Αρχική Blog Σελίδα 1759

Εκμυστηρεύσεις του Σακίλ Ο’ Νιλ: O αδελφός μου ο Φασούλας, ο «Μέγας Αριστοτέλης» και γιατί έγινα ρεζίλι με τον Παρθενώνα

0

Μια ιδιαίτερα απολαυστική συνέντευξη παραχώρησε στο Ρήγα Δάρδαλη και την εκπομπή Pick n’ Roll του Βασίλη Σκουντή στην COSMOTE TV ο Σακίλ Ο’Νιλ, ο οποίος εξέφρασε την αγάπη που τρέφει στον Παναγιώτη Φασούλα, μοιράστηκε μια ντροπιαστική ανάμνηση από την επίσκεψή του στην Αθήνα, ενώ μίλησε και για τους contenders Μπακς και τον Γιάννη Αντετοκούνμπο, που θα μπορούσε να παίξει κάλλιστα στο NBA και τις προηγούμενες δεκαετίες.

Ξέρω ότι η πρώτη σου απάντηση σε κάτι σχετικό με την Ελλάδα θα είναι το όνομα Φασούλας: “Είναι φίλος μου. Φασούλα αδελφέ μου, σε αγαπώ. Ακολουθούν ο Baby Shaq και ο Γιάννης”..

Θυμάσαι τίποτα από τα παιχνίδια απέναντι στο Φασούλα στον ημιτελικό του παγκοσμίου το 1994 στο Τορόντο: “Αυτό που θυμάμαι είναι το ωραίο του μαλλί. Έκανε και μια κίνηση με το κεφάλι και το μαλλί πήγαινε πέρα δώθε και δυσκολευόσουν να τον μαρκάρεις. Υπήρξε ψηλός παίκτης με γλυκό άγγιγμα στη μπάλα αλλά είναι και ωραίος τύπος”

Έχεις ποτέ συναντήσει τον Baby Shaq, Σοφοκλή Σχορτσιανίτη; “Ναι, τον αντιμετώπισα όταν αγωνιζόμουν στο Κλίβελαντ”.

Δεν πήγε τελικά ποτέ στο ΝΒΑ. Θεωρείς ότι θα μπορούσε να έχει πάει;”Θα μπορούσε, όλα έχουν να κάνουν με την ευκαιρία, τις γνωριμίες…Νομίζω πως ήθελε να παίζει στην Ελλάδα”.

Ένα από τα πρώτα σου παρατσούκλια ήταν το Μεγάλος Αριστοτέλης. Ο Αριστοτέλης υπήρξε ο δάσκαλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου που δημιούργησε το βασίλειο της Μακεδονίας. Εσύ δημιούργησες μια αυτοκρατορία στο μπάσκετ. Ποιος έπαιξε το ρόλο του Αριστοτέλη στην περίπτωσή σου; “Ο Αριστοτέλης για μένα ήταν πιθανότατα ο Dr J, Τζούλιους Έρβιγκ. Τον παρακολουθούσα και μετά από αυτόν θα έλεγα πως ήταν ο Μάτζικ Τζόνσον. Έβλεπα αυτούς του παίκτες και ήθελα να γίνω σαν αυτούς και ήθελα όλα τα πρωταθλήματα που είχε ο Μάτζικ Τζόνσον, όλη τη δόξα, τα πάντα”.

Είσαι ένας από τους super stars που αποθεώνουν το Γιάννη. Τι τον διαφοροποιεί από τους αστέρες αυτής της εποχής;”Τον διαφοροποιεί το ότι παίζει δυνατά συνεχώς και με τον σωστό τρόπο. Όταν είσαι φίλαθλος, αυτό πρέπει να το σέβεσαι περισσότερο από οτιδήποτε. Δεν παίρνει ρεπό, δεν είναι αλαζονικός παίκτης, παίρνει φάουλ χωρίς να παραπονιέται, δουλεύει για την επόμενη φάση. Πρέπει να το σέβεται κανείς αυτό”.

Στην εποχή σου, θεωρείς ότι ο Γιάννης θα είχε την ίδια επίδραση; “Θα είχε κάποια επίδραση, ωστόσο τα δεδομένα είναι διαφορετικά. Εξαρτάται από την ομάδα στην οποία αγωνίζεσαι. Στην εποχή μου δεν τους άρεσε να βλέπουν εμάς τους παίκτες με ύψος πάνω από 2.10 να παίρνουμε τη μπάλα και να κινούμαστε στο παρκέ με αυτήν. Οπότε, πιθανότατα, θα είχε πάρει θέση στο post ως ψηλός.

Θα τα πήγαινε μια χαρά γιατί είναι στεγνός, δυνατός και τρέχει γρήγορα, οπότε όταν έπαιζα με τέτοιους παίκτες τους έλεγα: Αν η μπάλα αναπηδήσει ψηλά και δεν πάρεις ριμπάουντ, τρέξε. Ένας μας θα πάρει ριμπάουντ κι έτσι τους έλεγα να τρέχουν γιατί θα τους έδινα την πάσα, αυτοί θα μπορούσαν να κινηθούν με ντρίμπλα ή θα την κρατούσαν για να παίξουμε σετ παιχνίδι. Για να απαντήσω την ερώτηση όμως, ναι, θα τα κατάφερνε”.

Αγωνίστηκες δίπλα στον απίθανο Κόμπι Μπράιαντ. Πιστεύεις πως ο Γιάννης έχει τον ίδιο βαθμό εργατικότητας με εκείνον; “Δεν ξέρω πόσο εργατικός είναι ο Γιάννης, ο Κόμπι υπήρξε διαφορετικός αλλά βλέποντας τα πράγματα θα έλεγα ναι. Τον βλέπω μέσα στο παιχνίδι, είναι ασταμάτητος. Ο Κόμπι ήταν έτσι. Οι άνθρωποι έχουν διαφορετική νοοτροπία για το πως θα κάνουν τη δουλειά τους. Εγώ ας πούμε δεν έκανα πολλή προπόνηση γιατί όλα περνούσαν από το μυαλό μου, ήξερα ότι θα σε «τελειώσω» όταν έμπαινα στο γήπεδο, ούτως ή άλλως”.

Θα σούταρες σήμερα; “Δεν θα σούταρα τρίποντο ποτέ. Όλοι αυτοί οι ψηλοί που σουτάρουν, δεν ήταν καν στο παιχνίδι γιατί απέναντι σε μένα θα είχαν δύο φάουλ με το καλησπέρα και δεν θα σούταραν. Εγώ θα έπαιρνα τη μπάλα και θα έβαζα εύκολα καλάθια”.

Πιθανότατα μαζί με τον Κόμπι Μπράιαντ ήσασταν το καλύτερο δίδυμο παικτών για πολλά χρόνια στους Λέικερς. Έχεις μετανιώσει για την απόφαση που πήρες να φύγεις από την ομάδα; “Δεν έφυγα, παραχωρήθηκα με ανταλλαγή, οπότε δεν μετανιώνω για κάτι, πρόκειται για business. Μου όφειλαν χρήματα τα οποία δεν ήθελαν να μου δώσουν, συνεπώς με αντάλλαξαν. Έχει να κάνει μόνο με business”.

Τι πιστεύεις για το φετινό πρωτάθλημα; Θεωρείς τους Μπακς φαβορί; “Πάντα. Έχουν το Γιάννη και με έναν υγιή Μίντλτον παίζουν πάντα καλά. Υπάρχουν βέβαια και άλλες ομάδες στην Ανατολή που θα κάνουν κι αυτές θόρυβο. Όλα έχουν να κάνουν με την υγεία και την τύχη. Το Μιλγουόκι έχει πλάνο και ξέρει τι χρειάζεται. Πρέπει να είναι όλοι υγιείς. Πέρυσι έχασαν τον Μίντλτον για μερικά ματς και τους κόστισε”.

Τι θυμάσαι από την επίσκεψή σου στην Αθήνα; “Θυμάμαι ότι έγινα ρεζίλι όταν με ρώτησαν για τον Παρθενώνα και απάντησα πως δεν έχω πάει σε αυτό το club. Δεν ήμουν διαβασμένος και μάλιστα υπήρξε και ένα εκτενές άρθρο που έγραφε πως δεν ξέρω την ελληνική ιστορία. Την ξέρω τώρα και ανυπομονώ να επιστρέψω στην Ελλάδα. Φασούλα, σε αγαπώ αδελφέ μου”.

ΠΗΓΗ: sport24.gr

https://hellasjournal.com/2023/01/sakil-o-nil-gia-parthenona-otan-me-rotisan-gia-to-nao-apantisa-pos-den-echo-pai-se-afto-to-klamp-egina-rezili-video/

19FortyFive: Τα 5 μέρη στα οποία μπορεί να ξεκινήσει ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος το 2023

0

φωτ. Reuters

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία σήμανε το 2022 την έναρξη της μεγαλύτερης σύρραξης στην Ευρώπη από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Παράλληλα, όμως προκάλεσε τριγμούς παγκοσμίως, κλιμακώνοντας την ένταση σε ήδη τεταμένες σχέσεις. Σύμφωνα με ανάλυση του αμερικανικού γεωπολιτικού σάιτ 19FortyFive, ο μεγαλύτερος κίνδυνος για ξέσπασμα του Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου φέτος ανακύπτει από τις εξής πέντε περιοχές:

Ουκρανία

Αν και οι ανησυχίες περί κλιμάκωσης του πολέμου υποχώρησαν μετά το καλοκαίρι, η αδυναμία της Ρωσίας να καταλάβει περισσότερες περιοχές, αλλά και το ενδεχόμενο αδυναμίας των ουκρανικών δυνάμεων να συνεχίσουν να μάχονται επί μήνες, ενδέχεται να οδηγήσει μία από τις δύο πλευρές σε ακραία μέτρα. Δεδομένης της εμπλοκής των ΗΠΑ και των εταίρων της στην Ευρώπη, μία κλιμάκωση με χρήση πυρηνικών θα οδηγούσε σε σύγκρουση παγκόσμιας κλίμακας.

Ταϊβάν

Η ένταση στην περιοχή παραμένει, παρά τη μερική αποκλιμάκωση λόγω της υγειονομικής κρίσης στην Κίνα. Η πρόσφατη επίσκεψη της τέως προέδρου της αμερικανικής Βουλής, Νάνσι Πελόζι, στην Ταϊπέι, υποδηλώνει ότι οι ΗΠΑ παρακολουθούν, αλλά και ανησυχούν για τις εξελίξεις στην περιοχή. Σε περίπτωση σύγκρουσης, οι ΗΠΑ θα εμπλακούν, όπως και κατά πάσα πιθανότητα η Ιαπωνία, οδηγώντας σε πόλεμο μεγάλων δυνάμεων.

Ελλάδα-Τουρκία

Όπως αναφέρει το 19FortyFive, η κρίση στη Μεσόγειο «θάφτηκε» εν μέσω των συζητήσεων για ανανέωση του ΝΑΤΟ λόγω του ρωσοουκρανικού πολέμου. Τον τελευταίο χρόνο, οι εντάσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας έχουν αυξηθεί σημαντικά, σε μεγάλο βαθμό λόγω της στροφής της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής και της εγχώριας αδυναμίας του καθεστώτος Ερντογάν, αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανάλυση. Η τρέχουσα κρίση πυροδοτήθηκε από τις διαφωνίες στις έρευνες υδρογονανθράκων στο Αιγαίο, αν και το ζήτημα της εδαφικής κυριαρχίας υπήρχε επί δεκαετίες.

Παρότι δεν φαίνεται ιδιαίτερα πιθανό ένα μέλος του ΝΑΤΟ να επιτεθεί ανοιχτά εναντίον ενός άλλου μέλους, οι προηγούμενες διαφωνίες έχουν φέρει στο παρελθόν τις δύο χώρες ένα βήμα πριν τον πόλεμο, παρά τις δεσμεύσεις τους στο ΝΑΤΟ, σημειώνει το 19FortyFive. Τονίζεται επίσης ότι οποιαδήποτε σύγκρουση μεταξύ των δύο χωρών θα σημαίνει άμεση εμπλοκή του ΝΑΤΟ και είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα οδηγήσει σε κάποιο βαθμό σε παρέμβαση της Ρωσίας.

Κορεατική χερσόνησος

Η ένταση μεταξύ Πιονγιάνγκ και Σεούλ κλιμακώνεται τους τελευταίους μήνες, καθώς ο Νότος «απαντά» με επιθετική ρητορική έναντι των προκλήσεων του Βορά. Σύμφωνα με το 19FortyFive, η δυναμική μεταξύ των δύο κρατών χαρακτηρίζεται από ανυπομονησία: Ανυπομονησία της Βορείου Κορέας ότι ο κόσμος δεν παίρνει σοβαρά τις απειλές παρότι αποτελεί μεγάλη πυρηνική δύναμη και ανυπομονησία του Νότου ότι περιορίζεται λόγω της γειτονικής χώρας. Εάν ξεσπάσει πόλεμος στην περιοχή, τότε θα είναι πολύ πιο καταστροφικός από τον ρωσοουκρανικό και θα περιλαμβάνει πυρηνικές δυνάμεις.

Κίνα – Ινδία

Παρότι οι συγκρούσεις για την κατάληψη μικρών περιοχών σε ένα σχεδόν μη κατοικήσιμο ορεινό έδαφος παραμένουν περιορισμένες, κανένα από τα δύο κράτη δεν δείχνει διατεθειμένο να υποχωρήσει ούτε όμως έχει υπάρξει και λύση στο πρόβλημα. Έτσι ενδέχεται να καταλήξουν σε επίλυση του προβλήματος μέσω σύγκρουσης, η οποία είτε θα τερματίσει το ζήτημα είτε θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση.

moneyreview.gr 

Γαβριήλ Χαρίτος: Η εύφλεκτη Μέση Ανατολή στη σκιά του Ουκρανικού

0

Ο «πόλεμος πολιτισμών» του Ισραήλ, η επόμενη μέρα στο Παλαιστινιακό, το σενάριο κτυπήματος στο Ιράν και το ντόμιμο εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Την ώρα που μαίνεται ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι επιπτώσεις του διαμορφώνουν τη διεθνή σκηνή σε όλα τα επίπεδα, το μόνο δημοκρατικό κράτος στη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ, απέκτησε νέα κυβέρνηση η οποία χαρακτηρίζεται ως η πιο δεξιά κυβέρνηση που υπήρξε ποτέ. Ουσιαστικά το Ισραήλ μπαίνει σε μία περίοδο ενός ιδιότυπου εσωτερικού “πολέμου πολιτισμών” μεταξύ θεοκρατίας και εκκοσμίκευσης. Πώς αυτή η εξέλιξη θα επηρεάσει τη ταραχώδη Μέση Ανατολή, το Παλαιστινιακό; Θα προχωρήσει σε επίθεση κατά του Ιράν; Οι Συμφωνίες του Αβραάμ, ο καθορισμός των θαλάσσιων συνόρων με τον Λίβανο, όλα αυτά θα αντέξουν; Πώς θα διαμορφωθούν οι σχέσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο δεδομένης της επαναπροσέγγισης του Ισραήλ με την Τουρκία;

Σε μία εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη, ο δρ. Γαβριήλ Χαρίτος, ερευνητής του ΕΛΙΑΜΕΠ, του ισραηλινού Ινστιτούτου Μπεν-Γκουριόν και του κυπριακού Ινστιτούτου Μελετών Πολιτικής και Δημοκρατίας εκθέτει στη HuffPost Greece στο πλαίσιο του αφιερώματος «Ο κόσμος το 2023», τις εκτιμήσεις του για τις εξελίξεις που αναμένεται να μας απασχολήσουν το 2023 στην Μέση Ανατολή, στην Ανατολική Μεσόγειο και γενικότερα.

Ο κ. Χαρίτος ζει στο Ισραήλ και διδάσκει Ιστορία των Πολιτικών Σχέσεων Ισραήλ-Ελλάδας-Κύπρου στο Πανεπιστήμιο Μπεν-Γκουριόν. Παράλληλα, διδάσκει το ίδιο γνωστικό αντικείμενο ως επισκέπτης καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου και του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

Ο Δρ. Γαβριήλ Χαρίτος

Ο Δρ. Γαβριήλ Χαρίτος
.

– Στις 29 Δεκεμβρίου ορκίσθηκε η νέα κυβέρνηση Νετανιάχου με κύριο κορμό το κόμμα του Λικούντ και με εταίρους κόμματα των υπερορθόδοξων εβραίων και της άκρας δεξιάς. Στην ουσία πρόκειται για την πιο δεξιά κυβέρνηση στην Ιστορία της χώρας. Ποιες αλλαγές αναμένονται σε πολιτικό επίπεδο;

Δεν είναι η πρώτη φορά που το Ισραήλ κυβερνάται από κόμματα της Δεξιάς. Από την δεκαετία του ’90 το ισραηλινό πολιτικό σκηνικό χαρακτηρίζεται από πολλαπλές δεξιές αποχρώσεις. Οι επανειλημμένες εκλογικές αναμετρήσεις των τελευταίων τριών ετών έθεταν στο εκλογικό σώμα το απλό ερώτημα «Ναι ή Όχι Νετανιάχου», παρότι βαρύνεται με κατηγορητήρια που τον εμπλέκουν σε υποθέσεις διαφθοράς. Εν τέλει, το «Ναι» στον Νετανιάχου κέρδισε μία καθαρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Παράλληλα όμως, οι εκλογές της 1ης Νοεμβρίου ανέδειξαν μία νέα απόχρωση της Δεξιάς, με πρόσημο έντονα εθνοθρησκευτικό.

O πρόεδρος του Ισραήλ μαζί με τον νεοεκλεγέντα πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu σε μια οικογενειακή φωτογραφία με τα μέλη της νέας κυβέρνησης του Ισραήλ αμέσως μετά την ορκομωσία τους στις 29 Δεκεμβρίου 2022.

O πρόεδρος του Ισραήλ μαζί με τον νεοεκλεγέντα πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu σε μια οικογενειακή φωτογραφία με τα μέλη της νέας κυβέρνησης του Ισραήλ αμέσως μετά την ορκομωσία τους στις 29 Δεκεμβρίου 2022.
AMMAR AWAD VIA REUTERS

Τα κόμματα «Θρησκευτικός Σιωνισμός», «Εβραϊκή Ισχύς» και «Νόαμ» βρίσκονταν μέχρι τώρα στις παρυφές της νομιμότητας επειδή τα ηγετικά τους στελέχη, Μπετσαλέλ Σμότριτς, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ και Άβι Μαόζ, εξέφραζαν τον ιδεολογικό χώρο του ριζοσπαστικού εθνοθρησκευτικού κινήματος Καχ του δολοφονηθέντος ραβίνου Μεΐρ Καχάνα, ένα κίνημα που η ισραηλινή δικαιοσύνη και το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ κατέταξαν στην κατηγορία των παράνομων τρομοκρατικών-ρατσιστικών οργανώσεων. Αυτή είναι ουσιαστικά η ειδοποιός διαφορά της παρούσας κυβέρνησης Νετανιάχου, μιας και οι νέες δυνάμεις της ακροδεξιάς οραματίζονται μία περισσότερο θρησκευτική φυσιογνωμία του κράτους, της νομοθεσίας, των κοινωνικών ηθών και εν τέλει της καθημερινότητας μίας χώρας μεσανατολικής αλλά παραδοσιακά δυτικότροπης.

“ο Νετανιάχου και το Λικούντ είναι οι “αριστερότεροι” κυβερνητικοί εταίροι που καλούνται να καταστούν θεματοφύλακες της εκκοσμικευμένης δημόσιας εξουσίας”

Δεν είναι βέβαιο εάν τελικά οι ψηφοφόροι που ήθελαν τον επιστροφή του Βενιαμίν Νετανιάχου στην εξουσία, θα ήθελαν να αναιρεθεί η εκκοσμικευμένα φιλελεύθερη και δυτικότροπη φυσικογνωμία του Ισραήλ. Εάν λάβουμε υπ’ όψιν ότι σε καθαρά αριθμητικά δεδομένα η διαφορά συμπολίτευσης-αντιπολίτευσης συνίσταται σε μόνο 4.000 ψήφους, αντιλαμβανόμαστε ότι η νέα κυβέρνηση κινδυνεύει να αποδειχθεί πολιτισμικά αποξενωμένη από την εκκοσμικευμένη προοδευτική εβραϊκή κοινωνία αλλά και από τις κάθε είδους μειονότητες, εθνοτικές, θρησκευτικές και έμφυλες.

Ουσιαστικά, ο Νετανιάχου και το Λικούντ είναι οι “αριστερότεροι” κυβερνητικοί εταίροι που καλούνται να καταστούν θεματοφύλακες της εκκοσμικευμένης δημόσιας εξουσίας, η οποία αποτελεί και την βασικότερη παρακαταθήκη της ισραηλινής Αριστεράς, που ιστορικά ανάγεται στην παράταξη του πρώτου Πρωθυπουργού της χώρας, Δαυίδ Μπεν-Γκουριόν, ο οποίος και έθεσε κεντροαριστερές ιδεολογικές βάσεις στην φυσιογνωμία του εβραϊκού κράτους κατά τα πρώτα τριάντα χρόνια της ύπαρξής του.

Ήδη σημειώνονται οι πρώτες αντιδράσεις κατά του ενδεχομένου της “θεοκρατικοποίησης” της ισραηλινής πολιτικής ζωής και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι ο Νετανιάχου αναγκάζεται κατά καιρούς να διαβεβαιώσει δημόσια ότι το Ισραήλ δεν θα μετακυλήσει σε καθεστώς θεοκρατίας. Είναι η πρώτη φορά στην πολιτική του καριέρα που καλείται να αντιμετωπίσει τέτοιες τάσεις εκ των έσω και ήδη η κατανομή των υπουργικών θέσεων συνοδεύεται από ειδικές ρυθμίσεις που τέθηκαν για να του προσδώσουν ασφαλιστικές δικλείδες αποφυγής ενός τέτοιου κινδύνου.

“Το Ισραήλ ουσιαστικά μπαίνει σε μία περίοδο ενός ιδιότυπου εσωτερικού “πολέμου πολιτισμών” μεταξύ θεοκρατίας και εκκοσμίκευσης.”

Η τοπική αυτοδιοίκηση έχει ευρύτατες αρμοδιότητες καθορισμού της καθημερινότητας των πολιτών και τελικά σε εκείνην θα πέσει ο κλήρος να αποδείξει εάν θα μπορέσει να καταστεί ανάχωμα σε μία τάση θεοκρατικοποίησης της ισραηλινής πραγματικότητας.

Εκτιμώ ότι η εθνοθρησκευτική φυσιογνωμία της νέας κυβέρνησης Νετανιάχου θα κριθεί από την ισραηλινή κοινωνία στις επερχόμενες δημοτικές εκλογές τον Οκτώβριο του 2023. Θεσμικά οι Δήμοι και οι Κοινότητες έχουν την επιλογή να μην εφαρμόσουν κυβερνητικές αποφάσεις σε ζητήματα τήρησης των θρησκευτικών αργιών, του περιεχομένου του προγράμματος μαθημάτων των δημόσιων σχολείων, της λειτουργίας της συγκοινωνίας κατά το Εβραϊκό Σάββατο κλπ.

Στις βουλευτικές εκλογές που προηγήθηκαν οι Ισραηλινοί αποφάσισαν ότι θέλουν τον Νετανιάχου στην πρωθυπουργία. Στις δημοτικές εκλογές του Οκτωβρίου του 2023 θα κληθούν να αποφασίσουν εάν θέλουν να διατηρηθεί η εκκοσμικευμένη φυσιογνωμία του κράτους τους.

Το Ισραήλ ουσιαστικά μπαίνει σε μία περίοδο ενός ιδιότυπου εσωτερικού “πολέμου πολιτισμών” μεταξύ θεοκρατίας και εκκοσμίκευσης. Αυτό το έχει ξαναζήσει στην μακρινή δεκαετία του ’80. Τώρα όμως οι ισορροπίες είναι πολύ διαφορετικές.

Από την άλλη, τα πρώτα δείγματα γραφής του Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, μετά την υπουργοποίησή του, καταδεικνύουν ότι είναι σε θέση να αντιληφθεί την ανάγκη να επιδείξει ευελιξία. Δεν είναι σαφές εάν η ίδια ανάγκη γίνεται αντιληπτή από τους ομοϊδεάτες του Μπετσαλέλ Σμότριτς και Άβι Μαόζ.

Ο Νετανιάχου είναι ένας ευφυής πολιτικός με επίγνωση των ενδοϊσραηλινών ισορροπιών και γνωρίζει ότι η χώρα του δεν έχει την πολυτέλεια για ιδεολογικά και θρησκευτικά φορτισμένες εσωτερικές αντιπαραθέσεις. Γνωρίζει επίσης ότι η διακυβέρνηση Μπάιντεν, η αμερικανοεβραϊκή ομογένεια, ο αραβικός κόσμος και εν τέλει η διεθνής κοινότητα εν γένει δεν θα ανεχθούν ένα θεοκρατικό Ισραήλ. Έτσι, παρότι η νέα κυβέρνηση δείχνει ομοιογενής ιδεολογικά, η αλήθεια είναι διαφορετική.

Στιγμιότυπο στη Γάζα

Στιγμιότυπο στη Γάζα 
IBRAHEEM ABU MUSTAFA VIA REUTERS

– Παρουσιάζετε μία πραγματικότητα ανησυχητική, που δεν προλέγει κάτι καλό για το άλυτο Παλαιστινιακό. Πώς εκτιμάτε ότι θα εξελιχθούν οι σχέσεις Ισραήλ-Παλαιστινίων το 2023;

Σίγουρα δεν αναμένεται μία χρονιά εύκολη για το Παλαιστινιακό. Είναι σαφές ότι θα αποτελέσει μεγάλη έκπληξη εάν θα αρχίσουν ξανά οι ειρηνευτικές συνομιλίες κατά την ξεχασμένη εδώ και χρόνια λεγόμενη “διαδικασία του Όσλο”.

Η Παλαιστινιακή Αρχή, εμμέσως πλην σαφώς, ενθαρρύνεται από την διακυβέρνηση Μπάιντεν και την ΕΕ να διεθνοποιήσει εκ νέου το ήδη υπάρχον αδιέξοδο, εμπλέκοντας το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης που εντός διετίας θα πρέπει να συντάξει νομική γνωμάτευση κατά πόσον το ισραηλινό εποικιστικό πρόγραμμα στην Δυτική Όχθη συνιστά παράνομη de facto προσάρτηση.

Αλλά μέχρι τότε, τίθεται το ερώτημα εάν θα συνεχίσει ο συντονισμός μεταξύ του ισραηλινού στρατού και των παλαιστινιακών δυνάμεων ασφαλείας στην κοινή τους προσπάθεια να τεθεί υπό έλεγχο η άνοδος της δημοτικότητας της Χαμάς ή άλλων καινούργιων ριζοσπαστικών ενόπλων οργανώσεων των Παλαιστινίων, όπως για παράδειγμα του «Λάκκου των Λεόντων», που για την ώρα δρα στα περίχωρα της Τζενίν στο βόρειο τμήμα της Δυτικής Όχθης.

Παράλληλα, το θέμα μία πιθανής διαδοχής του Προέδρου Μαχμούντ Αμπάς δεν έχει επιλυθεί. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι όσο η ισραηλινή πλευρά υιοθετεί ακραίες θέσεις, αντίστοιχα φαινόμενα παρατηρούνται στην παλαιστινιακή κοινωνία, η οποία ουσιαστικά δεν γνωρίζει τι σημαίνουν οι λεγόμενες “δημοκρατικές διαδικασίες”. Έτσι παραμένει άγνωστο ποια θα είναι η επόμενη μέρα στην Παλαιστινιακή Αρχή όταν κάποια στιγμή μοιραίως ο Πρόεδρος Αμπάς δεν θα διοικεί την κυβέρνηση της Ραμάλα. Η ακυβερνησία γρήγορα μετατρέπεται σε αναρχία και θα είναι δύσκολο να αντιμετωπισθεί σε ενδοπαλαιστινιακό επίπεδο.

Το ενδεχόμενο ισραηλινής επανακατάληψης των εδαφών που ελέγχει αυτή τη στιγμή η Παλαιστινιακή Αρχή θα είναι καταστροφικό από πολλές απόψεις, και μέχρι πρότινος τα στρατιωτικά κέντρα αποφάσεων στο Ισραήλ απεύχονταν κάτι τέτοιο. Εκτιμώ ότι την ίδια άποψη θα υιοθετήσει και η παρούσα κυβέρνηση Νετανιάχου – και τότε θα δοκιμασθεί η εσωτερική της συνοχή. Ίσως και η επιβίωσή της.

Σαρμ ελ Σέιχ 7 Νοεμβρίου 2022 Ο πρόεδρος του Ισραήλ Isaac Herzog σε συνάντηση με τον πρόεδρο των ΗΑΕ Mohamed bin Zayed Al Nahyan

Σαρμ ελ Σέιχ 7 Νοεμβρίου 2022 Ο πρόεδρος του Ισραήλ Isaac Herzog σε συνάντηση με τον πρόεδρο των ΗΑΕ Mohamed bin Zayed Al Nahyan 
ANADOLU AGENCY VIA GETTY IMAGES

– Τα εσωτερικά ζητήματα που περιγράφετε σε συνδυασμό με τη στασιμότητα στο Παλαιστινιακό σίγουρα θα επηρεάσουν την εξωτερική πολιτική του Ισραήλ; Θα μπορέσουν να τηρηθούν οι Συμφωνίες του Αβραάμ;

Οι Συμφωνίες του Αβραάμ ήρθαν για να μείνουν. Αυτό επιθυμούν τόσο το Ισραήλ και οι αραβικές μοναρχίες που τις υπέγραψαν, όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες που τις εμπνεύστηκαν. Ήδη τα ΗΑΕ και το Μπαχρέιν, με καλοπροαίρετες “κινήσεις γνωριμίας” προς τον νέο Υπουργό Εθνικής Ασφαλείας, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ δείχνουν ότι δεν θέλουν να τον καταστήσουν αποσυνάγωγο. Πρέπει να λάβουμε υπ’όψιν ότι οι κυβερνήσεις των ΗΑΕ, του Μπαχρέιν, του Μαρόκου, της Αιγύπτου αλλά και της Σαουδικής Αραβίας, που διατηρούν διαύλους επικοινωνίας με το Ισραήλ αισθάνονται εκτεθειμένες πρωτίστως έναντι των δικών τους πολιτών. Μέχρι τώρα δείχνουν ότι προτίθενται να εξαντλήσουν τα όρια της υπομονής τους. Πολλά θα εξαρτηθούν από τις κινήσεις του Νετανιάχου, ο οποίος, για ακόμα μία φορά, θα κληθεί να αποτελέσει τον σκιώδη Υπουργό Εξωτερικών της χώρας του.

Από την άλλη, Ισραήλ και ΗΠΑ θα προσπαθήσουν να διευρύνουν τον κύκλο των αραβικών και μουσουλμανικών χωρών που θα εξομαλύνουν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ.

“ο μεγάλος στόχος των Ισραηλινών είναι η επίσημη εξομάλυνση των σχέσεων με τη Σαουδική Αραβία. Ωστόσο, ειδικά όσον αφορά την τελευταία περίπτωση, οι εξελίξεις στο Παλαιστινιακό αποτελούν τον καταλύτη.”

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση του Σουδάν, που καθυστερεί να ολοκληρώσει την διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεών του με το Ισραήλ εξ αιτίας της συνεχιζόμενης πολιτικής αστάθειας στο εσωτερικό του. Το Αζερμπαϊτζάν πρόκειται να ανοίξει πρεσβεία στο Τελ Αβίβ στο αμέσως επόμενο διάστημα. Η Μαυριτανία σκέφτεται να κάνει και εκείνη ανάλογο βήμα, ενώ πληροφορίες φέρουν και την Ινδονησία να το διαπραγματεύεται, παρότι το διαψεύδει επανειλημμένα. Το Ομάν προτίθεται να επιτρέψει σε ισραηλινές αεροπορικές εταιρείες να διασχίσουν τον εναέριο χώρο του.

Παράλληλα, ο μεγάλος στόχος των Ισραηλινών είναι η επίσημη εξομάλυνση των σχέσεων με τη Σαουδική Αραβία. Ωστόσο, ειδικά όσον αφορά την τελευταία περίπτωση, οι εξελίξεις στο Παλαιστινιακό αποτελούν τον καταλύτη. Δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο να τεθεί ξανά στο τραπέζι η σαουδαραβική ειρηνευτική πρωτοβουλία επίλυσης του Παλαιστινιακού. Δεν πρέπει ωστόσο να ξεχνάμε ότι η διακυβέρνηση του Μαχμούντ Αμπάς έχει φθαρεί χρονικά και ότι η φύση καθαυτή έχει τους δικούς της κανόνες. Θα ήταν ανώφελο να τεθεί επί τάπητος οποιασδήποτε μορφής νέα πρωτοβουλία για το Παλαιστινιακό τη στιγμή που το πολιτικό σκηνικό στη Ραμάλα παραμένει θνησιγενές, μεταφορικά αλλά και κυριολεκτικά.

– Επίσης τι αναμένουμε ή καλύτερα τι φοβόμαστε ότι μπορεί να συμβεί με το Ιράν;

Κατ’ αρχήν, αυτό που συμβαίνει εδώ και μήνες στο Ιράν είναι κάτι το πρωτόγνωρο για τα τοπικά δεδομένα. Όσο είναι δυνατόν να γνωρίζουμε από τις διαρροές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι διαμαρτυρίες συνεχίζονται και οι εσωτερικές ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες. Ωστόσο, εκτιμώ ότι το καθεστώς της Τεχεράνης έχει μάθει να διαχειρίζεται τα ζητήματα ”ευπρεπούς δημόσιας ένδυσης” και θεωρώ ότι δεν θα είναι το χιτζάμπ η αιτία να καταρρεύσει η θεοκρατία στη χώρα.

“το άγχος της Τεχεράνης επικεντρώνεται στο πρόβλημα των εθνοτικών και θρησκευτικών μειονοτήτων – ένα θέμα που η διεθνής επικαιρότητα ηθελημένα ή μη δείχνει να αγνοεί.”

Αντιθέτως, το ζήτημα που θα έχει την δυναμική να προκαλέσει δραστικές πολιτειακές αλλαγές παραμένει ο κίνδυνος των μειονοτικών-εθνοτικών εξεγέρσεων. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι κατά τη διάρκεια του 2022 οι ιρανικές μυστικές υπηρεσίες πραγματοποίησαν επανειλημμένες “ασκήσεις ετοιμότητας” στις βορειοδυτικές επαρχίες της χώρας, όπου διαβιούν οι μειονοτικές ομάδες των Αζέρων και των Κούρδων, ή στις νοτιοδυτικές επαρχίες με συμπαγή σουνιτικό αραβόφωνο πληθυσμό. Δεν πρέπει να αγνοηθούν και οι συντονισμένες διώξεις κατά της θρησκευτικής ομάδας των Μπαχάι, παρά το μικρό της μέγεθος. Όλα αυτά συνθέτουν ένα πλέγμα πολύπλοκο παζλ ισορροπιών, που μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το άγχος της Τεχεράνης επικεντρώνεται στο πρόβλημα των εθνοτικών και θρησκευτικών μειονοτήτων – ένα θέμα που η διεθνής επικαιρότητα ηθελημένα ή μη δείχνει να αγνοεί.

“εκτιμώ ότι το ενδεχόμενο ενός ισραηλινού κτυπήματος στο Ιράν μπορεί να βρίσκεται επί τάπητος, πλην όμως θα ήταν ίσως άκαιρο να συμβεί το 2023. Πολλά θα εξαρτηθούν από την έκβαση του πολέμου στην Ουκρανία.”

Όσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τη στάση που θα τηρήσουν από κοινού Ισραήλ, ΗΠΑ και οι αραβικές μοναρχίες του Κόλπου, θα πρέπει να λάβουμε υπ’όψιν ότι η στρατηγική επιλογή του Ιράν να συνταχθεί ανοικτά στο πλευρό της Ρωσίας στο Ουκρανικό αποτελεί και την βασική ασπίδα προστασίας του καθεστώτος της Τεχεράνης.

Σχηματικά, θα ήθελα να επισημάνω ότι η πορεία του πολέμου στην Ουκρανία συνδέεται άμεσα με την αύξηση – ή μείωση – της πιθανότητας ενός κοινού αμερικανοϊσραηλινού κτυπήματος στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Από την άλλη, παρά τις δημόσιες δηλώσεις ισραηλινών αξιωματούχων περί προετοιμασίας να πληγούν στρατιωτικά τα ιρανικά πυρηνικά εργοστάσια, η κυβέρνηση Νετανιάχου θα κληθεί να υπολογίσει πολύ προσεκτικά όχι μόνο τις συνέπειες μίας ιρανικής αντεπίθεσης, αλλά και τις συνέπειες μίας δραστικής διατάραξης των σχέσεών του με τη Ρωσία.

Λαμβάνοντας υπ’όψιν τα ανωτέρω δεδομένα, εκτιμώ ότι το ενδεχόμενο ενός ισραηλινού κτυπήματος στο Ιράν μπορεί να βρίσκεται επί τάπητος, πλην όμως θα ήταν ίσως άκαιρο να συμβεί το 2023. Πολλά θα εξαρτηθούν από την έκβαση του πολέμου στην Ουκρανία. Εκτός εάν τελικά, οι τεκτονικές αλλαγές στο διεθνές σύστημα αποδειχθούν τέτοιες, ώστε να μην είναι δυνατόν να αποφευχθεί κάτι μοιραίο.

– Πρόσφατα Ισραήλ και Λίβανος συμφώνησαν τον καθορισμό των θαλασσίων συνόρων τους, ανοίγοντας τον δρόμο για την εκμετάλλευση των λιβανικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου. Εκτιμάτε ότι οι όροι της θα τηρηθούν από τις δύο χώρες;

ANADOLU AGENCY VIA GETTY IMAGES

Η συγκεκριμένη συμφωνία, με όλες της τις παραδοξότητες, μπορώ να πω ότι είναι «καταδικασμένη» να τηρηθεί και από τις δύο πλευρές. Αρκεί να αναφέρω ότι την επίτευξή της χαιρέτισε και η κυβέρνηση της Τεχεράνης, επαινώντας τη ρεαλιστική στάση που επέδειξε η οργάνωση Χεζμπολάχ.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί και κάτι που μας έχει διδάξει η Ιστορία: Καμία ισραηλινή κυβέρνηση δεν “ξεστρώνει” κάτι που “έστρωσε” η προηγούμενη στις διμερείς περιφερειακές σχέσεις της χώρας, ανεξαρτήτως των πιθανών ιδεολογικών θέσεων που εκφράζουν οι κομματικοί της εταίροι.

Ωστόσο, ο Λίβανος αναμένεται να περάσει ακόμα μία κυβερνητική κρίση καθ’ όλη τη διάρκεια του 2023, δεδομένο που θα καθυστερήσει την υπογραφή αντίστοιχης συμφωνίας καθορισμού θαλασσίων συνόρων με τη γειτονική Συρία. Παρ’ όλα αυτά, υπό την πίεση της βαθιάς οικονομικής κρίσης που αντιμετωπίζει, δεν θα πρέπει να θεωρηθεί απίθανο, έστω την τελευταία στιγμή Βηρυτός και Δαμασκός να βρουν την χρυσή τομή – αυτή τη φορά με την παρέμβαση της Gazprom και της Μόσχας. Καμία εκδοχή δεν μπορεί να αποκλειστεί, ενώ πιθανότερη για την ώρα φαίνεται η πιθανότητα να υιοθετήσει η οργάνωση Χεζμπολάχ μία ηπιότερη στάση, τόσο στην εσωτερική πολιτική σκηνή, όσο και στην μεθόριο με το Ισραήλ. Οι φήμες περί επιβάρυνσης της υγείας του ηγέτη της Χασάν Νασράλα πληθαίνουν. Ο χρόνος θα δείξει εάν ευσταθούν.

9 Μαρτίου 2022 Κοινή συνέντευξη Τύπου του Τούρκου προέδρου Ρ. Τ. Ερντογάν με τον Ισραηλινό ομόλογό του Isaac Herzog στην Άγκυρα.

9 Μαρτίου 2022 Κοινή συνέντευξη Τύπου του Τούρκου προέδρου Ρ. Τ. Ερντογάν με τον Ισραηλινό ομόλογό του Isaac Herzog στην Άγκυρα.
XINHUA NEWS AGENCY VIA GETTY IMAGES

– Με την αλλαγή διακυβέρνησης στο Ισραήλ και με την εξομάλυνση των σχέσεων Ισραήλ-Τουρκίας τον περασμένο χρόνο, πιστεύετε ότι θα δούμε αλλαγές στις σχέσεις μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ;

Όπως σας ανέφερα προηγουμένως, το παρελθόν μας διδάσκει πως ό,τι «στρώνει» μια προηγούμενη ισραηλινή κυβέρνηση δεν «ξεστρώνει» η επόμενη, ανεξάρτητα των ιδεολογικών διαφορών που πιθανώς υπάρχουν. Ας μην ξεχνάμε ότι η προσέγγιση Ισραήλ-Ελλάδας-Κύπρου σημειώθηκε για πρώτη φορά επί διακυβέρνησης Νετανιάχου και ότι το ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών ελέγχεται πλήρως από το δικό του πολιτικό περιβάλλον.

Η προηγούμενη κυβέρνηση των Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ απέδειξε ότι είναι σε θέση να τηρήσει λεπτές ισορροπίες μεταξύ Ελλάδας/Κύπρου και Τουρκίας. Ουσιαστικά, ακολούθησε τη σύσταση του πάλαι ποτέ Προέδρου του Ισραήλ, Σιμόν Πέρες, ο οποίος εξέφρασε την άποψη ότι το Ισραήλ θα πρέπει να συνεργαστεί με τον ελληνικό παράγοντα στα ζητήματα που σχετίζονται με την Ευρωπαϊκή Ένωση και την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο – και αντίστοιχα να βρει κοινά σημεία αναφοράς με την Τουρκία για την αντιμετώπιση κάθε κινδύνου που αντιμετωπίζει η ισραηλινή ασφάλεια εξ ανατολών.

“Αθήνα και Λευκωσία δεν πρέπει να ξεχνούν το συγκριτικό τους πλεονέκτημα να ανήκουν στην ομάδα των ώριμων δημοκρατιών της Ευρώπης. Το πλεονέκτημά τους αυτό οφείλουν να το υπενθυμίζουν στο Ισραήλ…”

Εκτιμώ ότι την ίδια γραμμή θα κληθεί να εφαρμόσει η νέα κυβέρνηση Νετανιάχου, με την διαφορά ότι θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα σώμα εμπειρογνωμόνων που θα διασυνδέει τα Υπουργεία Εξωτερικών του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου προς αποφυγή εκπλήξεων. Την τακτική αυτή, άλλωστε, επέλεξαν να εφαρμόζουν Άγκυρα και Ιερουσαλήμ κατά τη συνάντηση Ερντογάν-Χέρτσογκ τον Μάρτιο του 2022, θέτοντας σε νέα βάση τις διμερείς σχέσεις Ισραήλ-Τουρκίας.

Για καλή τύχη, τόσο η Κύπρος και η Ελλάδα, όσο και η Τουρκία, βρίσκονται σε προεκλογική περίοδο. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ικανό χρονικό διάστημα αμοιβαίας προσαρμογής της Αθήνας, της Λευκωσίας και της Άγκυρας με τα νέα δεδομένα που τυχόν θα παρουσιαστούν από τους άπειρους – και ενδεχομένως, άκομψους – χειρισμούς των ακραίων φωνών που καλείται να ανεχθεί ο Νετανιάχου στην δική του κυβέρνηση.

“Είναι απαραίτητο να εμπεδωθεί ακόμα περισσότερο η στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Ωστόσο, οι ελληνικές και κυπριακές αυταπάτες θα πρέπει να μετριασθούν. Σε ένα ενδεχόμενο θερμό επεισόδιο με την Τουρκία, Ελλάδα και Κύπρος θα κληθούν να στηριχθούν στις δικές τους δυνάμεις.”

Αθήνα και Λευκωσία δεν πρέπει να ξεχνούν το συγκριτικό τους πλεονέκτημα να ανήκουν στην ομάδα των ώριμων δημοκρατιών της Ευρώπης. Το πλεονέκτημά τους αυτό οφείλουν να το υπενθυμίζουν στο Ισραήλ, ειδικά όταν η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί πολύ προσεκτικά κατά πόσον ο νεαρός ισραηλινός κοινοβουλευτισμός θα διαχειριστεί ακραίες εθνοθρησκευτικές φωνές.

Ένα λεπτό ζήτημα που θα αρχίσει να αναδεικνύεται είναι ο σεβασμός των δικαιωμάτων του Ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου Ιεροσολύμων και εάν Αθήνα και Λευκωσία συνειδητοποιήσουν την δύναμή τους, ίσως θα μπορέσει να διασωθεί ό,τι χάθηκε επί πατριαρχίας Ειρηναίου.

Παράλληλα, είναι απαραίτητο να εμπεδωθεί ακόμα περισσότερο η στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Ωστόσο, οι ελληνικές και κυπριακές αυταπάτες θα πρέπει να μετριασθούν. Σε ένα ενδεχόμενο θερμό επεισόδιο με την Τουρκία, Ελλάδα και Κύπρος θα κληθούν να στηριχθούν στις δικές τους δυνάμεις. Το Ισραήλ έχει ήδη πολλά ανοικτά μέτωπα, κάτι που έχει δηλώσει ευθέως και εμμέσως προς κάθε κατεύθυνση.

“οι επικείμενες βουλευτικές εκλογές με ένα σύστημα μη-δοκιμασμένο, είναι πιθανό να παρασύρει την Ελλάδα σε μία μακρά περίοδο πολιτικής ρευστότητας. Ας ελπίσουμε ότι αυτό το δεδομένο δεν θα αποβεί μοιραίο για την ομαλή εξέλιξη των σχέσεών της με το Ισραήλ, τη στιγμή που η Τουρκία θα έχει ήδη αναδείξει τον δικό της Πρόεδρο…”

Όσο για την ενεργειακή συνεργασία – η Ελλάδα καλείται να καθορίσει τα του οίκου της. Έχει ήδη αναβάλει να προσδιορίσει εμπράκτως τον δικό της ρόλο στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου.

Από την άλλη, οι επικείμενες βουλευτικές εκλογές με ένα σύστημα μη-δοκιμασμένο, είναι πιθανό να παρασύρει την Ελλάδα σε μία μακρά περίοδο πολιτικής ρευστότητας. Ας ελπίσουμε ότι αυτό το δεδομένο δεν θα αποβεί μοιραίο για την ομαλή εξέλιξη των σχέσεών της με το Ισραήλ, τη στιγμή που η Τουρκία θα έχει ήδη αναδείξει τον δικό της Πρόεδρο.

– Αναπτύξατε λεπτομερώς τις εκτιμήσεις σας για τις περιφερειακές εξελίξεις στην Μέση Ανατολή και στην διαμόρφωση των σχέσεων Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Ποιες είναι οι λεπτομέρειες που ίσως πέρασαν απαρατήρητες;

Δυστυχώς δείχνει να έχει περάσει απαρατήρητη η συστηματική προσπάθεια της Τουρκίας να νομιμοποιήσει το παράνομο διοικητικό μόρφωμα που έχει δημιουργήσει στα κατεχόμενα εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ο αντιπρόεδρος της Γκάμπιας επισκέφθηκε επίσημα την «ΤΔΒΚ», προλέγοντας ότι πρόκειται να αναβαθμίσει τις διπλωματικές της σχέσεις με το ψευδοκράτος.

Παράλληλα, η Τουρκία αναβάθμισε το καθεστώς της «ΤΔΒΚ» στην ένωση των τουρκογενών κρατών της Κεντρικής Ασίας, που αποτελούσαν τμήματα της πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ένωσης.

Πρόκειται για δύο εξελίξεις εξαιρετικά σημαντικές, οι οποίες, εάν συνδυαστούν με την έντονη τουρκική παρουσία στην Αφρική, κινδυνεύουν να λάβουν μορφή χιονοστιβάδας καθ’ όλο το 2023.

Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι παντελώς απούσες στην Αφρική, τη στιγμή που το ποσοστό των αφρικανών πολιτών που έχουν εγκατασταθεί μόνιμα στην κατεχόμενη Κύπρο είναι σε θέση να δημιουργήσουν το ενδιαφέρον και σε άλλες χώρες όπως η Γκάμπια να αναβαθμίσουν τις σχέσεις τους με το παράνομο καθεστώς. Ήδη η Κυπριακή Δημοκρατία αποφάσισε να ανοίξει πρεσβεία στην Γκάμπια. Είναι αναγκαίο και η Ελλάδα να αναλάβει ανάλογες πρωτοβουλίες και να ενισχύσει την Κυπριακή Δημοκρατία να αποκτήσει παρουσία σε χώρες απρόσιτες.

“Είναι απαραίτητο η Κυπριακή Δημοκρατία να δώσει το παρόν στα διεθνή fora που μόνο αυτή ανήκει, και παράλληλα η Ελλάδα να επιδιώξει ενεργό ρόλο σε αυτά. Παράλληλα, είναι αναγκαίο η Αθήνα να αρχίσει να δίνει το δικό της παρόν σε πρωτεύουσες μακρινές και άγνωστες σε αυτήν μέχρι τώρα, για να αποφευχθούν τα χειρότερα όσο είναι καιρός.”

Απαγορεύεται στην ελληνική και κυπριακή πλευρά να βρεθούν προ εκπλήξεων. Αρκεί να θυμηθούμε την αμηχανία της Αθήνας μετά την υπογραφή του τουρκολυβικού μνημονίου, αμηχανία η οποία οφείλεται αποκλειστικά στην διπλωματική αδράνεια δεκαετιών. Μαζικές “αναγνωρίσεις” ή “αναβαθμίσεις” της «ΤΔΒΚ» εκ μέρους αφρικανικών κυβερνήσεων θα δώσουν ίσως την χαριστική βολή στην πιθανότητα επανένωσης της Κύπρου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα ελληνικά περιφερειακά συμφέροντα σε πλείστους τομείς.

Η μελέτη της Ιστορίας του Κυπριακού διδάσκει πολλά και η ελληνική πλευρά, αλλά και έως ενός σημείου και η κυπριακή, επιμένουν να μην εμπεδώνουν.

Είναι απαραίτητο η Κυπριακή Δημοκρατία να δώσει το παρόν στα διεθνή fora που μόνο αυτή ανήκει, και παράλληλα η Ελλάδα να επιδιώξει ενεργό ρόλο σε αυτά.

Παράλληλα, είναι αναγκαίο η Αθήνα να αρχίσει να δίνει το δικό της παρόν σε πρωτεύουσες μακρινές και άγνωστες σε αυτήν μέχρι τώρα, για να αποφευχθούν τα χειρότερα όσο είναι καιρός.

– Σε ποιόν θα ανήκει το 2023;

Σε όποιον επωφεληθεί από την τελική έκβαση του πολέμου στην Ουκρανία – εάν βέβαια υποθέσουμε ότι το 2023 θα αναδείξει τον αδιαμφισβήτητο νικητή.

www.huffingtonpost.gr/entry/yavriel-charitos-e-eeflekte-mese-anatole-ste-skia-toe-oekranikoe_gr_

Κ. Κυριακόπουλος: Η Ελλάδα… Η Τουρκία… Και τα κρίσιμα στοιχήματα των Αμερικανών

0

του Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Η πολιτική τάξη στην χώρα μας, αρνείται να συνειδητοποιήσει πως, η περεταίρω κλιμάκωση της επιθετικής ρητορικής από την Άγκυρα, η γενικευμένη αμφισβήτηση του κύρους και των προβλέψεων των Συνθηκών και η επικαιροποίηση του επιθετικού πολεμικού δόγματος (casus belli) μέσω της οποίας επιδιώκεται να εναρμονιστεί η ενεργή και διαρκής πολεμική απειλή με το νέο πλέγμα των αυθαίρετων απαγορεύσεων που επιχειρεί να επιβάλει de facto η Τουρκική πολιτικοστρατιωτική ηγεσία, δεν συνιστούν ένα εφήμερο επικοινωνιακό εργαλείο που επιστρατεύεται για να εξυπηρετήσει πιεστικές εκλογικές ανάγκες του Ερντογάν και του πολιτικού του επιτελείου…

Όλα τα παραπάνω, είναι στοιχεία που αποτυπώνουν την ωμότητα της επιθετικής στρατηγικής ενός περιφερειακού δρώντα ο οποίος επιδιώκει:

  • Τον γενικευμένο επαναπροσδιορισμό του γεωπολιτικού αποτυπώματος που του αναγνωρίζουν οι διεθνείς συνθήκες…
  • Την ουσιαστική διεύρυνση του ζωτικού χώρου μέσα στον οποίο επιδιώκει να δρα πρωταγωνιστικά στο πλαίσιο του αναβαθμισμένου ρόλου που διεκδικεί στο περιβάλλον της νέας αρχιτεκτονικής της ισχύος και φυσικά… 
  • Την οριστική τροποποίηση των όρων που θα προσδιορίζουν την θέση του στην περιφερειακή ισορροπία.

Με απλά λόγια, αυτό που έχουμε απέναντί μας, δεν είναι μια αδόκιμη διαχείριση που τροφοδοτεί με ένταση τις διμερείς σχέσεις προκειμένου να εξυπηρετηθούν πρόσκαιρες πολιτικές σκοπιμότητες της άλλης πλευράς. Αυτό που έχουμε απέναντί μας, είναι η συνολική προσαρμογή της Τουρκικής Εξωτερικής πολιτικής στην κατεύθυνση που απαιτεί η προώθηση της συνολικής αναθεωρητικής ατζέντας της Τουρκίας και αυτή η ατζέντα είναι στρατηγική και στρατηγικά είναι τα συμφέροντα που καλείται να εξυπηρετήσει.

Η Ελλάδα λοιπόν, στο πλαίσιο της επιθετικής στρατηγικής την οποία υιοθετεί η Τουρκία, δεν αποτελεί μέρος ενός πολιτικού αφηγήματος που προορίζεται να εξυπηρετήσει πρόσκαιρες εκλογικές ανάγκες που σχετίζονται με τις πολιτικές διεργασίες στην γειτονική χώρα. Η Ελλάδα, από την φύση της και εξ αιτίας της θέσης της, αποτελεί εμπόδιο στην υλοποίηση της Τουρκικής στρατηγικής και ως εκ τούτου η στοχοποίησή της από την Εξωτερική πολιτική της Άγκυρας, θα είναι διαρκής και αμετάκλητη.

Η μετατροπή της Τουρκίας σε ισχυρή αεροναυτική δύναμη, προϋποθέτει την γεωπολιτική ακύρωση της χώρας μας ή στην καλύτερη περίπτωση την μετατροπή της σε χώρο περιορισμένης κυριαρχίας, ούτως ώστε να καταστεί εφικτή η διασφάλιση ενισχυμένης κυριαρχίας από τα επιτελεία της Άγκυρας. Από αυτήν την άποψη, το αφήγημα της «Γαλάζιας πατρίδας» δεν συνιστά ένα προσωρινό επικοινωνιακό τερτίπι, αλλά μια κορυφαία στρατηγική επιδίωξη από την οποία η Άγκυρα δεν πρόκειται να αποστασιοποιηθεί και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο προσαρμόζει και το επιθετικό πολεμικό της δόγμα στα μέτρα αυτού του αφηγήματος. Το αφήγημα της «Γαλάζιας πατρίδας» επίσης, ΔΕΝ προέκυψε ως απότοκος των ενεργειακών ευκαιριών, γι’ αυτό και δεν τιθασεύεται με ανοησίες, εξευμενισμούς και παραχωρήσεις. Οι ενεργειακές εξελίξεις απλώς επιτάχυναν τις διαδικασίες που σχετίζονται με την δυναμική προώθηση της επιθετικής ατζέντας.

Οφείλουμε λοιπόν να είμαστε ξεκάθαροι. Η Ελληνική Εξωτερική πολιτική, ΔΕΝ μπορεί να συνεχίσει να πελαγοδρομεί στα ανατροφοδοτούμενα αδιέξοδα που συντηρούν ο ερασιτεχνισμός και οι επικίνδυνες αυταπάτες. Η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει να αγοράζει χρόνο «ΜΗ ΠΟΛΕΜΟΥ», επενδύοντας σε Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και σε διερευνητικές συνομιλίες που δεν οδηγούν πουθενά. Η Ελλάδα επίσης δεν μπορεί να συνεχίσει να τοποθετεί την γραμμή του τερματισμού της έντασης στην ολοκλήρωση της Τουρκικής εκλογικής διαδικασίας, ούτε βεβαίως να εναποθέτει τις ελπίδες της για την αποτροπή της Τουρκικής επιθετικότητας στην διαμεσολάβηση και στην παρουσία των Αμερικανών και των Αμερικανικών βάσεων.

Η Ελλάδα δεν είναι παράμετρος των Τουρκικών εκλογών. Είναι εμπόδιο στα φιλόδοξα σχέδια της Άγκυρας για την δημιουργία του ισχυρού αεροναυτικού imperium και αυτόν τον ρόλο της οφείλει να τον δικαιώσει…

Η Ελλάδα δεν έχει κανέναν απολύτως λόγο αυτήν την στιγμή να εμπλέκεται και ουσιαστικά να παγιδεύεται σε διαδικασίες μυστικής διπλωματίας με την Άγκυρα, σε μια προσπάθεια να διευκολύνει την διαχείριση των Αμερικανικών αδιεξόδων με δικές της υπαναχωρήσεις και συμβιβασμούς. Αντιθέτως έχει κάθε λόγο να αναπροσανατολίσει ΚΑΙ την μυστική διπλωματία, σε άλλους περιφερειακούς δρώντες που ΚΑΙ θα ήθελαν, αλλά ΚΑΙ θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε οριστικό ναυάγιο τους σχεδιασμούς της Άγκυρας ΚΑΙ στην Μεσόγειο ΚΑΙ στα Βαλκάνια ΚΑΙ στην Β. Αφρική ΚΑΙ στην Μ. Ανατολή…

Η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει να βασίζεται στα ανιστόρητα μυθεύματα για την δήθεν στήριξη των Αμερικανών, την οποία ουδέποτε είχε ούτε και πρόκειται να έχει στο μέλλον. Οι υποτιθέμενες παρεμβάσεις νουθεσίας των Αμερικανών, είναι προσχηματικές, ανέξοδες και αποτελούν την ελάχιστη συνεισφορά – χωρίς κανένα όμως πρακτικό αντίκρισμα – για την Ελλάδα που τους έχει παραχωρηθεί για την μετατροπή της σε μια απέραντη Αμερικανική βάση. Αυτές οι παρεμβάσεις εξισορρόπησης, δεν έχουν καμία απολύτως βαρύτητα για τους Τούρκους επιτελείς. Δεν έχουν κανέναν απολύτως λόγο να ασχοληθούν με αυτές οι Τούρκοι επιτελείς, όταν γνωρίζουν ότι την αμέσως επόμενη στιγμή μπορούν να τις ακυρώσουν πλήρως, ακόμη και στο επίπεδο των εντυπώσεων, με την ενεργητική και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική που ασκούν, σε πεδία ευρύτερου ενδιαφέροντος…

Αλλά και οι Αμερικανοί, γνωρίζοντας ότι απέναντί τους έχουν την Τουρκία, όχι ως πρόθυμο υποτελή, αλλά ως χειραφετημένο γεωπολιτικό δρώντα που επιδιώκει την στρατηγική της αυτονομία στο διεθνές σύστημα, ξέρουν καλά πως το κρίσιμο στοίχημα και για τους ίδιους, είναι να επενδύσουν στην στρατηγική συνεργατικότητα με μια χειραφετημένη Τουρκία και όχι να κανακέψουν την δεδομένη Ελλάδα που αναζητεί εναγωνίως την επιβίωσή της με όρους παρασιτικού προστατευτισμού, εγκαταλείποντας επί της ουσίας κάθε σκέψη για την ουσιαστική στρατηγική της ενδυνάμωση…

Η Ελλάδα τέλος, δεν μπορεί να συνεχίσει να μην αντιλαμβάνεται, ότι η Τουρκική επιθετική εξωτερική πολιτική, δομείται στην βάση μιας ενιαίας και ολοκληρωμένης αντίληψης ενός νεο-οθωμανικού μεγαλοϊδεατισμού, που αναπτύσσεται στο έδαφος τριών Ηπείρων και ως εκ τούτου δεν εγκλωβίζεται στους θεατρινισμούς των ΜΟΕ, ούτε βεβαίως σε ηθικά ψευτοδιλήμματα για την συνοχή της ΝΑ πτέρυγας του ΝΑΤΟ για την οποία δεν δίνει δεκάρα τσακιστή και πάντως σε καμία περίπτωση δεν τοποθετεί πάνω από τις δικές της ιδιαίτερες και ευρύτερες γεωστρατηγικές επιδιώξεις…

Αυτός είναι και ο λόγος που επιμένουμε στην ανάγκη να υπάρξει στροφή στην κυρίαρχη στρατηγική σκέψη. Μια στροφή που θα σηματοδοτήσει την οριστική ρήξη με τα μυθεύματα του εξευμενισμού και της «συνεννόησης»… Μια στροφή που θα εξασφαλίσει την απόλυτη επίγνωση του ιστορικού ρόλου που καλείται να διαδραματίσει η χώρα μας και που θα απεξαρτήσει πλήρως τις αναγκαίες πολιτικές που θα κληθούν να υπηρετήσουν αυτόν τον ρόλο, από τα πολιτικά παιχνίδια στα οποία δεν διστάζει να καταφύγει το πολιτικό της προσωπικό προκειμένου να εξασφαλίσει την πολιτική του μακροημέρευση… Μια στροφή που θα καταστήσει την πατρίδα μας απρόβλεπτη και υπολογίσιμο περιφερειακό δρώντα, ικανή και αποφασισμένη να υπερασπιστεί – πριν απ όλα και πάνω απ’ όλα – την στρατηγική της επιβίωση και Ανάπτυξη, στο πλαίσιο μιας νέας Μεγάλης Ιδέας που θα κληθεί να προασπίσει τα συμφέροντα και τα ιστορικά δίκαια του Ελληνισμού στο σύνολό του.

Μια στροφή η οποία σε τελευταία ανάλυση θα εδράζεται σε μια ολοκληρωμένη Εθνική στρατηγική, που δεν θα υποτάσσεται στην «συμμαχική» προσχηματολογία… Που θα έχει την αποφασιστικότητα να δραπετεύσει οριστικά από τις φαύλες και αδιέξοδες λογικές του ΜΗ ΠΟΛΕΜΟΥ, υιοθετώντας ένα διαφορετικό δόγμα ικανό να εμπνεύσει ανασφάλεια και αποτροπή… Μια στροφή που θα μπορεί στο περιβάλλον της να γαλουχηθεί μια νέα πολιτική γενιά απαλλαγμένη πλήρως από τις κακοδαιμονίες και την μιζέρια των χειραγωγούμενων ανδρείκελων και των κάθε λογής χαρτογιακάδων…

Δυσμενείς οιωνοί για το 2023Αβεβαιότητες, απειλές και κίνδυνοι για τον Ελληνισμό

0

03/01/2023

Η Επιτελική Ομάδα της ΕΛ.ΑΝΤ.

Στο παγκόσμιο γίγνεσθαι του σημερινού πολυπολικού κόσμου λαμβάνουν χώρα μεγάλες ανακατανομές ισχύος. Η παγκοσμιοποίηση υποχωρεί και τα εθνικά κράτη αναλαμβάνουν πάλι τους βασικούς ρόλους: Στήριξη και χρηματοδότηση βασικών παραγωγικών κλάδων, εθνικοποίηση υποδομών, οικονομικές ενισχύσεις, δασμολογική προστασία και ιδιαίτερα ενεργειακή  ασφάλεια. Στην ΕΕ και την Ευρωζώνη, ως την πλέον προωθημένη μορφή της παγκοσμιοποίησης, κάθε μεταβολή είναι πολύ δύσκολη ως αδύνατη γιατί προσκρούει στις Συνθήκες (τους πυλώνες) του ευρώ, ενός κοινού νομίσματος χωρίς κοινή δημοσιονομική πολιτική.

Ο νέος χρόνος βρίσκει τον Ελληνισμό αντιμέτωπο μ’ ένα συνδυασμό θανάσιμων απειλών και κινδύνων. Η εσωτερική συνοχή, το πατριωτικό φρόνημα, η εθνική ταυτότητα αποδομούνται συστηματικά τις τελευταίες δεκαετίες. Το παραγωγικό δυναμικό συρρικνώνεται. Η γεωργική – κτηνοτροφική παραγωγή μειώνεται. Η βιοτεχνία – βιομηχανία, με λίγες εξαιρέσεις, υποβαθμίζεται. Ως χώρα, παράγουμε κυρίως προϊόντα χαμηλής προστιθέμενης αξίας, χωρίς ενσωμάτωση υψηλής τεχνολογίας.

Το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα προωθεί επενδύσεις στη λεγόμενη «πράσινη ενέργεια», την ψηφιακή μετάβαση, τον τουρισμό και την οικοδομή. Οι ανάγκες της χώρας σε γεωργικά και βιομηχανικά προϊόντα καλύπτονται με συνεχώς αυξανόμενες εισαγωγές, κυρίως από χώρες της Βόρειας Ευρώπης. Τα τελευταία χρόνια, σημαντικές βιομηχανικές μονάδες είτε έκλεισαν είτε πουλήθηκαν σε ξένα συμφέροντα. Το ίδιο έγινε και με τον κρίσιμο τομέα των αμυντικών βιομηχανιών. Το ίδιο έγινε και με τις τράπεζες, που αφελληνίστηκαν.

Ο πληθωρισμός

Ο πληθωρισμός, που «ροκανίζει» τους μισθούς, τις συντάξεις και τα λοιπά εισοδήματα, επανεμφανίστηκε ως συνέπεια της αποδιοργάνωσης των εφοδιαστικών αλυσίδων της παγκοσμιοποίησης λόγω των lockdowns και έλαβε μεγαλύτερες διαστάσεις εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία. Η κυβέρνηση του Κ. Μητσοτάκη επιχειρεί να αντιμετωπίσει την ακρίβεια με διάφορα επιδόματα που και ατελέσφορα είναι, μεσοπρόθεσμα και αυξάνουν το δημόσιο χρέος της χώρας.

Η απαραίτητη μείωση του ΦΠΑ και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης Καυσίμων δεν έγινε εγκαίρως ώστε να αποφευχθεί το σημερινό πληθωριστικό σπιράλ. Αντίθετα, ανεστάλη ο ΦΠΑ 24% στις νέες οικοδομές και ο φόρος υπεραξίας 15% στις παλαιές μέχρι το τέλος του 2024, ενώ παραμένει ο μειωμένος ΦΠΑ στις μεταφορές προσώπων, στο τουριστικό πακέτο, στην εστίαση, στους κινηματογράφους, τα θέατρα, τις συναυλίες, τα γυμναστήρια και τις σχολές χορού μέχρι τον Ιούνιο του 2023. Πρόκειται για μη ορθολογικό – καταστροφικό καθορισμό προτεραιοτήτων.

Οι προσεχείς αυξήσεις στον κατώτατο μισθό και στις συντάξεις δεν καλύπτουν τις απώλειες από τον πληθωρισμό. Ο κατώτατος μισθός, μετά και την αύξηση του προσεχούς Απριλίου, θα είναι χαμηλότερος από αυτόν του 2010. Το ίδιο ισχύει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό και για τις συντάξεις. Οι αυξήσεις αυτές, τα διάφορα επιδόματα και η μείωση κάποιων φόρων εμφανίζονται από την Κυβέρνηση ως παροχές στους πολίτες εν όψει των επερχόμενων εκλογών. Μόνο που δεν είναι παροχές, αλλά, η κάλυψη ενός μικρού κλάσματος από τις απώλειες των προηγούμενων ετών και από το σημερινό πληθωρισμό.

Η μείωση του ετήσιου ρυθμού αύξησης του πληθωρισμού από το 12,1% του Ιουνίου 2022 και το 12% του Σεπτεμβρίου σε 8,5% το Νοέμβριο 2022 δε σημαίνει μείωση των τιμών, αλλά, χαμηλότερο ρυθμό της περαιτέρω αύξησής τους. Οι νέες χαμηλότερες αυξήσεις προστίθενται στις μεγαλύτερες παλαιότερες και το σύνολό τους πληρώνεται σε καθημερινή βάση από τους καταναλωτές. Η αβεβαιότητα για το αύριο κυριαρχεί.

Το χρέος

Το χρέος, δημόσιο και ιδιωτικό, αυξάνεται συνεχώς από το 2010 λόγω των μνημονιακών πολιτικών. Το δημόσιο χρέος έχει ανέλθει σε 392 δις και το ιδιωτικό υπολογίζεται σε 235 δις ευρώ. Το χρέος αυτό καταπνίγει κάθε δυνατότητα παραγωγής ανασυγκρότησης της χώρας, ουσιαστικής ανάπτυξης και βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου των πολιτών.

Ιδιαίτερα για το δημόσιο χρέος πρέπει να επισημανθεί ότι είναι σ’ ένα νόμισμα που δεν μπορεί να εκδώσει το κράτος. Στην πράξη είναι στο σύνολό του συναλλαγματικό. Αυτό δε συμβαίνει σε καμιά χώρα του κόσμου, παρά μόνο στις χώρες της Ευρωζώνης. Η πρώτη έγνοια της εκάστοτε ελληνικής κυβέρνησης είναι η εξυπηρέτηση του χρέους και μετά ακολουθούν όλες οι άλλες προτεραιότητες.

Η κλιματική αλλαγή και ορυκτά καύσιμα

Στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα έχει προσχωρήσει στο αφήγημα της «ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής». Προγραμμάτισαν το κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων παραγωγής ρεύματος ενώ αδιαφόρησαν, περισσότερο από δέκα χρόνια, για την έρευνα και την εξόρυξη των εγχώριων υδρογονανθράκων. Μόνο πρόσφατα, όταν εκτινάχθηκαν οι διεθνείς τιμές της ενέργειας, αναθεώρησαν, εν μέρει, τους σχεδιασμούς αυτούς. Όλες οι χώρες της περιοχής (Αίγυπτος, Ισραήλ, Κύπρος, Τουρκία) προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τις εγχώριες ενεργειακές πηγές τους, αλλά η ελληνική κυβέρνηση, σύμφωνα με τον κ. Δένδια, «δε θέλει να κάνει το Αιγαίο Κόλπο του Μεξικού».

Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), εκτός από τα υδροηλεκτρικά, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα ορυκτά καύσιμα. Οι ανεμογεννήτριες δε λειτουργούν όταν δε φυσάει αρκετά και τα φωτοβολταϊκά δε λειτουργούν τη νύχτα και όταν έχει συννεφιά, ενώ το ρεύμα δεν αποθηκεύεται. Για κάθε μεγαβάτ ΑΠΕ πρέπει να υπάρχει και ένα μεγαβάτ σταθερής παροχής ενέργειας. Η ιδεοληπτική εμμονή στην «πράσινη μετάβαση» σπαταλάει πόρους και προκαλεί τεράστια οικονομική απώλεια στην Ελλάδα.

Το κλίμα αλλάζει αλλά, αυτό δεν οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα και στην καύση των ορυκτών καυσίμων. Η Γη είναι ένας «ζωντανός πλανήτης», καθημερινά γίνονται σεισμοί, ηφαίστεια εκρήγνυνται εκπέμποντας τόνους τέφρας και διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, το κλίμα αλλάζει εδώ και εκατομμύρια χρόνια και αυτό οφείλεται στη δραστηριότητα (εκρήξεις) στην επιφάνεια του Ήλιου. Γι’ αυτό στο παρελθόν υπήρξαν οι περίοδοι των παγετώνων που τις διαδεχόντουσαν θερμότερες περίοδοι, οπότε έλειωναν οι πάγοι και είχαμε τους κατακλυσμούς. Το αφήγημα ότι ο άνθρωπος μπορεί να βάλει τη Γη σε μια γυάλα με σταθερή θερμοκρασία 15ο Κελσίου, είναι μια ουτοπία. Μεγάλα επενδυτικά συμφέροντα βρίσκονται πίσω από το εγχείρημα της «πράσινης μετάβασης».

Το δημογραφικό πρόβλημα

Ο ελληνικός πληθυσμός μειώνεται σταθερά, αφού, από το 2011 οι θάνατοι είναι περισσότεροι από τις γεννήσεις. Παράλληλα περίπου 500.000 Έλληνες, την περίοδο των μνημονίων, μετανάστευσαν σε αναζήτηση αξιοπρεπούς εργασίας. Χάθηκαν για την πατρίδα και αυτοί και τα παιδιά τους. Ταυτόχρονα συνεχίζεται με αυξομειούμενους ρυθμούς ο εποικισμός της χώρας από αλλοεθνείς – αλλόθρησκους πληθυσμούς προκειμένου να αντισταθμιστεί η ελάττωση των Ελλήνων. Το όλο εγχείρημα καλύπτεται από το ιδεολόγημα της «πολυπολιτισμικής κοινωνίας», δηλαδή, μιας κοινωνίας που θα αποτελείται από διάφορες μειονότητες, οι οποίες δε θα έχουν τίποτα κοινό να υπερασπιστούν.

Η τουρκική απειλή

Η τουρκική απειλή για τον Ελληνισμό είναι διαχρονική και απέραντη, από τη Θράκη μέχρι την ημικατεχόμενη Κύπρο. Η νεοοθωμανική Τουρκία, εκμεταλλευόμενη τον όγκο της, το μέγεθος του πληθυσμού της, τον έλεγχο των Στενών και την αναπτυσσόμενη πολεμική βιομηχανία της επιδιώκει να καταστεί ηγεμονική περιφερειακή δύναμη. Για να το πετύχει αυτό πρέπει να ακρωτηριάσει και να υποτάξει την Ελλάδα, που αποτελεί το ισχυρότερο κράτος στα σύνορά της και να ελέγξει γεωστρατηγικά το σύνολο της Κύπρου.

Η Τουρκία απειλεί την πατρίδα μας με πόλεμο αν επεκτείνουμε τα χωρικά ύδατά μας στα 12 ν.μ. (casus belli). Απαιτεί την αποστρατικοποίηση των νησιών του Α. Αιγαίου. Ισχυρίζεται ότι πολλά νησιά δεν ανήκουν στην Ελλάδα και αποτελούν γκρίζα ζώνη (αμφισβήτηση κυριαρχίας). Θεωρεί ότι όλα τα νησιά δεν δικαιούνται ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα (αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων) και άρα η «Γαλάζια Πατρίδα» επεκτείνεται σ’ όλη τη θαλάσσια έκταση, πέραν των σημερινών 6 ν.μ., του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου. Διεκδικεί τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης ως τουρκική. Απαιτεί την αναγνώριση της κατεχόμενης ζώνης στην Κύπρο ως ανεξάρτητο κράτος (ΤΔΒΚ) και πολλά άλλα.

Η τουρκική απειλή και το προληπτικό πλήγμα είναι άμεσα – «Θα έρθουμε ένα βράδυ ξαφνικά» διακηρύσσουν συνεχώς κυβέρνηση και αντιπολίτευση από την άλλη πλευρά του Αιγαίου. Οι πολιτικές ηγεσίες στην Αθήνα και τη Λευκωσία αδυνατούν να κατανοήσουν το μέγεθος του εθνικού κινδύνου. Φοβικές και εξαρτημένες από ξένα κέντρα θεωρούν ότι το Διεθνές Δίκαιο ή ΕΕ ή το ΝΑΤΟ θα προστατεύσουν τον Ελληνισμό την κρίσιμη ώρα. Πρόκειται για πολιτικά τουλάχιστον αφελείς.

Απέναντι στα μεγέθη και τους υπερεξοπλισμούς της Τουρκίας μόλις πρόσφατα αποφασίστηκε η ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων με ορισμένα οπλικά συστήματα (Rafale, Belharra κλπ) ύστερα από μια δεκαπενταετία αδράνειας λόγω των μνημονιακών υποχρεώσεων για την, κατά προτεραιότητα, εξυπηρέτηση του χρέους. Όμως τα βήματα είναι διστακτικά και ανεπαρκή. Οι διαπραγματεύσεις για τις κορβέτες διαρκούν δύο χρόνια, όταν η Τουρκία ναυπηγεί τις δικές της. Οι συζητήσεις για τους ισραηλινούς πυραύλους Spike-NLOS δε λένε να ολοκληρωθούν κ.α.

Η τουρκική πολεμική μηχανή επενδύει σε διάφορες κατηγορίες drones και πυραυλικά συστήματα, όλα δικής τους παραγωγής, τομείς που υστερεί σημαντικά η ελληνική πλευρά. Η αγορά των οπλικών συστημάτων και η ελληνογαλλική Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνδρομής είναι βήματα προς την ορθή κατεύθυνση, αλλά, δεν αρκούν. Απαιτείται η ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας με κάθε κόστος. Απαιτείται η σημαντική αύξηση του αμυντικού προϋπολογισμού και όχι η μείωσή του από περίπου 3% του ΑΕΠ το 2022 σε 2,5% το 2023. Η Ελλάδα δεν μπορεί να αποκτήσει ποσοτικό πλεονέκτημα έναντι της Τουρκίας, επιβάλλεται όμως να αποκτήσει τεχνολογικό πλεονέκτημα αν επιθυμεί να επιβιώσει.

Είναι φανερό από όλα τα ανωτέρω, που ενδεικτικά αναφέρονται, ότι οι βασικοί συντελεστές ισχύος του ελληνικού κράτους καταρρέουν με αυξανόμενους ρυθμούς.

Πολιτικό σύστημα και εκλογές

Μέσα στο πρώτο εξάμηνο του νέου έτους θα διεξαχθούν εκλογές στην Κυπριακή Δημοκρατία, την Ελλάδα και την Τουρκία. Το πολιτικό τοπίο μπορεί να αλλάξει φαινομενικά, αλλά όχι οι βασικές γεωπολιτικές συντεταγμένες.

Στην Ελλάδα τα μεγάλα κοινοβουλευτικά κόμματα (ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ) έχουν αποδείξει ότι αδυνατούν να χαράξουν μια υψηλή στρατηγική μακροπρόθεσμης υπεράσπισης των ζωτικών εθνικών συμφερόντων. Οι ηγεσίες των κομμάτων αυτών εξαρτημένες, ανίκανες και φοβικές το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να υλοποιούν τις πολιτικές που εκπορεύονται από τις Βρυξέλλες, το Βερολίνο, τη Φρανκφούρτη και την Ουάσινγκτον. Πολιτικές που εξυπηρετούν τους σχεδιασμούς της παγκοσμιοποίησης και τα συμφέροντα μεγάλων δυνάμεων.

Στις προσεχείς εκλογές η ΝΔ θα προβάλλει την ανάγκη σταθερότητας λόγω κρίσιμων εποχών, μοιράζοντας παράλληλα επιδόματα. Ο ΣΥΡΙΖΑ την ανάγκη μιας προοδευτικής διακυβέρνησης! Το ΠΑΣΟΚ μια σοσιαλδημοκρατική αλλαγή! Πρόκειται για «κούφια λόγια» που αποσκοπούν στην παραπλάνηση των ψηφοφόρων. Οι πολιτικές που θα ακολουθήσουν και οι τρεις στα βασικά θέματα είναι ταυτόσημες. Γι’ αυτό δεν πρέπει να τους επιβραβεύσουν με τη ψήφο τους οι πολίτες.

Από την άλλη πλευρά οι γνήσιες πατριωτικές δυνάμεις βρίσκονται διασπασμένες και σε απόλυτη σύγχυση. Εγκλωβισμένες σε ιδεολογήματα άλλων εποχών και χωρισμένες σε «δεξιούς» και «αριστερούς», αδυνατούν να κατανοήσουν τι πραγματικά συμβαίνει και γιατί συμβαίνει. Αδυνατούν να κατανοήσουν τα πραγματικά αίτια της σημερινής παρακμής. Δεν αρκεί να λένε τι θέλουν, αλλά και πώς αυτό θα το κάνουν. Αν λες μόνο τι θέλεις είναι ευχολόγιο, αν λες και πώς θα το κάνεις είναι σχέδιο.

Η Ελληνική Αντίσταση (ΕΛ.ΑΝΤ.) επιδιώκει την ενότητα της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτών, ανεξάρτητα κομματικής προέλευσης και την ενότητα των πατριωτικών κομμάτων και οργανώσεων στη βάση ενός ολιστικού και ρεαλιστικού σχεδίου σε πολιτικό, διπλωματικό, αμυντικό, οικονομικό, παραγωγικό, κοινωνικό και αξιακό επίπεδο. Το έθνος χρειάζεται ένα όραμα για να επιβιώσει.

Καλή χρονιά Έλληνες. Εξαρτάται από εμάς αν το αύριο θα είναι καλύτερο από το χθες.

Υ.Γ. 1 Στην Κύπρο οι τρεις σημαντικότεροι υποψήφιοι για την Προεδρία υποστηρίζουν τη λύση της Διζωνικής-Δικοινοτικής Ομοσπονδίας (ΔΔΟ). Ένα αγγλοτουρκικό σχέδιο που, επί προεδρίας του Γ. Βασιλείου, υιοθετήθηκε από τον ΟΗΕ και τη διεθνή κοινότητα ως βάση λύσης του Κυπριακού και με το οποίο ολόκληρη η Κύπρος θα υπαχθεί στο γεωπολιτικό έλεγχο της Τουρκίας. Η ΔΔΟ παρουσιάζεται ως ρεαλιστική λύση. Αλλά το Κυπριακό είναι πρόβλημα εισβολής, κατοχής, εθνοκάθαρσης και εποικισμού και ως Έλληνες πρέπει να ανατρέψουμε τα τουρκικά τετελεσμένα.

Υ.Γ. 2 Τα θέματα που θίγονται στο κείμενο αυτό έχουν αναλυθεί σε πολλά άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα της Ελληνικής Αντίστασης www.ellinikiantistasi.gr

Η Επιτελική Ομάδα της ΕΛ.ΑΝΤ.

Αθήνα 3 Ιανουαρίου 2023

Πηγή : www.ellinikiantistasi.gr

ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ: Το ναυάγιο των θεσμών

23

ΑΛΕΚΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 

Είναι εµφανής πλέον η ροπή της κοινωνίας μας σε φαινόμενα καλπάζουσας παρακμής και θεσμικής εξαχρείωσης.

Η χώρα σήμερα είναι γεμάτη από λειτουργικά ελλείμματα και αβεβαιότητες. Κυρίως όμως αυτό που αποσυνθέτει συστηματικά τη χώρα μας είναι η συνεχιζόμενη γενικευμένη καταρράκωση των θεσμών στον βωμό της κομματικής ιδιοτέλειας και η υποκατάστασή τους από παραθεσμούς και εξωθεσμικούς μηχανισμούς. Μακάρι να περιορίζονταν μόνο στις πρόσφατες υποκλοπές, που αποτελούν απλώς την κορυφή του παγόβουνου.

Η, εδώ και χρόνια, πνευματική καθήλωση της χώρας τροφοδοτείται καθημερινά από έναν απολίτικο επικοινωνισμό, από έναν άνευ ορίων εξουσιασμό και από τη ραγδαία διαστροφή του πολιτισμικού χαρακτήρα της κοινωνίας μας από τα μέσα ενημέρωσης – και όχι μόνο.

Οι θεσμοί μας όλο και περισσότερο αποδυναμώνονται ή, το χειρότερο, ενοποιούνται λειτουργικά γύρω από νοσηρούς άξονες. Η δημοκρατία δεν είναι απλώς ένα πολίτευμα που διασφαλίζει κάθε τέσσερα χρόνια την εκλογή πρωθυπουργών, βουλευτών, δημάρχων, συνδικαλιστών κ.λπ. Πραγματική θεσμική δημοκρατία σημαίνει κι άλλα πράγματα εκτός από τις εκλογές.

Δημοκρατία σημαίνει πολιτικός και πολιτιστικός αναβαθμός. Προϋποθέτει όχι απλώς έναν ιδεολογικό προσανατολισμό ή μια κατεύθυνση του γούστου, αλλά να διανύει ο πολίτης κάποια στάδια ουσιαστικής πολιτικοποίησης και εσωτερικού εκπολιτισμού.

Δημοκρατία πάνω από όλα σημαίνει ότι οι πολίτες δεν περιορίζονται μόνο στη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους αλλά και μαθαίνουν να αυτοπειθαρχούν σε κάποιους κοινά αποδεκτούς κανόνες ζωής και συμπεριφοράς.

Αυτοί είναι οι άγραφοι θεσμοί της κοινωνίας. Οι τυπικοί και άτυποι κανόνες είναι τα φρούρια κάθε προηγμένης δημοκρατίας απέναντι σε φαινόμενα εκφυλιστικά και κυρίως απέναντι σε φαινόμενα εξαχρείωσης και πελατειακού εκμαυλισμού των πολιτών. Αυτοί οι άγραφοι κανόνες μαζί με τους τυπικούς θεσμούς της δημοκρατίας διασφαλίζουν συντεταγμένα το πλαίσιο ευημερίας όλου του λαού και όχι το προσβλητικό πολιτικό εμπόριο ψήφων.

Μας λέγει ο Θουκυδίδης, με τον Επιτάφιο λόγο του Περικλή, ότι ο Αθηναίος σέβεται όχι μόνο τον πλαϊνό του, αλλά και τον ίδιο τον εαυτό του. Γι’ αυτό και δεν παραβαίνει τον νόμο. Τον πολίτη τον κυβερνά μία υπερυψωμένη συνείδηση, το δέος να μην παρανομήσει, μια αυτόβουλη υποταγή στον τυπικό νόμο αλλά και στους άγραφους κανόνες, τους οποίους σήμερα αποκαλούμε θεσμούς και οι οποίοι κατά βάση συγκροτούν το πολιτισμικό υπόβαθρο κάθε κοινωνίας και έθνους.

Το πρόβλημα όμως λαμβάνει διαστάσεις θεσμικής και κοινωνικής κατάρρευσης, όταν τους παραβιάζουν κυνικά οι εκλεγμένοι προστάτες και εγγυητές των θεσμών. Μια θεσμική δημοκρατία δεν αναγνωρίζει στον δημόσιο βίο πεδία εξουσίας αλλά μόνον πεδία ευθύνης. Οσοι εκλέγονται δεν θεωρούν ότι οι ίδιοι ασκούν εξουσία αλλά μόνο ότι με τις αποφάσεις και τις πράξεις τους εγγυώνται την αποτελεσματική λειτουργία των θεσμών και του κράτους. Κυριαρχεί μόνο το καθήκον.

Στη χώρα μας θεωρείται ως αυτονόητο γεγονός ότι με την εκλογή εκχωρείται στους πρωθυπουργούς λευκή επιταγή άσκησης προσωπικής εξουσίας, χωρίς θεσμικούς περιορισμούς και αντίβαρα. Αυτό όμως συνοδεύεται με καταχρήσεις εξουσίας, με οίηση, με ανωφελείς και διαβρωτικούς επικοινωνισμούς, με κλειστά συστήματα εξουσίας, με αρχηγισμούς, με προσπάθειες ποδηγέτησης και έλλειψη σεβασμού στους τυπικούς θεσμούς της πολιτείας και τους άγραφους θεσμούς της κοινωνίας, καθώς και τις επιταγές της δημοκρατικής αρετής.

Η καθολική αναθέσμιση της Ελλάδας στο πολιτικό, διοικητικό και κοινωνικό επίπεδο είναι επείγουσα προτεραιότητα.

Ο πολιτισμός των θεσμών δεν είναι το γνώρισμά μας, όπως σε άλλες προηγμένες χώρες. Στη Γαλλία, π.χ., δύο πρώην πρόεδροι Δημοκρατίας παραπέμφθηκαν στη δικαιοσύνη και δικάστηκαν, καθώς και ένας πρωθυπουργός, χωρίς να εγερθεί κανένα πολιτικό ζήτημα περί δήθεν πολιτικής δίωξης. Απλώς λειτουργούν εκεί οι θεσμοί της δημοκρατίας.

Οι δημοκρατίες στις οποίες λειτουργούν οι θεσμοί δεν αναγνωρίζουν φυλάρχους με προνόμια. Οι κατέχοντες εξουσία αρκεί να παραβιάσουν το πνεύμα των θεσμών και να προκαλέσουν το δημόσιο αίσθημα με τις πράξεις ή τη συμπεριφορά τους για να απολέσουν την εμπιστοσύνη του κοινωνικού συνόλου. Οταν οι ηγεσίες εξαχρειώνονται οι πολίτες δεν τους ακολουθούν, αλλά απαιτούν τιμωρία. Λειτουργεί έτσι ένα είδος «συλλογικής ευφυΐας».

Αντίθετα, η Ελλάδα είναι μία χώρα θεσμικά ανάπηρη. Ως εκ τούτου, η καθολική αναθέσμισή της στο πολιτικό, διοικητικό, και κοινωνικό επίπεδο είναι επείγουσα προτεραιότητα. Δεν είναι εύκολος στόχος. Θα υπάρξουν αντιδράσεις. Η Ελλάδα δεν ολοκληρώθηκε θεσμικά ως χώρα γιατί δεν ολοκληρώθηκε ποτέ κοινωνικά. Οι ατροφικοί θεσμοί της είναι ακόμη ασταθείς και χειραγωγήσιμοι, συχνά αντιφατικοί, δίχως τις γερές ρίζες που προσέφερε η δοκιμασία τους σε βάθος χρόνου. Πάνω σε αυτό το ήδη σαθρό έδαφος η σημερινή πολιτική συγκυρία σαρώνει κυριολεκτικά το αδύναμο να αντισταθεί υφιστάμενο θεσμικό μας σύστημα.

Το σημερινό πολιτικό τόξο πορεύεται σε θεσμικό κενό και θεσμική ακαταστασία. Δεν διδάχθηκε από τις πρόσφατες περιπέτειες της χρεοκοπίας. Αποδείχθηκε δυστυχώς στείρο και αμετανόητο. Γι’ αυτόν τον λόγο είναι ανήμπορο να λειτουργήσει ως κινητήρια δύναμη ανατροπής της σημερινής αποθεσμοποίησης που το ίδιο αναπαρήγαγε.

Ο,τι απέμεινε από κοινωνικές και πνευματικές δυνάμεις που έχουν συνείδηση των κινδύνων, όσοι νοιάζονται ακόμη γι’ αυτόν τον τόπο, οφείλουν να ξεκινήσουν μια μακρά και δύσκολη πορεία διαφωτισμού του λαού και προεχόντως των νέων γενεών, με έναν συστηματικό και γνήσιο δημόσιο διάλογο.

Είναι αναγκαία όμως, ταυτόχρονα, η αφύπνιση και η συνδρομή των πολιτικών δυνάμεων, καθώς και των άλλων ελίτ, που έχουν όλες μαζί βαριά την ευθύνη για το θεσμικό ναυάγιο της χώρας. Πολύ δύσκολο εγχείρημα για κοινωνίες άπραγες και σχεδόν παραιτημένες.

Θα γίνουν εκλογές σε λίγους μήνες. Αναρωτιούνται αρκετοί πολίτες πώς άραγε μπορεί να αποφευχθεί μία νέα συμφορά την επομένη των εκλογών, αν δεν συντρέξει ιδεολογικά με την πρωτοβουλία αναθέσμισης της χώρας και μία γνήσια αναγεννησιακή οργή και ορμή. Εύλογη απορία, αλλά η απάντηση είναι απλή: είναι μονόδρομος.

«Κακά κακών καιρών σημεία», όπως έγραφε ο Παύλος Παλαιολόγος.

* Ο κ. Αλέκος Παπαδόπουλος είναι πρώην υπουργός.

Καθημερινή

ΗΠΑ: ΘΑ ΠΙΕΣΟΥΝ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ Ή ΘΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΟΥΝ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ΑΠΟΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ;

1

warontherocks.com

ΟΧΙ, ΠΛΕΟΝ, ΤΙΜΙΟΣ ΜΕΣΑΖΩΝ: ΟΙ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΑΣ

Κατά τη διάρκεια του 2022, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν διατήρησε έναν σταθερό ρυθμό προκλήσεων με στόχο την Ελλάδα. Η χρονιά ξεκίνησε με τον Υπουργό Εξωτερικών του να εκδίδει μια δήλωση που απειλούσε να αμφισβητήσει την κυριαρχία της Ελλάδας εάν συνεχίσει να «στρατιωτικοποιεί» τα νησιά της στο Αιγαίο.

Από τότε που απείλησε να κινηθεί εναντίον των ελληνικών εδαφών του Αιγαίου τον Σεπτέμβριο, ο πρόεδρος της Τουρκίας εκμεταλλεύτηκε την κατασκευή μιας νέας σειράς βαλλιστικών πυραύλων ως ευκαιρία για να ανεβάσει τα ηνία. Καυχιόταν ότι οι νέοι πύραυλοι Tayfun της χώρας του είχαν «τρελάνει τους Έλληνες» και σημείωσε ότι η Αθήνα μπορεί πλέον να στοχοποιηθεί άνετα.

Στις αρχές Δεκεμβρίου, τα επανέλαβε αυτά και πρόσθεσε ότι η Ελλάδα «δεν πρέπει να νοιώθει άνετα». Εάν η Αθήνα επιχειρούσε να στείλει αμερικανικά όπλα στα νησιά της στο Αιγαίο, «μια χώρα όπως η Τουρκία», προειδοποίησε αινιγματικά, «μάλλον δεν θα μαζέψει αχλάδια». Οι Αμερικανοί εκπρόσωποι απάντησαν σε αυτές τις απειλές με δημόσιες παραινέσεις. Ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Νεντ Πράις επανέλαβε πρόσφατα τη «λύπη» της Ουάσινγκτον για τις προκλήσεις του Ερντογάν. «Το μόνο που θα κάνει μια κλιμάκωση της ρητορικής», τόνισε, «είναι να αυξήσει τις εντάσεις και να μας αποσπάσει από την ενότητα του σκοπού… που χρειάζεται για να αντιμετωπίσουμε οποιεσδήποτε προκλήσεις, δηλαδή τους κινδύνους μιας πιο επιθετικής Ρωσίας.

Αυτό που θα έκαναν οι Ηνωμένες Πολιτείες ως απάντηση σε μια τουρκική επίθεση κατά της Ελλάδας είναι ακόμη πιο αδιαφανές. Ξανά και ξανά, οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ ήταν σταθεροί στο να τονίσουν την ανάγκη για αλληλεγγύη και συντονισμό μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ ενόψει του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Η δημόσια περιγραφή των συνεπειών μιας τουρκικής επίθεσης κατά της Ελλάδας αναμφίβολα θα ερμηνευόταν ως παραδοχή ότι η συμμαχία είναι πιο αδύναμη και πιο διχασμένη από όσο φαίνεται.

Υπάρχει επίσης η πιθανότητα πολλοί ειδικοί να πιστεύουν ότι έχουν δει αυτή την ταινία στο παρελθόν. Η εχθρότητα που προέρχεται από μια μακρά σειρά πολέμων και φρικαλεοτήτων βρίσκεται στο επίκεντρο των τουρκοελληνικών σχέσεων.

Από την πρώτη δεκαετία του Ψυχρού Πολέμου, η Τουρκία και η Ελλάδα έχουν διαφωνήσει για ζητήματα κυριαρχίας και ασφάλειας. Οι δύο χώρες έχουν απειλήσει να πάνε σε πόλεμο σε πολλές περιπτώσεις στην πρόσφατη ιστορία, μόνο για να αποσύρουν τις απειλές μόλις έφθαναν στο χείλος του γκρεμού. Σε πολλές συγκυρίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στον κατευνασμό των εντάσεων. Δεδομένης αυτής της ιστορίας, μπορεί κανείς να πιστέψει ότι και ο σημερινός πυρετός θα πέσει.

Εάν συμβεί μια κρίση, η ιστορία φαίνεται να δίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες την αξιοπιστία να λειτουργήσουν ως δυνητικός μεσίτης. Ίσως, λοιπόν, δεν χρειάζεται η κυβέρνηση Μπάιντεν να είναι μπροστά από την καμπύλη.

Μια πιο προσεκτική ματιά στο ιστορικό αρχείο και στις σημερινές τάσεις υποδηλώνει ότι τα πράγματα μπορεί να αλλάζουν. Αν συγκρίνει κανείς το παρελθόν με το παρόν, οι τριμερείς σχέσεις της Ουάσιγκτον με την Αθήνα και την Άγκυρα έχουν εξελιχθεί σημαντικά. Αυτή η διακοπή της συνέχειας έχει αυξηθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία. Ίσως το πιο σημαντικό, οι σύγχρονες τουρκικές απόψεις τόσο για το παρελθόν όσο και για το παρόν, τείνουν να δίνουν στη συμμαχία τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες εντελώς αρνητικούς όρους. Η επιθυμία να αναιρεθεί η αντιληπτή ζημιά της εμπλοκής των ΗΠΑ στην περιοχή είναι μεταξύ των παραγόντων που εμπνέουν τις πρόσφατες απειλές του Ερντογάν.

Το να πιστεύουμε, επομένως, ότι το προηγούμενο παρελθόν θα βοηθούσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να μεσολαβήσουν με επιτυχία σε μια σημερινή ελληνοτουρκική κρίση μπορεί να είναι αβάσιμο. Πιο συγκεκριμένα, εάν τα γεγονότα έρθουν σε έξαρση μεταξύ της Άγκυρας και της Αθήνας, η Ουάσιγκτον μπορεί να αφεθεί να κάνει μια σειρά από μη αξιοζήλευτες επιλογές.

Εταίρος και ειρηνοποιός: Μια σύντομη ιστορία της αμερικανικής διαμεσολάβησης στις τουρκοελληνικές υποθέσεις

Η πρώτη άμεση εμπλοκή της Ουάσιγκτον στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ήρθε στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Πριν από το τέλος της σύγκρουσης, οι εκπρόσωποι των Συμμάχων κατάλαβαν ότι κάτι έπρεπε να γίνει με τις ιταλικές αποικιακές κτήσεις στη Μεσόγειο. Μεταξύ των εδαφών που διοικούσε η Ρώμη ήταν τα Δωδεκάνησα στο Αιγαίο Πέλαγος. Εν μέσω του πολέμου, οι στρατιωτικές βάσεις στα νησιά είχαν χρησιμοποιηθεί για την απαγόρευση της κυκλοφορίας στη Μεσόγειο. Συμφωνώντας να στερηθεί η Ιταλία τα Δωδεκάνησα, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές πίστευαν ότι τα νησιά θα εξυπηρετούνταν καλύτερα υπό την κυριαρχία της Ελλάδας (οι ελληνορθόδοξες χριστιανικές πλειοψηφίες κυριαρχούσαν σε καθένα από τα 11 νησιά).

Η Σοβιετική Ένωση, ωστόσο, αρχικά αρνήθηκε να παραχωρήσει τα νησιά στην Ελλάδα, αφήνοντας τους Αμερικανούς και Βρετανούς αξιωματούχους να υποψιάζονται ότι η Μόσχα ήταν επιφυλακτική λόγω της στρατηγικής δυναμικής των νησιών – παρόλο που μια προηγούμενη εκτίμηση των ΗΠΑ πίστευε ότι τα Δωδεκάνησα δεν είχαν καμία σημαντική αξία ούτε για τα πολεμικά πλοία επιφανείας ούτε ως αεροπορικές βάσεις».

Παρά την ουδετερότητα της Τουρκίας κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (που την απέκλεισε από τη λήψη αποφάσεων από τους Συμμάχους), οι Αμερικανοί διαπραγματευτές ήταν ευαίσθητοι στην ιστορία των εντάσεων μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας.

Αυτοί οι παράγοντες οδήγησαν την Ουάσιγκτον να εγκρίνει ένα σχέδιο για την «αποστρατιωτικοποίηση» των νησιών. Σύμφωνα με την ανάγνωση του ιστορικού προηγούμενου, οι Σύμμαχοι συμφώνησαν ότι θα επιτραπεί στην Ελλάδα να διατηρήσει τις τοπικές δυνάμεις ασφαλείας με το τίμημα της απαγόρευσης μόνιμων ναυτικών βάσεων και οχυρώσεων (είτε είναι ελληνικές είτε ξένες). Μια τέτοια ρύθμιση, υποστήριξαν Αμερικανοί αξιωματούχοι, θα βοηθούσε στη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας.

Αυτή η στρατηγική σκέψη συνέχισε να επικρατεί στην Ουάσιγκτον καθώς ξεκίνησε ο Ψυχρός Πόλεμος. Μεταξύ 1950 και 1974, οι αμερικανικές σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας εστιάστηκαν σε μια πολιτική ανάπτυξης ικανοτήτων και φιλικότητας βασισμένη σε κοινά συμφέροντα ασφάλειας. Μέχρι τη δεκαετία του 1970, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής των ΗΠΑ αποδείχθηκαν επιτυχημένοι στη διατήρηση της ειρήνης μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας, παρά μια σειρά κρίσεων.

Το επίκεντρο αυτών των εντάσεων, το ζήτημα της κυπριακής κυριαρχίας, οδήγησε τόσο την Ελλάδα όσο και την Τουρκία να απειλήσουν να εμβαθύνουν τους δεσμούς τους με τη Μόσχα ως τρόπο μόχλευσης μεγαλύτερης αμερικανικής υποστήριξης. Όταν η Άγκυρα απείλησε να εισβάλει στην Κύπρο το 1964, ο Πρόεδρος Λίντον Τζόνσον απέστειλε μια αυστηρή επιστολή προς τον Τούρκο πρωθυπουργό Ισμέτ Ινονού απειλώντας μια σειρά από συνέπειες σε περίπτωση που ξεκινήσει μια επίθεση. Ο Τζόνσον είπε συγκεκριμένα ότι μια εισβολή στην Κύπρο θα ανάγκαζε τους συμμάχους της Άγκυρας στο ΝΑΤΟ να επανεξετάσουν την «υποχρέωσή τους να προστατεύσουν την Τουρκία από τη Σοβιετική Ένωση», η οποία κάποιοι φοβήθηκαν ότι θα παρέμβει στο νησί σε περίπτωση σύγκρουσης. Ακόμη και όταν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις επιδεινώθηκαν στη δεκαετία του 1970, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ήταν σίγουροι ότι ήταν σε θέση να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών. «Και τα δύο κράτη θα ήθελαν να εξαρτώνται λιγότερο από τις ΗΠΑ», αναφέρει μια εκτίμηση των μυστικών υπηρεσιών τον Ιούνιο του 1974. Ακόμη και στο χειρότερο σενάριο, φαινόταν πιθανό «ότι η Αθήνα και η Άγκυρα θα επεδίωκαν – αναμφίβολα με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ – να αποτρέψουν σύγκρουση μεγαλύτερης κλίμακας».

Η εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο τον Ιούλιο του 1974 δοκίμασε τη βεβαιότητα αυτής της εκτίμησης. Αν και η αμερικανική διαιτησία βοήθησε στην αποτροπή ενός ολοκληρωτικού πολέμου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, οι δεσμοί της Ουάσιγκτον τόσο με την Αθήνα όσο και με την Άγκυρα αποδυναμώθηκαν σημαντικά. Η Ελλάδα, έχοντας αισθανθεί προδομένη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αποχώρησε για λίγο από τη στρατιωτική δομή διοίκησης του ΝΑΤΟ και αναζήτησε στενότερες σχέσεις με τη Σοβιετική Ένωση.

Παρά το γεγονός ότι είχαν εξασφαλίσει τους στόχους τους για παρέμβαση στην Κύπρο, οι Τούρκοι αξιωματούχοι ένοιωσαν πληγωμένοι αφού το Κογκρέσο των ΗΠΑ επέβαλε τριετές εμπάργκο όπλων στην Τουρκία.

Ωστόσο, η βασική υπόθεση αξιολόγησης του 1974 φάνηκε να επικυρώνεται. Η Ουάσιγκτον παρέμεινε ο προτιμώμενος μεσολαβητής μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας μετά από μια σειρά εδαφικών διαφορών στο Αιγαίο τις δεκαετίες του 1970 και του 1980. Όπως νωρίτερα στον Ψυχρό Πόλεμο, οι κοινές ανησυχίες για την ακεραιότητα του ΝΑΤΟ παρείχαν μια βάση για διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ουάσιγκτον, της Άγκυρας και της Αθήνας. Οι αμερικανοί αξιωματούχοι κατανοούσαν εξίσου ότι τόσο οι Έλληνες όσο και οι Τούρκοι ηγέτες έβλεπαν την ανάγκη να κερδίσουν την αμερικανική και ευρωπαϊκή εύνοια εάν επρόκειτο να επιτύχουν τους σεβαστούς τους στόχους.

Ούτε η Τουρκία ούτε η Ελλάδα, όπως το έθεσε ένας αναλυτής της CIA το 1978, «δεν έχουν την πολυτέλεια να αφήσουν το πεδίο στον αντίπαλό τους εγκαταλείποντας εντελώς τη Δύση». Η προσωπική σχέση και η δέσμευση ανώτερων Αμερικανών ηγετών αποδείχθηκαν επίσης καθοριστικές για την εκτόνωση των εντάσεων.

Ο Χένρι Κίσινγκερ διαπραγματεύτηκε απευθείας με Έλληνες, Κύπριους και Τούρκους ηγέτες στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Όταν η Άγκυρα και η Αθήνα έφτασαν στο κατώφλι του πολέμου για μια διαμάχη για τις αντικρουόμενες διεκδικήσεις τους σε ένα ακατοίκητο νησί το 1998, ο Μπιλ Κλίντον μίλησε απευθείας στην πρωθυπουργό της Τουρκίας Τανσού Τσιλέρ αργά το βράδυ με την ελπίδα να αποφύγει τη σύγκρουση. Αυτή η επένδυση από την πλευρά των αξιωματούχων των ΗΠΑ, ωστόσο, προκάλεσε οργή στους ανώτερους κύκλους. Ο διαρκής χαρακτήρας των ελληνοτουρκικών εντάσεων, καθώς και οι πιέσεις για επιλογή πλευράς στις διαμάχες τους, οδήγησαν σε ιδιωτικές εκφράσεις κυνισμού. «Η χειρότερη κούρσα αρουραίων στην οποία έχω πάει ποτέ», κελαηδούσε κάποτε ο Ντιν Άτσεσον, αρνούμενος «στους Έλληνες και τους Τούρκους την ιστορική τους αναπαράσταση να σκοτώνουν ο ένας τον άλλον».

Αλλαγή εποχών και αντιλήψεων: Πρόσφατες στροφές στη σχέση της Αμερικής με την Ελλάδα και την Τουρκία

Η απειλή μιας ελληνοτουρκικής ρήξης υποχώρησε σημαντικά καθώς ξεκίνησε ο Παγκόσμιος Πόλεμος της Ουάσιγκτον κατά της Τρομοκρατίας. Καθώς οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ασχολούνταν περισσότερο στο παρασκήνιο, οι μεσολαβητικές προσπάθειες του ΟΗΕ στην Κύπρο, καθώς και οι διακοπτόμενες διμερείς προσπάθειες για τη βελτίωση των σχέσεων, οδήγησαν σε εκφράσεις ελπίδας ότι η απειλή της σύγκρουσης είχε υποχωρήσει.

Κάτω από την επιφάνεια, ωστόσο, υπήρξαν σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο οι Τούρκοι πολιτικοί αντιλαμβάνονταν τόσο την Ελλάδα όσο και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Κεντρικό στοιχείο αυτής της αλλαγής ήταν η καθιέρωση ενός νέου ήθους σε σχέση με την εξωτερική πολιτική. Ο αρχιτέκτονας αυτής της νέας προοπτικής, Αχμέτ Νταβούτογλου, συμβούλεψε τον τότε πρωθυπουργό Ερντογάν να ακολουθήσει μια πιο δυναμική, φιλόδοξη προσέγγιση τόσο στις περιφερειακές όσο και στις παγκόσμιες σχέσεις.

Εκτός από το ότι θεώρησε την Τουρκία ως ηγέτη στον ευρύτερο ισλαμικό κόσμο, ο Νταβούτογλου υποστήριξε ότι η Τουρκία είχε ιστορικό δικαίωμα να διαδραματίσει πιο ηγεμονικό ρόλο στο εγγύς εξωτερικό της (φθάνοντας στο σημείο να χρησιμοποιήσει τον ναζιστικό όρο «lebensraum» για να περιγράψει τις στρατηγικές επιταγές της Άγκυρας ). Όσο για την Ελλάδα, ο Νταβούτογλου υποστήριξε ότι η Τουρκία «είχε συνηθίσει υπερβολικά» στις εντάσεις με την Αθήνα, παρόλο που ο χειρισμός της Άγκυρας στις σχέσεις της με την Ελλάδα ήταν σαν «ένας παλαιστής βαρέων βαρών που προπονείται με μικρά βάρη». Η Δύση, υποστήριξε [ο Νταβούτογλου], συνήθιζε να χρησιμοποιεί την Ελλάδα για να εκφοβίσει την Τουρκία, εμποδίζοντάς την έτσι να ανοίξει «τους ορίζοντές της σε πολιτικές προσανατολισμένες στη δράση μεγάλης κλίμακας και παγκόσμιες».

Για πολλούς Τούρκους, συμπεριλαμβανομένου του Ερντογάν, τα γεγονότα της τελευταίας δεκαετίας επιβεβαίωσαν την ευρύτερη εκτίμηση του Νταβούτογλου. Η απόφαση της Κύπρου το 2011 να ξεκινήσει γεωτρήσεις για φυσικό αέριο στα ανοικτά της νότιας ακτής της αναζωπύρωσε μακροχρόνιους ανταγωνισμούς για τα τουρκικά, ελληνικά και κυπριακά θαλάσσια δικαιώματα στη Μεσόγειο και το Αιγαίο. Παρά τη διαρκή δέσμευση της Άγκυρας για «μηδενικά προβλήματα» με τους γείτονές της, ο Ερντογάν υποσχέθηκε να αντισταθεί στη διεθνή πίεση όταν πρόκειται για τουρκικά συμφέροντα στη θάλασσα.

«Από εδώ και πέρα», δήλωσε το 2011, «θα συνεχίσουμε να εφαρμόζουμε ό,τι απαιτούν τα εθνικά μας συμφέροντα χωρίς δισταγμό». Ήταν στον απόηχο αυτής της δήλωσης που ο όρος «Γαλάζια Πατρίδα (Mavi Vatan)» άρχισε να παίρνει τη θέση του στο τουρκικό λεξικό ως ένας τρόπος να περιγράψει τη μαξιμαλιστική ερμηνεία της Άγκυρας για τα θαλάσσια δικαιώματα της.

Η πολεμική εχθρότητα του Ερντογάν καλλιεργήθηκε περαιτέρω ως αποτέλεσμα της αυξανόμενης ρήξης της Τουρκίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Καθώς η Ουάσιγκτον πλησίαζε πιο κοντά στους Κούρδους μαχητές της Συρίας μετά το 2014, οι υποστηρικτές της πολιτικής της Γαλάζιας Πατρίδας άρχισαν να κατηγορούν τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι σχεδίαζαν να αποκλείσουν την Τουρκία από τη θάλασσα με τη βοήθεια της Ελλάδας, της Κύπρου και των Κούρδων της Συρίας. Αν και οι Τούρκοι αξιωματούχοι αρχικά δίσταζαν να υποστηρίξουν τις κατηγορίες δημοσίως, αυτό το συναίσθημα απηχούσε τη δήλωση του Ερντογάν το 2017 ότι υπήρχε ένα «σχέδιο πολιορκίας της χώρας μας» με επικεφαλής τους εξωτερικούς και εσωτερικούς εχθρούς της Τουρκίας.

Αυτή η θεωρία συνωμοσίας έγινε κυρίαρχη ως αποτέλεσμα της εμβάθυνσης των σχέσεων ΗΠΑ-Ελλάδας.

Το φθινόπωρο του 2017, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ καλωσόρισε τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας Αλέξη Τσίπρα στην Ουάσιγκτον με την ελπίδα να επεκτείνει τις στρατιωτικές και πολιτικές σχέσεις με την Αθήνα. Μια σειρά από κίνητρα ωθούν τους Αμερικανούς αξιωματούχους προς αυτή την κατεύθυνση. Με την Ελλάδα να έχει μόλις αρχίσει να βγαίνει από μια ύφεση σχεδόν δεκαετίας, τόσο ο Τσίπρας όσο και ο Λευκός Οίκος του Τραμπ είδαν αμοιβαία οικονομικά οφέλη από την επέκταση των αμερικανικών ενεργειακών και εμπορικών συμφερόντων.

Ίσως το πιο σημαντικό, οι αυξημένες εντάσεις με την Άγκυρα μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 ενθάρρυναν πολλούς στην Ουάσιγκτον να δουν την Ελλάδα ως έναν δυνητικά πιο σταθερό εταίρο ασφαλείας στην ανατολική Μεσόγειο.

Για τους σχολιαστές στην Ελλάδα, η οικοδόμηση ισχυρότερων δεσμών με τις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν μια ειρωνική αλλά απαραίτητη στροφή. Βαθιές ιστορικές αμφιβολίες σχετικά με τα αμερικανικά συμφέροντα εξακολουθούσαν να διαπερνούν την ελληνική κοινωνία (ιδιαίτερα ως αποτέλεσμα της υποστήριξης των ΗΠΑ στην ελληνική δικτατορία της εποχής του Ψυχρού Πολέμου).

Ωστόσο, το μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον στην περιοχή, ιδιαίτερα ως αποτέλεσμα μιας πιο επιθετικής Ρωσίας, ανάγκασε την κυβέρνηση Τσίπρα να αναζητήσει «τη γνώριμη, ζεστή «αγκαλιά» του παραδοσιακού ιστορικού συμμάχου πέρα από τον Ατλαντικό».

Με αυτό το πνεύμα η Αθήνα και η Ουάσιγκτον κατέληξαν σε συμφωνία αμοιβαίας αμυντικής συνεργασίας το φθινόπωρο του 2019. Η συμφωνία, η οποία περιελάμβανε διευρυμένες ευκαιρίες εκπαίδευσης και δικαιώματα σε βάσεις για τις δυνάμεις των ΗΠΑ στην Ελλάδα, χαιρετίστηκε ως πολύ σημαντική που βοήθησε και τις δύο χώρες. Οι Έλληνες αξιωματούχοι, ωστόσο, παρέμειναν προσεκτικοί να μην προωθήσουν τη συμφωνία ως ρητή αντιτουρκική ρύθμιση. Οι Αμερικανοί, παρατήρησε ένας Έλληνας αρθρογράφος το 2018, «δεν επιθυμούν να «χάσουν την Τουρκία» και σε αυτό φαίνεται ότι η Αθήνα και η Ουάσιγκτον συμφωνούν.

Λίγοι σοβαροί υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων στην ελληνική πρωτεύουσα θα επιθυμούσαν μια οικονομική κατάρρευση του γείτονα ή την προσκόλλησή του στη ρωσική σφαίρα, στοιχείο που θα μετέτρεπε αυτόματα τη χώρα μας σε σύνορο μεταξύ Δύσης και Μέσης Ανατολής».

Οι τουρκικές απαντήσεις στην υπογραφή της αμυντικής συμφωνίας ΗΠΑ-Ελλάδας ήταν ομοιόμορφα αρνητικές και καχύποπτες. Από το φθινόπωρο του 2019, τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν τακτικά τη συμφωνία ως ελληνοαμερικανικό σύμφωνο με στόχο τον πόλεμο με την Τουρκία. Τα στοιχεία για αυτές τις επιφυλάξεις κυμαίνονται από προκλητικές ειδήσεις για μεταφορές όπλων των ΗΠΑ στην Ελλάδα, κατηγορίες για κοινή ελληνοαμερικανική υποστήριξη στις κουρδικές τρομοκρατικές δραστηριότητες και παραπλανητικούς χάρτες που απεικονίζουν μια δυσοίωνη σειρά «βάσεων των ΗΠΑ» που καλύπτουν την Ελλάδα, την Κύπρο και τη βόρεια Συρία.

Με το νόμισμα της χώρας να υποχωρεί και τις ελπίδες του για επανεκλογή αμφίβολες, ο Ερντογάν έχει υποστηρίξει αυτές τις συνωμοτικές απόψεις.

Παρερμηνεύει συνεχώς το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν την Ελλάδα για να υπονομεύσουν την Τουρκία.

«Η Αμερική έχει αυτή τη στιγμή [εννέα] βάσεις στην Ελλάδα», δήλωσε τον περασμένο Μάιο. «Ενάντια σε ποιον στήνονται αυτές οι βάσεις; … «Εναντίον της Ρωσίας» είναι αυτό που λένε… Είναι ψέμα, δεν είναι ειλικρινείς. Μπροστά σε όλα αυτά, η στάση τους απέναντι στην Τουρκία είναι προφανής».

Προς μια στιγμή Κάθαρσης; Η Αμερικανική Πολιτική και οι συνέπειες μιας ελληνοτουρκικής κρίσης

Οι προκλητικοί ισχυρισμοί του Ερντογάν δεν είναι καθαρά προϊόν εγχώριων ανησυχιών ή προσωπικής παράνοιας.

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι οι απόψεις του αντιπροσωπεύουν μια ευρεία συναίνεση για την ιστορία της σχέσης της Αμερικής με την Τουρκία.

Πιστεύεται ευρέως, ακόμη και μεταξύ των αντιπάλων του Ερντογάν, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν σταθερά να χαλιναγωγήσουν ή να υποτιμήσουν την Τουρκία από τα πρώτα στάδια του Ψυχρού Πολέμου.

Όταν η κυβέρνηση Τραμπ απείλησε δημόσια ότι θα εκδιώξει την Τουρκία από το πρόγραμμα των F-35, ειδήμονες στην Τουρκία παρομοίασαν το τελεσίγραφο με την αμηχανία που προκάλεσε η επιστολή του Τζόνσον το 1964 που προειδοποιούσε την Άγκυρα να μην εισβάλει στην Κύπρο.

Οι ευρέως διαδεδομένες υποψίες για συνενοχή των ΗΠΑ στην απόπειρα πραξικοπήματος του Ιουλίου 2016 απηχούν μια κοινή πεποίθηση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βοήθησαν τον σχηματισμό στρατιωτικής χούντας το 1980.

Δεν είναι ασυνήθιστο για ειδικούς και πρώην αξιωματούχους να υποδηλώνουν ότι η καταστροφή της Τουρκίας ήταν πάντα μέρος ενός δυτικού σχεδίου υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.

Αυτή η υπόθεση είναι αναμφισβήτητα κεντρική στο πώς βλέπει ο ίδιος ο Ερντογάν το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον των σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας. Η «νέα Τουρκία» του, όπως συχνά περιγράφεται, διαφέρει από την παλιά ακριβώς επειδή έχει αποσυνδέσει με επιτυχία τη χώρα από οποιονδήποτε προστάτη ή μεσίτη. «Η Τουρκία δεν είναι η παλιά Τουρκία», δήλωσε ο διευθυντής επικοινωνίας του Ερντογάν. «Τώρα υπάρχει μια Τουρκία που προστατεύει τα συμφέροντά της με κάθε κόστος και απαιτεί ομοιόμορφες σχέσεις με κάθε συνομιλητή και σε κάθε σκηνή».

Ο Άαρον Στάιν ανέφερε πρόσφατα ότι «δεν υπάρχει ευρεία προσέγγιση για τις σχέσεις Τουρκίας-Δύσης». Με την Άγκυρα να είναι έτοιμη να επεκτείνει τη συνεργασία της με τη Ρωσία και ίσως να διευρύνει το αποτύπωμά της στη βόρεια Συρία, υπάρχουν, όπως υποστηρίζει, «λίγα – αν όχι τίποτε – που μπορεί να γίνουν για την διαχείριση της Τουρκίας και τις φιλοδοξίες της στην εξωτερική πολιτική».

Αν όντως ισχύει αυτό, η θέση της Αμερικής μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας εμφανίζεται ιδιαίτερα ζοφερή. Παρά το παρελθόν, η τοποθέτηση του Ερντογάν φαίνεται να αναιρεί τη θέση της Ουάσιγκτον ως μεσολαβητή μεταξύ των δύο γειτόνων. Ενώ είναι πιθανό οι Βρυξέλλες να είναι πιο επιτυχημένες στο κλείσιμο του χάσματος, υπάρχει η πιθανότητα ακόμη και η ευρωπαϊκή διαμεσολάβηση να έχει περιορισμένη μόνο επιτυχία. Αν και ορισμένοι υποστήριξαν ότι η τοποθέτηση του Ερντογάν μπορεί να είναι ένα προεκλογικό τέχνασμα,

φαίνεται να υπάρχει ελάχιστος χώρος για συμβιβασμό μεταξύ των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας και των στρατηγικών σχεδίων της Άγκυρας.

Επιπλέον, όπως σκέφτηκε πρόσφατα ένας Τούρκος ειδήμονας, ο άνεμος μπορεί τώρα να είναι στην πλάτη της Τουρκίας. Με τον πόλεμο να μαίνεται στην Ουκρανία, η Δύση μπορεί να αναγκαστεί να δεχθεί μια τουρκική επίθεση, για χάρη της ενότητας του ΝΑΤΟ, όπως είχε κάνει κατά την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974. Αυτές οι θεμελιώδεις συνθήκες μπορεί κάλλιστα να ωθήσουν την Άγκυρα σε πόλεμο με την Αθήνα στο άμεσο μέλλον.

Ποιες είναι οι επιλογές για τις Ηνωμένες Πολιτείες;

Η απειλή μιας τουρκικής επίθεσης κατά της Ελλάδας αναγκάζει την Ουάσιγκτον να αντιμετωπίσει διάφορα ανεπιθύμητα σενάρια.

Εάν ο Ερντογάν σκοπεύει να διεξαγάγει πόλεμο, η ισορροπία μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας μπορεί να καταστεί αδύνατο να διατηρηθεί. Για την Ουάσιγκτον, η διατήρηση της ειρήνης μπορεί να καταλήγει σε δύο δυσμενείς επιλογές.

Οι αμερικανοί αξιωματούχοι θα μπορούσαν να πιέσουν την Αθήνα να παραχωρήσει πτυχές της κυριαρχίας της. Επιπλέον, η κυβέρνηση Μπάιντεν θα μπορούσε να εγκαταλείψει ξαφνικά τη συμφωνία αμοιβαίας αμυντικής συνεργασίας με την Ελλάδα.

Διαφορετικά, είναι πιο πιθανό οι ΗΠΑ να μην έχουν άλλη εναλλακτική από το να ενεργήσουν ως de facto εγγυητής της εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδας.

Η υιοθέτηση αυτού του ρόλου, ακόμη κι αν αποτρέπει την Άγκυρα βραχυπρόθεσμα, θέτει τους Αμερικανούς πολιτικούς στην αντιφατική θέση να πρέπει να σχεδιάσουν μια πιθανή στρατιωτική σύγκρουση με ένα συμμαχικό κράτος. Η απλή υπόδειξη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν μια σύγκρουση με τον τουρκικό στρατό αναμφίβολα θα εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ακεραιότητα της συμμαχίας του ΝΑΤΟ — πόσο μάλλον το μέλλον της Τουρκίας ως εταίρου των ΗΠΑ.

Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες υποχρεωθούν να υπερασπιστούν την Ελλάδα, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στην Ουάσιγκτον μπορεί να αναγκαστούν να κάνουν κάτι ακόμη πιο βαθύ: Να φανταστούν ξανά την Τουρκία ως άμεσο ανταγωνιστή ή αντίπαλο. Η προσαρμογή σε μια τέτοια πραγματικότητα θα ήταν σίγουρα μια σημαντική πρόκληση για τους Αμερικανούς πολιτικούς.

Ο σχεδιασμός ασφαλείας των ΗΠΑ, καθώς και η αμυντική στρατηγική του ΝΑΤΟ στο σύνολό της, εξαρτάται από την υποστήριξη της Τουρκίας ως συμμάχου τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Μέση Ανατολή. Επομένως, η επανασύλληψη της Τουρκίας με ανταγωνιστικούς όρους θα είχε ως αποτέλεσμα μια ευρύτερη γεωστρατηγική επαναξιολόγηση για τους Αμερικανούς σχεδιαστές.

Όπως μια επιθετική Ρωσία, μια πολεμική Τουρκία δυνητικά θέτει σε κίνδυνο την ελεύθερη ροή της κυκλοφορίας μέσω της Μαύρης Θάλασσας και της Μεσογείου.

Η αντιμετώπιση αυτής της πιθανής απειλής θα οδηγούσε σε νέες αμυντικές δεσμεύσεις, όπως η επέκταση των δεσμών ασφαλείας με την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο. Ενώ λίγοι στις Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να επιθυμούν να δουν αυτές τις αλλαγές να πραγματοποιούνται, οι περιστάσεις μπορεί να απαιτήσουν από την Ουάσιγκτον να αναγνωρίσει τις τουρκικές εχθροπραξίες ως αποσταθεροποιητική δύναμη στον κόσμο.

*Ο Ryan Gingeras είναι καθηγητής στο Τμήμα Υποθέσεων Εθνικής Ασφάλειας στη Ναυτική Μεταπτυχιακή Σχολή και είναι ειδικός στην ιστορία της Τουρκίας, των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής. Είναι ο συγγραφέας έξι βιβλίων, συμπεριλαμβανομένου του The Last Days of the Ottoman Empire (που κυκλοφόρησε από την Penguin τον Οκτώβριο του 2022). Οι θλιβερές ακτές του: Βία, Εθνότητα και Τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έλαβε διακρίσεις στη σύντομη λίστα για το Βραβείο Βιβλίου Ρότσιλντ στον Εθνικισμό και τις Εθνοτικές Σπουδές και το Βραβείο Βιβλίου της Εταιρείας Φιλίας Βρετανίας-Κουβέιτ. Οι απόψεις που εκφράζονται εδώ δεν είναι της Ναυτικής Μεταπτυχιακής Σχολής, του Ναυτικού των ΗΠΑ, του Υπουργείου Άμυνας ή οποιουδήποτε μέρους της κυβέρνησης των ΗΠΑ.

warontherocks.com

Το “παιχνίδι” της Τουρκίας στο Νότιο Καύκασο

0

Yeghia Tashjian 30 Δεκεμβρίου 2022

Photo Credit: The Cradle

Νότιος Καύκασος: Μια μάχη θελήσεων και διαδρόμων

Το Αζερμπαϊτζάν και η Τουρκία “πυροβολούν” για να δημιουργήσουν τον «διάδρομο Ζανγκεζούρ», που σημαίνει άμεση σύγκρουση με τα συμφέροντα του Ιράν και της Αρμενίας, καθώς συνεπάγεται τον αποκλεισμό του διαδρόμου του Λατσίν – σανίδας σωτηρίας για τους Αρμένιους του Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

Στις 12 Δεκεμβρίου, με το πρόσχημα του περιβαλλοντισμού, δεκάδες υποστηριζόμενοι από το κράτος «οικολόγοι ακτιβιστές» από το Αζερμπαϊτζάν απέκλεισαν τον μοναδικό χερσαίο διάδρομο που συνδέει την Αρμενία με το Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

Ο αποκλεισμός δημιούργησε μια ανθρωπιστική κρίση για τους 120.000 Αρμένιους που ζουν στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, αποκόπτοντάς τους από τον έξω κόσμο. Δεν είναι η πρώτη φορά που το Μπακού κάνει μια τέτοια προκλητική ενέργεια. Το Αζερμπαϊτζάν πιέζει εδώ και καιρό για τη δημιουργία του «διαδρόμου Ζανγκεζούρ» για να συνδεθεί με την στενό σύμμαχό του Τουρκία μέσω της νότιας Αρμενίας, αποκόπτοντας έτσι τα στρατηγικά σύνορα Αρμενίας-Ιράν.

Η Τεχεράνη αντιτάχθηκε σε αυτό το σχέδιο και έχει συμμετάσχει σε στρατιωτικές ασκήσεις στα σύνορά της με το Αζερμπαϊτζάν. Τον Οκτώβριο, οι Ιρανοί άνοιξαν ένα προξενείο στην πόλη Καπάν στη νότια Αρμενία ως προειδοποίηση προς το Μπακού και τους περιφερειακούς του συμμάχους.

Αποκλεισμός του διαδρόμου του Λατσίν

Παρόλα αυτά, το Αζερμπαϊτζάν, με την υποστήριξη της Τουρκίας, συνέχισε να επιδιώκει τον στόχο του, ο οποίος περιλάμβανε το κλείδωμα του δρόμου όπου σταθμεύουν Ρωσικές ειρηνευτικές δυνάμεις στον διάδρομο Λατσίν που συνδέει την Αρμενία με το Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

Χάρτης των ζωνών σύγκρουσης Αζερμπαϊτζάν-Αρμενίας (Φωτογραφία: The Cradle)

Τον Ιούλιο του 2022, το Μπακού τροποποίησε ένα συμβόλαιο με τη βρετανική εταιρεία Anglo Asian Mining PLC, μεταβιβάζοντας στην εταιρεία τρεις νέες εγκαταστάσεις εξόρυξης εντός του Αζερμπαϊτζάν. Μία από αυτές τις περιοχές βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα της περιοχής Martakert του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, μια περιοχή πλούσια σε ορυχεία χρυσού, χαλκού και αργύρου.

Ο αρμενικός πληθυσμός του Ναγκόρνο-Καραμπάχ αντέδρασε στις προσπάθειες του Αζερμπαϊτζάν να στείλει ομάδες παρακολούθησης, πιστεύοντας ότι η κίνηση θα έδινε στο Μπακού τον έλεγχο της οικονομίας της περιοχής και τελικά θα οδηγούσε στην προσάρτησή του. Σε αντίποινα, το Μπακού έστειλε «περιβαλλοντολόγους» να μπλοκάρουν τον μοναδικό διάδρομο που συνδέει την Αρμενία με το Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

Οι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης εντόπισαν κρατικούς υπαλλήλους του Αζερμπαϊτζάν ανάμεσα σε μερικούς από αυτούς τους «περιβαλλοντολόγους» που προσπαθούν περιοδικά να προκαλέσουν τις ρωσικές ειρηνευτικές δυνάμεις. Ο αποκλεισμός έχει προκαλέσει ανθρωπιστική καταστροφή στην περιοχή, με χιλιάδες πολίτες να μην έχουν πρόσβαση σε βασικές ανάγκες, όπως φάρμακα και τρόφιμα, μέσω του μοναδικού δρόμου που τους συνδέει με τον έξω κόσμο.

Επιδεινώνοντας τις εντάσεις, η Anglo-Asian Mining έστειλε επιστολή σε κορυφαίους διεθνείς οργανισμούς και κράτη απαιτώντας να σταματήσει η «παράνομη εκμετάλλευση» των ορυχείων στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ από τους Αρμένιους. Και όμως η Μόσχα συνεχίζει να παίρνει παθητική θέση, παρά το γεγονός ότι είναι ένα μέρος το οποίο βρίσκεται στο στόχαστρο στη μάχη σώμα με σώμα.

Η Μάχη των Διαδρόμων

Ο αποκλεισμός του διαδρόμου του Λατσίν δεν προκάλεσε έκπληξη, καθώς συζητήθηκε ανοιχτά στα μέσα ενημέρωσης του Αζερμπαϊτζάν.

Η μόνη έκπληξη ήταν η αδυναμία της Ρωσίας να επιλύσει την κρίση. Νωρίτερα αυτό το μήνα, ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας Χουλουσί Ακάρ κάλεσε την Αρμενία να «αδράξει την ευκαιρία και να ανταποκριθεί θετικά στις ειρηνευτικές εκκλήσεις της Τουρκίας και του Αζερμπαϊτζάν» κατά τη διάρκεια κοινών στρατιωτικών ασκήσεων με το Αζερμπαϊτζάν κοντά στα ιρανικά σύνορα.

Σχολίασε επίσης τον «διάδρομο Zangezur», υποστηρίζοντας ότι ήταν «ειλικρινής επιθυμία» του Μπακού να αποκαταστήσει τις συνδέσεις στην περιοχή και να διασφαλίσει «μια συνολική εξομάλυνση σε όλη την περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των σχέσεων μεταξύ Αζερμπαϊτζάν-Αρμενίας και Τουρκίας-Αρμενίας». Ο Ακάρ υποσχέθηκε επίσης ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να υποστηρίζει τη «δίκαιη υπόθεση» του Αζερμπαϊτζάν κατά της Αρμενίας.

Αλλά τη δεύτερη μέρα των διαδηλώσεων που οργάνωσε το Αζερμπαϊτζάν και τον αποκλεισμό στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, τα μέσα ενημέρωσης του Αζερμπαϊτζάν κατέστησαν σαφείς τις προθέσεις τους.

Ζήτησαν την αντικατάσταση του διοικητή της ρωσικής ειρηνευτικής αποστολής στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, Αντρέι Βολκόφ, και την μεταφορά του ελέγχου του διαδρόμου του Λατσίν στο Αζερμπαϊτζάν, μαζί με την «πλήρη αποκατάσταση της κυριαρχίας του Αζερμπαϊτζάν στα εδάφη υπό τον έλεγχο. των ειρηνευτικών δυνάμεων».

Ορισμένοι ακτιβιστές του Αζερμπαϊτζάν ζήτησαν επίσης την απομάκρυνση των ρωσικών δυνάμεων και την αντικατάστασή τους με δυνάμεις υπό την εντολή του ΟΗΕ.

Απομάκρυνση Ρωσικών ειρηνευτικών δυνάμεων

Δεν είναι σαφές εάν το ίδιο το Μπακού είναι διατεθειμένο να χρησιμοποιήσει αυτήν τη γλώσσα και να απαιτήσει την απομάκρυνση και την αντικατάσταση των ρωσικών ειρηνευτικών δυνάμεων. Σύμφωνα με ορισμένους εμπειρογνώμονες του Αζερμπαϊτζάν, το Μπακού είναι, επί του παρόντος, κατά της αποχώρησης των Ρωσικών ειρηνευτικών δυνάμεων με τη βία, καθώς αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει

στην προσάρτηση του Ναγκόρνο-Καραμπάχ και στην εθνοκάθαρση των Αρμενίων Χριστιανών, κάτι που θα μπορούσε να αμαυρώσει την εικόνα του Προέδρου Ιλχάμ Αλίεφ στη Δύση και ενδεχομένως να οδηγήσει στις οικονομικές κυρώσεις ΗΠΑ-ΕΕ.

Αντίθετα, το Μπακού προτιμά να παραμείνουν οι Ρώσοι, αλλά με περιορισμένη ιδιότητα.

Είναι πιο εύκολο για το Αζερμπαϊτζάν να αντιμετωπίσει μια αδύναμη Ρωσία, παρά τους Ευρωπαίους, καθώς είναι εξοικειωμένο με τη «ρωσική νοοτροπία», λέει ένας ειδικός. Αυτό υποδηλώνει ότι το Αζερμπαϊτζάν μπορεί να προτιμήσει να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τον διάδρομο του Λατσίν ως εργαλείο για διαπραγματεύσεις με τη Μόσχα, αντί να διακινδυνεύσει την απομάκρυνση των ρωσικών δυνάμεων.

Ένας άλλος ειδικός του Αζερμπαϊτζάν συμφώνησε ότι η τρέχουσα κρίση είναι ουσιαστικά μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Ρωσίας – ότι η τελευταία δεν είναι σε θέση να εκπληρώσει την «ειρηνευτική αποστολή» της και να εμποδίσει τους «Αρμένιους του Καραμπάχ να εκμεταλλευτούν τους φυσικούς πόρους στην περιοχή».

Αλλά υποστηρίζει επίσης ότι η κρίση αφορά λιγότερο την εξόρυξη και την εκμετάλλευση των πόρων και περισσότερο την πίεση προς τους Ρώσους να ανοίξουν τον «διάδρομο Zangezur», που συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με τον θύλακα του Ναχιτσεβάν και βρίσκεται στα στρατηγικά σύνορα του Ιράν με την Αρμενία.

Σύμφωνα με τον εμπειρογνώμονα, «το Αζερμπαϊτζάν θέλει πρόσθετες εγγυήσεις ότι θα έχει μια ασφαλή σύνδεση με την Τουρκία, με αντάλλαγμα την ασφαλή σύνδεση του Καραμπάχ με την Αρμενία».

Η ιστορία γίνεται πιο περίπλοκη. Τον Δεκέμβριο, τα ΜΜΕ του Αζερμπαϊτζάν κατηγόρησαν τους Αρμένιους ότι προσκάλεσαν Ιρανούς στρατιωτικούς εμπειρογνώμονες να εκπαιδεύσουν τις δυνάμεις αυτοάμυνας του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Οι αναφορές υποστηρίζουν ότι Ιρανοί διέσχισαν τον διάδρομο του Λατσίν και εισήλθαν στα εδάφη που ελέγχονται από Ρωσικές ειρηνευτικές δυνάμεις.

Παρά τις συνεχείς κραυγές και τις προκλήσεις του Μπακού, φαίνεται ότι στόχος του Αζερμπαϊτζάν δεν είναι να απομακρύνει ή να αντικαταστήσει πλήρως τους Ρώσους ειρηνευτές, αλλά μάλλον να ελέγξει την αποστολή τους, να παρακολουθήσει τη διέλευση στο διάδρομο του Λατσίν και να χρησιμοποιήσει τον διάδρομο ως κάρτα πίεσης στο Ερεβάν για να ανοίξει ” διάδρομος» στο Syunik που συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με την Τουρκία.

Ως εκ τούτου, από την προοπτική του Αζερμπαϊτζάν, το μέλλον του διαδρόμου του Λατσίν είναι πλέον συνδεδεμένο με τη μοίρα του «διαδρόμου Ζανγκεζούρ».

Η θέα από την Τεχεράνη

Σύμφωνα με τον Δρ. Ehsan Movahedian, ερευνητή και εκπαιδευτή στο Πανεπιστήμιο Allameh Tabataba’i της Τεχεράνης, «η Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν αναζητά μια νέα περιπέτεια στην περιοχή του Καυκάσου και αυτό το ζήτημα απαιτεί διπλωματικά βήματα από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και θα πρέπει να προειδοποιηθούν οι στρατιωτικές αρχές (στην Τεχεράνη)».

Ένα ιρανικό μέσο ενημέρωσης υποστηρίζει ότι αν πέσει το Στεπανακέρτ (πρωτεύουσα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ):

«ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΦΑΝΤΑΣΤΟΥΝ ΔΥΣΑΡΕΣΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΝΟΤΙΟΥ ΚΑΥΚΑΣΟΥ ΚΑΙ ΤΙΣ ΓΥΡΩ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟΥ, ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΙΡΑΝ. Η ΑΡΣΗ ΕΝΟΣ ΕΜΠΟΔΙΟΥ ΟΠΩΣ ΤΟ ΝΑΓΚΟΡΝΟ-ΚΑΡΑΜΠΑΧ ΑΝΟΙΓΕΙ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΚΑΤΟΧΗ ΑΡΜΕΝΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΑ ΓΙΑ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΟ ΙΡΑΝ.

Ο αναλυτής, Mohammad Hossein Masumzadeh, λέει ότι η μόνη λύση για να σταματήσει η επιθετικότητα του Αζερμπαϊτζάν «είναι τα επιθετικά μέτρα αντί της αμυντικής προσέγγισης που διέπει την περιφερειακή πολιτική της χώρας προκειμένου να αποφευχθούν ανεπανόρθωτοι κίνδυνοι».

Ορισμένοι Ιρανοί εμπειρογνώμονες και πρώην διπλωμάτες πιστεύουν ότι οι εξελίξεις στον Νότιο Καύκασο σχετίζονται με τις εσωτερικές εξελίξεις στο Ιράν, όπου πολλοί Αζέροι, με την υποστήριξη της Άγκυρας και του Μπακού, έχουν αποσχιστικές φιλοδοξίες να διαλύσουν το κράτος εκ των έσω.

Το Ιράν ανησυχεί ότι η εξάπλωση της τουρκικής επιρροής στα βόρεια σύνορά του θα μπορούσε να επηρεάσει την εσωτερική του πολιτική στο μέλλον, καθώς το Αζερμπαϊτζάν ζήτησε ανοιχτά «ενοποίηση του Νότιου Αζερμπαϊτζάν (βόρειο Ιράν) με τη Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν».

Δεν φαίνεται να είναι κενές περιεχομένου οι απειλές. Στις 29 Νοεμβρίου, ιδρύθηκε στην Ελβετία ο «Οργανισμός για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Νοτίου Αζερμπαϊτζάν», ανακοινώνοντας ότι θα υποβάλει έγγραφα και πληροφορίες σε διεθνείς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένου του ΟΗΕ, σχετικά με τα «δικαιώματα του ανθρώπου στην επαρχία του Αζερμπαϊτζάν του Ιράν “.

Στις 2 Δεκεμβρίου, ο εκπρόσωπος του «Νότιου Αζερμπαϊτζάν» στον ΟΗΕ, Araz Yurdseven, υπερασπίστηκε την ιδέα της ανεξαρτησίας του «Νότιου Αζερμπαϊτζάν» και κατηγόρησε το Ιράν ότι διέπραξε «δολοφονίες κατά των Ιρανών Αζέρων».

Η περιοχή οδεύει προς νέα κλιμάκωση;

Είναι ενδιαφέρον ότι πολλοί Ευρωπαίοι και Αζερμπαϊτζανοί εμπειρογνώμονες θεώρησαν την άρνηση του Αρμένιου πρωθυπουργού Νικόλ Πασινιάν να υπογράψει το τελικό έγγραφο της Οργάνωσης Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO) ως ένδειξη ρωσικής αδυναμίας, χαρακτηρίζοντάς το «ένα πρωτοφανές γεγονός που δεν είχε ξανασυμβεί».

Ο CSTO είναι μια ευρασιατική στρατιωτική συμμαχία που αποτελείται από έξι μετασοβιετικά κράτη, τα οποία περιλαμβάνουν την Αρμενία, τη Ρωσία, τη Λευκορωσία, το Καζακστάν, το Κιργιστάν και το Τατζικιστάν.

Υπάρχουν ανησυχίες ότι η περιοχή μπορεί να οδηγηθεί προς μια νέα κλιμάκωση. Το Αζερμπαϊτζάν προσκάλεσε πρόσφατα τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη F-16 στην περιοχή, η οποία θεωρείται ως προετοιμασία για σύγκρουση. Η τελευταία φορά που το Μπακού κάλεσε τα τουρκικά αεροσκάφη ήταν το 2020, εβδομάδες πριν από τον πόλεμο με την Αρμενία.

Το Αζερμπαϊτζάν πιέζει επίσης τη Ρωσία να επαναδιαπραγματευτεί τους όρους της τριμερούς δήλωσης της 10ης Νοεμβρίου 2020, η οποία αναφέρει ότι μόνο οι Ρωσικές ειρηνευτικές δυνάμεις είναι υπεύθυνες για τον έλεγχο του διαδρόμου του Λατσίν.

Το Αζερμπαϊτζάν συνδέει τον αποκλεισμό του διαδρόμου του Λατσίν με το άνοιγμα του διαδρόμου του Ζανγκεζούρ.

Εάν η Ρωσία συμφωνήσει σε αυτές τις παραχωρήσεις, θα μπορούσε να οδηγήσει στην απομόνωση της Αρμενίας, να απειλήσει την εδαφική της ακεραιότητα και να μπλοκάρει τα ιρανικά στρατηγικά σύνορα.

Αυτό θα μετατόπιζε επίσης την περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων προς την Τουρκία, καθώς το Ιράν κινδυνεύει να δράσει μόνο του ενάντια στις παντουρκικές φιλοδοξίες Τουρκίας-Αζερμπαϊτζάν, οι οποίες θα μπορούσαν τελικά να απειλήσουν τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας του Ιράν τόσο σε περιφερειακό όσο και σε εσωτερικό επίπεδο.

Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτό το άρθρο δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα εκείνες του The Cradle.

Yeghia Tashjian

thecradle.co

ΘΑΝΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΪΠΟΥΛΟΣ : Οι Drag Queens και η δικτατορία της «πολιτικής ορθότητας»

2

ΘΑΝΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΪΠΟΥΛΟΣ
Και να που κινδυνεύουμε να φθάσουμε στο σημείο να… φοβόμαστε να πούμε την γνώμη μας, να εκδηλώσουμε τον ερωτικό θαυμασμό μας, να μην ξέρουμε αν έχουμε το δικαίωμα να προσφωνήσουμε μια γυναίκα ως «Κυρία» ή ν’ αναφερθούμε σε αυτήν ως «αυτή», και έναν άνδρα ως «κύριο» ή «αυτός», γιατί μπορεί να υποπέσουμε στο έγκλημα της περιφρόνησης της…. «πολιτικής ορθότητας»!

Το πολιτικά ορθό, είναι να λέμε για άνδρες και γυναίκες «αυτό», που περιλαμβάνει και αρσενικό και θηλυκό, και αρσενικοθήλυκο , και τραβεστί, και οτιδήποτε άλλο χωράει το σύγχρονο «ανοικτό, ανεκτικό μυαλό»! Αν πεις σε μια γυναίκα (θεωρητικά και σε έναν άνδρα- αλλά ακόμη δεν έχει γίνει μόδα, περιμένετε…) «μου αρέσει πολύ το σώμα σας, τα πόδια σας, το μπούστο σας…», κινδυνεύετε να φάτε μια μηνυσάρα για… σεξουαλική παρενόχληση, να γίνετε στα καλά καθούμενα πρωταγωνιστής ενός κάποιου «Me Too», και να σέρνεστε στα δικαστήρια, επειδή και μόνο εκφράσατε τον θαυμασμό σας!

Μετ ‘ ου πολύ, θα … ποινικοποιηθεί το φλερτ, ή θα… διδάσκεται με μπούσουλες και κανόνες στα σχολεία! Ο αυθορμητισμός, στα βάραθρα, θα πλησιάζουμε το αντίθετο φύλο (αρσενικό, θηλυκό και… ουδέτερο) με μάνιουαλ ανά χείρας! Και μην με περάστε για κανέναν υπερσυντηρητικό θεοσεβούμενο γέροντα, γιατί οι πλέον φανατικοί της εμμονικής πλέον «πολιτικής ορθότητας», οι διαπρύσιοι υπερασπιστές της σε όλη την παρανοϊκή κλίμακα της υπερβολής που βλέπουμε γύρω μας, είναι οι νέοι και οι νεότερες γενιές! Και προ του κινδύνου οι… κανονικοί άνθρωποι (δεν ξέρω, ο όρος «κανονικός», επιτρέπεται;) να προπηλακισθούν, να ξεφτιλιστούν στα μέσα δικτύωσης , να κινδυνεύσουν με διαπόμπευση ή/και με μηνύσεις, κάνουν το… κορόιδο, δεν αντιδρούν ανοικτά στην τόση υποκριτική μεσαιωνική μανία «ορθότητας», και κουνούν απογοητευμένοι το κεφάλι τους.

Δεν παλάβωσα πρωτοχρονιάτικα. Και φυσικά σε καμιά περίπτωση δεν δικαιολογώ και «συγχωρώ» όλες αυτές τις παραβατικές και κακοποιητικές, εγκληματικές συμπεριφορές, που ζούμε εμβρόντητοι τον τελευταίο καιρό. Πολύ περισσότερο, δεν ανέχομαι και αγανακτώ όταν συνάνθρωποί μας λοιδορούνται, εξευτελίζονται, συχνά γίνονται θύματα βίας για τις σεξουαλικές τους προτιμήσεις και σωματικές ή συναισθηματικές ιδιαιτερότητες. Ο καθένας και η καθεμιά, έχουμε το αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα να διαθέτουμε το σώμα και τα συναισθήματά μας, μας όπως εμείς θέλουμε. Αρκεί να είμαστε «συναινούντες ενήλικοι», να μην παραβιάζουμε τον νόμο, και να μην προσβάλλουμε με τις όποιες ιδιαιτερότητές μας τους άλλους. Έχουν και οι άλλοι δικαιώματα…

Όχι, δεν παλάβωσα. Αλλά διάβασα τις διαμαρτυρίες, τα αναθέματα, τις καταγγελίες και τις σε βάρος της ύβρεις, λόγω μιας αντίδραση της κ. Κατερίνας Λάσπα, της γνωστής παλιότερα τηλεπαρουσιάστριας, και νυν Γενικής Γραμματέας Εθελοντισμού του ΠΑΣΟΚ, για μια παράσταση τραβεστί-Drag Queens σε… νηπιαγωγείο στην Θεσσαλονίκη!

Την συγκεκριμένη… αβάν-γκάρντ «εκπαιδευτική» εκδήλωση στα νήπια, οργάνωσαν από κοινού το Thessaloniki Pride (Φεστιβάλ Υπερηφάνειας Θεσσαλονίκης) και το «Ουράνιο Τόξο», που εκπροσωπούν την ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα. Και στην παράσταση, μια τραβεστί διηγήθηκε στα νήπια το παραμύθι «πώς μια Drag Queen έσωσε τα Χριστούγεννα» Αφού προηγουημένως υποθέτω ότι για… εκπαιδευτικούς εορταστικούς λόγους εξήγησε τι ακριβώς είναι μια τραβεστί…
Η κ. Λάπα, λοιπόν, σε μια ανακοίνωσή της κατήγγειλε «την αθλιότητα της συγκεκριμένης εκδήλωσης», προσθέτοντας το αυτονόητο «ο καθένας μπορεί να κάνει ότι θέλει στον εαυτό του, κανένας όμως δεν έχει δικαίωμα με πλάγιο τρόπο (σσ: «πλάγιο»;) να επιβάλλει τέτοια πρότυπα σε παιδάκια». Μίλησε ως πολιτικό πρόσωπο, ως μητέρα δύο παιδιών, ως πολίτης της κοινωνίας…

Ε, ποιος είδε τον Θεό και δεν τον φοβήθηκε! Η Μ.Κ.Ο (τι άλλο;) «Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών», εθελοντικού χαρακτήρα για την προαγωγή των δικαιωμάτων και ελευθεριών των τρανς, φυλοδιαφορετικών και εν γένει μελών της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, «κατήγγειλε και καταδίκασε τον ακραία ρατσιστικό, απαράδεκτο και κακοποιητικό λόγο της Λάσπα». Και καλά αυτοί- τον συντεχνιασμό τους υπερεασπίσθηκαν και βρήκαν (άλλη μια) πρώτης τάξεως ευκαιρία να διαδηλώσουν την… καταπίεσή τους. Κάτι που σήμερα ακούγεται τουλάχιστον ως αστείο…

Βγήκε και την καταδίκασε, όμως , και… το ΠΑΣΟΚ! Η αναπληρώτρια Γραμματέας Ισότητας του οποίου ήταν παρούσα στο… πανηγύρι με τα νήπια, κ. Βάσια Μαδέση, αλλά και ο αναπληρωτής Γραμματέας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του κόμματος του κ. Ανδρουλάκη, ο οποίος μάλιστα «άδειασε»…. πολιτικο-κομματικά την κ. Λάσπα, «διαφωνώντας έντονα με την ομοφοβία και τρανσφοβία, που καταγγέλλεται από το ΠΑΣΟΚ…» και χαρακτηρίζοντας την ανακοίνωση της συναδέλφου του κ. Λάσπα «ως λόγο, που δεν εκφράζει τις αξίες της… σοσιαλδημοκρατίας!» Βλέπετε, κάλπες έρχονται και οι ψήφοι δεν έχουν φύλο, οσμή, σεξουαλικές ιδιαιτερότητες, τσίπα. Και όπως φαίνεται και λογική, κοινό νου…
Καλά κάνει όλος αυτός ο «ιδιαίτερος» κόσμος και ζει, ερωτεύεται, συμπεριφέρεται κατά τα πιστεύω του. Δικαίωμά του. Πού, όμως, δεν μπορεί να το επιβάλλει ως «κανονικότητα» σε όλη την υπόλοιπη κοινωνία. Κι’ αν κάποτε, πράγματι, αυτός ο κόσμος ήταν περιθωριοποιημένος, δακτυλοδεικτούμενος, αποσυνάγωγος, «γκέτο», σήμερα κάθε άλλο παρά έτσι έχουν τα πράγματα. Κι’ αν κάποτε οι δημόσιες προκλητικές «τσαχπινιές» ήταν ίσως αναγκαίες για να σπάσουν τα ταμπού και να ευαισθητοποιήσουν την κοινωνία, σήμερα τι νόημα έχουν; Εκπροσωπούνται ισότιμα ( συχνά κυριαρχούν…) σχεδόν σε όλους τους τομείς, από όλες τις μορφές της τέχνης μέχρι την ενημέρωση, την τηλεόραση, τα «λόμπυ», την επιστήμη, την πολιτική, την Βουλή. Και δεν τους διαχωρίζει κανείς, δεν τους στιγματίζει κανείς. Και έτσι πρέπει.

Αλλά όχι και να μην διαμαρτυρόμαστε για τις προκλητικές εξτραβακάντζες τους, όχι να ανεχθούμε την «προπαγάνδα» τους στα νήπια και τα παιδιά! Αφού, πιστεύουν στην απόλυτη ελευθερία και «επιλογή ζωής», γιατί σώνει και καλά επιχειρούν προσηλυτισμό, με ένα τρόπο, και το μπόλιασμα παιδικών ψυχών με το ψέμα ότι δεν υπάρχουν παρεκκλίσεις από την κανονικότητα που αναγνωρίζει ο κόσμος κάποιες… εκατοντάδες αιώνες τώρα;

Ξέρω, θα ακούσω τα εξ αμάξης ως… ρατσιστής, ομοφοβικός και πάει λέγοντας. Αδιαφορώ παγερά. Κανείς δεν θα μας κλείσει το στόμα, από τον φόβο μην στοχοποιηθούμε, να λέμε αυτό που πιστεύουμε, απροκατάληπτα και με θάρρος! Αυτό μας έλειπε δα…

iefimerida.gr

Βασίλειος Κόντης και Δημήτρης Κόντης: Το Καταργηθέν Καθεστώς Ουδετερότητας των Νησιών του Αιγαίου του 1912-1914

1

 

Βασίλειος Κόντης και Δημήτρης Κόντης*

Ο κ. Τσαβούσογλου αναφέρθηκε ξανά στα νομικά επιχειρήματα των Τούρκων και τις επιστολές προς τον ΟΗΕ, τονίζοντας πως η Ελλάδα παραβιάζει τις διεθνείς συνθήκες αναφορικά με την αποστρατικοποίηση των νησιών του Αιγαίου, οπότε και δεν μπορεί να εκφράζει δικαιώματα κυριαρχίας πάνω σε αυτά, όπως είναι η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. Ποια ήταν όμως η πρώτη διεθνής σύμβαση που όριζε καθεστώς αποστρατικοποίησης για τα νησιά το Αιγαίου και τί ίσχυσε τελικά; Οι απαρχές του ζητήματος βρίσκονται στον Ιταλό-τουρκικό πόλεμο του 1911-1912 και στον Πρώτο Βαλκανικό Πόλεμο του 1912.

Τον Απρίλιο του 1912, οι Ιταλοί σε μια επίδειξη δύναμης επιτέθηκαν με τον στόλο τους στα εξωτερικά οχυρά των Δαρδανελίων με κανονιοβολισμούς από μακρινή απόσταση. Η πρόθεση των Ιταλών ήταν απλά να εκφοβίσουν τους Τούρκους αλλά η αψιμαχία αυτή οδήγησε στην άμεση αντίδρασή τους με την ναρκοθέτηση και το κλείσιμο των Στενών για περίπου έναν μήνα. Αυτό οδήγησε σε τεράστιες οικονομικές απώλειες για τους Ρώσους και τους Βρετανούς. Οι μεν Ρώσοι ήταν πλήρως εξαρτημένοι από την ελεύθερη ναυσιπλοΐα των Στενών για το σύνολο των εισαγωγών και των εξαγωγών τους, οι δε Βρετανοί ήταν οι πλοιοκτήτες που εξυπηρετούσαν το μεγαλύτερο κομμάτι του ρωσικού εμπορίου. Κατά την διάρκεια του Ιταλό-τουρκικού πολέμου οι Ιταλοί κατέλαβαν τα Δωδεκάνησα, κάτι που για τους Βρετανούς αποτελούσε μια εξαιρετικά ανησυχητική εξέλιξη για τα στρατηγικά τους συμφέροντα στην περιοχή. Έτσι λοιπόν τον Ιούνιο του 1912 το Ναυαρχείο του Τσώρτσιλ έστειλε μία αναφορά στο Φόρεϊν Όφις για τα νησιά του Αιγαίου με την οποία ζητούσε από τον υπουργό των εξωτερικών Έντουαρτ Γκρέι τα εξής:

  1. Να βρεθεί τρόπος να εκδιωχτούν οι Ιταλοί από τα Δωδεκάνησα.
  2. Το διεθνές καθεστώς και οι συμβάσεις που ίσχυαν για τα τουρκικά Στενά να επεκταθούν και στα νησιά του Αιγαίου.

Το ξέσπασμα του Πρώτου Βαλκανικού Πολέμου, οι επιτυχίες του Ελληνικού στόλου και του Ναυάρχου Κουντουριώτη και η σταδιακή απελευθέρωση των νησιών του ΝΑ Αιγαίου έθεσαν άμεσα τα δύο παραπάνω ζητήματα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μεταξύ των Μ. Δυνάμεων της εποχής.  Το θέμα των Δωδεκανήσων συνδέθηκε από τους Βρετανούς με το θέμα του καθορισμού των Ελληνοαλβανικών συνόρων. Αναφορικά με τα νησιά η αρχική συμφωνία τον Δεκέμβριο του 1912 στο Λονδίνο ήταν πως όλα τα νησιά του Αιγαίου ανεξαρτήτως του μελλοντικού τους ιδιοκτησιακού καθεστώτος θα παρέμεναν ουδετεροποιημένα υπό την Αιγίδα των Έξι Μεγάλων Δυνάμεων.

«Quel que soit le statu futur des îles de la Mer Egée, nous sommes d’avis qu’elles doivent être neutralisées sous la guarantie des Puissances.»

Η απόφαση αυτή ελήφθη κατά την δεύτερη συνεδρίαση της Πρεσβευτικής Συνδιάσκεψης του Λονδίνου και έλαβε χώρα στις 18 Δεκεμβρίου του 1912, είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά της συνδιάσκεψης στην γαλλική γλώσσα και αποτελεί και την πρώτη διεθνή απόφαση αναφορικά με το στρατιωτικό καθεστώς των νησιών. Υπάρχει πολύ μεγάλη διαφορά μεταξύ αποστρατικοποίησης και ουδετεροποίησης. Το να μην μπορείς να έχεις ναυτικές βάσεις, στρατό ή οχυρωματικά έργα είναι περιορισμοί αποστρατικοποίησης. Η ουδετεροποίηση προϋποθέτει μια εγγυήτρια δύναμη. Οι Βρετανοί είχαν οραματιστεί και για το Αιγαίο ένα καθεστώς αέναης ουδετερότητας όπως ίσχυε για την Κέρκυρα και τους Παξούς από το 1864 υπό την εγγύηση της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας. Το καθεστώς αυτό θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντα των Μ. Δυνάμεων καθώς εξασφάλιζε την ελεύθερη διέλευση των Στενών και απέτρεπε τις Μ. Δυνάμεις από τον υπαρκτό πειρασμό, μια Μ. Δύναμη να καταλάβει έναν νησί του Αιγαίου για να το χρησιμοποιήσει ως ναυτική βάση στην Μεσόγειο. Όπως είχε επισημάνει και ο Γεώργιος Στρέιτ, τότε ακόμα πρέσβης στην Βιέννη και μετέπειτα υπουργός των εξωτερικών, η λύση αυτή θα ήταν επωφελής και για την Τουρκία, γιατί έτσι θα ουδετεροποιούνταν τα ύδατα της Μικρασιατικής ακτής, σε περίπτωση που η Τουρκία δεν μπορούσε να κατασκευάσει στόλο.

‘Όμως το καθεστώς πόλωσης και ο ανταγωνισμός που επικρατούσε μεταξύ της Τριπλής Συμμαχίας (Γερμανία, Αυστροουγγαρία, Ιταλία) και της Αντάντ στις αρχές του 1914 δεν επέτρεψαν στο να εφαρμοστεί η αρχική συμφωνία για την ουδετεροποίηση του Αιγαίου. Το στρατόπεδο της Τριπλής Συμμαχίας υποστήριζε ανοιχτά τους Τούρκους που δεν μπορούσαν να χωνέψουν πώς θα έχαναν την Μυτιλήνη και την Χίο, δύο νησιά που τα θεωρούσαν αναπόσπαστο τμήμα της Ανατολίας. Έτσι οι Γερμανοί προσπαθούσαν να ενθαρρύνουν την ανταλλαγή των δύο αυτών νησιών με τα Δωδεκάνησα που παρέμεναν στην κατοχή των Ιταλών, οι οποίοι όμως είχαν την υποχρέωση από την Συνθήκη του Ουσύ να τα επιστρέψουν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Όταν λοιπόν κοινοποιήθηκε η απόφαση των Μ. Δυνάμεων αναφορικά με τα νησιά του Αιγαίου τον Φεβρουάριο του 1914, καμία μεγάλη δύναμη από την πλευρά της Αντάντ δεν ήθελε να δεσμευτεί και να αναλάβει τον ρόλο του εγγυητή για την ειρήνη στο Αιγαίο. Οι Γάλλοι είχαν μεγάλα οικονομικά συμφέροντα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, Οι Βρετανοί προσπαθούσαν να διατηρήσουν την πολιτική ίσων αποστάσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας (είχαν στείλει βρετανούς αξιωματικούς και στις δύο χώρες για να αναλάβουν την αναδιοργάνωση των στόλων τους) και οι αρχικές φωνές των Ρώσων που προέτρεψαν τους Αγγλογάλλους να συνάψουν συμμαχία με τον Βενιζέλο και να σταλεί ο συμμαχικός στόλος στην Χίο σύντομα αποσιωπήθηκαν. Από την στιγμή που τα μέλη της Τριπλής Συμμαχίας δεν επιθυμούσαν καμία κίνηση που θα μπορούσε να εκληφθεί ως άσκηση βίας έναντι των Τούρκων, τα μέλη της Αντάντ αποφάσισαν να μην εφαρμόσουν μονομερώς την απόφαση να δοθούν τα νησιά του ΝΑ Αιγαίου στην Ελλάδα (εκτός από την Ίμβρο, την Τένεδο και το Καστελόριζο) διακινδυνεύοντας έτσι τα συμφέροντά τους στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Οποιαδήποτε ενέργεια εναντίον της Τουρκίας θα έπρεπε να γίνει μόνο με την συμμετοχή και των έξι Μεγάλων Δυνάμεων σύμφωνα με την αρχή της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας, η οποία και τελούσε υπό οριστική κατάρρευση. Σε αντίθετη περίπτωση το μόνο αποτέλεσμα θα ήταν να εισπράξει η Αντάντ αποκλειστικά όλη την δυσαρέσκεια της Υψηλής Πύλης. Με αυτά τα λόγια, Ο Γκρέι έπεισε τους συμμάχους του και ικανοποίησε την ρωσική πλευρά που είχε και τις μεγαλύτερες αντιρρήσεις.

Ο Σάζανοφ, υπουργός εξωτερικών της Ρωσίας, είχε πει ανοιχτά στους Τούρκους πως γνώριζε τα σχέδιά τους, τα οποία φυσικά γνώριζαν και οι Βρετανοί: Οι Τούρκοι περίμεναν τα δύο καινούργια τους θωρηκτά τύπου Ντρέντνωτ που μόλις είχαν αγοράσει με γαλλικά δάνεια και βρίσκονταν σε διαδικασία επανεξοπλισμού σε βρετανικά ναυπηγεία, ώστε το καλοκαίρι του 1914 έχοντας αποκτήσει την υπεροπλία στο Αιγαίο, να επιχειρούσαν την ανακατάληψη των ελληνικών νησιών. Οι Ρώσοι είχαν και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην περιοχή καθώς ένας νέος πόλεμος μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας θα έθετε σε κίνδυνο και πάλι την ελεύθερη ναυσιπλοΐα των Στενών. Τελικά επειδή θα ήταν παράλογο να ζητηθεί από την Ελλάδα να αποστρατικοποίησει τα νησιά χωρίς να λάβει εγγυήσεις για την ειρήνη στην περιοχή με δεδομένη την επιθετικότητα των Τούρκων, οι περιοριστικοί όροι της συλλογικής διακοίνωσης του 1914 σιωπηρά καταργήθηκαν δύο μήνες μετά από την κοινοποίηση της αρχικής απόφασης. Αυτή ήταν και η πρόταση του Σαν Τζουλιάνο, του υπουργού Εξωτερικών της Ιταλίας στους Τούρκους η οποία και υιοθετήθηκε άμεσα από την Γερμανική διπλωματία. Στην Γαλλική πρόταση του Μαρτίου του 1914 στο να δοθούν εγγυήσεις στην Ελλάδα αναφορικά με την ουδετερότητα των νησιών του Αιγαίου, η Γερμανική αντιπρόταση στην Αντάντ ήταν να μην δοθεί καμία εγγύηση στην Ελλάδα από τις Μ. Δυνάμεις αλλά να καταργηθούν οι όροι της αποστρατικοποίησης.

Αρχικά ο Γκρέι φοβήθηκε πως αυτή η διευκόλυνση ίσως έκανε κακό στην Ελλάδα, καθώς οι Τούρκοι ίσως να επιτίθονταν άμεσα προτού αυτή προλάβαινε να οχυρώσει τα νησιά. Τόνισε επίσης στους Ιταλούς πως σε αυτήν την περίπτωση οι Δυνάμεις θα έδειχναν σαν να ήταν παντελώς αδιάφορες ως προς το μέλλον των νησιών και των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Εν τέλη όμως από την στιγμή που οι Δυνάμεις δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν πώς θα εφαρμοζόταν η συλλογική απόφαση της Ευρώπης για την ουδετεροποίηση των νησιών αποφάσισαν σιωπηρά στην δεύτερη συλλογική διακοίνωση να καταργήσουν τις σχετικούς όρους περί αποστρατικοποίησης, με το να μην τους αναφέρουν καθόλου. Όλες οι υπόλοιπες υποχρεώσεις της Ελλάδας παρέμειναν σε ισχύ και επαναλαμβάνονται ρητά στην δεύτερη συλλογική διακοίνωση μαζί με την πρόσθετη υποχρέωση της ουδετεροποίησης των Στενών της Κέρκυρας, για την οποία πίεζαν οι Ιταλοί και ο Γκρέι την είχε συμπεριλάβει στην αρχική συμφωνία ήδη από τον Απρίλιο του 1913. Οι διαπραγματεύσεις διήρκησαν περίπου έξι εβδομάδες και οδήγησαν στο δεύτερο και τελευταίο συλλογικό σημείωμα των Μ. Δυνάμεων στις 24 Απρίλιου του 1914, όπου κάθε αναφορά σχετικά με οποιονδήποτε περιορισμό αποστρατικοποίησης ή ουδετεροποίησης απαλείφθηκε από το τελικό κείμενο.

Έτσι λοιπόν η απόφαση της 13ης Φεβρουαρίου δεν εφαρμόστηκε ποτέ ως προς τα νησιά αλλά ο Βενιζέλος οικειοθελώς απέσυρε τον Ελληνικό Στρατό από την Β. Ήπειρο κατά τα προβλεπόμενα H απόφαση για την νήσο Σάσον δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ στις 10/6/1914, ενώ για τα Στενά της Κέρκυρας οι συζητήσεις που έγιναν δεν κατέληξαν πουθενά και διακόπηκαν με την έναρξη του ΆΠΠ. Το βασιλικό διάταγμα για την προσάρτηση των νησιών του Αιγαίου στο Βασίλειο της Ελλάδας δεν επικυρώθηκε ποτέ με την παρέμβαση των Βρετανών (για να μην δοθεί πάτημα στην Υψηλή Πύλη για επιθετικές ενέργειες) και οι Τούρκοι δεν χρειάστηκε ποτέ να δώσουν εγγυήσεις για την προστασία του ελληνικού πληθυσμού της Ίμβρου και της Τενέδου, γιατί δεν παραχωρήθηκαν στην Τουρκία και παρέμειναν κάτω από ελληνική διοίκηση μέχρι και το 1923 όπου και χάθηκαν οριστικά με την Συνθήκη της Λωζάννης. Το ίδιο ίσχυσε και για το Καστελόριζο που Ελλάδα και Γαλλία ζήτησαν να δεθεί η τύχη του με τα Δωδεκάνησα και το 1915 βρέθηκε υπό γαλλικό έλεγχο. Έτσι λοιπόν η Ελλάδα απέκτησε την de jure κυριαρχία των νησιών του ΝΑ Αιγαίου αρχικά με την Συνθήκη των Σεβρών και οριστικά με το άρθρο 12 της Συνθήκης της Λωζάννης, που επικύρωσε την απόφαση του 1914, η οποία και αποτέλεσε την νομική βάση ως προς το ζήτημα της κυριαρχίας.

Πίσω στο 1914, οι Τούρκοι φυσικά και ικανοποιήθηκαν από τις εξελίξεις και αναγνώρισαν το δικαίωμα στην Ελλάδα να οχυρώσει τα νησιά απαλλάσσοντάς την από τις εγγυήσεις που ο Βενιζέλος ήταν υποχρεωμένος να δώσει σύμφωνα με την αρχική απόφαση των Μ. Δυνάμεων (13 Φεβρουαρίου 1914), ότι δηλαδή η Ελλάδα δεν θα τα χρησιμοποιήσει ως ναυτικές βάσεις και δεν θα μπορεί να τα οχυρώσει. Πλέον θα μπορούσαν να προσπαθήσουν να καταλάβουν την Μυτιλήνη και την Χίο χωρίς να έρθουν αντιμέτωποι με μία «ναυτική επίδειξη» των Μ. Δυνάμεων, που θα ήταν υποχρεωμένες βάση της αρχικής απόφασης να εφαρμόσουν την ουδετερότητα στην περιοχή. Η δεύτερη συλλογική διακοίνωση που επιδόθηκε στον Βενιζέλο από τους πρέσβεις των έξι Μ. Δυνάμεων στην Αθήνα χαρακτηρίστηκε από Ιταλούς και Γερμανούς ως ανώδυνη και ακίνδυνη για τα συμφέροντα των Τούρκων στο Αιγαίο, ο δε βρετανός διπλωμάτης Σερ Άρθουρ Νίκολσον την χαρακτήρισε ως “a childish waste of time”. Έτσι λοιπόν ο Βενιζέλος έδωσε εντολή στα τέλη Απριλίου του 1914 στον Ιωάννη Μεταξά να οχυρώσει τα νησιά και παράλληλα ξεκίνησε ενέργειες για την περαιτέρω ενίσχυση του Ελληνικού Ναυτικού αφού πλέον τα χέρια των Τούρκων ήταν λυμένα. Όπως είχε πει και ο Χουσεΐν Χιλμί Πασάς, δύο φορές μεγάλος Βεζίρης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, (Η Χίος και η Μυτιλήνη είναι) «απαραίτητες για την ασφάλεια της Μικράς Ασίας και δεν έχει σημασία αν δεν μπορούμε να έρθουμε άμεσα, μπορεί να περιμένουμε έξι μήνες ή έναν χρόνο… αλλά θα έρθουμε…»

Κλείνοντας θα θέλαμε να υπενθυμίζουμε στον κ. Τσαβούσογλου πως το 1914 οι Μ. Δυνάμεις επέδωσαν συνολικά δύο συλλογικά σημειώματα στην Αθήνα και όχι μόνο αυτό της 13 Φεβρουαρίου. Επίσης θα ήταν σκόπιμο να αναζητήσει τις οδηγίες του Σαΐντ Χαλίμ πασά, Μεγάλου Βεζίρη και υπουργού των εξωτερικών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εκείνη την περίοδο, προς στους Οθωμανούς πρέσβεις αναφορικά με την επίσημη θέση της Αυτοκρατορικής Κυβέρνησης για την αποστρατικοποίηση. Η Τουρκία θα πρέπει άμεσα να σταματήσει να αμφισβητεί την Ελληνική κυριαρχία των νησιών του Αιγαίου και να σταματήσει να επικαλείται το ότι η Ελλάδα παραβιάζει ένα καθεστώς από το 1914 που δεν ίσχυσε ποτέ σύμφωνα και με την έκθεση του Φόρεϊν Όφις του 1981, ενός καθεστώτος που η τότε οθωμανική κυβέρνηση αγωνίστηκε με τους συμμάχους της για την κατάργησή του! Επίσης οι μεταγενέστερες διεθνείς συμβάσεις και το πνεύμα της τροποποιημένης αποστρατικοποίησης της Λωζάννης, όπως φαίνεται καθαρά από το πόρισμα της ειδικής επιτροπής υπό τον Γάλλο στρατηγό Μαξίμ Βεϋγκάν, ήταν η Ελλάδα να διατηρήσει την αμυντική της ικανότητα στα νησιά κοντά στα παράλια της Μικράς Ασίας και όχι αυτά να παραμείνουν ανοχύρωτα και ανυπεράσπιστα, ώστε να μπορεί ο κ. Ερντογάν σαν ένας νέος Χιλμί Πασάς να έρθει ξαφνικά ένα βράδυ. Από την στιγμή που τα νησιά του Αιγαίου δεν βρίσκονται σήμερα κάτω από ένα καθεστώς αέναης ουδετερότητας όπως είχαν οραματιστεί οι Βρετανοί το 1912 υπό την εγγύηση των Μ. Δυνάμεων και οι Η.Π.Α. συνεχίζουν την πολιτική των Βρετανών του 1914 περί ίσων αποστάσεων στο Αιγαίο εμμένοντας στην εφαρμογή το «Δόγματος Λουνς», Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ την δεκαετία του 1970, η Ελλάδα έχει κάθε δικαίωμα να στρατικοποιεί τα νησιά του Αιγαίου, εφαρμόζοντας το δικό της δόγμα: «Ό,τι απειλείται δεν αποστρατικοποιείται.»

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Παρακάτω δίνεται η απάντηση των Μ. Δυνάμεων της 24ης Απριλίου του 1914 αναφορικά με τις εγγυήσεις που ζήτησε ο Βενιζέλος για τα νησιά του Αιγαίου ως προϋπόθεση ώστε η Ελλάδα να δεχόταν τους όρους της αποστρατικοποίησης της συλλογικής διακοίνωσης της 13ης Φεβρουαρίου του 1914. Παραθέτουμε το Βρετανικό κείμενο που υπογράφει ο πρέσβης της Μ. Βρετανίας στην Αθήνα Φράνσις Έλιοτ. Η διακοίνωση επιδόθηκε μέσω identic note (κάθε χώρα επέδωσε ξεχωριστή νότα αλλά με το ίδιο περιεχόμενο)

Το αρχικό κείμενο της τελευταίας παραγράφου (βασισμένο στην πρόταση των Γάλλων)

En ce qui concerne les îles de la Mer Égée attribuées à la Grèce, le Gouvernement se déclare prêt comme ceux des autres Puissances à user de toute son influence auprès de la Sublime Porte pour que le Gouvernement Hellénique ne puisse pas être troublé dans la possession de ces Îles et que la décision collective de l’Europe touchant leur neutralisation soit respectée par le Gouvernement Ottoman.

Όσον αφορά τα νησιά του Αιγαίου Πελάγους που αποδίδονται στην Ελλάδα, η Κυβέρνηση δηλώνει έτοιμη, όπως και εκείνες των άλλων Δυνάμεων, να χρησιμοποιήσει όλη της την επιρροή με την Υψηλή Πύλη έτσι ώστε η Ελληνική Κυβέρνηση να μην μπορεί να ενοχλείται στην κατοχή αυτών των Νησιών και ότι η συλλογική απόφαση της Ευρώπης ως προς την ουδετεροποίησή τους να γίνεται σεβαστή από την Οθωμανική Κυβέρνηση.

Το τελικό κείμενο της τελευταίας παραγράφου που κοινοποιήθηκε από τις Έξι Δυνάμεις στην Ελλάδα

En ce qui concerne enfin les îles de la mer Egée attribuées à la Grèce, le Gouvernement de Sa Majesté se déclare prêt, comme ceux des autres Puissances, à user de son influence amicale auprès de la Sublime Porte pour que le Gouvernement Hellénique ne soit pas troublé dans la possession de ces îles et que la décision collective de l’Europe soit respectée par le Gouvernement ottoman.

Τέλος, όσον αφορά τα νησιά του Αιγαίου Πελάγους που αποδίδονται στην Ελλάδα, η Κυβέρνηση της Αυτού Μεγαλειότητας δηλώνει έτοιμη, όπως και των άλλων Δυνάμεων, να χρησιμοποιήσει τη φιλική επιρροή της με την Υψηλή Πύλη, ώστε η Ελληνική Κυβέρνηση να μην ενοχλείται στην κατοχή της σε αυτά τα νησιά και να γίνει σεβαστή η συλλογική απόφαση της Ευρώπης από την Οθωμανική Κυβέρνηση.

Η φράση «touchant leur neutralisation» αφαιρέθηκε από το τελικό κείμενο ύστερα από την προτροπή της Τριπλής Συμμαχίας, όπως και οι αλλαγές του «ne puisse» σε «ne soit» και το « toute son influence» σε «influence amicale».

  • Ο Βασίλειος Κόντης είναι Ομότιμος Καθηγητής Ιστορίας του ΑΠΘ.
  • Ο Δημήτριος Κόντης είναι ανεξάρτητος ερευνητής με σπουδές σε διεθνή οικονομικά. 

Παντελής Σαββιδης: Η, ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΚΗΣ ΝΟΟΤΡΟΠΙΑΣ, ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ.

13
του Παντελή Σαββίδη
Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος να κάνει ό,τι θέλει, με όριο φυσικά, την ελευθερία του άλλου.
Μπορεί να ασκήσει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, είτε εθνικής, είτε θρησκευτικής, είτε πολιτιστικής, είτε φύλου.
Απο την στιγμή, όμως, που επιχειρεί ή επιχειρείται, συλλογικά, να επβληθεί μια άποψη, ή συμπεριφορά, με τη βία ή την κατήχηση, τότε, έχουμε ξεφύγει απο αυτήν την αρχή.
Η προσπάθεια να επιβληθεί δια της κατήχησης συγκεκριμένη συμπεριφορά σε παιδιά ηλικίας απο 3-13, ‘οπως έγινε σε εκδήλωση που διοργάνωσαν το Pride Θεσσαλονίκης και οι Οικογένειες Ουράνιο Τόξο, όπου drag queens (άνδρες ντυμένοι γυναικεία), διάβασαν Χριστουγεννιάτικες ιστορίες είναι καταδικαστέα.
Όχι, λόγω του είδους της συμπεριφοράς. Ας εξελιχθούν όπως τα ωθεί η φύση τους. Αλλά όταν επιβάλλεται μια αντίληψη με τη μορφή ενός ιδεολογικού μηχανισμού, τότε, όσοι πιστεύουν στην ελευθερία του ανθρώπου πρέπει να αντιδράσουν. Και δεν θα πείραζε να το κάνουν σε ενήλικες. Όταν γίνεται, όμως, σε μικρά παιδιά, τότε υπάρχει σοβαρό θέμα επιβολής συγκεκριμένης αντίληψης.
Αντέδρασε η κ. Κατερίνα Λάσπα, τομεάρχης εθελοντισμού του ΠΑΣΟΚ λέγοντας, πολύ σωστά: «ο καθένας ας κάνει ό,τι θέλει στον εαυτό του. Κανένας όμως δεν έχει το δικαίωμα με πλάγιο τρόπο να επιβάλει τέτοια πρότυπα σε παιδιάκια».
Και αντέδρασαν οι… σύντροφοί της στο ΠΑΣΟΚ όπως ο αναπληρωτής γραμματέας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ, Γιάννης Βήκας, ο οποίος σε ανάρτησή του σημείωσε ότι «η ομοφοβία και η τρανσφοβία καταγγέλλονται απερίφραστα από το ΠΑΣΟΚ διαχρονικά, όχι στο όνομά μου οι δηλώσεις της κ. Λάσπα». Όπως το γράφει ο κ. Βήκας, το ΠΑΣΟΚ είναι η άποψή του.
Το ΠΑΣΟΚ μάλλον έχει τελειώσει ως πολιτικός σχηματισμός που δημιούργησε ο Ανδρέας Παπανδρέου με τους συντρόφους του της δεκαετίας του 60, της δικτατορίας και των πρώτων χρόνων της μεταπολίτευσης.
Φταίει, ίσως, η μεγάλη κρίση την οποία χρεώθηκε και δεν μπόρεσε να ανανεώσει, ως συνέχεια της παρουσίας του, το στελεχιακό του δυναμικό.
Στην πορεία του ΠΑΣΟΚ υπήρξε μια τομή. Αυτό που πρέκυψε μετά την τομή, είναι κάτι άλλο. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑΣΟΚ.
Ας σκεφθούν τα στελέχη που το συγκροτούν σήμερα τι σχέση μπορεί να έχουν με μια παράταξη που άφησε το αποτύπωμά της στην σύγχρονη μεταπολιτευτική πορεία της χώρας.
Πολλοί το εγκατέλειψαν για να βρουν προστασία και να ικανοποιήσουν την εξουσιομανία τους στον Συριζα.
Υπάρχουν και άλλοι που πιστεύουν στην ελευθερία επιλογής του ανθρώπου. Και όχι στην κατήχηση, όπως αυτή που έκαναν οι Drag Queens, οι άνδρες, δηλαδή, ντυμένοι γυναικεία, σε παιδιά ηλικίας 3-13 ετών.
Για τα ελληνοτουρκικά και την παρακμή της χώρας, την οικονομία και την εξάλειψη της περιφέρειας, το ΠΑΣΟΚ δεν έχει αρθρωμένο κανέναν σοβαρό λόγο.
Για το πως πρέπει να εξελιχθούν, απο άποψη επιλογής φύλου, παιδιά 3-13 ετών έχει.
Μπορεί να ελπίζει ότι με τέτοιες προτάξεις και επιλογές εκφράζει την κοινωνία; Και πως θα αποτελέσει σοβαρό εναλλακτικό πόλο;
Καληνύχτα σας Κύριοι. ΠΑΣΟΚ δεν είστε. Είστε κάτι άλλο. Στοιχειώδης εντιμότητα επιβάλλει να αλλάξετε το όνομά σας.
ΥΓ: Ο κ. Ανδρουλάκης αποτέλεσε όταν εμφανίσθηκε μια ελπίδα ανανέωσης για το Κίνημα. Δείχνει να είναι χαμένος στον ωκεανό. Αν έχει συνείδηση της διαχρονικότητας της παράταξης ας διαμορφώσει μια ομάδα γύρω του και ας συγκροτήσει, τώρα αμέσως, θέσεις που θα απηχούν την διαχρονική πορεία του Κινήματος. Θέσεις στα εθνικά και την οικονομία. Τον πολιτισμό και την αντίληψη του ποιοι είμαστε και που πάμε. Και τα λέω για το καλό του.

Ελληνοτουρκικά: Γιατί η Αγκυρα επεκτείνει το casus belli

3

Να εμποδίσει τους συσχετισμούς που την αφήνουν έξω από το παιχνίδι νοτίως της Κρήτης επιδιώκει η Αγκυρα με τη νέα απειλή

Η επαναφορά στην επικαιρότητα του casus belli σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια από τον λαλίστατο υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου δεν εξέπληξε κανέναν στην Αθήνα, καθώς πρόκειται για μια από τις σταθερές απειλές που εξαπολύει κατά καιρούς η Αγκυρα. Ωστόσο η αναφορά του κ. Τσαβούσογλου στην Κρήτη συνδέεται με την ανησυχία που φαίνεται ότι επικρατεί πλέον στην Αγκυρα, έπειτα από μια σειρά εξελίξεων στα νότια του νησιού.

Οπως μεταδίδει από την Κωνσταντινούπολη ο ανταποκριτής της «Κ», Μανώλης Κωστίδης, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας εξαπέλυσε την απειλή πολέμου στη συνέντευξη Τύπου για τον απολογισμό του υπουργείου του, δίχως να ερωτηθεί από κανέναν δημοσιογράφο. «Τις τελευταίες ημέρες υπάρχουν ειδήσεις στον ελληνικό Τύπο, ειδικά γύρω από την Κρήτη, ότι τα χωρικά ύδατα θα επεκταθούν στα 12 μίλια», είπε. «Η θέση μας σε αυτό το θέμα είναι πολύ ξεκάθαρη: όχι 12 μίλια, αλλά δεν θα επιτρέψουμε την επέκταση των χωρικών υδάτων ούτε ένα μίλι παραπάνω στο Αιγαίο. Η απόφαση που έλαβε το Κοινοβούλιό μας το 1995 για το θέμα αυτό είναι ξεκάθαρη και εξακολουθεί να ισχύει».

Τι προκάλεσε αυτή την «αυθόρμητη» επέκταση του casus belli; Η έναρξη των ερευνών για υδρογονάνθρακες στα νοτιοδυτικά της Κρήτης, μάλιστα με τη σιωπηλή ανοχή των ΗΠΑ (και τον συντονισμό με τη Μάλτα) και το αναπάντεχο (για τον Ερντογάν) «χαστούκι» από το Κάιρο με την ανακήρυξη δυτικών θαλασσίων ορίων της Αιγύπτου με τη Λιβύη, που συνιστά ακόμη μια έμπρακτη αμφισβήτηση του αποκαλούμενου τουρκολιβυκού μνημονίου θεωρούνται από την Αγκυρα ενδείξεις πιθανής ενεργοποίησης ενός παλαιότερου και ήδη υφιστάμενου σχεδίου. Εκείνου που προβλέπει τμηματική επέκταση των χωρικών υδάτων προς τα δυτικά και τα νότια της Κρήτης.

Για το συγκεκριμένο σχέδιο έχει γίνει επεξεργασία εδώ και αρκετά χρόνια, ήδη από την εποχή πριν από την κύρωση στη Βουλή της επέκτασης των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο πέλαγος (Ιανουάριος 2021). Ανάμεσα στα διάφορα τεχνικά σενάρια που είχαν τότε αποτυπωθεί υπήρχε και ένα, το οποίο προβλέπει το κλείσιμο όλων των κόλπων από την Παλαιόχωρα Χανίων (Ακρωτήρι Κριός) μέχρι και τα νοτιοδυτικά του νομού Ηρακλείου (Ακρωτήρι Λίθινο), έτσι ώστε με την επέκταση των 12 ν.μ. ανάμεσα σε αυτά τα σημεία και τη Γαύδο να δημιουργείται ένα θαλάσσιο τρίγωνο ελληνικής κυριαρχίας.

Πέρα από αυτό το τεχνικό σενάριο υπάρχουν και άλλα, όπως άλλωστε είχε συμβεί και στην περίπτωση του Ιονίου. Το τεχνικό σενάριο επιλέγεται έπειτα από εισηγήσεις του υπουργείου Εξωτερικών, το οποίο και τις παρέχει στην πολιτική ηγεσία.

Περιττό να τονιστεί ότι μια τέτοια απόφαση λαμβάνεται από την κορυφή στην πυραμίδα της κυβερνητικής ιεραρχίας, δηλαδή από τον πρωθυπουργό. Και δεν είναι αποφάσεις εύκολες και δίχως πιθανότητα δημιουργίας εσωτερικών πολιτικών προστριβών, όπως φάνηκε σε δύο φάσεις τόσο επί κυβέρνησης Τσίπρα όσο και λίγο παλαιότερα επί των ημερών Σαμαρά – Βενιζέλου.

Το γεγονός ότι αυτά τα σχέδια επί χάρτου μπορεί να υπάρχουν, δεν σημαίνει ότι υφίσταται και η ανάλογη πολιτική βούληση για την προώθησή τους, τουλάχιστον όχι σε αυτή τη φάση. Κατά τη συνήθη διπλωματική διατύπωση, η Αθήνα διατηρεί το δικαίωμα να ασκήσει ένα κυριαρχικό δικαίωμα που διαθέτει με βάση το διεθνές δίκαιο και τη σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή το επιλέξει.

Η Αθήνα δεν δέχεται, βεβαίως, ότι μπορεί να υφίσταται στο τραπέζι απειλή πολέμου για ένα κυριαρχικό δικαίωμα, ωστόσο την ίδια στιγμή είναι σαφές από τη γεωγραφία ότι τα δυτικά και τα νότια της Κρήτης δεν βρίσκονται στο Αιγαίο Πέλαγος. Το τουρκικό casus belli του 1995 προβάλλεται από την Αγκυρα ως απάντηση στο ενδεχόμενο «αποκλεισμού» της από την ανοιχτή θάλασσα στο Αιγαίο Πέλαγος, σε περίπτωση επέκτασης των χωρικών υδάτων από τα 6 στα 12 ν.μ. Γι’ αυτό άλλωστε και επί σειρά ετών το συγκεκριμένο ζήτημα βρισκόταν στο επίκεντρο των διερευνητικών επαφών. Μάλιστα σε κάποια στιγμή οι δύο πλευρές είχαν καταλήξει σε τεχνική συμφωνία, η οποία ουδέποτε προχώρησε στα επόμενα στάδια.

Η μονομερής ανακήρυξη ΑΟΖ από το Κάιρο και η επίσπευση των ερευνών για υδρογονάνθρακες θορύβησε την Αγκυρα.

Τα τελευταία χρόνια, πάντως, μέσα από διάφορους διπλωματικούς διαύλους, άλλες φορές με ωμή ευθύτητα, άλλες λιγότερο ανοιχτά, οι Τούρκοι είχαν μεταφέρει στην Αθήνα ότι για την Αγκυρα το casus belli δεν αφορά μόνο τα βόρεια της Κρήτης αλλά το σύνολο των ακτών της προς όλες τις κατευθύνσεις του ορίζοντα.

Προφανώς η Αθήνα έχει απορρίψει αυτή την αντίληψη ως καινοφανή, όπως τόσες άλλες που έχουν κατά καιρούς κοινοποιηθεί από την Αγκυρα. Οι τελευταίες δηλώσεις του κ. Τσαβούσογλου έδωσαν στην Αθήνα την ευκαιρία να κοινοποιήσει στους συμμάχους της και το προφανές: η Τουρκία, δηλαδή η χώρα που ζητεί την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, απειλεί ταυτοχρόνως την Ελλάδα με πόλεμο σε περίπτωση που ασκήσει τα δικαιώματά της, όπως αυτά περιγράφονται από το διεθνές δίκαιο.

Το επόμενο χρονικό διάστημα θα φανεί, επίσης, ποια μπορεί να είναι η πιθανή απάντηση ή πρωτοβουλία από την πλευρά της κυβέρνησης της Τρίπολης έναντι του πολύ σοβαρού πλήγματος που δέχθηκε από το Κάιρο (δυτικά θαλάσσια όρια) και εν αναμονή των ανακοινώσεων του βασικού αντιπάλου που εδρεύει στα ανατολικά, Καλίφα Χαφτάρ.

Οι έρευνες

Την ίδια στιγμή στην Αθήνα αναμένονται και τα πρώτα αποτελέσματα από τις έρευνες που γίνονται στα νοτιοδυτικά της Πελοποννήσου και στα νότια – νοτιοδυτικά της Κρήτης. Τα ερευνητικά αναμένεται να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους μέχρι και τουλάχιστον τα τέλη Ιανουαρίου.

Μέχρι αργά το βράδυ της Πέμπτης το «Sanco Swift» βρισκόταν πολλές δεκάδες μίλια νοτιοδυτικά της Κρήτης, ενώ το «Ramform Hyperion» δραστηριοποιούνταν στον Κυπαρισσιακό Κόλπο στα δυτικά της Πελοποννήσου.

Στον ευρύτερο περίγυρο της αγοράς υδρογονανθράκων είναι περίπου κοινό μυστικό ότι τα αποτελέσματα αυτά των ερευνών που διεξάγονται εδώ και περίπου ενάμιση μήνα και μπορεί να διαρκέσουν για ακόμη έναν, μπορεί να είναι διαθέσιμα περίπου προς τα τέλη Μαΐου.

Γίνεται εύκολα κατανοητό ότι πιθανή ανακοίνωση αποτελεσμάτων που θα περιγράφουν σημαντικά πιθανά κοιτάσματα φυσικού αερίου στα νοτιοδυτικά της Κρήτης, μπορεί να αλλάξουν άρδην τα δεδομένα, όχι μόνο στον ενεργειακό χάρτη αλλά και στις γεωπολιτικές ισορροπίες.

Με επέκταση χωρικών υδάτων ή μη, είναι δεδομένο ότι τους επόμενους μήνες η Κρήτη θα βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος για λόγους οι οποίοι συνδέονται με τον ενεργειακό ανταγωνισμό στην ανατολική Μεσόγειο.

kathimerini.gr