαρξη πύργων. Η Καραμανίδου επιβεβαίωσε την ύπαρξη πύργων μέσω χαρτογράφησης της περιοχής χρησιμοποιώντας ως σημείο αναφοράς φωτογραφίες δημοσιευμένων σε ελληνικά ΜΜΕ.

Οι πυργίκοι ή πυλώνες στην περιοχή του ΈβρουΟι πυργίκοι ή πυλώνες στην περιοχή του Έβρου

Υπάρχουν πύργοι παρακολούθησης κοντά στη νησίδα των εγκλωβισμένων

Η DW εντόπισε, μέσω χαρτογράφησης της περιοχής, τη θέση αρκετών πύργων στην περιοχή του Έβρου κατά τη διάρκεια ερευνών της από τον περασμένο Απρίλιο μέχρι και τον Ιούλιο. Εκτός αυτού η DW ανέλυσε δορυφορικές λήψεις και εξέτασε εκτενέστατο αρχειακό υλικό από την Ελλάδα και την ΕΕ. Ο υπολογισμός της απόστασης ανάμεσα σε επιβεβαιωμένο πύργο παρακολούθησης και τη νησίδα, με βάση το υψόμετρο και των δυνατοτήτων της τεχνολογίας, όπως περιγράφονται σε αστυνομικά έγγραφα, συνηγορεί στο ότι ο πύργος ήταν σε θέση να εντοπίσει την ακριβή θέση των ανθρώπων, και κατά συνέπεια θα ήταν εφικτή η γρήγορη διάσωση των προσφύγων.

Η DW επικοινώνησε με την Space Hellas S.A., μια ελληνική ιδιωτική εταιρεία που ανέλαβε την επέκταση του συστήματος παρακολούθησης ABSS, ζητώντας της πληροφορίες για το κατά πόσο το σύστημα που παραδόθηκε στις ελληνικές αρχές ανταποκρίνεται στις τεχνικές προδιαγραφές, οι οποίες περιγράφονται στα έγγραφα της αστυνομίας και τα ρεπορτάζ των ΜΜΕ. Η εταιρεία αρνήθηκε να πάρει θέση, επικαλούμενη λόγους εμπιστευτικότητας.

Ένας φράχτης χωρίζει τις δύο χώρεςΈνας φράχτης χωρίζει τις δύο χώρες

Ολοκληρωτικό σφράγισμα των συνόρων του Έβρου

Το φθινόπωρο του 2021, τα ελληνικά ΜΜΕ αναφέρθηκαν στην ολοκλήρωση του συστήματος παρακολούθησης ABSS και κάλυψαν τους εορτασμούς για το ολοκληρωτικό σφράγισμα της περιοχής του Έβρου. Όπως έγραψαν, το σύστημα είναι σε θέση να εντοπίσει τα πάντα, ακόμη και κινήσεις σε τουρκικό έδαφος. Αυτά τα στοιχεία υπάρχουν και σε σχετικά έγγραφα της αστυνομίας. Τις προηγούμενες δύο εβδομάδες η DW έδωσε επανειλημμένα τη δυνατότητα στην Ελληνική Αστυνομία, ζητώντας της να τοποθετηθεί σχετικά με τα αποτελέσματα της έρευνας. Εκπρόσωπος της αστυνομίας παρέπεμψε τη DW σε δελτίο τύπου, χωρίς να τοποθετηθεί επί της ουσίας.

Παρακολούθηση επί 24ωρου βάσης

Το νέο σύστημα επιτήρησης, σύμφωνα με ντοκουμέντα της Ελληνικής Αστυνομίας, παρέχει τη δυνατότητα στις ελληνικές αρχές να «παίρνουν πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο» και «με μεγάλη ακρίβεια» σχετικά με τις «συνθήκες που επικρατούν σε όλο το μήκος των συνόρων του Έβρου ανάμεσα στην Ελλάδα με την Τουρκία».

Τα δεδομένα που παρέχονται από τους πύργους με videostreams και λήψεις μέσω ραντάρ, διαβιβάζονται σε τοπικά και περιφερειακά κέντρα παρακολούθησης, όπου υπάλληλοι τα βλέπουν επί 24ωρου βάσης. Οι πληροφορίες που συγκεντρώνουν  προωθούνται στο Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Ελέγχου και Επιτήρησης Συνόρων στην Αθήνα, τμήμα του Ευρωπαϊκού Δικτύου Επιτήρησης των Συνόρων (EUROSUR). Πρόκειται για ένα πρότζεκτ της ΕΕ, με στόχο την απλούστευση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των επιμέρους μεθοριακών αρχών και της Frontex.

Σύμφωνα με επίσημα ντοκουμέντα στόχος όλων αυτών των υποδομών επιτήρησης, στους οποίους ανήκει και το ελληνικό σύστημα ABSS, είναι η «πρόληψη και καταπολέμηση των παράνομων διελεύσεων» στην Ελλάδα, όπου γίνεται αναφορά στη διασφάλιση της «προστασίας και διάσωσης των προσφύγων».

Κανένα δεδομένο παρακολούθησης για τους εγκλωβισμένους;

Σε συνεδρίαση της ελληνικής Βουλή, στις 30 Αυγούστου, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Παναγιώτης Θεοδωρικάκος, άφησε να εννοηθεί ότι το σύστημα ABSS χρησιμοποιήθηκε στην επιχείρηση διάσωσης των αιτούντων ασύλου στον Έβρο. Στη συνέχεια είπε όμως ότι, «από τα δεδομένα του συστήματος ηλεκτρονικής παρακολούθησης δεν προέκυψε ότι άνθρωποι βρίσκονταν εκεί (στη νησίδα)» χωρίς να δώσει άλλες λεπτομέρειες. Ούτε απάντησε σε ερωτήσεις που έθεσε η DW στο γραφείο του με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.

Στην ίδια συνεδρίαση ο κ. Θεοδωρικάκος επεσήμανε ότι το σύστημα επιτήρησης συνεισέφερε στις επιτυχείς προσπάθειες να αποτραπεί μεταξύ άλλων, τον περασμένο Αύγουστο, η είσοδος 36.000 ανθρώπων στην Ελλάδα μέσω των ελληνοτουρκικών συνόρων στον Έβρο.

Υπουργείο: Η Ελλάδα επιτέλεσε το ανθρωπιστικό της καθήκον

Χωρίς πρόσβαση η Frontex στο σύστημα επιτήρησης ABSSΧωρίς πρόσβαση η Frontex στο σύστημα επιτήρησης ABSS

Το ελληνικό υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου διαβίβασε άμεσα ερωτήσεις της DW για το σύστημα επιτήρησης ABSS στην Ελληνική Αστυνομία. «Είναι προφανές ότι η χώρα μας εκπλήρωσε το ανθρωπιστικό της καθήκον, προσέφερε υγειονομική περίθαλψη και τη δυνατότητα υποβολής αιτήσεων ασύλου στην ομάδα των 38 μεταναστών, αμέσως μόλις εισήλθε σε ελληνικό έδαφος», ήταν η απάντηση του υπουργείου σε ένα από τα μέιλ του προς τη DW.

Χωρίς πρόσβαση η Frontex στο σύστημα επιτήρησης ABSS

Σε ερώτηση της DW σχετικά με τις ενέργειες έρευνας και διάσωσης, καθώς και το σύστημα επιτήρησης ABSS, η Frontex τοποθετήθηκε μέσω email: «Παρείχαμε την υποστήριξή μας στις ελληνικές αρχές, αλλά μας διαβεβαίωσαν ότι η κατάσταση ήταν υπό έλεγχο». Σημειωτέον ότι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής διέρχεται μεγάλη κρίση. ΜΜΕ του έχουν επιρρίψει την κατηγορία ότι γνώρισε για τις παράνομες επαναπροωθήσεις των ελληνικών αρχών, μάλιστα ορισμένες εξ αυτών είχαν οι ίδιοι παρατηρήσει μέσω των δικών τους συστημάτων παρακολούθησης. Εκπρόσωπος της Frontex ανέφερε γραπτώς στη DW ότι το «σύστημα παρακολούθησης των συνόρων στον Έβρο διαχειρίζεται η Ελληνική Αστυνομία και η Frontex δεν έχει άμεση πρόσβαση σε αυτό». Και πρόσθεσε ότι ο οργανισμός δρα μόνο «επί τη βάση παρατηρήσεων του εθνικού συντονιστικού κέντρου στην Αθήνα και όχι των τοπικών και περιφερειών κέντρων στην περιοχή του Έβρου».

Η Κομισιόν εκφράζει τη λύπη της για τους νεκρούς

Η κυρία φον ντερ Λάιεν στην ΑθήναΗ κυρία φον ντερ Λάιεν στην Αθήνα

Λόγω των αποτελεσμάτων αυτής της έρευνας η DW επικοινώνησε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. «Η Κομισιόν εκφράζει τη λύπη της για κάθε απώλεια ανθρώπινης ζωής. Υπενθυμίζουμε τη θεμελιώδη σημασία λήψης όλων των μέτρων για την πρόληψη τέτοιων τραγωδιών, όπως στη νησίδα του Έβρου», έγραψε εκπρόσωπος της Επιτροπής, από τη γενική διεύθυνση Μετανάστευσης και Ασύλου. Σε ερώτηση, πώς σχολιάζει την έρευνα της DW και το συμπέρασμα ότι το σύστημα παρακολούθησης των συνόρων πιθανότατα να είχε συμβάλει στην πιο γρήγορη διάσωση των προσφύγων, απάντησε η Κομισιόν ως εξής: «Χαιρετίζουμε τις προσπάθειες των ελληνικών αρχών για τον εντοπισμό των 38 ανθρώπων και την παροχή βοήθειας προσφέροντάς τους προσωρινό προσφυγικό κατάλυμα. Βρισκόμαστε σε επαφή με τις ελληνικές αρχές για να κάνουμε σαφή την αναγκαιότητα ότι θα πρέπει να γίνουν τα πάντα για να βρεθούν κατάλληλες λύσεις γι αυτό το περιστατικό.

Τα κράτη μέλη πρέπει να σεβαστούν τις αρχές της ΕΕ

Το 75% του κόστους για την επέκταση του συστήματος επιτήρησης ABSS στον Έβρο χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας της ΕΕ. Σύμφωνα με την ΕΕ κάθε δραστηριότητα που χρηματοδοτείται από κοινοτικούς πόρους πρέπει να βρίσκεται σε πλήρη συμμόρφωση με το Διεθνές Δίκαιο και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. «Σε περιπτώσεις παραβίασης η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να απορρίψει αιτήματα καταβολής δαπανών για ενέργειες που παραβίασαν τις άνω προϋποθέσεις», ήταν η γραπτή απάντηση κοινοτικού εκπροσώπου στη DW, ο οποίος μάλιστα πρόσθεσε ότι «εναπόκειται στα ίδια τα κράτη-μέλη η συμμόρφωση σε όλες τις αρχές και η διεξαγωγή ερευνών, σε περίπτωση υποψιών περί μη συμμόρφωσης».

Επιτήρηση στην περιοχή του Έβρου

Αποκλεισμένη περιοχή ο Έβρος Αποκλεισμένη περιοχή ο Έβρος

«Η περιοχή του Έβρου ανήκει στις περιοχές υψηλού κινδύνου και πεδίο δοκιμών σε ό,τι αφορά στις νέες τεχνολογίες που ελέγχεται ελάχιστα. Από ηχητικά κανόνια, εναέρια επιτήρηση μέχρι και την κατασκευή φραχτών υψηλής τεχνολογίας – όλες αυτές οι τεχνολογίες επιδεινώνει ακόμη περισσότερο το βίαιο κλίμα που επικρατεί ήδη στα ελληνοτουρκικά σύνορα», αναφέρει η Πέτρα Μολνάρ, αναπληρώτρια διευθύντρια του Refugee Law Lab στο καναδικό Πανεπιστήμιο της πόλης Γιορκ, όπου ερευνάται η επίδραση των τεχνολογιών προσφύγων σε μεθοριακές περιοχές.

Η ενίσχυση των μέτρων επιτήρησης και ασφάλειας στην περιοχή του Έβρου έχει λάβει πρωταρχική θέση για την Ελλάδα και την ΕΕ μετά τα γεγονότα του Μαρτίου του 2020, όταν χιλιάδες άνθρωποι, πολλοί μετά από ενθαρρυντικές δηλώσεις του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, συγκεντρώθηκαν στα σύνορα του Έβρου, προσπαθώντας να εισέλθουν στην Ελλάδα για να ζητήσουν άσυλο.

Τότε η Ελλάδα κατηγόρησε την Τουρκία ότι προσπάθησε με τον τρόπο αυτό να ασκήσει πιέσεις στην ΕΕ. Σε επίσκεψή της στον Έβρο λίγο αργότερα η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ευχαρίστησε την Ελλάδα, για το ότι η χώρα «λειτουργεί ως μία ευρωπαϊκή ασπίδα»

Επισφαλής κατάσταση για τους αιτούντες άσυλο

Η υπόθεση με τα όσα συμβαίνουν στον Έβρο έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία. Παράλληλα πρόκειται για μία εποχή κατά την οποία ομάδες που δραστηριοποιούνται στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοσιογράφοι κάνουν λόγο για μια συνεχώς αυξανόμενη δύσκολη κατάσταση για τους αιτούντες άσυλο και τους πρόσφυγες στην Τουρκία.

Αθήνα και Άγκυρα κατηγορούν η μία την άλλη για πολιτικά παιχνίδια στην πλάτη των προσφύγων. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διεθνή ΜΜΕ κάνουν λόγο εδώ και χρόνια για συστηματικές επαναπροωθήσεις και στέρηση του δικαιώματος υποβολής αιτήσεων ασύλου στην Ευρώπη για τους ανθρώπους που καταφθάνουν παράνομα μέσω των ελληνοτουρκικών συνόρων. Οι ελληνικές αρχές κατηγορούν την τουρκική πλευρά ότι πιέζει βίαια τους ανθρώπους να κινηθούν προς την Ελλάδα. Οι 38 αιτούντες άσυλο, που εγκλωβίστηκαν πρόσφατα στη νησίδα του Έβρου, λένε επίσης ότι τους ανάγκασαν πολλές φορές να μετακινηθούν από τη μια χώρα στην άλλη.

Η Ελλάδα υποχρεούται να βοηθήσει

Ο υπουργός Εσωτερικών Τάκης ΘεοδωρικάκοςΟ υπουργός Εσωτερικών Τάκης Θεοδωρικάκος

Μετά τον αρχικό ισχυρισμό των ελληνικών αρχών στη DW ότι δεν μπορούσαν να εντοπίσουν την ομάδα, αργότερα ειπώθηκε ότι οι αιτούντες άσυλο βρίσκονταν σε τουρκικό έδαφος και ότι οι τουρκικές αρχές είχαν ενημερωθεί. Στην πραγματικότητα η ομάδα των 38 βρίσκονταν στη νησίδα από τον Ιούλιο του 2022. Δικηγόροι προσέφυγαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων υποχρεώνοντας  τις ελληνικές αρχές έπειτα από άσκηση ασφαλιστικών μέτρων να διασώσουν τους μετανάστες και να τους δώσουν πρόσβαση στο ελληνικό σύστημα ασύλου. Αρχικά η Ελλάδα δεν συμμορφώθηκε παρά τις πολυάριθμες εκκλήσεις από ελληνικούς και διεθνείς οργανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

«Όταν ένα κράτος γνωρίζει ότι κάποιος κινδυνεύει και είναι σε θέση να βοηθήσει, τότε το κράτος αυτό έχει υποχρέωση να το κάνει», λέει ο Ομέρ Σαρτς, καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Πολιτικών Επιστημών στο Παρίσι και διευθυντής του νομικού τμήματος της μη κυβερνητικής οργάνωσης Front-LEX. «Ακόμη και αν η ομάδα βρισκόταν σε τουρκικό έδαφος αλλά οι ελληνικές αρχές μπορούσαν να τους παρακολουθήσουν με κάμερες ή άλλα τεχνολογικά μέσα, είναι υποχρεωμένες να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να σώσουν τις ζωές παιδιών και να εξασφαλίσουν την ασφάλεια άλλων ανθρώπων”.

Οι αιτούντες άσυλο μιλούν για παράνομες επαναπροωθήσεις

Η τελευταία λέξη της τεχνολογίας στα σύνορα Ελλάδας-ΤουρκίαςΗ τελευταία λέξη της τεχνολογίας στα σύνορα Ελλάδας-Τουρκίας

Από τον περασμένο Μάρτιο, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει εκδώσει τουλάχιστον 17 προσωρινές εντολές προς την Ελλάδα για διασώσεις ανθρώπων σε κατάσταση ανάγκης στον Έβρο. Η ελληνική αστυνομία έχει συμμορφωθεί σε λιγότερες από τις μισές περιπτώσεις. Μάλιστα, σε ορισμένες από αυτές οι αιτούντες άσυλο ισχυρίζονται ότι επαναπροωθήθηκαν παράνομα προς την Τουρκία από την ελληνική αστυνομία.

Η Τουρκία πίσω από το κύμα των αιτούντων άσυλο

Στην κοινοβουλευτική συζήτηση του Αυγούστου ο Έλληνας πρωθυπουργός είπε ότι «ένα νέο κύμα εισβολών σχεδιάζεται ήδη στον Έβρο, πίσω από μια φαινομενικά ανθρωπιστική μάσκα».

Ο Νότης Μηταράκης έκανε λόγο για εργαλειιοποίηση των προσφύγωνΟ Νότης Μηταράκης έκανε λόγο για εργαλειιοποίηση των προσφύγων

Σε τηλεοπτικές δηλώσεις του ο Έλληνας υπουργός Μετανάστευσης, Νότης Μηταράκης, υποστήριξε ότι η Τουρκία αναγκάζει αιτούντες άσυλο να φτάσουν στα ελληνικά σύνορα, με την προσδοκία ότι ΜΚΟ, δημοσιογράφοι και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων παρέμβουν και αναγκάσουν την Ελλάδα να τους διασώσει. Πρόκειται, όπως είπε, για μια νέα τακτική, με την οποία η Τουρκία χρησιμοποιεί του πρόσφυγες ως όπλο, για να δημιουργήσει μια “πίσω πόρτα” εισόδου προς την Ευρώπη και να δοκιμάσει τις βελτιωμένες δυνατότητες άμυνας της Ελλάδας. Σύμφωνα με τον κ. Μηταράκη, η Ελλάδα ως αντίδραση θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο την ασφάλεια στην περιοχή του Έβρου, επεκτείνοντας τον συνοριακό φράχτη και αναβαθμίζοντας τα συστήματα παρακολούθησης ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία μεταξύ άλλων με ντρόνεν, κάμερες κι άλλα μέσα.

Λυδία Εμμανουηλίδου, Φλόριαν Σμιτς

Η έρευνα αυτή πραγματοποιήθηκε με χρηματοδότηση του Ιδρύματος Πούλιτζερ.

DW

Το κόστος διαβίωσης «συνθλίβει» τα νοικοκυριά

1

Μέχρι στιγμής, η ενεργειακή πολιτική της Ε.Ε. έχει αποτύχει στην υπόσχεσή της να παρέχει καθαρή, αξιόπιστη και οικονομικά προσιτή ενέργεια.

Μέχρι στιγμής, η ενεργειακή πολιτική της Ε.Ε. έχει αποτύχει στην υπόσχεσή της να παρέχει καθαρή, αξιόπιστη και οικονομικά προσιτή ενέργεια. Εχει δώσει στην Ευρώπη την πιο ακριβή ενέργεια στον κόσμο. Δυστυχώς η προστασία των καταναλωτών, η ασφάλεια του εφοδιασμού και η συγκράτηση των τιμών δεν ήταν μέχρι τώρα κυρίαρχοι στόχοι για την Ε.Ε.

Οι τιμές του φυσικού αερίου στην ηπειρωτική Ευρώπη είναι επί του παρόντος πάνω από 14 φορές μεγαλύτερες από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας. Πρόσφατα η τιμή του φυσικού αερίου έφτασε τα 290 δολάρια ανά μεγαβατώρα, που αντιστοιχεί περίπου σε 490 δολάρια το βαρέλι σε ισοδύναμη βάση πετρελαίου.

Η κρίση του κόστους διαβίωσης επιδεινώνει τις εισροές της πρωτογενούς παραγωγής, όπου μόνον οι ζωοτροφές και τα λιπάσματα αυξήθηκαν κατά 83% και 179% αντίστοιχα τον τελευταίο χρόνο.

Η λειψυδρία έχει πλήξει περισσότερο από το 60% της Ευρώπης. Εναν ασυνήθιστα ξηρό χειμώνα τον διαδέχθηκε ένα ζεστό και ξηρό καλοκαίρι, έχοντας μειώσει τη στάθμη των ποταμών σε επίπεδα-ρεκόρ, με αποτέλεσμα τα φορτηγά πλοία να πρέπει να μειώνουν τα φορτία τους.

Η αύξηση των επιτοκίων θα κοστίσει σε πολλούς δανειολήπτες πολύ περισσότερο απ’ ό,τι η αύξηση των λογαριασμών ενέργειας κυρίως για τα στεγαστικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, τα οποία συνηθίζονται και στη χώρα μας.

Τα τελευταία περίπου είκοσι χρόνια η Ευρώπη μειώνει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα (ιδιαίτερα τον άνθρακα) και κλείνει πυρηνικά εργοστάσια προκειμένου να επιτύχει τους κλιματικούς στόχους της. Γι’ αυτούς τους λόγους, τα ευρωπαϊκά έθνη εξαρτώνται ολοένα και περισσότερο από το ρωσικό φυσικό αέριο, αλλά η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία απλώς υπογράμμισε τον κίνδυνο της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης λόγω της υπερβολικής εξάρτησης από έναν μη φιλικό πάροχο ενέργειας.

Περαιτέρω πρόβλημα στις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας δημιουργεί ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί το σύστημα τιμολόγησης της ενέργειας της Ε.Ε. Το κόστος χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας αντικατοπτρίζει την τιμή της τελευταίας μονάδας ενέργειας που αγοράστηκε μέσω δημοπρασιών που πραγματοποιούνται στα κράτη-μέλη. Ο κύριος λόγος που οι ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας είναι δομημένες με αυτόν τον τρόπο είναι για να λαμβάνουν όλοι οι προμηθευτές στην αγορά (συμπεριλαμβανομένων των φθηνότερων αιολικών ή ηλιακών εγκαταστάσεων) την τιμή που πληρώνεται για την πιο ακριβή πηγή ενέργειας που γίνεται αποδεκτή στις δημοπρασίες. Είναι ένας έμμεσος τρόπος επιδότησης των εγκαταστάσεων εντάσεως κεφαλαίου αυτών των τεχνολογιών.

Χρειάζεται άμεση αύξηση της παραγωγής ενέργειας για να μειωθούν οι τιμές.

Το φυσικό αέριο απαιτείται για να διασφαλιστεί ότι παρέχεται αρκετή ενέργεια για την κάλυψη της επιπλέον ζήτησης που δημιουργούν τα κενά της ηλιακής και της αιολικής παραγωγής. Ακόμη και σε χώρες όπως η Γαλλία, όπου η φθηνότερη πυρηνική ενέργεια παρέχει περίπου το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας, οι τιμές του φυσικού αερίου εξακολουθούν να διαμορφώνουν τη χονδρική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας. Ετσι, καθώς αυξάνεται η τιμή του φυσικού αερίου αυξάνεται και η τιμή του ηλεκτρισμού και τροφοδοτείται ο πληθωρισμός κόστους παραγωγής.

Ο πληθωρισμός κόστους παραγωγής χρειάζεται άμεση παραγωγή ορυκτών καυσίμων για να μειωθεί. Αλλά χωρίς περισσότερες επενδύσεις και εξερεύνηση, είναι απίθανο να υπάρξει επαρκής προσφορά μεσοπρόθεσμα για την κάλυψη της ζήτησης.

Εκτιμάται ότι έχουν αναβληθεί ή ακυρωθεί επενδύσεις περίπου ενός τρισ. δολαρίων τα τελευταία χρόνια, με ένα μεγάλο μέρος αυτών να σχετίζεται με τις πολιτικές της ESG και της πράσινης ενέργειας.

Πρόσφατα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, βλέποντας το λάθος των πολιτικών, ψήφισε νόμο που χαρακτηρίζει το φυσικό αέριο και την πυρηνική ενέργεια βιώσιμες μορφές. Πολύ λίγα όμως μπορούν να γίνουν για να επιταχυνθεί άμεσα οποιαδήποτε μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα. Οι μικροπυρηνικοί αντιδραστήρες χρειάζονται τουλάχιστον μία δεκαετία για να ολοκληρωθούν. Η λειτουργία ηλεκτρικών δικτύων, έχοντας ως βασικά φορτία ηλιακή και αιολική ενέργεια, θα απαιτήσει τεχνολογικές ανακαλύψεις στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας και εξίσου θα απαιτήσει τεράστια εξόρυξη λιθίου, νικελίου, κοβαλτίου και χαλκού, που θα αυξήσει ακόμα περισσότερο τις τιμές.

Υπάρχουν ενεργειακά αποθέματα στη χώρα μας και σε άλλες Ε.Ε. χώρες που θα μπορούσαν να εξορυχθούν. Μπορεί να υποστηριχθεί ότι πρόσθετες εκπομπές CO2 από ευρωπαϊκές πηγές απλώς θα αντικαθιστούσαν τις ρωσικές εκπομπές CO2 και ότι η εξόρυξη ορυκτών καυσίμων στην Ευρώπη πιθανότατα θα τηρούσε υψηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα από αυτά που εφαρμόζονται σε μέρη όπως η Ρωσία.

Δεν λύνεται το πρόβλημα με τον τρόπο που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν μέσω κρατικής χρηματοδότησης (δηλαδή δανείζονται χρήματα αυξάνοντας το δημόσιο χρέος) για τη μείωση των αυξανόμενων λογαριασμών ενέργειας επιδοτώντας τους παραγωγούς ή μεταφέροντας χρήματα στους πολίτες για να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους. Οι κινήσεις αυτές δεν αυξάνουν την παραγωγή ενέργειας, οπότε η ακριβή ενέργεια θα οδηγήσει σε ύφεση πολλές οικονομίες. Χρειάζεται άμεση αύξηση της παραγωγής για να μειωθούν οι τιμές.

* Ο κ. Γιώργος Ατσαλάκης είναι αναπληρωτής καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης, Εργαστήριο Ανάλυσης Δεδομένων και Πρόβλεψης.

Καθημερινή

Ποιος «κυβερνά» το υπουργείο Εξωτερικών; – Οι «σύμβουλοι» του μεγάρου Μαξίμου;

0
Το κτήριο του Υπουργείου Εξωτερικών, Αθήνα Τετάρτη 27 Ιουλίου 2016. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΟΡΕΣΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ

Φέσι μέχρι τον αστράγαλο, μοιάζει να έχει φορέσει το μέγαρο Μαξίμου στο υπουργείο Εξωτερικών. Δεν είναι μόνο ότι βάζει και βγάζει στελέχη του σε κρίσιμα πόστα, όπως πρόσφατα τον γενικό γραμματέα του στη θέση του διοικητή της ΕΥΠ, αλλά «πρωθυπουργικοί σύμβουλοι» εμφανίζονται να διαφημίζουν τη «διπλωματική δραστηριότητά» τους, υπερσκελίζοντας τους διπλωμάτες

Ποιος τελικά κυβερνά το υπουργείο Εξωτερικών, διερωτώνται οι διπλωμάτες. Οι «πρωθυπουργικοί σύμβουλοι», ή η πολιτική και υπηρεσιακή ηγεσίες του υπουργείου;

Τα ερωτήματα αυτά είναι εύλογο να πλανώνται στο υπουργείο Εξωτερικών και να σχηματίζεται η εντύπωση ότι το μέγαρο Μαξίμου έχει φορέσει φέσι στο υπουργείο. Πόσο μάλλον όταν «πρωθυπουργικοί σύμβουλοι» εμφανίζονται με αναρτήσεις τους στα social media να διεκδικούν «διπλωματικές δάφνες» σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, και ως εκ τούτου, εμμέσως πλην σαφώς, να δημιουργούν την εντύπωση ότι υποκαθιστούν στον ρόλο τους ακόμα και τους αρμόδιους διπλωμάτες.

Φέσι

Ενδεικτική είναι η περίπτωση του δημοσιογράφου, Ιάσονα Πιπίνη, ο οποίος στην αρχή του Αυγούστου, με την ιδιότητα του «πρωθυπουργικού συμβούλου για θέματα Λατινικής Αμερικής» (!), συμμετείχε στη συνάντηση της αντιπροσωπείας του υπουργείου Εξωτερικών, με επικεφαλής μάλιστα τον νέο γενικό γραμματέα του, Θεοχάρη Λαλάκο, και τον επικεφαλής της αρμόδιας Α7 Διεύθυνσης του υπουργείου, Η. Κρεμμύδα, με αντιπροσωπεία από το Περού.

Σε ανάρτησή του για την επίσκεψη στο Facebook, ο Ι. Πιπίνης δεν παρέλειψε να τονίσει ότι «ο δεύτερος γύρος πολιτικών διαβουλεύσεων Ελλάδας – Περού, στην Αθήνα, γίνεται σε συνέχεια της επίσκεψής μου στο Περού, τον περασμένο Μάιο, όπου με την ιδιότητα του ειδικού συμβούλου του πρωθυπουργού για θέματα Λατινικής Αμερικής συναντήθηκα με τον υφυπουργό Εξωτερικών και τους υπουργούς Τουρισμού και Πολιτισμού».

Ουδείς μπορεί να γνωρίζει κατά πόσο η συμβολή του Ι. Πιπίνη για αυτή τη συνάντηση ήταν τόσο σημαντική όσο, εμμέσως πλην σαφώς, ο ίδιος την παρουσιάζει. Ωστόσο, προκαλεί εντύπωση, και σίγουρα όχι καλή, ότι στην ανάρτησή του αναδεικνύει τον δικό του ρόλο, γράφοντας κάπου στο τέλος της ότι «μεταξύ των άλλων» συμμετείχαν και οι Έλληνες διπλωμάτες (!). Αντίθετα, βέβαια, η ορθή ιεράρχηση είναι η ανάρτηση της πρεσβείας μας στο Περού, όπου, μετά τους διπλωμάτες, αναφέρεται και το όνομα του «πρωθυπουργικού συμβούλου».

Φιάσκο

Λίγη σεμνότης και ταπεινότης, λοιπόν, δε βλάπτει. Ο Ι. Πιπίνης ήταν ένας δημοσιογράφος, τον οποίο η ΝΔ, ως αντιπολίτευση, έκανε σημαία της επειδή έγραφε για έναν σκανταλιάρη πρώην πρέσβη της Βενεζουέλας στην Ελλάδα, που καταγγέλθηκε για σεξουαλικές παρενοχλήσεις. Η ΝΔ, στο πλαίσιο της αντιπολιτευτικής της τακτικής, προσπάθησε να συνδέσει την υπόθεση με τον Τσίπρα. Κατόπιν, το 2019, όταν έγινε κυβέρνηση, το μέγαρο Μαξίμου έχρισε τον Ι. Πιπίνη «πρωθυπουργικό σύμβουλο».

Αγνοούμε, βέβαια, εάν ήταν εισηγήσεις του Ι. Πιπίνη ή άλλων εκείνες που εισάκουσε τότε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, και έσπευσε να αναγνωρίσει τον φερόμενο ως «ηγέτη» της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας, Χουάν Γκουαϊδό, ως πρόεδρο της χώρας.

Όπως και να’ χει, όμως, όλο αυτό κατέληξε σε φιάσκο, αφού και ο Μαδούρο παρέμεινε πρόεδρος της Βενεζουέλα, και ο Γκουαϊδό απεδείχθη κατώτερος του μηδενικού, με αποτέλεσμα να τον εγκαταλείψουν ακόμα και οι σύμμαχοί του στις ΗΠΑ. Κι όλα αυτά προς τέρψιν των απανταχού και εν Ελλάδι … «μαδουραίων».

Η «ελίτ» του ΥΠΕΞ

Η πρακτική του μεγάρου Μαξίμου να φοράει καπέλο στο ΥΠΕΞ δεν είναι καινούργια. Για παράδειγμα, με τις ευλογίες του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος, το 2019 ανασύρθηκε από τη σύνταξη ο Θεμιστοκλής Δεμίρης και τοποθετήθηκε στη θέση του γενικού γραμματέα του υπουργείου. Λες και δεν υπήρχαν ικανοί εν ενεργεία διπλωμάτες για να αναλάβουν το πόστο. Ως γνωστόν, πρόσφατα, πάλι με ντιρεκτίβα Μαξίμου, τον πήραν από το ΥΠΕΞ και τον έβαλαν επικεφαλής της ΕΥΠ. Εν μέσω της θύελλας του σκανδάλου των υποκλοπών.

Επίσης, η πρώην επικεφαλής του διπλωματικού γραφείου του πρωθυπουργού, Ελένη Σουρανή, το 2020 συναντήθηκε στο Βερολίνο με τον σύμβουλο και «δεξί χέρι» του Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν, εν αγνοία, όπως λέγεται και δεν έχει διαψευσθεί, του υπουργείου Εξωτερικών.

Προαγωγές

Πρόσφατα, προήχθησαν από τον βαθμό του πληρεξούσιου υπουργού Α’, στον βαθμό του πρέσβη, οκτώ διπλωμάτες. Ουσιαστικά, οι προαχθέντες σε αυτό τον τίτλο συνθέτουν τη σημερινή «ελίτ» του υπουργείου Εξωτερικών. Πολλοί από αυτούς φέρονται να διαθέτουν πολύ καλή πρόσβαση στο μέγαρο Μαξίμου και κάποιοι στο υπουργικό γραφείο Δένδια.

Μεταξύ των προαχθέντων, είναι και η Ε.Σουρανή, πρέσβης τώρα στη Ρώμη. Η μέχρι πρότινος διευθύντρια του διπλωματικού γραφείου του Κ.Μητσοτάκη αντικατέστησε σε αυτό το πόστο την Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου.

Η τελευταία, αν και πρέσβης στην Ουάσιγκτον, φέρεται να κινεί ακόμα και τώρα σημαντικά νήματα εντός του ΥΠΕΞ. Σύμφωνα με πλειάδα δημοσιευμάτων, μάλιστα, το 2019, η ίδια φέρεται να έπαιξε τον κύριο ρόλο στην τοποθέτηση διπλωματών σε θέσεις – κλειδιά, τόσο στο εξωτερικό όσο και στην κεντρική υπηρεσία του υπουργείου, στην Αθήνα, καθώς και στην καρατόμηση «μη αρεστών».

Επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, όταν υπουργός Εξωτερικών ήταν ο Νίκος Κοτζιάς, η Ε.Σουρανή υπηρετούσε στη Δανία και στη συνέχεια τοποθετήθηκε στη νευραλγικής σημασίας για την Ελλάδα πρεσβεία μας στα Τίρανα. Με την ανάδειξη της ΝΔ στην κυβέρνηση, το 2019, επέστρεψε στην Αθήνα.

Ελληνο-τουρκικά

Προαγωγή πήρε και ο Μιχάλης Διάμεσης. Ο διπλωμάτης, επί ΣΥΡΙΖΑ-Κοτζιά, ήταν πρέσβης στην Αίγυπτο, και μετά τις εκλογές του 2019, τοποθετήθηκε στην ελληνική πρεσβεία στην Άγκυρα, όπου, όμως, υπηρέτησε μόνο δύο χρόνια και αντικαταστάθηκε.

Έντονη φημολογία εντός του ΥΠΕΞ τον έφερε να βρισκόταν σε πλήρη απομόνωση από την πολιτική και υπηρεσιακή ηγεσίες του υπουργείου και να μην ενημερωνόταν ουσιαστικά για τις εξελίξεις στα ελληνο-τουρκικά. Στην πραγματικότητα, βέβαια, τον χειρισμό πολλών σημαντικών πτυχών των ελληνο-τουρκικών είχε αποσπάσει το μέγαρο Μαξίμου, όπως φαίνεται και από τις επαφές Σουρανή – Καλίν.

Γενικός

Προήχθη, ακόμα, ο Θεοχάρης Λαλάκος, ο οποίος, πρόσφατα, μετά τη μετακίνηση Δεμίρη στην ΕΥΠ, τοποθετήθηκε στη θέση του νέου γενικού γραμματέα του υπουργείου.

Ο Θ.Λαλάκος έχει μια ενδιαφέρουσα πορεία. Έχει υπηρετήσει στο γραφείο της άλλοτε υπουργού Εξωτερικών, Ντόρας Μπακογιάννη, και, επί υπουργίας Νίκου Κοτζιά, ήταν επικεφαλής του Γραφείου Συνδέσμου στα Σκόπια και κατόπιν πρέσβης στην Ουάσιγκτον μέχρι το τέλος του 2019. Το 2020 τον αντικατέστησε η Α.Παπαδοπούλου.

Στη συνέχεια, τοποθετήθηκε πρέσβης στη Λευκωσία, μετά από την ανάκληση εκ μέρους του Ν.Δένδια μιας τοποθέτησης – φιάσκο διπλωμάτη, για την οποία ευθύνεται το μέγαρο Μαξίμου. Μετά από ενάμιση χρόνο στην Κύπρο, ο Θ.Λαλάκος επέστρεψε στην Αθήνα, όπου ανέλαβε το υψηλό πόστο του γενικού διευθυντή Πολιτικών Υποθέσεων.

Αναβαθμίσεις

Στον βαθμό του πρέσβη αναβαθμίστηκε ο επί πολλά έτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και επικεφαλής της Μόνιμης Αντιπροσωπείας στην ΕΕ, Ιωάννης Βραΐλας. Επίσης, ο Ιωάννης Ραπτάκης, πρέσβης στο Λονδίνο, ο οποίος, όπως ευρύτατα ακούγεται μεταξύ των υπαλλήλων του υπουργείου Εξωτερικών, είναι από τους λίγους που διαθέτει τόσο στενές σχέσεις με τον Νίκο Δένδια. Πολλοί, μάλιστα, τον χαρακτηρίζουν ως τον «εκλεκτό» του.

Επιπλέον, ο Αικατερίνη Νασίκα, πρέσβης στη Μόσχα. Η τοποθέτησή της στη ρωσική πρωτεύουσα, μετά τις εκλογές, το 2019, ήταν επεισοδιακή. Κατά πληροφορίες, μάλιστα, προκάλεσε θύελλα αρνητικών σχολίων εκ μέρους της ρωσικής πλευράς για τον «άγαρμπο» τρόπο που λειτούργησε η Αθήνα. Κι αυτό, γιατί αντικαταστάθηκε η πρέσβης, Α.Αθανασίου, μόλις λίγες ημέρες αφότου είχε υποβάλλει τα διαπιστευτήριά της στον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν. Κάτι που θεωρείται άκρως «χοντροκομμένο» στη διεθνή διπλωματική πρακτική.

Ακόμα, η Αγλαΐα Μπαλτά, η οποία, όταν η Ν.Μπακογιάννη ήταν υπουργός Εξωτερικών υπηρέτησε στο διπλωματικό γραφείο της. Επί ΣΥΡΙΖΑ και Ν.Κοτζιά είχε τη Διεύθυνση Εθιμοτυπίας και κατόπιν τοποθετήθηκε πρέσβης στο Παρίσι.

Επίσης, η Μαρία Θεοφίλη, η οποία, με υπουργό Εξωτερικών των Ευάγγελο Βενιζέλο, ήταν γενική διευθύντρια σε θέματα προσωπικού και οικονομικά, ενώ επί ΥΠΕΞ, Ν.Κοτζιά, τοποθετήθηκε στο Παρίσι και εν συνεχεία επικεφαλής στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στον ΟΗΕ.

Δεν προήχθησαν

Δεν προήχθησαν 17 διπλωμάτες. Ανάμεσά τους ο Ν.Γαριλίδης, πρέσβης στο Κάιρο. Σύμφωνα με φημολογία, υπήρξε «πρόβλημα» με την προ καιρού επίσκεψη του πρωθυπουργού, με μέλη της οικογενείας του, στην Αίγυπτο.

Ο Δ.Τζιράς, πρέσβης της Ελλάδας στο Λονδίνο στη δύσκολη περίοδο της καραντίνας του Covid, οπότε είχαν δημοσιοποιηθεί παράπονα πολιτών για την πρεσβεία. Επιστρέφοντας στην Αθήνα, φέρεται να ξαναβρίσκεται πλάι στη Γιάννα Αγγελοπούλου, με την οποία είχε συνεργαστεί και για τους Ολυμπιακούς Αγώνες το 2004. Επί ΣΥΡΙΖΑ και Ν.Κοτζιά ήταν γενικός διευθυντής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και στη συνέχεια τοποθετήθηκε πρέσβης στο Λονδίνο.

Δεν προήχθησαν επίσης οι εξής: Θ.Πασάς, Χ.Αλειφέρη, Δ.Χρονόπουλος, Π.Στουρνάρας, Τ.Γαλαθιανάκη, Μ.Παντζόπουλος, Α.Λούπα, Ε.Κουβαριτάκης, Δ.Τουλούπας, Δ.Κυβετός, Κ.Γεωργίου, Ε.Τσαούσης, Λ.Μαρινάκη, Πρωτονοτάριος, Θ.Αγγελάτου.

https://antinews.gr/%cf%80%ce%bf%ce%b9%ce%bf%cf%82-%ce%ba%cf%85%ce%b2%ce%b5%cf%81%ce%bd%ce%ac-%cf%84%ce%bf-%cf%85%cf%80%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%b3%ce%b5%ce%af%ce%bf-%ce%b5%ce%be%cf%89%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b9/

Εκταση 3.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων ανακατέλαβε ο ουκρανικός στρατός στα βορειοανατολικά της χώρας

0

Ο ουκρανικός στρατός ανακοίνωσε σήμερα ότι από τις αρχές Σεπτεμβρίου ανακατέλαβε από τις ρωσικές δυνάμεις περισσότερα από 3.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, στην αντεπίθεση που έχει εξαπολύσει στη βορειοανατολική Ουκρανία.

«Από τις αρχές Σεπτεμβρίου, περισσότερα από 3.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα επανήλθαν υπό ουκρανικό έλεγχο» ανέφερε ο στρατηγός Βαλέρι Ζαλούζνι, ο διοικητής του ουκρανικού στρατού. «Γύρω από το Χάρκοβο, προωθούμαστε όχι μόνο προς νότον και προς ανατολάς αλλά και προς τον βορρά. Απέχουμε 50 χιλιόμετρα από τα σύνορα» με τη Ρωσία, διαβεβαίωσε. «Η Ουκρανία συνεχίζει να απελευθερώνει εδάφη κατεχόμενα από τη Ρωσία», τόνισε στην ανάρτησή του στο Telegram.

Η πτώση του Ιζιούμ σηματοδοτεί τη χειρότερη ήττα που έχουν υποστεί οι ρωσικές δυνάμεις αφότου απωθήθηκαν από τα περίχωρα του Κιέβου, τον Μάρτιο. Χιλιάδες Ρώσοι στρατιώτες άφησαν πίσω τους τα πυρομαχικά και τον εξοπλισμό τους. Οι Ουκρανοί αξιωματούχοι δεν έχουν επιβεβαιώσει επισήμως την ανακατάληψη του Ιζιούμ, όμως ο προσωπάρχης του προέδρου Ζελένσκι, ο Άντριι Γέρμακ, ανάρτησε μια φωτογραφία με στρατιώτες στα περίχωρα της πόλης και ένα emoji που εικονίζει σταφύλια. Το όνομα της πόλης σημαίνει «σταφίδα».

Ο στρατιωτικός αναλυτής Ολέχ Ζντάνοφ, είπε ότι με τις νίκες αυτές ίσως ανοίξει ο δρόμος για την προώθηση του ουκρανικού στρατού στην περιοχή του Λουχάνσκ. «Αν δείτε τον χάρτη, είναι λογικό να υποθέσουμε ότι η αντεπίθεση θα συνεχιστεί προς την κατεύθυνση του Σβάτοβο-Στάρομπελσκ και του Σεβεροντονέτσκ-Λισίτσανσκ», εκτίμησε.

Με πληροφορίες από Reuters μέσω ΑΠΕ – ΜΠΕ Αθήνα, Ελλάδα

https://hellasjournal.com/2022/09/ektasi-3-000-tetragonikon-chiliometron-anakatelave-o-oukranikos-stratos-sta-vorioanatolika-tis-choras/

ΜΟΝΟ ΩΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΩΘΕΙ Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

12

 

Του Παντελή Σαββίδη

Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης της οποίας η λειτουργία αρχίζει σήμερα, είναι ο μοναδικός διεθνής θεσμός που έμεινε στην Θεσσαλονίκη. Μια πόλη, άλλοτε κραταιά, την οποία υπονόμευσε το εθνικό κέντρο και εγκατέλειψαν οι πολίτες της και, κυρίως, η αστική της τάξης. Στην συνεχιζόμενη επιτυχία του θεσμού της ΔΕΘ, έχει συμβάλλει και η διοίκησή της με τις οργανωτικές καινοτομίες της.

Το ζήτημα είναι αν, ό,τι προκύπτει από την λειτουργία της ΔΕΘ αξιοποιείται σε εθνικό επίπεδο.

Στις αστικές δημοκρατίες ο ρόλος της αστικής τάξης είναι καταλυτικός. Από την φύση αυτών των δημοκρατιών. Η αστική δημοκρατία, άλλωστε, ήταν το πολιτικό προϊόν της ανόδου της αστικής τάξης. Όταν εκλείπει, ή παρακμάζει, οι συνέπειες για την πόλη που ζει είναι καταλυτικές. Στην Θεσσαλονίκη, σε όποιον βαθμό συγκροτήθηκε η αστική της τάξη,  επιχείρησε να διαδραματίσει έναν ρόλο στις αρχές του 90 αλλά και υπονομεύθηκε και δεν είχε τη δύναμη να επιμείνει και να αντισταθεί. Ίσως, λόγω εξάρτησης από το κέντρο, ίσως, διότι αυτές ήταν οι δυνατότητές της.

Και στην Ιταλία, παρά τον σημαντικό βαθμό διοικητικής αποκέντρωσης, η Ρώμη επιχείρησε να υποτάξει την χώρα. Αλλά η δύναμη των αστών του Μιλάνου, ή του Τορίνο, ήταν σημαντική. Η χώρα δεν υπέκυψε στην συγκεντρωτική βουλιμία του ιταλικού κέντρου.

Το πρόβλημα με την συγκεντρωτική πολιτική του ελληνικού κράτους είναι ευρύτερο από την παρακμή της δεύτερης πόλης της χώρας. Η ελληνική περιφέρεια, στερείται δυνάμεων που θα μπορούσαν να την συντηρήσουν και θα έδιναν μια δυναμική ανάπτυξης σε όλη την χώρα. Η συγκέντρωση των κατοίκων του μισού πληθυσμού της χώρας στο λεκανοπέδιο, γεγονός παγκόσμιας πρωτοτυπίας, δεν ήταν τυχαία. Ήταν το αποτέλεσμα ενός  επαρχιωτισμού της ελληνικής ιθύνουσας τάξης που ήθελε την πρωτεύουσα της χώρας να συγκρίνεται- δυστυχώς, μόνο, πληθυσμιακά- με τις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης και μιας λογικής πως στην εποχή της ανόδου των πόλεων η Ελλάδα είχε την δυνατότητα να παίξει με μια, μόνο, πόλη. Τα αποτελέσματα είναι καταστρεπτικά. Η ελληνική οικονομία ισορροπεί επι ξυρού ακμής, βασιζόμενη στον τουρισμό της και εγκαταλείποντας όλους τους τομείς παραγωγικής οικονομίας. Μεταξύ αυτών σημαντική θέση κατέχει ο πρωτογενής τομέας στον οποίο η χώρα έχει πολλά συγκριτικά πλεονεκτήματα τα οποία ανέλυσε στην εκπομπή του Ομότιμου Καθηγητή του ΑΠΘ Ζαχαρία Σκούρα στην διαδικτυακή τηλεόραση Ανιχνεύσεις web tv  ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας.

Είναι καιρός, όμως, για μια αναθεώρηση του αναπτυξιακού μοντέλου της χώρας, όπως επιβάλλει ο πόλεμος στην Ουκρανία και τα προβλήματα που ανέδειξε. Προβλήματα τα οποία ίσως να μην διακρίνονται σε ειρηνικές περιόδους αλλά γίνονται απειλητικά εμφανή σε περιόδους κρίσης. Και τα επόμενα χρόνια με τη παγκόσμια ανακατάταξη που συντελείται οι κρίσεις θα είναι συνεχείς.

Στο νέο αυτό αναπτυξιακό μοντέλο η Θεσσαλονίκη πρέπει να αναδειχθεί σε διεθνή πόλη. Προβλήματα για την ανάδειξη αυτή υπάρχουν και είναι πολλά. Αλλά θα πρέπει να ξεπεραστούν διότι η ανάδειξή της σε διεθνή πόλη δεν είναι υπόθεση, μόνο, των κατοίκων της. Είναι εθνική επιλογή.

Οι Θεσσαλονικείς είναι μια περίεργη κατηγορία ανθρώπων που αδιαφορούν, τελείως, για την πόλη τους και το status της. Μερικοί από αυτούς, οι υποτίθεται, πιο δυναμικοί, την εγκατέλειψαν, όπως τα ποντίκια το πλοίο. Όσοι έμειναν ανακυκλώνονται γύρω από παλαιά στερεότυπα, δεν έχουν οι ίδιοι, και δεν μπορούν να δώσουν στην πόλη, καμιά δυναμική. Μικρές εξαιρέσεις, επιβεβαιώνουν τον κανόνα.

Πριν γίνουν ορισμένες επιγραμματικές προτάσεις, ας δούμε τον μηχανισμό της καταστροφής:

Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ

Οι πόλεις για να έχουν δυναμική χρειάζονται θεσμούς που να λειτουργούν σ αυτές. Για να αναπτύξεις π.χ. κάποια υποτυπώδη πολιτιστική υποδομή, να μείνουν στην πόλη ορισμένοι άνθρωποι του πολιτισμού χρειάζονται σχετικοί θεσμοί. Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου μπορεί να αποκαλείται Θεσσαλονίκης αλλά είναι Αθηνών. Οι βασικές λειτουργίες του συντελούνται στην Αθήνα και, μόνο, η διεξαγωγή του γίνεται στη Θεσσαλονίκη.

Το ίδιο και η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου.

Όταν λειτουργούσε η ΕΡΤ3 ως ημιαυτόνομο κανάλι, αναπτύχθηκαν δίπλα της διάφορες ομάδες παραγωγής. Τώρα, η ΕΡΤ3 υποβαθμίστηκε και οι παραγωγές έρχονται έτοιμες από την Αθήνα. Η σχετική δραστηριότητα νέων ανθρώπων στη Θεσσαλονίκη περιορίστηκε. Η κυβέρνηση ικανοποιεί εκδουλεύσεις της. Αυτό όχι μόνο στερεί την πόλη από μια σχετική δραστηριότητα αλλά είναι και στοιχείο παρακμής.

Θεσμοί που δημιουργήθηκαν στη Θεσσαλονίκη, με την κρίση μεταφέρθηκαν, για οικονομικούς λόγους, υποτίθεται, στην Αθήνα.

Οποιαδήποτε πρωτοβουλία αναλαμβάνεται εκτός Αθηνών δεν ευδοκιμεί και αν ευδοκιμήσει εξαγοράζεται.  Χαρακτηριστικό παράδειγμα Τράπεζες που δημιουργήθηκαν στη Θεσσαλονίκη και εξαγοράσθηκαν από αθηναϊκές για να μην υπάρχει ανταγωνισμός.

Το θέμα του μετρό, το οποίο έπρεπε να λειτουργήσει από το 2012, σκοπίμως επιρρίπτεται ως ευθύνη στους πολίτες της Θεσσαλονίκης . Θα μπορούσε το κράτος να κάνει ό,τι και στην Αθήνα για να αποφευχθούν οι κυριότερες διαμαρτυρίες και ενστάσεις. Επί μια εικοσαετία κοροϊδεύουν την πόλη. Έχει καταστραφεί επί 20 χρόνια η εικόνα της και η εμπορική και οικονομική της ζωή.

Ορισμένες εταιρείες που, τελευταία, εγκαταστάθηκαν στην πόλη, όπως η Pfizer, ήταν αποτέλεσμα επιμονής των ανθρώπων τους όπως ο Άλμπερτ Μπουρλά ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη.

Άλλοι θεσμοί, όπως η Ζώνη Καινοτομίας, γίνονται- ή έγιναν- προσπάθειες να απομακρυνθούν από την πόλη.

Επί Συριζα, το Διεθνές Πανεπιστήμιο ενσωματώθηκε στα ΤΕΙ, για να εξυπηρετηθεί μια μικροπολιτική. Ενώ θα μπορούσε να πάρει μια σημαντική διάσταση η λειτουργία του.

‘Οταν λέω πως η Θεσσαλονίκη υπονομεύθηκε από το αθηναϊκό κράτος γνωρίζω πολύ συγκεκριμένα παραδείγματα από τη ενεργό λειτουργία μου ως δημοσιογράφου.  Την κρίσιμη περίοδο μετά το 90 πολιτικοί προτιμούσαν να μην πάρει η χώρα κάποιον θεσμό παρά να τον πάρει η Θεσσαλονίκη. Μόνο κάτω από πίεση και τον φόβο του πολιτικού κόστους ενεργούσαν.

Ο κατάλογος των αρνητικών παρεμβάσεων όλων των κυβερνήσεων σε βάρος της πόλης είναι μακρύς. Ας περιοριστούμε σε αυτά.

ΤΙ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΓΙΝΕΙ

Συνεχίζουν να υπάρχουν μείζονες εθνικοί λόγοι που επιβάλλουν να καταστεί η Θεσσαλονίκη διεθνής ελληνική μεγαλούπολη στον γεωγραφικό της χώρο. Οι ιστορικές αντιδικίες κρατών που μετατράπηκαν σε πολιτικές, ενέχουν, πάντα, κινδύνους αναζωπύρωσης. Οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν δίνουν την σημασία που πρέπει, στα Βαλκάνια. Είναι μια λανθασμένη επιλογή που υπαγορεύθηκε και πάλι από έναν αθηναϊκό επαρχιωτισμό. Της πέφτουν χαμηλά τα Βαλκάνια για να ασχολείται μαζί τους. Οι βαλκανικοί λαοί, όμως, υπάρχουν με τις ιστορικές αναμνήσεις τους, τις αγκυλώσεις τους, τα αιτήματά τους, την προσπάθειά τους να ενταχθούν στην Ε.Ε. και την ώσμωσή τους με τον βορειοελλαδικό χώρα.

Αν η Αθήνα θεωρεί χωρίς σημασία την ενασχόληση με τα Βαλκάνια θα ήταν καλό να μεταφέρει την αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΕΞ στη Θεσσαλονίκη. Οι διπλωμάτες της υπηρεσίας θα έχουν άμεση επαφή με τον χώρο που ασχολούνται και θα μπορούν να διαμορφώσουν πιο πραγματιστική πολιτική. Ταυτόχρονα η πόλη θα αποκτήσει μια διπλωματική αναβάθμιση.

Αλλά και το πρόβλημα Τουρκία είναι σύνθετο. Οι βασικές λειτουργίες του, βεβαίως, θα αναπτύσσονται από το ΥΠΕΞ αλλά συμπληρωματικές μπορεί να ασκούνται από διευθύνσεις του ΥΠΕΞ που θα εγκατασταθούν και θα λειτουργούν στη Θεσσαλονίκη.

Ο νέος αναπτυξιακός άξονας μπορεί να ξεκινά από μια πόλη της Πελοποννήσου που θα επιλεγεί, να έχει ως βάση την Αθήνα και να επεκτείνεται μέσω Θεσσαλονίκης, ως δεύτερου πόλου, στην Αλεξανδρούπολη.

Αυτήν την στιγμή επικοινωνία μεταξύ Θεσσαλονίκης και Αλεξανδρούπολης υφίσταται, μόνο, οδικώς. Σιδηροδρομική γραμμή δεν λειτουργεί. Τραγικό σφάλμα. Ακόμη και για λόγους ασφαλείας.

Υπάρχει μια αίσθηση ότι με την εγκατάσταση των Αμερικανών στην Αλεξανδρούπολη το πρόβλημα ασφαλείας της χώρας λύθηκε. Τραγική εντύπωση. Σε κανέναν δεν μπορεί να εμπιστευθεί η χώρα την ασφάλειά της. Μπορεί να επιλέγει συμμαχίες που θα την βοηθήσουν αλλά το ζήτημα της ασφάλειας είναι αποκλειστική αρμοδιότητα των εθνικών κρατών.

Και το μειονοτικό θα οξυνθεί το επόμενο διάστημα καθώς η Τουρκία θεωρεί πως μπορεί να το εργαλειοποιήσει. Σε όσους μειονοτικούς έχει επιρροή. Την Τετάρτη η Μιλιέτ είχε ως κύριο τίτλο: «Η αντίσταση της Λωζάνης στη Δυτική Θράκη: Οι Τούρκοι της Δυτικής Θράκης, που δεν υποκλίθηκαν στις πιέσεις της ελληνικής κυβέρνησης, θα εκλέξουν τον νέο μουφτή σηκώνοντας τα χέρια στα τζαμιά της Ξάνθης στις 9 Σεπτεμβρίου».

Μην αποκλείετε τα χειρότερα. Μια υπηρεσία του ΥΠΕΞ που θα παρακολουθεί τις εξελίξεις στη Θράκη και θα μπορεί να κάνει προτάσεις στο διπλωματικό κέντρο έχοντας άμεσες προσλαμβάνουσες είναι αναγκαία να λειτουργήσει στη Θεσσαλονίκη.

Το ίδιο και με το μεταναστευτικό.

Σε διοικητικό επίπεδο θα μπορούσαν κάποιες αρμοδιότητες του κράτους να μεταφερθούν από μερικά κρίσιμα υπουργεία στο ΥΜΑΘ για να διευκολυνθούν οι επιχειρήσεις και οι επιχειρηματίες.

Τα κράτη, τα έθνη και οι πόλεις για να μπορέσουν να επιβιώσουν δημιουργικά πρέπει να έχουν όραμα. Της Θεσσαλονίκης της λείπει το όραμα. Και, δυστυχώς, τα πιο παραγωγικά τμήματά της δεν μπορούν να της το δώσουν.

Χρειάζεται μια νέα γενιά πολιτών και μια νέα αστική τάξη για να δώσει αυτό το όραμα.

Διαφορετικά, όσα συστήματα δεν έχουν δυναμική, η εντροπία τα καταστρέφει.

Φοβάμαι πως η εντροπία είναι μεγαλύτερη στη Θεσσαλονίκη από τη δυναμική που αναπτύσσει.

Ώρα για αντιστροφή της πορείας. Θέλετε να βοηθήσετε κ. Μητσοτάκη; Ιδού πεδίον δόξης λαμπρόν.

 

 

Η Αθήνα νικήτρια στο μέτωπο της διεθνούς διπλωματίας

1

Η περιθωριοποίηση της Άγκυρας στα δυτικά μέσα ενημέρωσης είναι σύμπτωμα της βαθμιαίας απομάκρυνσης της Τουρκίας από τη Δύση. Σχολιάζει ο Ρόναλντ Μαϊνάρντους*.

Οι διεθνείς δεινέξεις ακολουθούν συνήθως ένα καθορισμένο μοντέλο, Αυτό διδάσκει η ιστορία, αυτό αποδεικνύνουν οι μελέτες της πολιτικής επιστήμης. Το τελικό στάδιο της κλιμάκωσης είναι ο πόλεμος. Ένα σημαντικό προκαταρκτικό στάδιο είναι πάντα η προετοιμασία του πληθυσμού για ενδεχόμενη σύρραξη. Στη φάση αυτή, ο έλεγχος της κοινής γνώμης διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο. Οι κυβερνώντες το πετυχαίνουν με την ευθυγράμμιση των μέσων ενημέρωσης. Παρατηρούμε πώς λειτουργεί αυτή η μέθοδος στη Ρωσία, όπου η δημόσια διαφωνία για τον πόλεμο του Πούτιν αποτελεί ποινικό αδίκημα. Το χτύπημα κατά της ελευθερίας της έκφρασης ξεκίνησε πολύ πριν από την εισβολή των ρωσικών τανκς στην Ουκρανία.

Η τρέχουσα κρίση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας απέχει πολύ από την κατάσταση στην Ουκρανία. Ωστόσο, είναι αξιοπρόσεκτο ότι η ρητορική του Τούρκου προέδρου γίνεται όλο και πιο επιθετική, με τον Ερντογάν να απειλεί πλέον ανοιχτά με στρατιωτική επίθεση. Στο σενάριο της σταδιακής κλιμάκωσης, βρισκόμαστε στα προκαταρκτικά στάδια ενός πιθανού πολέμου. Το ανησυχητικό είναι ότι η δηλητηριώδης ρητορεία της πολιτικής ηγεσίας γίνεται αποδεκτή από μεγάλα τμήματα του πληθυσμού – και έχει αρνητικό αντίκτυπο. Οι φωνές που ζητούν μετριοπάθεια και ειρήνη, δύσκολα ακούγονται. Στην Τουρκία, η προεκλογική εκστρατεία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη: η αντιπολίτευση προσπαθεί εν μέρει να κερδίσει ψήφους με ακόμη πιο επιθετική ρητορική.

Δεν υπάρχουν δημοσιεύματα που στηρίζουν τουρκικές θέσεις

Ρόναλντ Μαϊνάρντους, ΕΛΙΑΜΕΠ, DW, σχολιαστήςO Ρόναλντ Μαϊνάρντους

Όποιος διαβάζει τις εφημερίδες στην Ελλάδα και την Τουρκία αυτές τις μέρες θα βρει πολύ διαφορετικές αφηγήσεις: Στα καθοδηγούμενα τουρκικά μέσα ενημέρωσης η Ελλάδα είναι ο επιτιθέμενος. Στην Ελλάδα, είναι ακριβώς το αντίστροφο: για τους περισσότερους Έλληνες, ο Ερντογάν – και μόνο αυτός – τροφοδοτεί την ένταση. Η ελληνοτουρκική διαμάχη αποτελεί εδώ και καιρό αντικείμενο της διεθνούς πολιτικής. Και οι δύο πλευρές διεθνοποιούν τα διμερή ζητήματα – στην ΕΕ, στο ΝΑΤΟ και στις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ. Στο μέτωπο της διεθνούς διπλωματίας, η Αθήνα έχει βγει μέχρι στιγμής νικήτρια. Η ΕΕ, και πιο πρόσφατα και οι ΗΠΑ, κάλεσαν τον Ερντογάν στην τάξη. Ακόμη και στα σχόλια των μεγάλων διεθνών εφημερίδων, μάταια αναζητά κανείς δημοσιεύματα που να υποστηρίζουν τις τουρκικές θέσεις. Αυτή η περιθωριοποίηση της Άγκυρας στα δυτικά μέσα ενημέρωσης είναι σύμπτωμα μίας βαθμιαίας απομάκρυνσης της Τουρκίας από τη Δύση. Γινόμαστε μάρτυρες ενός γεωστρατηγικού αναπροσανατολισμού της Τουρκίας, η οποία εδώ και καιρό, θεωρεί τον εαυτό της αναδυόμενη περιφερειακή δύναμη.

Σε αυτή την εκδοχή, με την οποία συμφωνεί μία  μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού, τα εθνικά συμφέροντα της Τουρκίας κυριαρχούν έναντι όλων των άλλων παραμέτρων. Σε αυτή την κατάσταση, λιγοστεύουν οι δυνατότητες της ΕΕ και ιδίως του ΝΑΤΟ να πείσουν την Τουρκία να μετριάσει την πολιτική της. Η ειρήνη στο Αιγαίο – και αυτό είναι το χειρότερο σενάριο – θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο θύμα της ρήξης της Τουρκίας με την Δύση. Με τη ρητορική του, ο πρόεδρος Ερντογάν προετοιμάζει ήδη τον πληθυσμό για αυτό το ενδεχόμενο.

* O Δρ Ρόναλντ Μαινάρντους ειναι πολιτικός αναλυτής, σχολιαστής και κύριος ερευνητής στο ΕΛΙΑΜΕΠ. Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 διετέλεσε διευθυντής της Ελληνικής σύνταξης της Deutsche Welle. 

DW

Σύνοδος της Ομάδας της Σαγκάης: Ασία Εναντίον Δύσης;

0

Με μεγάλο ενδιαφέρον αναμένεται η επικείμενη σύνοδος του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (ΟΣΣ-SCO) στην Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν στις 15-16 Σεπτεμβρίου, με τη φυσική παρουσία 15 αρχηγών κρατών. Ο οργανισμός, ιδρύθηκε άτυπα το 1996 ως “ομάδα της Σαγκάης” και συστάθηκε επισήμως το 2001, έχει οκτώ τακτικά μέλη: την Κίνα, την Ρωσία, το Καζαχστάν, το Κιργιστάν, το Τατζικιστάν, το Ουζμπεκιστάν, την Ινδία και το Πακιστάν. Το 2017, όταν ο ΟΣΣ απέκτησε την σημερινή του σύνθεση, ο οργανισμός αντιπροσώπευε το 23% της χερσαίας έκτασης της Γης, το 45% του πληθυσμού του πλανήτη και το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Στάτους παρατηρητή έχουν η Λευκορωσία, η Μογγολία και το Ιράν, ενώ προσκεκλημένοι στην σύνοδο κορυφής είναι επίσης οι ηγέτες της Τουρκίας, του Τουρκμενιστάν, του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας. 

Μηνύματα προς τη Δύση

Είναι σαφές ότι η παρουσία και μόνο των ηγετών  αυτών των χωρών στην Σαμαρκάνδη θα στείλει στις δυτικές πρωτεύουσες ηχηρό πολιτικό μήνυμα. Ή, για την ακρίβεια, πολλαπλά μηνύματα. Παραδείγματος χάρη, η Μόσχα επιδιώκει να δείξει πως έχει στρατηγικό βάθος στην Ασία παρά την απομόνωσή της από την Δύση, το δε Πεκίνο αποδεικνύει το “θεσμικό” βάρος του σε μεγάλα τμήματα της “παγκόσμιας νήσου”, όπως αποκαλείται συχνά η Ευρασία. Για τον πρόεδρο του Ιράν η εμφάνισή του δίπλα σε άλλους ηγέτες είναι ευκαιρία να ασκήσει, έστω εμμέσως, πίεση στην Δύση εν μέσω των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας. Ο Ερντογάν θα τονίσει με νόημα ότι η Τουρκία έχει ισχυρούς δεσμούς με την Ασία και δεν δεσμεύεται από την ιδιότητά της ως μέλους του ΝΑΤΟ ή ως υποψήφιας για προσχώρηση στην ΕΕ.

Καθώς, όμως, κάθε μία από τις εν λόγω χώρες έχει τις δικές τις εθνικές προτεραιότητες, υπάρχουν αρκετά σημεία που θολώνουν το μήνυμα περί ενότητας του οργανισμού:

– Σημαντικούς περιορισμούς στην αποστολή του ΟΣΣ επιβάλλει η ίδια η σύνθεσή του, με την συμμετοχή των αιωνίων εχθρών Ινδίας και Πακιστάν ή με τον οξύ ανταγωνισμό μεταξύ της Ινδίας και της Κίνας. Προς το παρόν, ο ΟΣΣ αποτελεί αυτό που στα αγγλικά αναφέρεται ως talk-shop και προσφέρει ευκαιρίες για επαφές υψηλού επιπέδου μεταξύ των μελών του, αλλά σε καμία περίπτωση δεν είναι αμυντικός συνασπισμός και δεν έχει επιχειρησιακές ικανότητες.

– Οι κεντρικοί πυλώνες του ΟΣΣ, η Κίνα και η Ρωσία, υπέγραψαν ένα βαρυσήμαντο μανιφέστο για την “άνευ ορίων” σύμπλευσή τους στις 4 Φεβρουαρίου, λίγες μόνον ημέρες πριν την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Ωστόσο, παραμένουν και πολλές διαφορές μεταξύ τους, τις οποίες επιμελώς υποβαθμίζουν σε λεκτικό επίπεδο.

– Η Ινδία αρνείται να καταδικάσει την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, καθώς διατηρεί στενές σχέσεις με την Μόσχα – ως αντίβαρο της Κίνας – και εκμεταλλεύεται τη συγκυρία, προκειμένου να προμηθεύεται υδρογονάνθρακες από την Ρωσία σε προνομιακές τιμές.

– Το Τατζικιστάν παρακολουθεί με έκδηλη καχυποψία τα ανοίγματα της Μόσχας και του Πεκίνου προς τους Ταλιμπάν και δεν κρύβει την οργή του για την περιθωριοποίηση των ομογενών Τατζίκων του Αφγανιστάν.

– Ως προς τις σχέσεις του ΟΣΣ με τις δυτικές δυνάμεις, είναι χαρακτηριστική η πρόσφατη δήλωση του Ουζμπέκου εκπροσώπου Ραχματούλα Νουριμπέτοφ ότι ο εν λόγω οργανισμός δεν στρέφεται κατά της Δύσης. Όσο συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία, τις ίδιες επιφυλάξεις συμμερίζονται κι άλλες πρώην σοβιετικές χώρες της Κεντρικής Ασίας.

Αποδυνάμωση της Ρωσίας στην Κεντρική Ασία;

Προς δυσάρεστη έκπληξη της Ρωσίας, καμία από τις χώρες της Κεντρικής Ασίας δεν έχει αναγνωρίσει τις αυτοανακηρυχθείσες “λαϊκές δημοκρατίες” του Ντονέτσκ (DNR) και Λουχάνσκ (LNR) στην ανατολική Ουκρανία. Ιδιαίτερα σφοδρή είναι η ενόχληση της Μόσχας σε ό,τι αφορά το Καζαχστάν, με το οποίο η Ρωσία μοιράζεται κοινά σύνορα μήκους άνω των 7.600 χιλιομέτρων. Όταν τον περασμένο Ιανουάριο ο Οργανισμός της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (ΟΣΣΑ-CSTO) επενέβη στο Καζαχστάν, είχε θεωρηθεί περίπου αυτονόητο ότι ως ένδειξη ευγνωμοσύνης ο πρόεδρος Τοκάγεφ θα ακολουθούσε πιστά την γραμμή της Μόσχας στο θέμα της Ουκρανίας, αλλά η προσδοκία αυτή δεν επαληθεύτηκε.

Πριν από λίγες εβδομάδες μια εμπρηστική ανάρτηση του Ντμίτρι Μεντβέντεφ που απειλούσε το Καζαχστάν ότι μπορεί να έχει την τύχη της Ουκρανίας σβήστηκε εσπευσμένα και αποδόθηκε επισήμως σε χακάρισμα του λογαριασμού του πρώην προέδρου της Ρωσίας. Πάντως, τους τελευταίους μήνες η Μόσχα έχει κατ’ επανάληψη αναστείλει την μεταφορά πετρελαίου από το Καζαχστάν προς την Μαύρη Θάλασσα και τις ευρωπαϊκές αγορές – πιθανώς, ως αντίποινα για την “απείθεια” του Καζάχου προέδρου.

The West and the Rest?

Είναι φανερό ότι πίσω από τις χειραψίες και τα χαμόγελα στην Σαμαρκάνδη που θα καταγράψουν οι κάμερες κρύβεται μια πολύ πιο σύνθετη εικόνα. Η Ομάδα της Σαγκάης απέχει παρασάγγας από το να καταστεί ένας συνεκτικός ασιατικός σχηματισμός, πόσο μάλλον συνασπισμός, κατά της Δύσης. Ωστόσο, εντάσσεται σε έναν κύκλο ευρύτερων διεργασιών στην Ασία και πιστοποιεί την δυναμική διαμόρφωσης δύο στρατοπέδων στην “παγκόσμια νήσο”: η Δύση και οι Λοιποί. Ή, κατά τον Σάμιουελ Χάντινγκτον, the West and the Rest. Στην Δύση εναπόκειται να διαβάσει σωστά τα μηνύματα της συνόδου και να προσδιορίσει επακριβώς τις επιμέρους επιδιώξεις των μελών του ΟΣΣ, ώστε να αποτρέψει την μετατροπή του οργανισμού σε αντιδυτική συμμαχία σε βάθος χρόνου.

Ο Πλάμεν Τόντσεφ είναι επικεφαλής του Τμήματος Ασιατικών Σπουδών στο

Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ).

www.kreport.gr/

 

Daniel Pipes: Greece Is “Far More Valuable to NATO than Turkey”

0

 

World Geostrategic Insights: Turkey’s President Recep Tayyip Erdoğan stated on Sept. 2 that “A NATO without Turkey is unthinkable. Greece has no value in NATO. If there is Turkey, NATO is strong, if there is no Turkey, NATO is weak.” Is he correct?

Daniel Pipes: No, he is wrong, and for two main reasons. First, while Turkey does bring important assets to the NATO alliance – its large armed forces, formidable military industry, and critical geographic location – those assets are all vitiated by Turkish actions. The forces attack civilians in Syria, the armaments go to Ethiopia, and the location leads to outrageous land and sea claims. Secondly, Greece is a loyal member of NATO, it has built up its military strength, and it works productively with two non-NATO partners, Cyprus and Israel. The reliability of Greece makes it far more valuable to NATO than Turkey.

WGI: Just a day later, on Sept. 3, Erdoğan accused Athens of illegally occupying islands in the Aegean sea and threatened to seize Greek islands: “Your occupying the islands does not bind us. When the time, the hour, comes, we will do what is necessary.” He also reminded the Greeks “not to forget Izmir,” a reference to a Turkish victory over Greek forces exactly a century earlier. What do you make of these statements?

DP: I see them as an extremely dangerous distraction at a moment when NATO is focused on helping Ukraine against Putin’s aggression. Any hostile action by Erdoğan versus Greece would not only be a catastrophe in itself but would severely damage the united front against the Russian invasion. NATO needs to warn Erdoğan loud and clear that it will stand with Greece against Turkey just as it stands with Ukraine against Russia. Also, I wonder if Putin encouraged Erdoğan to threaten Greece; if so, what might the threat or quid pro quo be?

WGI: Contrarily, Ankara has recently mended fences with such Middle Eastern states as the United Arab Emirates, Saudi Arabia, Syria, Israel, and Egypt. Why initiate this charm campaign now?

 The outrageous “Blue Homeland” plan has attracted a following in Turkey.

DP: Note the jarring contrast of threats against Greece and the quickly warming relations with those Middle Eastern states. Given that Turkey is effectively a dictatorship, the explanation probably lies less in a sophisticated strategy and more in Erdoğan’s biases and inconsistencies. As a bully who often acts illogically, perhaps he sees the Middle Eastern states as a threat to his power while dismissing Greece as insignificant. Not only is Turkey’s population eight times larger than that of Greece but Erdoğan witnessed at close hand the economic decline of Greece following the 2008 global recession. So, he mobilizes public opinion against a perceived weaker opponent and away from what he sees as more threatening ones.

WGI: Do these foreign policy changes signify a tactical or strategic shift?

DP: Nearly everything Erdoğan does is tactical, whether working with the Kurds, promoting economic growth, buying arms from Russia, or turning on the charm internationally. He has only two consistent goals: gathering personal power and forwarding an Islamist agenda.

WGI: Turkey has increasingly become a problem for Western allies by not meeting the alliance’s requirement of democratic governance and working closely with its opponents (Russia, China). Would NATO be better off without Turkey?

Turkey is a liability whenever NATO confronts ISIS, Iran, Russia, or China.

DP: Absolutely. Turkey is a liability whenever NATO confronts ISIS, Iran, Russia, or China. Ankara’s block to Sweden and Finland joining the alliance offers a timely example of it impeding NATO.

WGI: Should the alliance explore ways to expel or marginalize Turkey?

DP: Yes, though I very much doubt this is happening due to a mentality that sees Erdoğan as an aberration and expects a return to the good-old Turkey of 1952-2002. But I have news for NATO; with only one slight exception, all the other Turkish political parties view NATO with more hostility than Erdoğan. By the way, I witnessed NATO’s weakness toward Turkey first hand in 2017, when my organization, the Middle East Forum, hosted a NATO event and 11 country delegations ostentatiously stood by Ankara rather than by NATO’s founding principle “to safeguard the freedom” of its peoples.

WGI: As an easier solution than expelling Turkey, you have suggested the creation of a NATO 2.0 without Turkey. What do you have in mind?

DP: It is theoretically possible to expel Turkey from NATO but difficult and controversial. I propose starting a new organization that includes all the other 29 members but not Turkey. Then, shift all of NATO’s assets to the new organization. This time, clear rules for membership and expulsion need to be included. While we’re being creative, how about deleting the geographic reference and call it something like the Global Alliance of Democracies, GLAD? That then opens to the door to Israel, India, Australia, Japan, South Korea, and others joining. It can become a proto-United Nations of democracies.

WGI: Would Turkey not cause even more problems outside of NATO, aligning more closely with Russia and China?

Turkey needs NATO more than NATO needs Turkey.

DP: I think not. First, Turkey needs NATO more than NATO needs Turkey. Turkey joined NATO in 1952 out of fear of Russia. No matter how much Putin and Erdoğan pal around now, the Turks know who’s the boss and who won in the two centuries of warfare. Second, Ankara already aligns closely with Moscow and Beijing in the diplomatic, financial, trade, and military arenas; NATO membership has not held it back.

World Geostrategic Insights (Italy)
https://www.meforum.org/63559/do-nato-and-turkey-have-a-future-together