Αρχική Blog Σελίδα 1765

Κυριάκος Παπαδόπουλος: Γιατί μας τα κρύβουν;

12

του Κυριάκου Παπαδόπουλου

Γράφω αυτό το κείμενο, ξημερώνοντας Σάββατο, 24/12/2022, στο Κουβέιτ, στον Αραβο-Περσικό Κόλπο.

Στην αρχή έγραψα αυθόρμητα (και απροετοίμαστος) το παρακάτω βίντεο στο γιουτιουμπ:

https://www.youtube.com/watch?v=hxRiZYr0cNM

αλλά θεώρησα πως το κείμενο των Άκτων θα διαβαστεί καλύτερα αν παρατεθεί σε γραπτό κείμενο.

~~~

Δεν είμαι μπλοκερ, και ούτε σκοπεύω να γίνω: κάτι με ώθησε, ωστόσο, να κάνω αυτή την δημοσίευση. Κάτι που με τρώει εδώ και μέρες, διαβάζοντας την επικαιρότητα στην Ελλάδα. Θαρρώ πως, μέσα σε αυτή την μιζέρια που βιώνει, ο κάτοικος της πατρίδας μας, θα γλυκαινόταν και θα άλλαζε η διάθεσή του, αν άφηνε στον εαυτό του να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα παρελθόν που θαρρώ πως μας το κρύβουν. Ναι, μας το κρύβουν! Διότι δεν γίνεται, για παράδειγμα, να ασχολούνται με τα κείμενα του Κωνσταντίνου Ζ’ του Πορφυρογέννητου στην Λειψία και στην Αυστραλία, και να μην έχει γίνει ούτε μία μεταφορά των κειμένων του στην νεοελληνική, από τους εγχώριους ακαδημαϊκούς δασκάλους και ερευνητές. Και μιλάμε για έναν από τους πιο πληθωρικούς ανθρώπους του Μεσαίωνα, που μας άφησε πλήθος γραπτών κειμένων: σήμερα, αν ρωτήσετε κάποιον άνθρωπο για αυτόν τον αυτοκράτορα, στην καλύτερη περίπτωση θα σας μιλήσει για τον Χάρη Ρώμα,που έπαιζε τον καθηγητή ιστορίας σε δημοφιλή σειρά…

Ακούω και διαβάζω, τέτοιες μέρες, για “Κάλαντα Ελλήνων”, για τα “Κάλαντα του Ελληνισμού”, για την Ελλάδα ως “Μητρόπολη του Ελληνισμού”, και στενοχωριέμαι. Στενοχωριέμαι, διότι δεν μας έχουν μάθει, στο σχολείο, ούτε καν τα βασικά: πως, άλλο πράγμα είναι η εθνική ταυτότητα και άλλο η εθνοτικότητα. Το ελληνικό κράτος και το ελληνικό έθνος ξεκίνησαν να υφίστανται με το πρωτόκολλο του Λονδίνου, στα 1830. Πριν από αυτό, υπήρχε μια πάλη, μεταξύ διαφορετικών τάσεων, για το ποιά θα πρέπει να είναι η σύγχρονη (εθνική) ταυτότητα των Χριστιανών που εξεγέρθηκαν έναντι του οθωμανικού Κράτους. Οι Χριστιανοί αυτοί ήταν, εθνοτικά, Ρωμαίοι, Αλβανίτες, Βλάχοι, Σλάβοι, κ.α. Κυρίαρχη, ωστόσο, εθνοτικότητα ήταν η ρωμαϊκή, η συνέχεια της (πολιτιστικής) ταυτότητας της πάλαι ποτέ αυτοκρατορίας της Ρωμανίας ή της των Ρωμαίων Επικράτειας, όπως την αποκαλούσαν οι κάτοικοί της. Ρωμαίος υπήρξε ο ημικός προσδιορισμός μιας μεγάλης ομάδας ανθρώπων, από τα πρώτα αυτοκρατορικά χρόνια, μέχρι και την ένωση της ελληνιστικής ανατολής με την λατινική δύση, στα χρόνια του Κωνσταντίνου του Μεγάλου (μια ζύμωση που, βέβαια, ξεκίνησε πολύ πιο πριν). Η ρωμαϊκή εθνοτικότητα διαμορφώθηκε μέσα στους αιώνες, για να φτάσει στην Ρουμ Μιλλετ, στην Κοινότητα των Ρωμαίων, υπό τον Οικουμενικό Πατριάρχη, υπό την οθωμανική αρχή: οι Ρωμαίοι της Ρουμ Μιλλετ έπρεπε, ξαφνικά, να συνδεθούν με την ελληνική εθνική ταυτότητα, όπως αυτή άρχισε να διαμορφώνεται στο σύγχρονο κράτος της Ελλάδας. Για παράδειγμα, η των Ρωμαίων Σχολή,στην Τραπεζούντα, μετονομάστηκε σε Ελληνικό Φροντιστήριο, από τον βασιλέα Γεώργιο Α’. Αυτό κόστισε: η ταύτιση των Ρωμαίων του Ευξείνου Πόντου, της Μικράς Ασίας, της Ανατολίας, της Πόλης, με το εθνικό κράτος της Ελλάδας, και η μετέπειτα αναφορά τους στην συνθήκη της Λωζάνης, είχε ως αποτέλεσμα την εξόντωσή τους ή, στην καλύτερη περίπτωση, στον εκτοπισμό τους από τα πάτρια εδάφη. Η ταπεινότης μου, για παράδειγμα, είμαι Τραπεζούντιος και Κωνσταντινουπολίτης τρίτης γενεάς: μάλλον ευτυχής που υπάρχω… Το ίδιο συμβαίνει με εκατομμύρια συμπολίτες μας.

Δεν θα επεκταθώ άλλο σε αυτό το θέμα, σε αυτή το κείμενο. Θα ήθελα μόνο να προσθέσω ότι ο ητικός προσδιορισμός “Γραικός” αναφέρεται στον Ρωμαίο της Κωνσταντινούπολης, και όχι στον αρχαίο Έλληνα, ειδικά από τον καιρό της καρολίγγειας δυναστείας στην Δύση, και μετά. Οπότε, ο Αθανάσιος Διάκος είναι πιο πιθανό να είπε “Ρωμηός γεννήθηκα…” και ο Πουκεβίλ μετέφρασε σε “Γραικός”.

Ζούμε με στερεότυπα. Είναι δύσκολο να εμπεδώσουμε έννοιες που παρεκκλίνουν από το εγχώριο αφήγημα. Δυστυχώς, η πανεπιστημιακή κοινότητα στην Ελλάδα, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, είναι και αυτή συνένοχη με την ελλαδική παρακμή. Προτείνω την ανάγνωση του βιβλίου του Αντώνη Καλδέλλη “Romanland”, ως αντίδοτο. Είναι γραμμένο στην αγγλική (κι ευχόμαστε γρήγορα να έχουμε μετάφραση και στην ελληνική), και δημοσιευμένο το 2019, από τον εκδοτικό οίκο Harvard University Press, του πανεπιστημίου του Χαρβαρντ.

Αν θέλετε κάτι το χειροπιαστό, που αναδεικνύει το πρόβλημα της ερμηνείας της ιστορίας, μην πάτε πολύ μακριά. Οι εκκλησιές μας, φερειπείν,  δεν είναι χτισμένες με πέτρες και κεραμίδια και διακοσμημένες με πορσελάνινα πιάτα, όπως οι παλαιές. Είναι από μπετόν φτιαγμένες, με μεγάφωνα τοποθετημένα εδώ κι εκεί, άκομψα, και εφοδιασμένες με μικρόφωνα και με κρύο ηλεκτρικό φωτισμό. Οι τοιχογραφίες είναι σε μουσαμά με ακρυλικά χρώματα, και δεν ακολουθούν την τεχνική του φρέσκο (που για να το μάθει κανείς, πρέπει πια να επισκεφθεί την Ιταλία). Τί να πει κανείς και για τον εκφυλισμό της εκκλησιαστικής μας μουσικής (ίσως να ευθύνεται σ’ αυτό η μεταρρύθμιση του 19ου αιώνα, και η απλούστευση της παρασημαντικής, αλλά δεν θα ήθελα να επεκταθούμε τώρα και σε αυτό το δύσκολο θέμα).

Πώς να μιλήσει κανείς, λοιπόν, για την ρωμαϊκή εθνοτικότητα, για αυτό που λένε σήμερα οι εξισλαμισμένοι Ρωμαίοι (εθνοτικά), Τούρκοι (στην εθνική τους ταυτότητα) του Πόντου: “λαλώ Ρωμαϊκά”, “Είμαι Πόντιος Ρωμαίος”, κλ.π., την στιγμή που ρίχνουμε στάχτη στα μάτια μας με τον ψευδεπίγραφο προσδιορισμό “Βυζάντιο”. Άκουγα σε μια συνέντευξη ενός ανθρώπου που γεννήθηκε στον Πόντο να λέει, τουρκιστί, ότι είναι Ρουμ (Ρωμαίος) και γνωστός (και εξαιρετικά συμπαθής και σημαντικός) τουρκολόγος και στρατηγικός αναλυτής μετάφραζε “Έλλην”. Του έκανα ευγενική σύσταση πάνω σ’ αυτό, με αποτέλεσμα να με αποκλείσει από το κανάλι του στο γιουτιουμπ…

Και κάτι το ψηλαφητό, μακριά από το ψευδοκράτος της Ελλάδας.

Τα Χριστούγεννα του 2016 βρήκα τον χρόνο να πετάξω στην Πόλη για ένα τριήμερο, από το Κουβέιτ, για να κάνω Χριστούγεννα. Δεν ήμουν ακόμα οικογενειάρχης, και ήταν πιο εύκολο να κάνω του κεφαλιού μου: ήταν μόλις είχαν γίνει πολύνεκρες τρομοκρατικές επιθέσεις. Παραμονή των Χριστουγέννων, λοιπόν, βρέθηκα από το ζεστό Κουβέιτ στην κρύα και υγρή Πόλη. Το ταξί με μετέφερε στο Σουλταναχμετ, στο ξενοδοχείο Αρκαντια Μπλου: είχα κλείσει δωμάτιο με θέα την Αγία Σοφία και το Μπλε Τζαμι (το οποίο, επί τη ευκαιρία, φτιάχτηκε με υλικά του Ιπποδρόμου). Καπνός έβγαινε από τις καμινάδες των σπιτιών, γλάροι πετούσαν πάνω από τους τρούλους: θυμήθηκα την περιγραφή του Καταλάνου περιηγητού, του Περο Ταφουρ, που λέει ότι οι Γραικοί αρέσκονται στο να κατασκευάζουν τρούλους, και η Κωνσταντίνου Πόλις είναι γεμάτη από τέτοιους. Έβαλα στον υπολογιστή την συνέντευξη του αείμνηστου κυρ Κωνσταντίνου Μαφίδη, που περιγράφει, σε μια εκπομπή του επίσης αείμνηστου Λυκούργου Αγγελόπουλου, τα ρωμαίικα Χριστούγεννα στην Πόλη, με τα κάλαντα και όλα τα όμορφα που κάνανε τότες, που οι Ρωμαίοι ήτανε πολλοί…

Πήγα στον Κεράτιο, στο Φανάρι: ξεπάγιασα: δύσκολο να εγκλιματιστεί το σώμα από την ξηρά ζέστη στο υγρό κρύο. Βρήκα ένα καταφύγιο: “Μπαρμπα Βασίλης”, μια ταβέρνα στο ισόγειο ενός ξενοδοχείου. Μπήκα μέσα, κατά τις δύο το μεσημέρι,και ζεστάθηκα, και γεύτηκα πολίτικους μεζέδες, και κατά τις τέσσερις το απόγευμα πήγα στον εσπερινό στο Πατριαρχείο, όπου χοροστάτησε ο Πατριάρχης του Γένους. Το βράδι, έκανα μια βόλτα γύρω από την Αγία Σοφία: δεν χόρταινα να την κοιτώ,φωτισμένη όπως ήταν, με τα θαλασοπούλια να κάνουν κύκλους πάνω από τους τρούλους της: μου φάνταζαν σαν άγγελοι…

Το πρωί των Χριστουγέννων απόλαυσα Θεία Λειτουργία, Χριστουγεννιάτικη, και γέμισα τις μπαταρίες της ψυχής μου Ρωμαιοσύνη.

~~~

Ιδού τα Άκτα των Χριστουγέννων (*), όπως τελούνταν στα χρόνια της ακμής: απολαύστε τα, και μεταφερθείτε σε έναν τόπο και έναν χρόνο που το Γένος μας, ελεύθερο, δημιουργούσε πολιτισμό. Παράκληση: μπείτε στον κόπο να τα μελετήσετε. Διαδώστε τα. Παντού. Είθε κάποτε να γίνουν και μάθημα στα σχολεία μας.

(*) Το κείμενο στην Wikipedia είναι εξαιρετικά καλό, οπότε εκεί θα βρείτε πληροφορίες για τις πηγές, και πώς θα μπορέσετε να κατεβάσετε το αρχαίο χειρόγραφο (από την πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη της Λειψίας) ή το εκτυπωμένο κείμενο του 18ου αιώνος: https://en.wikipedia.org/wiki/De_Ceremoniis

Ἄκτα τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων. (2t)

Ἐξιόντων τῶν δεσποτῶν ἀπὸ τοῦ παλατίου εἰς τὴν (3)

προέλευσιν καὶ τῆς εἰωθυίας πάσης τάξεως ἐπακολου-

θούσης, γίνεται πρώτη δοχὴ εἰς τὸ Τριβουνάλιον, ἤγουν (5)

εἰς τοὺς Λύχνους, καὶ δέχεται κἀκεῖσε ὁ δημοκράτης

τῶν Βενέτων, ἤγουν ὁ δομέστικος τῶν σχολῶν, μετὰ

καὶ τοῦ περατικοῦ δήμου τῶν Βενέτων, καὶ μήπω τῶν

δεσποτῶν φθασάντων ἐκεῖσε, λέγουσιν οἱ κράκται τὴν

φωνήν, ἦχ. γʹ• «Ἀστὴρ τὸν ἥλιον προμηνύει ἐν Βηθλεὲμ (10)

Χριστὸν ἀνατείλαντα ἐκ παρθένου.»

Δοχὴ αʹ. Καὶ δὴ τῶν δεσποτῶν ἐρχομένων καὶ ἱσταμένων

εἰς τὸν εἰωθότα τόπον τῆς αὐτῶν στάσεως, ἤγουν εἰς τὴν

καμάραν, λέγουσιν οἱ κράκται• «Πολλά, πολλά, πολλά». Ὁ

λαός• «Πολλὰ ἔτη, εἰς πολλά». Καὶ πάλιν οἱ κράκται• (15)

«Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι ἡ ἔνθεος βασιλεία.» Φθογγεῖ καὶ ὁ

λαὸς ἐκ τρίτου• «Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι.» Οἱ κράκται•

«Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι, οἱ θεράποντες τοῦ Κυρίου.» Φθογγεῖ

καὶ ὁ λαὸς ἐκ τρίτου• «Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι.» Οἱ κράκται•

«Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι, ὁ δεῖνα καὶ ὁ δεῖνα αὐτοκράτορες (20)

Ῥωμαίων.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς ἐκ τρίτου• «Πολλοὶ ὑμῖν

χρόνοι.» Οἱ κράκται• «Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι ὁ δεῖνα καὶ

ὁ δεῖνα αὐγοῦσται τῶν Ῥωμαίων.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς @1

(30.) ἐκ τρίτου• «Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι.» Οἱ κράκται• «Πολλοὶ

ὑμῖν χρόνοι σὺν ταῖς αὐγούσταις καὶ τοῖς πορφυρογεν-

νήτοις.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς ἅπαξ• «Πολυχρόνιον

ποιήσῃ ὁ Θεὸς τὴν ἁγίαν βασιλείαν σας εἰς πολλὰ ἔτη.»

Δοχὴ βʹ, πρὸ τῶν πυλῶν τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, ἤγουν (5)

εἰς τὰς Σχολάς. Δέχεται ἐκεῖσε ὁ δημοκράτης τῶν

Πρασίνων, ἤγουν ὁ ἐκσκούβικος, μετὰ τοῦ περατικοῦ

δήμου τῶν Πρασίνων, καὶ μήπω τῶν δεσποτῶν φθασάν-

των ἐκεῖσε, λέγουσιν οἱ κράκται τὴν φωνήν, ἦχ. γʹ•

«Ὁ ἀμήτωρ ἐν οὐρανοῖς, ἀπάτωρ τίκτεται ἐπὶ τῆς (10)

γῆς.» Ἄλλο• «Ὁ φυτουργὸς τῶν ἀνθρώπων φιλάν-

θρωπος καταδέχεται ἄνθρωπος γεννηθῆναι.» Καὶ δὴ

τῶν δεσποτῶν ἐρχομένων καὶ ἱσταμένων εἰς τὸν εἰωθότα

τόπον τῆς αὐτῶν στάσεως, ἤγουν εἰς τὴν καμάραν,

λέγουσιν οἱ κράκται• «Πολλά, πολλά, πολλά». Ὁ λαός• (15)

«Πολλὰ ἔτη, εἰς πολλά.» Οἱ κράκται• «Πολλοὶ ὑμῖν

χρόνοι, ἡ ἐκλογὴ τῆς Τριάδος.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς ἐκ γʹ•

«Ἅγιε.» Οἱ κράκται• «Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι, ὁ δεῖνα

καὶ ὁ δεῖνα αὐτοκράτορες Ῥωμαίων.» Φθογγεῖ καὶ ὁ

λαὸς ἐκ τρίτου• «Ἅγιε». Οἱ κράκται• «Πολλοὶ ὑμῖν (20)

χρόνοι, οἱ θεράποντες τοῦ Κυρίου.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς

ἐκ γʹ• «Ἅγιε.» Οἱ κράκται• «Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι, ὁ

δεῖνα καὶ ὁ δεῖνα αὐγοῦσται τῶν Ῥωμαίων.» Φθογγεῖ

καὶ ὁ λαὸς ἐκ γʹ• «Ἅγιε.» Οἱ κράκται•

«Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι, δεσπόται, σὺν ταῖς αὐγούσταις καὶ τοῖς (25)

πορφυρογεννήτοις.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαός• «Πολυ-

χρόνιον ποιήσῃ ὁ Θεὸς τὴν ἁγίαν βασιλείαν σας εἰς

πολλὰ ἔτη.»

Δοχὴ γʹ, ἔνδοθεν τῆς Χαλκῆς• δέχεται ἐκεῖσε ὁ δημο-

κράτης τῶν Βενέτων, ἤγουν ὁ δομέστικος τῶν σχολῶν, (30)

μετὰ τοῦ περατικοῦ δήμου τῶν Βενέτων, καὶ μήπω τῶν

δεσποτῶν φθασάντων ἐκεῖσε, λέγουσιν οἱ κράκται τὴν @1

(31.) φωνήν, ἦχ. γʹ• «Σειρὰς ῥηγνύων τῆς ἁμαρτίας σπαργα-

νοῦται Θεὸς ἐν φάτνῃ.» Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας ἄκτα

ᾄδονται παρά τε τῶν κρακτῶν καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς καὶ

ἐν ταῖς λοιπαῖς δοχαῖς.

Δοχὴ δʹ, ἔξωθεν τῆς Χαλκῆς• δέχεται ἐκεῖσε ὁ δήμαρχος (5)

τῶν Βενέτων μετὰ τοῦ δήμου τοῦ Λευκοῦ, καὶ λέγουσιν

οἱ κράκται τὴν φωνήν, ἦχ. γʹ• «Ἀστὴρ προτρέχει καὶ

λάμπει ἐν σπηλαίῳ, τὸν Δεσπότην τοῦ ἡλίου τοῖς μάγοις

καταμηνῦσαι• βρέφος γὰρ ὤφθη, καὶ σὰρξ ἐκ τῆς Παρθέ-

νου, τὴν παλαιὰν παρακοὴν τοῦ Ἀδὰμ ἐξαφανίζων. Αὐτὸς (10)

τὸ κράτος ὑμῶν, δεσπόται, εἰς μῆκος χρόνων φυλάξῃ

εἰς ἀνέγερσιν Ῥωμαίων.» Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας ἄκτα

ᾄδονται παρά τε τῶν κρακτῶν καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς καὶ

ἐν τῇ αʹ δοχῇ εἴρηται.

Δοχὴ εʹ, εἰς τὸν λεγόμενον Ἀχιλλέα, πλησίον τῆς (15)

μεγάλης πύλης τῆς Μελέτης• δέχεται ἐκεῖσε ὁ δήμαρχος

τῶν Πρασίνων μετὰ τοῦ δήμου τοῦ Ῥουσίου, καὶ λέγουσιν

οἱ κράκται τὴν φωνήν, ἦχ. αʹ• «Ὁ ἀμήτωρ ἐν οὐρανοῖς•

ἀπάτωρ τίκτεται ἐπὶ τῆς γῆς.» Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας

ἄκτα ᾄδονται παρά τε τῶν κρακτῶν καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς (20)

καὶ ἐν ταῖς λοιπαῖς δοχαῖς.

Δοχὴ ϛʹ, εἰς τὸ ὡρολόγιον τῆς Ἁγίας Σοφίας• δέ-

χονται ἐκεῖσε ὁ δήμαρχος τῶν Βενέτων μετὰ τοῦ δήμου

τοῦ Λευκοῦ, καὶ λέγουσιν οἱ κράκται τὴν φωνήν, ἦχ. γʹ•

«Τὸν ἐν Ἐδὲμ παράδεισον ἠνέῳξεν ἐν Βηθλεὲμ ἡ (25)

Παρθένος, ἐξ ἧς ὁ Χριστὸς καὶ Θεὸς ἡμῶν εὐδόκησε

τεχθῆναι• σαρκωθεὶς γὰρ ἐξ αὐτῆς φιλανθρώπως τῆς

πικρᾶς ἠλευθέρωσεν ἡμᾶς γεύσεως τῆς ἁμαρτίας• τὸν

γλυκασμὸν τῆς ἀφάτου αὐτοῦ μεγάλης ἐξουσίας καὶ τὴν

ἐν κρυφίῳ τρυφὴν ἐξ αὐτῆς Σωτῆρα ἡμῶν εὑρηκότες, (30)

σύμφοιτοι γεγόναμεν τῆς θείας αὐτοῦ κληρονομίας.» @1

(32.) Καὶ δὴ τῶν δεσποτῶν ἐρχομένων καὶ ἱσταμένων εἰς τὸν

εἰωθότα τόπον τῆς αὐτῶν στάσεως, ἤγουν εἰς τὸ

ὡρολόγιον, λέγουσιν οἱ κράκται• «Πολλά, πολλά, πολλά.»

Ὁ λαός• «Πολλὰ ἔτη, εἰς πολλά.» Οἱ κράκται• «Ὁ τῶν

πάντων Ποιητὴς καὶ Δεσπότης.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς (5)

ἐκ τρίτου• «Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι». <Οἱ κράκται>• «Ὁ

τεχθεὶς ἐκ Παρθένου ἁγίας.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς ἐκ γʹ.

«Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι.» Οἱ κράκται• «Τοὺς χρόνους ὑμῶν

πληθύνῃ σὺν ταῖς αὐγούσταις καὶ τοῖς πορφυρογεννήτοις.»

Ὁ λαός• «Πολυχρόνιον ποιήσῃ ὁ Θεὸς τὴν ἁγίαν βασιλείαν (10)

σας εἰς πολλὰ ἔτη.»

Ὑποστροφὴ τῶν δεσποτῶν (12t)

ἀπὸ τῆς Ἁγίας Σοφίας πρὸς τὸ παλάτιον. (13t)

Τῶν δεσποτῶν στεφομένων ὑπὸ τοῦ πατριάρχου ἐν τῷ (14)

εἰωθότι τόπῳ τοῦ Ἁγίου Φρέατος ἔνδον τοῦ βήλου, (15)

λέγουσιν οἱ κράκται τὴν φωνήν, ἦχ. γʹ• «Ἀστὴρ τὸν ἥλιον

προμηνύει» καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ δὴ τῶν δεσποτῶν ἐξιόντων

καὶ ἱσταμένων, λέγουσιν οἱ κράκται• «Καλῶς ἤλθετε, τὸ

πρόβλημα τῆς Τριάδος.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς ἐκ γʹ.

«Καλῶς ἤλθετε». Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας ἄκτα ᾄδονται (20)

παρά τε τῶν κρακτῶν καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς καὶ ἐν ταῖς

λοιπαῖς δοχαῖς προείρηται• τὸ δὲ τελευταῖον ἄκτον

λέγουσιν οἱ κράκται• «Προσκυνήσαντες τοῦ τεχθέντος

Χριστοῦ τὴν δόξαν». Καὶ ὁ λαός• «Πολυχρόνιον ποιήσῃ

ὁ Θεὸς τὴν ἁγίαν …» (25)

Δοχὴ δευτέρα, ἔξω τοῦ θόλου τῆς σιδηρᾶς πύλης•

δέχεται ὁ τοῦ μέρους τῶν Πρασίνων δήμαρχος μετὰ

τοῦ δήμου τοῦ Λευκοῦ, καὶ λέγουσιν οἱ κράκται τὴν φωνήν,

ἦχ. γʹ• «Ὁ οὐρανὸς τὸν ἀστέρα πέμπει καθοδηγῶν τοὺς

μάγους ἐν τῇ γεννήσει, ἡ γῆ τὸ σπήλαιον εὐτρεπίζει (30)

ὑποδέξασθαι τὸν τῶν ὅλων ποιητήν• ἀλλ’ αὐτὸς ὁ τὴν @1

(33.) ἡμετέραν προσλαβόμενος σάρκα ἐκ τῆς Παρθένου, τὴν

ὑμῶν θεόστεπτον βασιλείαν φυλάξῃ ἐν τῇ πορφύρᾳ.»

Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας ἄκτα ᾄδονται παρὰ τῶν κρακτῶν

καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς καὶ ἐν τῇ πρώτῃ δοχῇ τῆς ὑπο-

στροφῆς εἴρηται. (5)

Δοχὴ τρίτη, ἔνδοθεν τῆς Χαλκῆς• δέχεται κἀκεῖσε ὁ

δημοκράτης τῶν Βενέτων, ἤγουν ὁ δομέστικος τῶν

σχολῶν, μετὰ καὶ τοῦ περατικοῦ δήμου τῶν Βενέτων, καὶ

λέγουσιν οἱ κράκται τὸν ἀπελατικόν, ἦχ. γʹ• «Τὸν ἐν

Ἐδὲμ παράδεισον ἠνέῳξεν ἐν Βηθλεὲμ ἡ Παρθένος», καὶ (10)

τὰ ἑξῆς. Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας ἄκτα ᾄδονται παρά τε τῶν

κρακτῶν καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς καὶ ἐν τῇ πρώτῃ δοχῇ

τῆς ὑποστροφῆς εἴρηται.

Δοχὴ τετάρτη, εἰς τοὺς Ἁγίους Ἀποστόλους, ἤγουν

εἰς τὰς Σχολάς• δέχεται κἀκεῖσε ὁ δημοκράτης τῶν (15)

Πρασίνων, ἤγουν ὁ ἐκσκουβίτος μετὰ καὶ τοῦ περατικοῦ

δήμου τῶν Πρασίνων. Καὶ λέγουσιν οἱ κράκται τοῦ

περατικοῦ τὴν φωνήν, ἦχ. γʹ• «Ὁ πάσης κτίσεως

πληρωτὴς καὶ δεσπότης ἀκενώτῳ κενώσει τῇ πρὸς ἡμᾶς

ἐκκενοῦται, ἵνα τὸν ἄνω πληρώσῃ κόσμον ἐκ τοῦ ἡμῶν (20)

κατωτάτου γένους ὁ ζωοδότης αὐτὸς τὸ κέρας ὑμῶν,

δεσπόται, ἀνυψώσῃ ἐν πάσῃ τῇ οἰκουμένῃ, τὰ ἔθνη

πάντα δουλώσῃ τοῦ προσφέρειν, ὡς οἱ μάγοι, τὰ δῶρα τῇ

ὑμῶν βασιλείᾳ». Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας ἄκτα ᾄδονται παρά

τε τῶν κρακτῶν καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς καὶ ἐν τῇ δευτέρᾳ (25)

δοχῇ εἴρηται.

Δοχὴ πέμπτη, εἰς τὸ Τριβουνάλιον, ἤγουν εἰς τοὺς

Λύχνους• δέχεται ἐκεῖσε ὁ δημοκράτης τῶν Βενέτων,

ἤγουν ὁ δομέστικος τῶν σχολῶν, μετὰ καὶ τοῦ περατικοῦ

δήμου τῶν Βενέτων, καὶ λέγουσιν οἱ κράκται τὸ ἀπελα- (30)

τικόν, ἦχ. γʹ• «Ἀστὴρ προτρέχει καὶ λάμπει ἐν σπη-

λαίῳ» καὶ τὰ ἑξῆς. Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας ἄκτα ᾄδονται @1

(34.) παρά τε τῶν κρακτῶν καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς καὶ ἐν τῇ

πρώτῃ δοχῇ εἴρηται.

Εἰδέναι δὲ δεῖ ὅτι, κατὰ τὸν τύπον καὶ τὴν τάξιν ταύτης

τῆς ἑορτῆς, γίνονται αἱ δοχαὶ καὶ εὐφημίαι τῆς τε ἑορτῆς

τῶν Φώτων καὶ τῆς ἑορτῆς τοῦ ἁγίου Πάσχα καὶ τῆς ἑορτῆς (5)

τῆς ἁγίας Πεντηκοστῆς καὶ τῆς ἑορτῆς τῆς Μεταμορ-

φώσεως, καὶ ἀπιόντων ἐν τῇ Ἁγίᾳ Σοφίᾳ τῶν δεσποτῶν

καὶ πάλιν ἀπ’ αὐτῆς ὑποστρεφόντων ἐν τῷ παλατίῳ. @1

 

Γαβριήλ Αβραμίδης: Εγώ είμαι με τη σωστή πλευρά της ιστορίας

1
του Γαβριήλ Αβραμίδη, πρώην Βουλευτή
Εγώ είμαι με τη σωστή πλευρά της ιστορίας, όχι ο Μητσοτάκης. Οι πρόγονοι μου ήταν πάντα με τη σωστή πλευρά της ιστορίας. Ο παππούς μου Γαβριήλ Αβραμίδης του Παύλου πολέμησε στο ρωσικό ιππικό εναντίον των Τούρκων, στο μέτωπο του Καυκάσου στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο παππούς μου ήταν με την σωστή πλευρά της ιστορίας…
Ο προπάππους του παππού μου Παναγιώτης (Πάνον) Αβραμίδης του Χριστόδουλου, (γεννημένος το 1808), πολέμησε το 1828-9 στο ρωσικό αυτοκρατορικό ιππικό, υπό τον στρατηγό Ιβάν Πασκέβιτς, εναντίον των Τούρκων στον Α’ Ρωσοτουρκικό Πόλεμο. Ήταν με τη σωστή πλευρά της ιστορίας, ήταν με τους νικητές, ήταν με την αλήθεια και την δικαιοσύνη. Οι παλαιότεροι πρόγονοι μου υπηρετούσαν στις δυνάμεις της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας και στην βυζαντινή αυτοκρατορία ήταν ακρίτες.
Με τη σωστή λοιπόν πλευρά της ιστορίας…
Όταν το 2014 ξέσπασε το ξενοκίνητο πραξικόπημα στην Ουκρανία που ανέτρεψε τη νόμιμη εξουσία της χώρας το κατήγγειλα και υποστήριξα δημόσια το δημοψήφισμα επανένωσης της Κριμαίας (Ταυρίδας) με την Ρωσία. Ήμουν ο πρώτος δυτικός βουλευτής που επισκέφτηκα, μετά το δημοψήφισμα, την Δημοκρατία της Κριμαίας. Το Ιούλιο του 2017 συνόδεψα μεγάλη ελληνική πολιτιστική αποστολή στην Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ αγκαλιάζοντας τους ομογενείς μας.
Και τότε ήμουν και σήμερα είμαι με τη σωστή πλευρά της ιστορίας.

Η ΑΛΛΟΠΡΟΣΑΛΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΣΤΟ ΑΛΒΑΝΙΚΟ

5

Παντελής Σαββίδης

Με την ένταξη της Αλβανίας και της Βόρειας Μακεδονίας στην Ε.Ε. συμφωνώ και εγώ. Αλλά με την προϋπόθεση ότι οι δύο χώρες θα σεβασθούν το κοινοτικό κεκτημένο

 22/12/2022 09:32   

Το να είναι δεδομένη η ελληνική εξωτερική πολιτική φαίνεται πως έχει καταγραφεί στο πολιτικό της DNA. Ο πρωθυπουργός το δήλωσε με σαφήνεια
για να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις.

Θεωρούσαμε, όμως, πως δεδομένη είναι σε σχέση με δύο κέντρα: της Ουάσιγκτον και των Βρυξελλών. Το ότι είναι δεδομένη και προς την
Αλβανία, ανεξαρτήτως των προκλήσεων της γειτονικής χώρας κατά της Ελλάδας και της Ελληνικής Μειονότητας, δεν το πιστεύαμε.

Να διευκρινήσω εξ αρχής ότι δεν θεωρώ πρόκληση την αγορά απο την Αλβανία τριών τουρκικών drones για την άμυνά της. Η Αλβανία είναι ανεξάρτητη
χώρα (όσο ανεξάρτητη είναι και η Ελλάδα, για να μην έχουμε αυταπάτες) και δικαιούται να ενισχύει την άμυνά της όπως θεωρεί καλύτερα.
Δεν καταλαβαίνω που βρίσκεται η πρόκληση;

Πρόκληση, όμως, είναι ο Πρόεδρος της γειτονικής χώρας να απαιτεί να κατέβει η ελληνική σημαία απο περιοχές που και το ίδιο το Αλβανικό κράτος θεωρεί μειονοτικές και η ανάρτηση της σε δημόσια κτίρια και χώρους επιβάλλεται. Χώρια που τις περιοχές αυτές θα τις επισκεφθεί και ο Έλληνας πρωθυπουργός και είθισται ένας τέτοιος σημαιοστολισμός.

Ειρήσθω εν παρόδω πως στη Βόρεια Μακεδονία οι Αλβανοί έχουν πετύχει το ίδιο καθεστώς και οι αλβανικές σημαίες αναρτώνται σε όλα τα δημόσια
κτίρια, στις περιοχές που έχουν χαρακτηρισθεί μειονοτικές. Με πολύ ικανότερη πολιτική απο της Αθήνας, οι Αλβανοί πέτυχαν να θεωρηθούν
συνιστών μέρος στο σύνταγμα της Βόρειας Μακεδονίας.

Που βρίσκεται το αλλοπρόσαλλο;

Το αλλοπρόσαλλο βρίσκεται στη δήλωση Δένδια: “Η Ελλάδα δεν έχει πρόβλημα με την Τουρκία”- είπε ο Υπουργός Εξωτερικών- “ούτε με όσους
συνεργάζονται μαζί της. Θα ήθελα να επαναβεβαιώσω την απόλυτη ετοιμότητα της χώρας μου να παράσχει κάθε ενταξιακή αρωγή στην Αλβανία».

Αδιανόητο! Την ίδια ημέρα που ο Δένδιας έκανε τη δήλωση αυτή, ο Ακάρ έκανε τις συνήθεις προκλητικές δηλώσεις του και ο Μπερίσα δήλωνε για
πολλοστή φορά πως πίσω απο την ακύρωση, από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αλβανίας, της Συμφωνίας με την Ελλάδα για τον καθορισμό θαλασσίων
συνόρων βρίσκεται η Τουρκία.

Και ο κ. Δένδιας δεν έχει πρόβλημα με μια τέτοια συμπεριφορά της Τουρκίας. Ούτε της Αλβανίας.

Για την συνεργασία χωρών με την Τουρκία, πράγματι, δεν πέφτει λόγος στην Αθήνα. Είναι τόσο λιλιπούτια απο πλευράς γεωπολιτικού εκτοπίσματος που
όχι, μόνο, δεν την ρωτούν αλλά ενίοτε την ειρωνεύονται κιόλας. Εκείνο, όμως, που έχει μεγάλη σημασία και πρέπει να μας προβληματίσει σε
σχέση με τις δηλώσεις Δένδια είναι η ετοιμότητά του να παράσχει οποιαδήποτε βοήθεια για την ενταξιακή πορεία της Αλβανίας ανεξαρτήτως
της συμπεριφοράς της γειτονικής χώρας απέναντι στη μειονότητα. Και η συμπεριφορά αυτή όχι, μόνο, δεν τηρεί τις διεθνείς δεσμεύσεις της αλλά
είναι και καταπιεστική.

Με την ένταξη της Αλβανίας και της Βόρειας Μακεδονίας στην Ε.Ε. συμφωνώ και εγώ. Αλλά με την προϋπόθεση ότι οι δύο χώρες θα σεβασθούν το
κοινοτικό κεκτημένο και κατά τη συζήτηση των κεφαλαίων η Ελλάδα θα σκεφθεί και θα υποστηρίξει δεσμεύσεις υπέρ των ξεχασμένων απο την Αθήνα
Ελλήνων στις περιοχές αυτές. Και, βεβαίως, εχθρικές συμπεριφορές μεταξύ εταίρων στην Ένωση δεν διανοούνται.

makthes.gr

Τάσσος Δίκας…”αξίζει να αισιοδοξούμε: υπέρβαση του χθες, με δικαιοσύνη παντού”… (>ευχές 2023<)

2

Δεκεμβρίου 23, 2022

………………………………………………………….

-Το 2023 κληρονομεί στην αφετηρία του περισσότερο ατομισμό,  ανασφάλεια και απογοήτευση, τραυματισμένη την κοινωνική, εργασιακή, οικονομική, πολιτισμική ζωή, με αυξανόμενη κοινωνικά την φτωχοποίηση των πολιτών και με αντίδοτα επιδοματικές ενισχύσεις πολιτών.

– Το 2023 κληρονομεί μία παγκόσμια ενεργειακή κρίση απόρροια  αντιπαλοτήτων γεωστρατηγικών, κρατικών και μεγάλων επιχειρηματικών και νεοφιλελεύθερων συμφερόντων με πολλαπλές τις επιπτώσεις στα νοικοκυριά και επιχειρήσεις όπου ενεργειακές συγκυριακές επιδοτήσεις υποβοηθούν αλλά δεν επιλύουν το πρόβλημα.

– Το 2023 κληρονομεί αυξανόμενες τραυματικές πτυχές σε κοινωνικό επίπεδο με διαχεόμενη την ξενοφοβία, τον ρατσισμό, τις διακρίσεις, τον εκφασισμό, την βία, την αφαίρεση της ζωής, βάζοντας σε συνεχή δοκιμασία και αμφισβήτηση στη πράξη Δικαιωμάτων των πολιτών και προσφύγων.

– Το 2023 κληρονομεί το Qatar gate (με “κατοχυρωμένα” λόμπι κλπ και όχι μόνο)  όπου τα αθέμητα μέσα κρατών και μεγάλων οικονομικών συμφερόντων, με πρόθυμους συνεργάτες ευρωβουλευτές και στελέχη της Eυρωβουλής βάζουν σε δοκιμασία το ίδιο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα στο τρόπο της λειτουργίας ευρωπαϊκών θεσμών, κλονίζουν την εμπιστοσύνη των πολιτών σ αυτούς αλλά και έμμεσα στο αντιπροσωπευτικό πολιτικό σύστημα.

– Το 2023 κληρονομεί, ότι δεν έχουμε ανιχνεύσει σε βάθος κοινωνικά-πολιτικά-οικονομικά και κατανοήσει τη νέα παγκόσμια δυναμική των πραγμάτων με φόντο στην ευρωπαϊκή γειτονιά μας με την συνεχιζόμενη Ρωσική εισβολή και πόλεμο στην Ουκρανία, της ενεργειακής κρίσης που εξελίσσεται, αλλά και των αμετροεπών προκλήσεων από την γείτονα Τουρκία.

– Το 2023 κληρονομεί ότι δυσκολευόμαστε να διαχωρίσουμε την μεγάλη εικόνα της πραγματικότητας του πλανήτη Γη που μας φιλοξενεί και παρεμβατικά αλλοιώνουμε (και συστηματικά μας υποβάλλεται επιδεικτικά να αγνοούμε) από την μικρή εικονική πραγματικότητα που μας περιβάλλει ως “αξιακό” μοντέλο & πρότυπο ζωής (που επιμένουμε απτόητοι και παρά τα “παθήματα”).

– Το 2023 κληρονομεί, ότι συνεχίζει το life style να είναι παρόν ως νεοφιλελεύθερο κοινωνικό μοντέλο και αντίληψη ζωής, με κύριο αποδέκτη τους νέους ανθρώπους, με την υποβοήθηση και της τηλεοπτικής και εικονικής πραγματικότητας που ψηφιακά μας περιβάλει που προσπαθεί υποβαθμίζει τη πολιτισμό και την προσωπική αξιοπρέπεια.

– Το 2023 κληρονομεί, ότι οι τηλεφωνικές “επισυνδέσεις” (μάθαμε και αυτόν τον όρο) φαίνεται να αποτελούν αναγκαίο συστατικό της ιδιότυπης κυβερνητικής αντιδημοκρατικής αντίληψης που -χωρίς αιδώ- μας γυρίζουν δεκαετίες πίσω.

Παρ όλα αυτά, για το 2023: 

– Αξίζουμε ως κοινωνία ένα διαφορετικό, καλύτερο αύριο, για όλους αλλά κυρίως για τη νέα γενιά, με επίκεντρο μία ολιστική παραγωγική, περιβαλλοντική, πολιτισμική και κοινωνική ανάπτυξη και όχι απλά μεγέθυνση τραπεζικών δεικτών

– Αξίζουμε ως κοινωνία να συνεχίζουμε αγωνιζόμαστε με όραμα, σχέδιο, επιμονή, συμμετοχή, διαφάνεια και ανιδιοτέλεια με ενσυναίσθηση του ρόλου μας στο οικοσύστημα που μας περιβάλλει και μας φιλοξενεί.

– Αξίζει για τη χώρα μας, μέσα στο εκλογικό έτος 2023, να επιδιώξουμε την συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων για μία ουσιαστική κυβερνητική αλλαγή, με σύμμαχο την κοινωνική αλληλεγγύη και συνοχή με Διαφάνεια, Δημοκρατία.

– Αξίζει να αισιοδοξούμε για την υπέρβαση του χθες για ένα διαφορετικό και πραγματικά καλύτερο 2023, με ΔΗΚΕΩΣΗΝΙ = ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ παντού!

Tάσσος Δίκας, ξηρό παστέλ, εικονική Ι, 1996

Καλά Χριστούγεννα, καλές γιορτές
& ό,τι καλύτερο για το 2023, με υγεία!

Τάσσος Δίκας

αρχιτέκτονας ομότιμο μέλος ΤΕΕ
Θεσσαλονίκη

Θεσσαλονίκη  Δεκέμβριος 2023

tassos dikas blog  …”ιστογραμμή”…

THE NEW YORK TIMES Ουκρανία-Ρωσία: Προκλήσεις και αδιέξοδα στον πόλεμο

0

Ολοένα και πιο δυσχερής καθίσταται για τον ουκρανικό στρατό η ανάκτηση εδαφών από τις ρωσικές δυνάμεις, οι οποίες οχυρώνονται και μαθαίνουν από τα σφάλματά τους, αποφεύγοντας τις παρακινδυνευμένες προελάσεις

Ολοένα και πιο δυσχερής καθίσταται για τον ουκρανικό στρατό η ανάκτηση εδαφών από τις ρωσικές δυνάμεις, οι οποίες οχυρώνονται και μαθαίνουν από τα σφάλματά τους, αποφεύγοντας τις παρακινδυνευμένες προελάσεις.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο ουκρανικός στρατός –με σημαντική αμερικανική υποστήριξη– εξασφάλισε το πλεονέκτημα απέναντι στους Ρώσους, απέκρουσε την επίθεση και ανακατέλαβε τη μοναδική περιφερειακή πρωτεύουσα που είχαν καταλάβει οι Ρώσοι.

Ο ρους του πολέμου αναμένεται, όμως, να αλλάξει καθώς ο ρωσικός στρατός οχυρώνεται και προωθεί ενισχύσεις στην πρώτη γραμμή. Οι παράγοντες αυτοί ενισχύουν το σενάριο αδιεξόδου τη δεύτερη χρονιά πολέμου. «Είναι πολύ ευκολότερο για την Ουκρανία να υπερασπιστεί το έδαφος που κατέχει και να αποφύγει την επιθετική στρατηγική. Πρέπει να προσφέρουμε στους Ουκρανούς τον εξοπλισμό και την εκπαίδευση για κάτι τέτοιο», σημειώνει η Εβελιν Φάρκας, πρώην στέλεχος του Πενταγώνου και ειδήμων σε θέματα για τη Ρωσία.

Παρότι ο ουκρανικός στρατός αποδείχθηκε συστηματικά αποτελεσματικότερος του ρωσικού, Ουκρανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν για τον κίνδυνο μεγάλης ρωσικής επίθεσης. Δυτικοί αναλυτές επιμένουν, ωστόσο, ότι η Ρωσία δεν διαθέτει αυτή τη στιγμή τα απαραίτητα στρατεύματα για τέτοια επιχείρηση.

Εμφαση στη Χερσώνα

Ο ρωσικός στρατός μαθαίνει από τα σφάλματά του και προετοι- μάζεται για στατικό πόλεμο, οχυρώνοντας τις θέσεις του στο νότιο μέτωπο.

Οι ουκρανικές δυνάμεις αφιερώνουν περισσότερα μέσα στην περιοχή της Χερσώνας, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ότι το Κίεβο δεν θα εισβάλει στην Κριμαία, επιλέγοντας επιχειρήσεις δολιοφθοράς, όπως το σαμποτάζ στη γέφυρα του Κερτς. Οι Ουκρανοί θεωρούν ότι εάν μειώσουν την πίεση στο νότιο μέτωπο, ο ρωσικός στρατός θα εκμεταλλευθεί την ευκαιρία για να μετακινήσει δυνάμεις σε άλλα, λιγότερο προστατευμένα, μέτωπα.

Η Ουκρανία παραμένει εξαρτημένη από τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, οι οποίες εντοπίζουν με ακρίβεια τις πιο αδύναμες θέσεις του ρωσικού στρατού. Η ουκρανική αντεπίθεση έξω από το Χάρκοβο τον Σεπτέμβριο πέτυχε γιατί οι Ουκρανοί αντιμετώπισαν ανέτοιμες ρωσικές δυνάμεις.

Ουκρανία-Ρωσία: Προκλήσεις και αδιέξοδα στον πόλεμο-1
Ο υπουργός Αμυνας Σοϊγκού εμψυχώνει τους στρατιώτες. Ο ρωσικός στρατός φτιάχνει χαρακώματα και οχυρωματικά έργα σε στρατηγικά σημεία. [EPA/RUSSIAN DEFENCE MINISTRY PRESS]

Νέα στρατηγική

Αμερικανοί επιτελείς πιστεύουν, πάντως, ότι το Κρεμλίνο διδάσκεται από τα σφάλματά του στο πεδίο της μάχης. Ο Πούτιν διόρισε νέο διοικητή των ρωσικών δυνάμεων, τον στρατηγό Σεργκέι Σουροβίκιν, ο οποίος εκτελεί περίπλοκες επιχειρήσεις πιο αποτελεσματικά από τους προκατόχους του. Τις τελευταίες εβδομάδες, Ουκρανοί επιτελείς παραδέχονται ότι οι αεροπορικές επιδρομές εναντίον των γραμμών ανεφοδιασμού τους έχουν ενταθεί, ενισχύοντας τις απώλειες στον ουκρανικό στρατό.

Ο ρωσικός στρατός σκάβει τώρα χαρακώματα και κατασκευάζει οχυρωματικά έργα σε στρατηγικής σημασίας σημεία. Η υποχώρηση από τη Χερσώνα προσφέρει καλό παράδειγμα των μαθημάτων που διδάχθηκε ο ρωσικός στρατός. Παρότι ο Πούτιν απέρριψε αρχικά κάθε προοπτική αναδίπλωσης, ο στρατηγός Σουροβίκιν επέμεινε μέχρις ότου κάμψει την αντίσταση του προέδρου. Η υποχώρηση επέτρεψε στις ρωσικές δυνάμεις να αξιοποιήσουν τον Δνείπερο ποταμό ως φυσικό οχυρωματικό έργο. Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε με επαγγελματισμό, τον οποίο ο ρωσικός στρατός δεν είχε μέχρι στιγμής επιδείξει στον πόλεμο.

Ο Σουροβίκιν εφαρμόζει από τον Οκτώβριο αμυντική στρατηγική και έχει καταφέρει να επαναφέρει την πειθαρχία στις τάξεις του στρατού. «Ενισχύει τις θέσεις του και κατασκευάζει δίκτυο χαρακωμάτων, όπως και θέσεις οχυρών και σημεία ελέγχου στους δρόμους», εξηγεί η Ντάρα Μάσικοφ, αναλύτρια του ινστιτούτου RAND.

Καθημερινή

Τα «θηρία» και η Βίβλος

0

Στο νέο τους βιβλίο οι θεολόγοι Σιμόνε και Κλαούντια Παγκανίνι προσπαθούν να αναδείξουν τον ρόλο των ζώων στην Αγία Γραφή, που μέχρι στιγμής έχει υποτιμηθεί.

    Το φίδι της Εδέμ παραπλάνησε την Εύα, ώστε να φάει τον απαγορευμένο καρπό.

Συνήθως τον πρωταγωνιστικό ρόλο στη Βίβλο τον έχουν οι άνθρωποι. Ωστόσο υπάρχουν πολλά καταπληκτικά και παράξενα ζώα που πολλές φορές δεν γνωρίζουμε. Μεταξύ αυτών βδέλλες που μιλάνε, θαλάσσια τέρατα και τετράποδα έντομα. Οι θεολόγοι – συγγραφείς και Σιμόνε και Κλαούντια Παγκανίνι, στο καινούργιο τους βιβλίο, με τίτλο «Die Biester der Bibel. Warum es in der Heiligen Schrift keine Katzen, aber eine Killer-Kuh gibt» (Τα θηρία της Βίβλου: Γιατί δεν υπάρχουν γάτες στην Αγία Γραφή  αλλά μια αγελάδα -δολοφόνος), αποκαλύπτουν μυστικά που συνήθως παραβλέπονται. Σημαντικό είναι να κατανοήσει κανείς πως η λέξη «θηρίο» δεν ενέχει τη σημερινή αρνητική έννοια, αλλά αποτελεί προϊόν μετάφρασης για τη λατινική λέξη bestia, που σημαίνει άγριο ζώο.

Βιβλίο / εξώφυλλο / ΠαγανίνιΤο εξώφυλλο του καινούργιου βιβλίου των Παγανίνι

Προτού εμφανιστεί το φίδι στον παράδεισο του Θεού ζούσαν ειρηνικά και αθώα ο Αδάμ και η Εύα. Λιοντάρια, λύκοι και άλλα ζώα επιδίδονταν στη χορτοφαγία και δεν ενοχλούσαν κανέναν. Ο Θεός στους πρωτόπλαστους έδωσε κάθε ελευθερία, εκτός από μια ρητή απαγόρευση: να μην φάνε τον καρπό από το δέντρο της γνώσης. Όταν το φίδι έπεισε την Εύα να δοκιμάσει ένα από τα μήλα αυτού του δέντρου τότε, σύμφωνα με τη Βίβλο, ο Θεός τους τιμώρησε διώχνοντας τους από την Εδέμ. Αυτό ήταν το προπατορικό αμάρτημα. Το φίδι έχασε την ικανότητα του να μιλάει και μπορούσε μόνο να σέρνεται στον κόσμο.

Λανθασμένη εντύπωση για την φύση της γυναίκας

Για την εκκλησία το φίδι αποτελεί την ενσάρκωση του διαβόλου ενώ η αποπλανητική συμπεριφορά της Εύας είναι ξεκάθαρη απόδειξη των αμαρτιών του γυναικείου φύλου. Σήμερα ωστόσο μερικές γυναίκες θεολόγοι έχουν ακριβώς την αντίθετη άποψη, η οποία καταγράφεται και στο βιβλίο των Παγκανίνι: «Επειδή η γυναίκα είχε περισσότερη ευαισθησία και ευφυΐα από τον άνδρα, το φίδι πήγε προς το μέρος της. Ο Αδάμ πιθανότατα δεν θα είχε καταλάβει γιατί το να φάει από το δέντρο της γνώσης θα μπορούσε να είναι ελκυστικό» αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Αδάμ / Εύα / Εδέμ Οι πρωτόπλαστοι στον κήπο της Εδέμ

Παρά την εκδίωξη από τον παράδεισο, ο Θεός είχε δώσει στους πρωτόπλαστους μια αποστολή: να εποικήσουν  την γη και να εξουσιάζουν τα ζώα. Με κάποια πλάσματα αυτό δεν ήταν και εύκολο, γιατί ήταν αρκετά τρομακτικά. Οι δεινόσαυροι και η Αγία Γραφή προέκυψαν με διαφορά 65 εκατομμυρίων ετών. Και όμως σε πολλούς ψαλμούς αναφέρεται το μυθικό τέρας «Λεβιάθαν», με λέπια και τεράστια δόντια. Στην Βίβλο επίσης ο χαριτωμένος μονόκερος που αγαπιέται από μικρούς και μεγάλους, είναι ένα θηρίο «που μπορεί να συντρίψει οστά ολόκληρων λαών» και στο πέρασμά του σείεται η γη.

Ειδικά στην Παλαιά Διαθήκη συναντώνται τα πιο  περίεργα μυθικά πλάσματα συμπεριλαμβανομένων ανθρωποφάγων δράκων ή ενός κόκορα με ουρά φιδιού. Μερικές από αυτές τις μορφές των παράξενων ζώων μπορεί να έχουν δημιουργηθεί μέσω εσφαλμένων μεταφράσεων και αυθαίρετων ερμηνειών των κειμένων της Βίβλου. Πολλά από αυτά τα πλάσματα αντικατοπτρίζουν φιγούρες αρχαίων πολιτισμών.

Ιωνάς / Φάλαινα/ Τοιχογραφία Τοιχογραφία του προφήτη Ιωνά και της φάλαινας απο την βιβλική ιστορία

Τα ζώα ως πολεμικές μηχανές

Αυτό πάντως, στο οποίο όλοι οι μεταφραστές της Βίβλου συμφωνούν, είναι ότι ο Θεός χρησιμοποιεί τα ζώα ως σύμβολα της αμαρτωλής ανθρωπότητας. Για παράδειγμα, επανειλημμένα αναφέρονται επιθέσεις ακρίδων, που καταστρέφουν ολόκληρες καλλιέργειες. Λύκοι ή λιοντάρια επιτίθενται στους αμαρτωλούς. Αντίστοιχα στην Παλαιά Διαθήκη με τον Ιωνά και τη φάλαινα, η φάλαινα χρησιμοποιείται ως το «χέρι του θεού» ώστε ο Ιωνάς να πραγματοποιήσει το θέλημα του Θεού και να κηρύξει τον λόγο του στους Ασσύριους.

Στη Βίβλο υπάρχει όμως και η θετική εικόνα του γαϊδάρου, που έφερε την Μαρία από την Αίγυπτο και τον Ιησού στην Ιερουσαλήμ. Είναι ένα ζώο έξυπνο, εργατικό και σε μερικούς ψαλμούς μπορεί ακόμη και να μιλάει. Από την άλλη πλευρά  το άλογο για τους Ισραηλίτες αποτελεί μια ασυγκράτητη πολεμική μηχανή. Η βιβλική κατσίκα επίσης ήταν φορτωμένη με τις αμαρτίες των ανθρώπων, γι αυτό και εξορίστηκε στην έρημο. Αργότερα καθιερώθηκε η έννοια του «αποδιοπομπαίου τράγου», που αποτελεί την ενσάρκωση του διαβόλου.

Παραδόξως, ούτε ο σκύλος ούτε η γάτα αναφέρονται στη Βίβλο. Ο «σκύλος» είναι μόνο μια βρισιά, ενώ η γάτα απουσιάζει εντελώς. Οι συγγραφείς πιστεύουν πως συμβαίνει αυτό επειδή, ενώ οι Ισραηλινοί ημινομάδες ήταν πάντα εν κινήσει, οι γάτες ζουν μόνιμα στον τόπο τους.

Έχουμε, τέλος, την αγελάδα-δολοφόνο. Παλαιότερα τα ζώα που προκαλούσαν θάνατο λιθοβολούνταν ή απαγχονίζονταν, γιατί σύμφωνα με τον βιβλικό νόμο είχαν την ικανότητα για καταλογισμό και πλήρη συνείδηση του άδικου της πράξης. Καταδίκη αιώνων περίμενε την αγελάδα, που θα ποδοπατούσε έναν άνθρωπο. Το ίδιο θα συνέβαινε με ένα σπουργίτι, που με το τιτίβισμά του ενοχλεί την προσευχή ενός μοναχού ή με το σκουλίκι, που ροκανίζει τον ξύλινο θρόνο ενός επισκόπου, προκαλώντας την πτώση του. Μόνον έργο του διαβόλου μπορεί να είναι αυτά τα πράγματα, σε αυτό συμφωνούσαν όλοι. Στο τέλος οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η Βίβλος προφανώς δεν είναι ένα αριστούργημα της ηθικής των ζώων, αλλά «η αυτονόητη άσκηση εξουσίας από τους ανθρώπους πάνω στα ζώα θα πρέπει να αμφισβητηθεί θεμελιωδώς». Μόνο τότε μπορεί κανείς να προσεγγίσει ξανά τον βιβλικό παράδεισο, όπου άνθρωποι και ζώα ζουν μαζί ειρηνικά.

Σουζάνε Κορντς

Επιμέλεια: Ιωσηφίνα Τσαγκαλίδου

DW

Anne Applebaum: Να γιατί δεν ζούμε σε μια εναλλακτική πραγματικότητα

1

της Anne Applebaum (*)

Τη μικρότερη ημέρα του χρόνου, ύστερα από 10 μήνες πολέμου, ο Ουκρανός Πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ήρθε στην Ουάσινγκτον για να ευχαριστήσει τους Αμερικανούς για τη στήριξή τους. Πήγε στον Λευκό Οίκο, μίλησε στο Κονγκρέσο και μας συνεχάρη όλους για την πρώτη μας κοινή αμερικανο-ουκρανική νίκη: «Νικήσαμε τη Ρωσία στη μάχη για τα μυαλά του κόσμου».

Τίποτα σε αυτό το ταξίδι -ούτε τα χειροκροτήματα ούτε η σημαία ούτε η ομιλία- δεν ήταν αναπόφευκτο. Η ίδια η επιβίωση του Ζελένσκι δεν ήταν αναπόφευκτη. Η συνεχιζόμενη ύπαρξη της Ουκρανίας ως κυρίαρχου κράτους δεν ήταν αναπόφευκτη. Τον περασμένο Φεβρουάριο, πολλοί θεωρούσαν αυτά τα πράγματα μάλλον απίθανα.

Την παραμονή της εισβολής, ορισμένοι Αμερικανοί ειδικοί συνέστησαν να μη χορηγηθεί στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία με το επιχείρημα ότι ο πόλεμος θα τελείωνε γρήγορα. Άλλοι Αμερικανοί επαναλάμβαναν τη ρωσική προπαγάνδα, σύμφωνα με την οποία η Ουκρανία δεν αξίζει να υπάρχει. Ορισμένοι πολιτικοί υιοθέτησαν αυτές τις απόψεις. Τι θα είχε συμβεί αν είχαν επικρατήσει; Τι θα είχε γίνει αν υπήρχε άλλος Πρόεδρος στον Λευκό Οίκο; Ή αν είχε εκλεγεί άλλος πρόεδρος στην Ουκρανία; Ας φανταστούμε για μια στιγμή έναν κόσμο χωρίς ουκρανικό θάρρος, αμερικανικά και ευρωπαϊκά όπλα ή την ενότητα των δημοκρατιών σε όλον τον κόσμο.

Αν το ρωσικό σχέδιο είχε πετύχει, το Κίεβο θα είχε καταληφθεί σε λίγες ημέρες. Ο Ζελένσκι, η γυναίκα του και τα παιδιά του θα είχαν δολοφονηθεί από κάποιο απόσπασμα θανάτου που τριγυρνούσε στην πρωτεύουσα. Το ουκρανικό κράτος θα είχε καταληφθεί από τους συνεργάτες του εισβολέα που είχαν διαλέξει ήδη τα διαμερίσματά τους. Κι ύστερα, ο ρωσικός στρατός θα είχε σιγά-σιγά συντρίψει τα υπολείμματα του ουκρανικού στρατού μέχρι να κατακτήσει όλη τη χώρα. Το ρωσικό επιτελείο υπολόγιζε ότι αυτή η νίκη θα χρειαζόταν έξι εβδομάδες.

Αν όλα είχαν γίνει όπως σχεδιάζονταν, η Ουκρανία θα ήταν σήμερα γεμάτη με τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, τις αίθουσες βασανιστηρίων και τις αυτοσχέδιες φυλακές που ανακαλύφθηκαν στη Μπούτσα, στο Ιζιούμ, στη Χερσώνα και τις άλλες περιοχές που καταλήφθηκαν πρόσκαιρα από τον ρωσικό στρατό και απελευθερώθηκαν από τις ουκρανικές δυνάμεις. Μία γενιά συγγραφέων, καλλιτεχνών, πολιτικών, δημοσιογράφων θα είχε θαφτεί σε μαζικούς τάφους. Τα ουκρανικά βιβλία θα είχαν αφαιρεθεί από τα σχολεία και τις βιβλιοθήκες. Η ουκρανική γλώσσα θα είχε καταργηθεί σε όλους τους δημόσιους χώρους. Εκατοντάδες χιλιάδες ακόμη παιδιά θα είχαν απαχθεί και θα είχαν μεταφερθεί στη Ρωσία ή θα είχαν διακινηθεί σε διάφορα μέρη του κόσμου.

Οι Ρώσοι στρατιώτες, ενισχυμένοι από τη νίκη τους, θα βρίσκονταν ήδη στα σύνορα με την Πολωνία, σκάβοντας νέα χαρακώματα. Το ΝΑΤΟ θα ήταν υποχρεωμένο να δαπανήσει δισεκατομμύρια για να προετοιμαστεί για μία αναπόφευκτη εισβολή στη Βαρσοβία, το Βίλνιους ή το Βερολίνο. Εκατομμύρια Ουκρανοί πρόσφυγες θα ζούσαν σε καταυλισμούς σε όλη την Ευρώπη, χωρίς προοπτική να επιστρέψουν στην πατρίδα. Το κύμα συμπάθειας απέναντί τους θα είχε ξεφουσκώσει, τα χρήματα θα στέρευαν. Η οικονομία της Μολδαβίας θα είχε καταρρεύσει και η φιλορωσική κυβέρνησή της ίσως να ετοιμαζόταν ήδη να ενσωματώσει τη χώρα στην αναδυόμενη ρωσο-λευκορωσο-ουκρανική ομοσπονδία.

Και η καταστροφή δεν θα είχε περιοριστεί στην Ευρώπη. Η Κίνα θα ετοιμαζόταν να εισβάλει στην Ταϊβάν, καθώς θα γνώριζε ότι η Αμερική δεν θα έσπευδε να υπερασπιστεί ένα νησί στον Ειρηνικό. Οι Ιρανοί μουλάδες θα ανακοίνωναν ότι απέκτησαν, επιτέλους, πυρηνικά όπλα. Από τη Βενεζουέλα μέχρι τη Ζιμπάμπουε και τη Μιανμάρ, όλες οι δικτατορίες θα ενέτειναν την καταστολή, βέβαιες ότι οι παλιοί κανόνες -οι συμβάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι κανόνες του πολέμου, το ταμπού του απαραβίαστου των συνόρων- πλέον δεν ισχύουν. Από την Ουάσινγκτον έως το Λονδίνο, κι από το Τόκιο έως την Κανμπέρα, ο δημοκρατικός κόσμος θα βρισκόταν αντιμέτωπος με την αναπόφευκτη πτώση του.

Τίποτα από αυτά, όμως, δεν συνέβη. Κι αυτό, επειδή ο Ζελένσκι έμεινε στο Κίεβο δηλώνοντας ότι χρειάζεται όπλα, όχι αεροπλάνο να τον πάρει. Επειδή οι Ουκρανοί στρατιώτες απέκρουσαν την πρώτη ρωσική επίθεση εναντίον της πρωτεύουσας. Επειδή η ουκρανική κοινωνία στήριξε τον στρατό της. Επειδή οι Ουκρανοί σε όλα τα επίπεδα διαχειρίστηκαν με δημιουργικό τρόπο τους περιορισμένους πόρους. Επειδή οι Ουκρανοί πολίτες ήταν, είναι και θα είναι αποφασισμένοι να υπομείνουν τρομερές δοκιμασίες. Επειδή συνέβησαν όλα αυτά, δεν ζούμε σε μία άσχημη, εναλλακτική πραγματικότητα.

Επειδή εμπνεύστηκαν από τις πρώτες εβδομάδες του ουκρανικού θάρρους, ο Πρόεδρος Μπάιντεν και το αμερικανικό Κονγκρέσο δεν υπέκυψαν στον απομονωτισμό τού «Πρώτα η Αμερική» και απέρριψαν τη λατρεία του αυταρχισμού που έχει καταλάβει ένα μέρος της αμερικανικής Δεξιάς. Οι ηγέτες της Ευρώπης -με εξαίρεση τον Βίκτορ Όρμπαν- επίσης αντιστάθηκαν στη ρωσική παραπληροφόρηση και συμφώνησαν να στηρίξουν την Ουκρανία.

Χάρις σε αυτά που κάναμε όλοι μαζί, το Κίεβο στέκεται ακόμη όρθιο. Οι Ουκρανοί εξακολουθούν να ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της Ουκρανίας. Οι σφαγές, οι εκτελέσεις, η μαζική βία που σχεδίαζαν οι Ρώσοι δεν έλαβαν χώρα στο μεγαλύτερο μέρος της Ουκρανίας. Ο δημοκρατικός κόσμος ενισχύθηκε αντί να καταρρεύσει. Ο Ζελένσκι ήρθε στην Ουάσινγκτον για να ευχαριστήσει τους Αμερικανούς για λογαριασμό της Ουκρανίας, αλλά στην πραγματικότητα εμείς πρέπει να τους ευχαριστήσουμε.

(*) H Αν Άπλμπομ είναι Αμερικανίδα ιστορικός

(Πηγή: The Atlantic)

ΤΟ ΕΜΠΟΛΕΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ

16

του Παντελή Σαββίδη

Με αφορμή την επίσκεψη Μητσοτάκη στην Αλβανία συζητείται και το θέμα της άρσης του εμπολέμου με τη γειτονική χώρα. Πως ακριβώς έχει η υπόθεση;

Στα τέλη Δεκεμβρίου του 1979 η ελληνική κυβέρνηση είχε δρομολογήσει σημαντική εξέλιξη στο θέμα των περιουσιών των τσάμηδων της Θεσπρωτίας.

Οι περιουσίες αυτές, κυρίως, μετά την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου το 1940, τέθηκαν υπο μεσεγγύηση για να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τον εχθρό.

Νομοσχέδιο που κατέθεσαν στη βουλή οι Ράλλης και Μητσοτάκης στις 29 Δεκεμβρίου 1979 προέβλεπε την άρση της εμπόλεμης κατάστασης με την Αλβανία.

Η αντιμετώπιση του θέματος της μεσεγγύησης των περιουσιών Αλβανών θα γινόταν με διμερείς διαπραγματεύσεις αφού εκκρεμούσαν και αιτήματα βορειοηπειρωτών για εθνικοποιήσεις των περιουσιών τους  από το καθεστώς του Χότζα.

Λόγω έντονων αντιδράσεων στο εσωτερικό και ενόψει της εκλογολογίας που πυροδοτούσε το ενδεχόμενο μεταπήδησης του Καραμανλή στην προεδρία της Δημοκρατίας, το νομοσχέδιο αποσύρθηκε και το θέμα παρέμεινε σε εκκρεμότητα.

Τα γεγονότα αυτά καταδεικνύουν ότι η ελληνική διπλωματία προσανατολιζόταν προς την άρση του εμπολέμου και την αντιμετώπιση του ζητήματος των μεσεγγυήσεων των αλβανικών περιουσιών ώστε να μπορέσει και η Ελλάδα να θέσει το θέμα των εθνικοποιημένων περιουσιών της μειονότητας στη Βόρεια Ήπειρο.

Από την αρχή της δεύτερης κυβερνητικής θητείας του ο Παπανδρέου επεδίωξε την ουσιαστική βελτίωση των διμερών ελληνοαλβανικών σχέσεων μέσω της άρσης της εμπόλεμης κατάστασης με την Αλβανία.

Δύο μήνες μετά τις εκλογές του 1985, έγιναν γνωστές πτυχές του νομοσχεδίου που επεξεργαζόταν το υπουργείο εξωτερικών για την άρση του εμπολέμου.

Με αυτές έπαυε ο χαρακτηρισμός της Αλβανίας ως εχθρικού κράτους, αλλά, διατηρούνταν η μεσεγγύηση των αλβανικών περιουσιών στην Ελλάδα.

Γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Εξωτερικών υποστήριζε ότι η εμπόλεμη κατάσταση έληξε με την υπογραφή ελληνοϊταλικής συνθήκης ειρήνης το 1947, στην οποία η Αλβανία δεν αναφερόταν ως «εχθρική δύναμη» αλλά σαν «συνασπισμένη δύναμη ενάντια στην Ιταλία».

Επίσης, με βάση τη νομολογία του Διεθνούς Δικαστηρίου, δεν μπορούσε να συνδυαστεί η αποκατάσταση διπλωματικών σχέσεων με τη διατήρηση εμπόλεμης κατάστασης.

Η Νομική Υπηρεσία πρότεινε ως προσφορότερη ημερομηνία για την έναρξη της ισχύος της άρσης του εμπολέμου το 1971 προκειμένου να τύχουν αναδρομικής εφαρμογής τα μέτρα μεσεγγύησης των αλβανικών περιουσιών από το 1947 έως το 1971.

Το ζήτημα παρέμεινε αδρανές εξαιτίας των έντονων αντιδράσεων από τις ηπειρωτικές οργανώσεις.

Για να πέσουν οι τόνοι της αντιπαράθεσης στο εσωτερικό, η κυβέρνηση αποφάσισε τον Ιούνιο του 1986 την αναβολή της άρσης.

Ο Παπούλιας τόνισε ότι πρόκειται για προσωρινή αναβολή.  Στα μέσα Δεκεμβρίου τόνισε ότι η Ελλάδα σκόπευε να άρει το εμπόλεμο τους πρώτους μήνες του 1987.

Οι αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας και μετά την έκδοση της πράξης του υπουργικού συμβουλίου για άρση του χαρακτηρισμού της Αλβανίας ως εχθρικού κράτους ήταν έντονες.

Προκειμένου να προσβάλλουν την άρση του εμπολέμου στο Συμβούλιο της Επικρατείας, οι βορειοηπειρωτικές οργανώσεις επικαλέστηκαν το άρθρο 36 του Συντάγματος, σύμφωνα με το οποίο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκπροσωπεί διεθνώς το κράτος και συνομολογεί συνθήκες, τα νομοθετικά διατάγματα 423/1947 και 441/1947 για την κύρωση των συνθηκών ειρήνης των Συμμάχων με Ιταλία και Βουλγαρία αντίστοιχα, και τους νόμους 2013/1952 και 2110/1952 περί λήξης της εμπόλεμης κατάστασης με Γερμανία και Αυστρία αντίστοιχα.

Το Φεβρουάριο του 1987 διαφάνηκε ρήξη στις σχέσεις του προέδρου της Δημοκρατίας με την κυβέρνηση με αφορμή την άρση του εμπολέμου.

Σε δημόσιες ομιλίες ο Σαρτζετάκης συνήθιζε να αναφέρεται εκτενώς  στα εθνικά θέματα.

Έτσι άφησε να εννοηθεί ότι δεν υπέγραψε το διάταγμα για την άρση.

Ο Παπανδρέου δεν επιθυμούσε τη σύγκρουση με τον πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Όμως, η άρση του εμπολέμου έπρεπε να γίνει μέσω προεδρικού διατάγματος , δεδομένου ότι είχε επιβληθεί με βασιλικό διάταγμα.

Η έκδοση υπουργικής απόφασης δεν αποτελούσε επιλογή, αφού θα ήταν νομικά διάτρητη και ευπρόσβλητη σε αίτηση ακύρωσης στα διοικητικά δικαστήρια.

Η άρση μέσω νόμου ήταν δυσχερής αφού θα έπρεπε να λάβει χώρα συζήτηση στη βουλή, όπου η αντιπολίτευση θα όξυνε την αντιπαράθεση.

Η κυβέρνηση προτίμησε να διαψεύσει τη διάσταση απόψεων Παπανδρέου- Σαρτζετάκη και έκανε λόγω για δυνατότητα άρσης του εμπολέμου με «μονομερή δήλωση του υπουργού εξωτερικών ή του υπουργικού συμβουλίου».

Η λύση που τελικά προκρίθηκε ήταν η πράξη του υπουργικού συμβουλίου η οποία εκδόθηκε την 28η Αυγούστου 1987.

Η δήλωση, απλώς, αποχαρακτήριζε την Αλβανία ως εχθρικό κράτος, δίχως να ρυθμίζει το θέμα των μεσεγγυήσεων.

Η άρση του εμπολέμου τη χρονική εκείνη στιγμή έγινε προκειμένου να μπορέσει ο υπουργός εξωτερικών της Αλβανίας να επισκεφθεί την Ελλάδα. Ωστόσο, αποτελούσε πάγια επιδίωξη του Παπανδρέου.

Παρότι η δήλωση του υπουργικού συμβουλίου δεν πήρε τη μορφή πράξης και άρα δεν δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ, δεν αμφισβητήθηκε, τελικά, η εγκυρότητά της.

Τα πρακτικά του υπουργικού συμβουλίου κυρώθηκαν ένα μήνα μετά από τον Παπανδρέου και το γραμματέα του Συμβουλίου.

Ως έναρξη ισχύος της άρσης του εμπολέμου ορίστηκε η 28η Αυγούστου 1987, δηλαδή, η ημέρα σύγκλισης του υπουργικού συμβουλίου.

Η μη κύρωση της άρσης με νόμο δεν δημιουργούσε πρόβλημα, αφού, σύμφωνα με το άρθρο 82 του Συντάγματος, η κυβέρνηση καθορίζει και κατευθύνει τη γενική πολιτική της χώρας.

Η στάση της αλβανικής κυβέρνησης ήταν απόλυτα θετική. Στήριξε τον Παπανδρέου προσωπικά τον οποίο χαρακτήρισε ρεαλιστή.

Το γεγονός ότι ουδέποτε η άρση του εμπολέμου έγινε με νόμο, προεδρικό διάταγμα ή συνθήκη, έδωσε αφορμή για διαιώνιση του ζητήματος.

Η αλβανική πλευρά φοβόταν ότι η ύπαρξη μιας απλής δήλωσης δε διασφάλιζε, από νομικής άποψης, τη χώρα τους.

Ακόμη και ύστερα από χρόνια, η Αλβανία έθετε το θέμα και, ιδίως, παρά την υπογραφή, στις 21 Μαρτίου 1996, συμφώνου φιλίας, συνεργασίας, καλής γειτονίας και ασφάλειας.

Τον Ιούλιο του 2000 στα Τίρανα ο Αλβανός πρόεδρος Ρετζέπ Μεϊντάνι, ζήτησε από τον υπουργό εθνικής άμυνας  Άκη Τζοχατζόπουλο να αρθεί το εμπόλεμο με νόμο από την ελληνική βουλή.

Σε ομιλία του το Σεπτέμβριο του 2000 στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, κατά τη σύνοδο της χιλιετίας, ο Μεϊντάνι έθεσε ξανά το θέμα κριτικάροντας έμμεσα και την επιλογή των κρατών μελών της ΕΟΚ το 1979 να δεχθούν την ένταξη της Ελλάδας παρά την ύπαρξη «εμπόλεμης κατάστασης» με ένα άλλο ευρωπαϊκό κράτος.

Η με νόμο άρση του εμπολέμου εξακολουθούσε να αποτελεί αίτημα της Αλβανίας και τη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα .

Στις 17 Ιανουαρίου 2013, η αλβανική κυβέρνηση, δια του υπουργού εξωτερικών Έντμοντ Παναρίτη κατά τη διάρκεια συνάντησής του με τον Έλληνα πρεσβευτή στα Τίρανα Λεωνίδα Ροκανά, έθεσε το ζήτημα.

Το ίδιο ζήτημα έθεσε ο διάδοχός του Ντίτμιρ Μπουσάτι στον ομόλογό του υπουργό εξωτερικών Ευάγγελο Βενιζέλο στα Τίρανα στις 17 Οκτωβρίου 2013.

Ο Έλληνας υπουργός απάντησε πως νομικά ισχύει και αρκεί η πράξη του υπουργικού συμβουλίου του 1987.

Ταυτόχρονα έκανε έμμεση αναφορά στο θέμα των αλβανικών περιουσιακών αιτημάτων καλώντας οποιονδήποτε θεωρεί πως έχει έννομο συμφέρον να προσφύγει ατομικά στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Αντίστοιχα νομικά κενά υφίστανται όχι μόνο από ελληνικής πλευράς αλλά και από αλβανικής.

Στις 9 Απριλίου 1939 το αλβανικό κοινοβούλιο κήρυξε την ένωση των στεμμάτων Αλβανίας και Ιταλίας. Κατά συνέπεια οποιαδήποτε χώρα ήταν σε εμπόλεμη κατάσταση με την Ιταλία, ήταν ταυτόχρονα και με την Αλβανία.

Αφού ανέλαβε την ηγεσία της  Αλβανίας ο Χότζα, το 1944, ακύρωσε όλες τις αποφάσεις και νόμους επι βασιλείας Αχμέτ Ζόγου.

Τον Ιούλιο του 1992 ο πρωθυπουργός Σαλί Μπερίσα ακύρωσε αντίστροφα τους νόμους του κομμουνιστικού καθεστώτος και επανήλθαν σε ισχύ οι αντίστοιχες επι Ζόγου.

Έτσι, τυπικά, θα μπορούσε να γίνει λόγος για διατήρησης του εμπολέμου με την Ελλάδα και από την Αλβανία.

 

Δ. Μακροδημόπουλος: Γιατί επισκέφτηκε ο κύριος Μητσοτάκης τους ομογενείς μας στη Βόρεια Ήπειρο;

10

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου

Για ποιό λόγο επισκέφθηκε ο κύριος Μητσοτάκης τους ομογενείς μας στην Αλβανία, στη Βόρεια Ήπειρο; Μήπως για να τους μετρήσει, να δει πόσοι απέμειναν; Για να καταλάβει πώς ενώ στις πρώτες εκλογές στην Αλβανία μετά την κατάρρευση του Αλία το 1991, η ομογένεια έστειλε στην αλβανική βουλή πέντε βουλευτές με τους μειονοτικούς συνδυασμούς και άλλους δέκα τρεις με τα άλλα κόμματα, δηλαδή συνολικά δέκα οκτώ, στις τελευταίες εκλογές εκλέχθηκαν συνολικά μόνον δύο βουλευτές, ενδεικτικό του μεγέθους της συρρίκνωσής της; Ή μήπως πήγε να μαζέψει τα συντρίμμια της πολιτικής του πατρός του αλλά και της Ν.Δ. για τους ομογενείς στη Βόρεια Ήπειρο;

Ήταν πάλι Χριστούγεννα του 1989 όταν ο κύριος Σαμαράς ως ΥΠΕΞ της οικουμενικής κυβέρνησης Ζολώτα, χρησιμοποίησε τη θρησκεία ως πολιτικό μέσον για να ενεργοποιήσει την «ελληνική χριστιανική μειονότητα» της Αλβανίας, προκειμένου να  αποσταθεροποιηθεί το καθεστώς Αλία το οποίο ήδη κατέρρεε, ώστε να φανεί αρεστός στις ΗΠΑ. Ακολούθησαν για τον ίδιο σκοπό, επισκέψεις του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και του Αντώνη Σαμαρά  με εθνικούς χορούς και τραγούδια προκαλώντας τεράστιο κύμα φυγής ομογενών στη χώρα μας. Με αποτέλεσμα να απομειωθεί πληθυσμιακά η ελληνική μειονότητα της Β. Ηπείρου και να αποδυναμωθούν τα εθνικά μας ερείσματα εκεί. Το 1992 η ελληνική κυβέρνηση, με πρωθυπουργό πάλι τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και ΥΠΕΞ τον Αντώνη Σαμαρά, είχε αξιώσει, με αφορμή τις εξελίξεις στη Γιουγκοσλαβία και το μελλοντικό καθεστώς του Κοσσόβου, «να υπάρξουν ενιαίες αρχές για την αντιμετώπιση ομοειδών περιπτώσεων που αναδεικνύονται από την γιουγκοσλαβική κρίση» και συγκεκριμένα ζήτησε οποιοδήποτε καθεστώς προβλεφθεί για το Κόσσοβο, δηλαδή αυτονομία, ανεξαρτησία ή προσάρτηση στην Αλβανία, να ισχύσει και για τους Έλληνες της Β. Ηπείρου, χαρακτηρίζοντας τις δύο περιπτώσεις ως «ομοειδείς». Η εξέλιξη; Το Κόσσοβο αποσπάστηκε από τη Σερβία με τη συνδρομή των Νατοϊκών δυνάμεων, έχει ανακηρύξει την ανεξαρτησία του ως “Δημοκρατία του Κοσσόβου” το 2008, προστατεύεται μάλιστα από μια νατοϊκή δύναμη την KFOR και προαλείφεται να ενταχθεί στην Ε.Ε. με τη συναίνεση μάλιστα και της Αθήνας στα πλαίσια της ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων ενώ αντίθετα οι Έλληνες της Β. Ηπείρου συνεχίζουν να τελούν υπό διωγμό και πληθυσμιακά έχουν συρρικνωθεί σε μέγιστο βαθμό. Να μη ξεχνάμε ότι ο Αντώνης Σαμαράς, έγινε πρωθυπουργός της χώρας το 2012 και ουδέποτε έθεσε ξανά το θέμα των «ομοειδών περιπτώσεων».

Σήμερα, ενώ οι ομοεθνείς μας τελούν υπό συνεχή διωγμό, η Αθήνα τάσσεται αναφανδόν υπέρ της ένταξης της Αλβανίας στην ΕΕ, μάλιστα είναι χαρακτηριστικό ότι η καταπιεστική πολιτική των Τιράνων άρχισε να γίνεται εντονότερη μετά τη χορήγηση του καθεστώτος της υποψήφιας προς ένταξη χώρας στην Ε.Ε. με την ελληνική συναίνεση. Και σαν να μην έφτανε αυτό, στα πλαίσια του ΝΑΤΟ, η ελληνική πολεμική αεροπορία διασφαλίζει τον εναέριο χώρο της Αλβανίας ενώ πρόσφατα η χώρα μας αναβάθμισε τις διπλωματικές σχέσεις της με το Κόσσοβο και εξετάζει την αναγνώρισή του, πολιτική που αντιφάσκει με τον παράνομο χαρακτήρα της “Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου”.

Δαπανήθηκε ένα τεράστιο διπλωματικό κεφάλαιο για την ονοματοθεσία της ΠΓΔΜ, επιδείχθηκε τεράστια ευαισθησία και αγνοήθηκε, ίσως γιαυτό,  η εθνική καταστροφή που συντελείται τα τριάντα τελευταία χρόνια με την εγκατάλειψη των πατρογονικών εστιών στη Β. Ήπειρο. Εστιάζονται οι εθνική κίνδυνοι μόνον προς ανατολάς για δυνητικές εθνικές απώλειες όταν αυτό συντελείται ήδη προ πολλού στην Αλβανία ακριβώς δίπλα στα σύνορά μας. Μια χώρα ανύπαρκτη στρατιωτικά που το μέλλον της εξαρτάται από την Αθήνα, μας αντιμετωπίζει με περισσό θράσος, ούτε καν το συνυποσχετικό για την οριοθέτηση της ΑΟΖ κατορθώσαμε να υπογράψουμε. Γιατί όλα αυτά; Διότι αυτά προτάσσουν οι υποβολείς της εξωτερικής μας πολιτικής. Προστατεύουν την Αλβανία, όπως και το Κόσσοβο, το τελευταίο μάλιστα και με έμπρακτα μέσα ενώ προωθούν την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο για να μπορούν να διεισδύουν στην ευρύτερη περιοχή, όπως και συμβαίνει.

Με ποιό τρόπο υποδέχτηκε η πολιτική ηγεσία της Αλβανίας τον πρωθυπουργό της χώρας μας; Ο Έντι Ράμα, παριστάμενος στην υπογραφή της σύμβασης για την προμήθεια από την Τουρκία τριών UAV τύπου Bayraktar, την προηγουμένη μόλις της αφίξεως του κυρίου Μητσοτάκη στην Αλβανία,  είπε, μεταξύ άλλων, ότι «το ευχαριστώ δεν είναι αρκετό για τον φίλο μου Ερντογάν» και πρόσθεσε πως «είμαστε υπερήφανοι που είμαστε στην ίδια πλευρά και στρατηγικοί εταίροι με την Τουρκία». Πώς αντέδρασε την επομένη ο κύριος Μητσοτάκης; Απευθυνόμενος στους ομογενείς μας στη Χειμάρρα, τους αποκάλεσε “γέφυρα φιλίας μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας”, αντί ως αιτία ρήξης λόγω της εθνοκτονίας που συντελείται με ποικίλους τρόπους εκεί σε βάρος των ομογενών μας.

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

22/12/2022

 

 

 

Δρ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ-Τι σημαίνει το κοίτασμα αερίου «Δίας» για τη δυναμική της ΝΑ Μεσογείου

0

Από γεωπολιτικής απόψεως τα κοιτάσματα στα οικόπεδα 6, 7 και 10 είναι πολύ σημαντικά, καθώς διαψεύδουν στην πράξη την τουρκική ιμπεριαλιστική «Γαλάζια Πατρίδα»

Αν και αυτό έχει σε μεγάλο βαθμό επιτευχθεί ήδη στους τομείς των εξαγωγών λιγνίτη, πετρελαίου και πετρελαιοειδών, η πλήρης ευρωπαϊκή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολη απ’ ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί και λόγω της ύπαρξης δεκάδων μακροπρόθεσμων συμβολαίων πώλησης της Gazpromexport που περιλαμβάνουν ρήτρες υποχρεωτικής κατανάλωσης (take or pay) και λόγω της αύξησης των ρωσικών εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και της εν γένει οικονομικής ανταγωνιστικότητας του ρωσικού αερίου. Σε κάθε περίπτωση, η Ε.Ε. έχει επιδοθεί σε έναν αγώνα δρόμου τόσο έναντι του εαυτού της και εκείνων που εκτιμούν ότι ο ρωσοουκρανικός πόλεμος αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να εξαλείψουν τη βιομηχανία και τη ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρώπη, όσο και έναντι διεθνών, των αποκαλούμενων «αξιόπιστων» υπαρκτών και δυνητικών προμηθευτών που θα μπορούσαν να υποκαταστήσουν το ρωσικό φυσικό αέριο.

Το πρόβλημα της ευρωπαϊκής αξιοπιστίας εντοπίζεται μεταξύ άλλων και σε αυτή την εσωτερική αντίφαση που αντικατοπτρίζεται και στη «στρατηγική» του RepowerEU, την αναζήτηση μακροπρόθεσμων αξιόπιστων εναλλακτικών προμηθευτών αλλά και τον περιορισμό της μακροπρόθεσμης προμήθειάς τους προς την Ευρώπη εάν όχι το 2030 έως τις αρχές της επόμενης δεκαετίας. Προφανώς διαφεύγει από ορισμένους Ευρωπαίους αξιωματούχους το γεγονός ότι η ανάπτυξη νέων κοιτασμάτων –και γι’ αυτό πραγματικά μιλάμε– δεν γίνεται με ταχύτητα έκδοσης «δελτίων Τύπου» αλλά απαιτεί στην καλύτερη περίπτωση 3-5 έτη από τη στιγμή που θα ληφθεί η τελική επενδυτική απόφαση. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ακόμη και εάν δεν υπήρχε η αμφισημία της Ε.Ε. ως προς το μέλλον του φυσικού αερίου και διορθώνονταν τα τραγικά λάθη της περιόδου 2019-2022, οι νέες διαθέσιμες ποσότητες φυσικού αερίου που μπορούν να διασφαλισθούν σε μακροπρόθεσμη βάση για την Ε.Ε. είτε από την Κασπία είτε από την Ανατολική Μεσόγειο θα είναι διαθέσιμες περί το 2026-2028. Ως εκ τούτου καμία εμπορική οντότητα δεν πρόκειται να λάβει την τελική επενδυτική απόφαση εάν είναι να ξεκινήσει τις εξαγωγές της το 2027 για να αρχίσει να τις μειώνει το 2030.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ευρωπαϊκού ημι-παραλογισμού που αργά ή γρήγορα θα συγκρουστεί με την πραγματικότητα, η Κύπρος συνεχίζει να προσθέτει στο δυνητικό εξαγώγιμο όγκο φυσικού αερίου νέες ανακαλύψεις που επιβεβαιώνουν την ύπαρξη ενός συστήματος μικρών κοιτασμάτων περιμετρικά του υποθαλάσσιου όρους Ερατοσθένης, τα οποία ομοιάζουν ως προς τη γεωλογική τους προέλευση με το Ζορ αλλά υπολείπονται κατά πολύ του τεράστιου μεγέθους (περί τα 30 τρισ. κυβικά πόδια) του αιγυπτιακού κοιτάσματος.

Τα κοιτάσματα αυτά φαίνεται να είναι διεσπαρμένα μεταξύ τριών γειτονικών θαλασσοτεμαχίων του 6, του 7 και του 10, τα οποία αναπτύσσονται από διαφορετικές κοινοπραξίες. Η μία είναι η Exxon/Qatar Petroleum και αφορά το τεμάχιο 10 όπου έχει εντοπιστεί τον Μάρτιο του 2019 το δυνητικό κοίτασμα «Γλαύκος» και η άλλη είναι η κοινοπραξία ENI/Total Energies που έχει τα δικαιώματα στα τεμάχια 6 και 7 όπου έχουν εντοπιστεί τα δυνητικά κοιτάσματα «Κρόνος» (Αύγουστος 2022) και «Δίας» (Δεκέμβριος 2022). Το δυνητικό κοίτασμα «Δίας» των 2-3 τρισ. κυβικών ποδών είναι μικρό, μικρότερο και από τον «Γλαύκο» και την «Αφροδίτη» (4-4,5 τρισ. κ.π.) και ανάλογο, εάν όχι ταυτόσημο με τον «Κρόνο» (2,5 τρισ. κ.π.).

Από γεωπολιτικής ωστόσο απόψεως είναι πολύ σημαντικό διότι διαψεύδει στην πράξη την τουρκική ιμπεριαλιστική «Γαλάζια Πατρίδα» (Μαβί Βατάν), ακόμη και εάν οι εν λόγω ανακαλύψεις λαμβάνουν χώρα εκτός των σημερινών ορίων των τουρκικών διεκδικήσεων. Η αυθαιρεσία αυτών των διεκδικήσεων και ο απόλυτος γεωγραφικός τους παραλογισμός θα μπορούσε να επεκταθεί πολύ νοτιότερα των υφιστάμενων ορίων τους. Είναι η στάση αρχών που τηρεί η Αίγυπτος και η παρουσία των συγκεκριμένων διεθνών πετρελαϊκών εταιρειών στην κυπριακή ΑΟΖ που λειτουργούν ανασχετικά του ενδεχομένου περαιτέρω επέκτασης των τουρκικών διεκδικήσεων ή της λήψης επιθετικών ενεργειών για την παρεμπόδιση των κυπριακών γεωτρήσεων.

Η θέση του «Δία» –μόλις μάλιστα επιβεβαιωθεί ο στόχος «Καλυψώ»– είναι τόσο κοντά στον «Γλαύκο» και στον «Κρόνο», ώστε να επιτρέπει υπό προϋποθέσεις την κοινή τους εκμετάλλευση. Το συνδυαστικό δε δυναμικό των εν λόγω δυνητικών κοιτασμάτων μπορεί να γεμίσει άνετα έναν αγωγό EastMed εφόσον ανασχεδιαστεί η όδευσή του ώστε να τα προσεγγίσει και να διασφαλισθεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο η συμμετοχή της Αιγύπτου στο σχέδιο, ή μπορεί υπό την προϋπόθεση περαιτέρω σημαντικών (ή και σημαντικότερων) ανακαλύψεων περιμετρικά των υφισταμένων να υποστηρίξει ακόμη και ένα τερματικό LNG στην Κύπρο.

* O δρ Θεόδωρος Τσακίρης είναι αναπληρωτής καθηγητής Γεωπολιτικής και Ενεργειακής Πολιτικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

https://www.kathimerini.gr/economy/562197706/ti-simainei-to-koitasma-aerioy-dias-gia-ti-dynamiki-tis-na-mesogeioy/

Ενέργεια και ορυκτός πλούτος ψηλά στην ατζέντα των κυπριακών εκλογών

0

Σε προηγούμενο εκτενές άρθρο του iEpikaira (08/12/22) αναφέρθηκε ότι στις 8 Σεπτεμβρίου 2016 συνεδρίασε η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ με θέμα τις εξελίξεις στα ενεργειακά της Αν. Μεσογείου, παρουσία του τότε Πρέσβεως της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στην επιτροπή κατέθεσε και ο τότε Ειδικός Απεσταλμένος και νυν Ανώτερος Σύμβουλος Ενεργειακής Ασφάλειας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Άμος Χόκσταϊν (αρχιτέκτονας του γνωστού χάρτη Μπάιντεν, πολέμιος του EastMed και πρωτεργάτης του αμερικανικού non-paper), ο οποίος έκανε σοβαρές αποκαλύψεις ως προς τους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Αν. Μεσογείου και δη της Κύπρου (δείτε τα συμπεράσματα).

Στην επιτροπή προήδρευσε η Ιλένα Ρος-Λέτινεν (Πρόεδρος της Subcommittee on the Middle East and North Africa). Στον εναρκτήριο λόγο της σε κάποιο σημείο ανέφερε:
«Εάν αυτή η συνεργασία [σσ. ενεργειακή συνεργασία που είχε ως αποτέλεσμα τη σύσφιξη των σχέσεων Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ] συνεχιστεί και επεκταθεί για να συμπεριλάβει και άλλους περιφερειακούς δρώντες [σσ. Τουρκία(;)], το φυσικό αέριο θα μπορούσε να ενώσει την περιοχή όπως ο άνθρακας και ο χάλυβας έφεραν κοντά την Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο».
Η συγκεκριμένη δήλωση δεν θα μας έκανε εντύπωση εάν δεν εντοπίζαμε τον Νοέμβριο του 2018 -δύο χρόνια αργότερα- δήλωση σε συνέδριο του Economist -παρουσία της πρέσβειρας των ΗΠΑ στη Λευκωσία- του τότε ΥΠΕΞ και νυν υποψήφιου Πρόεδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, ο οποίος είπε ότι το φυσικό αέριο της Μεσογείου μπορεί να γίνει ότι ήταν ο χάλυβας στην Ευρώπη! Τελικά ποιός κλείνει το μάτι σε ποιόν;
Ο Ν. Χριστοδουλίδης από το 2016 ήταν πρόδηλο ότι δεν ήταν αντίθετος στα διάφορα σχήματα ενεργειακής συνεργασίας στην Αν. Μεσόγειο, ακόμη και με την Τουρκία και συγκεκριμένα με την κατασκευή ενός αγωγού φυσικού αερίου προς αυτήν. Η μόνη ένστασή του τότε ήταν ότι πρέπει προηγηθεί λύση του Κυπριακού πριν να περάσει αγωγός προς την Τουρκία μέσα από την Κυπριακή ΑΟΖ. 
Ειρήσθω εν παρόδω, οι Τούρκοι ανέκαθεν επιθυμούσαν έναν τέτοιο αγωγό –ανταγωνιστικό στον EastMed που θα υποδαυλίσει το 3+1 σχήμα και θα τους μετατρέψει σε ενεργειακό κόμβο μετακομιδής του φ/α της περιοχής– και προσπάθησαν να έρθουν σε συνεννόηση με το Ισραήλ, το οποίο μάλιστα πρότεινε τον συγκεκριμένο αγωγό στην Τουρκία όταν υπουργός ενέργειας ήταν ο Γιουβάλ Στάινιτζ κατά δήλωση του ιδίου, χωρίς όμως να επιτευχθεί τότε συμφωνία.
«Χάρτης Μπαίντεν»: Αγωγός προς Αλεξανδρέττα-Ισκεντερουν
Ο αγωγός αυτός αποτυπώνεται στον γνωστό «χάρτη Μπάιντεν» (παραπάνω). Θα ξεκινάει από την ισραηλινή ΑΟΖ με κατεύθυνση Βορειοανατολικά, θα διέρχεται την Κυπριακή ΑΟΖ (αυτήν που η Τουρκία θεωρεί ότι ανήκει αποκλειστικά στην ίδια και το ψευδοκράτος) και συγκεκριμένα από τα βυθοτεμάχια 13, 2 ενδεχομένως και το 3, και θα καταλήγει στην Αλεξανδρέττα (παρακάμπτοντας τη μεγαλόνησο) όπου θα μετατρέπεται πιθανόν σε LNG ή θα ενώνεται με τον αγωγό TANAP και εν συνεχεία με τον TAP προς την Ευρώπη (όπως προτείνει ο Ισραηλινός π. ΥΠΕΝ Γιουβάλ Στάινιτζ σε ντοκιμαντέρ του τουρκικού TRT World: στο 18:05). Για άλλη μια φορά αποδεικνύεται δηλαδή ότι οι ζυμώσεις/σχεδιασμοί στην Αν. Μεσόγειο είναι αποτυπωμένοι στον προφητικό χάρτη Μπάιντεν ο οποίος δημιουργήθηκε κατά πάσα πιθανότητα αρχές του 2015 -ή λιγότερο πιθανό τέλος του 2014-.
Εκτός όμως του Ν. Χριστοδουλίδη, και ο Ανδρέας Μαυρογιάννης -επίσης υποψήφιος Πρόεδρος- τίθεται ξεκάθαρα υπέρ ενός τέτοιου αγωγού προκειμένου να «ταράξουν τα λιμνάζοντα νερά» στο Κυπριακό. «Από τη στιγμή που το φυσικό αέριο θα αξιοποιηθεί αποκλειστικά για τις ανάγκες της Τουρκίας, τότε δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος. Κίνδυνος θα μπορούσε να προκύψει μόνον, εάν οι συγκεκριμένες ποσότητες φυσικού αερίου συνεισέφεραν θετικά ή αρνητικά, στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή επηρέαζαν τα συμφέροντα της Κυπριακής Δημοκρατίας» δήλωσε στο ΡΙΚ. Το ΑΚΕΛ μάλιστα σχολιάζοντας την δήλωση τότε, υπογράμμισε ότι η ενέργεια μπορεί να αποτελέσει «κλειδί της λύσης του Κυπριακού», και τάχθηκε υπέρ της πρότασης.
Την στάση του Α. Μαυρογιάννη σχολίασε και η ε/κ δημοσιογράφος Φανούλα Αργυρού στη Σημερινή Κύπρου (18/12/22) όπου έγραψε:
«[…] Όλο αυτό το διάστημα κάποιοι ξεσπάθωσαν στην φανερή υποστήριξη αγωγού προς Τουρκία πριν τη λύση του Κυπριακού μαζί και ο υποψήφιος Ανδρέας Μαυρογιάννης. Ειδικά όταν ο τελευταίος υποστηρίζει διαπραγματεύσεις από εκεί που έμειναν στο Κραν Μοντανά. Όταν είναι ξεκάθαρο το σχέδιο των Αμερικανών να βρουν τρόπους να έχει η Τουρκία μόνιμα πόδι στην Αν. Μεσόγειο με την σιωπηρή σύμφωνη γνώμη του Λονδίνου, (το οποίο έχυσε μαύρα δάκρυα για το αποτέλεσμα στο Κραν Μοντανά!) Τη μοιρασιά του θαλάσσιου πλούτου της Κυπριακής Δημοκρατίας με την Τουρκία (και πριν τη λύση!), που συνεπάγεται και την αναγνώριση των κατεχομένων με δύο κράτη, με ραχοκοκκαλιά την βρετανο-τουρκική Δικοινοτική, Διζωνική Ομοσπονδία».
Αντιδράσεις στην παραπάνω δήλωση του Α. Μαυρογιάννη υπήρξαν και από τους ανθυποψηφίους του, Γιώργο Κολοκασίδη (ο οποίος είπε ότι όχι μόνο δεν θα υποβοηθήσουν τέτοιες κινήσεις την επίλυση του κυπριακού αλλά θα την καταστήσουν δυσχερέστερη διότι θα κλιμακωθούν έτι περισσότερο οι τουρκικές απαιτήσεις), και Γεάδη Γεάδη (που διευκρίνισε ότι το Ε.ΛΑ.Μ όχι μόνο διαφωνεί κάθετα με την συγκεκριμένη εισήγηση, αλλά θεωρεί επικίνδυνους όσους προτείνουν συνεργασία με την Τουρκία στο θέμα του φ/α).
Σχετικά με το ζήτημα τοποθετήθηκε σε άλλη περίσταση και ο Αβέρωφ Νεοφύτου, ο οποίος ερωτηθείς κατά τη διάρκεια του 18ου Συνεδρίου του Economist στη Λευκωσία δήλωσε πως στόχος της Ευρώπης για το 2050 είναι να μεταβεί στην πράσινη ενέργεια και έτσι «πρέπει να βρούμε τρόπους πιο φθηνούς στην εμπορικοποίηση του φυσικού αερίου με τη γειτονιά μας, την Αίγυπτο, την Τουρκία και την Ιορδανία [σσ. ήδη αναφέρθηκε σε προηγούμενο άρθρο μας ότι από το 2021 υπάρχει συμφωνία εξαγωγής φυσικού αερίου από την κυπριακή και την ισραηλινή ΑΟΖ, υποθαλάσσια μεταφορά στην Αίγυπτο και μετατροπή σε LNG ΕΔΩ και ΕΔΩ και ΕΔΩ όπως αποτυπώνεται στον χάρτη Μπάιντεν]». Πρόσθεσε δε πως με τη λύση του Κυπριακού δεν αποκλείει(!) τη δημιουργία ενός αγωγού προς την Τουρκία.
Συμπερασματικά, διαπιστώνουμε ότι η ενέργεια και ο ορυκτός πλούτος της ΚΔ είναι ψηλά στην ατζέντα των προεδρικών εκλογών του Φεβρουαρίου 2023. Και απ’ ότι φαίνεται ήδη υπάρχουν δύο στρατόπεδα: το ένα βλέπει λύση στο κυπριακό με όχημα τον ενεργειακό πλούτο και το άλλο χαράσσει εναλλακτική πορεία. Τα υπόλοιπα τα αφήνουμε στην κρίση των ψηφοφόρων…
ΥΓ Σταχυολόγηση σχετικών δηλώσεων Αμερικανών αξιωματούχων:
-Ιλένα Ρος-Λέτινεν (πρόεδρος της Subcommittee on the Middle East and North Africa): «Νομίζω αυτό που πρέπει να δούμε τώρα μετά την εξομάλυνση των σχέσεων Ισραήλ και Τουρκίας, είναι το αν μπορεί να επιτευχθεί μια λύση στο νησί της Κύπρου, που θα ξεκλειδώσει την δυνατότητα κατασκευής αγωγού από το Ισραήλ μέσω Κύπρου προς την Τουρκία.»
–Τζόναθαν Ελκαϊντ (πρώην βοηθός υπουργός Εξωτερικών ΗΠΑ): «Έχουν γίνει συζητήσεις όχι μόνο για εξαγωγές [σσ. φυσικού αερίου] στην Κύπρο και στην Ελλάδα αλλά ακόμη και στην Τουρκία».
–Άμος Χόκσταϊν (πρώην Ειδικός Απεσταλμένος και νυν Ανώτερος Σύμβουλος Ενεργειακής Ασφάλειας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ): «Για να μπορέσει να συνειδητοποιήσει το οικονομικό όφελος της ενεργειακής ασφάλειας [η Τουρκία], πρέπει να συνάψει συμφωνία με την Κύπρο, γιατί ο αγωγός που θα οδεύει από το Ισραήλ στην Τουρκία περνάει από την ΑΟΖ της Κύπρου. Και πραγματικά ελπίζω και πιστεύω ότι η Τουρκία κατανοεί την κρίσιμη φύση και τη στρατηγική φύση ή το στοιχείο που έχει προστεθεί στις συζητήσεις για το Κυπριακό, δηλαδή την ενέργεια».

Πηγή: i-epikaira.blogspot.com

Τι σημαίνει το κοίτασμα αερίου «Δίας» για τη δυναμική της ΝΑ Μεσογείου

0

Από γεωπολιτικής απόψεως τα κοιτάσματα στα οικόπεδα 6, 7 και 10 είναι πολύ σημαντικά, καθώς διαψεύδουν στην πράξη την τουρκική ιμπεριαλιστική «Γαλάζια Πατρίδα»

Η έκτη κατά σειράν ανακάλυψη κοιτάσματος φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ από την έναρξη του γεωτρητικού προγράμματος της Λευκωσίας τον Σεπτέμβριο του 2011 και η δεύτερη για το 2022 μετά την ανακάλυψη του «Κρόνος» τον περασμένο Αύγουστο, επιτείνουν τις ήδη ισχυρές θετικές τάσεις ανάδειξης της Κύπρου αλλά και του συνόλου της Ανατολικής Μεσογείου σε σοβαρό εναλλακτικό πάροχο φυσικού αερίου για την Ευρωπαϊκή Ενωση. Η στρατηγική βαρύτητα της περιοχής ως δυνητικού εξισορροπιστή των ρωσικών εξαγωγών έχει αναδειχθεί εκ νέου στο πλαίσιο της επιδίωξης της Ε.Ε. να εκμηδενίσει την εισαγωγική της εξάρτηση από τις ενεργειακές εξαγωγές της Ρωσίας το συντομότερο δυνατόν και σε κάθε περίπτωση πριν από το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας.

Αν και αυτό έχει σε μεγάλο βαθμό επιτευχθεί ήδη στους τομείς των εξαγωγών λιγνίτη, πετρελαίου και πετρελαιοειδών, η πλήρης ευρωπαϊκή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολη απ’ ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί και λόγω της ύπαρξης δεκάδων μακροπρόθεσμων συμβολαίων πώλησης της Gazpromexport που περιλαμβάνουν ρήτρες υποχρεωτικής κατανάλωσης (take or pay) και λόγω της αύξησης των ρωσικών εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και της εν γένει οικονομικής ανταγωνιστικότητας του ρωσικού αερίου. Σε κάθε περίπτωση, η Ε.Ε. έχει επιδοθεί σε έναν αγώνα δρόμου τόσο έναντι του εαυτού της και εκείνων που εκτιμούν ότι ο ρωσοουκρανικός πόλεμος αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να εξαλείψουν τη βιομηχανία και τη ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρώπη, όσο και έναντι διεθνών, των αποκαλούμενων «αξιόπιστων» υπαρκτών και δυνητικών προμηθευτών που θα μπορούσαν να υποκαταστήσουν το ρωσικό φυσικό αέριο.

Το πρόβλημα της ευρωπαϊκής αξιοπιστίας εντοπίζεται μεταξύ άλλων και σε αυτή την εσωτερική αντίφαση που αντικατοπτρίζεται και στη «στρατηγική» του RepowerEU, την αναζήτηση μακροπρόθεσμων αξιόπιστων εναλλακτικών προμηθευτών αλλά και τον περιορισμό της μακροπρόθεσμης προμήθειάς τους προς την Ευρώπη εάν όχι το 2030 έως τις αρχές της επόμενης δεκαετίας. Προφανώς διαφεύγει από ορισμένους Ευρωπαίους αξιωματούχους το γεγονός ότι η ανάπτυξη νέων κοιτασμάτων –και γι’ αυτό πραγματικά μιλάμε– δεν γίνεται με ταχύτητα έκδοσης «δελτίων Τύπου» αλλά απαιτεί στην καλύτερη περίπτωση 3-5 έτη από τη στιγμή που θα ληφθεί η τελική επενδυτική απόφαση. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ακόμη και εάν δεν υπήρχε η αμφισημία της Ε.Ε. ως προς το μέλλον του φυσικού αερίου και διορθώνονταν τα τραγικά λάθη της περιόδου 2019-2022, οι νέες διαθέσιμες ποσότητες φυσικού αερίου που μπορούν να διασφαλισθούν σε μακροπρόθεσμη βάση για την Ε.Ε. είτε από την Κασπία είτε από την Ανατολική Μεσόγειο θα είναι διαθέσιμες περί το 2026-2028. Ως εκ τούτου καμία εμπορική οντότητα δεν πρόκειται να λάβει την τελική επενδυτική απόφαση εάν είναι να ξεκινήσει τις εξαγωγές της το 2027 για να αρχίσει να τις μειώνει το 2030.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ευρωπαϊκού ημι-παραλογισμού που αργά ή γρήγορα θα συγκρουστεί με την πραγματικότητα, η Κύπρος συνεχίζει να προσθέτει στο δυνητικό εξαγώγιμο όγκο φυσικού αερίου νέες ανακαλύψεις που επιβεβαιώνουν την ύπαρξη ενός συστήματος μικρών κοιτασμάτων περιμετρικά του υποθαλάσσιου όρους Ερατοσθένης, τα οποία ομοιάζουν ως προς τη γεωλογική τους προέλευση με το Ζορ αλλά υπολείπονται κατά πολύ του τεράστιου μεγέθους (περί τα 30 τρισ. κυβικά πόδια) του αιγυπτιακού κοιτάσματος.

Τα κοιτάσματα αυτά φαίνεται να είναι διεσπαρμένα μεταξύ τριών γειτονικών θαλασσοτεμαχίων του 6, του 7 και του 10, τα οποία αναπτύσσονται από διαφορετικές κοινοπραξίες. Η μία είναι η Exxon/Qatar Petroleum και αφορά το τεμάχιο 10 όπου έχει εντοπιστεί τον Μάρτιο του 2019 το δυνητικό κοίτασμα «Γλαύκος» και η άλλη είναι η κοινοπραξία ENI/Total Energies που έχει τα δικαιώματα στα τεμάχια 6 και 7 όπου έχουν εντοπιστεί τα δυνητικά κοιτάσματα «Κρόνος» (Αύγουστος 2022) και «Δίας» (Δεκέμβριος 2022). Το δυνητικό κοίτασμα «Δίας» των 2-3 τρισ. κυβικών ποδών είναι μικρό, μικρότερο και από τον «Γλαύκο» και την «Αφροδίτη» (4-4,5 τρισ. κ.π.) και ανάλογο, εάν όχι ταυτόσημο με τον «Κρόνο» (2,5 τρισ. κ.π.).

Από γεωπολιτικής ωστόσο απόψεως είναι πολύ σημαντικό διότι διαψεύδει στην πράξη την τουρκική ιμπεριαλιστική «Γαλάζια Πατρίδα» (Μαβί Βατάν), ακόμη και εάν οι εν λόγω ανακαλύψεις λαμβάνουν χώρα εκτός των σημερινών ορίων των τουρκικών διεκδικήσεων. Η αυθαιρεσία αυτών των διεκδικήσεων και ο απόλυτος γεωγραφικός τους παραλογισμός θα μπορούσε να επεκταθεί πολύ νοτιότερα των υφιστάμενων ορίων τους. Είναι η στάση αρχών που τηρεί η Αίγυπτος και η παρουσία των συγκεκριμένων διεθνών πετρελαϊκών εταιρειών στην κυπριακή ΑΟΖ που λειτουργούν ανασχετικά του ενδεχομένου περαιτέρω επέκτασης των τουρκικών διεκδικήσεων ή της λήψης επιθετικών ενεργειών για την παρεμπόδιση των κυπριακών γεωτρήσεων.

Η θέση του «Δία» –μόλις μάλιστα επιβεβαιωθεί ο στόχος «Καλυψώ»– είναι τόσο κοντά στον «Γλαύκο» και στον «Κρόνο», ώστε να επιτρέπει υπό προϋποθέσεις την κοινή τους εκμετάλλευση. Το συνδυαστικό δε δυναμικό των εν λόγω δυνητικών κοιτασμάτων μπορεί να γεμίσει άνετα έναν αγωγό EastMed εφόσον ανασχεδιαστεί η όδευσή του ώστε να τα προσεγγίσει και να διασφαλισθεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο η συμμετοχή της Αιγύπτου στο σχέδιο, ή μπορεί υπό την προϋπόθεση περαιτέρω σημαντικών (ή και σημαντικότερων) ανακαλύψεων περιμετρικά των υφισταμένων να υποστηρίξει ακόμη και ένα τερματικό LNG στην Κύπρο.

* O δρ Θεόδωρος Τσακίρης είναι αναπληρωτής καθηγητής Γεωπολιτικής και Ενεργειακής Πολιτικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

Καθημερινή