Φαραντούρης: Σοκαριστική απάντηση Κομισιόν εκθέτει την κυβέρνηση για αφθώδη πυρετό

Από

July 3, 2026

Καμία οικονομική στήριξη δεν έχει ζητηθεί μέχρι σήμερα απ’ την Κυβέρνηση για τους κτηνοτρόφους λόγω των περιορισμών για τον αφθώδη πυρετό.

«Σοκαριστική» χαρακτηρίζει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νικόλας Φαραντούρης την απάντηση που έλαβε σήμερα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην γραπτή ερώτησή του σχετικά με τις καταστροφικές συνέπειες του αφθώδους πυρετού στη χώρα μας και ειδικότερα στη Λέσβο, όπου χιλιάδες ζώα έχουν θανατωθεί με σοβαρές οικονομικές, διατροφικές αλλά και υγειονομικές επιπτώσεις για το νησί.

Στην απάντησή της, η Επιτροπή επιβεβαιώνει ρητά ότι αν και θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν έκτακτα μετρα α) εμβολιασμού και β) οικονομικής στήριξης προς τους πληγέντες παραγωγούς, όπως έγινε με επιτυχία σε άλλες χώρες της ΕΕ (Σλοβακία, Ουγγαρία και Κύπρος), δυστυχώς «η Ελλάδα δεν έχει ζητήσει επίσημα τέτοια στήριξη» μέχρι σήμερα.

https://x.com/i/status/2072639881340182846

Ο κ. Φαραντούρης τονίζει η αδράνεια της κυβέρνησης έχει καταστροφικές συνέπειες στη τσέπη των κτηνοτρόφων και παραγωγών. «Είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό ότι, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει τα αναγκαία χρηματοδοτικά εργαλεία και ενώ άλλα κράτη μέλη έχουν ήδη ενεργοποιήσει αντίστοιχους μηχανισμούς και έχουν λάβει χρήματα, η ελληνική κυβέρνηση εξακολουθεί να μην έχει υποβάλει σχετικό αίτημα, αφήνοντας τους κτηνοτρόφους της χώρας και ειδικότερα της Λέσβου, χωρίς την απαραίτητη οικονομική στήριξη σε μια περίοδο που η παραγωγική τους δραστηριότητα έχει καταστραφεί», επισημαίνει ο Έλληνας ευρωβουλευτής.

«Είναι απαράδεκτο να καταστρέφεται ο κτηνοτροφικός μας τομέας και ταυτόχρονα να παραμένουν αδιάθετα ευρωπαϊκά κονδύλια που προβλέπονται για την αποζημίωση των παραγωγών. Η κυβέρνηση οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες της και να κινηθεί άμεσα», δήλωσε ο Ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ.

Ο κ. Φαραντούρης καλεί την ελληνική κυβέρνηση «να καταθέσει χωρίς καμία περαιτέρω καθυστέρηση σχετικό αίτημα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προκειμένου να ενεργοποιηθούν έκτακτα μέτρα στήριξης για τους πληγέντες κτηνοτρόφους και να αποτραπεί η περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης στον πρωτογενή τομέα του νησιού».

⚠️ Σοκαριστική απάντηση Κομισιόν σε γραπτή ερώτησή μου εκθέτει την κυβέρνηση για τον αφθώδη πυρετό: «Καμία οικονομική στήριξη δεν έχει ζητηθεί μεχρι σήμερα απ’ την Κυβέρνηση για τους κτηνοτρόφους λόγω των περιορισμών για τον αφθώδη πυρετο, στην Ελλάδα και ειδικά ειδικά στη Λέσβο,… pic.twitter.com/UhFbB0z4Rk

— Νικόλας Φαραντούρης / Nikolas Farantouris (@NFarantouris) July 2, 2026

Ολόκληρη η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον Νικόλα Φαραντούρη:

E-001674/2026
Απάντηση του κ. Várhelyi
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
(2.7.2026)
στην γραπτή ερώτηση του κ. Ν. Φαραντούρη.

Το νομικό πλαίσιο της ΕΕ —και ιδίως ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/429 και οι κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμοί (ΕΕ) 2020/687 , 2020/689 και 2023/361 της Επιτροπής— παρέχει τα μέσα για τον έλεγχο και την εκρίζωση νόσων κατηγορίας Α, όπως ο αφθώδης πυρετός, συμπεριλαμβανομένου του εμβολιασμού. Το 2025 η Σλοβακία και η Ουγγαρία εφάρμοσαν με επιτυχία επείγοντα κατασταλτικό εμβολιασμό κατά του αφθώδους πυρετού στο πλαίσιο της στρατηγικής τους για την εκρίζωση του ιού. Το 2026 η Κύπρος εφαρμόζει επείγοντα προστατευτικό εμβολιασμό. Περισσότερες πληροφορίες διατίθενται στις εργασίες της Μόνιμης Επιτροπής Φυτών, Ζώων, Τροφίμων και Ζωοτροφών .

Η τράπεζα εμβολίων της ΕΕ κατά του αφθώδους πυρετού παραμένει διαθέσιμη για να στηρίξει τα κράτη μέλη στη διεξαγωγή επείγοντος εμβολιασμού κατόπιν αιτήματος της αρμόδιας αρχής, λαμβάνοντας υπόψη την επιδημιολογική κατάσταση και τη στρατηγική εμβολιασμού.

Κατόπιν αιτήματος του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους, η Επιτροπή μπορεί επίσης να θεσπίσει έκτακτα μέτρα στήριξης για τις απώλειες της αγοράς που συνδέονται με τους περιορισμούς που επιβάλλονται για τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου. Η Ελλάδα δεν έχει ζητήσει επίσημα τέτοια στήριξη.

ΣΕΑ Θ.Ντόκος: «Η ΝΔ θα έχει πρόβλημα στις επικείμενες πρόωρες εκλογές αν βρεθεί άλλο ουκρανικό drone στην Ελλάδα»!

Από

pcuser

July 3, 2026

Τι αποκάλυψε σε Ρώσους φαρσέρ που τον πήραν τηλέφωνο ισχυριζόμενοι ότι ήταν ο Γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας (NSDC) Ρουστέμ Ουμέροφ!

Ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, Θάνος Ντόκος, έπεσε στην παγίδα των περιβόητων Ρώσων φαρσέρ Vovan και Lexus, οι οποίοι τον τηλεφώνησαν υποδυόμενοι τον Ουκρανό ομόλογό του Rustem Umerov καθώς τους αποκάλυψε ότι θα γίνουν πρόωρες εκλογές και ότι η ΝΔ κινδυνεύει να τις χάσει αν υπάρξει νέο περιστατικό παρόμοιο με αυτό του ουκρανικού drone της Λευκάδας!

Την συνομιλία αποκάλυψε το ρωσικό πρακτορείο Tass την 1η Ιουλίου.

Ο Θ.Ντόκος αποκάλυψε την πρόθεση για εκλογές «σε λίγους μήνες» και απείλησε με διακοπή της ελληνικής στήριξης στην Ουκρανία σε περίπτωση νέου περιστατικού με ουκρανικό drone σε ελληνικά ύδατα

Στη συνομιλία, ο Θάνος Ντόκος χαρακτήρισε τα ουκρανικά drones που εμφανίζονται κοντά σε ελληνικές ακτές ως «πολιτικό πρόβλημα» για τη ΝΔ εν όψει εκλογών.

«Το περιστατικό που προανέφερα θα δημιουργήσει πολύ σοβαρά προβλήματα στην ελληνική κυβέρνηση. Η αντίδρασή μας, εάν συμβεί ένα τέτοιο περιστατικό, θα είναι πολύ σκληρή», φέρεται να είπε, προσθέτοντας ότι «ο Ουκρανός Υπουργός Άμυνας πρέπει να αποφασίσει αν η πρόκληση ζημιάς σε ένα ρωσικό πλοίο αξίζει την απώλεια της στήριξης της Ελλάδας».

Ο σύμβουλος του πρωθυπουργού αναγνώρισε την «αναγκαιότητα του πολέμου», αλλά τόνισε ότι η Ελλάδα δεν θέλει να μεταφερθεί η σύγκρουση σε ελληνικό έδαφος, ενώ υπογράμμισε την τουριστική περίοδο και την ανάγκη να αποφευχθούν επεισόδια που θα επηρεάσουν τη ναυσιπλοΐα και τον τουρισμό.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της συνομιλίας είναι η άμεση αναφορά σε επικείμενες εκλογές.

Ο Θ.Ντόκος φέρεται να είπε ότι «έχουμε εκλογές σε λίγους μήνες» και ότι τα περιστατικά με drones δημιουργούν «πολύ σοβαρά προβλήματα» στην κυβέρνηση.

Η αποκάλυψη αυτή έρχεται σε μία περίοδο που η κυβέρνηση αποφεύγει να μιλάει ανοιχτά για πρόωρες εκλογές, ενώ εντείνει τις προετοιμασίες για τη ΔΕΘ.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Θάνος Ντόκος απασχολεί με τις δηλώσεις του. Τον Απρίλιο του 2020 είχε θέσει την παραίτησή του στη διάθεση του πρωθυπουργού μετά από δηλώσεις του περί συνεκμετάλλευσης στο Αιγαίο με την Τουρκία.

Τότε είχε χαρακτηρίσει τη δήλωσή του «προσωπική άποψη» και είχε μιλήσει για «λάθος» που άνοιξε άκαιρο ζήτημα.

Το περιστατικό με τους Ρώσους φαρσέρ εκθέτει την κυβέρνηση σε διπλωματικό επίπεδο, αποκαλύπτει εσωτερικές σκέψεις για εκλογές και δείχνει ότι ακόμα και ο στενός κύκλος του πρωθυπουργού μπορεί να πέσει σε τέτοιες παγίδες.

Η υπόθεση εγείρει ερωτήματα για τον τρόπο λειτουργίας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας και την ετοιμότητα των στενών συνεργατών του πρωθυπουργού.

Δημιουργείται και ένα εύλογο ερώτημα: Όποιος να ναι παίρνει τηλέφωνο, λέει ότι είναι ο… τάδε και δεν επιβεβαιώνεται αν όντως είναι αυτός που ισχυρίζεται;

Οι αποκαλύψεις του ΣΕΑ για τις πρόωρες εκλογές και το πρόβλημα που θα δημιουργηθεί αν εμφανιστεί ένα ακόμα ουκρανικό drone σε ελληνικά ύδατα ακούγονται στο παρακάτω βίντεο από το 4:08 και μετά.

https://www.pronews.gr/elliniki-politiki/sea-th-ntokos-i-nd-tha-exei-provlima-stis-epikeimenes-proores-ekloges-an-vrethei-allo-oukraniko-drone-stin-ellada/

Τρείς Τομές για την Παραγωγική Ελλάδα

Από

anixneuseis

July 3, 2026

Δημήτρης Α. Ιωάννου

Χρήστος Α. Ιωάννου

Η ελληνική κοινωνία αντιμετωπίζει κάποια πολύ σημαντικά προβλήματα, που ακινητοποιούν και την αναπτυξιακή δυναμική της. Έχουμε συστηματικά αναφερθεί τα τελευταία χρόνια στις οικονομικές παραμέτρους γι’ αυτό. Εν τούτοις, η δυνατότητα στροφής προς τον οικονομικό δυναμισμό και την Παραγωγική Ελλάδα συνδέεται, επίσης,και με τομές, που πρέπει να λάβουν χώρα στην Γ’ Ελληνική Δημοκρατία, σε τρία κρίσιμα πεδία.

Πρώτον, την αποτελεσματική καταπολέμηση της διαφθοράς. Είναι εφικτή και πραγματοποιήσιμη υπό την προϋπόθεση πως αφού την εγκολπωθεί η κοινωνική πλειοψηφία της χώρας θα την επιβάλει στην πολιτική εξουσία ως κεντρικό κυβερνητικό στόχο.

Η διαφθορά αποτελεί την μεγαλύτερη πληγή της ελληνικής κοινωνίας, διαχρονικά αλλά, κατά κύριο λόγο, στην τρέχουσα ιστορική περίοδο. Η ενδημική ύπαρξή της αποδιαρθρώνει την κοινωνική συνοχή, διαβρώνει το αξιακό σύστημα, αποδυναμώνει την οικονομική ανάπτυξη, υποβιβάζει την ποιότητα ζωής των πολιτών και υπονομεύει την εθνική άμυνα και ασφάλεια. Εναντίον της διαφθοράς έχουν κινητοποιηθεί πολλές χώρες κάποιες εκ των οποίων με μεγάλη επιτυχία, δρέποντας στην συνέχεια τους καρπούς της ανάπτυξης και της αύξησης της ευημερίας τους. Υφίσταται, συνεπώς, πλούσια διεθνής εμπειρία. Σύμφωνα με αυτήν πρώτο πρακτικό βήμα είναι η δημιουργία ενός κεντρικού θεσμού, που να διαθέτει το απαραίτητο νομοθετικό οπλοστάσιο και τα απαραίτητα πρακτικά μέσα. Από την διεθνή εμπειρία, επίσης, πρέπει να αντληθούν οι πλέον κατάλληλες και πρόσφορες για τις ελληνικές συνθήκες, “καλές πρακτικές” μεταξύ των χιλιάδων που έχουν ήδη δοκιμασθεί και αποδώσει. Προϋπόθεση επιτυχίας, βεβαίως, είναι να κινητοποιηθεί η κοινωνική πλειοψηφία στην συγκεκριμένη προσπάθεια αφού, πρώτα, την έχει επιβάλει στα πολιτικά κόμματα, κάποια εκ των οποίων, σήμερα όχι μόνο συμβιώνουν με την διαφθορά αλλά και, εν πολλοίς, τροφοδοτούνται από αυτήν.

Δεύτερον, η περιφερειακή αναδιάρθρωση και η δομική εξισορρόπηση των λειτουργιών του ελληνικού χώρου. Η Ελλάδα είναι η χώρα με τον βαρύτερο υδροκεφαλισμό παγκοσμίως. Περισσότερο από το 40% του πληθυσμού της βρίσκεται συγκεντρωμένο στην πρωτεύουσά της, περισσότερο από 50% στις δύο μεγαλύτερες πόλεις. Δεν υπάρχει άλλη χώρα να παρουσιάζει αυτά τα χαρακτηριστικά περιφερειακής ανισορροπίας, τα οποία, άλλωστε, συνδέονται με όλες τις τρέχουσες ελληνικές παθογένειες και δυσλειτουργίες. Η πορεία μεγέθυνσης της Αθήνας εις βάρος του υπόλοιπου ελλαδικού χώρου, στην μεταπολεμική περίοδο, ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος πως μετά την πολεμική δεκαετία όλες οι προϋποθέσεις της αναπτυξιακής δυναμικής και της -σχετικά- υψηλότερης παραγωγικότητας (υποδομές, “επιχειρηματικότητα”, ειδικευμένη εργασία, στοιχειώδης ασφάλεια δικαίου κλπ), που απουσίαζαν παντελώς από την περιφέρεια υπήρχαν στην Αθήνα, έστω και σε υποτυπώδη μορφή. Η Αθήνα, δηλαδή, είχε το πλεονέκτημα να διαθέτει “οικονομίες κλίμακος” ή “θετικές εξωτερικότητες”, σε μία χρονική στιγμή που η υπόλοιπη χώρα ήταν πλήρως κατεστραμμένη και απογυμνωμένη από παραγωγικές δυνατότητες και υποδομές. Υπό αυτές τις συνθήκες φαινόταν ορθολογικό να κατευθύνονται οι επενδύσεις στο κέντρο, έχοντας μεγαλύτερη απόδοση από οπουδήποτε αλλού. Πρόκειται για διαδικασία η οποία έδειχνε να δημιουργεί οικονομική μεγέθυνση για σχεδόν 25 χρόνια. Μετά την πρώτη πετρελαϊκή κρίση, όμως, όχι μόνο η διαδικασία αυτή φάνηκε πως έφτασε στα όριά της αλλά και αποκάλυψε την ιδιαίτερα δυσμενή πλευρά της. Σήμερα, στην κατανομή των οικονομικών δραστηριοτήτων στον χώρο, συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο από ό,τι συνέβαινε στις αρχές της δεκαετίας του ‘50.

Η Αθήνα, μην διαθέτοντας πλέον την απαραίτητη για την υποβοήθηση της ανάπτυξης της χώρας λειτουργική “φέρουσα ικανότητα”, αποτελεί σοβαρή τροχοπέδη για την οικονομική μεγέθυνση και την εθνική ανταγωνιστικότητα. Πάσχει πλέον από “αντι-οικον ομίες κλίμακος” και από “αρνητικές εξωτερικότητες”, παρά το γεγονός ότι έχει επί δεκαετίες ευνοηθεί από την δυσανάλογη κατανομή των επενδύσεων για υποδομές και παραγωγικό δυναμικό.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να αναπτυχθεί πραγματικά εάν δεν αναδιατάξει τις δραστηριότητες και τον πληθυσμό της στον χώρο. Σε οικονομικό επίπεδο, βεβαίως, αυτό για να γίνει είναι διαδικασία ετών. Η μεγαλύτερη διασπορά επενδύσεων απαιτεί, σε πρώτη φάση, και περισσότερα κεφάλαια για υποδομές. Προφανώς, λοιπόν, η προσπάθεια πρέπει να ξεκινήσει από την περιστολή του πολιτικού και διοικητικού υδροκεφαλισμού της χώρας. Με την μεταφορά Υπουργείων και Δημοσίων Οργανισμών εκτός Αθηνών, κατ’ αρχήν. Και με σχεδιασμό για την μεταφορά τις πρωτεύουσας από την Αθήνα σε άλλο μέρος της χώρας, μεσοπρόθεσμα. Πρώτα βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση μπορεί να είναι η άμεση μεταφορά του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής σε νησί, όπως η Χίος ή η Λέσβος και η μεταφορά του Υπουργείου Αγροτικής Οικονομίας και Τροφίμων σε πόλη της Θεσσαλίας.

Τρίτον, η εθνική άμυνα ως πάνδημη υπόθεση και πανεθνική ευθύνη μπορεί να γίνειι τροφοδότης οικονομικού δυναμισμού και κοινωνικής συνοχής. Η εξωτερική πολιτική και η άμυνα της χώρας επιβάλλεται να καταστούν πανεθνικές υποθέσεις παλλαϊκής ευθύνης και αρμοδιότητας. Η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να θεωρείται “σώφρων” όταν τυγχάνει να είναι μία συνεχής πρακτική υποχωρήσεων, κατευνασμών και σιωπής, διότι, έτσι, ο πραγματικός, εφήμεκρος, “κατευνασμός” που επιδιώκει είναι, κυρίως, εκείνος των ανησυχιών των ψηφοφόρων. Η εθνική άμυνα δεν κατοχυρώνεται μόνο με την αγορά οπλικών συστημάτων, αλλά και με την παραγωγή τους. Πρέπει να είναι μία πανεθνική και πάνδημη υπόθεση, επί καθημερινής βάσεως. Αυτό προϋποθέτει πως όλοι οι Έλληνες πολίτες θα μοιράζονται εξ ίσου την ευθύνη για την άμυνα και την ακεραιότητα της χώρας. Κάτι, το οποίο για να συμβεί, απαιτεί, αφ’ ενός την κατάργηση της δυνατότητας να είναι κάποιος νομοτύπως φυγόστρατος, -δυνατότητα που σήμερα την ασκούν καταχρηστικά χιλιάδες ατόμων και, αφ’ ετέρου, την υποχρέωση στράτευσης των γυναικών, εξ ίσου, στον ίδιο βαθμό και με τον ίδιο τρόπο που στρατεύονται οι άρρενες. (Αυτό, εκτός του ότι θα ισχυροποιήσει σε εκθετικό βαθμό την επιχειρησιακή ικανότητα των Ενόπλων Δυνάμεων, θα έχει θετικότατη επίδραση και σε ένα τελείως διαφορετικό πεδίο: θα υποβοηθήσει σημαντικά την γυναικεία κοινωνική χειραφέτηση και την γυναικεία “ενδυνάμωση”-women’s empowerment). Παράλληλα στο επίπεδο της εξωτερικής πολιτικής και της διπλωματίας η χώρα οφείλει να κινείται με την σωφροσύνη της σταθερής αποφασιστικότητας, όχι με τον “πραγματισμό” της εθελοτυφλίας, πράγμα που σημαίνει πως στα κρίσιμα ζητήματα, θα πρέπει να γίνονται τα κατάλληλα βήματα, εγκαίρως, όπως για παράδειγμα, καθιστώντας τον “Χάρτη της Σεβίλλης” νόμο της Ελληνικής Δημοκρατίας, ει δυνατόν πρίν από την ψήφιση του τουρκικού νόμου της “Γαλάζιας Πατρίδας”.

πηγή: ΤΟ ΒΗΜΑ

Λευτέρης Τσουλφίδης: Η Μεγάλη Απόκλιση: Εισόδημα και πλούτος στην Ελλάδα

Από

anixneuseis

July 3, 2026

φωτ.: REUTERS/Louisa Gouliamaki

του Λευτέρη Τσουλφίδη

Οι δομικές κρίσεις δεν επιφέρουν μόνο μια, συνήθως προσωρινή, υποχώρηση του βιοτικού επιπέδου, αλλά αναδιατάσσουν τη δομή της ιδιοκτησίας, μεταβάλλοντας τον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται τα περιουσιακά στοιχεία και, τελικά, το ποιος κατέχει τι. Αυτό ακριβώς το φαινόμενο φαίνεται να εκτυλίσσεται στην Ελλάδα μετά την Παγκόσμια Χρηματοπιστωτική Κρίση (ΠΧΚ) του 2008-2009, όπως καταδεικνύουν τα διαθέσιμα εμπειρικά δεδομένα. Ενώ η εισοδηματική ανισότητα παρουσίασε σημαντικές διακυμάνσεις και τα τελευταία χρόνια εμφανίζει τάσεις επαναφοράς στα επίπεδα του 1967, το έτος εκκίνησης των δεδομένων μας (World Inequality Database, https://wid.world), δεν μπορούμε να πούμε το ίδιο για την ανισότητα του πλούτου. Η εν λόγω ανισότητα ακολούθησε μια εντελώς διαφορετική τροχιά, αποσυνδεόμενη από τη εξέλιξη του εισοδήματος και καταγράφοντας έντονη άνοδο μετά την ΠΧΚ.

Όπως διαπιστώνεται στο σχήμα που ακολουθεί, το εισοδηματικό μερίδιο του κατώτερου 50% του πληθυσμού υπέστη μια αργή αλλά διαρκή υποχώρηση, η οποία είχε ήδη ξεκινήσει από το 1967 και συνεχίστηκε μέχρι περίπου το 1980, ενώ κατά τη δεκαετία του 1980 το μερίδιο αυτό παρουσιάζει σχετικά περιορισμένες διακυμάνσεις. Από το 1992 και έπειτα ακολουθεί εκ νέου πτωτική πορεία έως το 2001, για να σημειώσει στη συνέχεια άνοδο μέχρι το 2007. Η ΠΧΚ και τα επακόλουθα προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής (2010, 2012 και 2015) συμπίεσαν περαιτέρω το εισοδηματικό μερίδιο αυτής της κοινωνικής κατηγορίας. Κατά τα τελευταία έτη παρατηρείται μια μερική ανάκαμψη, η οποία επανέφερε το μερίδιο του κατώτερου 50% του πληθυσμού στα επίπεδα του 1967, όπως φαίνεται και στο σχήμα.

Αντιθέτως, το εισοδηματικό μερίδιο του ανώτερου 1% του πληθυσμού εμφανίζει εντονότερες διακυμάνσεις. Ειδικότερα, παραμένει σχετικά σταθερό έως το 1980, μειώνεται ελαφρώς κατά την επόμενη περίοδο και, μετά το 1995, ακολουθεί ανοδική τροχιά, με μέγιστο το 1999. Στη συνέχεια εισέρχεται σε φάση υποχώρησης, φθάνοντας στο ελάχιστο το έτος 2011. Έκτοτε παρουσιάζει διακυμάνσεις, αλλά κινείται σε συγκριτικά υψηλότερα επίπεδα από εκείνα της προηγούμενης δεκαετίας.

Εάν περιοριζόμασταν στην ανάλυση της κατανομής του εισοδήματος, τα ευρήματα δεν θα παρουσίαζαν ιδιαίτερο θεωρητικό ή πρακτικό ενδιαφέρον, καθώς οι εισοδηματικές ροές αποτυπώνουν τις ετήσιες ροές που προκύπτουν από τη συμμετοχή στην παραγωγική διαδικασία. Η εικόνα μεταβάλλεται ριζικά όταν η ανάλυση μετατοπίζεται στο απόθεμα πλούτου, καθώς οι μεταβολές του αντανακλούν τις μακροχρόνιες διαδικασίες συσσώρευσης, κληρονομικότητας και αποτίμησης των περιουσιακών στοιχείων. Για τον λόγο αυτό, οι ανισότητες στον πλούτο τείνουν να είναι σημαντικά εντονότερες και να διαρκούν περισσότερο από τις αντίστοιχες εισοδηματικές ανισότητες.

Η Μεγάλη Απόκλιση: Εισόδημα και πλούτος στην Ελλάδα-1

Όπως προκύπτει από το σχήμα, το ανώτερο 1% του πληθυσμού υπήρξε ο κύριος ωφελημένος της διαδικασίας συγκέντρωσης του πλούτου, αυξάνοντας σταδιακά το μερίδιό του επί των συνολικών περιουσιακών στοιχείων. Στον αντίποδα, το κατώτερο 50% του πληθυσμού γνώρισε μια άνευ προηγουμένου απομείωση του καθαρού πλούτου του, με αποτέλεσμα από το 2012 και έπειτα το μερίδιό του να καταστεί αρνητικό. Με άλλα λόγια, οι συνολικές χρηματοοικονομικές και λοιπές υποχρεώσεις του 50% του πληθυσμού υπερέβησαν την αξία των περιουσιακών στοιχείων που εξακολουθούσε να κατέχει.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση της Ελλάδας, μιας χώρας που παραδοσιακά χαρακτηριζόταν από εξαιρετικά υψηλά ποσοστά ιδιοκατοίκησης σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές οικονομίες. Η μετάβαση ενός σημαντικού μέρους των νοικοκυριών σε κατάσταση αρνητικού καθαρού πλούτου συνιστά, επομένως, μια βαθιά δομική μεταβολή της ελληνικής κοινωνίας. Υποδηλώνει ότι για ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις, όπως στεγαστικά δάνεια, φορολογικές οφειλές και μη εξυπηρετούμενα δάνεια, υπερβαίνουν πλέον την αξία των ακινήτων, της γης και των λοιπών περιουσιακών στοιχείων που εξακολουθούν να κατέχουν, σηματοδοτώντας μια ιστορική ανατροπή του παραδοσιακού προτύπου μικροϊδιοκτησίας που χαρακτήριζε την ελληνική οικονομία κατά τη μεταπολεμική περίοδο.

Ένας πιθανός μηχανισμός που συνέβαλε στην επιτάχυνση της συγκέντρωσης του πλούτου στην κορυφή της κατανομής συνδέεται με τον μετασχηματισμό της ελληνικής παραοικονομίας. Το άτυπο ή μη δηλωμένο εισόδημα αποτέλεσε διαχρονικά συστατικό στοιχείο της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας. Ωστόσο, η αυστηροποίηση του τραπεζικού πλαισίου, οι περιορισμοί στη διακίνηση μετρητών και η ταχεία ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης περιόρισαν δραστικά τη δυνατότητα διακράτησης αδήλωτης ρευστότητας. Η διατήρηση της αγοραστικής δύναμης αυτού του εισοδήματος προϋπέθετε πλέον τη μετατροπή του σε καταγεγραμμένα περιουσιακά στοιχεία, κυρίως σε ακίνητα και χρηματοοικονομικά μέσα. Η θεσμική αυτή μεταβολή φαίνεται ότι λειτούργησε ως καταλύτης και επιταχυντής της συγκέντρωσης πλούτου στα ανώτερα στρώματα, την ίδια στιγμή που η ιδιοκατοίκηση υφίσταται διάβρωση λόγω υπερχρέωσης, μη εξυπηρετούμενων δανείων και διαδικασιών αναδιάρθρωσης χρέους.

Το συμπέρασμα είναι ότι η Ελλάδα όχι μόνο εξακολουθεί να υφίσταται τις συνέπειες της βαθιάς ύφεσης που ακολούθησε το 2007 και της παρατεταμένης περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής, αλλά βιώνει ταυτόχρονα έναν βαθύ μετασχηματισμό των ιδιοκτησιακών σχέσεων και της κοινωνικής της διαστρωμάτωσης. Η φαινομενική σταθεροποίηση της κατανομής του εισοδήματος, έστω και με ευνοϊκή μετατόπιση υπέρ του ανώτερου 1% του πληθυσμού, συγκαλύπτει μια βαθύτερη δομική μεταβολή που χαρακτηρίζει πλέον την ελληνική κοινωνία: την αυξανόμενη συγκέντρωση του πλούτου και τη σταδιακή διάβρωση της εκτεταμένης μικροϊδιοκτησίας που επί δεκαετίες αποτέλεσε βασικό γνώρισμα της ελληνικής κοινωνικοοικονομικής δομής. Ιστορικά, περίοδοι έντονης οικονομικής πόλωσης και ταχύτατου τεχνολογικού μετασχηματισμού, όπως αυτές που παρατηρούνται σήμερα τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, συνοδεύονται από την αναθεώρηση και τον επανασχεδιασμό των εθνικών και διεθνών θεσμών που στηρίζουν τη διαδικασία της συσσώρευσης κεφαλαίου και διασφαλίζουν την ευρύτερη κοινωνική αναπαραγωγή.

* Ο Λευτέρης Τσουλφίδης είναι Αφ. Καθηγητής, ΠΑΜΑΚ.

moneyreview.gr

Κ. Γρίβας: Γιατί η “Γαλάζια Πατρίδα” είναι απειλή για το διεθνές νομικό καθεστώς

Από

anixneuseis

July 3, 2026

02/07/2026

slpress.gr

ΓΡΙΒΑΣ ΚΩΣΤΑΣ

Στον δημόσιο διάλογο εν Ελλάδι η “Γαλάζια Πατρίδα” συνήθως αντιμετωπίζεται ως μία ακόμη τουρκική διεκδίκηση στο πλαίσιο των ελληνοτουρκικών διαφορών, ή έστω ως μια εκδήλωση της τουρκικής επιθετικότητας έναντι της Ελλάδας και μόνο. Αυτή όμως είναι μια εξαιρετικά περιορισμένη ανάγνωση ενός φαινομένου που έχει πολύ μεγαλύτερες και βαθύτερες γεωπολιτικές και διεθνοπολιτικές προεκτάσεις.

Γεωγραφικήαναφορά

Στην πραγματικότητα, η “Γαλάζια Πατρίδα” δεν αμφισβητεί απλώς ορισμένα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, αλλά θεμελιώδεις αρχές της μεταπολεμικής διεθνούς έννομης τάξης και επιχειρεί να εισαγάγει ένα νέο πρότυπο οργάνωσης της θαλάσσιας κυριαρχίας, οι συνέπειες του οποίου εκτείνονται πολύ πέρα από το Αιγαίο και διαχέονται σε ολόκληρο το διεθνές σύστημα και σε μεγάλο ιστορικό βάθος.

Συγκεκριμένα, η Τουρκία αντιμετωπίζει μεγάλο μέρος του Αιγαίου ως φυσική προέκταση της μικρασιατικής χερσαίας μάζας. Με αυτόν τον τρόπο, εκατοντάδες ελληνικά νησιά παύουν να λειτουργούν ως αυτόνομα υποκείμενα παραγωγής θαλάσσιων δικαιωμάτων και μετατρέπονται σε απομονωμένους θύλακες μέσα σε έναν ενιαίο τουρκικό θαλάσσιο χώρο. Πρόκειται ουσιαστικά για μια “έρπουσα” άτυπη επέκταση της τουρκικής επικράτειας πάνω στη θάλασσα, η οποία οδηγεί στην υποβάθμιση της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας χωρίς να προηγηθεί στρατιωτική κατάκτηση.

Η ιδιαιτερότητα αυτής της στρατηγικής είναι ότι δεν αμφισβητεί απλώς την έκταση ορισμένων θαλάσσιων ζωνών, αλλά την ίδια τη νομική λειτουργία των ίδιων των ελληνικών νησιών ως θεμελίων της ελληνικής κυριαρχίας. Εάν τα νησιά δεν παράγουν θαλάσσιες ζώνες, επειδή θεωρούνται προέκταση της απέναντι ηπειρωτικής ακτής, τότε ουσιαστικά ακυρώνεται η νομική και ευρύτερη γεωπολιτική τους υπόσταση. Πρόκειται επομένως για μια έμμεση, αλλά ουσιαστική αμφισβήτηση της ελληνικής εδαφικής ακεραιότητας, η οποία συγκρούεται όχι μόνο με το Δίκαιο της Θάλασσας, αλλά και με θεμελιώδεις αρχές του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ περί εδαφικής ακεραιότητας, πολιτικής ανεξαρτησίας και κυριαρχικής ισότητας των κρατών.

Το διεθνές προηγούμενο της Τουρκίας

Το πρόβλημα όμως δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Η σημασία της τουρκικής στρατηγικής έγκειται κυρίως στο ότι επιχειρεί να δημιουργήσει ένα νέο διεθνές προηγούμενο. Το Διεθνές Δίκαιο δεν αποτελεί ένα στατικό σύστημα κανόνων που εφαρμόζεται μηχανικά ανεξαρτήτως των εξελίξεων. Αντιθέτως, διαμορφώνεται διαχρονικά μέσα από τις αξιώσεις, τις πρακτικές και τις αντιδράσεις των κρατών. Η ιστορία του Δικαίου της Θάλασσας είναι χαρακτηριστική. Η Διακήρυξη Τρούμαν για την υφαλοκρηπίδα, η Διακήρυξη του Σαντιάγο, η Διακήρυξη Τζουάντα, ακόμη και οι συγκρούσεις που έμειναν γνωστές ως “Πόλεμοι του Μπακαλιάρου”, προηγήθηκαν της τελικής διεθνούς κωδικοποίησης. Πρώτα δημιουργήθηκαν κρατικές πρακτικές και στη συνέχεια διαμορφώθηκε ο κανόνας.

Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, η άποψη ότι η “Γαλάζια Πατρίδα” δεν παράγει αποτελέσματα, επειδή είναι νομικά άκυρη, αποδεικνύεται επικίνδυνα αφελής. Στο διεθνές σύστημα ακόμη και οι παράνομες πράξεις παράγουν πραγματικότητες, ιδιαίτερα όταν παραμένουν αναπάντητες. Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο ουδέποτε απέκτησε διεθνή νομιμότητα. Παρ’ όλα αυτά, πενήντα χρόνια αργότερα εξακολουθεί να παράγει συγκεκριμένα πολιτικά και γεωστρατηγικά αποτελέσματα. Η αδράνεια απέναντι σε μια αναθεωρητική αξίωση δεν διατηρεί αναλλοίωτο το διεθνές δίκαιο· αντιθέτως, διευκολύνει τη σταδιακή μεταβολή του.

Η κατάσταση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, επειδή εξελίσσεται σε μια περίοδο βαθιάς μεταβολής της γεωγραφίας της ισχύος. Από τη γέννηση του σύγχρονου Δικαίου της Θάλασσας μέχρι σήμερα, κυριάρχησε η αντίληψη ότι τα εγγύς ύδατα αποτελούν πρωτίστως προέκταση των ωκεανών και όχι της ξηράς. Η αντίληψη αυτή υπήρξε προϊόν της κυριαρχίας των μεγάλων ναυτικών δυνάμεων, οι οποίες απέτρεψαν τη συνεχή επέκταση των χωρικών υδάτων παρά τη διαρκή αύξηση του βεληνεκούς του πυροβολικού. Η ιστορική αρχή του cannon shot rule διατηρήθηκε ως ιστορική αφετηρία μιας ισορροπίας ανάμεσα στη χερσαία και τη θαλάσσια ισχύ, αλλά μετά πάγωσε.

Αλλαγή ισορροπιών;

Σήμερα όμως η ισορροπία αυτή μεταβάλλεται ριζικά. Η ανάπτυξη υπερ-υπερηχητικών (hypersonic) όπλων αερολίσθησης, αντιπλοϊκών βαλλιστικών πυραύλων (ASBM) μεγάλης εμβέλειας, μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας, μαζικών σμηνών drones και άλλων συστημάτων αντιπρόσβασης και άρνησης περιοχής (A2/AD) δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα, στην οποία η χερσαία ισχύς αποκτά δυνατότητα αποφασιστικής επιρροής σε θαλάσσιους χώρους εκατοντάδων ή και χιλιάδων χιλιομέτρων. Πρόκειται ουσιαστικά για μια μορφή “υπερπυροβολικού”, η οποία μεταβάλλει τη σχέση ξηράς και θάλασσας.

Οι πρόσφατες εξελίξεις στην Ερυθρά Θάλασσα και στα Στενά του Ορμούζ κατέδειξαν ότι ακόμη και οι ισχυρότερες ναυτικές δυνάμεις δυσκολεύονται πλέον να επιβάλουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποκλειστικά μέσω της ναυτικής τους ισχύος. Η παραδοσιακή κυριαρχία των θαλάσσιων δυνάμεων αμφισβητείται από νέες μορφές χερσαίας προβολής ισχύος.

Μέσα σε αυτό το νέο γεωστρατηγικό περιβάλλον, η “Γαλάζια Πατρίδα” αποκτά μια σημασία που υπερβαίνει κατά πολύ το Αιγαίο. Η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει μια ιδιαίτερη γεωγραφική περίπτωση σε διεθνές προηγούμενο. Αν καταστεί αποδεκτή η αντίληψη ότι μια ηπειρωτική δύναμη μπορεί να θεωρεί τα παρακείμενα ύδατα προέκταση της χερσαίας επικράτειάς της ακόμη και όταν παρεμβάλλονται εκατοντάδες κατοικημένα νησιά άλλου κυρίαρχου κράτους, τότε ολόκληρη η λογική πάνω στην οποία οικοδομήθηκε το σύγχρονο Δίκαιο της Θάλασσας κινδυνεύει με κατάρρευση.

Οι συνέπειες μιας τέτοιας εξέλιξης θα είναι παγκόσμιες και τεράστιες. Η Κίνα θα ενισχύσει τις διεκδικήσεις της στη Νότια Σινική Θάλασσα. Η Ρωσία θα αποκτήσει πρόσθετα επιχειρήματα για την επέκταση των αξιώσεών της στην Αρκτική. Το Ιράν θα ενισχύσει τις επιδιώξεις του για αυξημένο έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ. Και πολλές ακόμη περιφερειακές δυνάμεις θα ενθαρρυνθούν να αντιμετωπίσουν τα εγγύς ύδατα ως προέκταση της χερσαίας επικράτειάς τους. Δεν πρόκειται λοιπόν για μια διμερή διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, αλλά για μια πιθανή μετάλλαξη ολόκληρης της διεθνούς θαλάσσιας τάξης κοσμογονικών διαστάσεων.

Πως αντιδρά η Ελλάδα στην “Γαλάζια Πατρίδα”

Η ελληνική αντίδραση αποκτά συνεπώς ευρύτερη σημασία. Η ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και η επέκταση των χωρικών υδάτων στα δώδεκα ναυτικά μίλια δεν αποτελούν πράξεις κλιμάκωσης, ούτε ενέργειες μεγιστοποίησης εθνικών διεκδικήσεων. Συνιστούν πράξεις υπεράσπισης του ισχύοντος διεθνούς δικαίου απέναντι σε μια οργανωμένη προσπάθεια αναθεώρησής του. Η μη άσκηση αυτών των κυριαρχικών δικαιωμάτων, ιδιαίτερα εάν η Τουρκία προχωρήσει στη θεσμική κατοχύρωση της “Γαλάζιας Πατρίδας”, ενδέχεται να εκληφθεί ως έμμεση αποδοχή μιας νέας πραγματικότητας.

Παράλληλα, η διαδεδομένη αντίληψη ότι μια τέτοια ελληνική πρωτοβουλία θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε γενικευμένη πολεμική σύγκρουση δεν είναι αυτονόητη. Η Τουρκία θα καλούνταν να αναλάβει το εξαιρετικά υψηλό πολιτικό, στρατιωτικό και οικονομικό κόστος μιας πολεμικής αναμέτρησης με αφορμή την άσκηση ενός δικαιώματος που απορρέει από το ισχύον διεθνές δίκαιο.

Επιπλέον, θα αναλάμβανε τον κίνδυνο μιας αποτυχίας ή ακόμη και μιας περιορισμένης στρατιωτικής ήττας, γεγονός που θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά την εικόνα της ως ανερχόμενης περιφερειακής δύναμης, να αποδυναμώσει την αποτρεπτική αξιοπιστία της και να δημιουργήσει σημαντικές εσωτερικές πολιτικές συνέπειες. Για μια δύναμη που στηρίζει μεγάλο μέρος της στρατηγικής της στην προβολή ισχύος και κύρους, ο κίνδυνος διάψευσης της εικόνας αυτής αποτελεί έναν ιδιαίτερα ισχυρό αποτρεπτικό παράγοντα.

Μόνο με επέκταση των χωρικών υδάτων λύνεται το πρόβλημα στο Αιγαίο

Η Ελλάδα οφείλει επομένως να εγκαταλείψει την αντίληψη ότι πρόκειται για μια ακόμη ελληνοτουρκική διαφορά που μπορεί να αντιμετωπισθεί αποκλειστικά μέσω διμερών διαβουλεύσεων. Αντιθέτως, πρέπει να αναδείξει ότι η υπόθεση αφορά τη διατήρηση των θεμελίων της διεθνούς θαλάσσιας τάξης, σε μια εποχή όπου η γεωγραφία της ισχύος μεταβάλλεται ραγδαία. Η υπεράσπιση του Αιγαίου δεν αποτελεί μόνο υπεράσπιση της ελληνικής κυριαρχίας.

Αποτελεί υπεράσπιση μιας διεθνούς αρχιτεκτονικής που επί δεκαετίες διασφάλισε τη σχετική σταθερότητα στους ωκεανούς και στις θάλασσες του κόσμου. Εάν αυτή η αρχιτεκτονική καταρρεύσει στο Αιγαίο, οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν στην Ανατολική Μεσόγειο. Θα αποτελέσουν σημείο καμπής για τη μελλοντική εξέλιξη του ίδιου του Διεθνούς Δικαίου και της παγκόσμιας γεωπολιτικής τάξης.

slpress.gr

Τι να περιμένουμε από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα

Από

anixneuseis

July 3, 2026

Carnegie

Ενόψει της Συνόδου της Άγκυρας, το κλίμα στο ΝΑΤΟ έχει αλλάξει

Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι ασχολούνται λιγότερο με το πώς θα κατευνάσουν τον Τραμπ και περισσότερο με το πώς θα εξομαλύνουν τη μετάβαση προς μια συμμαχία υπό ευρωπαϊκή ηγεσία.

Της Sophia Besch, του Alper Coşkun, του Nate Reynolds και του Stephen Wertheim
Δημοσιεύθηκε την 1η Ιουλίου 2026
Emissary
Το Emissary αξιοποιεί την παγκόσμια ερευνητική παραγωγή του Carnegie για να προσφέρει διεισδυτική και ισορροπημένη ανάλυση πάνω στις πιο πιεστικές προκλήσεις των διεθνών υποθέσεων.

Στη σύνοδο του 2025, το ΝΑΤΟ κατάφερε οριακά να πετύχει μια συμφωνία ώστε να κρατήσει τη συμμαχία όρθια. Από τότε, είδαμε πολλαπλές κρίσεις να ταρακουνούν τη συμμαχία, ιδιαίτερα γύρω από τη Γροιλανδία. Πώς έχουν αλλάξει οι προσδοκίες;

Stephen Wertheim: Πέρυσι, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ εξακολουθούσαν να διατηρούν μια ελάχιστη ελπίδα ότι θα μπορούσαν να κατευνάσουν τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κάνοντας μια εντυπωσιακή δέσμευση: να διαθέσουν έως το 2035 το 5% του ΑΕΠ τους για αμυντικές και συναφείς με την άμυνα δαπάνες. Αυτή η ψευδαίσθηση έχει πλέον χαθεί.

Αυτή τη φορά, θα πρέπει να είναι σαφές όχι μόνο ότι ο Τραμπ θα συνεχίσει να αισθάνεται δυσαρεστημένος με τους βορειοατλαντικούς συμμάχους του όσο παραμένει πρόεδρος, αλλά και ότι το ΝΑΤΟ περνά μια δομική προσαρμογή, η οποία πηγάζει από τις αποκλίνουσες διατλαντικές αντιλήψεις περί συμφερόντων και απειλών. Στο λεξιλόγιο της Ουάσιγκτον, η «μετατόπιση βαρών» έχει αντικαταστήσει τον «επιμερισμό βαρών». Το Πεντάγωνο έχει προχωρήσει, έστω και άνισα, προς την κατεύθυνση να αναλάβει η Ευρώπη την ηγεσία της συμβατικής της άμυνας. Η τάση αυτή είναι μεγαλύτερη από τον Τραμπ και θα επιβιώσει και μετά από αυτόν.

Alper Coşkun: Το διακύβευμα της Τουρκίας ως μέλους του ΝΑΤΟ και η επιθυμία της να κρατηθεί η συμμαχία όρθια είναι μεγάλο, δεδομένης της διαρκούς κεντρικότητας του ΝΑΤΟ για τα συμφέροντα ασφάλειας, άμυνας και αποτροπής της Άγκυρας, αλλά και του τρόπου με τον οποίο αγκυρώνει την Τουρκία στη διατλαντική συζήτηση για την ασφάλεια. Οι συνεισφορές της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και η μακρόχρονη επιθυμία της να φιλοξενήσει μια σύνοδο κορυφής αντανακλούν ακριβώς αυτόν τον υπολογισμό.

Ωστόσο, η Άγκυρα προσαρμόζεται επίσης στη μεταβαλλόμενη στάση των ΗΠΑ και στο εξελισσόμενο περιβάλλον ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της αναδιάταξης στη Μέση Ανατολή. Όπως σημείωσε ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, κανείς, ούτε και η Τουρκία, δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί στον «αυτόματο πιλότο», έχοντας μια και μόνο συμμαχία, δηλαδή το ΝΑΤΟ, ως τη μοναδική οργανωτική του αρχή. Παρομοίως, ο υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ υποστήριξε πρόσφατα ότι η εποχή της απόλυτης εξάρτησης από μία μόνο συμμαχία έχει τελειώσει. Επομένως, για την Τουρκία, αυτή είναι όλο και περισσότερο μια εποχή κατά την οποία το ΝΑΤΟ συμπληρώνεται από άλλους μηχανισμούς ασφάλειας.

Sophia Besch: Τι διαφορά μπορεί να κάνει ένας χρόνος. Οι προσδοκίες ήταν χαμηλές το 2025, αλλά η ελπίδα στην Ευρώπη τότε ήταν ότι ένας συνδυασμός κολακείας, τελετουργικού θεάματος, δεσμεύσεων για επιμερισμό βαρών και συμφωνιών προμηθειών θα μπορούσε να κρατήσει τις διατλαντικές εντάσεις στο ελάχιστο και να βοηθήσει τη συμμαχία να περάσει μια δεύτερη θητεία Τραμπ.

Στη Χάγη, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι, υπό την καθοδήγηση του τότε βασικού «ψιθυριστή του Τραμπ», Μαρκ Ρούτε, συσπειρώθηκαν πίσω από μια τεράστια δέσμευση αύξησης δαπανών, η οποία τους εξασφάλισε… μία καλή ημέρα δημοσιότητας. Αυτό που ακολούθησε ήταν μια δύσκολη χρονιά. Πέρυσι, οι Ευρωπαίοι εξακολουθούσαν να ελπίζουν ότι θα σταματούσαν αυτή την αμερικανική κυβέρνηση από το να περιορίσει τον ρόλο της στην Ευρώπη. Φέτος, ελπίζουν να συνεργαστούν μαζί της ώστε να περιορίσουν στο ελάχιστο τη ζημιά της μετάβασης.

Το ΝΑΤΟ είναι κάτι περισσότερο από την αμερικανική δέσμευση στην ευρωπαϊκή άμυνα και στην αποτροπή της Ρωσίας, αλλά ακόμη δεν αξίζει πολλά χωρίς αυτήν. Οι Ευρωπαίοι θέλουν να το αλλάξουν αυτό.

Πώς θα επηρεάσει τις συζητήσεις της συνόδου το αμερικανικό ενδιαφέρον για μείωση στρατευμάτων και μέσων στην Ευρώπη;

Stephen Wertheim: Η σύνοδος προσφέρει στις Ηνωμένες Πολιτείες την ευκαιρία να διευκρινίσουν τι σκοπεύουν να αποσύρουν από την Ευρώπη και να διαβουλευθούν με τους συμμάχους για το πώς μπορούν να καλυφθούν τα κενά δυνατοτήτων. Το ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση Τραμπ είναι έτοιμη να το κάνει αυτό. Αφού πέρυσι απέφυγε μια συνολική επανεξέταση της παγκόσμιας διάταξης δυνάμεων, το Πεντάγωνο ανακοίνωσε μόλις πρόσφατα ότι θα χρειαστεί έως και έξι μήνες για να επανεξετάσει τη διάταξη των αμερικανικών δυνάμεων και βάσεων στην Ευρώπη. Οι σύμμαχοι χρειάζονται σαφήνεια από την Ουάσιγκτον για το τι θα μείνει, τι θα φύγει και πότε. Και για να συμβεί αυτό, η Ουάσιγκτον πρέπει πρώτα να αποφασίσει.

Sophia Besch: Οι Ευρωπαίοι γνωρίζουν εδώ και καιρό ότι θα υπάρξουν αλλαγές στη διάταξη των δυνάμεων. Ήδη αντιδρούν, για παράδειγμα, αναπτύσσοντας στρατεύματα στις χώρες της Βαλτικής και επενδύοντας σε δυνατότητες πλήγματος μεγάλης ακρίβειας σε βάθος. Αυτό που πραγματικά χρειάζονται είναι ο μηχανισμός σχεδιασμού δυνάμεων του ΝΑΤΟ να αποτυπώνει ποιες αμερικανικές δυνατότητες θα είναι διαθέσιμες στη συμμαχία στο μέλλον, ώστε να μπορέσουν να συντονιστούν για να καλύψουν τα κενά.

Το πρόβλημα είναι η απρόβλεπτη συμπεριφορά. Οι αξιωματούχοι του Πενταγώνου έχουν υπάρξει αρκετά σαφείς στην προώθηση της μετατόπισης των βαρών προς τους Ευρωπαίους και ενός λεγόμενου «ΝΑΤΟ 3.0». Όμως όταν ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, ανακοίνωσε πρόσφατα μια ειδική επανεξέταση της διάταξης δυνάμεων στην Ευρώπη, σαν ένα είδος «ελέγχου προόδου», άφησε να εννοηθεί ότι οι μειώσεις δυνάμεων θα καθοδηγούνται από ένα σύστημα ανταμοιβής και τιμωρίας για «καλούς» και «κακούς» συμμάχους, αντί να βασίζονται σε αλλαγές στην αμερικανική αξιολόγηση απειλών ή έστω σε εκτιμήσεις κόστους.

Το τι κάνει όμως έναν σύμμαχο «καλό» φαίνεται να καθορίζεται από την πολιτική και όχι μόνο από τις αμυντικές δαπάνες, αλλιώς η Γερμανία δεν θα βρισκόταν στη «λίστα των άτακτων». Η πολιτισμική κλίση της Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας, η εστίαση της Στρατηγικής Εθνικής Άμυνας στο Δυτικό Ημισφαίριο, η πρόσφατη εξάρτηση της Ουάσιγκτον από ευρωπαϊκές βάσεις και υποδομές επιμελητείας για τον πόλεμο στο Ιράν, καθώς και οι προεδρικές παλινωδίες για τα στρατεύματα στην Πολωνία, τίποτα από αυτά δεν βοηθά τους Ευρωπαίους να διακρίνουν μια προβλέψιμη κατεύθυνση στην αμερικανική στρατηγική σκέψη για την Ευρώπη. Μπορεί να ελπίζουν ότι η σύνοδος θα φέρει σαφήνεια. Πιθανότατα θα απογοητευθούν.

Alper Coşkun: Η πιθανότητα μιας πιο ευρωκεντρικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας, η οποία θα αφήνει την Τουρκία στο περιθώριο, αποτελεί σοβαρή ανησυχία για την Άγκυρα. Οι επίμονες αντιρρήσεις αρκετών κρατών-μελών της ΕΕ απέναντι στη θεσμική συνεργασία με την Τουρκία σε πρωτοβουλίες ασφάλειας και άμυνας υπό την ηγεσία της ΕΕ, όπως το πρόγραμμα Security Action for Europe, SAFE, επιβεβαιώνουν αυτές τις ανησυχίες στα μάτια της Τουρκίας.

Κατά ειρωνικό τρόπο, τέτοιες απορρίψεις αντιφάσκουν με την ολοένα μεγαλύτερη αναγνώριση, από ευρωπαϊκούς παράγοντες, της ανάγκης να αξιοποιηθούν οι στρατιωτικές δυνατότητες της Τουρκίας και η αναπτυσσόμενη αμυντική της βιομηχανία. Η Τουρκία σχεδόν σίγουρα βλέπει τη σύνοδο της Άγκυρας ως ευκαιρία να αξιοποιήσει τα διαπιστευτήριά της ως κομβικός παράγοντας άμυνας και ασφάλειας και να διατηρήσει ηγετικό ρόλο στη διατλαντική ασφάλεια.

Πώς μπορεί να επηρεάσουν τη σύνοδο οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στην Ουκρανία, τη Γάζα και το Ιράν;

Nate Reynolds: Η σύνοδος του ΝΑΤΟ πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη στιγμή στον πόλεμο της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας. Η ρωσική επίθεση έχει βαλτώσει και η Ουκρανία χρησιμοποιεί drones για να διαταράξει τη ρωσική επιμελητεία, να απειλήσει την Κριμαία και να πλήξει ενεργειακές και βιομηχανικές υποδομές εκατοντάδες μίλια μακριά από το μέτωπο. Όμως ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δεν υποχωρεί και κανείς δεν πρέπει να περιμένει ότι ο πόλεμος θα τελειώσει σύντομα. Τα πλήγματα στο Κίεβο και σε άλλες πόλεις εντείνονται, αποκαλύπτοντας το κρίσιμο έλλειμμα της Ουκρανίας στην άμυνα απέναντι σε βαλλιστικούς πυραύλους.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα προσπαθήσουν και πάλι να πείσουν τον Τραμπ ότι η πίεση προς τη Μόσχα είναι ο τρόπος για να τελειώσει ο πόλεμος. Ο Τραμπ φαίνεται εντυπωσιασμένος από τις επιτυχίες της Ουκρανίας στο πεδίο της μάχης, αλλά παραμένει επιφυλακτικός απέναντι στην αύξηση της πίεσης προς το Κρεμλίνο.

Alper Coşkun: Η Τουρκία βρίσκεται στο επίκεντρο αυτών των συγκρούσεων, οι οποίες έχουν στρέψει ευρέως την προσοχή στη γεωστρατηγική σημασία της και έχουν αναζωπυρώσει την εκτίμηση της τουρκικής πολιτικής ηγεσίας για τη συμμετοχή στο ΝΑΤΟ. Το ίδιο ισχύει και για την τουρκική κοινή γνώμη, η οποία είδε μέσα αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας ενταγμένα στο ΝΑΤΟ να αναχαιτίζουν ιρανικούς πυραύλους.

Η Τουρκία θα επικαλεστεί αυτές τις συγκρούσεις για να αναδείξει το σύνθετο και δύσκολο περιβάλλον ασφάλειας που αντιμετωπίζει, να προβάλει τη συμβολή της στην ευρωατλαντική ασφάλεια και να διασφαλίσει ότι οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ αναγνωρίζουν τις ιδιαίτερες προκλήσεις που επηρεάζουν την Τουρκία από γειτονικές περιοχές στα ανατολικά και νότια της επικράτειας της συμμαχίας. Η Άγκυρα θα έχει επίσης κατά νου την αυξανόμενη αντιπαλότητά της με το Ισραήλ και θα ελπίζει να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα ότι παραμένει σταθερά ενσωματωμένη στον οργανισμό συλλογικής άμυνας.

Τι ελπίζουν να αποκομίσουν τα μέλη της συμμαχίας από αυτή τη σύνοδο; Τι θα επιδιώξουν η Ρωσία και η Ουκρανία αντίστοιχα;

Nate Reynolds: Η Ουκρανία θέλει να αξιοποιήσει τη θετική δυναμική από τη G7, να κρατήσει την προσοχή των συμμάχων στραμμένη στην πίεση προς τη Ρωσία και να ενισχύσει την αντιαεροπορική της άμυνα. Η συνάντηση του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι με τον Τραμπ στο περιθώριο της G7 ήταν ενθαρρυντική, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη η ταραχώδης σχέση τους. Όμως η Ουκρανία χρειάζεται αναχαιτιστές αντιαεροπορικής άμυνας, ειδικά ενόψει του χειμώνα. Τα αποθέματα των συμμάχων είναι ήδη πιεσμένα μετά τον πόλεμο στο Ιράν, αλλά το Κίεβο θα πιέσει έντονα για συγκεκριμένες δεσμεύσεις.

Η Ρωσία θέλει ένα αποδυναμωμένο ΝΑΤΟ και πιθανότατα εξακολουθεί να ελπίζει ότι ο Τραμπ θα της το προσφέρει. Το Κρεμλίνο θα μεγεθύνει κάθε εμφανή ένταση μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών γύρω από τα επίπεδα στρατευμάτων και τη συλλογική ασφάλεια. Η υποδαύλιση των διατλαντικών διαιρέσεων αποτελεί μόνιμο ρωσικό στόχο, αλλά ο πόλεμος στην Ουκρανία τον καθιστά ακόμη πιο επείγοντα. Η Μόσχα πιστεύει ότι η Ευρώπη υπήρξε κινητήρια δύναμη πίσω από τη συνεχιζόμενη στήριξη της κυβέρνησης Τραμπ προς την Ουκρανία και θέλει να σπάσει αυτή τη δυναμική.

Sophia Besch: Οι Ευρωπαίοι περιμένουν πλέον πολύ λίγα από την κυβέρνηση Τραμπ. Έχουν εγκαταλείψει την ιδέα ότι μπορεί να αποκατασταθεί η συμμαχική εμπιστοσύνη των προηγούμενων δεκαετιών.

Το μόνο πράγμα που ακόμη τολμούν να ελπίζουν είναι μεγαλύτερη προβλεψιμότητα. Έχουν αποδεχθεί ότι η αμερικανική δέσμευση στην Ευρώπη αλλάζει· αυτό που θέλουν είναι μια πιο οργανωμένη εκδοχή αυτής της μετάβασης. Ο φόβος πίσω από αυτό είναι βάσιμος: μια κακοσχεδιασμένη μεταβίβαση από ένα ΝΑΤΟ υπό αμερικανική ηγεσία σε ένα ΝΑΤΟ υπό ευρωπαϊκή ηγεσία ανοίγει κενό αποτροπής και άμυνας. Κι όμως, είναι πιθανό να απογοητευθούν.

Η προβλεψιμότητα απαιτεί τόσο καθαρή στρατηγική κατεύθυνση όσο και έναν γραφειοκρατικό μηχανισμό ικανό να την εκτελέσει με συνοχή. Κανένα από τα δύο δεν είναι πιθανό να προκύψει από μια εσωτερικά διχασμένη και έντονα προσωποπαγή κυβέρνηση, οργανωμένη γύρω από την ευμετάβλητη φύση ενός ανθρώπου. Αυτό σημαίνει ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να προσφέρουν προληπτικά στην Ουάσιγκτον ένα σχέδιο μετάβασης και να ελπίζουν ότι θα κρατήσει. Όμως οι Αμερικανοί αξιωματούχοι άμυνας έχουν περάσει τους τελευταίους μήνες προσπαθώντας να παρουσιάσουν την αστάθεια του ηγέτη τους ως αρετή, υποστηρίζοντας ότι κρατά τους Ευρωπαίους σε εγρήγορση και αρκετά ανήσυχους ώστε να μην επιστρέψουν στις παλιές τους συνήθειες. Οπότε, ποιος ξέρει. Το καλύτερο που μπορεί να ελπίζει η Ευρώπη στη σύνοδο είναι ότι ο Τραμπ θα θεωρήσει πως οι αξιωματούχοι του έχουν τρομάξει αρκετά τους Ευρωπαίους, θα παρασυρθεί από το ευχάριστο τελετουργικό της νατοϊκής φωτογράφησης, θα διατηρήσει την πρόσφατη θερμή στάση του απέναντι στην Ουκρανία και δεν θα χρησιμοποιήσει την Άγκυρα για να σταθεί ακόμη περισσότερο στην προσβολή που νιώθει για το Ιράν.

Stephen Wertheim: Αυτό που θέλει το Πεντάγωνο είναι πρόοδος προς το «ΝΑΤΟ 3.0», δηλαδή μια συμμαχία επικεντρωμένη στην αποτροπή επιθέσεων κατά ευρωπαϊκού εδάφους, με τις ευρωπαϊκές χώρες να αναλαμβάνουν τον ηγετικό ρόλο στη συμβατική άμυνα, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να παρέχουν την πυρηνική τους ομπρέλα.

Αυτό που θέλει ο Τραμπ είναι ό,τι αποφασίσει ότι θέλει τη στιγμή της συνόδου. Όπως λέει και ο ίδιος ο πρόεδρος: «Θα δούμε τι θα γίνει».

Alper Coşkun: Ως χώρα που φιλοξενεί τη σύνοδο, ο πρωταρχικός στόχος της Τουρκίας θα είναι να την καταστήσει επιτυχημένη. Και αυτό θα οριστεί, πρώτα απ’ όλα, από την εξασφάλιση της παρουσίας του σκεπτικιστή απέναντι στο ΝΑΤΟ Τραμπ. Προς τιμήν της Άγκυρας, και χάρη στην ενδιαφέρουσα χημεία μεταξύ του Τραμπ και του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αυτό φαίνεται πως έχει ήδη διασφαλιστεί.

Το επόμενο βήμα θα είναι να εξασφαλιστεί μια ομαλή σύνοδος, κάτι που μπορεί να αποδειχθεί πιο δύσκολο, δεδομένης της απρόβλεπτης φύσης του Τραμπ και της τάσης του να επιπλήττει το ΝΑΤΟ και τους συμμάχους.

Τέλος, σε αυτή την κρίσιμη καμπή για το ΝΑΤΟ και την ευρωατλαντική ασφάλεια, η Τουρκία θα θελήσει να ενισχύσει τη θέση της ως κομβικός παράγοντας και να ισχυροποιήσει τη δυνατότητά της να επηρεάζει τη διαμόρφωση της αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Ευρώπης και της άμεσης γειτονιάς της.

Η Τουρκία είχε μια περίπλοκη σχέση με το ΝΑΤΟ και μεγάλο μέρος της συζήτησης γύρω από τη σύνοδο πιθανότατα θα επικεντρωθεί στη θέση της Άγκυρας, τόσο εντός όσο και εκτός της συμμαχίας. Είναι δικαιολογημένο αυτό και γιατί;

Alper Coşkun: Με τα χρόνια, ανάμεσα στην Τουρκία και πολλούς από τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ έχει συσσωρευθεί μια αίσθηση αμοιβαίας απογοήτευσης, τροφοδοτούμενη από επίμονες αποκλίσεις πολιτικής. Αυτά τα αισθήματα συνοδεύτηκαν από ανησυχίες για την απομάκρυνση της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ και από βαθιά δυσαρέσκεια στην Άγκυρα απέναντι σε αρκετούς νατοϊκούς συμμάχους.

Ωστόσο, αυτό το σαφώς αρνητικό κλίμα έχει πρόσφατα αντιστραφεί, χάρη σε ορισμένες αναπροσαρμογές πολιτικής από την Άγκυρα και σε μια ανανεωμένη αμοιβαία εκτίμηση μεταξύ της Τουρκίας και πολλών συμμάχων της, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών. Υπό αυτές τις συνθήκες, η σύνοδος της Άγκυρας θα αφορά λιγότερο την Τουρκία και περισσότερο τις Ηνωμένες Πολιτείες που αποσύρονται σταδιακά και τον ρόλο τους στο ΝΑΤΟ και στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Τι θα παρακολουθείτε στη σύνοδο;

Stephen Wertheim: Η ασυνήθιστα σύντομη διακήρυξη που προέκυψε από την περσινή σύνοδο περιείχε μόνο μία αναφορά στη Ρωσία. Θα επιδείξουν φέτος οι σύμμαχοι μεγαλύτερη σύμπλευση ως προς την απειλή που συνιστά η Ρωσία, δεδομένου ότι ο Τραμπ μέχρι στιγμής απέτυχε να πείσει τον Πούτιν να σταματήσει τον πόλεμό του στην Ουκρανία, πόσο μάλλον να αναδιαμορφώσει τις σχέσεις ΗΠΑ-Ρωσίας;

Επιπλέον, αν και πολλοί θα εστιάσουν στο πώς θα φερθεί ο Τραμπ στους Ευρωπαίους ηγέτες, εγώ ενδιαφέρομαι να δω πώς θα φερθούν οι Ευρωπαίοι ηγέτες στον Τραμπ. Ξεκίνησε τη θητεία του αντιδημοφιλής στην Ευρώπη και πλέον έχει αποξενώσει ακόμη και τους δεξιούς λαϊκιστές που είχαν ιδεολογική συγγένεια με το MAGA. Η χειραψία του —ή η απουσία της— με την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι θα είναι κάτι που αξίζει να παρακολουθήσει κανείς, δεδομένης της πρόσφατης δημόσιας αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο.

Sophia Besch: Συμφωνίες εξοπλισμών. Αυτή είναι η πιο αξιόπιστη φιλονατοϊκή πρόταση της Ευρώπης, ακόμη και προς Αμερικανούς που είναι επιφυλακτικοί απέναντι στις συμμαχίες ή ήπιοι απέναντι στη Ρωσία: οι δεσμοί του ΝΑΤΟ σημαίνουν συμβόλαια για αμερικανικές αμυντικές εταιρείες, και αυτά σημαίνουν θέσεις εργασίας σε αμερικανικά εργοστάσια. Η αμερικανική αμυντική βιομηχανία είναι υπερφορτωμένη, και οι Ευρωπαίοι έχουν σταδιακά χάσει την πίστη τους ότι τα χρήματα μπορούν να τους αγοράσουν αγάπη ή ότι τα αμερικανικά όπλα μπορούν να τους αγοράσουν εγγύηση ασφάλειας. Όμως οι αμερικανικές εταιρείες θέλουν το μερίδιό τους από τον πυρετό εξοπλισμών καθώς η Ευρώπη επανεξοπλίζεται, και το ΝΑΤΟ θέλει να αναδείξει τους διατλαντικούς δεσμούς της αμυντικής βιομηχανίας για να εκτονώσει τις εντάσεις. Οι αμερικανικές πωλήσεις βρίσκονται σε επίπεδα-ρεκόρ.

Στο παρασκήνιο, όμως, οι δυναμικές αλλάζουν. Όσο περισσότερο δαπανούν οι Ευρωπαίοι, τόσο περισσότερο θα απαιτούν εξουσία στον σχεδιασμό και δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Η γραμμή της συνόδου του ΝΑΤΟ είναι ότι η πίτα είναι αρκετά μεγάλη για όλους. Όμως στο μέλλον, οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα θέλουν και τη συνταγή.

Alper Coşkun: Οι βελτιωμένες σχέσεις της Τουρκίας με την Ουάσιγκτον και η έντονη επιθυμία της να διατηρήσει αποφασιστικό ρόλο στον ευρωπαϊκό πυλώνα της διατλαντικής ασφάλειας θα μπορούσαν ενδεχομένως να αποτελέσουν στρατηγικό δίλημμα για την Άγκυρα. Οι Ευρωπαίοι παράγοντες, όλο και πιο επιφυλακτικοί απέναντι στη στάση και τις προθέσεις της Αμερικής, θα δουν με καχυποψία την εμβάθυνση των δεσμών μεταξύ Τουρκίας και Ηνωμένων Πολιτειών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, από την πλευρά τους, θα προτιμήσουν μια λιγότερο συμμορφωτική τουρκική στάση έναντι της Ευρώπης, ιδιαίτερα μέσα στις τεταμένες συνθήκες στις οποίες βρίσκονται οι σχέσεις της Ουάσιγκτον με την Ευρώπη. Θα παρακολουθώ στενά πώς η Τουρκία θα κινηθεί σε αυτή τη λεπτή πράξη ισορροπίας, τόσο στη σύνοδο της Άγκυρας όσο και μετά από αυτήν.

Τι θα θέλατε να προκύψει από τη σύνοδο;

Stephen Wertheim: Ικετεύω το ΝΑΤΟ να σταματήσει να πραγματοποιεί σύνοδο κάθε χρόνο. Οι σύνοδοι δημιουργούν πίεση για νέα παραδοτέα που μπορεί να μην έχουν νόημα. Δίνουν στους συμμάχους μια δημόσια πλατφόρμα για να διαφωνούν μεταξύ τους. Και το φαγητό είναι ασταθές σε ποιότητα.

Η πρακτική των ετήσιων συνόδων ξεκίνησε μόνο μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Το «ΝΑΤΟ 3.0» απαιτεί περισσότερη δράση και λιγότερες συναντήσεις. Ειδικότερα, η Γαλλία και η Ιταλία θα πρέπει να αναλάβουν την ηγεσία στο ζήτημα της κουζίνας, ενώ η Αμερική θα παραμείνει απολύτως προσηλωμένη στο να φέρνει τη Diet Coke.

Sophia Besch: Αυτή η σύνοδος είναι μια ευκαιρία για τον Ρούτε να δείξει στους Ευρωπαίους συμμάχους ότι μπορεί να ηγηθεί όχι μόνο της προσπάθειας να κρατηθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες μέσα στη συμμαχία, αλλά και της προσπάθειας να δημιουργηθεί ένα πιο ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ. Το κλίμα σε σχέση με πέρυσι έχει αλλάξει: οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι ανησυχούν λιγότερο μήπως γράψουν μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία —όπου η ανάληψη ευθύνης για τη δική τους άμυνα καθιστά πιθανότερη την αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών— και περισσότερο για τη μεγάλη πρόκληση της αλλαγής του ίδιου του DNA του ΝΑΤΟ, από μια αμυντική συμμαχία υπό αμερικανική ηγεσία σε μια συμμαχία υπό ευρωπαϊκή ηγεσία. Ο Ρούτε πρέπει να ηγηθεί αυτής της προσπάθειας.

Σχετικά με τους συγγραφείς

Sophia Besch
Ανώτερη Ερευνήτρια, Πρόγραμμα Ευρώπης

Η Sophia Besch είναι ανώτερη ερευνήτρια στο Πρόγραμμα Ευρώπης του Carnegie Endowment for International Peace. Η έρευνά της επικεντρώνεται στην ευρωπαϊκή εξωτερική και αμυντική πολιτική.

Alper Coşkun
Ανώτερος Ερευνητής, Πρόγραμμα Ευρώπης

Ο Alper Coşkun είναι ανώτερος ερευνητής στο Πρόγραμμα Ευρώπης και επικεφαλής του προγράμματος «Η Τουρκία και ο Κόσμος» στο Carnegie Endowment for International Peace στην Ουάσιγκτον.

Nate Reynolds
Ανώτερος Ερευνητής, Πρόγραμμα Ρωσίας και Ευρασίας

Ο Nate Reynolds είναι ανώτερος ερευνητής στο Πρόγραμμα Ρωσίας και Ευρασίας του Carnegie Endowment for International Peace.

Stephen Wertheim
Ανώτερος Ερευνητής, Πρόγραμμα Αμερικανικής Κρατικής Στρατηγικής

Ο Stephen Wertheim είναι ανώτερος ερευνητής στο Πρόγραμμα American Statecraft του Carnegie Endowment for International Peace.

Carnegie

Τέμπη: Δήλωση αποχής από τον αντεισαγγελέα Β. Φλωρίδη για την υπόθεση Καραμανλή

Από

anixneuseis

July 2, 2026

Ο κ. Φλωρίδης υποστηρίζει ότι, σοβαροί λόγοι ευπρεπείας, επιβάλλουν την αποχή του από την υπόθεση αυτή.

Γράφει η Μαίρη Μπενέα

13:55 – 02/07/2026Τελευταία ενημέρωση: 13:56 – 02/07/2026

Μια νέα σημαντική εξέλιξη προκάλεσε μια ανατροπή στην υπόθεση της ποινικής εμπλοκής του πρώην υπουργού Μεταφορών Κώστα Αχ. Καραμανλή, για το σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών.

Ενώ κληρώθηκαν από την Ολομέλεια της Βουλής τα 5 μέλη του Δικαστικού Συμβουλίου, το οποίο θα αποφασίσει εάν ο πρώην υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Καραμανλής θα οδηγηθεί σε Ειδικό Δικαστήριο για το δυστύχημα στα Τέμπη, υπήρξε ένα αναπάντεχο συμβάν.

Ο Αντεισαγγελέας Αρείου Πάγου Βασίλης Φλωρίδης, ο οποίος είχε κληρωθεί αναπληρωματικός εισαγγελέας του Δικαστικού Συμβουλίου, δήλωσε αποχή λόγω της συγγενικής του σχέσης με τον Υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη, με τον οποίον – ως γνωστόν – είναι αδέλφια.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Αντεισαγγελέας ΑΠ κ. Φλωρίδης σε επιστολή του, με την οποία δήλωσε ότι, απέχει, επικαλείται τη στενή συγγένεια με τον αδελφό του, ενώ υποστηρίζει ότι προχώρησε σε αυτή την ενέργεια προς αποφυγή δυσμενών σχολίων σε βάρος της Δικαιοσύνης, αλλά και δημιουργίας υπονοιών μεροληψίας και δυσπιστίας στο πρόσωπο του ως προς το χειρισμό της υπόθεσης.

Κατά τις ίδιες πηγές ο κ. Φλωρίδης υποστηρίζει επίσης ότι, σοβαροί λόγοι ευπρεπείας, που εδράζονται στην επί δεκαετίες διαδρομή του στον εισαγγελικό κλάδο, επιβάλλουν την αποχή του από την υπόθεση αυτή.

Οι 5 ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί, που κληρώθηκαν στο Δικαστικό Συμβούλιο είναι οι προερχόμενοι από τον Άρειο Πάγο Στυλιανή Μπλέτα, Γιαρένης Ηλίας και Νάκου Κωνσταντίνα ενώ από το Συμβούλιο της Επικρατείας θα μετέχουν οι Σδράκα Αγορίτσα και Συμπλής Ιωάννης.

Στην θέση των αναπλρωματικών μελών του συμβουλίου ορίστηκαν οι Αποστολόπουλος Ιωάννης και Γκουδή-Νινέ Παναγιώτα από τον Άρειο Πάγο και ο Σπαθής Οδυσσέας από το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Τα καθήκοντα του εισαγγελέα θα ασκεί η Ζάκα Παγώνα, που αναπληρώνεται από τον Σοφουλάκη Κωνσταντίνο.

Η διαδικασία της κλήρωσης στη Βουλή των μελών του Δικαστικού Συμβουλίου, που θα κρίνει εάν πρέπει να παραπεμφθεί σε δίκη ο πρώην υπουργός Κώστας Αχ. Καρμανλής, προβλέπεται από τον νόμο «Περί Ευθύνης Υπουργών» και τον Κανονισμό της Βουλής και προέκυψε μετά την απόφαση της Προανακριτικής Επιτροπής (που συστήθηκε στις 19 Ιουνίου με απόφαση της Βουλής και 154 θετικές ψήφους) και αποδέχτηκε το αίτημα του πρώην υπουργού να διερευνήσει την υπόθεσή του απευθείας Δικαστικό Συμβούλιο και όχι η Βουλή. Το 5μελές συμβούλιο προβλέπεται να διενεργήσει την προανακριτική διαδικασία με βάση το κατηγορητήριο, που αποφασίστηκε από το κοινοβούλιο και να παραπέμψει τον Κώστα Καραμανλή για το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος, που είναι πλημμέλημα.

Δεν υπάρχουν όρια στον χρόνο λήψης της απόφασης του Συμβουλίου, εκτός από τα όρια παραγραφής του πλημμελήματος, που θέτει ο νόμος.

ieidiseis.gr

Η Ευρώπη παρακολουθεί τη νέα αμερικανική επανάσταση να παίρνει μορφή

Από

anixneuseis

July 2, 2026

chathamhouse.org

Η Ευρώπη δεν μπορεί να επηρεάσει την πορεία της τελευταίας αμερικανικής επανεφεύρεσης, όπως έκανε πριν από 250 χρόνια. Μπορεί όμως να προσαρμοστεί σε μια πιο δύσκολη σχέση.

Δημοσιεύθηκε 1 Ιουλίου 2026

Εικόνα — Ένας άνδρας τραβά φωτογραφίες κατά τη διάρκεια εορτασμού για την 250ή επέτειο των ΗΠΑ στο Πάρκο Cinquantenaire στις Βρυξέλλες, στις 28 Ιουνίου 2026. Φωτογραφία: JOHN THYS / AFP μέσω Getty Images.

Laurel Rapp
Διευθύντρια, Πρόγραμμα ΗΠΑ και Βόρειας Αμερικής, Chatham House

Το Λονδίνο είναι ένας φορτισμένος τόπος από τον οποίο μπορεί κανείς να παρακολουθεί μια αμερικανική επανάσταση.

Υπάρχει μια διασκεδαστική τοπική ιστορία, σύμφωνα με την οποία ο βασιλιάς Γεώργιος Γ΄ περνούσε πολλές ώρες σκυμμένος πάνω από στρατιωτικά σχέδια σε ένα υπόγειο κοντά στο Ανάκτορο του Μπάκιγχαμ, σχεδιάζοντας τον καλύτερο τρόπο για να καταστείλει τους ενοχλητικούς επαναστάτες. Το υπόγειο εκείνο, σύμφωνα με τη φήμη, βρισκόταν σε αυτό που σήμερα είναι το Chatham House: το νέο μου επαγγελματικό σπίτι, μετά την αποχώρησή μου από την Ουάσιγκτον και τη ζωή μου ως Αμερικανίδα διπλωμάτης πέρυσι.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του Πολέμου της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας, οι ηγέτες της Μεγάλης Βρετανίας ξόδευαν αίμα και χρήμα για να διατηρήσουν τις εξεγερμένες αποικίες τους, αποφασισμένοι να υπερνικήσουν τους απείθαρχους αλλά ικανούς συμπατριώτες τους: επαναστάτες που αναζητούσαν θρησκευτική ελευθερία και ελευθερία διαφωνίας. Επαναστάτες που αντιτάχθηκαν στην άδικη φορολογία και στις εκμεταλλευτικές εμπορικές σχέσεις. Επαναστάτες που απέρριψαν το κατεστημένο.

Οι συνωμοσίες του βασιλιά Γεωργίου στο υπόγειο δεν απέδωσαν τίποτα, και ένα νέο έθνος γεννήθηκε. Σήμερα, 250 χρόνια αργότερα, οι ηγέτες στη Βρετανία —και σε ολόκληρη την Ευρώπη— παρακολουθούν ξανά με ανησυχία καθώς νέα πολιτικά ρεύματα ριζώνουν στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται, αλλά στις ΗΠΑ οι απόηχοί της μεταφέρουν ένα παρόμοιο πνεύμα εξέγερσης. Αυτό το κίνημα δεν στρέφεται εναντίον μιας εξωτερικής δύναμης, αλλά εναντίον της ικανότητας του σημερινού συστήματος να αντιμετωπίσει τις μεγαλύτερες ανησυχίες των Αμερικανών: πάνω απ’ όλα τη διαθεσιμότητα και το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης, και στη συνέχεια ζητήματα όπως η οικονομία, ο πληθωρισμός, οι ομοσπονδιακές δαπάνες και το έλλειμμα, καθώς και η κατανομή εισοδήματος και πλούτου.

Ενώ πολλοί Αμερικανοί συμφωνούν στη διάγνωση, υπάρχει βαθύς διχασμός ως προς τις λύσεις. Ορισμένοι ζητούν περιορισμό των εκτεταμένων αμερικανικών στρατιωτικών δεσμεύσεων στο εξωτερικό και ανακατεύθυνση των πολεμικών δαπανών προς επενδύσεις στο εσωτερικό. Άλλοι ελπίζουν να διαλύσουν την τάξη των δισεκατομμυριούχων και να προωθήσουν μεγαλύτερη οικονομική δικαιοσύνη. Κάποιοι επιδιώκουν τη συγκέντρωση της εκτελεστικής εξουσίας, ώστε να απελευθερωθεί η δύναμη της προεδρίας. Αυτές είναι ζωντανές συζητήσεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, και διαπερνούν τις κομματικές γραμμές.

Η οπτική της Ευρώπης

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, παρατηρώντας αυτή την καταιγίδα, αναρωτιούνται τι θα απομείνει όταν η θύελλα κοπάσει. Αναγνωρίζουν τους ανέμους που πνέουν στις ΗΠΑ γι’ αυτό που είναι: όχι μια σύντομη ριπή, αλλά ένας επίμονος θυελλώδης άνεμος. Γνωρίζουν ότι, ανεξάρτητα από το ποιος θα ελέγχει στη συνέχεια το Κογκρέσο ή ποιος θα κάθεται πίσω από το Resolute Desk στον Λευκό Οίκο, οι ΗΠΑ αλλάζουν θεμελιωδώς τον ρόλο τους στον κόσμο. Πρέπει να γίνουν σχέδια που θα λαμβάνουν υπόψη μια Αμερική περισσότερο στραμμένη προς το εσωτερικό της, λιγότερο ενσωματωμένη στις συμμαχίες και λιγότερο ευθυγραμμισμένη σε επίπεδο αξιών.

Αυτή δεν είναι μια νέα αμερικανική ιστορία. Καθώς στέγνωνε το μελάνι στη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, οι νέες Ηνωμένες Πολιτείες ξεκινούσαν ένα εντυπωσιακό εγχείρημα: να συνθέσουν ένα όραμα για τον ρόλο τους στον κόσμο — καθόλου μικρό κατόρθωμα, δεδομένης της σύνθεσης μιας συχνά διχασμένης κοινωνίας πολιτών.

Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να χρειάζονται την Ευρώπη όταν πρόκειται για τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές, τη συνεργασία στις αναδυόμενες τεχνολογίες, την ανταλλαγή πληροφοριών, επιλεγμένες μορφές στρατιωτικής συνεργασίας και την ευθυγράμμιση απέναντι στην Κίνα.

Ο πρόεδρος George Washington είχε προειδοποιήσει κατά των συμμαχιών και των εμπλοκών, ανησυχώντας ότι οι μόνιμες δομές θα φόρτωναν το νέο έθνος με τα βάρη άλλων. Οι διάδοχοί του, σε μεγάλο βαθμό, ακολούθησαν την ίδια πορεία. Χρειάστηκε το Pearl Harbor για να σύρει έναν απρόθυμο πρόεδρο Roosevelt στον πόλεμο στην Ευρώπη.

Η μεταπολεμική δομή μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν ένα νέο, αμερικανικής έμπνευσης σχέδιο, το οποίο εγκαινίασε το ισχυρότερο πλέγμα αλληλοσυνδεόμενων συμμαχιών που είχε γνωρίσει ποτέ ο κόσμος. Τα αμερικανικά στρατεύματα εξασφάλισαν την ασφάλεια εταίρων σε βάσεις σε έξι ηπείρους, με το κόστος να καλύπτεται από διογκούμενα ομοσπονδιακά ελλείμματα. Το απελευθερωμένο εμπόριο έφερε φθηνά προϊόντα, αλλά έκλεισε εργοστάσια στις ΗΠΑ. Οι νέοι μετανάστες έκαναν την Αμερική μηχανή καινοτομίας, αλλά τροφοδότησαν και μια εθνικιστική αντίδραση. Ο πρόεδρος Trump δεν δημιούργησε αυτούς τους φόβους, αλλά τους υποδαύλισε.

Καθώς οι Αμερικανοί αρχίζουν τη διαδικασία επιλογής του διαδόχου του Trump, θα αναδυθούν ανταγωνιστικά οράματα για το μέλλον των ΗΠΑ. Οι υποψήφιοι θα συζητήσουν την πραγματική φύση της απειλής από την Κίνα, πόσο χρόνο πρέπει να αφιερωθεί στη Ρωσία, τα χαρακτηριστικά ενός δικαιότερου εμπορικού καθεστώτος, τους κανόνες λειτουργίας για τις αναδυόμενες τεχνολογίες και το μέλλον των συμμαχιών.

Όποιος κι αν κερδίσει, η Ευρώπη σωστά αναμένει μια διαφορετική σχέση με τις ΗΠΑ. Η σημερινή εποχή, μιας Ουάσιγκτον που δίνει προτεραιότητα στην αμερικανική βιομηχανική παραγωγή και σε υψηλότερους εμπορικούς φραγμούς, ήρθε για να μείνει. Μια περίοδος μεγαλύτερου επιμερισμού των βαρών με τους εταίρους και ενός πιο περιορισμένου παγκόσμιου αμυντικού ρόλου των ΗΠΑ θα επιβιώσει και μετά τον Trump. Το ίδιο θα συμβεί και με τον συναλλακτικό τρόπο σκέψης του προέδρου, καθώς και με πιο στενές αντιλήψεις περί εθνικού συμφέροντος.

Για όσους από εμάς εξακολουθούμε να πιστεύουμε στην αξία των συμμαχιών, δεν είναι όλα μαύρα και άραχνα. Αυτές οι συμμαχίες θα αντέξουν, αλλά με νέες μορφές. Το εύρος τους θα είναι πιο περιορισμένο, όμως οι ΗΠΑ εξακολουθούν να χρειάζονται την Ευρώπη όταν πρόκειται για τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές, τη συνεργασία στις αναδυόμενες τεχνολογίες, την ανταλλαγή πληροφοριών, επιλεγμένες μορφές στρατιωτικής συνεργασίας και την ευθυγράμμιση απέναντι στην Κίνα.

Η Ευρώπη χρειάζεται επίσης τις ΗΠΑ — ίσως και λίγο περισσότερο απ’ όσο θα έπρεπε, όπως οι ηγέτες της έχουν μάθει με οδυνηρό τρόπο. Όμως η Ευρώπη πραγματοποιεί πλέον κρίσιμες επενδύσεις στις δαπάνες του ΝΑΤΟ, σε μια ανεξάρτητη αμυντική βιομηχανική βάση αποσυνδεδεμένη από το αμερικανικό αμυντικό εμπόριο, σε μεγαλύτερες κυρίαρχες δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και σε διαστημικές και δορυφορικές υποδομές. Ο φόβος της εξάρτησης από τις ΗΠΑ επιτάχυνε αυτές τις επενδύσεις, αλλά μακροπρόθεσμα μπορούν να μετατραπούν σε πηγές διατλαντικής ισχύος.

Πρόσφατα φιλοξένησα έναν πρώην Αμερικανό αξιωματούχο σε συζήτηση με διπλωμάτες στο Λονδίνο. Όπως κι εγώ, το πρόσωπο αυτό ήταν απαισιόδοξο σχετικά με τις προοπτικές αποκατάστασης της εμπιστοσύνης με την Ευρώπη μετά τον Trump. Όμως, όπως παρατήρησε ο επισκέπτης, πολλοί γάμοι χωρίς αγάπη επιβιώνουν επειδή ο ένας σύζυγος συνεχίζει να κουρεύει το γκαζόν και ο άλλος συνεχίζει να μαγειρεύει το δείπνο. «Ποιες είναι αυτές οι δουλειές;» αναρωτήθηκε κάποιος άλλος. Δηλαδή, ποιοι δεσμοί θα μπορούσαν να κρατήσουν ακέραιο τον γάμο ΗΠΑ–Ευρώπης;

Κατά τη γνώμη μου, η απάντηση είναι περίπου η εξής: οι ΗΠΑ παρέχουν στην Ευρώπη πυρηνική ομπρέλα, ενσωμάτωση στις αμερικανικές κεφαλαιαγορές και προνομιακή πρόσβαση στην αμερικανική τεχνολογία. Η Ευρώπη παρέχει στις ΗΠΑ πρόσβαση στο κεφάλαιό της, προσφέρει ασφαλείς αλυσίδες εφοδιασμού για κρίσιμες τεχνολογικές εισροές και επεκτείνει την εμβέλεια των κυρώσεών τους.

Καθώς η Ευρώπη αναλαμβάνει πληρέστερη ευθύνη για τη δική της γειτονιά, ιδίως στην ανατολική της πτέρυγα, οι ΗΠΑ θα απελευθερωθούν ώστε να στραφούν προς την Ανατολή. Η κοινή γλώσσα της δημοκρατίας και των οικουμενικών αξιών δεν βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο. Όμως οι ΗΠΑ και η Ευρώπη παραμένουν δεμένες μεταξύ τους, χωρίς χαρά, αλλά με δέσμευση.

Το πλήθος

Ο βασιλιάς Γεώργιος Γ΄ πήγε στο Κοινοβούλιο τον Οκτώβριο του 1775 για να παρουσιάσει λεπτομερώς τα πολεμικά του σχέδια εναντίον του «δυστυχισμένου και παραπλανημένου πλήθους» στην Αμερική. Υποσχέθηκε ότι θα «δεχόταν τους παραπλανημένους με τρυφερότητα και έλεος» μόλις εκείνοι συνειδητοποιούσαν το λάθος των επιλογών τους.

Οι επαναστάτες μπορεί να ήταν δυστυχισμένοι καθώς τα βρετανικά κανόνια σφυροκοπούσαν τις άμυνές τους, αλλά σίγουρα δεν ήταν παραπλανημένοι. Το πλήθος συνέχισε και οικοδόμησε ένα έθνος που αναδιαμόρφωσε την ιστορία, στηρίζοντας μια εποχή ασφάλειας και ευημερίας για πολλούς, αν και όχι για όλους.

Δεύτερο μισό του άρθρου

Το σημερινό πλήθος —επίσης δυστυχισμένο, αλλά με λιγότερο καθαρό νου— γράφει τώρα το επόμενο κεφάλαιο, με διχασμό και αποφασιστικότητα. Αυτό το εγχείρημα διαρκούς επανεφεύρεσης είναι βαθιά αμερικανικό. Σε αντίθεση με 250 χρόνια πριν, η Ευρώπη δεν μπορεί να επηρεάσει άμεσα την πορεία του. Μπορεί όμως να προσαρμοστεί.

Σε αντίθεση με τον βασιλιά Γεώργιο, οι Ευρωπαίοι δεν θα καλωσορίσουν τους Αμερικανούς πίσω με «τρυφερότητα και έλεος» — ακόμη κι αν ο επόμενος ηγέτης των ΗΠΑ δει μεγαλύτερη αξία στους διατλαντικούς δεσμούς. Ούτε είναι υποχρεωμένοι να το κάνουν. Όμως τα κοινά μας καθήκοντα, χωριστά αλλά συμπληρωματικά, θα συνεχίσουν να μας κρατούν δεμένους, ακόμη και χωρίς την αγάπη που κάποτε μοιραζόμασταν.

chathamhouse.org

Κυρία πρέσβη, ιδού η αποικία σας

Από

anixneuseis

July 2, 2026

neostrategy.gr

2 Ιουλίου 2026

Le canard

Μέχρι τώρα ξέραμε ότι κάνει δεξιώσεις, γεύματα ή δείπνο αυτός που γιορτάζει. Στην Ελλάδα του Μητσοτάκη όλα είναι ανεστραμμένα, όπως εύστοχα επισημαίνει ο δημοσιογράφος, Παντελής Σαββίδης, σε ανάρτησή του στα social media.

Ο λόγος; Σύμφωνα με «άτυπη ενημέρωση» κυβερνητικών κύκλων – λέγε με μέγαρο Μαξίμου -, «με αφορμή τη συμπλήρωση 250 ετών από την Ανεξαρτησία των ΗΠΑ, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, θα παραθέσει απόψε (σ.σ. χτες 1η Ιουλίου 2026) δείπνο στο Μέγαρο Μαξίμου προς τιμήν της πρέσβειρας των Ηνωμένων Πολιτειών, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Το δείπνο θα έχει συμβολικό χαρακτήρα και θα αποτελέσει μια ευκαιρία για ανεπίσημη ανταλλαγή απόψεων γύρω από τις διαχρονικές σχέσεις Ελλάδας – Ηνωμένων Πολιτειών. Στο δείπνο θα συμμετάσχουν μέλη της ελληνικής κυβέρνησης, της αμερικανικής πρεσβείας και της επιχειρηματικής κοινότητας που συνδέεται με τις ΗΠΑ».

Τελικώς, η εκδήλωση έγινε, παρουσία της συζύγου του πρωθυπουργού, υπουργών, επιχειρηματιών, λομπιστών, μεγαλοδημοσιογράφων, μελών του διπλωματικού Σώματος των ΗΠΑ, κ.λ.π.

Συνήθως, ξέραμε ότι στην Αθήνα, η αμερικανική πρεσβεία διοργανώνει εκδηλώσεις για τις εθνικές επετείους των ΗΠΑ. Οχι οι ελληνικές κυβερνήσεις. Τώρα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης πρωτοτυπεί, στην αγωνιώδη προσπάθειά του να δείξει ότι είναι … πιο Αμερικάνος και από τους Αμερικάνους. Μάλλον, πανικοβλήθηκε που είδε την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ να προσκαλεί τον Αντώνη Σαμαρά στην πρεσβεία, να φωτογραφίζεται μαζί του και να κάνει σχετική ανάρτηση στο Χ, και σκέφτηκε να εξασφαλίσει και αυτός μια φωτογραφία μαζί της. Αδιαφορώντας, πάντως, για την εικόνα της χώρας – αποικίας που κατ’ αυτό τον τρόπο προβάλλει και τον ίδιον ως «πρόθυμο» και «δεδομένο» για τα πάντα έναντι της «εκλεκτής» του Τραμπ. Οπως και να’ χει, ακόμα να του σταλεί πρόσκληση από τον Λευκό Οίκο για κάποια επίσκεψη στην Ουάσιγκτον. Τα δίνει όλα, όμως, μήπως και του σταλεί. Η εθελοδουλεία στο απόγειό της.

Από τη χτεσινή εκδήλωση στο μέγαρο Μαξίμου – Φωτογραφία «Πρώτο Θέμα»

Να σημειωθεί ότι, όπως καθημερινώς τις τελευταίες ημέρες μας ανακοινώνει η πρέσβης των ΗΠΑ, μέσω των social media, η ίδια «στο πλαίσιο του ρόλου» της, κάνει έναν κύκλο συναντήσεων με Ελληνες πολιτικούς. Εως τώρα με τους πρώην πρωθυπουργούς, Αντώνη Σαμαρά και Αλέξη Τσίπρα, τον φρεσκοτοποθετημένο γραμματέα της ΝΔ, Κώστα Κυρανάκη, και την πρόεδρο της «Φωνής Λογικής» και ευρωβουλευτή, Αφροδίτη Λατινοπούλου. Ο Κ. Κυρανάκης μάλλον ως «γλάστρα» χρησιμοποιήθηκε, προκειμένου να κρατηθούν τα προσχήματα από τη συνάντηση Σαμαρά – Γκίλφοϊλ. Η Λατινοπούλου μπορεί να ταιριάζει στα «τραμπικά γούστα», αλλά μάλλον ως … «τσόντα» πλασαρίστηκε στις συναντήσεις.

Οι σημαντικότερες, αναμφισβήτητα, ήταν του Σαμαρά και του Τσίπρα. Ο μεν πρώτος, ο οποίος «απειλεί» με δημιουργία κόμματος, προκειμένου να «ρίξει» τον Μητσοτάκη, λέγεται ότι έχει κάνει εδώ και καιρό τα υπερατλαντικά «κουμάντα» του στην Ουάσιγκτον. Ο δεύτερος, ανάμεσα στα ελληνο-τουρκικά, περιφερειακά θέματα και τους πολέμους που έθιξε, σύμφωνα με πηγές της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, αναφερόμενος στις ελληνο-αμερικανικές σχέσεις, είπε πως «πρέπει να βασίζονται στο αμοιβαίο όφελος και όχι στη λογική του δεδομένου συμμάχου και της λευκής επιταγής».

Οι κακές γλώσσες, πάντως, όταν διάβασαν αυτές τις «διαρροές» Τσίπρα, σχολίαζαν ότι όποιος πράγματι θέλει να δηλώσει στον αμερικανικό παράγοντα ότι δεν είναι «δεδομένος», φροντίζει να κρατάει αποστάσεις από την πρεσβεία των ΗΠΑ. Ας περιμένει στο ακουστικό της η πρέσβης και όταν έλθει η κατάλληλη ώρα θα λειτουργήσουν τα … διπλωματικά πρωτόκολλα των συναντήσεων. Και μπορεί, σε αντίθεση με Σαμαρά και λοιπούς, να μην πήγε στην πρεσβεία, αλλά η συνάντηση, ως λέγεται να έγινε σε ξενοδοχείο, αλλά η συνάντησή του με την πρέσβη κρίνεται ως τουλάχιστον … «βιαστική».

Ο Α. Σαμαράς, επίσης, ως πρώην πρωθυπουργός σκόπιμο θα ήταν να την δεχτεί στο γραφείο του. Εάν η Κ. Γκίλφοϊλ θέλει να κάνει – σημειολογικές – συναντήσεις με Ελληνες πολιτικούς, να πάει στα γραφεία τους ή στα γραφεία του κόμματός τους. Για τους Κυρανάκη και Λατινοπούλου, το θέμα είναι without comment, που λένε και στο χωριό μου. Αυτοί, όπου κι’ αν τους έλεγε η πρέσβης να πάνε, θα πήγαιναν. Εδώ, κοτζάμ πρωθυπουργός, που υποτίθεται ότι εκπροσωπεί μια ολόκληρη χώρα, στήνει εκδήλωση προς τιμήν της Γκίλφοϊλ, και δεν θα πήγαινε ο γραμματέας της ΝΔ όπου τον φωνάξει η πρέσβης; Εδώ τηλεφωνεί κυριακάτικα, όπως έχει πει η ίδια,. σε υπουργούς, και αυτοί κάθονται … κλαρίνο, και θα της χάλαγαν την καρδιά τώρα;

Γενικότερα, πάντως, αυτές οι εικόνες των Ελλήνων πολιτικών να «παρελαύνουν» μπροστά στην Αμερικανίδα πρέσβη (που να δείτε τι ουρά πολιτικών, επιχειρηματιών, κ.ο.κ., γίνεται κάθε χρόνο στην εκδήλωση στην πρεσβευτική οικία για να πουν «και του χρόνου» οι … ιθαγενείς!), αναδύουν αίσθηση αποικίας. Κάτι από εποχή Πιούριφοϊ.

neostrategy.gr

Η επιδείνωση της υγείας του Erdoğan προκαλεί μάχη εξουσίας ανάμεσα στην οικογένεια και τους πιστούς του στην Τουρκία

Από

anixneuseis

July 2, 2026

Nordic Monitor

1 Ιουλίου 2026

Τεχνητά δημιουργημένη εικόνα που απεικονίζει μια μάχη εξουσίας μετά τον Erdoğan ανάμεσα σε βασικές προσωπικότητες της κυβερνώσας ελίτ της Τουρκίας, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Εξωτερικών Hakan Fidan, ο πρώην υπουργός Οικονομικών και Θησαυροφυλακίου Berat Albayrak, ο γιος του προέδρου Erdoğan, Necmettin Bilal Erdoğan, και ο πρόεδρος της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης Numan Kurtulmuş.

Abdullah Bozkurt / Στοκχόλμη

Οι όλο και συχνότερες λεκτικές αστοχίες του Τούρκου προέδρου Recep Tayyip Erdoğan, οι εμφανείς στιγμές σύγχυσης, τα κενά μνήμης, τα ξεσπάσματα θυμού και τα ορατά σημάδια κόπωσης έχουν αναζωπυρώσει τα ερωτήματα γύρω από την υγεία του 72χρονου ηγέτη και το κατά πόσο μια ηλικιακή φθορά, σε συνδυασμό με μια μακροχρόνια νευρολογική πάθηση, μπορεί να επηρεάζει την άσκηση των καθηκόντων του.

Οι ανησυχίες για την επιδείνωση της κατάστασής του έχουν επίσης εντείνει τις παρασκηνιακές κινήσεις ανάμεσα σε ανταγωνιστικά κέντρα ισχύος εντός του κυβερνώντος συστήματος, συμπεριλαμβανομένων μελών της ίδιας του της οικογένειας, σχετικά με το ποιος θα μπορούσε τελικά να διαδεχθεί τον μακροβιότερο ηγέτη της Τουρκίας, σε περίπτωση που τα προβλήματα υγείας τον αναγκάσουν να αποχωρήσει από την πολιτική σκηνή.

Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην Τουρκία, όπου τεράστιες εξουσίες έχουν συγκεντρωθεί στην προεδρία μετά το συνταγματικό δημοψήφισμα του 2018, το οποίο μετέτρεψε τη χώρα σε εκτελεστικό προεδρικό σύστημα. Ο Erdoğan επιβλέπει προσωπικά σχεδόν όλες τις μεγάλες αποφάσεις που αφορούν την εσωτερική πολιτική, τη Δικαιοσύνη, τις υπηρεσίες πληροφοριών και ασφαλείας, τα δημόσια οικονομικά, τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και την εξωτερική πολιτική, αφήνοντας ελάχιστο χώρο για θεσμικούς ελέγχους ή ανάθεση αρμοδιοτήτων.

Εμπιστευτικές πληροφορίες που απέκτησε το Nordic Monitor δείχνουν ότι ο Erdoğan αφιερώνει λιγότερο χρόνο στην καθημερινή διακυβέρνηση, βασιζόμενος όλο και περισσότερο σε έναν στενό κύκλο προεδρικών συμβούλων που ελέγχουν την πρόσβαση σε αυτόν, ακόμη και για μέλη του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP). Μια σύγκρουση μέσα στην οικογένεια του Erdoğan, της οποίας τα μέλη γνωρίζουν από κοντά την επιδεινούμενη κατάσταση της υγείας του, φέρεται να έχει βαθύνει τα τελευταία χρόνια, με αντίπαλες ομάδες να αναζητούν υποστήριξη από το AKP, τον στρατό, τις υπηρεσίες πληροφοριών και άλλα κέντρα ισχύος στην κρατική γραφειοκρατία.

Ο πρόεδρος Recep Tayyip Erdoğan φάνηκε να μην μπορεί να παρακολουθήσει ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με την ευρέως δημοσιοποιημένη υπόθεση Gülistan Doku τον Απρίλιο του 2026, με αποτέλεσμα ο κοινοβουλευτικός ηγέτης του AKP, Abdullah Güler, δεξιά, να παρέμβει, να εξηγήσει το ζήτημα και να υποδείξει τι θα έπρεπε να πει ο πρόεδρος.

Τα ερωτήματα για την υγεία του Erdoğan κυκλοφορούν εδώ και χρόνια. Προηγούμενη έρευνα του Nordic Monitor αποκάλυψε ότι ο Τούρκος πρόεδρος υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση για καρκίνο του παχέος εντέρου το 2011 και πάσχει από επιληψία, μια κατάσταση που, σύμφωνα με πρώην συνεργάτες του, απαιτούσε στενή παρακολούθηση από έναν μικρό κύκλο έμπιστων βοηθών.

Η τουρκική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα διαψεύσει δημοσιεύματα που υποστηρίζουν ότι ο Erdoğan αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας και έχει συχνά αντιδράσει επιθετικά σε εικασίες σχετικά με την ιατρική του κατάσταση.

Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, περιστατικά που αφορούν τον πρόεδρο έχουν γίνει δυσκολότερο να απορριφθούν ως μεμονωμένα επεισόδια. Ο Erdoğan έχει εμφανιστεί κατά καιρούς σωματικά εξαντλημένος σε δημόσιες εμφανίσεις, να αποκοιμιέται κατά τη διάρκεια κοινών συνεντεύξεων Τύπου, να δυσκολεύεται να διατηρήσει τη συγκέντρωσή του ενώ μιλά, να χάνει τον ειρμό της σκέψης του, να μπερδεύει ονόματα και ημερομηνίες και, περιστασιακά, να εμφανίζει ξαφνικά ξεσπάσματα θυμού εναντίον πολιτικών αντιπάλων, δημοσιογράφων και ξένων κυβερνήσεων.

Ιατρικοί ειδικοί σημειώνουν ότι η επιληψία δεν είναι απλώς μια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από κρίσεις. Σε ορισμένους ασθενείς, ιδιαίτερα σε εκείνους που ζουν με την πάθηση για πολλά χρόνια, όπως στην περίπτωση του Erdoğan, η επιληψία μπορεί επίσης να συνδέεται με γνωστικές δυσκολίες, οι οποίες μπορεί να γίνονται πιο έντονες με την πρόοδο της ηλικίας.

Μελέτες έχουν δείξει ότι ασθενείς με μακροχρόνια επιληψία μπορεί να αντιμετωπίζουν προβλήματα με τη βραχυπρόθεσμη μνήμη, τη διάρκεια της προσοχής, την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών και την ανάκληση λέξεων. Ορισμένοι παραπονιούνται για ξεχασιά, δυσκολία συγκέντρωσης, απώλεια του ειρμού της σκέψης κατά τη διάρκεια συζητήσεων και δυσκολία να θυμηθούν ονόματα, μέρη ή πρόσφατα γεγονότα.

Ο πρόεδρος Recep Tayyip Erdoğan φαίνεται να μην αναγνωρίζει τον επί χρόνια αρχιφύλακά του, Muhsin Köse, αρνούμενος ένα ποτήρι νερό που του προσφέρθηκε από εκείνον κατά τη διάρκεια προεκλογικής στάσης στο Hatay στις 21 Μαΐου 2023. Ο πρόεδρος ήπιε μόνο αφού παρενέβη ο γιος του, Bilal Erdoğan, και του έδωσε προσωπικά το ποτήρι.

Αν και η σοβαρότητα αυτών των συμπτωμάτων διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο, οι μεγαλύτερης ηλικίας ασθενείς που πάσχουν από επιληψία εδώ και δεκαετίες μπορεί να είναι πιο ευάλωτοι σε γνωστική έκπτωση.

Αυτό φαίνεται να συμβαίνει με τον Erdoğan.

Οι ειδικοί με τους οποίους μίλησε το Nordic Monitor επισημαίνουν επίσης ότι τα αντιεπιληπτικά φάρμακα που χρησιμοποιεί ο Erdoğan μπορούν μερικές φορές να συμβάλουν σε υπνηλία, κόπωση, επιβράδυνση της σκέψης, δυσκολίες στην ομιλία και προβλήματα μνήμης, ιδιαίτερα όταν λαμβάνονται για μεγάλα χρονικά διαστήματα ή σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα, όπως στην περίπτωση του Erdoğan.

Οι επαναλαμβανόμενες κρίσεις, η έλλειψη ύπνου, το στρες και η γήρανση μπορεί να επιδεινώσουν περαιτέρω αυτά τα συμπτώματα.

Χωρίς πρόσβαση στον ιατρικό φάκελο του Erdoğan, στις λεπτομέρειες της θεραπείας του ή σε ανεξάρτητες αξιολογήσεις από γιατρούς, είναι αδύνατο να καθοριστεί εάν τυχόν παρατηρούμενες αλλαγές στη συμπεριφορά του συνδέονται με την επιληψία, με παρενέργειες φαρμάκων, με τη φυσική διαδικασία της γήρανσης ή με άλλες ιατρικές καταστάσεις. Το γραφείο του Erdoğan έχει τηρήσει σιωπή σχετικά με τα αποτελέσματα των ιατρικών του εξετάσεων, οργανώνοντας αντίθετα προσεκτικά σκηνοθετημένες εκδηλώσεις στο προεδρικό του μέγαρο, όπου εμφανίζεται να παίζει μπάσκετ ή ποδόσφαιρο, χωρίς να έχει προσκληθεί ο Τύπος για να τις καλύψει.

Παρ’ όλα αυτά, η επανάληψη επεισοδίων με λεκτικά κενά, εμφανή σύγχυση και ορατή δυσφορία έχει προκαλέσει νέα εξέταση της καταλληλότητας του προέδρου για την άσκηση των καθηκόντων του.

Δημόσια διαθέσιμα βίντεο των τελευταίων ετών έχουν επίσης εγείρει ερωτήματα σχετικά με την κινητικότητα του Erdoğan. Σε πολλά βίντεο, ο πρόεδρος φαίνεται να περπατά πιο αργά από όσους τον συνοδεύουν, ιδιαίτερα κατά τις αφίξεις και αναχωρήσεις ξένων αξιωματούχων ή όταν χαιρετά αξιωματούχους σε ταξίδια στο εξωτερικό. Περιστασιακά έχει εμφανιστεί να ακουμπά το χέρι του σε σωματοφύλακα ή βοηθό όταν ανεβαίνει ή κατεβαίνει σκάλες, δείχνοντας σαν να αναζητά πρόσθετη στήριξη.

Παρατηρητές έχουν επίσης σημειώσει ότι ο Erdoğan συχνά φορά υποδήματα που μοιάζουν ορθοπεδικά ή παπούτσια ισορροπίας, τα οποία φαίνεται να έχουν σχεδιαστεί για να προσφέρουν μεγαλύτερη σταθερότητα. Αν και αυτές οι εικόνες έχουν τροφοδοτήσει εικασίες για πιθανά προβλήματα ισορροπίας ή βάδισης, η πραγματική αιτία παραμένει άγνωστη στο κοινό. Θα μπορούσαν κάλλιστα να οφείλονται σε διάφορους παράγοντες, όπως η γήρανση, οι παρενέργειες φαρμάκων, νευρολογικές παθήσεις ή άλλα προβλήματα υγείας.

Ο πρόεδρος Recep Tayyip Erdoğan εμφανίζεται να στηρίζεται στον ώμο ενός σωματοφύλακα, ενώ η σύζυγός του, Emine Erdoğan, κρατά το χέρι του καθώς κατεβαίνει προσεκτικά τα σκαλιά από ένα βήμα μετά από ομιλία του το 2021, γεγονός που τροφοδότησε εικασίες για πιθανά προβλήματα ισορροπίας ή κινητικότητας.

Οι νευρολόγοι σημειώνουν ότι, ενώ η επιληψία συνήθως δεν προκαλεί μόνιμη διαταραχή στη βάδιση, ορισμένοι ασθενείς —ιδιαίτερα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας με μακροχρόνια επιληψία— μπορεί να παρουσιάσουν προβλήματα ισορροπίας, ασταθές περπάτημα ή δυσκολίες συντονισμού, ως αποτέλεσμα επαναλαμβανόμενων κρίσεων, παρενεργειών φαρμάκων ή ηλικιακών νευρολογικών αλλαγών.

Ορισμένα αξιοσημείωτα περιστατικά που αφορούν την υγεία του Erdoğan έχουν εκτυλιχθεί μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες. Κατά τη διάρκεια προεκλογικής στάσης στο Hatay στις 21 Μαΐου 2023, ο Erdoğan αρνήθηκε ένα ποτήρι νερό που του προσέφερε ο επί χρόνια αρχιφύλακάς του, Muhsin Köse, ο οποίος τον συνοδεύει σχεδόν σε κάθε δημόσια εμφάνιση από το 2012 και θεωρείται ένας από τους πιο έμπιστους βοηθούς του. Φάνηκε σαν να μην αναγνώρισε τον Köse. Μόνο αφού παρενέβη ο νεότερος γιος του, Necmettin Bilal Erdoğan, και του έδωσε ο ίδιος το ίδιο ποτήρι νερό, ο πρόεδρος ήπιε.

Σε μεταγενέστερη συνέντευξή του στο Atheer TV, με έδρα το Κατάρ, το 2023, ο Bilal Erdoğan επιχείρησε να εξηγήσει το περιστατικό ως ζήτημα πρωτοκόλλου ασφαλείας. Η εξήγηση προκάλεσε ερωτήματα, επειδή ο Köse είναι επικεφαλής της προσωπικής ασφάλειας του Erdoğan για περισσότερο από μία δεκαετία και συγκαταλέγεται στους ελάχιστους ανθρώπους που έχουν διαρκή φυσική εγγύτητα με τον πρόεδρο. Ο Bilal αποκάλυψε επίσης ότι τα μέλη της οικογένειας περίμεναν από τον ίδιο να παραμένει στο πλευρό του πατέρα του καθ’ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, λέγοντας: «Ήταν απαραίτητο να είμαι μαζί με τον πρόεδρό μας κατά τη διάρκεια εκείνων των εκλογών. Και η οικογένειά μας είχε αυτή την προσδοκία». Οι δηλώσεις του φάνηκαν να δείχνουν ότι οι συγγενείς του Erdoğan παρακολουθούν στενά την υγεία του, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια απαιτητικών προεκλογικών περιόδων, όταν αυξάνεται ο κίνδυνος κόπωσης ή ιατρικών επιπλοκών.

Ο Erdoğan βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε τηλεϋποβολείς κατά τις δημόσιες ομιλίες του, διαβάζοντας συνήθως από διαφανείς οθόνες τοποθετημένες και στις δύο πλευρές του βήματος. Αν και η χρήση τηλεϋποβολέων είναι συνηθισμένη μεταξύ πολιτικών ηγετών, ο Erdoğan έχει εμφανιστεί σε αρκετές περιπτώσεις άβολα όταν τεχνικές δυσλειτουργίες διέκοψαν τη ροή των προετοιμασμένων δηλώσεών του. Σε τέτοια επεισόδια, μερικές φορές έχει σταματήσει για μεγάλα χρονικά διαστήματα, έχει χάσει το σημείο όπου βρισκόταν στην ομιλία του, έχει κάνει λεκτικά λάθη ή έχει διατυπώσει σχόλια που, σύμφωνα με επικριτές του, στερούνταν συνοχής. Παρόμοια περιστατικά, τα οποία καταγράφηκαν ζωντανά στην τηλεόραση, έχουν τροφοδοτήσει εικασίες ότι ο πρόεδρος έχει γίνει όλο και πιο εξαρτημένος από προετοιμασμένες εμφανίσεις και προσεκτικά ελεγχόμενες δημόσιες παρουσίες.

Ακόμη και κατά τη διάρκεια υποτίθεται αυθόρμητων τηλεοπτικών συνεντεύξεων, φαίνεται ότι έχουν ληφθεί μέτρα ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος λαθών. Σε μία τηλεοπτική εμφάνιση τον Αύγουστο του 2021, η κάμερα πέρασε για λίγο σε πιο ευρεία λήψη, αποκαλύπτοντας κατά λάθος μια μεγάλη οθόνη τηλεϋποβολέα τοποθετημένη πίσω από τους δημοσιογράφους και εκτός του βασικού τηλεοπτικού κάδρου. Η οθόνη φαινόταν να εμφανίζει κείμενο που αντιστοιχούσε στις απαντήσεις του Erdoğan, τροφοδοτώντας επικρίσεις ότι η συνέντευξη είχε σκηνοθετηθεί προσεκτικά, με τις ερωτήσεις να έχουν συμφωνηθεί εκ των προτέρων και τις απαντήσεις να έχουν προετοιμαστεί από πριν. Το περιστατικό ενίσχυσε την αντίληψη ότι οι εμφανίσεις του προέδρου στα μέσα ενημέρωσης ελέγχονται αυστηρά, ώστε να αποφεύγονται γκάφες, κενά συγκέντρωσης ή άλλες απροετοίμαστες στιγμές που θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέες εικασίες για την υγεία του.

Ο Τούρκος πρόεδρος Recep Tayyip Erdoğan εμφανίζεται κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής συνέντευξης να διαβάζει προετοιμασμένες απαντήσεις από τηλεϋποβολέα, τοποθετημένο πίσω από μια σειρά δημοσιογράφων και εκτός του βασικού τηλεοπτικού κάδρου. Η διάταξη αυτή αποκαλύφθηκε για λίγο όταν η μετάδοση πέρασε σε πιο ευρεία λήψη, τροφοδοτώντας επικρίσεις ότι η συνέντευξη είχε προσεκτικά σεναριοποιηθεί εκ των προτέρων.

Ο Erdoğan έχει κατά καιρούς εμφανιστεί να δυσκολεύεται να παρακολουθήσει ερωτήσεις ακόμη και κατά τη διάρκεια προσεκτικά ελεγχόμενων τηλεοπτικών εμφανίσεων. Σε ζωντανή συνέντευξη στο TRT πριν από την επαναληπτική εκλογή για τη δημαρχία της Κωνσταντινούπολης το 2019, παρεξήγησε δύο φορές ερωτήσεις που του έθεσε ο παρουσιαστής, αναγκάζοντας τον οικοδεσπότη και άλλους συμμετέχοντες να διευκρινίσουν τι ακριβώς είχε ερωτηθεί.

Παρόμοιες σκηνές συνεχίστηκαν και τα τελευταία χρόνια. Τον Απρίλιο του 2026, ο Erdoğan φάνηκε να μην καταλαβαίνει ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με συλλήψεις που συνδέονταν με την ευρέως δημοσιοποιημένη εξαφάνιση και την πιθανολογούμενη δολοφονία μιας νεαρής γυναίκας, της Gülistan Doku. Ο κομματικός του σύντροφος Abdullah Güler, που στεκόταν κοντά του, παρενέβη για να του εξηγήσει το ζήτημα στο αυτί και του υπέδειξε μια απάντηση, μετά την οποία ο Erdoğan απλώς έδειξε ότι ό,τι είπε εκείνος για το θέμα θα αποτελούσε και δικό του σχόλιο.

Οι δημόσιες εμφανίσεις του Erdoğan έχουν επίσης σημαδευτεί από περιστασιακές λεκτικές αστοχίες. Μετά από συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου το 2020, δήλωσε κατά λάθος: «Οι ζωές των ανθρώπων μας δεν είναι πιο πολύτιμες από οτιδήποτε άλλο», μιλώντας για έναν σεισμό στη Σμύρνη, μεταφέροντας έτσι το αντίθετο από αυτό που ήθελε να πει.

Η επιδείνωση της υγείας του Erdoğan, η οποία παρακολουθείται στενά από μέλη της οικογένειάς του, παλαιούς συνεργάτες και ανώτερα στελέχη του κόμματος, έχει ήδη τροφοδοτήσει αυξανόμενη συζήτηση στην Άγκυρα σχετικά με το ποιος θα μπορούσε τελικά να διαδεχθεί τον μακροβιότερο ηγέτη της Τουρκίας. Αντίπαλες ομάδες μέσα στο κυβερνών σύστημα, συμπεριλαμβανομένων του AKP, του υπουργικού συμβουλίου και της ίδιας της οικογένειας του Erdoğan, φέρονται να παίρνουν θέσεις για την εποχή μετά τον Erdoğan, εν μέσω ανησυχιών ότι επιπλοκές στην υγεία του θα μπορούσαν να τερματίσουν απότομα την πολιτική του σταδιοδρομία.

Ανάμεσα στα πρόσωπα που αναφέρονται συχνότερα στους κύκλους της Άγκυρας σε σχέση με μια μάχη διαδοχής μετά τον Erdoğan είναι τέσσερις άνδρες: ο Hakan Fidan, ο Berat Albayrak, ο Necmettin Bilal Erdoğan και ο Numan Kurtulmuş.

Η πιο εμφανής αντιπαλότητα φαίνεται να αφορά τον νεότερο γιο του Erdoğan, Necmettin Bilal Erdoğan, ο οποίος θεωρείται ευρέως ότι είναι ο προτιμώμενος διάδοχος του προέδρου, και τον γαμπρό του, τον πρώην υπουργό Οικονομικών Berat Albayrak, ο οποίος διατηρεί σημαντική επιρροή στον κομματικό μηχανισμό και στην κρατική γραφειοκρατία.

Ένας άλλος γαμπρός του, ο Selçuk Bayraktar, πρόεδρος της κορυφαίας τουρκικής εταιρείας κατασκευής μη επανδρωμένων αεροσκαφών και εξέχουσα προσωπικότητα της αμυντικής βιομηχανίας, θεωρήθηκε κάποια στιγμή από ορισμένους παρατηρητές πιθανός διεκδικητής, αλλά πλέον πιστεύεται ότι έχει ευθυγραμμιστεί πιο στενά με τον Bilal Erdoğan.

Εντός του υπουργικού συμβουλίου, ο πρώην επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών και σημερινός υπουργός Εξωτερικών Hakan Fidan θεωρείται ευρέως στους πολιτικούς κύκλους της Άγκυρας ότι τρέφει προεδρικές φιλοδοξίες και ότι αθόρυβα τοποθετεί τον εαυτό του ως πιθανό διάδοχο. Βασίζεται σε ένα δίκτυο επιχειρηματιών, ανθρώπων των μέσων ενημέρωσης και προσώπων του υποκόσμου, το οποίο καλλιεργήθηκε κατά τη μακρά θητεία του στην υπηρεσία πληροφοριών, προκειμένου να ενισχύσει το δημόσιο προφίλ του, να εξασφαλίσει χρηματοδότηση και να στηρίξει προσπάθειες πολιτικής διείσδυσης.

Στο μεταξύ, ο πρόεδρος της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης Numan Kurtulmuş, βετεράνος ισλαμιστής πολιτικός που κάποτε παρουσιαζόταν ως πιθανός διάδοχος του Erdoğan, τονίζει όλο και περισσότερο την ετοιμότητά του να υπηρετήσει εάν κληθεί και φέρεται να διεξάγει τη δική του παρασκηνιακή εκστρατεία για να συγκεντρώσει υποστήριξη μέσα στο κυβερνών σύστημα.

Η μυστικότητα γύρω από την υγεία του Erdoğan έρχεται σε αντίθεση με τις πρακτικές πολλών δημοκρατικών χωρών, όπου οι ηγέτες δημοσιοποιούν τακτικά ιατρικές αξιολογήσεις για να καθησυχάσουν το κοινό σχετικά με την ικανότητά τους να ανταποκριθούν στις απαιτητικές ευθύνες του αξιώματος. Στην Τουρκία, ωστόσο, οι συζητήσεις για την υγεία του προέδρου παραμένουν εξαιρετικά ευαίσθητες, και οι αρχές έχουν ερευνήσει ή ασκήσει διώξεις σε άτομα που κατηγορήθηκαν ότι διέδιδαν φήμες σχετικά με την κατάστασή του, όταν έγραφαν ή σχολίαζαν το θέμα.

Καθώς ο Erdoğan εισέρχεται στην τρίτη δεκαετία του ως κυρίαρχη πολιτική μορφή της Τουρκίας, ο αυξανόμενος αριθμός δημόσιων περιστατικών έχει καταστήσει όλο και δυσκολότερο για τους βοηθούς του και τους κυβερνητικούς αξιωματούχους να απορρίπτουν τις ανησυχίες για την υγεία του. Το αν αυτά τα επεισόδια αντανακλούν νευρολογική διαταραχή, παρενέργειες φαρμάκων, ηλικιακή φθορά ή έναν συνδυασμό παραγόντων παραμένει άγνωστο. Ωστόσο, η μυστικότητα γύρω από την ιατρική κατάσταση του προέδρου έχει απλώς ενισχύσει τις εικασίες για την καταλληλότητα ενός ανθρώπου που ασκεί περισσότερη εξουσία από οποιονδήποτε Τούρκο ηγέτη στη σύγχρονη ιστορία, ίσως με εξαίρεση τον ιδρυτή της δημοκρατίας, Mustafa Kemal Atatürk.

Nordic Monitor

Κ. Χολέβας: Ο Ερντογάν, η Λευκωσία και τα σύνορα της καρδιάς του

Από

anixneuseis

July 2, 2026

Θυμίζω ότι και ο Χίτλερ τη θεωρία του ζωτικού χώρου πρώτα στα μέλη του ναζιστικού κόμματος την ανέπτυξε

10:30 – 1 Ιουλίου 2026

Κωνσταντίνος Χολέβας

Όταν ο Τούρκος πρόεδρος, Ταγίπ Ερντογάν, εντάσσει τη Λευκωσία της Κύπρου στα «σύνορα της καρδιάς του», πρέπει να ανησυχούμε. Όταν μιλά έστω και σε κομματικό ακροατήριο για το νεοοθωμανικό όραμά του οφείλουμε να ανησυχούμε. Όταν η χώρα του έχει εισβάλλει από το 1974 στην Κύπρο και έχει στρατιωτική παρουσία στη Συρία, στη Λιβύη, στη Σομαλία και σε άλλα σημεία της Ασίας και της Αφρικής είναι απαραίτητο να λαμβάνουμε τα κατάλληλα μέτρα.

Είπε, λοιπόν, ο Ερντογάν στα μέλη του Κόμματος ΑΚΡ που ο ίδιος ίδρυσε:

«Εσείς είστε η ελπίδα του Μογκαντίσου, του Χαρτούμ, της Βηρυτού, της Τρίπολης της Συρίας και της Τρίπολης της Λιβύης. Μην ξεχνάτε, η Λευκωσία κοιτάζει σε εσάς. Το Μπακού κοιτάζει σε εσάς. Το Σαράγεβο, τα Σκόπια, η Πρίζρεν, η Βαγδάτη και η Βασόρα κοιτάζουν σε εσάς. Μην ξεχνάτε, εμείς είμαστε ένα κίνημα που δεν έχει μόνο τις προσευχές και τη στήριξη του δικού μας λαού, αλλά και εκατοντάδων εκατομμυρίων αδελφών μας στη γεωγραφία της καρδιάς μας».

Άκουσα κάποιες φωνές στην ελληνική τηλεόραση να μας καλούν να αδιαφορήσουμε. Να μην δίνουμε σημασία σε όλα αυτά, διότι δήθεν είναι για εσωτερική κατανάλωση. Ότι απευθύνονται μόνο στα μέλη του κόμματος. Διαφωνώ απολύτως. Πρέπει να ανησυχούμε. Οι λόγοι είναι αρκετοί:

Θυμίζω ότι και ο Χίτλερ τη θεωρία του ζωτικού χώρου πρώτα στα μέλη του ναζιστικού κόμματος την ανέπτυξε. Όμως οι απόψεις του εφαρμόσθηκαν με τρόπο οδυνηρό για την ανθρωπότητα. Όσοι δεν έδιναν σημασία διαψεύσθηκαν.

Μία χώρα γειτονική προς την Τουρκία, το Ισραήλ, αποδίδει μεγάλη σημασία σε όσα λέγουν ο Ερντογάν και οι συνεργάτες του περί νέου Οθωμανισμού, Ιερουσαλήμ κ.λπ. Ο πρωθυπουργος Νετανιάχου δήλωσε προσφάτως ότι η χώρα του ανησυχεί όταν η Τουρκία διεκδικεί την Ιερουσαλήμ.

Στη δεκαετία 1964-1974 η τότε ηγεσία της Τουρκίας δεν έκρυβε τις απειλές της για την Κύπρο. Τελικά τις υλοποίησε με τον διπλό Αττίλα του 1974. Είναι λοιπόν επικίνδυνη αφέλεια να ισχυρίζονται ορισμένοι ότι δεν πρέπει να δίνουμε σημασία στις ομιλίες του Ερντογάν περί συνόρων της καρδιάς του. Και μάλιστα όταν για πρώτη φορά αναφέρει εμφατικά και τη Λευκωσία, απειλώντας έτσι τον Ελληνισμό της Κύπρου.

Καθώς αρχίζει νέος γύρος συνομιλιών για το Κυπριακό με τη μεσολάβηση της κυρίας Ολγκίν, εκπροσώπου του γ.γ. του ΟΗΕ, είναι φανερό ότι η Τουρκία προωθεί την ιδέα της Συνομοσπονδίας ή χαλαρής Ομοσπονδίας δύο κρατών. Επιδιώκει με αυτή τη ρύθμιση τον πλήρη έλεγχο στον Βορρά και τον μερικό έλεγχο στον Νότο.

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, είναι έμπειρος διπλωμάτης και έχει δίπλα του συμβούλους που είχαν αντιτεθεί το 2004 στο διχοτομικό Σχέδο Ανάν. Πρέπει να στηριχθεί από την Αθήνα για να αντισταθεί στα σχέδια διάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ναι, ανησυχούμε όταν ο Ερντογάν αναφέρεται στην Κύπρο!

iapogevmatini.gr

Drasko Jovanovic: ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΚΥΠΕΛΛΟ ΔΕΝ ΠΟΥΛΑ ΠΛΕΟΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ. ΠΟΥΛΑ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗ.

Από

anixneuseis

July 2, 2026

Drasko Jovanovic, #OPEN_TO_WORK

Συγγραφέας | Διπλωμάτης | Νομικός ειδικός | Συγγραφέας του «Democracy Was Never the Plan», του «Calm and Confidence», του «Seesaw of Souls» και άλλων βιβλίων που είναι διαθέσιμα στο Amazon.

1 Ιουλίου 2026

Το Παγκόσμιο Κύπελλο δεν έγινε πολιτικό.

Έγινε ειλικρινές.

Για δεκαετίες προσποιούμασταν ότι το ποδόσφαιρο ένωνε τον κόσμο, ενώ οι πολιτικοί τον δίχαζαν. Σήμερα κανείς δεν μπαίνει πια στον κόπο να προσποιηθεί.

Οι πολιτικοί κάθονται στις θέσεις των VIP. Τα στελέχη του ποδοσφαίρου περνούν μέσα από προεδρικά γραφεία. Οι τηλεοπτικές κάμερες ακολουθούν και τους δύο.

Και δισεκατομμύρια θεατές γίνονται, χωρίς να το γνωρίζουν, συμμετέχοντες σε μια συναλλαγή πολύ μεγαλύτερη από τον ίδιο τον αγώνα.

Πολλοί σχολιαστές ισχυρίζονται ότι η πολιτική εισέβαλε στο ποδόσφαιρο. Ίσως όμως το ποδόσφαιρο να εισέβαλε πρώτο στην πολιτική.

Οι παγκόσμιοι αθλητικοί θεσμοί ανακάλυψαν κάτι που κάθε κυβέρνηση τελικά μαθαίνει.

Τίποτα δεν νομιμοποιεί την εξουσία πιο αποτελεσματικά από ένα κοινό που πιστεύει ότι ήρθε απλώς για να ψυχαγωγηθεί.

Οι πολιτικοί στέκονται δίπλα στα τρόπαια επειδή λίγη από τη δημοφιλία του ποδοσφαίρου μεταφέρεται και πάνω τους.

Οι ποδοσφαιρικοί αξιωματούχοι στέκονται δίπλα σε προέδρους επειδή η πολιτική εξουσία προστατεύει εμπορικά συμφέροντα, ρυθμίσεις ασφαλείας και διοργανώσεις δισεκατομμυρίων.

Γι’ αυτό και η πρόσφατη διαμάχη γύρω από τον ρόλο του Donald Trump κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου χάνει τη μεγαλύτερη εικόνα. Ο Trump δεν είναι η εξαίρεση. Είναι ο πιο πρόσφατος πελάτης. Πόσο απογοητευτικό για τον μεγαλύτερο πρόεδρο στην ιστορία της Αμερικής — αν το μέτρο ήταν το εγώ!

Η πραγματική ιστορία είναι ότι θεσμοί που κάποτε ισχυρίζονταν πως είναι πολιτικά ουδέτεροι δεν προσπαθούν πια καν να παραμείνουν ουδέτεροι. Ανταγωνίζονται για εγγύτητα στην εξουσία, επειδή η ίδια η εγγύτητα έχει γίνει πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο.

Η FIFA έχει τελειοποιήσει ένα εξαιρετικό επιχειρηματικό μοντέλο.

Δεν επιλέγει ποτέ μια ιδεολογία. Απλώς εντοπίζει ποιος ελέγχει κάθε φορά τα αεροδρόμια, τις δυνάμεις ασφαλείας, τα τηλεοπτικά δικαιώματα και τα παγκόσμια πρωτοσέλιδα.

Χθες πόζαρε δίπλα σε μία κυβέρνηση. Σήμερα δίπλα σε μια άλλη. Αύριο δίπλα σε κάποιον άλλον. Οι σημαίες αλλάζουν. Οι φωτογραφίες παραμένουν εντυπωσιακά παρόμοιες.

Η ιστορία έχει ξαναδεί αυτό το μοτίβο.

Οι μεσαιωνικοί ηγεμόνες έχτιζαν καθεδρικούς ναούς. Οι κυβερνήσεις του 20ού αιώνα έχτιζαν μνημεία. Οι ηγέτες του 21ου αιώνα δανείζονται στάδια.

Η αρχιτεκτονική αλλάζει. Η αναζήτηση νομιμοποίησης ποτέ.

Στο μεταξύ, η FIFA συνεχίζει να μιλά τη γλώσσα της οικουμενικής ενότητας.

Το ποδόσφαιρο ανήκει σε όλους. Ο κόσμος ενώνεται.

Κι όμως, κάθε διοργάνωση εξελίσσεται μέσα σε διαφωνίες για βίζες, συνοριακούς ελέγχους, διπλωματικές εντάσεις, κυρώσεις, επιχειρήσεις ασφαλείας και γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς.

Το μάρκετινγκ γιορτάζει έναν πλανήτη χωρίς σύνορα. Η πραγματικότητα ζητά ευγενικά από τους επισκέπτες το διαβατήριό τους.

Αυτή η αντίφαση δεν είναι τυχαία. Είναι η παγκοσμιοποίηση στην ώριμη μορφή της.

Οι παγκόσμιοι θεσμοί συνεχίζουν να πουλούν οικουμενικές αξίες. Οι εθνικές κυβερνήσεις υπερασπίζονται όλο και περισσότερο εθνικά συμφέροντα.

Καμία πλευρά δεν αντιφάσκει πραγματικά με την άλλη. Απλώς ανταλλάσσουν αυτό που λείπει από την καθεμία.

Οι κυβερνήσεις διαθέτουν ισχύ. Οι παγκόσμιοι θεσμοί διαθέτουν αξιοπιστία. Η καθεμία νοικιάζει στην άλλη το πιο πολύτιμο περιουσιακό της στοιχείο.

Συχνά ακούμε ότι ζούμε στην οικονομία της προσοχής. Νομίζω ότι αυτή η περιγραφή είναι ήδη ξεπερασμένη.

Ζούμε στην οικονομία της νομιμοποίησης. Κάθε θεσμός που εξακολουθεί να απολαμβάνει δημόσια εμπιστοσύνη έχει μετατραπεί σε προμηθευτή πολιτικής αξιοπιστίας. Κάθε θεσμός που στερείται αξιοπιστίας επιδιώκει να τη δανειστεί.

Ο αθλητισμός. Τα πανεπιστήμια. Οι εταιρείες τεχνολογίας. Οι διεθνείς οργανισμοί. Ακόμη και οι φιλανθρωπικές οργανώσεις.

Το προϊόν διαφέρει. Το επιχειρηματικό μοντέλο γίνεται πανομοιότυπο.

Ίσως αυτή να είναι η πραγματική σημασία αυτού του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Εύρηκα!

Όχι ότι το ποδόσφαιρο έγινε πολιτικό. Αλλά ότι η πολιτική, οι επιχειρήσεις, η ψυχαγωγία και οι διεθνείς θεσμοί συγχωνεύονται αθόρυβα στην ίδια αγορά.

Ο αγώνας εξακολουθεί να διαρκεί ενενήντα λεπτά — μαζί με την εμπορική φλυαρία που αποκαλείται «ενυδάτωση».

Η συναλλαγή γύρω από αυτόν δεν τελειώνει ποτέ. Και, πιθανότατα, δεν θα τελειώσει ποτέ.

linkedin.com

1...173174175...3,032 Σελίδα 174 από 3,032

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Φαραντούρης: Σοκαριστική απάντηση Κομισιόν εκθέτει την κυβέρνηση για αφθώδη πυρετό

ΣΕΑ Θ.Ντόκος: «Η ΝΔ θα έχει πρόβλημα στις επικείμενες πρόωρες εκλογές αν βρεθεί άλλο ουκρανικό drone στην Ελλάδα»!

https://www.pronews.gr/elliniki-politiki/sea-th-ntokos-i-nd-tha-exei-provlima-stis-epikeimenes-proores-ekloges-an-vrethei-allo-oukraniko-drone-stin-ellada/

Τρείς Τομές για την Παραγωγική Ελλάδα

Λευτέρης Τσουλφίδης: Η Μεγάλη Απόκλιση: Εισόδημα και πλούτος στην Ελλάδα

φωτ.: REUTERS/Louisa Gouliamaki

Κ. Γρίβας: Γιατί η “Γαλάζια Πατρίδα” είναι απειλή για το διεθνές νομικό καθεστώς

Το διεθνές προηγούμενο της Τουρκίας

Αλλαγή ισορροπιών;

Πως αντιδρά η Ελλάδα στην “Γαλάζια Πατρίδα”

Μόνο με επέκταση των χωρικών υδάτων λύνεται το πρόβλημα στο Αιγαίο

Τι να περιμένουμε από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα

Ενόψει της Συνόδου της Άγκυρας, το κλίμα στο ΝΑΤΟ έχει αλλάξει

Τέμπη: Δήλωση αποχής από τον αντεισαγγελέα Β. Φλωρίδη για την υπόθεση Καραμανλή

Η Ευρώπη παρακολουθεί τη νέα αμερικανική επανάσταση να παίρνει μορφή

Κυρία πρέσβη, ιδού η αποικία σας

Η επιδείνωση της υγείας του Erdoğan προκαλεί μάχη εξουσίας ανάμεσα στην οικογένεια και τους πιστούς του στην Τουρκία

Κ. Χολέβας: Ο Ερντογάν, η Λευκωσία και τα σύνορα της καρδιάς του

Θυμίζω ότι και ο Χίτλερ τη θεωρία του ζωτικού χώρου πρώτα στα μέλη του ναζιστικού κόμματος την ανέπτυξε

Drasko Jovanovic: ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΚΥΠΕΛΛΟ ΔΕΝ ΠΟΥΛΑ ΠΛΕΟΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ. ΠΟΥΛΑ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗ.

Τίποτα δεν νομιμοποιεί την εξουσία πιο αποτελεσματικά από ένα κοινό που πιστεύει ότι ήρθε απλώς για να ψυχαγωγηθεί.

Οι μεσαιωνικοί ηγεμόνες έχτιζαν καθεδρικούς ναούς. Οι κυβερνήσεις του 20ού αιώνα έχτιζαν μνημεία. Οι ηγέτες του 21ου αιώνα δανείζονται στάδια.

Το μάρκετινγκ γιορτάζει έναν πλανήτη χωρίς σύνορα. Η πραγματικότητα ζητά ευγενικά από τους επισκέπτες το διαβατήριό τους.