Αρχική Blog Σελίδα 1840

FT: Πώς θα επηρεάσει η ρωσική επιστράτευση τον πόλεμο στην Ουκρανία

0

Το Κίεβο αναμένει πως οι πρώτοι από τους επιστρατευθέντες θα εμφανιστούν στο μέτωπο μέσα στο επόμενο δίμηνο, ωστόσο η Μόσχα έχει να αντιμετωπίσει εμπόδια που σχετίζονται όχι μόνο με την εκπαίδευση των εφέδρων αλλά και με τις γραμμές εφοδιασμού και υλικοτεχνικής υποστήριξης.

Ουκρανοί και δυτικοί αξιωματούχοι και αναλυτές αμφισβητούν την ικανότητα της ρωσικής πλευράς να πάρει – συχνά απρόθυμους – νεοσύλλεκτους, των οποίων η προηγούμενη στρατιωτική εμπειρία είναι από παλαιά έως ανύπαρκτη, και να στελεχώσει με αυτούς, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, αξιόμαχες δυνάμεις.

Εικόνες που είδαν το φως της δημοσιότητας, με μεθυσμένους Ρώσους εφέδρους που καβγαδίζουν μεταξύ τους και τρεκλίζουν, έρχονται να επιβεβαιώσουν αυτές τις αμφιβολίες.

Ωστόσο, η Ρωσία θα μπορούσε, μετά από μια πρόχειρη εκπαίδευση ολίγων εβδομάδων, να ενισχύσει με αυτούς τους νέους εφέδρους τις αμυντικές της θέσεις στη νότια και ανατολική Ουκρανία, όπως σημειώνει ο Μπεν Χολ σε άρθρο του για τους Financial Times, υπογραμμίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα ανάγκαζε εν συνεχεία την Ουκρανία να χρησιμοποιήσει περισσότερο ανθρώπινο δυναμικό και πιο πολλά όπλα στην προσπάθειά της να ανακαταλάβει εδάφη.

«Τα νέα προφανώς και είναι άσχημα για εμάς», δηλώνει ένα μέλος των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων στους FT. «Ακόμα κι αν (σ.σ. οι Ρώσοι έφεδροι) δεν έχουν κίνητρο, θα έχουν όπλα».

Σύμφωνα με τον υπουργό Άμυνας της Ρωσίας Σεργκέι Σόιγκου, η Μόσχα θέλει να κινητοποιήσει περίπου 300.000 άνδρες από μια δεξαμενή σχεδόν 25 εκατομμυρίων εφέδρων, ωστόσο αναλυτές εκτιμούν ότι ο τελικός αριθμός θα μπορούσε να είναι πολύ μεγαλύτερος.

Αυτές οι δυνάμεις πρόκειται να δώσουν σημαντική ώθηση στα ρωσικά στρατεύματα που παραμένουν στην πρώτη γραμμή. Η Μόσχα ανέπτυξε 180.000 άνδρες στην αρχή της στρατιωτικής της εκστρατείας τον Φεβρουάριο και εκτιμάται ότι μέχρι τώρα «μετρά» περίπου 80.000 νεκρούς και τραυματίες, σύμφωνα με τις ΗΠΑ. Η Ουκρανία από την άλλη πλευρά, έχει συνολικά μεταξύ 700.000 και 1 εκατ. στρατιώτες.

Το Κίεβο αναμένει ότι οι Ρώσοι έφεδροι θα εμφανιστούν στην πρώτη γραμμή εντός έξι εβδομάδων. Ουκρανικές πηγές εκτιμούν ότι η Ρωσία είναι επίσης πιθανό να στείλει εφέδρους στα σύνορά της για να αποδεσμεύσει τακτικά στρατεύματα που είχαν προηγουμένως τοποθετηθεί εκεί.

Σε δεύτερη φάση, η Ρωσία θα μπορούσε να επιδιώξει να δημιουργήσει νέους «συνδυασμένους στρατιωτικούς σχηματισμούς» που θα συνοδεύονται από μονάδες πυροβολικού, ωστόσο ότι η έλλειψη εξειδικευμένων στρατιωτικών μάλλον θα καθυστερούσε αυτήν τη διαδικασία.

Οι έφεδροι θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν είτε ως δυνάμεις πεζικού, είτε ως δυνάμεις υλικοτεχνικής υποστήριξης (οδηγοί, σκοποί/φρουροί κ.ά.).

«Πολύ χαμηλής ποιότητας ενισχύσεις σύντομα ή μια καλύτερα εκπαιδευμένη δύναμη αργότερα;»: Αυτό είναι το ερώτημα, όπως υποστηρίζει δυτικός αξιωματούχος που μιλά στους Financial Times. Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο ωστόσο, η Ρωσία είναι πιθανό να μην έχει διαθέσιμους αυτήν την στιγμή αρκετούς βετεράνους για να εκπαιδεύσουν επαρκώς τους νεοσύλλεκτους, ενώ πολλοί από τους εκπαιδευτές, όπως εκτιμάται, πολεμούν ήδη στα ανοιχτά μέτωπα από τα οποία θα έπρεπε να επιστρέψουν.

Σύμφωνα με τον πρώην υπουργό Άμυνας της Ουκρανίας, Αντρίι Ζαγκορόντνιουκ, η ρωσική επιστράτευση είναι απίθανο να «αλλάξει σημαντικά» την κατάσταση στο έδαφος για λόγους που έχουν να κάνουν όχι μόνο με το αξιόμαχο και τη δυνατότητα άμεσης κινητοποίησης των εφέδρων αλλά και με τις λοιπές ρωσικές ελλείψεις (σε οπλικά συστήματα, ) και τα ρωσικά ελλείματα (ηγεσίας, οργάνωσης, ηθικού).

Οι ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας ενδέχεται, για αυτούς τους λόγους, να προσπαθήσουν να εντείνουν τις επιχειρήσεις τους αυτό το φθινόπωρο προτού η Μόσχα μπορέσει να ενισχύσει τις δικές της γραμμές, όπως σημειώνεται.

Σε κάθε περίπτωση, η Ουκρανία θα χρειαστεί περισσότερους άνδρες και πιο πολλά σύγχρονα οπλικά συστήματα το επόμενο έτος, όπως σημειώνουν οι FT.

Η Ρωσία μπορεί να μην στοχεύει σε μια αντεπίθεση στην παρούσα φάση, όπως αναφέρει ο Τζακ Γουάτλινγκ, ανώτερος ερευνητής του βρετανικού ινστιτούτου RUSI. Αντιθέτως, μπορεί να θέλει να παγώσει – σταθεροποιήσει τις απώλειές της και να συνεχίσει τον πόλεμο ποντάροντας έτσι στη μεγαλύτερη δυνατή φθορά του αντιπάλου.

Πηγή: FT,Καθημερινή

Κατάρ: Στέλνει μόνιμα 36 μαχητικά αεροσκάφη και 250 άτομα προσωπικό στην Τουρκία – 12 Rafale ανάμεσά τους

1

Ενεργοποιήθηκε η συμφωνία αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών – Χάνεται το πλεονέκτημα του «άγνωστου όπλου» για την ΠΑ

Συνολικά 36 μαχητικά αεροσκάφη και πάνω από 250  άτομα προσωπικό πρόκειται να στείλει το Κατάρ στην Τουρκία προκειμένου οι πιλότοι του κρατιδίου να εκπαιδευτούν από τους Τούρκους.

Δεν έχει γίνει γνωστό πως θα κατανέμονται στα μαχητικά και πόσα Rafale περιλαμβάνονται σε αυτή τη μεταστάθμευση, αλλά πληροφορίες αναφέρουν ότι θα είναι τουλάχιστον 12, δηλαδή τα μισά.

Η μεταστάθμευση θα είναι μόνιμη, δηλαδή τα μαχητικά θα μείνουν για πάντα στη Τουρκία, προκειμένου να αποτελέσουν την στρατηγική εφεδρεία του Κατάρ σε περίπτωση που κάποιο κράτος (το Ιράν ή η Σαουδική Αραβία π.χ.) επιτεθεί αιφνιδιαστικά στη χώρα.

Φυσικά η όλη εξέλιξη αφαιρεί από την Πολεμική Αεροπορία το πλεονέκτημα του «άγνωστου όπλου» σε ότι αφορά το Rafale, αφού θα βρίσκεται καθημερινά στην διάθεση των Τούρκων πιλότων.

Qatari fighter pilots will receive training in Turkiye, and Qatar will keep 250 military personnel and 36 warplanes in the country for training purposes. pic.twitter.com/JpgFDEioSu

— International Defence Analysis (@Defence_IDA) September 25, 2022

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/toyrkia/katar-stelnei-36-maxitika-aeroskafi-kai-250-atoma-prosopiko-stin-tourkia/

Πλανητική άμυνα Live ξημερώματα Τρίτης: Για πρώτη φορά η NASA θα εκτρέψει αστεροειδή που κατευθύνεται στη ΓΗ

0

Oλα είναι έτοιμα για την πρόσκρουση του σκάφους DART της ΝASA με τον αστεροειδή Δίμορφο του μεγαλύτερου αστεροειδούς Δίδυμου. Photo via AΠΕ-ΜΠΕ, NASA-Johns Hopkins & APL-Steve Gribbe

Αν οι δεινόσαυροι το είχαν σκεφτεί, μπορεί να ζούσαν ακόμη, έχοντας αποφύγει να πέσει ένας μεγάλος αστεροειδής στη Γη -και στο κεφάλι τους- πριν 66 εκατομμύρια χρόνια:

Τις πρώτες πρωινές ώρες της Τρίτης η ανθρωπότητα θα επιχειρήσει να βγάλει από την τροχιά του έναν διαστημικό βράχο.

Τα ξημερώματα της Τρίτης η πιο προνοητική και επινοητική ανθρωπότητα θα δοκιμάσει ακριβώς αυτό που ήδη έχουμε δει σε ταινίες επιστημονικής φαντασίας: να εκτρέψει έναν αστεροειδή από την πορεία του, ρίχνοντας πάνω του, σαν να είναι πύραυλος, ένα διαστημικό σκάφος με μέγεθος αυτοκινήτου, το DART (Double Asteroid Redirection Test) της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA).

Το κόστους 330 εκατομμυρίων δολαρίων και βάρους 550 κιλών κυβικού σχήματος ρομποτικό σκάφος DART, αφού διένυσε μια απόσταση περίπου 11 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη, από όπου εκτοξεύτηκε το Νοέμβριο του 2021, προορίζεται να συντριβεί – στις 02:14 ώρα Ελλάδας της Τρίτης 27 Σεπτεμβρίου – στον μικρό δορυφόρο Δίμορφο (διαμέτρου 160 μέτρων) του μεγαλύτερου αστεροειδούς Δίδυμου (διαμέτρου περίπου 780 μέτρων).

Είναι η πρώτη κρίσιμη “πρόβα” πλανητικής άμυνας σε περίπτωση που ένας τέτοιος διαστημικός βράχος αποτελέσει απειλή για τη Γη στο μέλλον.

Πρόκειται για το πρώτο τεστ μιας τεχνολογίας εκτροπής/αποτροπής ενός δυνητικά καταστροφικού αστεροειδούς.

Η πρόσκρουση της διαστημοσυσκευής DART στον αστεροειδή με ταχύτητα περίπου 22.000 χιλιομέτρων την ώρα θα έχει ως στόχο να χρησιμοποιήσει κινητική ενέργεια για να τον εκτρέψει ελαφρά από την τροχιά του.

Κάτι ανάλογο μπορεί να χρειαστεί μελλοντικά να γίνει με κάποιον άλλο μεγάλο αστεροειδή που υπάρχει κίνδυνος η τροχιά του να διασταυρωθεί με εκείνη του πλανήτη μας.

Ο “βομβαρδισμός” του Δίμορφου – που θα οδηγήσει στην καταστροφή του DART – αναμένεται να αλλοιώσει ελαφρά την τροχιά του (κατά περίπου 1%), ώστε να περιφέρεται πέριξ του Δίδυμου λίγο πιο κοντά και πιο γρήγορα. Τα τηλεσκόπια από τη Γη θα παρακολουθούν για να δουν κατά πόσο αυτό όντως συνέβη.

Παράλληλα, το DART έχει ήδη απελευθερώσει από τις 11 Σεπτεμβρίου τη μικρή (βάρους 14 κιλών) ιταλικής κατασκευής διαστημοσυσκευή LICIACube που θα πλησιάσει τον Δίμορφο σε απόσταση 55 χιλιομέτρων και με τις κάμερες της θα φωτογραφήσει τις επιπτώσεις της πρόσκρουσης. Το συμβάν θα παρακολουθούν επίσης διάφορα επίγεια και διαστημικά τηλεσκόπια, μεταξύ των οποίων το James Webb.

Στα χνάρια της αμερικανικής αποστολής θα ακολουθήσει η ευρωπαϊκή αποστολή HERA του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), που θα στείλει μια γερμανικής κατασκευής διαστημοσυσκευή, συνοδευόμενη από δύο μικροδορυφόρους (τα cubesats Milani και Juventas), στον Δίδυμο και στον Δίμορφο για να τους μελετήσει πιο προσεκτικά και να δει από πρώτο χέρι τον κρατήρα που θα έχει δημιουργηθεί, καθώς και τις άλλες επιπτώσεις της πρόσκρουσης του DART.

Η HERA αναμένεται να εκτοξευθεί το 2024 και να φθάσει στον αστεροειδή και το φεγγάρι του στο τέλος του 2026.

Αν το DART αποτύχει να βρει τον στόχο του, διαθέτει αρκετά καύσιμα για να έχει άλλη μια ευκαιρία μετά από δύο χρόνια να επαναλάβει την προσπάθεια του σε κάποιον άλλο διαστημικό βράχο. Την ευθύνη της αποστολής έχει το Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς της Βαλτιμόρης.

27.000 αστεροειδείς κοντά στη Γη

Η NASA έχει βρει περισσότερους από 27.000 αστεροειδείς διαφόρων μεγεθών, που οι τροχιές τους τούς φέρνουν κοντά στη Γη.

Παρά τις προόδους στον εντοπισμό των αστεροειδών που κατά καιρούς πλησιάζουν τον πλανήτη μας, μέχρι στιγμής οι αστρονόμοι εκτιμούν ότι έχει ανιχνευθεί μόνο το 30% έως 40% των κοντινών στη Γη αντικειμένων διαμέτρου άνω των 140 μέτρων

. Γι’ αυτό έχει γίνει αντιληπτό ότι πρέπει να υπάρχει έτοιμη μια τεχνολογία πλανητικής άμυνας, αν προκύψει κάποια άνωθεν δυσάρεστη έκπληξη, όπως εκείνη του διαμέτρου 10 χιλιομέτρων αστεροειδούς Τσιξουλούμπ που έπεσε στο σημερινό Μεξικό και πιθανότατα εξαφάνισε τους δεινόσαυρους πριν 66 εκατομμύρια χρόνια.

Πάντως αν ποτέ – ο μη γένοιτο – χρειαστεί η ανθρωπότητα να βγάλει έναν πολύ μεγάλο αστεροειδή από την πορεία του, όπως εκείνος που εξαφάνισε τους δεινόσαυρους, το διαστημικό σκάφος που θα πέσει πάνω του, κατά πάσα πιθανότητα θα φέρει πυρηνική βόμβα ή άλλο πανίσχυρο εκρηκτικό.

Σε κάθε περίπτωση, ο κίνδυνος να χρειαστεί μια τέτοια αποστολή πλανητικής άμυνας είναι πολύ μικρός (αν και όχι μηδενικός) τουλάχιστον για τον επόμενο αιώνα, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της NASA.

Η Κίνα ετοιμάζει μια παρεμφερή αποστολή πλανητικής άμυνας στον αστεροειδή Μπενού το 2026.

Οι τηλεοράσεις NASA TV και ESA TV θα μεταδώσουν την πρόσκρουση του DART ζωντανά, καθώς επίσης τα social media (Facebook, Twitter, ΥouTube) της NASA.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
Αθήνα, Ελλάδα

https://hellasjournal.com/2022/09/27-000-asteroidis-kiklonoun-ti-gi-ta-ximeromata-tis-tritis-zontana-to-proto-krisimo-test-planitikis-aminas/

Τζόρτζια Μελόνι: To who is who του πάλαι ποτέ πολιτικού τέκνου του Μπερλουσκόνι που μισεί τους ομοφυλόφιλους και είναι κατά των αμβλώσεων

2

Η 45χρονη πολιτικός και επικεφαλής του «Fratelli d’ Italia» διεκδίκησε τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα την ηγεσία της επόμενης κυβέρνησης της χώρας.

Ποια είναι όμως η νεοφασίστρια που θέλει να γίνει η επόμενη πρωθυπουργός της Ιταλίας;

Γεννημένη το 1977, η Τζόρτζια Μελόνι είχε ενταχθεί από τα 15 της χρόνια στη νεολαία του νεοφασιστικού MSI σε ένδειξη αντίδρασης για την «αριστερή τρομοκρατία» της εποχής. Αργότερα προσχώρησε στη φοιτητική οργάνωση της «Εθνικής Συμμαχίας», ενώ το 2006 εξελέγη βουλευτής και το 2008 έγινε η νεότερη υπουργός στην ιστορία της Ιταλίας.

Σε ηλικία 31 ετών ανέλαβε το υπουργείο Νεολαίας στην κυβέρνηση του Σίλβιο Μπερλουσκόνι.

Πριν από δέκα χρόνια ίδρυσε το νέο κόμμα «Αδέλφια της Ιταλίας», του οποίου ηγείται από το 2014.

Το 2020 ανέλαβε και την ηγεσία της πολιτικής ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρυθμιστών (ECR), στην οποία συμμετέχουν και άλλες υπερσυντηρητικές και ευρω-σκεπτικιστικές πολιτικές δυνάμεις, όπως το κυβερνών Κόμμα «Νόμος και Δικαιοσύνη» (PiS) στην Πολωνία.

«Αιώνια φλόγα» και «ρωμαϊκός χαιρετισμός»

Η Μελόνι δεν τηρεί αποστάσεις από τον φασισμό έγραφε στα τέλη Ιουλίου, γράφει η Deutsche Welle.

Στην αυτοβιογραφία της παραδέχεται ότι κινείται σε ένα «πολιτικά ναρκοθετημένο» τοπίο.

«Είμαστε τέκνα της ιστορίας μας, όλης της ιστορίας μας», γράφει χαρακτηριστικά. «Όπως συνέβη και με άλλα έθνη, ο δρόμος που διανύσαμε είναι σύνθετος, πολύ πιο περίπλοκος από τις διηγήσεις που ακούγονται».

Μόνο τη λατρεία προς το πρόσωπο του αρχηγού, λέει ότι απορρίπτει η Μελόνι.

Όταν έδινε συνεντεύξεις στα γραφεία του κόμματος, τη συνοδεύει πάντοτε το σύμβολο της φλόγας, στα εθνικά χρώματα της Ιταλίας.

«Δεν έχω να απολογηθώ για κάτι στη ζωή μου», λέει η Μελόνι. «Κι όμως, στις περισσότερες τηλεοπτικές συζητήσεις που πηγαίνω, με ρωτούν για την ιστορία και όχι για τα επίκαιρα ζητήματα της χώρας. Αυτό δεν το βρίσκω σωστό».

Ενόψει προεκλογικής περιόδου η Τζόρτζια Μελόνι είχε δώσει γραπτές εντολές στα μέλη του κόμματος να αποφεύγουν τις ακραίες δηλώσεις, την οποιαδήποτε αναφορά στον φασισμό και κυρίως τον «ρωμαϊκό χαιρετισμό» με το προτεταμένο δεξί χέρι, ο οποίος θυμίζει τον «χιτλερικό χαιρετισμό».

Τα «Αδέλφια της Ιταλίας» επιχείρησαν να μετακινηθούν από το περιθώριο της Ακροδεξιάς στο πολιτικό Κέντρο.

Παραμένοντας στην αντιπολίτευση, απέναντι σε όλες τις κυβερνήσεις που διαδέχθηκαν η μια την άλλη μετά τις βουλευτικές εκλογές του 2018, το κόμμα Αδέλφια της Ιταλίας (Fratelli d’Italia, FdI) επιβλήθηκε ως η βασική εναλλακτική και είδε το ποσοστό του να απογειώνεται από το 4,3% πριν από τέσσερα χρόνια σχεδόν στο ένα τέταρτο των ψήφων σήμερα (περί το 26%), ή, με άλλα λόγια, μετατρέπεται στο πρώτο κόμμα του κοινοβουλίου της χερσονήσου.

«Οι Ιταλοί έστειλαν καθαρό μήνυμα υπέρ μιας κυβέρνησης της δεξιάς υπό την ηγεσία των Αδελφιών της Ιταλίας», είπε η κυρία Μελόνι επιβεβαιώνοντας τη φιλοδοξία της να γίνει η επόμενη πρωθυπουργός.

Ασυγκράτητος λαϊκισμός

Η Μελόνι κατεβαίνει στον προεκλογικό αγώνα με το λαϊκιστικό σύνθημα «Πρώτα η Ιταλία και οι Ιταλοί».

Στο πρόγραμμά της απαιτεί περισσότερα κοινωνικά επιδόματα, χαμηλότερους φόρους, λιγότερη ευρωπαϊκή γραφειοκρατία, καθώς και τον τερματισμό της μετανάστευσης.

Υπόσχεται να «επαναδιαπραγματευθεί» τη συμμετοχή της Ιταλίας στην ΕΕ και στο ευρώ.

Απορρίπτει την άμβλωση και τον «γάμο για όλους».

Δεν γνωρίζει πολλά στο πεδίο της οικονομικής και της εξωτερικής πολιτικής. Χαρακτηριστικό της, ωστόσο, είναι η ακλόνητη αυτοπεποίθησή της.

Πρόσφατα έγραφε στο Facebook ότι έχει βαρεθεί «να στιγματίζεται συνεχώς ως μαύρη χήρα» και θεωρεί ότι οι αντίπαλοί της απλώς φθονούν την επιτυχία της.

Δηλώνει ότι υποστηρίζει την Ουκρανία και δεν θέλει να συνδέεται με τον Πούτιν.

Όσο για την Ευρώπη, οραματίζεται μία «ιταλική ηγεσία» στην προσπάθεια να μετατραπεί η ΕΕ σε μία χαλαρή οικονομική ένωση.

Ο «μεγάλος άγνωστος»

Τα Αδέλφια της Ιταλίας οφείλουν την επιτυχία τους στις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις των αντιπάλων τους, στον άνεμο της απόρριψης της πολιτικής τάξης που πνέει στη χερσόνησο και στο χάρισμα της επικεφαλής τους.

Η 45χρονη Ρωμαία, η οποία στα νιάτα της δήλωνε θαυμάστρια του Μπενίτο Μουσολίνι, κατάφερε να να αποδαιμονοποιήσει την εικόνα της ιδίας και της παράταξής της καθώς και να κεφαλαιοποιήσει τους φόβους και την οργή εκατομμυρίων Ιταλών μπροστά στην έκρηξη των τιμών και της ανεργίας, την απειλή ύφεσης και τις ανεπάρκειες των δημόσιων υπηρεσιών.

Η επόμενη ιταλική κυβέρνηση θα κληθεί να αντιμετωπίσει την κρίση που προκαλεί ο αλματωδώς αυξανόμενος πληθωρισμός, την ώρα που η Ιταλία έχει δημόσιο χρέος που φθάνει το 150% του ΑΕΠ της.

Στη χώρα όπου η κυβερνητική αστάθεια αποτελεί χρόνιο φαινόμενο, πολιτολόγοι ήδη δίνουν βραχύ προσδόκιμο ζωής στη συμμαχία που κέρδισε χθες, γάμο συμφέροντος ανάμεσα σε τρεις ηγέτες με ανταγωνιστικές φιλοδοξίες.

Για την κυρία Μελόνι, «η πρόκληση θα είναι να μεταμορφώσει την εκλογική της επιτυχία στην ηγεσία μιας κυβέρνησης που μπορεί να έχει διάρκεια», αυτό «είναι ο μεγάλος άγνωστος» της νέας ιταλικής πολιτικής εξίσωσης, σύμφωνα με τον Λορέντζο Ντε Σίο, καθηγητή πολιτικών επιστημών στο πανεπιστήμιο Luiss της Ρώμης.

Η κυρία Μελόνι, χωρίς καμία κυβερνητική εμπειρία πέρα από το εφήμερο πέρασμά της από το υπουργείο Νεολαίας (2008-2011), θα έχει γεμάτα τα χέρια στην προσπάθειά της να χειριστεί τους συμμάχους της, πολύ πιο πεπειραμένους από εκείνη. Ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι υπήρξε επανειλημμένα πρωθυπουργός, ο Ματέο Σαλβίνι υπουργός Εσωτερικών και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.

Στον φάκελο της Ουκρανίας, η ΕΕ και άλλοι σύμμαχοι της Ιταλίας, κράτους μέλος του NATO, θα βάλουν στο μικροσκόπιο την κατανομή των χαρτοφυλακίων μεταξύ των τριών κομμάτων. Καθώς μολονότι η κυρία Μελόνι δηλώνει πεισμένη υποστηρίκτρια της ατλαντικής συμμαχίας και τάσσεται υπέρ των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία, ο κ. Σαλβίνι είναι κατά.

ΠΗΓΗ: ertnews.gr

https://hellasjournal.com/2022/09/tzortzia-meloni-to-who-is-who-tou-pale-pote-politikou-teknou-tou-berlouskoni-pou-misi-tous-omofilofilous-ke-ine-kata-ton-amvloseon-vinteo/

Τα ψέματα της Τουρκίας για τα νησιά: Τι λέει το ελληνικό ΥΠΕΞ για τα περί αποστρατικοποίησης

0

Οι επίσημες θέσεις του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών ως προς τους τουρκικούς ισχυρισμούς περί αποστρατικοποίησης.

Την έκταση των τουρκικών ψεμάτων ως προς το καθεστώς των νησιών του ανατολικού Αιγαίου και του αναθεωρητισμού της Άγκυρας εν γένει αναδεικνύουν οι επίσημες θέσεις του υπουργείου Εξωτερικών για το θέμα, οι οποίες παρατίθενται στην ιστοσελίδα του ΥΠΕΞ.

Όπως υπογραμμίζεται στη σχετική ανάρτηση, η Τουρκία είναι η μόνη χώρα που επικαλείται και απαιτεί την αποστρατικοποίηση των «νήσων του Ανατολικού Αιγαίου», και όσον αφορά στη στρατικοποίηση, το καθεστώς των ελληνικών νησιών του Αν. Αιγαίου διέπεται από διεθνείς συνθήκες.

Ειδικότερα:

• το καθεστώς των νήσων Λήμνου και Σαμοθράκης διέπεται από τη Σύμβαση της Λωζάννης για τα Στενά του 1923, η οποία αντικαταστάθηκε με τη Σύμβαση του Montreux του 1936,

• το καθεστώς των νήσων Μυτιλήνης, Χίου, Σάμου και Ικαρίας διέπεται από τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης του 1923 και

• το καθεστώς των Δωδεκανήσων διέπεται από τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947.

Τι ισχύει για τη Λήμνο και τη Σαμοθράκη

.

.
EUROKINISSI

Η αποστρατικοποίηση της Λήμνου και της Σαμοθράκης μαζί με την αποστρατικοποίηση των Δαρδανελλίων, της Θάλασσας του Μαρμαρά και του Βοσπόρου, καθώς επίσης και των νησιών Ίμβρου (Gokceada), Τενέδου (Bozcaada) και Λαγουσών (Tavcan), αρχικώς προβλεπόταν από τη Σύμβαση της Λωζάννης για τα Στενά του 1923, ωστόσο καταργήθηκε από τη Σύμβαση του Montreux του 1936– η οποία, όπως ρητώς μνημονεύεται στο προοίμιό της, αντικατέστησε στο σύνολό της την προαναφερόμενη Σύμβαση της Λωζάννης.

Όπως υπογραμμίζεται στην ιστοσελίδα του υπουργείου Εξωτερικών, το δικαίωμα της Ελλάδας να εξοπλίσει τη Λήμνο και τη Σαμοθράκη αναγνωρίστηκε από την Τουρκία, σύμφωνα και με την επιστολή που απηύθυνε στον Έλληνα πρωθυπουργό στις 6 Μαΐου 1936 ο τότε Τούρκος πρέσβης στην Αθήνα Roussen Esref, κατόπιν οδηγιών της κυβέρνησής του.

Η τουρκική κυβέρνηση επανέλαβε αυτή τη θέση, όταν ο τότε υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Rustu Aras, απευθυνόμενος προς την Τουρκική Εθνοσυνέλευση με την ευκαιρία της κύρωσης της Συμβάσεως του Montreux, αναγνώρισε ανεπιφύλακτα το νόμιμο δικαίωμα της Ελλάδας να εγκαταστήσει στρατεύματα στη Λήμνο και τη Σαμοθράκη, με τις εξής δηλώσεις του: «Οι διατάξεις που αφορούν τις νήσους Λήμνο και Σαμοθράκη, οι οποίες ανήκουν στη γειτονική μας και φιλική χώρα Ελλάδα και είχαν αποστρατικοποιηθεί κατ′ εφαρμογήν της Σύμβασης της Λωζάννης του 1923, επίσης καταργήθηκαν με τη νέα Σύμβαση του Montreux και αυτό μας ευχαριστεί ιδιαίτερα» (Εφημερίδα των πρακτικών της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, τεύχος 12, Ιούλιος 31/1936, σελ. 309). Παρόμοιες διαβεβαιώσεις δόθηκαν σχετικώς, κατά την ίδια περίοδο, εκ μέρους της Τουρκίας προς τις κυβερνήσεις τρίτων ενδιαφερομένων χωρών.

Τι ισχύει για Μυτιλήνη, Χίο, Σάμο και Ικαρία

.

.
EUROKINISSI

Όσον αφορά στα προαναφερόμενα νησιά, πουθενά στη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης δεν προβλέπεται ότι αυτά θα τελούν υπό καθεστώς αποστρατικοποιήσεως.

Η ελληνική κυβέρνηση ανέλαβε μόνον την υποχρέωση, σύμφωνα με το Aρθρο 13 της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάννης, να μην εγκαταστήσει εκεί ναυτικές βάσεις ή οχυρωματικά έργα. Ειδικότερα, το ανωτέρω άρθρο προβλέπει τα εξής:

«Προς εξασφάλισιν της ειρήνης, η Ελληνική Κυβέρνησις υποχρεούται να τηρή εν ταις νήσοις Μυτιλήνη, Χίω, Σάμω και Ικαρία τα ακόλουθα μέτρα:

• Αι ειρημέναι νήσοι δεν θα χρησιμοποιηθώσιν εις εγκατάστασιν ναυτικής βάσεως ή εις ανέργερσιν οχυρωματικού τινος έργου.

• Θα απαγορευθεί εις την Ελληνικήν στρατιωτικήν αεροπλοίαν να υπερίπταται του εδάφους της ακτής της Ανατολίας. Αντιστοίχως, η Οθωμανική Κυβέρνησις, θα απαγορεύση εις την στρατιωτικήν αεροπλοϊαν αυτής να υπερίπταται των ρηθεισών νήσων.

• Αι ελληνικαί στρατιωτικαί δυνάμεις εν ταις ειρημέναις νήσοις θα περιορισθώσι εις τον συνήθη αριθμόν των δια την στρατιωτικήν υπηρεσίαν καλουμένων, οίτινες δύνανται να εκγυμνάζωνται επί τόπου, ως και εις δύναμιν χωροφυλακής και αστυνομίας ανάλογον προς την εφ΄ ολοκλήρου του ελληνικού εδάφους υπάρχουσαν τοιαύτην».

Η Ελλάδα, όπως τονίζει το ΥΠΕΞ, έχει μέχρι σήμερα εφαρμόσει με συνέπεια τις παραπάνω διατάξεις, ωστόσο η Τουρκία, παρά το γεγονός ότι υποχρεούται σύμφωνα με το ίδιο άρθρο να μην επιτρέπει στα στρατιωτικά της αεροσκάφη να υπερίπτανται του εναερίου χώρου των εν λόγω ελληνικών νησιών, έχει επανειλημμένως παραβιάσει και συνεχίζει να παραβιάζει τις σχετικές νομικές της υποχρεώσεις.

Από την άλλη πλευρά, το ίδιο άρθρο επιτρέπει στην Ελλάδα να διατηρεί συνήθη αριθμό καλουμένων για τη στρατιωτική θητεία στρατιωτών, οι οποίοι δύνανται να εκπαιδεύονται επί τόπου, καθώς επίσης και δυνάμεων Χωροφυλακής και Αστυνομίας.

Το καθεστώς των Νήσων του Ν.Α. Αιγαίου (Δωδεκάνησα)

.

EUROKINISSIEUROKINISSI

Τα Δωδεκάνησα παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα «κατά πλήρη κυριαρχία» από τη Σύμβαση Ειρήνης των Παρισίων, μεταξύ Ιταλίας και Συμμάχων, τον Απρίλιο του 1947.

Περαιτέρω, οι διατάξεις της εν λόγω Συνθήκης προβλέπουν την αποστρατικοποίηση των νήσων αυτών: «Αι ανωτέρω νήσοι θα αποστρατιωτικοποιηθώσι και θα παραμείνωσιν αποστρατιωτικοποιημέναι». Στα Δωδεκάνησα υφίστανται ορισμένες δυνάμεις εθνοφυλακής, οι οποίες έχουν δηλωθεί σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις της συμφωνίας CFE.

Όσον αφορά τους τουρκικούς ισχυρισμούς για αποστρατικοποίηση των Δωδεκανήσων, το ΥΠΕΞ υπογραμμίζει ότι:

• Η Τουρκία δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος σε αυτήν τη Συνθήκη του 1947, η οποία, επομένως, αποτελεί «res inter alios acta» γι′ αυτήν, δηλαδή ζήτημα που αφορά άλλα κράτη. Σύμφωνα δε με το άρθρο 34 της Συνθήκης της Βιέννης για το Δίκαιο των Συνθηκών, «μια συνθήκη δεν δημιουργεί υποχρεώσεις ή δικαιώματα για τρίτες χώρες» εκτός των συμβαλλομένων.

• Η πρόβλεψη περί αποστρατικοποίησης των Δωδεκανήσων έγινε μετά από αποφασιστική παρέμβαση της Σοβιετικής Ένωσης και απηχεί τις πολιτικές σκοπιμότητες της Μόσχας εκείνη τη χρονική περίοδο. Θα πρέπει ωστόσο να επισημανθεί ότι τα καθεστώτα αποστρατικοποίησης έχασαν το λόγο ύπαρξής τους με τη δημιουργία των συνασπισμών του ΝΑΤΟ και του Συμφώνου της Βαρσοβίας, ως ασύμβατα με τη συμμετοχή χωρών σε στρατιωτικούς συνασπισμούς.

Στο πλαίσιο αυτό, το καθεστώς της αποστρατικοποίησης έπαψε να εφαρμόζεται για τα ιταλικά νησιά Panteleria, Lampedusa, Lampione και Linosa, καθώς και για τη Δ. Γερμανία από τη μια πλευρά, και τη Βουλγαρία, Ρουμανία, Αν. Γερμανία, Ουγγαρία και Φινλανδία από την άλλη πλευρά.

«Πέραν των ανωτέρω, η Ελλάδα, όπως και κάθε άλλο κυρίαρχο κράτος στον κόσμο, δεν μπορεί να παραιτηθεί από το φυσικό και νόμιμο δικαίωμά της για άμυνα σε περίπτωση απειλής στρεφομένης κατά των νησιών της ή οποιουδήποτε άλλου μέρους της επικράτειάς της. Πόσο μάλλον, τη στιγμή που η Τουρκία, παραβιάζοντας κατάφωρα τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, την απειλεί με πόλεμο σε περίπτωση που ασκήσει ένα νόμιμο και κυριαρχικό δικαίωμα που της παρέχει το διεθνές δίκαιο» τονίζεται στην ιστοσελίδα του ΥΠΕΞ.

Επίσης, υπενθυμίζεται πως πέραν της απειλής πολέμου, η Τουρκία:

• Εισέβαλε στην Κύπρο το 1974, κατά παράβαση των διατάξεων της Συνθήκης Εγγυήσεως για την Κύπρο, στην οποία η Ελλάδα αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος, και, παρά τις πολυάριθμες αντίθετες αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας και της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, συνεχίζει να διατηρεί μια σημαντική στρατιωτική δύναμη στα κατεχόμενα εδάφη.

• Παραβιάζει συστηματικώς τον ελληνικό εθνικό εναέριο χώρο και υπερίπταται με στρατιωτικά αεροσκάφη, συχνά οπλισμένα, ελληνικών νησιών του Αιγαίου και μάλιστα κατοικημένων, γεγονός που έχει ιδιαίτερη σημασία όσον αφορά ζητήματα ασφάλειας.

• Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, διατηρεί σημαντικές στρατιωτικές μονάδες με εναέρια μέσα και αποβατικά σκάφη σε περιοχές της ακτής της Μικράς Ασίας, που βρίσκονται απέναντι από τα ελληνικά νησιά, γεγονός που συνιστά σοβαρή απειλή κατά της Ελλάδας.

«Η προαναφερόμενη κατάσταση πραγμάτων, συνδυαζόμενη με την απειλή πολέμου (casus belli) και τη γενικότερη αναθεωρητική τάση της Τουρκίας ως προς το εδαφικό και νομικό καθεστώς των ελληνικών νησιών που ορίζεται από διεθνείς συνθήκες και το διεθνές δίκαιο γενικότερα, υποχρεώνει και νομιμοποιεί την Ελλάδα να προβεί στην αναγκαία αμυντική προπαρασκευή που θα της επιτρέψει να ασκήσει, εάν παραστεί ανάγκη, το δικαίωμα της νόμιμης άμυνας, το οποίο προβλέπεται από το άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, και να προστατεύσει τα ελληνικά νησιά» υπογραμμίζεται στην ιστοσελίδα.

Συνθήκες της Λωζάννης και του Μοντρέ

.

EUROKINISSI

Περαιτέρω λεπτομέρειες για αυτά που προβλέπονται από τις συνθήκες παρατίθενται στην ιστοσελίδα του Γενικού Επιτελείου Στρατού.

Αναλυτικότερα, στην συνθήκη της Λωζάννης (24 Ιουλίου 1923, συμβαλλόμενα Μέρη: Αγγλία, Γαλλία, Γιουγκοσλαβία, Ελλάδα, Ιταλία, Ιαπωνία, Ρουμανία, Τουρκία) αναφέρεται, μεταξύ άλλων, πως «η απόφαση που πάρθηκε στις 13-2-1914 στη σύσκεψη του Λονδίνου, μετά από το άρθρο 5 της συνθήκης του Λονδίνου στις 17 εως 30 Μαΐου 1913, και το άρθρο 15 της συνθήκης των Αθηνών στις 1 με 14 Νοεμβρίου 1913 και η οποία απόφαση κοινοποιήθηκε στην Ελληνική Κυβέρνηση στις 13 Φεβρουαρίου 1914 σχετικά με την κυριαρχία της Ελλάδας πάνω στα νησιά της Ανατολικής Μεσογείου εκτός Ίμβρου, Τενέδου και Λαγουσών (νήσος Μαυριές) και ειδικότερα τα νησιά Λήμνος, Σαμοθράκη, Μυτιλήνη, Χίος, Σάμος και Ικαρία, επαναβεβαιούται εκτός εάν περιλαμβάνεται αντίθετη πρόβλεψη στην παρούσα συνθήκη, τα νησιά που βρίσκονται λιγότερο από τρία μίλια από την ακτή παραμένουν στην Τουρκική Κυριαρχία» (Άρθρο 12). Επίσης, τίθενται μερικοί περιορισμοί σχετικά με την οχύρωση και το μέγεθος των στρατιωτικών δυνάμεων στα Ελληνικά νησιά Μυτιλήνη, Χίος, Σάμος και Ικαρία. (Άρθρο 13), ενώ η Τουρκία αποκηρύσσει, προς χάρη της Ιταλίας, όλα τα δικαιώματά της και τους τίτλους της πάνω στα Δωδεκάνησα (Άρθρο 15).

Η συμφωνία για το καθεστώς των Στενών (της Λωζάννης), προέβλεπε πως «αποστρατιωτικοποιεί τη ζώνη των Στενών, όπως επίσης τα νησιά Σαμοθράκη, Λήμνος, Ίμβρος, Τένεδος» (Άρθρο 4-9). Ως προς τη συνθήκη για το καθεστώς των Στενών (του Μοντρέ), που υπεγράφη στις 20 Ιουλίου 1936 (Συμβαλλόμενα Μέρη: Κράτη Μαύρης Θάλασσας : Βουλγαρία, Ρουμανία, Σοβιετική Ένωση, Τουρκία, άλλα Κράτη : Αυστραλία, Γαλλία, Ελλάδα, Ιταλία, Αγγλία, Γιουγκοσλαβία), με σκοπό την επιστροφή στην Τουρκία της διαχείρισης των Στενών και τον διακανονισμό έλευσης των πλοίων διαμέσου των Στενών (Δαρδανέλια, θάλασσα Μαρμαρά και Βόσπορος), στο προοίμιο αναφέρεται πως «επιθυμούντες να ρυθμίσουμε τη διέλευση και ναυσιπλοΐα στα Στενά σε τρόπο που αυτή να εξασφαλίζεται, χωρίς να παραγνωρίζεται η ασφάλεια της Τουρκίας και των άλλων κρατών της Μαύρης Θάλασσας αποφασίσαμε να αντικαταστήσουμε με την παρούσα Συνθήκη, τη συνθήκη που υπογράψαμε στη Λωζάννη στις 24 Ιουλίου 1923».

Τα πλήρη κείμενα που παρατίθενται στη σελίδα του ΓΕΕΘΑ:

Σύμβαση περί καθορισμού των Στενών υπογραφείσα εν Μοντρέ

https://www.huffingtonpost.gr/entry/ta-psemata-tes-toerkias-yia-ta-nesia-ti-leei-to-elleniko-epex-yia-ta-peri-apostratikopoieses_gr_

Γιατί ένας διάλογος με την Τουρκία δεν είναι καλή επιλογή για την Ελλάδα τώρα;

1

Από τα πιο δύσκολα πράγματα είναι το να καλείται κάποιος να επαληθεύσει ταυτολογίες. Με άλλα λόγια, να χτίσει επιχειρηματολογία για τα λεγόμενα αυτονόητα. Ήταν 7/12/2017 όταν ο Τούρκος πρόεδρος επισκέφτηκε την Ελλάδα. Ήταν μια επεισοδιακή επίσκεψη. Ο Ερντογάν είχε από πριν μιλήσει σε ελληνικό μέσο και είχε δείξει τις διαθέσεις του. Οι κοινές δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Τούρκο πρόεδρο απέδειξαν τον διάλογο κωφάλαλων.

Ο Τούρκος πρόεδρος ήρθε για να γυρίσει την πλάτη του στον Άγνωστο Στρατιώτη και να χρειαστεί να ακούσει όσα άκουσε από τον Έλληνα πρωθυπουργό και τον ΠτΔ. Τότε, όπως και μετά (και βέβαια όπως και τώρα) η προσχηματική δικαιολόγηση της επίσκεψης ήταν μια αδύναμη φράση που μοιάζει περισσότερο με σύνθημα το οποίο εύκολα αποδομείται: «Πρέπει να διατηρούνται τα κανάλια επικοινωνίας με την Τουρκία, είναι καλό να συναντούνται οι δύο ηγέτες». Ας θυμηθούμε όμως τι μεσολάβησε έκτοτε για να φτάσουμε ξανά σε μια θέση που ίσως δεν είναι η καλύτερη δυνατή.

Ο Ερντογάν κατηγόρησε τον Έλληνα πρωθυπουργό για το θέμα των οκτώ Τούρκων στρατιωτικών που παρέμεναν στη χώρα μας με ασυλία. Οι «πραξικοπηματίες-Γκιουλενιστές» είχαν γίνει εμμονή για τον Ερντογάν ο οποίος δεν είναι σε θέση (δε θέλει να είναι) να καταλάβει οτι η Δικαιοσύνη δεν είναι Κυβέρνηση. «Μου υποσχέθηκες!» ούρλιαζε.

Λίγο καιρό μετά, η Τουρκία συνέλαβε δύο Έλληνες αξιωματικούς στον Έβρο. Τους άφησε ελεύθερους σαν…Σουλτάνος, κάνοντάς μας χάρη για την γιορτή της Παναγίας τον Δεκαπενταύγουστο.

Η Τουρκία, το επόμενο έτος αποφάσισε να κάνει το -μέχρι τότε- αδιανόητο. Να εισβάλει στην Ελλάδα μέσω της εργαλειοποίησης του προσφυγικού.

Λίγους μήνες πριν, είχε δείξει «πίστη» στο διάλογο και στις σχέσεις καλής γειτονίας με την υιοθέτηση του τουρκολιβυκού μνημονίου, ενός μνημείου επιθετικότητας και παραλογισμού, δείχνοντας στην πράξη ότι αυτό που λέει σήμερα η τουρκική πλευρά: Οτι δεν μας θεωρούν ισότιμους συνομιλητές.

Μετά την αποτυχημένη απόπειρα της υβριδικής εισβολής της Τουρκίας από τον Έβρο, είχαμε το πιο «ανήσυχο καλοκαίρι» μετά το 1974. Το πρωί της 21ης Ιουλίου του 2020, η Τουρκία αποφάσισε να κάνει εισβολή στο Αιγαίο με πολιορκητικό κριό το Oruc Reis και με πολλά πολεμικά πλοία. Αποτέλεσμα: Για περίπου τρείς μήνες, η Τουρκία επιχειρούσε να οικοδομήσει νέα τετελεσμένα, πάνω σε αυτά του 1995 (casus belli) και βέβαια, των Ιμίων του 1996.

Η Ελλάδα ενώ για δεύτερη φορά απέκρουσε επιτυχημένα τις τουρκικές επιβουλές, δέχτηκε διαμεσολάβηση της Γερμανίας, μιας χώρας με ειδικές σχέσεις με την Τουρκία. Αυτή η διαμεσολάβηση μπορούσε να χαρακτηριστεί τουλάχιστον ως κλαυσίγελος καθώς όταν πλησίαζε Σύνοδος Κορυφής, η Τουρκία απέσυρε το πλοίο για «επισκευές» ώστε να μπορεί η Γερμανία να απαντά στα αιτήματά μας για κυρώσεις «για ποιο πλοίο μιλάτε;».

Ακολούθησαν οι διερευνητικές. Ξανά τα ίδια: «Τα κανάλια επικοινωνίας να είναι ανοικτά». Τον Απρίλιο του 2021 ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών μίλησε στην Άγκυρα και έγινε ο πρώτος πολιτικός που είπε αυτά που θα έπρεπε να ακούει η Τουρκία πολλά χρόνια τώρα, ακριβώς επειδή δεν θέλουμε πόλεμο. Ο πόλεμος έρχεται όταν δεν υπάρχει αντίρροπη δύναμη στις επιθέσεις που δέχεσαι. Ο Β’Π.Π. κατέστρεψε τον κόσμο επειδή ο Τσάμπερλεϊν είχε πολύ κακές ιδέες για το πώς λειτουργεί η διεθνής πολιτική και πιο συγκεκριμένα, για το πόσες φορές έχει σώσει τον κόσμο η συνετή χρήση της απειλής, με άλλα λόγια, το θέσιμο «κόκκινων γραμμών».

Η Τουρκία έκτοτε, δε σταματούσε να διατηρεί ψηλά την απειλή εναντίον της Ελλάδας. Έφτασε σε σημείο να απειλεί την Ελλάδα για να κρατά ανοικτούς διαύλους με τις ΗΠΑ και την Ε.Ε.

Τον περασμένο Μάρτιο, κατά πολλούς ξεκίνησε το «νέο κεφάλαιο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις». Ήταν το περίφημο δείπνο μεταξύ του Τούρκου Πρόεδρου και του Έλληνα πρωθυπουργού, ο οποίος ουδέποτε αρνήθηκε τον διάλογο με τον Τούρκο ομόλογό του (είχε προηγηθεί και στο ΝΑΤΟ συνάντηση). Ακόμη και οι πιο απαισιόδοξοι (όσοι δηλαδή ακούνε τη φωνή του πολιτικού ρεαλισμού) διαψεύσθηκαν καθώς θεωρούσαν οτι εξασφαλίστηκαν κάποιοι μήνες ηρεμίας, λόγω και του ρωσοουκρανικού πολέμου.

Από τα τέλη Απριλίου 2022 η Τουρκία στοχοποίησε ξανά την Ελλάδα και έκτοτε, καθημερινά, συμπολίτευση και αντιπολίτευση στην Τουρκία, ερίζουν για το πόσα είναι τα νησιά που ανήκουν στην Τουρκία και για το αν θα έχουμε το ίδιο μέλλον με αυτό των παππούδων μας στη Μικρά Ασία το 1922.

Στις διεθνείς σχέσεις ο διάλογος είναι αυτός που σώζει κυριολεκτικά ζωές. Εάν δεν υπήρχαν οι διαπραγματεύσεις, θα ζούσαμε σε μια φυσική κατάσταση ενός Χομπσιανού κόσμου όπου ο πόλεμος θα ήταν αέναος. Ωστόσο, ο διάλογος που δεν είναι απλώς μια λέξη ενός συνθήματος, έχει ορισμένες προϋποθέσεις.

Όσοι γνωρίζουν από τη θεωρία Λήψης Αποφάσεων και Διαπραγματεύσεων, γνωρίζουν ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν τέσσερα στάδια. Το πιο κρίσιμο, είναι το πρώτο. Το προ-διαπραγματευτικό στάδιο. Εκεί συμφωνούμε τα θέματα στα οποία θα αναλωθούν οι διαπραγματεύσεις. Με άλλα λόγια, καταγράφονται μέσω συμφωνίας, οι διαφωνίες.

Θέλουμε να γνωρίζουμε τις σημερινές τουρκικές αξιώσεις;

Πρώτον, ότι δεν υπάρχει μια διαφορά νομικής υφής (υφαλοκρηπίδα). Υπάρχουν πολλές διαφορές και είναι αυτές που ad hoc η Τουρκία θέτει.

Δεύτερον, ότι τα νησιά της ελληνικής επικράτειας, δεν ανήκουν στην Ελλάδα αν η τελευταία, έχει έστω και μια σφαίρα σε αυτά για να αντιμετωπίσει την τουρκική στρατιά Αιγαίου η οποία είναι δομημένη για απόβαση σε αυτά.

Με άλλα λόγια, ο διάλογος είναι επιτακτικός και οι συναντήσεις μεταξύ αρχηγών κρατών απαραίτητες όταν υπάρχει κάτι έτοιμο για να συμφωνηθεί. Όταν περιμένουν τα κείμενα έτοιμα να δεχθούν μια υπογραφή. Στα ελληνοτουρκικά υπάρχει αδιέξοδο. Δεν μπορούμε να μιλήσουμε, το μόνο που γίνεται είναι αναβολή μιας σύγκρουσης η οποία θα είναι αναπόφευκτη αν η Τουρκία δεν ακυρώσει τα σχέδιά της έναντι της Ελλάδας. Η Τουρκία εξακολουθεί να βλέπει σαν κατάλοιπο κατευνασμού (το οποίο παραμένει ακόμη πολύ ισχυρό) την ελληνική αντίδραση.

Αυτό που τώρα επιδιώκει η Τουρκία είναι να χρησιμοποιήσει την Ελλάδα σαν «γέφυρα» (αγαπημένη λέξη για τους οπαδούς του διαλόγου άνευ όρων και βέβαια, της όποιας λύσης) για να αποφύγει τον αποκλεισμό της από αμερικανικό οπλισμό και τις κυρώσεις από την Ε.Ε. για το οτι διευκολύνει τη Ρωσία να «σπάει» τις δυτικές κυρώσεις.

Η Ελλάδα «σώζει» την Τουρκία και της εξασφαλίζει χρόνο να αποφασίσει εντός μιας εξάμηνης NAVTEX για το τι θα κάνει με το Oruc Reis, με τα προσφυγικά ρεύματα. Το μήνυμα της Ελλάδας προς την Τουρκία είναι το εξής: «Μπορείτε από Δευτέρα έως Σάββατο να απειλείτε και τις Κυριακές, οτι δεν απειλήσατε ποτέ».

Η μείωση της αποτρεπτικής φήμης της Ελλάδας είναι όμως πολλαπλάσια αυτού. Πώς θα αρθρώσουν τα αιτήματά τους οι ομογενειακές οργανώσεις οι οποίες μάχονται για το θέμα των F-16; Πώς θα αντιληφθεί η Ε.Ε. την ανάγκη για δραστικά μέτρα εναντίον μιας χώρας που απειλεί να ανοίξει δεύτερο μέτωπο στην Ευρώπη; Πώς θα μπορέσουμε να διεθνοποιήσουμε τα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζουμε με ένα σκοτεινό καθεστώς όπως είναι αυτό που έχει δημιουργήσει ο Ερντογάν, όταν οι ίδιοι τα θεωρούμε «ιάσιμα» με άνευ όρων διάλογο. Η απάντηση συμμάχων και εταίρων θα είναι αποστομωτική: «Αφού συζητάτε, δεν υπάρχει ανάγκη να σπεύσει κανείς».

Τελικά, ποιο είναι το πρόβλημα; Το πρόβλημα είναι οτι η Ελλάδα από το 1996 έχει αποδεχτεί πληθυντικό αριθμό. Από το «ελληνοτουρκική διαφορά» έχει πάει στο «ελληνοτουρκικές διαφορές». Έτσι, ο διάλογος γίνεται με τουρκικούς όρους. Η Τουρκία θέτει στο τραπέζι όλα όσα εκείνει επινοεί και εμείς το βαφτίζουμε ως «ανοικτοί δίαυλοι». Επειδή επιθυμούμε έναν διάλογο και όχι πόλεμο, τότε ο διάλογος πρέπει να έχει αρχή , μέση και τέλος. Ο διάλογος είναι από μόνος του αποτρεπτικός ως προς τον πόλεμο, αρκεί να έχει όρους και προϋποθέσεις. Η Τουρκία αγοράζει χρόνο σε βάρος μας την ώρα που όλη η Δύση έχει αρχίσει να της γυρνά την πλάτη. Η Ελλάδα δείχνει το λάθος μήνυμα όταν δεν βάζει κάποιο όριο στην Τουρκία. Η επίκληση στο νομικό πολιτισμό έχει αξία όταν γίνεται για να επιλυθούν διαφορές μεταξύ χωρών που έχουν δημοκρατικά πολιτικά συστήματα.

Η Τουρκία του Ερντογάν, δε διαπραγματεύεται ούτε καν με τις ΗΠΑ. Για την Τουρκία, υπάρχει επίδοση όρων βάσει των οποίων η Ελλάδα οφείλει να προσδεθεί στο άρμα της.

Τέλος, για να μείνει ένα «ανοικτό κανάλι επικοινωνίας», δεν χρειάζεται να υπάρχει συνάντηση κορυφής. Όλα αυτά τελικά αποδεικνύουν ότι η Ελλάδα δεν έχει αποφασίσει να αποδεχτεί το ρόλο του κράτους πρώτης γραμμής, συνεχίζοντας τον μη αποτελεσματικό ρόλο της ως «γέφυρα» μεταξύ Τουρκίας και Δύσης.

*Αρθρογράφος Διεθνολόγος -Συντονιστής του Τομέα Ευρασίας & Ν. Α. Ευρώπης στο ΙΔΙΣ – Research Fellow in HALC (Hellenic American Leadership Council)

https://www.huffingtonpost.gr/entry/yiati-enas-dialoyos-me-ten-toerkia-den-einai-kale-epiloye-yia-ten-ellada-tora_gr

Παναγιώτης Ήφαιστος, Το Κυπριακό ζήτημα μέσα στη δίνη καταιγιστικών στρατηγικών εξελίξεων και η Ελληνική εθνική στρατηγική

4

Με συντομία θα αναφερθούν οι νομικοί, πολιτικοί και στρατηγικοί λόγοι που αιτιολογούν γιατί μια ριζική επανατοποθέτηση στο Κυπριακό όχι μόνο είναι απόλυτα αναγκαία και δικαιολογημένη αλλά, επιπλέον, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την εθνική αποτρεπτική στρατηγική της Ελλάδας.

Για ένα ακόμη λόγο, μια τέτοια επανατοποθέτηση είναι αναπόφευκτη τόσο λόγω ευρύτερων στρατηγικών εξελίξεων που πυροδότησε ο πόλεμος της Ουκρανίας όσο και λόγω των νέων και οξύτερων τουρκικών αναθεωρητικών απειλών.

Τα αξονικά ζητήματα που ερμηνεύουν το πώς εξελίχθηκαν τα πράγματα είναι τρία και συμπλεκόμενα:

1) Οι ευρύτερες στρατηγικές εξελίξεις που επηρεάζουν όλους και όλα,

2) η νομική διάσταση που έχει «ονοματεπώνυμο» «Διεθνής και ευρωπαϊκή νομιμότητα» και

3) η πολιτική διάσταση που αφορά αποφάσεις ενίσχυσης της αξιοπιστίας της Ελληνικής Εθνικής στρατηγικής στην Θράκη, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

“Μια Διζωνική, Δικοινοτική Ομοσπονδία και μάλιστα με πολιτική ισότητα δεν υπάρχει πουθενά…Κοντολογίς, θα έχουμε τελεσίδικη και παντοτινή παγίδευσή του ενός δέκατου του σύγχρονου Ελληνισμού στα πεδία της Τουρκικής επικυριαρχίας με αναπόδραστη απόληξη την σταδιακή πλήρη τουρκοποίηση της Μεγαλονήσου.”

Οι προσδιοριστικές στρατηγικές παράμετροι και ο στρατηγικός προβληματισμός ως προς αυτές είναι οι εξής:

Α) Η Κύπρος θεωρείται ανέκαθεν από όλους ως ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά πεδία του πλανήτη, εάν όχι το σημαντικότερο. Είναι γνωστό το «ποτέ» των βρετανών με ανάλογη αιτιολόγηση και των Τούρκων που θέλουν να ελέγξουν την Κύπρο «ακόμη και αν δεν υπήρχε και ένας τουρκοκύπριος» – Νταβούτογλου).

Β) Ερώτημα: Συνεκτιμάται δεόντως η στρατηγική σημασία της Κύπρου για το Ελληνικό κράτος; Και εάν η απάντηση είναι θετική πόσο αυτή η εκτίμηση ενσωματώθηκε στην εθνική στρατηγική με συγκεκριμένες στρατιωτικές, πολιτικές και διπλωματικές αποφάσεις;

Γ) Πόσο είναι κατανοητοί οι κίνδυνοι για την Εθνική ασφάλεια όλων των Ελλήνων εάν καταργηθεί η Κυπριακή Δημοκρατία και πόσο έχει συνειδητοποιηθεί και ληφθεί υπόψη τι θα σήμαινε εάν γίνει αποδεκτή η Διζωνική Δικοινωτική Ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, οπότε εξ αντικειμένου το ένα δέκατο του Ελληνισμού θα τεθεί υπό τουρκική επικυριαρχία;

Αυτά τα ερωτήματα οδηγούν ευθέως στην βάση των συνομιλιών του Κυπριακού τις τελευταίες δεκαετίες. Μια Διζωνική, Δικοινοτική Ομοσπονδία και μάλιστα με πολιτική ισότητα δεν υπάρχει πουθενά, δεν είναι βιώσιμη και με τα νέα νομικά και στρατηγικά ερείσματα που θα αποκτήσει η Άγκυρα θα την οδηγήσει στην πεπατημένη που τόσο καλά γνωρίζουν όλες οι εθνότητες στο εσωτερικό της ή στον περίγυρό της.

Κοντολογίς, θα έχουμε τελεσίδικη και παντοτινή παγίδευσή του ενός δέκατου του σύγχρονου Ελληνισμού στα πεδία της Τουρκικής επικυριαρχίας με αναπόδραστη απόληξη την σταδιακή πλήρη τουρκοποίηση της Μεγαλονήσου.

Κάτι τέτοιο σημαίνει άμεση και βαθύτατων προεκτάσεων στρατηγική παγίδευση του Ελληνικού κράτους και αλματώδη στρατηγική αναβάθμιση της Τουρκίας σε βαθμό και έκταση που αναιρεί την οποιαδήποτε στρατηγική σημασία της Ελλάδας. Στο ίδιο πλαίσιο, κατάργηση της Κυπριακής Δημοκρατίας και δημιουργίας ενός προβληματικού κρατιδίου θα προκαλέσει άμεσες και μεγάλες αλλαγές των θαλάσσιων οριοθετήσεων που επηρεάζει τους υποθαλάσσιους πλουτοπαραγωγικούς πόρους.

Δεν μπορεί να αμφισβητηθεί και θα γίνει προσπάθεια να τύχει περιγραφής και ερμηνείας το γεγονός ότι οι Ελληνικές και Κυπριακές πολιτικές μετά το 1974 έφεραν την Κύπρο και την Ελλάδα στο χείλος της Αβύσσου, κάτι που αιτιολογημένα και δικαιολογημένα απαιτεί ριζική επανατοποθέτηση και σημαντικές αποφάσεις στρατηγικής ανασύνταξης.

Φτάσαμε στο χείλος της Αβύσσου επειδή κανείς δεν μιλά για την εφαρμογή της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας αλλά για την μια ή άλλη απόχρωση της Διζωνικής, Δικοινοτικής Ομοσπονδίας με την οποία εξ αντικειμένου σημαίνει τελεσίδικη ένταξη της Κύπρου στα πεδία της Τουρκικής επικυριαρχίας.

Αμέσως μετά το 1974 και την πτώση της χούντας αντί μιας μακρόπνοης εθνικής στρατηγικής επίτευξης ισορροπίας δυνάμεων σε όλα τα μέτωπα αφενός κυριάρχησε η στρατηγικά ακραία προβληματική θέση «η Κύπρος [επαναλαμβάνουμε, το ένα δέκατο του Ελληνισμού] κείται μακράν». Δεν έλειψαν επίσης διαδοχικές κατευναστικές στάσεις που μείωναν την αξιοπιστία της Εθνικής στρατηγικής με αποτέλεσμα στα υπόλοιπα μέτωπα αντιπαράθεσης με την Τουρκία να μην εφαρμοστούν οι πρόνοιες των Συνθηκών για το δίκαιο της θάλασσας, ενώ εσχάτως απερίφραστα αμφισβητείται η Ελληνική κυριαρχία των νησιών του Αιγαίου.

“Γιατί εμείς συνεχίζουμε να αφήνουμε τρίτους, όποιοι και να είναι αυτοί, να εκπέμπουν αθέμιτες και κατά βάση ιδέες αδιέξοδων και παράνομων ρυθμίσεων που νομιμοποιούν, ακριβώς, την παράνομη άσκηση βίας, τα παράνομα τετελεσμένα και που όχι μόνο καταργούν ένα κυρίαρχο κράτος αλλάζοντας με νέα Συνθήκη την διεθνή τάξη αλλά επιπλέον αναπόδραστα οδηγούν σε αστάθεια που θέτει σε κίνδυνο την διεθνή και περιφερειακή ασφάλεια!”

Φτάσαμε επίσης στο χείλος της Αβύσσου επειδή για κυριολεκτικά ακατανόητους λόγους δεν κυριάρχησε μια ορθή και ορθολογιστική ερμηνεία των νομικών και πολιτικών όψεων των διεθνών θεσμών, κυρίως του Συμβουλίου Ασφαλείας και του Χάρτη του ΟΗΕ και των νομικών/πολιτικών προεκτάσεων της ένταξης στην ΕΕ.

Έτσι, επιτρέψαμε να παραμεριστούν τα μόνα ψηφίσματα του ΣΑ που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά του για την διεθνή τάξη (1974,1975,1983) τα οποία ρητά ορίζουν την διεθνή νομιμότητα (αποκατάσταση της διεθνούς τάξης, τερματισμός των τετελεσμένων, τα παράνομα τετελεσμένα δεν αποτελούν βάση λύσης τα παράνομα τετελεσμένα και το μόνο κράτος που αναγνωρίζεται είναι η ΚΔ, βλ. πιο κάτω).

Συναφώς, ερωτάται: Λαμβάνονται υπόψη και αποτελούν θεμέλια διαπραγματευτική θέση της Ελληνικής πλευράς οι βαθύτατων νομικών και πολιτικών αποφάσεων πρόνοιες του άρθρου 2 παράγραφος 7 του Κεφαλαίου Ι του Χάρτη του ΟΗΕ που οριοθετεί τις αρμοδιότητες όλων των οργάνων συμπεριλαμβανομένου του ΣΑ και αποκλείει κάθε παρέμβαση στο εσωτερικό των κρατών-μελών του ΟΗΕ:

«Καμιά διάταξη αυτού του Χάρτη δε θα δίνει στα Ηνωμένα Έθνη το δικαίωμα να επεμβαίνουν σε ζητήματα που ανήκουν ουσιαστικά στην εσωτερική δικαιοδοσία οποιουδήποτε κράτους και δε θα αναγκάζει τα Μέλη να υποβάλλουν τέτοια θέματα για ρύθμιση σύμφωνα με τους όρους αυτού του Χάρτη. Η αρχή όμως αυτή δεν πρέπει να εμποδίζει την εφαρμογή των εξαναγκαστικών μέτρων που προβλέπονται από το Κεφάλαιο 7».

Επειδή η ουσία πάντα, ιδιαίτερα στις πρόνοιες του Χάρτη του ΟΗΕ αλλά και κάθε ζητήματος της διεθνούς πολιτικής βρίσκεται στις ειδοποιούς διαφορές –και αφού τονιστεί πως σπάνια υπάρχουν αποφάσεις του ΣΑ με τόσο ρητές θέσεις για την ανάγκη αποκατάστασης της διεθνούς τάξης όπως αυτές του 1974 και 1983–, είναι απαραίτητο να υπογραμμιστεί κάτι κατά τα άλλα αυτονόητο:

Στα εν λόγω ψηφίσματα ορίζεται επακριβώς ποιος είναι το θύμα και ποιοι οι θύτεςπου διατάραξαν την διεθνή ειρήνη και ασφάλεια και το θύμα είναι η Κυπριακή Δημοκρατία. Από νομική και πολιτική άποψη τίποτε δεν άλλαξε μετά το 1974 παρά μόνο το γεγονός ότι η Ελληνική πλευρά δέχθηκε να συνομιλεί για την νομιμοποίηση των παράνομων τετελεσμένων (που επί δεκαετίες συζητεί αλλά δεν αποδέχθηκε).

“Το λογικό και το ορθολογικό είναι η Ελληνική πλευρά να μην δεχθεί την κατάργηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, να αξιώνεται ο τερματισμός των εξ αντικειμένου παράνομων τετελεσμένων και να απαιτείται η εφαρμογή της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας.”

Όπως μερικοί τονίζουν επί δεκαετίες συμπεριλαμβανομένου του αείμνηστου Πρέσβη Δούντα, οι «υποχωρήσεις» αυτές είναι πολιτικού και όχι νομικού χαρακτήρα και πάντα στις διακρατικές διενέξεις όταν δεν υπάρξει συμφωνία οι νέες διαπραγματεύσεις διεξάγονται από μηδενική βάση, δηλαδή όσον αφορά την Ελληνική πλευρά την αποκατάσταση της διεθνούς νομιμότητας σύμφωνα με τις προαναφερθείσες αποφάσεις του ΣΑ.

Αυτό ερμηνεύει και την ακατανόητη πολιτική διολίσθηση των Ελληνικών θέσεων και των «παραινέσεων» του ΣΑ και των οργάνων του για νέες συνομιλίες από το σημείο που διακόπηκαν. Μάλιστα, συμπεριλαμβανομένων των Ελληνικών υποχωρήσεων και των νέων Τουρκικών αναθεωρητικών αξιώσεων που ολοφάνερα αποβλέπουν στην κατάργηση της Κυπριακής Δημοκρατίας και στον πλήρη έλεγχο της Κύπρου μέσο των Τουρκοκυπρίων και των παράνομων εποίκων.

Γιατί η Ελληνική πλευρά επί δεκαετίες δέχεται να οδηγείται από το ένα αδιέξοδο στο άλλο και γιατί αποδέχθηκε (τονίζουμε: πάντα πολιτικά και όχι νομικά) παραβίαση της διεθνούς νομιμότητας και γιατί δεν επανατοποθετείται σε ορθή νομική και πολιτική βάση ταυτόχρονα καλώντας τα όργανα του ΟΗΕ να υιοθετούν στάσεις και αποφάσεις συμβατές με τις προαναφερθείσες υψηλές αρχές του Χάρτη του ΟΗΕ;

Ως προς αυτά, τονίζεται και υπογραμμίζεται ότι στην βάση γεγονότων που το ίδιο το ΣΑ κατέγραψε με τα αρχικά ψηφίσματά του δεν μπορεί να αμφισβητηθεί νομικά και πολιτικά ότι την διεθνή ειρήνη και ασφάλεια δεν την διατάραξε η Κυπριακή Δημοκρατία αλλά η Τουρκία δημιουργώντας παράνομα τετελεσμένα και αξιώνοντας νομιμοποίησή τους.

Επειδή αυτό είναι προσδιοριστικά σημαντικό, στεκόμαστε με συντομία στις αποφάσεις 186 / 1974, 360 / 74 και 541 / 1983, οι οποίες είναι και οι μόνες συμβατές με τον ρόλο του ΣΑ όπως τον ορίζει ο Καταστατικός Χάρτης του ΟΗΕ. Καλούν όλους να σεβαστούν την κυριαρχία του μόνου αναγνωρισμένου κράτους, της ΚΔ, και ζητούν την αποκατάσταση της Συνταγματικής τάξης θεωρώντας την εισβολή απειλή για την διεθνή ειρήνη και ασφάλεια. Εξίσου ρητά με μια εξαιρετικά σημαντική διατύπωση που αφορά ευθέως τις διαπραγματεύσεις, ζητούν:

  • «την αποχώρηση χωρίς καθυστέρηση όλου του στρατιωτικού προσωπικού» και γίνεται σαφές ότι στις διαπραγματεύσεις επίλυσης της κρίσης «δεν θα επηρεαστούν από τα πλεονεκτήματα που αποκτήθηκαν από πολεμικές επιχειρήσεις».

Ερωτάται: Γιατί εμείς συνεχίζουμε να αφήνουμε τρίτους, όποιοι και να είναι αυτοί, να εκπέμπουν αθέμιτες και κατά βάση ιδέες αδιέξοδων και παράνομων ρυθμίσεων που νομιμοποιούν, ακριβώς, την παράνομη άσκηση βίας, τα παράνομα τετελεσμένα και που όχι μόνο καταργούν ένα κυρίαρχο κράτος αλλάζοντας με νέα Συνθήκη την διεθνή τάξη αλλά επιπλέον αναπόδραστα οδηγούν σε αστάθεια που θέτει σε κίνδυνο την διεθνή και περιφερειακή ασφάλεια!

“Η «τριπλή στρατηγική» απαιτείται να αποτελέσει την βάση μιας άμεσης και αποτελεσματικής στρατηγικής ανασύνταξης της Ελλάδας, που σημαίνει: Περαιτέρω ενίσχυση των αποτρεπτικών δυνατοτήτων στο κεντρικό μέτωπο της Θράκης και του Αιγαίου, άμεση ενεργοποίηση του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου, ρητή επανάληψη του casus belli του 1983 για την ασφάλεια των Ελλήνων της Κύπρου σε περίπτωση τουρκικής στρατιωτικής επέκτασης…”

Μήπως υπάρχει κάποιος ή κάτι που υπερισχύει των Υψηλών Αρχών του καθεστώτος της κρατικής κυριαρχίας; Νομικά, πολιτικά και διαπραγματευτικά μιλώντας, η απάντηση είναι απολύτως όχι. Αυτό λογικά και ορθολογιστικά χρήζει να είναι σημαία των Ελληνικών θέσεων και το κύριο ακλόνητο νομικό και πολιτικό επιχείρημα άμεσης και ριζικής επανατοποθέτησης.

Εξίσου σημαντική εάν όχι περισσότερο σημαντική και μεγάλο υπέρτερο και ακλόνητο έρεισμα για την Κυπριακή Δημοκρατία είναι η απόφαση του ΣΑ 541 του 1983 μια δεκαετία μετά την παράνομη εισβολή και τα παράνομα τετελεσμένα. Όπως και οι άλλες αποφάσεις, αυτή πολύ περισσότερο και σε συνδυασμό με τις αποφάσεις του 1974, ορίζει επακριβώς ποιος και πως διατάραξε την διεθνή τάξη με την ανακήρυξη ψευτο-κρατιδίου:

«Η απόπειρα να δημιουργηθεί μια τουρκοκυπριακή δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου είναι άκυρη, επιδεινώνει την κατάσταση της Κύπρου».

Καλεί επίσης την Τουρκική πλευρά να την αποσύρει και διευκρινίζει για ακόμη μια φορά ότι υπάρχει ένα μόνο κράτος και μόνο μια κρατική κυριαρχία, αυτή της Κυπριακής Δημοκρατίας την οποία κανείς δεν μπορεί να καταλύσει παρά μόνο εάν εμείς οι ίδιοι αυτοκτονήσουμε κρατικά.

Γίνεται σαφές πάντως, ότι δεν μιλάμε για κάποια αντιπαράθεση με όργανα του ΟΗΕ ή αντιπροσώπους τους αλλά μόνο νομικά και πολιτικά νομιμοποιημένη και θεμιτή αξίωση ενός κυρίαρχου κράτους-μέλους να θέσει τα κόκκινα σύνορα των νομικών και πολιτικών όψεων του καθεστώτος της κρατικής κυριαρχίας. Κάθε νοητή νομική και πολιτική ερμηνεία του Χάρτη του ΟΗΕ ευνοεί την Ελλάδα και την ΚΔ και τους επιτρέπει να επανατοποθετήσουν την διαπραγματευτική τους θέση στην βάση της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας.

Η Κυπριακή Δημοκρατία και η Ελλάδα έχουν δικαίωμα, συμφέρον και υποχρέωση να αξιώσουν το Συμβούλιο Ασφαλείας και όλα τα όργανα και τους αντιπροσώπους του διεθνούς αυτού οργανισμού, εμπράγματα,

1ον να εκπληρωθούν οι πρόνοιες του Καταστατικού Χάρτη,

2ον να παρακαμφθούν και εξαφανιστούν λαθραία καταγεγραμμένες θολές, παράνομες και αποδεδειγμένα αδιέξοδες διατυπώσεις για το εσωτερικό καθεστώς ενός κυρίαρχου κράτους-μέλους –που έγιναν βάση «συζητήσεων» με το πιστόλι της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στον κρόταφο– και

3ο να εκτιμηθεί δεόντως το αυταπόδεικτο, ότι δηλαδή μη βιώσιμες διευθετήσεις και κατάλυση ενός κράτους οδηγεί αναπόδραστα σε βεβαία διατάραξη της διεθνούς τάξης και της διεθνούς ασφάλειας.

Τίποτα χειρότερο δεν μπορεί να πάθει η Κυπριακή Δημοκρατία από την κατάργησή της και αυτό θα συμβεί εάν αποδεχθεί τις αυτοκτονικών προδιαγραφών εκδοχές περί Διζωνικής, Δικοινοτικής Ομοσπονδίας. Το λογικό και το ορθολογικό είναι η Ελληνική πλευρά να μην δεχθεί την κατάργηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, να αξιώνεται ο τερματισμός των εξ αντικειμένου παράνομων τετελεσμένων και να απαιτείται η εφαρμογή της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας.

“Για την Κυπριακή Δημοκρατία μόνη αποδεκτή βιώσιμη διέξοδος είναι η επαναφορά υπό τον έλεγχο της Κυπριακής Δημοκρατίας όλης της Κυπριακής Επικράτειας, η διασφάλιση στρατιωτικής ικανότητας εάν χρειαστεί και καταστεί εφικτό τερματισμού των παράνομων τετελεσμένων και ασφαλώς τελεσίδικη απόφαση ότι ποτέ δεν θα καταργηθεί η Κυπριακή Δημοκρατία για να δημιουργηθεί ένα ασταθές κρατίδιο υπό τουρκικό έλεγχο.”

Ως προς το τελευταίο αναφέρεται το αυτονόητο, ότι δηλαδή η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ το 2004 ενίσχυσε νομικά, πολιτικά και διαπραγματευτικά την Ελληνική πλευρά επειδή η πράξη προσχώρησης που αποτελεί νόμο για όλα τα κράτη μέλη ρητά αναφέρει ότι το ευρωπαϊκό κεκτημένο ισχύει για όλη την Επικράτεια της ΚΔ, δηλαδή, συμπεριλαμβανομένων των παράνομων κατεχομένων.

Συνοψίζοντας, τονίζεται ότι:

α) είχαμε πολιτική και όχι νομική διολίσθηση προς την ΔΔΟ και οι παραινέσεις του ΣΑ, γεγονός που νομιμοποιεί επανατοποθέτηση στην βάση της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας,

β) επειδή η Διζωνική, Δικοινοτική Ομοσπονδία αντιβαίνει στην διεθνή και ευρωπαϊκή νομιμότητα απορρίπτεται και γίνεται ρητό ότι ποτέ δεν θα καταργηθεί η ΚΔ (και κανείς δεν μπορεί να την καταργήσει),

γ) γίνεται ρητό ότι η πράξη προσχώρησης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ είναι υποχρεωτική για όλα τα κράτη-μέλη και

δ) διαφυλάσσεται η Κυπριακή Δημοκρατία μέχρι να υπάρξει δυνατότητα εφαρμογής της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας είτε με διαπραγματεύσεις είτε με, ευκαιρίας δοθείσης, εκδίωξη του εισβολέα.

Αυτές οι υπογραμμίσεις μας οδηγούν στο στρατηγικό σκέλος.

Προϋπόθεση διαπραγματεύσεων στην σωστή βάση είναι η στρατιωτική ισορροπία δυνάμεων στο πλαίσιο μιας αξιόπιστης Ελληνικής εθνικής στρατηγικής και η διπλωματική ενίσχυση που επιδιώχθηκε με την ένταξη στην ΕΕ. Αυτό ήταν εξάλλου και το σκεπτικό της «τριπλής στρατηγικής» που συζητήθηκε την δεκαετία του 1980 και 1990 οδηγώντας τόσο στον Ενιαίο Αμυντικό Χώρο όσο και στην αίτηση ένταξης και τελικά ένταξη στην ΕΕ.

Στο προαναφερθέν πλαίσιο εξελίξεων μεγάλης σημασίας στρατηγικών και όξυνσης του Τουρκικού αναθεωρητισμού η «τριπλή στρατηγική» απαιτείται να αποτελέσει την βάση μιας άμεσης και αποτελεσματικής στρατηγικής ανασύνταξης της Ελλάδας:

1) Περαιτέρω ενίσχυση των αποτρεπτικών δυνατοτήτων στο κεντρικό μέτωπο της Θράκης και του Αιγαίου με ταυτόχρονη κάθετη απόρριψη των Τουρκικών αξιώσεων και ταυτόχρονα αποφάσεις εφαρμογής των προνοιών των Συνθηκών που ορίζουν το δίκαιο της θάλασσας και που όλα τα κράτη εφαρμόζουν.

2) Άμεση ενεργοποίηση του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου, απόφαση που αφενός ευνοείται από τις δομές του αεροδρομίου της Πάφου και αφετέρου επιτάσσεται για λόγους ισορροπίας δυνάμεων σε όλο το μέτωπο των Τουρκικών απειλών.

3) Ρητή επανάληψη του casus belli του 1983 για την ασφάλεια των Ελλήνων της Κύπρου σε περίπτωση τουρκικής στρατιωτικής επέκτασης.

4) Ριζική νομική και πολιτική επανατοποθέτηση στην βάση των προαναφερθέντων επιχειρημάτων για τον ρόλο και τις αρμοδιότητες του ΣΑ, καθώς και για την σημασία της Πράξης Προσχώρησης της Κύπρου στην ΕΕ.

Με νομικούς, πολιτικούς και στρατιωτικούς όρους ο Ενιαίος Αμυντικός Χώρος είναι απόλυτα νομιμοποιημένος:

α) Η Τουρκία διαθέτει δεκάδες χιλιάδες στρατό, επιθετικά όπλα, βάσεις και εγκαταστάσεις στην παράνομα κατεχόμενη βόρεια Κύπρο και απαιτείται να εξισορροπηθεί.

β) Η Ελλάδα πέραν των νομικά και πολιτικά θεμιτών συμφερόντων εξ αντικειμένου εμπλέκεται άμεσα επειδή στην Κύπρο βρίσκεται όπως είπαμε το ένα δέκατο του Ελληνισμού, ενώ επιπρόσθετα, είναι εγγυήτρια δύναμη με απόλυτο νομικό και πολιτικό δικαίωμα εξισορρόπησης της Τουρκίας.

γ) Με καθαρά στρατηγικούς όρους η απόλυτα θεμιτή και νόμιμη Ελληνική παρουσία –στρατός και αεροπορία– στην Κύπρο προσφέρει στην Ελληνική στρατηγική πανίσχυρα στρατιωτικά και στρατηγικά ερείσματα. Το αεροδρόμιο Πάφου, προσφέρεται για κάτι τέτοιο και είναι ανάλογα δομημένο.

Καταληκτικά, καταμαρτυρούμενα όλα συνηγορούν με την άμεση αποφάσεων διασφάλισης ισορροπίας δυνάμεων και αμυντικές/αποτρεπτικές στρατηγικές που θα αντιμετωπίσουν την εκτός ορίων τουρκική απειλή σε όλο το φάσμα από την Θράκη μέχρι την Κύπρο.

Αυτό αυτονόητα συνεπάγεται άμεση ρητή νομική και πολιτική αξιοποίηση της ισχύουσας διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας και εντατικοποίηση εξισορροπητικών και διπλωματικών στρατηγικών που εξ αντικειμένου απαιτούν έξυπνους ελιγμούς και ορθολογιστικές αποφάσεις γύρω από τις οποίες απαιτείται να υπάρχει πολιτική ομοφωνία.

Για την Κυπριακή Δημοκρατία μόνη αποδεκτή βιώσιμη διέξοδος είναι η επαναφορά υπό τον έλεγχο της Κυπριακής Δημοκρατίας όλης της Κυπριακής Επικράτειας, η διασφάλιση στρατιωτικής ικανότητας εάν χρειαστεί και καταστεί εφικτό τερματισμού των παράνομων τετελεσμένων και ασφαλώς τελεσίδικη απόφαση ότι ποτέ δεν θα καταργηθεί η Κυπριακή Δημοκρατία για να δημιουργηθεί ένα ασταθές κρατίδιο υπό τουρκικό έλεγχο.

Επίσης, εκτιμάται ότι πιο πάνω αιτιολογήθηκε επαρκώς ότι στο επίπεδο του ΟΗΕ η Ελληνική πλευρά διαθέτει νομικά και πολιτικά ερείσματα που νομιμοποιούν απαίτηση από το ΣΑ να εκπληρώσει τον ρόλο του για την αποκατάσταση της διεθνούς νομιμότητας και απαίτηση όλες οι αποφάσεις ή προτάσεις να είναι συμβατές με τις πρόνοιες του Χάρτη του ΟΗΕ για τον ρόλο του ΣΑ όπως εξάλλου γίνεται σαφές με τις κατά τα άλλα σπάνιες και πανίσχυρες για την Ελληνική πλευρά αποφάσεις του 1974, 1975 και 1983 για την διεθνή τάξη και την παραβίασή της από την Τουρκία.

Πηγή: huffingtonpost.gr

Π. Ήφαιστος – P. Ifestos

www.ifestos.edu.gr – [email protected]  www.ifestosedu.gr – [email protected]

 Twitter https://twitter.com/ifestosedu

Linkedin https://www.linkedin.com/in/panayiotis-ifestos-0b9382131/

Instagram https://www.instagram.com/p.ifestos/

Στρατηγική Θεωρία–Κρατική Θεωρία https://www.facebook.com/groups/StrategyStateTheory/

Προσωπική σελίδα https://www.facebook.com/p.ifestos

Προσωπικό προφίλ https://www.facebook.com/panayiotis.ifestos

Πολιτισμός, Περιβάλλον, Φύση, Ψάρεμα https://www.facebook.com/Ifestos.DimotisBBB

Διεθνής πολιτική 21ος  αιώνας https://www.facebook.com/groups/InternationalPolitics21century/

ΗΠΑ: Ιστορία, Διπλωματία, Στρατηγική https://www.facebook.com/groups/USAHistDiplStrat/

Ελλάδα-Τουρκία-Κύπρος: Ανισόρροπο τρίγωνοhttps://www.facebook.com/groups/GreeceTurkeyCyprusImbalance/

Διαχρονική Ελληνικότητα https://www.facebook.com/groups/Ellinikotita/

Φιλοπατρία, Δημοκρατία, Ελευθερία https://www.facebook.com/groups/philopatria/

Άνθρωπος, Κράτος, Κόσμος–Πολιτικός Στοχασμός https://www.facebook.com/groups/Ifestos.political.thought/

Κονδύλης Παναγιώτης – https://www.facebook.com/groups/Kondylis.Panagiotis/

Θολό βασίλειο της ΕΕ https://www.facebook.com/groups/TholoVasileioEU/

Θουκυδίδης–Πολιτικός Στοχασμός https://www.facebook.com/groups/thucydides.politikos.stoxasmos/

Μέγας Αλέξανδρος–Ιδιοφυής Στρατηγός και Στρατηλάτης https://www.facebook.com/groups/M.Alexandros/

Εκλεκτά βιβλία που αξίζουν να διαβαστούν https://www.facebook.com/groups/eklektavivlia/

Ειρηνική πολιτική επανάσταση https://www.facebook.com/groups/PolitPeacefulRevolution/

«Κοσμοθεωρία των Εθνών» https://www.facebook.com/kosmothewria.ifestos

Τίτλοι-σύνδεσμοι δοκιμίων και άρθρων αναρτημένων στο διαδίκτυο (520 θα συμπληρώνεται διαρκώς) https://wp.me/p3OqMa-26x

Πίνακες διαλέξεων και σημειώσεις διαλέξεων – πίνακες συντομογραφικής απεικόνισης πτυχών του διεθνούς συστήματος https://wp.me/p3OqMa-1GG

Το “εκσυγχρονιστικό” Ισλάμ: ξανανοίγοντας τα πνεύματα των Μουσουλμάνων

0

Σκέψεις για το «εκσυγχρονιστικό Ισλάμ». Συζήτηση για το βιβλίο «Ξανανοίγοντας τα πνεύματα των Μουσουλμάνων» του Μουσταφά Ακυόλ,

Το Α! Μέρος ΕΔΩ

Μέρος 2

του Αθανάσιου Κ. Μπούνταλη*

Σε πρόσφατο κείμενο έκανα μια περίληψη του τελευταίου βιβλίου του Μουσταφά Ακυόλ, στο οποίο ο συγγραφέας παρουσιάζει την προέλευση του – πλειοψηφικού σήμερα – συντηρητικού Ισλάμ, και στο οποίο προβάλλει την ανάγκη ανανέωσής του. Εδώ βρίσκω την ευκαιρία να προχωρήσω σε μια συζήτηση επί των όσων αναφέρονται σε αυτό.

Εκσυγχρονιστικό Ισλάμ: και όμως υπάρχει

Για να κατανοήσουμε καλύτερα το βιβλίο του Ακυόλ, πρέπει να το θέσουμε σε ένα γενικότερο πλαίσιο. Ο συγγραφέας είναι ένας μεταξύ πολλών αναθεωρητών Μουσουλμάνων, πιστών, και όχι άθεων, που προβαίνουν σε ένα κάλεσμα εκσυγχρονισμού. Προφανώς, όλοι αυτοί δεν αποτελούν μια ομοιογενή ιδεολογική και θεολογική ομάδα και δεν συμφωνούν στα πάντα. Όμως οι ιδέες που προβάλλουν σε πολλά σημεία αλληλεπικαλύπτονται.

Για τους σκοπούς του παρόντος κειμένου, θα παραθέσω ελάχιστα και τελείως ενδεικτικά παραδείγματα Μουσουλμάνων με αξιοσημείωτη διαδικτυακή παρουσία ώστε ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης να μπορεί πιο εύκολα να εισαχθεί στην θεματολογία.

Μπορούμε λοιπόν να αναφέρουμε την Αμερικανίδα ινδικής καταγωγής Ασρά Νομάνι, που μάλιστα έλαβε θέση εναντίον της μαντήλας, ή τον Γάλλο Αμπντενούρ Μπιντάρ, που θεωρεί ότι η καταδίκη της ισλαμικής τρομοκρατίας από τους μετριοπαθείς Μουσουλμάνους δεν αρκεί, και ότι επιβάλλεται ταυτοχρόνως και η υπέρβαση του συντηρητικού Ισλάμ που την θρέφει (βλ. στα γαλλικό πρωτότυπο και σε αγγλική μετάφραση). Επίσης, την Ισράντ Μάντζι, Καναδή με καταγωγή από την Ουγκάντα η οποία ετάχθη υπέρ της γαλλικής απαγόρευσης της μπούρκα (βλ. την συνέντευξη στον Μπιλ Μάχερ) και που επίσης θεωρεί ότι δεν αρκεί η μετριοπάθεια αλλά απαιτείται αναμόρφωση (βλ. συνέντευξη στο Αλ Τζαζίρα). Σε πιο περιορισμένη, αλλά σχετιζόμενη, θεματική κινείται η Ιρανή Μεσίχ Αλινετζάντ, ιδρύτρια της κίνησης My Stealthy Freedom κατά της υποχρεωτικής μαντήλας στο Ιράν (βλ. συνέντευξή της).

Εδώ μπορούμε να μετρήσουμε και νεοφώτιστους του Ισλάμ, προερχόμενους από δυτικές κοινωνίες. Για το ελληνικό κοινό, ενδιαφέρουσα είναι η συνέντευξη που πήρε η Πωλίνα Άνιφτου στην διαδικτυακή εκπομπή In Dubio από την Σοφία Τσουρλάκη, Ελληνίδα που ασπάσθηκε το Ισλάμ («Η θέση της γυναίκας στο Ισλάμ», 27/2/2022). Η κα Τσουρλάκη μάλιστα κράτησε το όνομά της, με το σκεπτικό ότι η λήψη αραβικού ονόματος δεν είναι υποχρέωση. Προέβη δηλαδή σε μια αναθεωρητική ερμηνεία του παραδοσιακού Ισλάμ «με το καλημέρα». Από την άλλη μεριά, σε αντίθεση με εκσυγχρονίστριες Μουσουλμάνες που κατάγονται από Ισλαμικές χώρες, η ίδια υιοθέτησε την χρήση της μαντήλας που εκείνες καταδικάζουν ως καταπιεστική.

Πέραν των αναμορφωτών πιστών Μουσουλμάνων, για την πληρότητα του πλαισίου θα πρέπει να αναφέρουμε και εκείνους που εγκατέλειψαν την πίστη – τους αποστάτες. Αν και πολλοί αλλαξοπίστησαν, εδώ θα περιορισθώ σε εκείνους που επέλεξαν την αθεΐα, όπως τον Αμερικανό πακιστανικής καταγωγής Μουχάμαντ Σαγιέντ, ιδρυτή της οργάνωσης Ex-Muslims of North America που περιθάλπει πρώην Μουσουλμάνους από διώξεις για αποστασία (βλ. π.χ. συνέντευξή του στο κανάλι The Thinking Atheist, και βίντεο της οργάνωσης σχετικά με την ισλαμική μαντήλα). Επίσης, την Ολλανδοαμερικανή σομαλικής καταγωγής Αγιάν Χίρσι Αλί που θεωρεί το Ισλάμ μισογυνικό (βλ. π.χ. συζήτησή της στην εκπομπή της Μικαέλα Πήτερσον), ή την Καναδή αιγυπτιοπαλαιστινιακής καταγωγής Γιασμίν Μοχάμεντ, που αφού δραπέτευσε τον εξαναγκασμένο γάμο της με στέλεχος της Αλ Κάιντα, εγκατέλειψε το Ισλάμ. Σήμερα στηλιτεύει τους προοδευτικούς της Δύσης για την κάλυψη που παρέχουν στο συντηρητικό Ισλάμ, ενώ προωθεί το hashtag #NoHijabDay (βλ. συνέντευξή της).

Εν ολίγοις πρόκειται για ένα πολύ ζωηρό, ίσως καυτό, ζήτημα που εν μέρει αναιρεί την αντίληψη ενός μονολιθικού και στατικού Ισλάμ.

Η ιδιαιτερότητα του Ισλάμ

Ένα κεντρικό ερώτημα που έθεσε ο συγγραφέας είναι γιατί ήταν το Ισλάμ, και όχι ο Χριστιανισμός ή ο Ιουδαϊσμός, που προσκολλήθηκε για τόσους αιώνες σε μια κυριολεκτική, νομικίστικη, πουριτανική και φιντεϊστική ερμηνεία του ιερού του κειμένου, βασισμένη σε μεσαιωνικά ήθη νομαδικών φυλών.

Υπήρχε μήπως κάποια νομοτέλεια που ταλανίζει όλες τις θρησκείες;

Ο Χριστιανισμός πέρασε και ο ίδιος από διάφορες φάσεις θρησκευτικής καταπίεσης (βλ. Ιερά Εξέταση), σκοταδισμού (βλ. την δίωξη του Γαλιλαίου), υποκρισίας (βλ. συγχωροχάρτια), πουριτανισμού (βλ. … Πουριτανισμό!), και ενδοθρησκευτικών συγκρούσεων (βλ. εικονομαχία στο Βυζάντιο, guerres de religion στην Γαλλία).

Παρατηρούνται ακόμα τέτοια περιστατικά στον Χριστιανικό κόσμο, από τις θρησκευτικές συγκρούσεις στην Β. Ιρλανδία, μέχρι τις καταστροφές των κινηματογράφων Όπερα και Έμπασσυ κατά την προβολή του «Ο τελευταίος πειρασμός» το 1988. Αυτά όμως είναι αφενός εξαιρετικά σπάνια, αφετέρου δεν αποτελούν ιδιαίτερη εξαίρεση συγκρινόμενα με αντίστοιχα περιστατικά με μη θρησκευτικά κίνητρα. Π.χ. με αντίστοιχη βία είχε αντιμετωπίσει και το ΚΚΕ την ταινία «Ελένη» όταν βγήκε στις αίθουσες το 1985, ουσιαστικώς εμποδίζοντάς την να παιχθεί.

Επιπλέον, και οι πιο μαχητικοί κληρικοί δεν διεκδικούν την δικαιοδοσία της εγκόσμιας τιμωρίας των βλασφήμων και αμαρτωλών, εν είδει αστικού ή ποινικού δικαστού. Ακόμη και το «Πηδάλιον», που μπορεί να θεωρηθεί ως το πλησιέστερο που πλησίασε η Ορθόδοξη πατρολογία στην σύνταξη κανόνων για την κοσμική συμπεριφορά των πιστών, δεν περιέχει εγκόσμιες τιμωρίες όπως αυτές που προτείνει το Κοράνι. Στις κοινωνίες μας, ακόμη και οι κατηγορίες για βλασφημία πρέπει να εκδικασθούν από αστικά δικαστήρια και δεν τιμωρούνται επί τόπου από μουκτασίμπ.

Τα όποια μέτρα λαμβάνονται από τον κλήρο είναι εντός του κανονικού δικαίου (ακοινωνησία, επιτίμια κλπ) και κορυφώνονται στον αφορισμό. Στις ελληνικές Εκκλησίες αυτό ήταν ένα σπανιότατο μέτρο, ιδίως μετά την τουρκοκρατία, το οποίο πλέον δεν έχει «δόντια». Ήδη από το 1856, όταν ο Κεφαλληνίας Σπυρίδων αφόρισε τον Ανδρέα Λασκαράτο, ακόμη και αν ο αφορισμός είχε κοινωνικές συνέπειες, ο ποιητής λέγεται ότι ζήτησε να αφορίσουν και τα παπούτσια των παιδιών του για να μη λιώνουν! Και ο αφορισμός ήρθη πριν τον θάνατό του.

Ο Ακυόλ ανιχνεύει αυτήν την ιστορική ιδιαιτερότητα του Ισλάμ στην εργαλειοποίηση της θρησκείας από δεσποτικούς χαλίφηδες που βολεύονταν από την Ασαρίτικη ερμηνεία για να διατηρηθούν στην εξουσία. Ερμηνεία που θέτει τον πολιτικό ηγέτη υπεράνω κριτικής και τον καθιστά απόλυτο δυνάστη. Σήμερα είναι αυτό που βλέπουμε να έχει επιτυχώς εφαρμόσει και ο Ερντογάν στην Τουρκία, ακολουθώντας το πρότυπο της Σαουδικής Αραβίας.

Και πάλι όμως δεν υπάρχει κάποια νομοτέλεια, όπως δείχνει η ιστορία του ο Χριστιανισμού.

Επανειλημμένως οι Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως επέβαλλαν απαγόρευση εισόδου Αυτοκρατόρων στην Αγία Σοφία ως επιτίμιο ηθικών ολισθημάτων τους. Ο Πατριάρχης Ταράσιος στον Αυτοκράτορα Κωνσταντίνο ΣΤ’ λόγω του δεύτερου γάμου του (το 796), ο Νικόλαος ο Μυστικός στον Λέοντα ΣΤ’ τον Σοφό για τετραγαμία (το 906), ο Πολύευκτος στον Νικηφόρο Β’ Φωκά για τον γάμο του με την Θεοφανώ, αλλά και στον Ιωάννη Τσιμισκή, διάδοχο, ανιψιό και δολοφόνο του Νικηφόρου (το 969).

Στην Δύση μπορούμε να αναφέρουμε τον Ερρίκο Η’ της Αγγλίας, και στην άρνηση του Πάπα Κλήμη Ζ’ να του δώσει διαζύγιο, οδηγώντας στην απόσπαση της Εκκλησίας της Αγγλίας από την Αγία Έδρα το 1534.

Ακόμη χειρότερα, μπορούμε να αναφέρουμε την σφαγή των 191 Μαρτύρων της Carmes (2/9/1792) κατά την Γαλλική Επανάσταση, απείθαρχων κληρικών που αρνήθηκαν να υπακούσουν στο διάταγμα της 12/7/1790 που έθετε τον κλήρο υπό την κρατική διοίκηση. Στα χνάρια τους, διώχθηκαν από τους Μπολσεβίκους κατά την Οκτωβριανή οι «Ιωσηφίτες» και η «Εκκλησία της Κατακόμβης». Ακόμα και ο δικός μας Γρηγόριος Ε’, αν και αντιμέτωπος με μια βίαιη σουλτανική απολυταρχία, εξέδωσε έναν εικονικό αφορισμό των Υψηλάντη-Σούτσου, μόνον μετά από πολλή πίεση, πράγμα για το οποίο τιμωρήθηκε (βλ. «Για τον «αφορισμό» της Επανάστασης από τον Γρηγόριο Ε’», 25/3/2021).

Στην σύγχρονη Ελλάδα μπορούμε να πάμε μέχρι πολύ πρόσφατα, όπως στην σύγκρουση Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου και Κ. Σημίτη για το ζήτημα των ταυτοτήτων.

Η εντολή «Τα του Καίσαρος Καίσαρι» είχε επικυρωθεί κατά γράμμα και κατ’ ουσίαν στους Λ’ , ΠΑ’ και ΠΓ’  Αποστολικούς Κανόνες, αλλά και αργότερα στον Γ’ Κανόνα της Ζ’ Οικουμενικής Συνόδου (787 μ.Χ.). Οι παραπάνω κανόνες έθεταν μια θεμελιώδη ασυμβατότητα στην υπηρεσία δύο αρχόντων, κράτους και Κυρίου, και θεωρούσαν άκυρες τις κρατικές παρεμβάσεις στα εκκλησιαστικά ζητήματα. Αν και η εντολή αυτή δεν τηρείτο πάντα στο έπακρο, άφηνε το στίγμα της. Μπορεί οι κοσμικοί άρχοντες στο τέλος να έπαιρναν αυτό που ήθελαν, καθώς για κάθε «απείθαρχο» κληρικό βρισκόταν συχνά ένας «υπάκουος». Αλλά, έστω κι έτσι, ήταν υποχρεωμένοι να διαπραγματεύονται με μια (ημι)αυτόνομη εξουσία που ήλεγχε την ηθική τους.

Αντιθέτως, η Κορανική εντολή για υπακοή στον κοσμικό ηγέτη (αλ Νίσα, 4:59), καθώς και μια σειρά σχετικών χαντίθ, έχουν οδηγήσει σε μια εκτεταμένη νομολογία που προστατεύει τους κοσμικούς ηγέτες από δημόσια κριτική, πολλώ δε μάλλον από ανυπακοή ή ανατροπή. Παρότι ούτε αυτή η Κορανική εντολή τηρείται στο έπακρο, έχει και εκείνη δημιουργήσει μια σχέση κοσμικής-θρησκευτικής εξουσίας στους αντίποδες εκείνης που χαρακτηρίζει τον χριστιανικό κόσμο, όπως διαπιστώνει άλλωστε και ο Ακυόλ.

Ας επαναλάβουμε λοιπόν το ερώτημα: γιατί το Ισλάμ;

Δόγμα ή πολιτισμικό υπόβαθρο;

Πού οφείλονται αυτές οι ιδιαιτερότητες του Ισλάμ; Στο κορανικό δίδαγμα αυτό καθαυτό, ή στο πολιτισμικό υπόστρωμα από το οποίο αυτό το δίδαγμα ξεφύτρωσε; Ήταν η πολιτικώς επιβληθείσα συντηρητική θεολογία που κατηύθυνε τα ήθη των πιστών προς τον φιντεϊσμό, ή μήπως προέκυψε από αυτά τα ήθη;

Μήπως ήταν η νομαδική οργάνωση της αραβικής ερήμου που δημιούργησε αυτήν την θεολογία; Μια θεολογία που ταίριαξε και σε άλλους προκρατικούς πληθυσμούς, οργανωμένους βάσει των θεσμών της φυλής και της φάρας;

Είναι το πρόβλημα της κότας και του αυγού, στο οποίο ο Ακυόλ δεν απαντά.

Προσπαθώντας να το ξεδιαλύνουμε θα πρέπει να διερωτηθούμε: είναι δόκιμο να συζητούμε ωσάν το Ισλάμ να είναι αυστηρώς προϊόν νομολογίας, χωρίς πολιτισμική συνιστώσα;

Οι αλληλεπιδράσεις μου στην Γαλλία με Μουσουλμάνους διαφορετικών πολιτιστικών υποβάθρων, όπως του Μαγκρέμπ, του Κοσσυφοπεδίου, της Τουρκίας ή του Καυκάσου με κάνουν να πιστεύω ότι το πολιτισμικό υπόβαθρο έχει ιδιαιτέρως βαρύνουσα σημασία που συχνά παραγνωρίζουμε.  Έχω γνωρίσει Μουσουλμάνες του Καζακστάν που σοκάρονταν από τις μαντήλες του Μαγκρέμπ, Μουσουλμάνους του Κοσόβου, για τους οποίους Ραμαζάνι είναι να μην πίνουν τσίπουρο 60 βαθμών πριν την δύση του ήλιου και Μουσουλμάνους του Αζερμπαϊτζάν που τρώνε χοιρινό χωρίς πρόβλημα.

Η ισλαμική ιδιαιτερότητα ίσως σχετίζεται περισσότερο με την επιβολή των αραβικών ηθών παρά με το Κορανικό μήνυμα καθαυτό. Σε συζήτησή μου με νεαρή Καβύλη (Kabyle) από την Αλγερία, διέκρινα την φλογερή της περηφάνια που η μητέρα της της δίδαξε την γλώσσα της και όχι τα αραβικά. Όχι τελείως άσχετη είναι και η ιδιαιτέρως θερμή συζήτηση μεταξύ των Μουσουλμάνων Καμπίλ σχετικά με την μαντήλα, την οποία εν πολλοίς θεωρούν μια απειλητική εισβολή του σαουδαραβικού Σαλαφισμού και όχι στοιχείο του πολιτισμού τους (βλ. εδώ, εδώ και εδώ).

Εν γένει, εξαραβισμένοι Μουσουλμάνοι του Μαγκρέμπ ή της Μέσης Ανατολής επιδιώκουν μια πιο κυριολεκτική εφαρμογή των ισλαμικών επιταγών από ό,τι Τούρκοι, Ασιάτες και Ευρωπαίοι. Αλλά η αυστηρότητα αυτή ενίοτε τους ωθεί στην υποκρισία.

Σε κάποιο φιλικό τραπέζι μεταξύ Αλγερινών και Μαροκινών – βεβαίως μόνον ανδρών – μου εξηγούσαν ότι αποφεύγουν το ξύδι διότι μπορεί να περιέχει ίχνη αλκοόλ, και με ρωτούσαν, ως χημικό, αν τυχόν και το γιαούρτι ως προϊόν ζύμωσης περιέχει αλκοόλ. Καταλήξαμε να συζητούμε την διαφορά αλκοολικής και γαλακτικής ζύμωσης, πίνοντας όμως μπύρες light, με περιεκτικότητα αλκοόλ 0,5%. Όταν υπέδειξα την αντίφαση, μου απάντησαν ότι στον γαλλικό κώδικα τροφίμων και ποτών κάτω από 1% δεν θεωρείται αλκοολικό σκεύασμα – τουλάχιστον έτσι θεωρούσαν. Χάριν, λοιπόν, μιας «ένοχης» απόλαυσης, αντλούσαν επιλεκτικά νομιμοποίηση από το κράτος, ενώ σε άλλα ζητήματα – π.χ. στις σχέσεις με τις γυναίκες – αντλούσαν νομιμοποίηση από την θρησκεία. Η ενσάρκωση του προσώπου με διπλή νομιμοποίηση που περιέγραφε ο Αλί Μπαρντάκογλου (βλ. μέρος 1).

Συνοψίζοντας, η αλληλεπίδραση ισλαμικής θεολογίας και πολιτισμικού υποβάθρου είναι εξαιρετικά περίπλοκη και θα πρέπει να της δοθεί περισσότερη προσοχή. Μια ικανοποιητική απάντηση στο όλο πρόβλημα ενδεχομένως απαιτεί την έκταση και το βάθος της ανάλυσης που αφιέρωσε ο Μαξ Βέμπερ ανιχνεύοντας την σχέση Προτεσταντισμού και σύγχρονου καπιταλισμού.

Διμέτωπος αγώνας

Ο Ακυόλ ανήκει στους εκσυγχρονιστές Μουσουλμάνους που πολεμούν σε δύο μέτωπα. Αφενός απέναντι σε μη Μουσουλμάνους που τους συγχέουν με υπερσυντηρητικούς Σαλαφιστές, με «τακφίρι» (αναθεματιστές) του Ισλαμικού Κράτους και με τζιχαντιστές τρομοκράτες. Αφετέρου, απέναντι σε αυτούς ακριβώς τους συντηρητικούς, που τους θεωρούν αιρετικούς, ή βλάσφημους και τους τακφίρι που τους αναθεματίζουν ως αιρετικούς ή αποστάτες. Ο πόλεμος που υφίστανται ξεπερνά τα απλά μοχθηρά σχόλια στο διαδίκτυο. Η αντιμετώπισή τους, είτε από θρησκευτικές και κοσμικές αρχές, είτε από το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον, μπορεί να απειλήσει την ίδια την ζωή ή ελευθερία τους, και ο Ακυόλ την παραλληλίζει με τους διωγμούς που είχαν υποστεί οι Μουτάζιλα.

Ο ίδιος, μάλιστα, διηγείται στην αρχή του βιβλίου του το πώς συνελήφθη στην Μαλαισία από την Ισλαμική αστυνομία μετά από ομιλία του, και πώς γλίτωσε την τελευταία στιγμή επειδή ο πατέρας του ήταν φίλος του Αμπντουλάχ Γκιουλ. Δυστυχώς δεν έχουν όλοι οι Μουσουλμάνοι τις οικογενειακές γνωριμίες του Ακυόλ…

Ένας εκσυγχρονισμός απολύτως ευεργετικός;

Εκ πρώτης όψεως, φαίνεται ότι οπαδοί αυτού του εκσυγχρονιστικού ρεύματος θα ήταν πολύ πιο εύκολο να ενταχθούν στις εκκοσμικευμένες Δυτικές κοινωνίες ως μετανάστες – το πρόβλημα που εξ’ αρχής κατέστησε επίκαιρο το Ισλάμ στην συζήτησή μας.

Είναι όμως αυτός ικανός λόγος να πανηγυρίζουμε για την ενδεχόμενη ανάδυσή του; Είναι αυτή η ερμηνεία του Ισλάμ μετά βεβαιότητος ευεργετική για τις ισλαμικές κοινωνίες, ή μήπως συνιστά έναν μοντερνισμό που, μαζί με τα όποια οφέλη, τους επιφέρει βλάβες σαν αυτές που βιώνουμε εμείς στον «χριστιανικό» κόσμο με την κατεδάφιση των παραδοσιακών αξιών; Ένα μόνο παράδειγμα είναι η δημογραφική κατάρρευση. Ο ίδιος ο Ακυόλ συνδέεται με διάφορες φιλελεύθερες δεξαμενές σκέψης (Cato Institute, Acton Institute, ΚΕΦΙΜ κλπ) η οπτική των οποίων είναι χρήσιμο να συνυπολογίζεται στην αξιολόγηση του οράματός του.

Τα όποια χάσματα εντός Ισλάμ γεφυρώνονται με την απλή συζήτηση και επίκληση στον «ορθολογισμό», ή μήπως απαιτείται ένας κάποιος ακρωτηριασμός του θρησκευτικού αισθήματος, ή νόθευση κλάδων της ισλαμικής θεολογίας;

Για να είμαστε κι εμείς τελείως ειλικρινείς με τον εαυτό μας, πολλές από τις ενδοχριστιανικές έριδες έληξαν απλώς και μόνον διότι οι κοινωνίες μας – λαϊκοί και κληρικοί – έβαλαν τόσο νερό στο κρασί τους χάριν πολιτικών σκοπιμοτήτων, που από κάποιες πλευρές παραμένουμε Χριστιανοί μόνον κατ’ όνομα. Αν και είναι απολύτως θεμιτό να συμβιώνουμε αρμονικά με αλλόθρησκους, μένει να αποδειχθεί το κατά πόσον στέκει δογματικώς να διοργανώνονται συλλείτουργα μεταξύ του Πάπα – που τυπικώς θεωρεί τους Ορθοδόξους σχισματικούς κατά της εξουσίας του – και Ορθοδόξων Αρχιεπισκόπων – που τυπικώς θεωρούν τους Λατίνους αιρετικούς ως προς την πίστη τους. Δεν συνιστά το παραπάνω έναν συγκρητισμό ασύμβατο με αμφότερα τα δόγματα; Δεν αναιρούνται αμφότερα στην πράξη, όπως θα αναιρούσε την Ευκλείδιο γεωμετρία το αίτημα να διέρχονται άπειρες παράλληλες από σημείο εκτός ευθείας; [ΣτΣ: οι όροι «σχισματικός» και «αιρετικός» εδώ δεν χρησιμοποιούνται ως ύβρεις αλλά ως θεολογικοί ορισμοί, όπως «σημείο» και «ευθεία» χρησιμοποιούνται ως μαθηματικοί ορισμοί].

Επιπλέον, σε καθαρά πολιτικό επίπεδο, μήπως κι εμείς οι ίδιοι καταλήξουμε να μετανιώνουμε κάποια μέρα αυτό που πανηγυρίζουμε σήμερα – η ετερογονία των σκοπών – όπως συνέβη και με την ισλαμική τρομοκρατία μετά την επιχείρηση «Ιρακινή Ελευθερία» του 2003, ή την μαζική μετανάστευση μετά την «Αραβική Άνοιξη» του 2011;

Άγνωστο. Εδώ μεταβαίνουμε από την απλή ανάλυση στο κανονιστικό πλαίσιο και στις προβλέψεις, οπότε τα πράγματα καθίστανται απείρως πιο περίπλοκα. Ποιος μπορεί να ισχυρισθεί ότι γνωρίζει μετά βεβαιότητος τι είναι καλό για μια κοινωνία, ή να προβλέψει τους καρπούς που θα αποφέρει μια μεταρρύθμιση;

Θα διακινδυνεύσω να ευχηθώ αυτή η συζήτηση να οδηγήσει σε ένα Ισλάμ που τουλάχιστον ούτε στον καταναγκασμό θα στηρίζεται, ούτε τους «αποστάτες» θα κυνηγά, ούτε τις αμαρτίες θα τιμωρεί δια λιθοβολισμού και μαστιγωμάτων, ούτε την βλασφημία θα τιμωρεί με δολοφονικά χτυπήματα (Charlie Hebdo, Samuel Paty, Theo van Gogh, Σαλμάν Ρούσντι), ούτε γυναίκες θα οδηγεί στον θάνατο επειδή έβαλαν στραβά την μαντήλα τους, όπως την Μαχσά Αμινί. Στους Μουσουλμάνους που παλεύουν για κάτι τέτοιο, ανεξαρτήτως δογματικών αποχρώσεων, δεν έχουμε παρά να ευχηθούμε καλή δύναμη.

[ΣτΣ: Βρίσκω τελείως απωθητική την χλεύη των Ιερών της οποιασδήποτε θρησκείας, είτε αυτό αφορά τον Χριστιανισμό από τις Pussy Riot και τους «ψήστες» της Μεγάλης Παρασκευής, είτε το Ισλάμ από το Charlie Hebdo. Είναι δε θλιβερά υποκριτική στην σύγχρονη Δύση όταν στρέφεται εμμονικά κατά του Ισλάμ και του Χριστιανισμού. Σε καμία περίπτωση όμως η αυτοδικία δεν μπορεί να είναι ανεκτή, ούτε οι θρησκευτικοί νόμοι να υπερισχύσουν των κοσμικών στις κοινωνίες μας, των οποίων η εντολή «τα του Καίσαρος Καίσαρι» αποτελεί θεμελιακό στοιχείο. Και αυτό αφορά είτε κοινωνίες με επίσημη θρησκεία, κατά το ελληνικό πρότυπο, είτε χωρίς, κατά το γαλλικό].

Αλλά και πάλι αυτή δεν μπορεί να παρά να είναι μια οργανική εσωτερική διαδικασία, στην οποία δεν μπορούμε να παρέμβουμε. Και μάλλον δεν πρέπει… Αρκετές έξωθεν παρεμβάσεις είχε ο μουσουλμανικός κόσμος για να απολαύσει «ελευθερία» και «δημοκρατία», και από τις οποίες ακόμα παλεύει να συνέλθει. Ίσως δικαιολογημένα δει μια τέτοια παρέμβαση με καχυποψία.

Από την άλλη όμως, έχουμε κάθε δικαίωμα, και υποχρέωση, να παρεμβαίνουμε οποτεδήποτε αυτή η διαλεκτική λαμβάνει χώρα επί ελληνικού – και κατ’ επέκταση ευρωπαϊκού – εδάφους.

Η διαχείριση των νεοφερμένων Μουσουλμανικών πληθυσμών, καθώς και των νεοφερμένων ισλαμικών ερμηνειών, ίσως έχει πολλά να ωφεληθεί από την ανάλυση του Ακυόλ, ζήτημα στο οποίο θα αναφερθώ στο τρίτο, και τελευταίο, μέρος αυτής της σειράς άρθρων.

*Ο Αθανάσιος Μπούνταλης είναι Χημικός- Ερευνητής

Il successo netto e il rebus alleati

0

di Massimo Franco

L’Italia vira a destra in modo netto, rispettando le previsioni. E archivia un mondo, e forse più d’uno. Le prime elezioni post-pandemia, con un Parlamento ridotto di un terzo, premiano Giorgia Meloni che traina il suo schieramento. Confermano la crisi del Pd e della sinistra, tanto più che a tarda notte il partito di Enrico Letta rimaneva sotto la soglia psicologica del 20 per cento: un esito che, oltre a uno scontro sul segretario, porrebbe un problema sul futuro di quel partito, risospinto al minimo storico del 2018. E ritrovano un populismo grillino più che dimezzato, è vero, rispetto al trionfo di quattro anni fa. Ma il M5S è stato capace di un ultimo trasformismo da «Lega Sud».

Ha fatto dimenticare una legislatura al governo con tutti, tranne con Meloni. Infine, propongono un terzo polo centrista al di sotto delle sue ambizioni di arrivare al 10 per cento. È questo il primo mondo che il 25 settembre ha messo nell’angolo, minato da rissosità e narcisismi quasi congeniti. Ma il secondo mondo scompaginato dalle urne è quello degli equilibri nel centrodestra. Da ieri, la coalizione che per decenni ha visto in Silvio Berlusconi il faro politico, elettorale e culturale, ha una nuova leadership. La stessa Lega, che nel 2019 sembrava in grado di sostituire il berlusconismo, arretra vistosamente: FI è apparsa quasi appaiata a un Carroccio in discesa. A guidare quello che si configura ormai come un destra-centro è il partito di Fratelli d’Italia. E a questo punto Meloni è la candidata naturale a succedere a Mario Draghi a Palazzo Chigi.

Ci sarà tempo per analizzare la volatilità dell’elettorato italiano: il fatto che nel 2018 Meloni avesse il 4,3 per cento dei consensi, e da ieri sei volte tanti; o che la Lega oltre il 30 per cento appena due anni e mezzo fa, ora arranchi sotto il 10 per cento. Quanto a Berlusconi, la sua stella brilla in modo intermittente e declinante da tempo. Ma Forza Italia si ritrova a sorpresa una formazione determinante del centrodestra.

L’ulteriore aumento dell’astensionismo ha superato le previsioni, con punte preoccupanti oltre il dieci per cento a sud.

La percentuale dei votanti è calata anche per una campagna elettorale a dir poco sconfortante e mediocre. Ma c’è di più, evidentemente. Sul piano dei seggi, grazie agli errori della sinistra e al controverso sistema elettorale voluto da Matteo Renzi quando era segretario del Pd, la vittoria è indiscutibile. A livello di singole forze politiche, invece, con l’eccezione di FdI la frantumazione rimane vistosa: presagio di un sistema che non si può definire ancora stabilizzato, perché sembra destinato a produrre in prospettiva nuove leadership, nuove aggregazioni, e forse qualche scarto. Rimane, palpabile, il tema dell’impatto che questo cambio di stagione potrà avere sul piano internazionale, e soprattutto europeo.

Il passaggio delle consegne, quando avverrà, a novembre, tra il premier Mario Draghi e Meloni, prima donna a ricoprire l’incarico, comporterà un costo in termini di immagine e di percezione del Paese all’estero. Non si può ignorare che fuori dai nostri confini la nuova fase è osservata come un’incognita, e da qualche cancelleria addirittura come un trauma. Si temono un effetto domino sulle alleanze continentali, con un sovranismo rianimato dai risultati italiani, che fanno seguito a quelli in Svezia; e un rimbalzo «buonista» verso la Russia per la presenza di Lega e FI nella coalizione. Dipenderà molto dai rapporti di forza interni. Costituzione alla mano, occorreranno circa due mesi per formare un governo. Ma la direzione di marcia si capirà già dal modo in cui verranno fatte le scelte ai vertici del Parlamento; dalle prime uscite dei vincitori sui rapporti con l’Europa e sulle sanzioni contro il regime di Vladimir Putin. Per paradosso, la fase di transizione potrebbe segnare il percorso successivo più di quanto si pensi. Il compito della coalizione sarà in primo luogo di smentire diffidenze debordanti fino al pregiudizio. Si tratta di garantire una transizione che offra continuità in politica economica e sulla collocazione internazionale dell’Italia.

C’è da sperare in un sussulto di responsabilità trasversale, dopo settimane di demagogia galoppante, di conflittualità quasi cercata, e di attacchi strumentali all’esecutivo di unità nazionale. È lecito attenderselo da chi è stata premiata dall’elettorato come Giorgia Meloni, e dai suoi alleati magari delusi dal risultato ma al potere grazie a lei. Ed è doveroso chiederlo anche a chi, ora che le urne e il Paese si sono espressi, ha il compito di riconoscere la sconfitta, analizzarne le ragioni e collaborare, dall’opposizione, al bene di un’Italia terribilmente bisognosa e ansiosa di vera unità. Sarebbe il modo migliore per onorare un voto democratico, e cancellare l’idea che il 25 settembre rappresenti una pericolosa battuta d’arresto, e non un’altra opportunità: per quanto insidiata da problemi che Draghi e il suo governo avevano cominciato a risolvere.

Corriere della Sera

Τι αλλάζει στα ελληνοτουρκικά μετά από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ

0

Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης, Αντιστράτηγος ε.α.

Η κλιμάκωση της έντασης με την Τουρκία φαίνεται ότι διολισθαίνει από τα πολιτικά – διπλωματικά πλαίσια και αποκτά καθαρά στρατιωτικά – υβριδικά χαρακτηριστικά, αφού το τελευταίο διάστημα πολλές ενέργειες Τούρκων κυβερνητικών αξιωματούχων αλλά και γενικότερα η ανάπτυξη της τουρκικής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής με επίκεντρο τη Χώρα μας και την Κυπριακή Δημοκρατία, αποκαλύπτουν ότι η Άγκυρα μας «έλκει» με έναν πρωτοφανή τρόπο στην αρένα της πολεμικής αναμέτρησης με υβριδικά χαρακτηριστικά (προσφυγικό). Στοιχείο ενίσχυσης της κλιμάκωσης αποτελεί και η στάση της Δύσης και ιδιαίτερα των ΗΠΑ, αφού έχουν δείξει στην Άγκυρα τη δυσμένειά τους στις φιλορωσικές επιλογές της αλλά και στις απειλές εναντίον της Χώρας μας.

ΟΗΕ – Ερντογάν

Η ομιλία του Τούρκου Προέδρου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ (23 – 26 Σεπτεμβρίου 2022), έδωσε το στίγμα της περαιτέρω κλιμάκωσης με τη Χώρα μας όχι μόνο σε πολιτικό αλλά και σε επιχειρησιακό επίπεδο με υβριδικά χαρακτηριστικά. Η αποφυγή συνάντησης του Αμερικανού Προέδρου με τον Ερντογάν, δείχνει ότι οι ΗΠΑ είναι φανερά ενοχλημένοι από τον προσανατολισμό της Τουρκίας προς τη Ρωσία αλλά και τη γενικότερη στάση της στην περιοχή και ότι δεν ενδίδουν στους τουρκικούς εκβιασμούς.

Ο Ερντογάν χρησιμοποίησε το ευαίσθητο θέμα των προσφύγων και της ασφάλειας της ανθρώπινης ζωής, κάνοντας προφανή την πρόθεση της Άγκυρας να χρησιμοποιήσει το θέμα των προσφύγων και στο πεδίο στο επόμενο διάστημα όχι μόνο για να εκθέσει τη Χώρα μας, αλλά και για να το χρησιμοποιήσει ως επιχειρησιακό εργαλείο σε μία πιθανή προβοκάτσια – στρατιωτική επιχείρηση εναντίον της Χώρας μας.

Τι έχει αλλάξει στην τουρκική στάση σε σχέση με το παρελθόν;

Οι τουρκικές κεμαλικές κυβερνήσεις στις κρίσεις του παρελθόντος, είχαν επίγνωση ότι μία κρίση με την Ελλάδα θα οδηγούσε σε παρέμβαση της Δύσης η οποία θα έκρινε με «θετικό πρόσημο» τις τουρκικές αξιώσεις, αφού η Τουρκία ήταν περισσότερο απαραίτητη για τα αμερικανικά συμφέροντα. Τώρα η κατάσταση έχει διαφοροποιηθεί πλήρως, αφού οι νεοοθωμανιστές είδαν τη Δύση και ειδικότερα τις ΗΠΑ να της γυρίζουν την πλάτη καθώς ο Ερντογάν στην ανάγκη αναζήτησης στηριγμάτων ειδικότερα μετά την απόπειρα του πραξικοπήματος, στράφηκε προς τους εθνικιστές-ευρασιαστές οι οποίοι τον οδήγησαν στην αγκαλιά της Ρωσίας-Κίνας. Ο Ερντογάν πλέον δεν επιθυμεί την αμερικανική παρέμβαση σε μία κρίση με τη Χώρα μας καθώς θεωρεί ότι σε μία «win-win» κατάσταση, η ισχυρότερη πλευρά (έτσι αντιλαμβάνεται η Άγκυρα τον εαυτό της σε σχέση με τη Χώρα μας) βγαίνει κερδισμένη. Ταυτόχρονα η τουρκική πλευρά κρίνει απαραίτητη τη δικαιολόγηση προς τη Δύση των «δικαίων» της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας και αυτός είναι ο λόγος της πρωτοφανούς οξείας ρητορικής στην οποία έχουν επιδοθεί Τούρκοι κυβερνητικοί παράγοντες και διαμορφωτές της κοινής γνώμης.

Τι θα πρέπει να αναμένεται το επόμενο διάστημα;

          Όλα τα προαναφερόμενα, δημιουργούν έναν αρνητικό συνδυασμό για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και θα πρέπει να αναμένεται κλιμάκωση ακόμη περαιτέρω της έντασης – κρίσης με τη Χώρα μας.

Έχοντας ως δεδομένα ότι, ο Τούρκος Πρόεδρος από το βήμα του ΟΗΕ έκανε πρόδηλο μέρος των προθέσεών του ενώ ταυτόχρονα συνεχίζονται οι προωθήσεις μεταναστών στα μικρασιατικά παράλια και επειδή ο τουρκικός αναθεωρητισμός επικεντρώνεται στην περιοχή του Αιγαίου, εκτιμάται ότι την παρούσα περίοδο η κυρία προσπάθεια της Άγκυρας θα εστιάσει στην περιοχή του Αιγαίου.

Σε μία πιθανή τουρκική ενέργεια, θα πρέπει να αναμένεται μαζική βίαια προώθηση μεταναστών με μεγάλο αριθμό λέμβων σε ελληνικές νήσους – μικρονήσους οι οποίες κατά τις αξιώσεις της Άγκυρας υπόκεινται σε καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης, είτε σε νήσους – μικρονήσους – βραχονησίδες  η κυριότητα των οποίων αμφισβητείται από την Τουρκία.

Η βίαιη μαζική αποβίβαση μεταναστών σε ελληνικές ακτές, δίνει στην Τουρκία τη δυνατότητα να δημιουργήσει συνθήκες προβοκάτσιας και να εμπλέξει και στρατιωτικές δυνάμεις για κατάληψη ελληνικού εδάφους.

          Το μέγεθος της τουρκικής ενέργειας (θερμό επεισόδιο ή γενικευμένη σύρραξη), έχει σχέση με τη δυνατότητα της Άγκυρας να αναπτύξει και χερσαίους Σχηματισμούς, κάτι που την παρούσα περίοδο φαίνεται αδύνατο.

Δικές μας ενέργειες

Τα αντανακλαστικά μας δεν θα πρέπει να έχουν τα χαρακτηριστικά αντιμετώπισης μιας τυπικής στρατιωτικής εμπλοκής αλλά της λειτουργίας ενός μηχανισμού ασφάλειας, άμυνας, αποτροπής και υβριδικών απειλών σε συνδυασμό με την ανάγκη επικοινωνιακής διαχείρισης – ανάσχεσης της τουρκικής προπαγάνδας και προβολής του δίκαιου χαρακτήρα της ελληνικής πλευράς.

Πολύ κρίσιμο σημείο το οποίο θα πρέπει να πρυτανεύει στη λειτουργία του δικού μας μηχανισμού ανάσχεσης – άμυνας, αποτελεί η ξεκάθαρη Αποστολή των δυνάμεών μας, αφού οι ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις δεν θα πρέπει να εμπλακούν σε ενέργειες ανάσχεσης του μεταναστευτικού κύματος, καθώς κάτι τέτοιο θα τύχει εκμετάλλευσης από την τουρκική πλευρά.

Τέλος, θα πρέπει να είναι σε ετοιμότητα η λειτουργία των μηχανισμών συλλογής πληροφοριών και επιτήρησης, για την αποκάλυψη κάθε ενδεχόμενης τουρκικής προβοκάτσιας και επιχειρησιακής εργαλιοποίησης του μεταναστευτικού .

  • Δημοσιεύεται στην εφημερίδα «ΤΟ ΠΑΡΟΝ της Κυριακής».

Ο Αντιστράτηγος ε.α. Λάζαρος Καμπουρίδης είναι απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Άμυνας, κάτοχος MBA από το Nottinngham Trend University, Πτυχιούχος του Τμήματος Ιστορίας & Εθνολογίας του ΔΠΘ, και υποψήφιος Διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου, ενώ διετέλεσε μέλος της Ελληνικής Διπλωματικής Αντιπροσωπείας στην Κωνσταντινούπολη την περίοδο 1995-1999, Ακόλουθος Άμυνας στην Ελληνική Πρεσβεία στην Άγκυρα την περίοδο 2013-2017. Αποστρατεύθηκε τον Μάρτιο / 2022.

 

Άρθρο του Μ. Ματσαγγάνη στην «Κ»: Το ρήγμα της Δύσης (και) στο Μιλάνο

0

Μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος δείχνει αδιαφορία και ετοιμάζεται να πειραματιστεί με έναν νέο υποψήφιο

Oταν την περασμένη Πέμπτη 15 Σεπτεμβρίου τέθηκε σε ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο η έκθεση της ειδικής επιτροπής για την κατάσταση στην Ουγγαρία –η οποία κατέληγε ότι αυτή η χώρα δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δημοκρατική και γι’ αυτό η χρηματοδότησή της από το Ταμείο Ανάκαμψης θα πρέπει να ανασταλεί, έως ότου αποκατασταθεί το κράτος δικαίου στο εσωτερικό της–, εγκρίθηκε πανηγυρικά: 433 ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ, 123 κατά, ενώ 28 απείχαν. Oμως τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της ιταλικής Δεξιάς, που αναμένεται να κερδίσει τις εκλογές της Κυριακής 25 Σεπτεμβρίου, οι πρώην νεοφασίστες της Τζόρτζια Μελόνι και η λεπενική Λέγκα του Ματέο Σαλβίνι, ψήφισαν κατά.

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι πρόκειται για στάση αρχής: η απροκάλυπτη δυσανεξία απέναντι στα συνταγματικά αντίβαρα (ανεξάρτητος Τύπος, ανεξάρτητη Δικαιοσύνη), η επιθετική ξενοφοβία, η υστερική υπεράσπιση της «φυσικής οικογένειας» διά της αποκατάστασης των διακρίσεων κατά των γυναικών και κατά των ομοφυλοφίλων, καθώς και η περιφρόνηση των ευρωπαϊκών θεσμών (όχι όμως των ευρωπαϊκών κονδυλίων), δηλαδή όσα χαρακτηρίζουν την «ανελεύθερη δημοκρατία» του Βίκτορ Oρμπαν, απηχούν επίσης τις πιο μύχιες επιθυμίες της ιταλικής –και όχι μόνο– Δεξιάς.

Πώς βρέθηκαν όλοι αυτοί στα πρόθυρα της εξουσίας σε μια χώρα που, μετά την καταστροφική εικοσαετία του μουσολινικού καθεστώτος, έγραψε τον αντιφασισμό στο σύνταγμά της; Καλή ερώτηση. Η απάντηση θα πρέπει μάλλον να αναζητηθεί στη σταδιακή φθορά των δημοκρατικών θεσμών από την κομματοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα, τη «μαύρη» και «κόκκινη» τρομοκρατία, τη διάβρωση του κράτους – και κυρίως από την πρωτοφανή στασιμότητα της ιταλικής οικονομίας εδώ και σχεδόν 30 χρόνια, που έχει εμπεδώσει μιαν αίσθηση παρακμής και στενών οριζόντων.

Μέσα σε ένα γενικευμένο κλίμα ανυποληψίας και χαμηλής εμπιστοσύνης, σημαντική μερίδα του εκλογικού σώματος αδιαφορεί ή είναι έτοιμη να δοκιμάσει κάποιον «νέο και άφθαρτο» πολιτικό –Μπερλουσκόνι (43% στις εθνικές εκλογές του 1994) και πιο πρόσφατα: Ρέντσι (41% στις ευρωεκλογές του 2014), Γκρίλο (32% στις εθνικές εκλογές του 2018), Σαλβίνι (34% στις ευρωεκλογές του 2019)– και αμέσως μετά να απογοητευθεί από αυτόν και να του γυρίσει την πλάτη. (Στις εκλογές της Κυριακής, οι παραπάνω τέσσερις αναμένεται να κινηθούν στο 10% ή και παρακάτω.)

Μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος δείχνει αδιαφορία και ετοιμάζεται να πειραματιστεί με έναν νέο υποψήφιο.

Θα τα καταφέρει καλύτερα η Μελόνι; Oχι, εκτός και εάν πιστεύετε ότι οι εθνικοποιήσεις (π.χ. της Αλιτάλια), ο «ναυτικός αποκλεισμός» (που θα κρατήσει μακριά τους πρόσφυγες), η επιβολή έκτακτης φορολογίας στις ξένες επιχειρήσεις (!) και η επαναδιαπραγμάτευση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (191,5 δισ. ευρώ, περίπου όσο το ΑΕΠ της Ελλάδας) θα βάλουν την ιταλική οικονομία σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης.

Στην πόλη όπου ζω, το κοσμοπολίτικο και δυναμικό Μιλάνο, όπου ο πρώτος Kινέζος μετανάστης άρχισε να πουλάει μεταξωτές γραβάτες στους φιλοπερίεργους αστούς με ρεντιγκότα και ημίψηλο καπέλο στην πλατεία Ντουόμο στις αρχές του εικοστού αιώνα, όπου το 18% του πληθυσμού είναι ξένοι (ανάμεσά τους οι περισσότεροι φοιτητές μου) και όπου η εξωστρέφεια είναι το μυστικό της οικονομικής επιτυχίας, οι μουχλιασμένες συνταγές της Δεξιάς αντιμετωπίζονται με θυμηδία. Γι’ αυτό, άλλωστε, οι εύποροι αστοί της πόλης σνομπάρουν τον άξεστο Σαλβίνι, και πιθανότατα και τη Μελόνι, και είναι έτοιμοι να στραφούν προς το κεντρώο σχήμα των Κάρλο Καλέντα και Ματέο Ρέντσι, καθώς και στο Δημοκρατικό Κόμμα του Ενρίκο Λέτα (οι οποίοι βέβαια απέτυχαν να συνεργαστούν μεταξύ τους, σε άλλη μία θεαματική επίδειξη έλλειψης ενστίκτου αυτοσυντήρησης). Αντιθέτως, οι λιγότερο μορφωμένοι (και φτωχότεροι) μικροαστοί και εργάτες θα εμπιστευθούν τη Δεξιά.

Αυτή δεν είναι η νέα πολιτική γεωγραφία της Δύσης; Νέα Υόρκη εναντίον μεσοδυτικών πολιτειών, Παρίσι εναντίον «βαθιάς Γαλλίας», Μιλάνο εναντίον επαρχιακής Ιταλίας. Το χωριό περικυκλώνει την πόλη.

Αυτό είναι και το δράμα των οπαδών της ανοιχτής κοινωνίας. Εάν οι προοδευτικές και φιλελεύθερες πολιτικές δυνάμεις δεν καταφέρουν να εκπροσωπήσουν όσους μένουν πίσω –να τους υποστηρίξουν ώστε να μπορέσουν και αυτοί να γευθούν τους καρπούς της οικονομικής επιτυχίας, και να προστατεύσουν όσους δεν μπορούν να παρακολουθήσουν τις αλλαγές–, ας ετοιμαστούν να υποστούν τις συνέπειες. Και μαζί τους και εμείς.

* Ο κ. Μάνος Ματσαγγάνης είναι καθηγητής Δημόσιας Οικονομικής στο Πολυτεχνείο του Μιλάνου και επικεφαλής του Παρατηρητηρίου Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Οικονομίας του ΕΛΙΑΜΕΠ.

Καθημερινή

Π. Σαββίδης: Ο Ερντογάν απειλεί αλλά δεν θα τολμήσει

2
Γράφει ο Παντελής Σαββίδης