Αρχική Blog Σελίδα 172

Ο φαύλος κύκλος της βίας και η «μηδενική ανοχή»

Από
anixneuseis
-
0

 –

Η εγκληματική ενέργεια τοποθέτησης εκρηκτικών και εμπρηστικών υλικών σε κατοικίες στελεχών της Ν.Δ. στη Θεσσαλονίκη, με αποτέλεσμα τον θάνατο μίας γυναίκας, αποτελεί πράξη απολύτως απαράδεκτη και καταδικαστέα. Η επιλογή αυτή δεν έχει καμία σχέση με πολιτικές πρακτικές όποιου τύπου. Δεν έχει καμία λογική και δικαιολόγηση. Είναι μια σκοτεινή και τυφλή εγκληματική ενέργεια.

Ευθύνη της πολιτείας είναι η εξιχνίασή της, κόντρα στην κυβερνητική λογική, που είδε το γεγονός ως αφορμή για μια ευρύτατη επίθεση ενάντια σε όλους τους πολιτικούς και κοινωνικούς αντιπάλους της: αντιπολίτευση, κινητοποιήσεις, αγώνες. Ορισμένοι μάλιστα το τερμάτισαν, όπως ο κ. Κυρανάκης, μιλώντας περίπου για συνέχιση του εμφυλίου πολέμου της δεκαετίας του 1940. Είναι απαράδεκτη η κυβερνητική προσπάθεια εγκληματοποίησης του κινήματος, και ταυτόχρονα θυματοποίησης όλων αυτών που θα έπρεπε να λογοδοτήσουν για πολλά εγκλήματα ενάντια στη χώρα και τους ανθρώπους της.

Η Ν.Δ., στριμωγμένη από τη λαϊκή δυσαρέσκεια, τα απανωτά σκάνδαλα, την άμεση χειραγώγηση της ηγεσίας της Δικαιοσύνης και τα συνεχόμενα μπαζώματα παντός τύπου, επιχειρεί να περάσει στην αντεπίθεση εκμεταλλευόμενη την εγκληματική ενέργεια στη Θεσσαλονίκη. Επιτίθεται λέγοντας πως όποιος την αντιπολιτεύεται ή θεωρεί πως πρέπει να φύγει αμέσως ή και να τιμωρηθούν όσοι ευθύνονται για συστημικά εγκλήματα (Τέμπη) ή τεράστια σκάνδαλα και ληστείες (ΟΠΕΚΕΠΕ ή Υποκλοπές), είναι ηθικός αυτουργός για την εγκληματική επίθεση στη Θεσσαλονίκη!

Φτηνό, ρηχό, αλλά για μερικές μέρες θα απασχολεί ως κεντρικό εσωτερικό θέμα. Θα κατακλύζει τα δελτία ειδήσεων, θα μεταθέτει την πολιτική συζήτηση στο πεδίο «ασφάλεια ή αναρχία», και θα προπαγανδίζεται το δόγμα της «μηδενικής ανοχής». Σκληράδα συσπείρωσης μιας παράταξης που κλυδωνίζεται, εν μέσω προεκλογικής περιόδου. Σημείο αντεπίθεσης του Μητσοτακισμού απέναντι σε όλους όσοι τον αμφισβητούν, εντός των νεοδημοκρατικών τειχών αλλά και εντός των ολιγαρχικών κύκλων. Εν ολίγοις, βρισκόμαστε μπροστά σε μια κλιμακούμενη επιθετική τακτική από πλευράς Μητσοτάκη.

Αυτό που έχει σημασία να αξιολογηθεί είναι το πώς επηρεάζεται το πολιτικό σκηνικό μέσα από το γεγονός του θανάτου εξαιτίας μιας ενέργειας, μιας απόπειρας, μιας παγίδευσης, ή και σαν αποτέλεσμα της κρατικής καταστολής ή κυβερνητικών αποφάσεων. Την ίδια στιγμή ο Αριστείδης Χαντζής χαροπαλεύει, σε δύσκολη και κρίσιμη κατάσταση μετά από 140 μέρες απεργία πείνας και αναλγησίας της εξουσίας. Την ίδια στιγμή μας κοροϊδεύουν με τη δίκη για τα Τέμπη, χωρίς κανένας από τους βασικούς υπεύθυνους να μην βρίσκεται καν στο εδώλιο, και με συνεχή μπαζώματα του κ. Φλωρίδη (που θα μείνουν στην ιστορία).

Η ίδια η εξέλιξη του συστήματος γεννά βία από κάθε πόρο του, και ταυτόχρονα το ίδιο το σύστημα εμφανίζεται ως ο τιμωρός και ο εγγυητής της «σταθερότητας», της «ασφάλειας», της «κανονικότητας». Η διάχυτη και τυφλή βία, καθώς και ο συμμοριτισμός, είναι τέκνα του ίδιου του συστήματος. Η φτωχοποίηση, ο αποκλεισμός, η ανεργία, η διάδοση των ναρκωτικών, η διασύνδεση μηχανισμών του κράτους με την εκτεταμένη μαφιοποίηση, η διαφήμιση της βίας και της εγκληματικότητας μέσα από τα ΜΜΕ, ο ατομικισμός και η απώλεια κάθε αξίας και νοήματος, όλα μα όλα οδηγούν στην τυφλή βία.

Μείωσε όλη την κοινωνική πρόνοια, λιγόστεψε τα κονδύλια για Παιδεία-Υγεία-Πολιτισμό, καλλιέργησε τον τζόγο κι από μικρές ηλικίες, βάλε σαν πρότυπο την ισχύ, τον μυώδη γορίλλα-φύλακα, νομιμοποίησε το ακαταδίωκτο για όσους έχουν άκρες με το σύστημα και το υπηρετούν πιστά, και τότε θα φουντώσει η βία παντού. Μετά οι ίδιοι κάνουν σημαία τη «μηδενική ανοχή». Έχει φορεθεί σε πολλές χώρες, έχει και αποτελεσματικότητα. Καλλιεργεί φοβικά και συντηρητικά ανακλαστικά.

Η κοινωνικότητα είναι το αντίδοτο. Μια κοινωνία φροντίδας, αλληλεγγύης, ανθρωπιάς. Μια κοινωνία και μια πολιτική προσφοράς και ευθύνης. Όχι, αυτά δεν είναι ουτοπικά. Θέλουν να μας επιβάλλουν να τα θεωρούμε ανέφικτα. Θέλουν να διαλύσουν την κοινωνία και τους δεσμούς ανάμεσα σε όσους τη συναποτελούν. Όλοι εναντίον όλων, μοναδικό ενδιαφέρον το ατομικό, και τίποτε άλλο. Ο φοβισμένος πολίτης είναι βούτυρο στο ψωμί του συστήματος. Ο σκέτα ψηφοφόρος-υπήκοος που κρύβεται στη γωνιά του, ακόμα καλύτερα.

Εκεί βρισκόμαστε. Αυτό επιδιώκουν. Έτσι νομίζουν ότι θα αντιστρέψουν το γενικό κλίμα.

Γι’ αυτό και η προβολή μιας άλλης Πολιτικής είναι ο κρίσιμος κρίκος!

πηγή: δρόμος της αριστεράς 

Πόλεμος της Πληροφορίας: Fake News, Τεχνητή Νοημοσύνη και Πολιτική Προπαγάνδα – Πώς Επηρεάζουν τη Ζωή μας και τις Επιλογές μας

Από
anixneuseis
-
0

του Θεόδωρου Ατματζίδη, Υποστρατήγου ε.α.

Εισαγωγή

Η πληροφορία υπήρξε διαχρονικά ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες ισχύος στις ανθρώπινες κοινωνίες. Από την αρχαιότητα μέχρι τη σύγχρονη ψηφιακή εποχή, η δυνατότητα ελέγχου της πληροφόρησης αποτελούσε στρατηγικό πλεονέκτημα τόσο για τα κράτη,  όσο και για τις πολιτικές, οικονομικές και στρατιωτικές ελίτ. Στον 21ο αιώνα, όμως, η πληροφορία έχει αποκτήσει μια νέα διάσταση. Η αλματώδης ανάπτυξη του διαδικτύου, των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της τεχνητής νοημοσύνης (Artificial Intelligence – AI) έχει μετατρέψει την πληροφορία σε πεδίο συνεχούς ανταγωνισμού, όπου κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμοί, επιχειρήσεις, πολιτικά κόμματα και ιδιωτικές ομάδες επιδιώκουν να επηρεάσουν την κοινή γνώμη και, κατ’ επέκταση, τις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις [1][2].

Ο σύγχρονος «πόλεμος της πληροφορίας» (Information Warfare) δεν περιορίζεται πλέον στη στρατιωτική αντιπαράθεση. Πρόκειται για έναν πολύπλευρο αγώνα επιρροής που διεξάγεται καθημερινά μέσω ειδήσεων, εικόνων, βίντεο, αλγορίθμων και ψηφιακών πλατφορμών. Σε αυτό το περιβάλλον, τα fake news, η παραπληροφόρηση (disinformation), η παραπλανητική πληροφόρηση (misinformation), οι επιχειρήσεις επιρροής (influence operations) και η πολιτική προπαγάνδα αποτελούν εργαλεία άσκησης ισχύος, με στόχο τη διαμόρφωση αντιλήψεων, τη μεταβολή συμπεριφορών και τον επηρεασμό κρίσιμων αποφάσεων [1][3].

Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη έχει μεταβάλει ριζικά το τοπίο της ενημέρωσης. Η δυνατότητα παραγωγής κειμένων, φωτογραφιών, βίντεο και ηχητικών αποσπασμάτων που δύσκολα διακρίνονται από τα αυθεντικά δημιουργεί νέες προκλήσεις για τη δημοκρατία, την εθνική ασφάλεια και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων [4]. Η αξιοπιστία της πληροφορίας αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο, ενώ ο μέσος πολίτης καλείται να αξιολογήσει τεράστιο όγκο πληροφοριών μέσα σε ελάχιστο χρόνο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση(Ε.Ε), το ΝΑΤΟ, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (μέσω της UNESCO) και άλλοι διεθνείς οργανισμοί έχουν αναγνωρίσει ότι η παραπληροφόρηση αποτελεί πλέον σημαντική απειλή για τη δημοκρατική λειτουργία των κρατών, την κοινωνική συνοχή και τη διεθνή ασφάλεια [1][2][5]. Το φαινόμενο δεν περιορίζεται μόνο στις προεκλογικές περιόδους ή στις διεθνείς συγκρούσεις• επηρεάζει την οικονομία, τη δημόσια υγεία, την επιστήμη, ακόμη και την καθημερινή λήψη αποφάσεων των πολιτών.

Σκοπός του άθρου είναι να αναλύσει όσο είναι εφικτό, τον σύγχρονο πόλεμο της πληροφορίας, να εξετάσει τον ρόλο των fake news και της τεχνητής νοημοσύνης στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης, να παρουσιάσει τις σύγχρονες μορφές πολιτικής προπαγάνδας και να διερευνήσει τις επιπτώσεις τους στη δημοκρατία, στην κοινωνία και στις προσωπικές επιλογές των πολιτών.

1.    Ο Πόλεμος της Πληροφορίας ως νέα μορφή σύγκρουσης

Οι σύγχρονες συγκρούσεις δεν διεξάγονται αποκλειστικά με στρατιωτικά μέσα. Τα τελευταία χρόνια, διεθνείς οργανισμοί, όπως το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση, χρησιμοποιούν ολοένα και συχνότερα τον όρο «Information Warfare» ή «Information Environment», περιγράφοντας ένα περιβάλλον στο οποίο η πληροφορία χρησιμοποιείται ως στρατηγικό εργαλείο επιρροής [1].

Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, οι απειλές πληροφόρησης περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα ενεργειών που αποσκοπούν στην αποσταθεροποίηση κοινωνιών, στη μείωση της εμπιστοσύνης προς τους δημοκρατικούς θεσμούς και στην αλλοίωση της δημόσιας αντίληψης για πραγματικά γεγονότα [1]. Η παραπληροφόρηση δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα επικοινωνιακό πρόβλημα, αλλά στοιχείο των σύγχρονων υβριδικών απειλών (Hybrid Threats), οι οποίες συνδυάζουν στρατιωτικά, πολιτικά, οικονομικά και ψηφιακά μέσα.

Η διαφορά του σύγχρονου πληροφοριακού πολέμου από τις παραδοσιακές μορφές προπαγάνδας είναι η ταχύτητα και η κλίμακα διάδοσης. Ένα ψευδές δημοσίευμα μπορεί να αναπαραχθεί μέσα σε λίγα λεπτά από εκατομμύρια χρήστες, ενώ ένας αλγόριθμος κοινωνικού δικτύου μπορεί να το προωθήσει σε συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού, μεγιστοποιώντας την επιρροή του [3].

Επιπλέον, ο σύγχρονος πόλεμος της πληροφορίας δεν έχει σαφή όρια. Δεν υπάρχει συγκεκριμένο πεδίο μάχης ούτε σαφής χρονική διάρκεια. Διεξάγεται καθημερινά, σε περίοδο ειρήνης και κρίσης, επηρεάζοντας την πολιτική, την οικονομία, τις διεθνείς σχέσεις και την κοινωνική συνοχή.

2.    Η πληροφορία ως εργαλείο ισχύος

Η σχέση μεταξύ πληροφορίας και εξουσίας έχει απασχολήσει πολιτικούς επιστήμονες, κοινωνιολόγους και φιλοσόφους για πολλές δεκαετίες. Στη σύγχρονη κοινωνία της πληροφορίας, η δυνατότητα συλλογής, ανάλυσης και διάδοσης δεδομένων αποτελεί βασικό παράγοντα άσκησης πολιτικής και οικονομικής ισχύος.

Οι μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες διαχειρίζονται τεράστιο όγκο προσωπικών δεδομένων, γεγονός που τους επιτρέπει να γνωρίζουν τις προτιμήσεις, τις συνήθειες και τις συμπεριφορές εκατομμυρίων πολιτών. Οι πληροφορίες αυτές χρησιμοποιούνται για την εξατομίκευση του περιεχομένου που προβάλλεται στον κάθε χρήστη, είτε αυτό αφορά διαφημίσεις είτε πολιτικά μηνύματα [3].

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η συγκέντρωση αυτής της δύναμης στα χέρια λίγων μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για τη δημοκρατία, καθώς οι αλγόριθμοι καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό ποια πληροφορία θα προβληθεί και ποια θα παραμείνει σχεδόν αόρατη [3].

Ταυρόχρονα, η πληροφορία έχει αποκτήσει και οικονομική αξία. Τα προσωπικά δεδομένα αποτελούν σήμερα έναν από τους σημαντικότερους πόρους της ψηφιακής οικονομίας. Οι εταιρείες αξιοποιούν τεχνικές ανάλυσης μεγάλων δεδομένων (Big Data Analytics) και μηχανικής μάθησης (Machine Learning), προκειμένου να προβλέψουν τη συμπεριφορά των χρηστών και να επηρεάσουν τις καταναλωτικές ή ακόμη και τις πολιτικές τους επιλογές.

Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει αρκετούς ερευνητές να χαρακτηρίζουν την εποχή μας ως «οικονομία της προσοχής» (Attention Economy), όπου ο σημαντικότερος πόρος δεν είναι πλέον το κεφάλαιο ή η εργασία, αλλά η ανθρώπινη προσοχή.

3.    Fake News και Παραπληροφόρηση

Τα fake news αποτελούν μία μόνο μορφή της ευρύτερης παραπληροφόρησης. Σύμφωνα με την UNESCO, η παραπληροφόρηση διακρίνεται σε τρεις βασικές κατηγορίες [5]:

Misinformation: ανακριβείς πληροφορίες που διαδίδονται χωρίς πρόθεση εξαπάτησης.

Disinformation: ψευδείς πληροφορίες που δημιουργούνται και διαδίδονται σκόπιμα με στόχο την παραπλάνηση.

Malinformation: αληθείς πληροφορίες που χρησιμοποιούνται εκτός πλαισίου ή επιλεκτικά, με σκοπό την πρόκληση βλάβης.

Η διάκριση αυτή εχει ιδιαίτερη σημασία, διότι δεν είναι κάθε λανθασμένη πληροφορία αποτέλεσμα οργανωμένης προπαγάνδας. Ωστόσο, στις περισσότερες επιχειρήσεις πολιτικής επιρροής χρησιμοποιείται κυρίως η disinformation, καθώς επιδιώκεται η συστηματική χειραγώγηση της κοινής γνώμης.

Τα fake news εμφανίζονται σε πολλές μορφές: ψευδείς ειδήσεις, παραποιημένες φωτογραφίες, αποκομμένα αποσπάσματα δηλώσεων, πλαστά έγγραφα, κατασκευασμένα στατιστικά στοιχεία ή ακόμη και ψεύτικες επιστημονικές έρευνες. Κοινό χαρακτηριστικό τους είναι ότι παρουσιάζονται ως αξιόπιστες πληροφορίες, εκμεταλλευόμενες την εμπιστοσύνη των πολιτών στα μέσα ενημέρωσης ή στις ψηφιακές πλατφόρμες.

Η αποτελεσματικότητά τους βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ανθρώπινη ψυχολογία. Οι πολίτες είναι περισσότερο πιθανό να αποδεχθούν πληροφορίες που επιβεβαιώνουν ήδη υπάρχουσες πεποιθήσεις, ένα φαινόμενο που στη γνωστική ψυχολογία περιγράφεται ως «προκατάληψη επιβεβαίωσης» (confirmation bias). Επιπλέον, πληροφορίες που προκαλούν έντονα συναισθήματα – όπως φόβο, θυμό ή αγανάκτηση – διαδίδονται ταχύτερα από τις ουδέτερες ή τις επιστημονικά τεκμηριωμένες.

Η παραπληροφόρηση, επομένως, δεν βασίζεται μόνο στην τεχνολογία. Βασίζεται κυρίως στην ανθρώπινη συμπεριφορά και στις γνωστικές αδυναμίες που χαρακτηρίζουν όλους τους ανθρώπους, ανεξαρτήτως μορφωτικού επιπέδου ή πολιτικών πεποιθήσεων.

4.    Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως εργαλείο πληροφόρησης και παραπληροφόρησης

Η τεχνητή νοημοσύνη (Artificial Intelligence – AI) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες τεχνολογικές εξελίξεις του 21ου αιώνα. Οι εφαρμογές της εκτείνονται σε τομείς όπως η ιατρική, η εκπαίδευση, η βιομηχανία, η κυβερνοασφάλεια και η δημόσια διοίκηση, προσφέροντας σημαντικά οφέλη στην παραγωγικότητα, στην επιστημονική έρευνα και στη λήψη αποφάσεων [4][6]. Παράλληλα, όμως, η ίδια τεχνολογία μπορεί να αξιοποιηθεί για τη δημιουργία και τη διάδοση παραπλανητικού περιεχομένου μεγάλης κλίμακας.

Τα σύγχρονα συστήματα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (Generative AI) έχουν τη δυνατότητα να δημιουργούν κείμενα, εικόνες, ηχητικά αρχεία και βίντεο που προσομοιάζουν σε μεγάλο βαθμό το αυθεντικό ανθρώπινο περιεχόμενο. Η δυνατότητα αυτή δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για την αξιοπιστία της ενημέρωσης, καθώς καθίσταται ολοένα δυσκολότερο να διακρίνει ο πολίτης το πραγματικό από το τεχνητά παραγόμενο περιεχόμενο [6].

Η Ευρωπαϊκή Ένωση , αναγνωρίζοντας τους κινδύνους αυτούς, προχώρησε στην υιοθέτηση του Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act), ο οποίος θεσπίζει πλαίσιο κανόνων για τη διαφάνεια, την ασφάλεια και τη λογοδοσία των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, ιδίως όταν αυτά χρησιμοποιούνται σε τομείς υψηλού κινδύνου ή επηρεάζουν θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών [6].

Επίσης, η UNESCO επισημαίνει ότι η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να συνοδεύεται από ηθικές αρχές, σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και αποτελεσματικούς μηχανισμούς προστασίας απέναντι στην παραπληροφόρηση και τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης [5].

5.    Deepfakes: Η νέα γενιά ψηφιακής παραπλάνησης

Μία από τις πλέον ανησυχητικές εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης είναι τα λεγόμενα deepfakes. Πρόκειται για βίντεο, φωτογραφίες ή ηχητικά αρχεία που δημιουργούνται με τη χρήση αλγορίθμων βαθιάς μάθησης (Deep Learning), ώστε να εμφανίζουν ένα πρόσωπο να μιλά ή να ενεργεί με τρόπο που ουδέποτε συνέβη στην πραγματικότητα [4].

Η τεχνολογία αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για θεμιτούς σκοπούς, όπως η κινηματογραφική παραγωγή, η εκπαίδευση ή η ψηφιακή αναπαράσταση ιστορικών προσώπων. Ωστόσο, η κατάχρησή της δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους.

Ένα παραποιημένο βίντεο πολιτικού ηγέτη, στρατιωτικού αξιωματούχου ή κρατικού λειτουργού μπορεί να προκαλέσει κοινωνική αναστάτωση, οικονομικές επιπτώσεις ή ακόμη και διεθνείς διπλωματικές κρίσεις πριν αποδειχθεί η πλαστότητά του [1].

Επιπλέον, η διάδοση τέτοιου περιεχομένου υπονομεύει συνολικά την εμπιστοσύνη των πολιτών στα οπτικοακουστικά μέσα. Δημιουργείται το φαινόμενο που αρκετοί ερευνητές αποκαλούν «κρίση της οπτικής αλήθειας», κατά την οποία ακόμη και αυθεντικό οπτικοακουστικό υλικό αντιμετωπίζεται με δυσπιστία.

Το ΝΑΤΟ χαρακτηρίζει τις τεχνολογίες αυτές ως έναν από τους σημαντικότερους πολλαπλασιαστές των σύγχρονων πληροφοριακών απειλών, καθώς επιτρέπουν την ταχεία και στοχευμένη διάδοση ψευδών αφηγήσεων (false narratives) με εξαιρετικά χαμηλό κόστος παραγωγής [1].

6.    Η πολιτική προπαγάνδα στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή

Η προπαγάνδα αποτελεί διαχρονικό εργαλείο πολιτικής επικοινωνίας. Από τις αφίσες των δύο Παγκοσμίων Πολέμων έως το ραδιόφωνο και την τηλεόραση του 20ού αιώνα, τα κράτη επιδίωκαν πάντοτε να επηρεάζουν τις αντιλήψεις των πολιτών.

Σήμερα, όμως, η πολιτική προπαγάνδα έχει μεταβληθεί ριζικά. Αντί να απευθύνεται σε ολόκληρο τον πληθυσμό με ενιαίο μήνυμα, αξιοποιεί πλέον τεράστιες βάσεις δεδομένων και προηγμένους αλγορίθμους, προκειμένου να προσαρμόζει διαφορετικά πολιτικά μηνύματα σε διαφορετικές κοινωνικές ομάδες [3].

Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως μικροστοχοθέτηση (microtargeting). Μέσω της ανάλυσης προσωπικών δεδομένων – όπως ηλικία, επάγγελμα, γεωγραφική περιοχή, ενδιαφέροντα, καταναλωτικές συνήθειες και διαδικτυακή δραστηριότητα – είναι δυνατόν να δημιουργούνται εξατομικευμένα πολιτικά μηνύματα, τα οποία εμφανίζονται αποκλειστικά σε συγκεκριμένους χρήστες.

Η πρακτική αυτή δημιουργεί σημαντικά ζητήματα διαφάνειας και δημοκρατικής λογοδοσίας. Δύο πολίτες μπορεί να λαμβάνουν εντελώς διαφορετικά πολιτικά μηνύματα από τον ίδιο πολιτικό φορέα, χωρίς να υπάρχει δημόσιος έλεγχος του περιεχομένου τους [3].

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ότι η αδιαφανής πολιτική διαφήμιση και η στοχευμένη παραπληροφόρηση αποτελούν σοβαρές απειλές για την εκλογική διαδικασία και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους δημοκρατικούς θεσμούς [2].

7.    Ο ρόλος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν σήμερα τον σημαντικότερο μηχανισμό διάδοσης πληροφοριών παγκοσμίως. Δισεκατομμύρια χρήστες ενημερώνονται καθημερινά μέσω πλατφορμών όπως το Facebook,,τι Telegram, το X (πρώην Twitter), το Instagram, το TikTok και το YouTube.

Οι πλατφόρμες αυτές λειτουργούν μέσω αλγορίθμων, οι οποίοι επιλέγουν ποιο περιεχόμενο θα εμφανιστεί στον κάθε χρήστη. Βασικός στόχος των αλγορίθμων είναι η αύξηση της αλληλεπίδρασης (engagement), δηλαδή του χρόνου που αφιερώνει ο χρήστης στην πλατφόρμα.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να προωθείται συχνά περιεχόμενο που προκαλεί έντονα συναισθήματα – φόβο, θυμό, αγανάκτηση ή έκπληξη – ανεξάρτητα από την αξιοπιστία του [3].

Επιπλέον, δημιουργούνται οι λεγόμενοι «θάλαμοι αντήχησης» (echo chambers). Οι χρήστες εκτίθενται κυρίως σε απόψεις που συμφωνούν με τις ήδη υπάρχουσες αντιλήψεις τους, περιορίζοντας την επαφή τους με διαφορετικές οπτικές και ενισχύοντας την κοινωνική πόλωση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι οι ψηφιακές πλατφόρμες οφείλουν να αναπτύξουν αποτελεσματικότερους μηχανισμούς εντοπισμού ψευδών ειδήσεων, διαφάνειας των αλγορίθμων και προστασίας των χρηστών από οργανωμένες επιχειρήσεις παραπληροφόρησης [3].

8.    Η ψυχολογία της παραπληροφόρησης

Η αποτελεσματικότητα της παραπληροφόρησης δεν οφείλεται αποκλειστικά στην τεχνολογία. Βασίζεται κυρίως στον τρόπο λειτουργίας της ανθρώπινης σκέψης.

Η γνωστική ψυχολογία έχει αποδείξει ότι οι άνθρωποι χρησιμοποιούν συχνά νοητικές συντομεύσεις (heuristics), προκειμένου να λαμβάνουν γρήγορες αποφάσεις σε ένα περιβάλλον υπερπληροφόρησης. Οι συντομεύσεις αυτές διευκολύνουν την καθημερινότητα, αλλά παράλληλα αυξάνουν την ευαλωτότητα στην παραπληροφόρηση.

Μεταξύ των σημαντικότερων γνωστικών προκαταλήψεων συγκαταλέγονται:

  • Η προκατάληψη επιβεβαίωσης (confirmation bias), σύμφωνα με την οποία οι άνθρωποι αποδέχονται ευκολότερα πληροφορίες που συμφωνούν με τις ήδη υπάρχουσες πεποιθήσεις τους.
  • Το φαινόμενο της επανάληψης (illusory truth effect), κατά το οποίο μία πληροφορία θεωρείται περισσότερο αξιόπιστη επειδή επαναλαμβάνεται συχνά.
  • Η συναισθηματική ενεργοποίηση, σύμφωνα με την οποία οι πληροφορίες που προκαλούν φόβο, οργή ή έντονη συγκίνηση διαδίδονται ταχύτερα και γίνονται ευκολότερα αποδεκτές.

Η UNESCO υπογραμμίζει ότι η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και του ψηφιακού γραμματισμού (media and information literacy) αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πολιτών [5].

  1. Οι επιπτώσεις της παραπληροφόρησης στη δημοκρατία και στους δημοκρατικούς θεσμούς

Η δημοκρατία βασίζεται στην ελεύθερη διακίνηση ιδεών, στη διαφάνεια και στην πρόσβαση των πολιτών σε αξιόπιστη πληροφόρηση. Όταν η δημόσια σφαίρα γεμίζει με ψευδείς ή παραπλανητικές πληροφορίες, η ικανότητα των πολιτών να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις μειώνεται σημαντικά.

Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή  Ένωση (Ε.Ε) θεωρεί την παραπληροφόρηση μία από τις σημαντικότερες σύγχρονες απειλές για τη δημοκρατική διακυβέρνηση και την κοινωνική συνοχή [2].

Το ΝΑΤΟ επισημαίνει ότι οι σύγχρονες επιχειρήσεις επιρροής αποτελούν βασικό στοιχείο των υβριδικών απειλών, καθώς στοχεύουν στην αποσταθεροποίηση κρατών χωρίς τη χρήση συμβατικής στρατιωτικής ισχύος. Αντί για όπλα, χρησιμοποιούνται αφηγήσεις (narratives), ψυχολογικές επιχειρήσεις, ψηφιακές πλατφόρμες και συντονισμένες εκστρατείες παραπληροφόρησης, με σκοπό τη διάβρωση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς το κράτος και τους θεσμούς [1].

Παράλληλα, η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η παραπληροφόρηση δεν προέρχεται αποκλειστικά από μη κρατικούς δρώντες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, κυβερνήσεις έχουν κατηγορηθεί ή έχει τεκμηριωθεί ότι αξιοποίησαν οργανωμένες επικοινωνιακές εκστρατείες, επιλεκτική παρουσίαση πληροφοριών ή επιχειρήσεις επιρροής με σκοπό να διαμορφώσουν την κοινή γνώμη, να ενισχύσουν τη στήριξη συγκεκριμένων πολιτικών αποφάσεων ή να επηρεάσουν την αντίληψη των πολιτών σε περιόδους κρίσεων και διεθνών συγκρούσεων. Αντίστοιχα, αυταρχικά καθεστώτα έχουν χρησιμοποιήσει συστηματικά την παραπληροφόρηση τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό ως εργαλείο πολιτικής επιρροής, γεγονός που έχει επισημανθεί επανειλημμένα σε εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ΝΑΤΟ και του ΟΟΣΑ [1][2][6].

  1. Επιπτώσεις στην οικονομία, υγεία και κοινωνία

Οι συνέπειες της παραπληροφόρησης δεν περιορίζονται στην πολιτική. Η οικονομία, οι χρηματοπιστωτικές αγορές, οι επιχειρήσεις και η δημόσια υγεία μπορούν επίσης να επηρεαστούν σημαντικά από την ταχεία διάδοση ψευδών πληροφοριών.

Η διάδοση ανακριβών πληροφοριών μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη συμπεριφορά των επενδυτών μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα [6].

Στον τομέα της δημόσιας υγείας, η πανδημία COVID-19 ανέδειξε με ιδιαίτερη ένταση το πρόβλημα της παραπληροφόρησης. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) χρησιμοποίησε τον όρο «infodemic» για να περιγράψει την ταχεία διάδοση ανακριβών ή παραπλανητικών πληροφοριών, οι οποίες δυσχέραναν την πρόσβαση των πολιτών σε αξιόπιστα επιστημονικά δεδομένα. Ισχυρισμοί σχετικά με θεραπείες, εμβόλια και μέτρα προστασίας επηρέασαν τη συμπεριφορά πολλών πολιτών, αναδεικνύοντας την ανάγκη για αξιόπιστη επιστημονική ενημέρωση και ενίσχυση της ψηφιακής παιδείας [7].

Από την άλλη πλευρά, την ίδια περίοδο διατυπώθηκαν και έντονες κριτικές προς τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), αλλά και προς κυβερνήσεις διαφόρων χωρών, σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης της πληροφόρησης για τα εμβόλια. Σύμφωνα με αυτές τις απόψεις, σε ορισμένες περιπτώσεις δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους, ενώ δεν αναδείχθηκαν στον ίδιο βαθμό οι επιστημονικές αβεβαιότητες ή τα πρώτα δεδομένα για πιθανές παρενέργειες. Παράλληλα, υποστηρίχθηκε ότι ο δημόσιος λόγος των θεσμών είχε σε στιγμές έναν έντονα κατευθυντικό χαρακτήρα, με στόχο κυρίως την ενίσχυση της εμβολιαστικής συμμετοχής, παρά μια απολύτως ουδέτερη ενημέρωση. Οι τοποθετήσεις αυτές παραμένουν αντικείμενο συζήτησης και δεν αποτελούν κοινώς αποδεκτό συμπέρασμα της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας, υπογραμμίζουν όμως τη σημασία της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης στην επικοινωνία της δημόσιας υγείας [7].

Παράλληλα, η παραπληροφόρηση μπορεί να ενισχύσει κοινωνικούς διαχωρισμούς, στερεότυπα και θεωρίες συνωμοσίας, υπονομεύοντας την κοινωνική συνοχή [5].

11. Η σημασία της κριτικής σκέψης και του ψηφιακού γραμματισμού

Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί κυρίως την ενίσχυση της κριτικής σκέψης και του ψηφιακού γραμματισμού. Οι πολίτες πρέπει να είναι σε θέση να αξιολογούν την αξιοπιστία των πηγών και να κατανοούν τον τρόπο λειτουργίας των ψηφιακών συστημάτων.

Ο ψηφιακός γραμματισμός (Digital Literacy) περιλαμβάνει την ικανότητα αξιολόγησης της αξιοπιστίας των πληροφοριών, της αναγνώρισης των πηγών, της κατανόησης του τρόπου λειτουργίας των αλγορίθμων και της ασφαλούς χρήσης των ψηφιακών τεχνολογιών. Η UNESCO θεωρεί ότι η εκπαίδευση στα μέσα ενημέρωσης και στην πληροφορία (Media and Information Literacy – MIL) αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για τη λειτουργία των σύγχρονων δημοκρατιών [5].

Η ανάπτυξη κριτικής σκέψης επιτρέπει στους πολίτες να αναρωτιούνται:

  • Ποιος είναι ο δημιουργός της πληροφορίας;
  • Ποια είναι η πρωτογενής πηγή;
  • Επιβεβαιώνεται η πληροφορία από περισσότερες ανεξάρτητες και αξιόπιστες πηγές;
  • Υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα ή επίσημα στοιχεία που την υποστηρίζουν;
  • Μήπως το περιεχόμενο επιχειρεί να προκαλέσει κυρίως συναισθηματική αντίδραση αντί να ενημερώσει;

Η συστηματική καλλιέργεια αυτών των δεξιοτήτων από το σχολείο, το πανεπιστήμιο και τους δημόσιους θεσμούς μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την ανθεκτικότητα των κοινωνιών απέναντι στις σύγχρονες πληροφοριακές απειλές.

12. Συμπεράσματα

Ο πόλεμος της πληροφορίας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις του 21ου αιώνα. Η αλματώδης ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των ψηφιακών τεχνολογιών έχει μεταβάλει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο παράγεται, διαδίδεται και καταναλώνεται η πληροφορία. Παράλληλα, όμως, έχει δημιουργήσει νέες δυνατότητες χειραγώγησης της κοινής γνώμης μέσω της παραπληροφόρησης, των fake news, των deepfakes και των οργανωμένων επιχειρήσεων επιρροής.

Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η παραπληροφόρηση δεν αποτελεί απλώς πρόβλημα επικοινωνίας, αλλά ζήτημα που επηρεάζει την εθνική ασφάλεια, τη δημοκρατική λειτουργία των κρατών, την οικονομική σταθερότητα και την κοινωνική συνοχή. Για τον λόγο αυτό, οργανισμοί όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) , το ΝΑΤΟ, η UNESCO, ο ΟΟΣΑ και ο Π.Ο.Υ έχουν αναπτύξει στρατηγικές αντιμετώπισης των πληροφοριακών απειλών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διεθνούς συνεργασίας και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των δημοκρατικών κοινωνιών [1][2][5][6].

Ωστόσο, καμία τεχνολογική λύση δεν μπορεί από μόνη της να εξαλείψει το φαινόμενο. Η αποτελεσματικότερη άμυνα απέναντι στην παραπληροφόρηση παραμένει η ύπαρξη ενημερωμένων πολιτών που διαθέτουν κριτική σκέψη, ψηφιακή παιδεία και ικανότητα αξιολόγησης της αξιοπιστίας των πληροφοριών. Η εκπαίδευση, η επιστημονική τεκμηρίωση, η διαφάνεια των θεσμών και η υπεύθυνη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν τους βασικούς πυλώνες για τη διατήρηση μιας υγιούς δημοκρατίας στην ψηφιακή εποχή.

Η πληροφορία θα παραμείνει κεντρικός παράγοντας ισχύος. Το ζητούμενο είναι αν οι κοινωνίες θα καταφέρουν να τη διαχειριστούν με τρόπο που ενισχύει τη δημοκρατία αντί να την αποδυναμώνει.

Βιβλιογραφία

[1] NATO. (2024). NATO’s Approach to Counter Information Threats. Brussels: North Atlantic Treaty Organization.

[2] Council of the European Union. (2025). Disinformation and Democratic Resilience. Brussels: Council of the European Union.

[3] European Commission. (2022). Strengthened Code of Practice on Disinformation. Brussels: European Commission.

[4] European Union. (2024). Regulation (EU) 2024/1689 Laying Down Harmonised Rules on Artificial Intelligence (AI Act). Official Journal of the European Union.

[5] UNESCO. (2021). Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. Paris: UNESCO.

[6] OECD. (2024). Facts Not Fakes: Tackling Disinformation, Strengthening Information Integrity. Paris: OECD Publishing.

[7] World Health Organization (WHO). (2020). Managing the COVID-19 Infodemic: Promoting Healthy Behaviours and Mitigating the Harm from Misinformation and Disinformation. Geneva: World Health Organization.

[8] UNESCO. (2018). Journalism, Fake News & Disinformation: Handbook for Journalism Education and Training. Paris: UNESCO.

[9] European External Action Service (EEAS). (2022). EUvsDisinfo: Protecting Europe Against Disinformation. Brussels: European External Action Service.

[10] ENISA – European Union Agency for Cybersecurity. (2023). Threat Landscape Report. Heraklion: ENISA.

Θεόδωρος Ατματζίδης

Ο Υποστράτηγος ΕΑ Θεόδωρος Ατματζίδης,  έχει υπηρετήσει σε ανώτατες θέσεις στρατηγικής ασφάλειας, πληροφοριών, διοίκησης και διεθνών σχέσεων, με πολυετή υπηρεσία στο ΝΑΤΟ, στο ΓΕΣ και στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας. Υπηρέτησε ως Director – Assistant Chief of Staff (ACOS) (2019–2021), καθώς και ως Executive Officer στο Public Affairs Office (2006–2009) στο NATO SHAPE Mons- Βέλγιο , με ευθύνη στη στρατηγική επικοινωνία και διεθνή εκπροσώπηση. Διετέλεσε επίσης ως Τμηματάρχης στην Διεύθυνση Εξοπλισμών του ΓΕΣ , ως Διευθυντής Πληροφοριών και Ασφάλειας και Διευθυντής Αντικατασκοπείας στο ΓΕΕΘΑ, ενώ έχει διατελέσει  και καθηγητής  στη Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Διαθέτει μεταπτυχιακούς τίτλους στις Στρατηγικές Σπουδές και στη Διοίκηση .

 

Νικ. Σαριδάκης: 80 Χρόνια Διαβιβάσεις – Η ιστορία των ΜΕΑ στον Ελληνικό Στρατό   

Από
anixneuseis
-
0

Νικόλαος Σαριδάκης, Αντγος ε. α.

Διπλωματούχος ΕΜΠ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών

Μετά την κρίση των Ιμίων το 1996, αναγνωρίστηκε ως πρόδηλη επιχειρησιακή αναγκαιότητα, η απόκτηση μέσων εναέριας τακτικής επιτήρησης από τις Ένοπλες Δυνάμεις. Αποτέλεσε δε εξαιρετική επιτυχία και ευθύνη ταυτόχρονα η επιλογή του Όπλου των ΔΒ, ως φορέα επιχειρησιακής λειτουργίας των ΜΕΑ στον Στρατό Ξηράς. Τα ΜΕΑ Sperwer εντάχθηκαν στις τάξεις του Ελληνικού Στρατού το 2004. Συγκεκριμένα, η σχετική σύμβαση με την κατασκευάστρια εταιρεία (SAGEM) είχε υπογραφεί το 2002 με συνολικό αντίτιμο τα 35,7 εκατομμύρια ευρώ και προέβλεπε αρχικά την προμήθεια δύο πλήρων συστημάτων, των 4 ΜΕΑ έκαστο σύστημα. Με αυτή τη συμφωνία, τα πρώτα 8 ΜΕΑ Sperwer εντάχθηκαν στην επιχειρησιακή δομή των Ενόπλων Δυνάμεων. Το 2008 ασκήθηκε το δικαίωμα προαίρεσης ύψους 29,3 εκατομμυρίων ευρώ και πρόσθεσε άλλα δύο πλήρη συστήματα, με τον αριθμό των ΜΕΑ να φτάνει τα 16 συνολικά.

Η προμήθεια και ένταξη των ΜΕΑ στον  Ελληνικό Στρατό συνοδεύτηκε από σημαντικές οργανωτικές αλλαγές στις Διαβιβάσεις. Ιδρύθηκαν τα 472 και 473 Τάγματα Επιτήρησης-Πληροφορικής (ΤΕΕΠ) και τα 1ο και 2ο Συγκροτήματα Επικοινωνιών Ηλεκτρονικού Πολέμου Πληροφορικής και Επιτήρησης (ΣΕΗΠΠΕΠ) στην ΑΣΔΕΝ και στο Δ’ΣΣ. Σε κάθε ΤΕΕΠ οργανώθηκε Λόχος ΜΕΑ με αποστολή την λειτουργία, εκμετάλλευση και συντήρηση των ΜΕΑ, καθώς και την εκπαίδευση του προσωπικού στα νέα συστήματα.

Η πρόκληση, η ευθύνη αλλά και η ευκαιρία ήταν μεγάλη για τον Στρατό Ξηράς και τις Διαβιβάσεις. Οι επιτελείς και το προσωπικό των ΔΒ,  επέδειξαν υψηλό επαγγελματισμό, συνέπεια ενεργειών και πάθος εκμετάλλευσης των ΜΕΑ. Κυριολεκτικά «αγκάλιασαν» τα ΜΕΑ και τις επίγειες – εποχούμενες κάμερες, ως την νέα αποστολή των Διαβιβάσεων της Επιτήρησης. Μετά τις Στρατιωτικές Επικοινωνίες και τον Ηλεκτρονικό Πόλεμο, η Ηλεκτρονική Επιτήρηση συμπλήρωσε το τρίπτυχο των αποστολών των Διαβιβάσεων.

Τα ΜΕΑ συμμετείχαν σε πολλές εκπαιδευτικές και επιχειρησιακές δραστηριότητες με επιτυχία, αλλά και ορισμένες αστοχίες. Οι αστοχίες προέρχονταν κυρίως από εγγενείς αδυναμίες του Sperwer. Πρακτικό πρόβλημα που αντιμετωπιζόταν ήταν η ευπάθειά του κατά την φάση της περισυλλογής με αλεξίπτωτο, στην οποία συχνά υφίστατο ζημιές το ηλεκτροπτικό σύνολο, παρά το ότι συμπτυσσόταν εν μέρει προς το εσωτερικό. Σε σκληρά εδάφη, η απορρόφηση του κραδασμού της προσγειώσεως δεν ήταν ικανοποιητική, με αποτέλεσμα ο ευπαθής ηλεκτροπτικός αισθητήρας να απαιτεί επισκευές υψηλού κόστους.

Όμως τα ΜΕΑ εκτέλεσαν πληθώρα αποστολών κυρίως στην ΑΣΔΕΝ και Δ’ ΣΣ, αλλά και σε άλλες γεωγραφικές περιοχές στο εσωτερικό. Επίσης συμμετείχαν σε όλες τις παρελάσεις ως επίδειξη αμυντικών δυνατοτήτων, στέλνοντας το μήνυμα τόσο στο εσωτερικό (ενίσχυση ηθικού) όσο και στην απέναντι πλευρά ότι τα ΜΕΑ έχουν προσθέσει μετρήσιμη μαχητική ισχύ στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Το προσωπικό συνεχώς βελτιωνόταν και η εκμετάλλευση των ΜΕΑ έφτασε σε υψηλά επίπεδα απόδοσης. Η ηγεσία περίβαλλε με εμπιστοσύνη και υποστήριζε συνεχώς τις εισηγήσεις των Διαβιβάσεων.

Μετά από 15 χρόνια εκμετάλλευσης των ΜΕΑ Sperwer (2005-2020) είχε ωριμάσει πλέον η έναρξη της διαδικασία αναβάθμισής τους. Η Ειδική Διαρκής Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων της Βουλής ενημερώθηκε και ενέκρινε στις 25 Νοεμβρίου 2020 ως πρόγραμμα την αναβάθμιση με Π/Υ κόστους 56 εκ. ευρώ. Στις 19 Ιουνίου 2023, η Υπηρεσία Υποστηρίξεως και Προμηθειών ΝΑΤΟ (NSPA) και η γαλλική εταιρεία Safran Electronics & Defense ανακοίνωσαν την ανάθεση συμβάσεως για την «αναβάθμιση του στόλου drone του Ελληνικού Στρατού με τέσσερα νέα  drones Patroller που θα προστεθούν στα υφιστάμενα drones Sperwer της χώρας». Η περίοδος υλοποιήσεως έχει ορισθεί σε 3ετή, δηλαδή οι παραλαβές θα ολοκληρωθούν το 2026.

Τον Φεβρουάριο του 2023, το Patroller έγινε το πρώτο τακτικό σύστημα ΜΕΑ που πιστοποιήθηκε επίσημα με το πρότυπο αξιοπλοΐας του ΝΑΤΟ STANAG 4671, που ισχύει για ΜΕΑ σταθερής πτέρυγας βάρους άνω των 150 κιλών.  Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά του Patroller σε σχέση και με το Sperwer.

Όπως φαίνεται από τον παραπάνω πίνακα το Patroller σαφώς υπερτερεί με αιχμή τους αισθητήρες. Σημειώνεται ότι το Patroller ανήκει στην κατηγορία MALE (Medium Altitude Long Endurance) και έχει και δυνατότητα UCAV με ρουκέτες ACULEUS-LG 68 mm της Thales που κατευθύνονται με λέιζερ. Τα ΜΕΑ Patroller θα επιχειρούν από τα αεροδρόμια Χρυσούπολης και Μαριτσών Ρόδου από την Αεροπορία Στρατού. Οι Διαβιβάσεις αναλαμβάνουν πλέον τα ΜΕΑ V-Bad (τακτικού επιπέδου) τα οποία εντάχθηκαν στις Ένοπλες Δυνάμεις κατόπιν δωρεάς του κοινωφελούς ιδρύματος «Αθανάσιος Λασκαρίδης».

Εφέτος συμπληρώθηκαν 80 χρόνια από την ίδρυση των Διαβιβάσεων και τα ΜΕΑ Sperwer έγραψαν την δική τους εικοσαετή ιστορία (2005-2025).  Μία νέα εποχή για τα ΜΕΑ του Στρατού Ξηράς ξεκινάει. Οι αξιωματικοί και υπαξιωματικοί των Διαβιβάσεων ε.α. και ε.ε. θα πρέπει να αισθάνονται χαρά και ικανοποίηση διότι έβαλαν γερά θεμέλια στα ΜΕΑ του ΣΞ, η προσπάθεια και το αποτέλεσμα αναγνωρίστηκαν και ο Ελληνικός Στρατός θα  συνεχίσει να επιχειρεί με δυνατότητες εναέριας επιτήρησης.

Τα ΜΕΑ αναπτύσσονται ταχέως και ικανοποιητικά σε όλα τα επίπεδα (στρατηγικό, επιχειρησιακό, τακτικό), ενώ η εγχώρια αμυντική βιομηχανία και το ΕΛΚΑΚ συντονίζονται για την παραγωγή Ελληνικών ΜΕΑ. Η τεχνογνωσία σε συνδυασμό με την πλούσια εμπειρία των ΔΒ τόσο στο πτητικό όσο και στο μέρος της μετάδοσης της πληροφορίας θα συνεισφέρουν σημαντικά στην νέα εποχή των ΜΕΑ.

Πηγές

  1. UAV patroller:Οι δυνατότητες του νέου αποκτήματος της Ελλάδος https://nemesishd.gr/analisis/uav-patroller-oi-dynatotites-neoy-apoktimato/
  2. https://www.safran-group.com/products-services/patrollertm-long-endurance-multi-mission-and-multi-sensor-tactical-uav-system
  3. Μέχρι το 2026 οι παραδόσεις των Patroller στον Ελληνικό Στρατό

https://doureios.com/mehri-to-2026-oi-paradoseis-ton-patroller-ston-elliniko-strato/

  1. UAV Patroller to boost Greek Armed Forces with Enhanced RECON Capabilities
    https://geopolitiki.com/uav-patroller-greek-armed-forces-safran/
  2. Αντικατάσταση των Ελληνικών dronesSperwer με τα σούπερ UAVPatroller

https://www.newshub.gr/el/geopolitiki/antikatastasi-ton-ellinikon-drones-sperwer-me-ta-soyper-uav-patroller

  1. Tα UAV Patroller σε τροχιά ένταξης: Από τη Χρυσούπολη και τη Ρόδο το νέο επιχειρησιακό πλέγμα επιτήρησης. https://www.onalert.gr/eksoplismoi/ta-uav-patroller-se-trochia-entaxis-apo-ti-chrysoypoli-kai-ti-rodo-to-neo-epicheirisiako-plegma-epitirisis/667319/
  2. Τελετή ένταξης των Συστημάτων Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων V-BAT στην έδρα της ΑΣΔΕΝ.

https://www.mod.mil.gr/paroysia-yetha-n-dendia-stin-teleti-entaxis-ton-systimaton-mi/

 

 

 

Πρός μείζονα ἑλληνική ἧττα στό ΝΑΤΟ: Παραδίδεται στήν Τουρκία ἡ Μεσόγειος

Από
pcuser
-
0
 Ἡ συνάντησις Μητσοτάκη – Γκρίνκεβιτς, τόν περασμένο Φεβρουάριο, στό Μέγαρο Μαξίμου, ὅπου «συμφωνήσανε» γιά τά στρατηγεῖα.

Ἡ Κυβέρνησις συναινεῖ στήν ἵδρυση δύο στρατηγείων στά Ἄδανα καί τήν Κωνσταντινούπολη – Τί συμφώνησε ὁ Πρωθυπουργός μέ τόν Ἀνώτατο Διοικητή τοῦ ΝΑΤΟ στό Μέγαρο Μαξίμου τόν περασμένο Φεβρουάριο – Πᾶμε 46 χρόνια πίσω

Oλα δείχνουν ὅτι ἡ Ἑλλάς ὁδηγεῖται στήν μεγαλύτερη διπλωματική ἧττα της ἀπό καταβολῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας καί αὐτή θά ὁλοκληρωθεῖ κατά τήν Σύνοδο Κορυφῆς τῆς 7ης καί 8ης Ἰουλίου στήν Ἄγκυρα.

Ἐκεῖ θά ἐπισημοποιηθεῖ ἡ ἵδρυσις διακλαδικοῦ Νατοϊκοῦ στρατηγείου στήν Ἀττάλεια-Μελίτη, τό ὁποῖο θά ἔχει τήν εὐθύνη τῶν εἰρηνευτικῶν (!) ἐπιχειρήσεων στήν Ἀνατολική Μεσόγειο. Παραλλήλως, ἕνα χερσαῖο στρατηγεῖο στά Ἄδανα θά ἔχει τήν εὐθύνη τῶν συμμαχικῶν ἐπιχειρήσεων στήν Μέση Ἀνατολή. Αὐτά τά στρατηγεῖα προσπαθοῦσε ἡ Τουρκία νά τά δημιουργήσει ἐπί πολλά χρόνια. Ἀπό τότε πού ἡ ἐπάνοδος τῆς Ἑλλάδος στό στρατιωτικό σκέλος τοῦ ΝΑΤΟ ἐκίνησε τίς διαδικασίες ἀναδιοργανώσεως τῆς Συμμαχίας. Ὅλα αὐτά τά χρόνια ἡ Τουρκία προσπαθοῦσε, ἀλλά ἡ Ἑλλάς μέ χειρουργικές κινήσεις διπλωματίας ἀπέτρεπε τήν δημιουργία αὐτῶν τῶν στρατηγείων. Ἀλλά τώρα φαίνεται ὅτι ἡ κατάστασις ἀλλάζει.

Τί σημαίνει μέ ἁπλᾶ λόγια ἡ δημιουργία αὐτοῦ τοῦ στρατηγείου καί γιά ποιόν λόγο ἡ ὕπαρξίς του θέτει σέ κίνδυνο ζωτικά συμφέροντα τῆς Ἑλλάδος; Πρῶτον, δεδομένου ὅτι τά δύο στρατηγεῖα εὑρίσκονται βορείως τῆς Κύπρου καί θά ἔχουν τήν εὐθύνη τῶν συμμαχικῶν ἐπιχειρήσεων πέριξ τῆς Μεγαλονήσου, δημιουργεῖται ἀμέσως μιά στρατηγική περικύκλωσις. Καί νά μήν ἔχουμε ἀμφιβολίες ὅτι ἡ Ἄγκυρα θά σπεύσει νά ἐντάξει στούς σχεδιασμούς τίς κατοχικές δυνάμεις της στήν βόρειο Κύπρο, μέ πρῶτο τό ἀεροδρόμιο τοῦ Τύμπου. Μετά δηλαδή τήν ἀναγνώριση τῆς τουρκικῆς κατοχῆς ἀπό τήν ΕΕ διά στόματος τῆς Κάγια Κάλλας, θά ἔχουμε τήν ἐπισημοποίηση τῆς παρουσίας τους στήν Κύπρο μέ τήν σφραγῖδα τοῦ ΝΑΤΟ.

Ὅμως δέν εἶναι μόνον αὐτό. Καθώς αὐτά τά στρατηγεῖα θά ἔχουν περιοχή εὐθύνης τήν Ἀνατολική Μεσόγειο, τήν Συρία, τόν Λίβανο καί τήν εὐρύτερη περιοχή, ἡ δημιουργία μιᾶς κρίσεως (καί οἱ κρίσεις εἶναι καθημερινές στήν Μέση Ἀνατολή) θά ἐπιτρέψει τήν Τουρκία, μέ πρόσχημα τήν εἰρήνευση στήν περιοχή, νά ἀπαιτήσει ἀνάληψη εἰρηνευτικῶν ἐπιχειρήσεων, μέ βάση τό ἑδρεῦον στά Ἄδανα 6ο Σῶμα Στρατοῦ της καί ὑπό τήν αἰγίδα κάποιου Διεθνοῦς Ὀργανισμοῦ. Καί τοῦτο θά εἶναι «πισώπλατη μαχαιριά» γιά τό Ἰσραήλ καί θά ἔχει συντελεσθεῖ μέ τήν συναίνεση τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ὑποτίθεται ὅτι ἔχει σχέση στρατηγικῆς συνεργασίας μαζί του.

Δέν θά ἐπηρεασθεῖ ἡ ἑταιρική σχέσις τῆς Ἑλλάδος μέ τό Ἰσραήλ ἀπό μιά τέτοια ἐξέλιξη; Καί ἡ προσπάθεια τῆς Ἀγκύρας δέν σταματᾶ ἐκεῖ. Δέν εἶναι μόνον τά στρατηγεῖα τοῦ Νότου. Ἡ Ἄγκυρα θέλει καί ἄλλο ναυτικό στρατηγεῖο στήν Κωνσταντινούπολη. Εἶναι δυνατόν νά τό ἀποδεχθεῖ αὐτό ἡ Ἑλλάς; Συνιστᾶ παρέκκλιση ἀπό τήν ἐθνική πολιτική δεκαετιῶν. Ἐπί 46 χρόνια ἡ Ἑλλάς ἠρνεῖτο τήν δημιουργία αὐτοῦ τοῦ στρατηγείου, παρ’ ὅτι ἡ Τουρκία ἐπανερχόταν ξαναζητῶντας το μέ διαφορετικό ὄνομα (COMEDNOREAST εἴτε COMSUBMENOREAST ἤ COMSUBLACK). Ἄλλαξε κάτι καί ἀλλάζουμε καί ἐμεῖς τήν πολιτική μας; Ἤ ἁπλῶς ὑποχωροῦμε; Καί ἄν ναί, γιατί; Χάριν τῶν ἤρεμων νερῶν;

Ἡ ἀλήθεια εἶναι πάντως ὅτι ἡ διαδικασία δέν ἄρχισε χθές. Εἶναι τοὐλάχιστον μιά πενταετία πού ἡ ἔνταξις αὐτῶν τῶν στρατηγείων στήν δομή διοικήσεως τῆς Συμμαχίας ἐπιδιώκεται ἀπό τήν Τουρκία. Πληροφορίες ἀναφέρουν ὅτι ἐτέθη κατά τήν σύνοδο ὑπουργῶν τοῦ 2023 καί ἀπό πλευρᾶς Ἑλλάδος δέν ὑπῆρξε ἀντίδρασις. Ὁ Πρωθυπουργός, ἐξ ἄλλου, κατά τήν συνάντησή του στήν Ἀθήνα, τόν περασμένο Φεβρουάριο, μέ τόν Ἀνώτατο Διοικητή τοῦ ΝΑΤΟ (SACEUR), Ἀμερικανό πτέραρχο Ἀλέξους Γκρίνκεβιτς, διεβεβαίωσε ὅτι ἡ Ἑλλάς θά τηρήσει «ἐποικοδομητική στάση», χωρίς νά μπλοκάρει τίς σημαντικές ἀποφάσεις γιά τήν νέα δομή.

Χωρίς δηλαδή νά μπλοκάρει τά στρατηγεῖα πού θέλει ἡ Τουρκία. Νά σημειωθεῖ ὅτι ἡ δομή δυνάμεων δέν εἶναι ζήτημα πού ἀπαιτεῖ ἔγκριση ἀπό τό Βορειοατλαντικό Συμβούλιο (Μόνιμοι Ἀντιπρόσωποι τῶν χωρῶν-μελῶν), ἀλλά συζητεῖται σέ ἐπίπεδο στρατιωτικῶν ἀντιπροσώπων προκειμένου νά τεθεῖ πρός ἔγκρισιν.

Ἐν ὀλίγοις. Ἡ δημιουργία τῶν δύο στρατηγείων συνιστᾶ πλῆγμα γιά τά ἐθνικά μας συμφέροντα ἐπιτρέποντας στήν Τουρκία νά χρησιμοποιήσει δομές τῆς Συμμαχίας γιά νά προωθήσει τήν ἀναθεωρητική καί ἡγεμονική της πολιτική. Κάποιοι βεβαίως θά ἰσχυρισθοῦν ὅτι ἡ ἐνεργοποίησις τῶν στρατηγείων αὐτῶν δέν θά εἶναι ἄμεση. Αὐτό ὅμως δέν ἔχει καμμίαν ἀπολύτως σημασία. Ἅπαξ καί ἡ δημιουργία τους ἐγκριθεῖ ἀπό τήν Σύνοδο Κορυφῆς, ἡ Τουρκία ἔχει κερδίσει καί ἡ Ἑλλάς ἔχει χάσει. Γιά τό θέμα, στήν Ἀθήνα τηρεῖται αἰδήμων σιγή. Μόνον ὁ Ἀντώνης Σαμαρᾶς θέτει τό θέμα μετ’ ἐπιτάσεως, χωρίς ὅμως νά λαμβάνει ἀπάντηση.

estianews.gr

Γιατί ο Πούτιν δεν θέλει να χτυπήσει το κέντρο του Κιέβου και το γραφείο του Ζελένσκι;

Από
pcuser
-
0

Το ερώτημα που απασχολεί πολλούς στο εσωτερικό της Ρωσίας και στο εξωτερικό, είναι γιατί, σε απάντηση στις επιθέσεις απουκρανικά drones, τα οποία τώρα φτάνουν στο Τιουμέν και κατευθύνονται ενεργά προς τη Μόσχα, οι Ρωσικές Αεροδιαστημικές Δυνάμεις δεν χτυπούν το καθεστώς του Κιέβου στο πρόσωπο;

Να εξοντώσουν τον Ζελένσκι, τον αρχιστράτηγο Σίρσκι και άλλα εθνικιστικά άτακτα εκεί, και τότε ο αέρας θα είναι πιο φρέσκος και οι επιθέσεις με drones θα είναι λιγότερες.

Φαίνεται λογικό να γίνει κομμάτια η οδός Μπάνκοβα στο Κίεβο, όπου βρίσκεται η ουκρανική κυβερνητική συνοικία, και ταυτόχρονα το κτίριο του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας.

Αλλά από την αρχή του Πολέμου, ούτε οι πύραυλοι Geran, ούτε οι πύραυλοι Iskander, ούτε καν οι πύραυλοι Oreshnik, έχουν ριχθεί εκεί. Κι όμως θα μπορούσαν! Στο Κίεβο, τα πλήγματα περιορίστηκαν σε πλήγματα σε στρατιωτικές υποδομές γύρω από την πόλη, όχι στο κέντρο της πόλης.

Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι η οδός Μπάνκοβα δεν είναι άδεια, όπως ισχυρίζονται. Ο Ζελένσκι μπορεί να μην είναι εκεί. Στο Κίεβο, προτιμά να μετακομίζει από το ένα καταφύγιο στο άλλο. Είτε ζει σαν τυφλοπόντικας στην πατρίδα του είτε ζει κάπου στο εξωτερικό.

Ταυτόχρονα, το κυβερνητικό συγκρότημα στο κέντρο του Κιέβου φιλοξενεί εξαιρετικά ισχυρές προσωπικότητες, τόσο αξιωματούχους όσο και επιχειρηματίες, οι οποίοι προφανώς αισθάνονται ασφαλείς εκεί.

Συνεχίζουν την καθημερινότητά τους και δεν κοιτάζουν τον νυχτερινό ουρανό, περιμένοντας ρωσικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Όλα είναι ήρεμα σε αυτή την περιοχή της ουκρανικής πρωτεύουσας.

Ο Ζελένσκι δεν προστατεύεται από τον Πούτιν, αλλά από τους ολιγάρχες

«Δεν μπορώ να βρω καμία σαφή εξήγηση για το γιατί η φωλιά των σφηκών στο Κίεβο δεν έχει καταστραφεί, αλλά υπάρχουν», δήλωσε ο στρατιωτικός γιατρός Κονσταντίν Σίβκοφ στο SP (σημ.: svpressa.ru) .

 «Ο λόγος είναι πολύ απλός: κάποιοι πιστεύουν ότι ο Ζελένσκι είναι μια πιο προβλέψιμη φιγούρα και η αντικατάστασή του θα μπορούσε να φέρει έναν πιο απεχθή πολιτικό στην εξουσία στην Ουκρανία».

Και δεν είναι δεδομένο ότι θα είναι πιο πιστός ή ότι θα ενεργεί ως κάποιο είδος ειρηνοποιού. Επιπλέον, ο νέος Ουκρανός ηγέτης πιθανότατα θα επιβλέπεται από το Λονδίνο, το Βερολίνο και την Ουάσινγκτον, όπου συνεχίζουν να ονειρεύονται πόλεμο με τη Ρωσία.

Οι συνεχιζόμενοι επιχειρηματικοί δεσμοί μεταξύ της ρωσικής «πέμπτης φάλαγγας», της ρωσικής ολιγαρχίας και των ουκρανικών επιχειρηματικών δομών παίζουν επίσης ρόλο. Αυτός είναι επίσης ένας από τους λόγους για τους οποίους η οδός Μπάνκοβα δεν έχει υποστεί ένα συντριπτικό πλήγμα.

Από την άλλη πλευρά, το καθεστώς του Κιέβου περιμένει τέτοιες επιθέσεις προκειμένου να λάβει πρόσθετη στρατιωτική υποστήριξη από μια σειρά δυτικών χωρών.

SP: Άρα, θα έπρεπε να σταματήσουμε εντελώς τους βομβαρδισμούς των ουκρανικών στρατιωτικών υποδομών;

«  Καθόλου, οι πολεμικές επιχειρήσεις πηγαίνουν προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, η καταστροφή των σημαντικότερων θέσεων διοίκησης των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων φαίνεται πιο σημαντική τώρα. Στο Σλαβιάνσκ, το Κραματόρσκ και την Κονσταντινόβκα, τα οποία καταλαμβάνουμε εδώ και μήνες.»

Απαιτείται επιθετική επιχείρηση με χρήση χιλιάδων τεθωρακισμένων οχημάτων—τανκς, οχήματα μάχης πεζικού και τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού. Απαιτείται μπαράζ πυροβολικού.

Ναι, θα υπάρξουν απώλειες, ίσως εκατό άρματα μάχης καταστραφούν από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, αλλά ο ρωσικός στρατός είναι ικανός να νικήσει την κύρια δύναμη των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων μέσα σε δύο μήνες. Μια στρατηγική επιθετική επιχείρηση είναι επειγόντως απαραίτητη τώρα.

SP: Κονσταντίν Βαλεντίνοβιτς, αναφέρατε την «πέμπτη φάλαγγα» στη Ρωσία και την επιρροή της στην πορεία του SVO.

— Ναι, κάτι τέτοιο υπάρχει. Και αυτό περιλαμβάνει και όσους φωνάζουν για την ανάγκη πυρηνικής επίθεσης στην Ευρώπη.

Καταλαβαίνουν ότι ένα τέτοιο χτύπημα δεν θα συμβεί, αλλά οι δηλώσεις τους υπονομεύουν την εξουσία του Προέδρου Πούτιν. Αυτό, κατά την άποψή μου, αποτελεί σκόπιμη προετοιμασία για μια «έγχρωμη επανάσταση» στη Ρωσία. Ισχυρίζονται ότι η κυβέρνηση δεν είναι έτοιμη να χτυπήσει την Ευρώπη και ότι αυτό είναι σημάδι της αδυναμίας της.

Ταυτόχρονα, σημειώστε ότι δεν έχουν δημοσιοποιήσει το γεγονός ότι ο ρωσικός στρατός έπληξε 86 γέφυρες και κατέστρεψε 472 τρένα που μετέφεραν πυρομαχικά και καύσιμα μεταξύ Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου. Δεν έχουν καν αναφέρει την αποτελεσματικότητα της ρωσικής αεράμυνας στο 98%. Αποσιωπούν αυτό, μιλώντας μόνο για προελάσεις 100-500 μέτρων.

Αλλά συνολικά, πρέπει να προχωρήσουμε πιο ενεργά. Στη συνέχεια, τα τανκς μας θα κατευθυνθούν προς την οδό Μπανκόβα.

—

Echedoros.blog

Κυριάκος Μητσοτάκης: Στις κερκίδες του Wimbledon με τον γιο του για τη Μαρία Σάκκαρη

Από
pcuser
-
1
Ο πρωθυπουργός βρέθηκε στο Λονδίνο για να στηρίξει την Ελληνίδα τενίστρια, η οποία ετοιμάζεται να μπει στην οικογένειά του.

Το Λονδίνο αποτέλεσε τον σαββατιάτικο προορισμό για τον πρωθυπουργό, καθώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρέθηκε στις κερκίδες του Wimbledon για να παρακολουθήσει από κοντά τη μάχη που έδωσε η Μαρία Σάκκαρη στον τρίτο γύρο του κορυφαίου τουρνουά τενις.

Συγκεκριμένα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν ήταν μόνος του σε αυτή την εξόρμηση, αφού συνοδευόταν από τον γιο του, Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Η παρουσία τους είχε έντονο παραπολιτικό αλλά και οικογενειακό ενδιαφέρον, καθώς η κορυφαία Ελληνίδα αθλήτρια και ο γιος του πρωθυπουργού έχουν ήδη γνωστοποιήσει επίσημα την πρόθεσή τους να ενωθούν με τα δεσμά του γάμου το καλοκαίρι του 2027.

Ο αποκλεισμός της Μαρίας Σάκκαρη

Στο αγωνιστικό κομμάτι, η εμφάνιση της Μαρίας Σάκκαρη δεν είχε την επιθυμητή κατάληξη, παρά τη θερμή υποστήριξη από την εξέδρα. Η Ελληνίδα πρωταθλήτρια ηττήθηκε με 2-0 σετ από την Ιταλίδα αθλήτρια Τζασμίν Παολίνι.

Τα επιμέρους σκορ των σετ διαμορφώθηκαν σε 6-1 και 6-2, ένα αποτέλεσμα που στέρησε από την Ελληνίδα τενίστρια το εισιτήριο για την επόμενη φάση και τη συμμετοχή της ανάμεσα στις «16» καλύτερες αθλήτριες της διοργάνωσης.

https://www.ieidiseis.gr/parapolitika/813671/kyriakos-mitsotakis-wimbledon-maria-sakkari/

Βίντεο: Ο Έλληνας ΣΕΑ Θ.Ντόκος προτρέπει τους Ουκρανούς να δολοφονήσουν Ρώσο δισεκατομμυριούχο στην Τουρκία!

Από
pcuser
-
2

«Αν δεν τον βρουν στην Ελλάδα ή αν δεν βρουν ρωσικά τάνκερ στο Αιγαίο»!

Τα όσα συνέβησαν στο πρωτοφανές και άκρως ανησυχητικό φιάσκο, που εκθέτει ανεπανόρθωτα το Μαξίμου και τους μηχανισμούς ασφαλείας της χώρας, όταν ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του πρωθυπουργού, Θάνος Ντόκος – δηλαδή ο άνθρωπος που υποτίθεται ότι θωρακίζει τη χώρα από ασύμμετρες απειλές και διαχειρίζεται τις πιο ευαίσθητες πληροφορίες – έπεσε θύμα των περιβόητων Ρώσων φαρσέρ, Vovan και Lexus.

Οι Ρώσοι τηλεφώνησαν στον Θ.Ντόκο υποδυόμενοι τον Ουκρανό Υπουργό Άμυνας, Rustem Umerov και εκεί ακούσαμε τον Έλληνα ΣΕΑ να αποκαλύπτει πολλά.

Έτσι μεταξύ άλλων ακούσαμε να απαντά στους φαρσέρ, όπως αποδείχθηκαν, την απίστευτη προτροπή του Έλληνα συμβούλου ασφαλείας του Πρωθυπουργού Θ.Ντόκου, να απαντά στο ερώτημα ότι αν θέλουν να επιτεθούν σε Ρώσους δισεκατομμυριούχους, να πάνε στην Τουρκία να το κάνουν, γιατί δεν υπάρχουν στο Αιγαίο ούτε Ρώσοι, ούτε ρωσικά τάνκερ!

 

 

Και αφού αντί να τους ψέξει (εφόσον θεωρούσε ότι μιλά με επίσημους Ουκρανούς αξιωματούχους), για την ύπαρξη ουκρανικών drone  που θα μπορούσαν να προκαλέσουν τεράστιες ζημιές σε τουρισμό, οικονομία και ανθρώπινες ζωές, αποκάλυψε ότι ο Αρχηγός της ΕΥΠ βρίσκεται στο Κίεβο για συνομιλίες με τον Ουκρανό ομόλογό του

Τι δουλειά είχε στο Κίεβο ο Έλληνας επικεφαλής της ΕΎΠ; Είμαστε μέρος του πολέμου; Οι Έλληνες πολίτες το ξέρουν ότι είναι σε εμπόλεμο κατάσταση με την Ρωσία;

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/ethnika-themata/o-ellinas-sea-th-ntokos-protrepei-tous-oukranous-na-dolofonisoun-roso-disekatommyriouxo-stin-tourkia/

Π. Παύλος: η φάρσα στον ΣΕΑ Θάνο Ντόκο και το πραγματικό δόγμα εθνικής κυριαρχίας των υποτελών ελληνικών κυβερνήσεων

Από
anixneuseis
-
2

Γράφει ο Παναγιώτης Παύλος

Η υπόθεση της τηλεδιάσκεψης-φάρσας εις βάρος του Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας του Πρωθυπουργού, Θάνου Ντόκου, συνιστά ασφαλώς μεγάλο προσωπικό ολίσθημα. Κυρίως όμως, αποκαλύπτει με τον πλέον γλαφυρό τρόπο αφενός τις αδυναμίες ενός ολόκληρου συστήματος διακυβέρνησης, και αφετέρου μια ορισμένη αντίληψη για την εξωτερική πολιτική, την εθνική κυριαρχία και την εθνική ασφάλεια της Ελλάδας.

Τα ζητήματα που ανακύπτουν είναι πολλά και κρίσιμα.

Το πρώτο ερώτημα που τίθεται είναι καταρχήν θεσμικό και απευθύνεται ευθέως προς τον Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη. Για ποιό λόγο, επί σχεδόν επτά χρόνια, επέλεξε να στηριχθεί αποκλειστικά σε ένα Σύμβουλο, ενώ είχε κάθε δυνατότητα να συγκροτήσει ένα πραγματικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, με περισσότερα ικανά μέλη, συλλογική επεξεργασία, διαβούλευση συγκροτημένης στρατηγικής, διασταύρωση εκτιμήσεων και μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου;

Είναι δυνατόν η εθνική ασφάλεια να εξαρτάται από την κρίση ενός και μόνο ανθρώπου, όσο ικανός κι αν υποθέσουμε ότι μπορεί να είναι; Στην προκειμένη περίπτωση ο ίδιος ο κ. Ντόκος παραδέχθηκε δημόσια χθες ότι επί αρκετά λεπτά δεν είχε καν αντιληφθεί πως κάτι δεν πήγαινε καλά με τον συνομιλητή του! Αν αυτό μπορεί να συμβεί στον Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο προσωπικό και ατομικό. Είναι πρωτίστως θεσμικό και κατ᾽ επέκταση άκρως πολιτικό.

Ωστόσο, θα πρέπει να τονιστεί το γεγονός ότι το συμβάν αυτό δεν μπορεί να ιδωθεί αποκομμένο από την άχρι τούδε δημόσια διαδρομή του κ. Θάνου Ντόκου. Δεν είναι καν η πρώτη φορά που δημόσιες τοποθετήσεις του και λοιπές ενέργειές του γεννούν εύλογα ερωτήματα για την πολιτική κρίση του και ικανότητα, αλλά και την ανεξαρτησία των παρεμβάσεών του.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, θυμίζουμε, υπήρξε ο προ ετών δημόσιος απαξιωτικός χαρακτηρισμός του Λίβυου στρατηγού Χαφτάρ από τον κ. Ντόκο ως «κουτσού αλόγου». Εκτίμηση που αποδείχθηκε τουλάχιστον επιπόλαιη, καθώς οι εξελίξεις στη Λιβύη, το τουρκολιβυκό, και οι μετέπειτα επαφές της ελληνικής κυβέρνησης με την πλευρά Χαφτάρ κατέδειξαν ότι η πραγματικότητα ήταν πολύ πιο σύνθετη απ᾽ όσο είχε εκτιμηθεί και παρουσιαστεί.

Ανάλογη εικόνα δημιουργήθηκε και κατά τη συνέντευξη του κ. Ντόκου τις προάλλες στο Al Arabiya, σχετικά με την απομάκρυνση των συστημάτων Patriot από την Κάρπαθο. Αντί να εκπέμπει τη βεβαιότητα που οφείλει να χαρακτηρίζει τον ανώτατο σύμβουλο εθνικής ασφαλείας κυρίαρχου κράτους, η δημόσια παρουσία του ήταν κραυγαλέα περίπτωση απολογητικής διαχείρισης απέναντι σε επίμονο δημοσιογραφικό έλεγχο, έστω και κατευθυνόμενο. (Για το παλαιότερο ζήτημα της διαρροής πληροφοριών με email του προς συνεργάτες του Ερντογάν, σας παραπέμπω στα WikiLeaks).

Ωστόσο, με την ίδια στάση που είχε στο Al Arabiya, επανεμφανίσθηκε τώρα και στη συνομιλία με τους Ρώσους φαρσέρ. Αντί η συζήτηση να κινηθεί γύρω από την προστασία της ελληνικής κυριαρχίας και την απαίτηση λογοδοσίας για το περιστατικό με τον ουκρανικό θαλάσσιο δρόνο στη Ζάκυνθο που δημιούργησε σοβαρό ζήτημα ασφαλείας, ο κ. Ντόκος εμφανίστηκε στον …«Ουκρανό ομόλογό του» να δίνει έμφαση στις επιπτώσεις στον τουρισμό, στο πολιτικό κόστος, και στην ανάγκη να αποφευχθούν εντάσεις ενόψει μάλιστα των επικείμενων εκλογών «σε λίγους μήνες» (αδειάζοντας έτσι και τον Πρωθυπουργό που μιλά για εκλογές στην ώρα τους, του χρόνου!). Ενώ οι επανειλημμένες διατυπώσεις του τύπου «ας προσπαθήσουμε να αποφύγουμε…» δεν συνάδουν, κατά την άποψή μου, με το ανάστημα και το ύφος που οφείλει να εκπέμπει ο κορυφαίος, και μοναδικός, σύμβουλος εθνικής ασφαλείας της Ελλάδας. Τη στιγμή μάλιστα που έχουμε δώσει στους Ουκρανούς γή και ύδωρ.

Τα ανωτέρω όμως δεν είναι άσχετα μεταξύ τους: συγκροτούν ένα σταθερό μοτίβο πολιτικής σκέψης μιας σχολής γνωστής στους Έλληνες. Πρόκειται για τη σχολή που επί χρόνια υποστηρίζει ότι οι κρίσεις αντιμετωπίζονται κυρίως με κατευναστική διαχείριση, παρακάλια, «ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας» και «αποφυγή της έντασης». Αυτή η λογική του κατευνασμού, η οποία έχει επηρεάσει σημαντικά και επιζήμια την ελληνική εθνική κυριαρχία, αποτυπώθηκε με τρόπο συμβολικό και στη συγκεκριμένη παροιμιώδη συνομιλία. Κάτι που δεν θα πρέπει να ξενίζει βέβαια τον στοιχειωδώς εξοικειωμένο με το ΕΛΙΑΜΕΠ.

Κι έρχομαι στα ερωτήματα για τα πρότυπα ασφαλείας. Πώς πραγματοποιήθηκε μια τέτοια επικοινωνία; Γιατί δεν εφαρμόστηκαν από τον ίδιο τον κ. Ντόκο θεμελιώδη πρωτόκολλα επαλήθευσης του συνομιλητή; Γιατί μια τόσο ευαίσθητη επικοινωνία διεξήχθη άνευ αυστηρών διαδικασιών που θα ανέμενε κανείς από τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας;

Επιπλέον, προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι στη συνομιλία έγιναν αναφορές σε ζητήματα που αφορούσαν τη δραστηριότητα της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, και δη του Αρχηγού της, καθώς και σε επικείμενη διμερή συμφωνία της Ελλάδας με την Ουκρανία. Ανεξαρτήτως του βαθμού διαβάθμισης των πληροφοριών αυτών, αναρωτιέται κανείς αν ήταν σκόπιμο να αποτελέσουν αντικείμενο επικοινωνίας της οποίας δεν είχε προηγηθεί καμία ασφαλής ταυτοποίηση.

Ωστόσο, εκεί που η φάρσα αγγίζει το άκρον άωτον είναι όταν, απαντώντας στην επίκληση του συνομιλητή του ότι η Ουκρανία βρίσκεται σε πόλεμο με τη Ρωσία, ο κ. Ντόκος παρατηρεί – προτείνοντάς τους ως εναλλακτική! (αυτό μπορώ να το καταλάβω ως βρετανικό χιούμορ) – ότι οι Ρώσοι δισεκατομμυριούχοι δεν έρχονται πλέον στην Ελλάδα, αλλά πηγαίνουν στην Τουρκία και σε άλλες χώρες. Όσοι είδαν το επίμαχο σημείο, θα συμφωνήσουν πιθανότατα ότι η διατύπωση αυτή μοιάζει να υποδεικνύει πως, εφόσον οι Ουκρανοί αναζητούν ρωσικούς στόχους, αυτοί βρίσκονται πλέον εκτός Ελλάδας, στην Τουρκία και αλλού! Ανεξάρτητα, πάντως, από το πώς θα ερμηνεύσει κανείς τη φράση, τίθεται το ερώτημα αν ένας Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας όφειλε να εισέλθει σε μια τέτοια συζήτηση με πρόσωπα που θεωρούσε ότι εκπροσωπούν ξένη κυβέρνηση.

Η δημόσια εμφάνιση του κ. Ντόκου με μαγνητοσκοπημένο μήνυμά του, εν είδει damage control, στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ χθες το βράδυ, αντί να περιορίσει τις εντυπώσεις, τις ενίσχυσε. Τη στιγμή μάλιστα που δεν υπήρξε ούτε καν υποψία για μία στοιχειώδη έκφραση συγγνώμης προς τον ελληνικό λαό για το πλήγμα που, με απόλυτη ευθύνη του Πρωθυπουργού και του Συμβούλου του της Εθνικής Ασφαλείας, υπέστη το κύρος της χώρας μας. Αντιθέτως, η προσπάθεια περιορίστηκε, ως συνήθως, σε αιτιολόγηση και δικαιολόγηση όσων συνέβησαν!

Όμως η πολιτική ευθύνη δεν σταματά στον Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας. Ο κ. Ντόκος είναι προσωπική επιλογή του Πρωθυπουργού. Η δομή μέσα στην οποία λειτουργεί είναι επίσης επιλογή του Πρωθυπουργού. Και άρα, εάν η κυβέρνηση θεωρεί ότι επρόκειτο για μια «πρωτοφανή υβριδική επίθεση», οφείλει να εξηγήσει γιατί το σύστημα προστασίας της ανώτατης πολιτικής ηγεσίας αποδείχθηκε τόσο ευάλωτο. Αν, αντίθετα, επρόκειτο απλώς για μια συνήθη επιτυχημένη εξαπάτηση, όπως οι ίδιοι οι φαρσέρ δήλωσαν κορυφώνοντας τον κυβερνητικό διασυρμό, τότε τα ερωτήματα για την επάρκεια των αξιωματούχων της κυβέρνησης και του περί αυτήν πολιτικού συστήματος, καθίστανται ακόμη πιο επιτακτικά.

Πέραν των επιχειρησιακών αδυναμιών, που τις ζήσαμε εξάλλου με τρόπο φριχτά τραγικό στη Λιβύη, η φάρσα αυτή αποκάλυψε μια συγκεκριμένη νοοτροπία. Μια ορισμένη αντίληψη η οποία αντιμετωπίζει τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, εθνικής ασφάλειας, και εθνικής κυριαρχίας περισσότερο με όρους διαχείρισης συνεπειών και damage control, παρά με όρους αποτροπής και προβολής ισχύος. Μια αντίληψη φοβική, παρακλητική και, τελικά, μαλθακή απέναντι στις προκλήσεις.

Επιμηθείς αντί Προμηθείς. Αυτός είναι ο πραγματικός διασυρμός. Γι᾽ αυτόν το διασυρμό η πολιτική ευθύνη ασφαλώς και δεν μπορεί να περιοριστεί στον Θάνο Ντόκο. Ανήκει πρωτίστως σε εκείνον που τον επέλεξε, και που οργάνωσε έτσι το σύστημα εθνικής ασφαλείας και υπεράσπισης της εθνικής κυριαρχίας της χώρας.

Τί κι αν η κυβέρνηση διατυμπανίζει ότι δεν διέρρευσαν διαβαθμισμένες πληροφορίες; Αυτό όχι μόνο δεν εξαντλεί την ουσία του ζητήματος, αλλά και σε μεγάλο βαθμό παραπλανά. Διότι η σοβαρότερη πληροφορία που μπορεί να αποκομίσει ένας αντίπαλος δεν είναι ούτε ένα απόρρητο έγγραφο ούτε μια ευαίσθητη συνομιλία. Αλλά η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο σκέπτεται, αξιολογεί και λαμβάνει αποφάσεις η πολιτική ηγεσία μιας χώρας. Είναι το να διακρίνει την πολιτική κουλτούρα της, τα αντανακλαστικά της και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται και πραγματώνει την άσκηση της εθνικής κυριαρχίας και ισχύος.

Οπότε, αν κάτι αποκάλυψε αυτή η φάρσα – διασυρμός, δεν είναι τόσο το περιεχόμενο της συνομιλίας όσο η εικόνα που εξέπεμψε η ελληνική κυβέρνηση για τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει τα θέματα εθνικής κυριαρχίας και ασφάλειας. Αυτό είναι το κρισιμότερο πολιτικό ζήτημα που αφήνει πίσω της η συγκεκριμένη υπόθεση. Ένα ζήτημα για το οποίο ασφαλώς και δεν είναι αρκετή η παραίτηση μόνον του ΣΕΑ κ. Θάνου Ντόκου.

Διότι το συγκεκριμένο γεγονός δείχνει κάτι που πολλοί επιστήμονες, όπως οι καθηγητές Γιώργος Κοντογιώργης και Γιώργος Παύλος, έχουν επισημάνει. Την ανάγκη, δηλαδή, να φύγουμε απο την κομματοκρατία η οποία μετατρέπει την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό σε άψυχο και απρόσωπο αντικείμενο πολιτικής ιδιοκτησίας ενός κόμματος που με τις ευλογίες των ξένων κέντρων εξουσίας γίνεται κυβέρνηση υποτελής σε αυτά.

Θέματα όπως ο σχεδιασμός για την άμυνα, τις διεθνείς σχέσεις, την παιδεία, την οικονομία, και ούτω καθεξής, θα έπρεπε να είναι αντικείμενο υπερκομματικού εθνικού Συμβουλίου, αμερόληπτου και ανεξάρτητου από τις ξένες πρεσβείες και τα αλλότρια κέντρα εξουσίας, το οποίο με επιστημονική αρτιότητα, πληρότητα και συνέπεια θα χαράζει τους αναλλοίωτους άξονες της εθνικής πολιτικής πρακτικής.

Δ. Τζιώτης: ο πιο άδικος φόρος που πληρώνουν οι Έλληνες είναι η διαφθορά

Από
anixneuseis
-
1

04/07/2026

ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ/STR
Το διακύβευμα που θα κρίνει το αποτέλεσμα των επόμενων εθνικών εκλογών έχει ήδη αποφασιστεί από την κοινωνία: διαφθορά ή εντιμότητα; Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της Alco στο ερώτημα «ποιο είναι για εσάς το κυρίαρχο δίλημμα των επόμενων εκλογών, σταθερότητα ή ακυβερνησία – διαφάνεια ή διαφθορά;» το συντριπτικό 64% απάντησε «διαφάνεια ή διαφθορά», ενώ μόλις το 28% θα ψηφίσει με βάση το δίλημμα «σταθερότητα ή ακυβερνησία». Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι στη ίδια έρευνα το 63% των πολιτών θα ψηφίσει στις επόμενες εκλογές για πολιτική αλλαγή και μόνο το 24% για συνέχεια της διακυβέρνησης.

Το 97% των πολιτών πιστεύει ότι στη χώρα κυριαρχεί η διαφθορά. Αυτό δεν έχει ξανασυμβεί. Η διαφθορά δεν είναι μόνο ένα ηθικό πρόβλημα. Είναι η αιτία της χρεοκοπίας, της φτωχοποίησης των Ελλήνων και το σημαντικότερο εμπόδιο για την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, την προσέλκυση επενδύσεων και τη δίκαιη ανάπτυξη της χώρας.

Για δεκαετίες πιστεύαμε ότι η Ελλάδα δεν αναπτύσσεται επειδή δεν διαθέτει αρκετούς φυσικούς πόρους, επενδύσεις ή βιομηχανία. Η πραγματικότητα, όμως, αποδεικνύεται ότι είναι διαφορετική. Οι χώρες δεν αναπτύσσονται μόνο επειδή διαθέτουν κεφάλαια. Προοδεύουν όταν διαθέτουν θεσμούς που επιτρέπουν στα κεφάλαια, στις ιδέες και στους ανθρώπους να δημιουργήσουν πλούτο. Η διαφθορά, είναι η μεγαλύτερη οικονομική ζημία που μπορεί να μπορεί να προκαλέσει ένα πολιτικό σύστημα σε μια χώρα.

Αποκαλυπτικές είναι οι δημόσιες παρεμβάσεις της Ευρωπαίας Γενικής Εισαγγελέως, οι οποίες σκιαγραφούν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για την κατάσταση του κράτους δικαίου στην Ελλάδα. Στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ χαρακτήρισε τον οργανισμό ως «ακρωνύμιο της διαφθοράς, του νεποτισμού και της πελατειακής λογικής», περιγράφοντας ένα οργανωμένο σύστημα καταστρατήγησης των ευρωπαϊκών αγροτικών ενισχύσεων, μέσω του οποίου επί σειρά ετών υπεξαιρούνταν κονδύλια που προορίζονταν για τους πραγματικούς αγρότες. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία κάνει λόγο για οργανωμένο μηχανισμό απάτης.

Αναφερόμενη στην τραγωδία των Τεμπών, η Ευρωπαία Εισαγγελέας συνέδεσε την υπόθεση με τα ευρύτερα φαινόμενα διαφθοράς και θεσμικής ανεπάρκειας, τονίζοντας με τη χαρακτηριστική φράση ότι «η διαφθορά σκοτώνει». Η επισήμανση αυτή υπενθυμίζει ότι η διαφθορά δεν αποτελεί απλώς οικονομικό έγκλημα. Μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες για την ασφάλεια και την ανθρώπινη ζωή, όταν υπονομεύει κρίσιμες δημόσιες υποδομές και μηχανισμούς ελέγχου.

Παράλληλα, η ίδια δεν έκρυψε τη δυσαρέσκειά της για τη νοοτροπία του «έτσι γίνονται τα πράγματα», ενώ επανειλημμένα επισήμανε ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία προσέκρουσε σε συνταγματικές διατάξεις που δεν της επιτρέπουν να διερευνήσει πλήρως πιθανές ευθύνες πολιτικών προσώπων. Κατά την άποψή της, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δημιουργεί σοβαρά εμπόδια στην αποτελεσματική διερεύνηση υποθέσεων που αφορούν την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης

Η τελευταία Έκθεση του ΟΟΣΑ για την Εμπιστοσύνη στους Δημόσιους και Δημοκρατικούς Θεσμούς αποτυπώνει μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα. Είναι η πρώτη φορά από τη Μεταπολίτευση και μετά που οι σχετικές εκθέσεις του ΟΟΣΑ καταγράφουν τόσο βαθιά κρίση εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους δημοκρατικούς θεσμούς στην Ελλάδα. Η Ελλάδα βρίσκεται αισθητά κάτω από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ σχεδόν σε όλους τους βασικούς δείκτες εμπιστοσύνης, γεγονός που αποκαλύπτει ότι η δυσπιστία των πολιτών αγγίζει πλέον το σύνολο της θεσμικής λειτουργίας της χώρας.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Η εμπιστοσύνη προς το Κοινοβούλιο υποχωρεί στο 25%, από 32% στην προηγούμενη μέτρηση. Η εμπιστοσύνη προς τα πολιτικά κόμματα καταρρέει μόλις στο 15%, ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ. Αντίστοιχα, η εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη μειώνεται στο 39%, από 47%, ενώ η Αστυνομία συγκεντρώνει μόλις 44%. Ακόμη πιο δραματική είναι η εικόνα για τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, τα οποία απολαμβάνουν την εμπιστοσύνη μόλις του 19% των πολιτών, ποσοστό που αποτυπώνει μια πρωτοφανή κρίση αξιοπιστίας.

Η διαφθορά έχει ανυπολόγιστο κόστος

Σύμφωνα με εκτιμήσεις που έχουν δημοσιοποιηθεί από τον διεθνή οργανισμό Transparency International Greece και έχουν αναπαραχθεί από διεθνείς αναλύσεις, το συνολικό οικονομικό κόστος της διαφθοράς στην Ελλάδα προσεγγίζει τα 14 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Σύμφωνα δε με ανεξάρτητους εκτιμητές, σήμερα υπερβαίνει το 10% του ΑΕΠ. Το κόστος της διαφθοράς αποτελεί τον ακριβότερο και πιο άδικο φόρο που πληρώνουν οι Έλληνες πολίτες.

Η πρώτη και σημαντικότερη πηγή αυτού του κόστους είναι οι δημόσιες συμβάσεις και τα δημόσια έργα. Το κράτος αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή αγαθών και υπηρεσιών σε μια οικονομία. Όταν οι διαγωνισμοί είναι πραγματικά ανταγωνιστικοί, το Δημόσιο αποκτά καλύτερη ποιότητα με χαμηλότερο κόστος. Όταν όμως οι διαδικασίες αλλοιώνονται από φωτογραφικούς όρους, περιορισμένο ανταγωνισμό ή αδιαφανείς πρακτικές, το αποτέλεσμα είναι διαφορετικό.

Το Δημόσιο πληρώνει ακριβότερα, οι πολίτες λαμβάνουν χαμηλότερης ποιότητας υπηρεσίες και το κόστος συντήρησης των έργων αυξάνεται τα επόμενα χρόνια. Έτσι, η αρχική υπερκοστολόγηση μετατρέπεται σε μια μόνιμη επιβάρυνση για τα δημόσια οικονομικά. Τα τελευταία 6 χρόνια έχουν δοθεί 12 δις σε απευθείας αναθέσεις και 8 δις σε διαγωνισμούς με μόνο έναν συμμετέχοντα. Εκτιμάται ότι μόνο από αυτή την κατηγορία οι απώλειες ανέρχονται σε 5 δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο.

Η δεύτερη μεγάλη πηγή ζημίας είναι η λειτουργία της δημόσιας διοίκησης. Η γραφειοκρατία δεν αποτελεί απλώς μια καθημερινή ταλαιπωρία για τους πολίτες. Είναι ένας μηχανισμός που μειώνει την παραγωγικότητα ολόκληρης της οικονομίας. Κάθε μήνας καθυστέρησης σε μια άδεια, κάθε πολύπλοκη διαδικασία, κάθε αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων αυξάνει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων. Χιλιάδες εργατοώρες αφιερώνονται όχι στην παραγωγή νέου πλούτου αλλά στην αντιμετώπιση διοικητικών εμποδίων. Όσο πιο αργές και αδιαφανείς είναι οι διαδικασίες, τόσο περισσότερος χώρος δημιουργείται για πελατειακές σχέσεις και αθέμιτες παρεμβάσεις. Η οικονομία γίνεται λιγότερο παραγωγική και λιγότερο ανταγωνιστική. Το ρουσφέτι δεν είναι μία ανώδυνη  πολιτική συνήθεια, μας κοστίζει χρυσάφι.

Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και η Δικαιοσύνη. Μια σύγχρονη οικονομία δεν λειτουργεί μόνο με κεφάλαια και επενδύσεις. Λειτουργεί με βάση την εμπιστοσύνη ότι οι κανόνες εφαρμόζονται γρήγορα και ισότιμα. Όταν μια εμπορική διαφορά χρειάζεται πέντε ή επτά χρόνια για να επιλυθεί, η καθυστέρηση μετατρέπεται σε οικονομικό κόστος. Οι επιχειρήσεις αναβάλλουν επενδυτικές αποφάσεις, οι τράπεζες ενσωματώνουν μεγαλύτερο κίνδυνο στο κόστος χρηματοδότησης και οι επενδυτές ζητούν υψηλότερες αποδόσεις για να αντισταθμίσουν την αβεβαιότητα. Η αργή απονομή της δικαιοσύνης δεν πλήττει μόνο την έννομη τάξη. Μειώνει την ανταγωνιστικότητα της χώρας. Η έλλειψη εμπιστοσύνης στη Δικαιοσύνη από τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών και των επενδυτών έχει ανυπολόγιστο κόστος για όλους μας.

Οι επενδύσεις αποτελούν ίσως το μεγαλύτερο θύμα της διαφθοράς. Οι διεθνείς επενδυτές δεν εξετάζουν μόνο τους φορολογικούς συντελεστές ή το εργατικό κόστος. Αξιολογούν τη θεσμική αξιοπιστία μιας χώρας. Εξετάζουν αν οι κανόνες εφαρμόζονται ισότιμα, αν οι αδειοδοτήσεις ολοκληρώνονται έγκαιρα και αν οι αποφάσεις λαμβάνονται με διαφάνεια. Όταν επικρατεί η εντύπωση ότι οι προσωπικές γνωριμίες υπερισχύουν των θεσμών, αυξάνεται το επενδυτικό ρίσκο. Το αποτέλεσμα δεν είναι μόνο λιγότερα επενδυτικά κεφάλαια. Είναι εργοστάσια που δεν κατασκευάζονται, ερευνητικά κέντρα που δεν δημιουργούνται, νέες επιχειρήσεις που δεν ιδρύονται και χιλιάδες θέσεις εργασίας που δεν εμφανίζονται ποτέ.

Η διαφθορά επηρεάζει ακόμη και τη φορολογική συμμόρφωση. Η προθυμία των πολιτών να πληρώνουν τους φόρους τους εξαρτάται και από το κατά πόσο θεωρούν ότι το κράτος λειτουργεί με ίσους κανόνες για όλους. Όταν κυριαρχεί η πεποίθηση ότι κάποιοι απολαμβάνουν προνομιακή μεταχείριση ή ότι η διαφθορά παραμένει ατιμώρητη, υπονομεύεται η εμπιστοσύνη προς το φορολογικό σύστημα. Η φοροδιαφυγή δεν είναι μόνο αποτέλεσμα υψηλών φορολογικών συντελεστών. Είναι συχνά και αποτέλεσμα θεσμικής δυσπιστίας. Όσο μειώνεται η εμπιστοσύνη, τόσο δυσκολότερα το κράτος συγκεντρώνει τους πόρους που χρειάζεται για να χρηματοδοτήσει ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες.

Υπάρχει όμως και μια μορφή διαφθοράς που σπάνια αποτυπώνεται στους οικονομικούς δείκτες. Είναι η διαφθορά της αναξιοκρατίας. Όταν οι καλύτερες ιδέες δεν επιβραβεύονται, όταν οι ικανότεροι άνθρωποι δεν προχωρούν και όταν οι αποφάσεις λαμβάνονται με κριτήριο τις διασυνδέσεις αντί της αξίας, η χώρα χάνει το σημαντικότερο κεφάλαιό της: το ανθρώπινο δυναμικό της. Νέοι επιστήμονες εγκαταλείπουν την Ελλάδα, καινοτόμες επιχειρήσεις επιλέγουν άλλες χώρες και η παραγωγικότητα παραμένει χαμηλότερη από τις πραγματικές δυνατότητες της οικονομίας. Η μεγαλύτερη ζημία της διαφθοράς είναι ο πλούτος που δεν δημιουργείται ποτέ. Το κόστος του Grexit δεν συμπεριλαμβάνεται στα 14 δισεκατομμύρια που χάνονται κάθε χρόνο.

Η διαφθορά λειτουργεί σαν μια αλυσίδα. Κάθε κρίκος δημιουργεί τον επόμενο. Όλα αυτά τα χρήματα από τους φόρους που πληρώνει ο ελληνικός λαός σπαταλούνται κάθε μέρα. Το άθροισμά τους είναι το αποτέλεσμα πολλών διαφορετικών μορφών οικονομικής ζημίας που λειτουργούν ταυτόχρονα: υπερκοστολογημένων δημοσίων συμβάσεων, χαμένων επενδύσεων, μειωμένης παραγωγικότητας, ακριβότερης χρηματοδότησης, χαμηλότερης φορολογικής συμμόρφωσης και αναποτελεσματικής αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού. Με απλά λόγια, η διαφθορά είναι ένας αόρατος φόρος που πληρώνει καθημερινά κάθε πολίτης, είτε το αντιλαμβάνεται είτε όχι.

Η Ηθική Επανάσταση

Η διαφθορά δεν αποτελεί απλώς παραβίαση του νόμου. Είναι έγκλημα εις βάρος του ελληνικού λαού. Ένας αρρωστημένος μηχανισμός που παραμορφώνει τη λειτουργία της οικονομίας. Η Νέα Μεταπολίτευση είναι η μεγάλη ιστορική αλλαγή που έχει ανάγκη η Ελλάδα για να αφήσει πίσω της οριστικά το μοντέλο που οδήγησε στη θεσμική παρακμή και την οικονομική χρεοκοπία.

Κάθε μεγάλη αλλαγή στην ιστορία ξεκινά από τον επαναπροσδιορισμό των μέχρι τότε κυρίαρχων αξιών. Η Ελλάδα χρειάζεται μια πραγματική Ηθική Επανάσταση. Η Ηθική Επανάσταση δεν είναι απλώς μια μάχη εναντίον της διαφθοράς. Είναι η απόφαση μιας χώρας να αντικαταστήσει την οικονομία των προνομίων με την οικονομία της αξιοκρατίας, την πολιτική της συναλλαγής με την πολιτική της εμπιστοσύνης και την ανάπτυξη των λίγων με την ευημερία των πολλών. Γιατί η πρόοδος αναπτύσσεται εκεί όπου οι θεσμοί επιτρέπουν στους ανθρώπους να δημιουργούν περισσότερες ευκαιρίες και ένα καλύτερο μέλλον για όλους.

Κάθε ευρώ που εξοικονομείται από τη διαφθορά μπορεί να αξιοποιηθεί σε καλύτερα σχολεία, ισχυρότερο σύστημα υγείας, χαμηλότερους φόρους, περισσότερες επενδύσεις και υψηλότερους μισθούς.

Η Ηθική Επανάσταση είναι μια νέα αναπτυξιακή στρατηγική για την Ελλάδα. Η επιλογή της διαφάνειας απέναντι στην αδιαφάνεια, της αξιοκρατίας απέναντι στις πελατειακές σχέσεις, του πραγματικού ανταγωνισμού απέναντι στα προνόμια και της εμπιστοσύνης απέναντι στον κυνισμό. Είναι η σημαντικότερη αναπτυξιακή μεταρρύθμιση που μπορεί να υλοποιηθεί, εάν αποφασίσουμε να προχωρήσουμε μπροστά όλοι μαζί. Το συντριπτικό 64% των πολιτών που απαντά ότι το κυρίαρχο δίλημμα των επόμενων εκλογών είναι η επιλογή ανάμεσα στη διαφάνεια και τη διαφθορά έχει κάνει το πρώτο μεγάλο βήμα.

slpress.gr

 

Η ΕΛΛΑΣ ΤΩΝ ΑΠΛΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΕΣ,ΑΝΘΕΛ-ΛΗΝΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ

Από
anixneuseis
-
11

 

Γράφει ο Επίλαρχος ε.α ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΛΜΠΑΝΗΣ.

Παρακολουθήσας προσφάτως δύο ανεξάρτητα αλλήλων ΕΘΝΙΚΑ γεγο-νότα ομολογώ ότι το μέν ένα μοί έκαμεν να αισθανώ Εθνικήν έπαρσιν και τήν βεβαιότητα ότι ευτυχώς υπάρχουν εισέτι πραγματικοί ΕΛΛΗΝΕΣ

εντός τής Ελληνικής Επικρατείας τό δε έτερον μοί επεβεβαίωσεν καθ’ ομολογίαν τών ιδίων ότι κυβερνώμεθα δυστυχώς υπό ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ,

ΑΝΘΕΛΛΗΝΩΝ καί ΥΠΟΤΕΤΑΓΜΕΝΩΝ ΕΙΣ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ.

1.ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ.Είδομεν εις όλα τά Κανάλια TV και εις τήν συνοικίαν τών Αθηνών ΚΑΛΗΘΕΑ να καίγηται εις τον 2ον όροφον Πολυκατοικίας το διαμέρισμα μίας ηλικιωμένης πραγματικής ΕΛΛΗΝΙΔΟΣ η οποία διά να σωθή είχεν εξέλθει εις το μπαλκόνι τού διαμερίσματος και από κάτω μία ομάς ΕΛΛΗΝΩΝ να τήν καλούν να πηδήξη και να βάζουν όλοι των πλεξίδα τά χέρια των.Καί η ηλικιωμένη πραγματική ΕΛΛΗΝΙΣ μή διστάσα αφού βγάζει από τον ιστόν τήν ΕΛΛΗΝΙΚΗΝ ΣΗΜΑΙΑΝ πού ήτο αναπεπταμένη εις το μπαλκόνι της καί κρατώντας την πηδά εις το κενόν!!.Θεού θέλοντος σώζεται με τήν ΕΛΛΗΝΙΚΗΝ ΣΗΜΑΙΑΝ σφιχτά εις το χέρι και ευχαριστεί.Οι διασώσαντες κάποιοι ευτυχώς μ’ ελαφρά τραύματα ανακράζουν πανευτυχείς ΖΗΤΩ και ακουμβούν κι’ αυτοί τήν ΕΛΛΗΝΙΚΗΝ ΣΗΜΑΙΑΝ.

Η υπερήφανος αυτή ΕΛΛΗΝΙΣ δέν εκοίταξεν μόνον πώς αυτή να διασω-θή αλλά πώς εξ ίσου να διασώση και τήν ΕΛΛΗΝΙΚΗΝ ΣΗΜΑΙΑΝ από τήν φωτιάν.Τόση αγάπη πρός τήν ΕΛΛΗΝΙΚΗΝ ΣΗΜΑΙΑΝ,τόσον θάρρος και τόσον υψηλόν αίσθημα Εθνικής ευθύνης να τήν προφυλάξη απο τήν φωτιάν.Μάς έκαμεν όλους τούς πραγματικούς ΕΛΛΗΝΑΣ υπερηφάνους διότι υπάρχουν και ΦΙΛΕΛΛΗΝΕΣ,ΑΝΘΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ πού ουδεμίαν σχέσιν έχουν με τήν ΕΛΛΑΔΑ ώς ευθύς αμέσως κατωτέρω οί ίδιοι διά των πράξεών των το αποδεικνύ-ουν.ΖΗΤΩ ΑΘΑΝΑΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΗ.

Σημείωσις;:Πλήν ενός Καναλιού και συγκεκριμένως τό ΟΡΕΝ ουδέν έτερον εσχολίασεν και ετίμησεν τήν υψηλήν και γενναίαν αυτήν πράξιν τής ΕΛΛΗΝΙΔΟΣ με τήν ΕΛΛΗΝΙΚΗΝ ΣΗΜΑΙΑΝ.

ΑΙΔΩΣ ΚΥΡΙΟΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΩΝ ΚΑΝΑΛΙΩΝ.

2ονΦΙΛΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ,ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΟΜΜΑΤΟΚΡΑΤΙΑ,.

Αναγιγνώσκω εις τήν εγκυροτάτην εφημερίδα ΕΣΤΙΑ Φύλλον 28ης Ιουνίου 2026 τά εξής εξόχως ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΚΑ:

«Ευρεθέντες εις τήν ΣΟΦΙΑΝ οι ΥΠΕΞ Ελλάδος Γ.Γεραπετρίτης και Τουρκίας Χακάν Φιντάν ο Ελλην ΥΠΕΞ Γεραπετρίτης ηκούσθη να λέγη πρός τόν Τούρκον Φιντάν.

Σέ παρακαλώ ν’ αναβάλης τήν κατάθεση τού Νόμου περί Γαλάζιας Πατρίδος μετά τίς Ελληνικές Εκλογές.Καί συνεχίζει η εφημερίς.Η φράσις αυτή μεταφέρεται από τρείς απολύτως διασταυρωμένες και έγκυρες Διπλωματικές πηγές,αποδίδει μέ ακρίβεια το κλίμα και τήν ουσία τής πρόσφατης παρασκηνιακής συναντήσεως τού Ελληνος ΥΠΕΞ Γεραπετρίτη με τον Τούρκον ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν στην Σόφια τής Βου-λγαρίας.Δέν επρόκειτο διά μίαν συζήτησιν αρχών αλλά μία παράκλησιν πολιτικής επιβιώσεως τής Ελληνικής Κυβερνήσεως τού Κυρ.Μητσοτάκη.

Εάν αυτός ο Νόμος περί Γαλάζιας Πατρίδος τής Τουρκίας ενεφανίζετο πρό των εκλογών θα ήτο ένα ακόμη κτύπημα διά τον Κυριάκον Μητσο–τάκην εις τά Εθνικά θέματα.Καί συνεχίζει η αρθρογράφος τής «ΕΣΤΙΑΣ» .

Μή παροράται ότι ο Αντ.Σαμαράς καίτοι πρώην πρωθυπουργός καίτοι αρχηγός τής Ν.Δ διεγράφη επειδή εις συνέντευξίν του κατέκρινεν τον ΥΠΕΞ Γ.Γεραπετρίτην δια πολλάς υποχωρήσεις πρός τήν Τουρκίαν μεταξύ των οποίων  .

(1) Διά υπόκλισιν εντός τού Μαξίμου εις τον Ερντογάν.(Βλ.Φωτ)

(2).Διά τάς γενομένας δηλώσεις τού Γεραπετρίτη «Δέν με νοιάζει άν θά κατηγορηθώ για Εθνική μειοδοσία»

(3).Παρομοίως υπό τού ιδίου «Είμαι φιλέλληνας».

Επίσης η «ΕΣΤΙΑ» φέρει εις φώς πληροφορίας ότι ο Ελλην ΥΠΕΞ Γ.Γερα-πετρίτης έλεγεν εις τούς Τούρκους «ότι μόνον μαζί του θα εύρουν λύσιν» και εκατηγόρει εις υπουργούς τής Κυβερνήσεως τής Ν.Δ τόν προκάτοχόν του Ν.Δένδια ότι υπονομεύει τήν προσέγγισιν με τήν Τουρκίαν και τον Κυρ.Μητσοτάκη.!!!

Τώρα βλέπομεν να έρχηται ο ΥΠΕΞ Γεραπετρίτης να παρακαλή τον Τούρκον ΥΠΕΞ Φιντάν ΟΧΙ ΝΑ ΜΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΤΟΝ ΝΟΜΟΝ ΠΕΡΙ ΓΑΛΑΖΙΑΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ ΩΣ ΩΦΕΙΛΕΝ ΚΑΙ ΘΑ ΕΔΕΙ ΝΑ ΕΧΗ ΠΡΑΞΕΙ ΩΣ ΥΠΕΞ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΛΛΑ ΝΑ ΜΕΤΑΘΕΣΗ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΕΣΙΝ ΤΟΥ ΜΕΤΑ ΤΑΣ ΕΚΛΟΓΑΣ ΩΣΤΕ ΜΗ ΘΗΓΗ Ο ΚΥΡ.ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΕΙΣ ΤΑ ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ.Ολα λοιπόν πώς να μή θηγή το κόμμα τής Ν.Δ (Κυρ.Μητ-σοτάκη) και Γαία πυρί μειχθήτω η ΕΛΛΑΣ.Να κερδίσωμεν τάς εκλογάς και μετά καταθέστε τον Νόμον Τούρκοι διεκδικώντας το ήμισυ τού Αιγαίου.!!!

Αιδώς και μόνον Αιδώς Γεραπετρίτη θ’ ανέκραζεν ο Αγαμέμνων πρό τού ΥΠΕΞ.Καί επειδή δέν ευρίσκεται εν ζωή διά να σάς το είπη σπεύδει η τάπεινότης μου να υπενθυμίση τήν δήλωσίν σας κ.Γεραπετρίτη ότι είσθε «ΦΙΛΕΛΛΗΝΑΣ» καί ότι τώρα ζητών από τήν Τουρκίαν να καταθέση τον Νόμον Περί Γαλάζιας Πατρίδος μετά τάς εκλογάς αφ’ εαυτού γίγνεσθε αυτομάτως και ΑΝΘΕΛΛΗΝ επειδή ώς εδηλώσατε δέν σάς νοιάζει άν σάς πούν «Εθνικόν μειοδότην».Τό άν είσθε Εθνικός μειοδότης άς το κρίνη επί τέλους ένας Εισαγγελικός λειτουργός και όσοι Ελληνες ψηφοφόροι τοίς νούν έχουσιν αγαπούν τήν πατρίδα των διότι εγώ προσωπικώς αντιτίθεμαι σφόδρα εις τήν ύπαρξιν κομμάτων εις το Πολίτικόν μας Σύστημα υιοθετών πλήρως τήν ρήσιν τού Σωκράτους  ««,..εν η έφη οι άρχοντες μεθ’ εταιρείας καθίστανται η πόλις ανομείται δηλ.από τήν στιγμήν πού εγένοντο εταιρείαι (κόμματα) και απ’ αυτά ορίζονται οι άρχοντες παύει να υπάρχη Δημοκρατία και η Χώρα Διοικείται κακώς..» (Ανθολ.Στοβαίου ΜΓ81) και απόρροια τούτου τού κομματικού Συστήματος πάλιν κατά Ισοκράτην πρός Νικοκλέα πργ.14 «Είναι φρικτόν και φοβερόν οι χειρότεροι να κυβερνούν τούς καλυτέρους και οι ανοητότεροι να δίδουν διαταγάς εις τούς σωφρο-ζνεστέρους».

Ηρακλής Γωνιάδης: η σιωπή των Αμνών, ο χρυσός των Λύκων

Από
anixneuseis
-
0

του Δρ. Ηρακλή Γωνιάδη, Οικονομολόγου

Από το «κρείττον το σιγάν» («καλύτερα να σιωπάς» αντί να αερολογείς ή να «πέρδεσαι») των αρχαίων Ελλήνων, μέχρι τη «σιωπή είναι χρυσός» των νεοελλήνων-ακόμη και όταν γνωρίζουν ότι δεν υπηρετεί την αλήθεια, η Δημοκρατία που μας κληροδότησαν κατέληξε σε μια «πορεία θανάτου» της κοινωνίας μας προς μεγάλη τέρψη της εγχώριας αγέλης Λύκων και των εντολέων τους. Όταν η σιωπή γίνεται τρόπος ζωής, η κοινωνική πρόοδος τελματώνεται εγκλωβισμένη στη λογική των επιδοτήσεων («καθρεφτάκια σε ιθαγενείς») και εξαρτήσεων, αντί της διεκδίκησης μιας αξιόλογης και στρατηγικά σημαντικής θέσης για τη χώρα στην αλυσίδα της αξίας. Όταν οι άλλοι παίρνουν την αξία εκείνο που της μένει είναι η αλυσίδα!

Συνένοχοι ή δηλοί, ζώντας παθητικά, φοβισμένα ή παραιτημένα, συνθέσαμε ένα περιβάλλον στο οποίο η σιωπή των πολλών έγινε ο χρυσός των λίγων που ωθούν τη χώρα σε νέα σκλαβιά χάριν της δικής τους οικονομικής ασυδοσίας. Μια σιωπή των Αμνών η οποία, αντί για την απλή απουσία αντίδρασης, συνιστά μοιρολατρική αποδοχή ενός καθεστώτος («δεν αλλάζει τίποτα») και συμβιβασμού με τον φόβο ότι η φωνή έχει κόστος (βλ. περίπτωση του καθηγητή Δ. Κούβελα με το εμβόλιο mRNA της Pfizer, της κ. Τυχεροπούλου με τον ΟΠΕΚΕΠΕ κλπ.), κόπωση λόγω των συνεχών κρίσεων, υποσχέσεων και διαψεύσεων και, τελικά, επιλογή μιας δύσκολης ατομικής ζωής από τη αμφίβολη συλλογική επιβίωση.

Οι «Λύκοι», που χωρίς φόβο πια κυκλοφορούν στο φως της ημέρας, είναι μια συντονισμένη μειοψηφία κουστουμάτων η οποία καθορίζει την πορεία της ανοργάνωτης πλειοψηφίας με στρατηγική χωρίς συναίσθημα και δεξιότητες αξιοποίησης κενών, αδυναμιών και σιωπών! Μια οργανωμένη αγέλη κινούμενη σαν κοπάδι με κοινό στόχο και καθόλου τυχαία ιεραρχία, παίρνοντας ενέργεια από την αδράνεια/παθητικότητα των πολλών. Ο «χρυσός» τους δεν αφορά μόνο στην οικειοποίηση  του κρατικού πλούτου, αλλά και στην αδιαμφισβήτητη εξουσία τους, στον έλεγχο των πληροφοριών (βλ. συστημικά μέσα ενημέρωσης και στρατευμένους δημοσιογράφους) και της αγοράς, στη διαμόρφωση ενός αφηγήματος χωρίς αντίλογο και στη μετατροπή της παθητικότητάς μας σε κέρδη.

Ως Αμνοί

  1. Σιωπήσαμε σαν είδαμε το χρέος των εγχώριων τραπεζών προς τις δανείστριές τους, των σπουδαιοφανών εταίρων μας (Γερμανίας, Γαλλίας, Βελγίου κ.ά.), να βαφτίζεται κρατικό και να «πέφτει» στις πλάτες μας. Ακόμη και όταν οι κυβερνήσεις μας τις έθεσαν υπό το καθεστώς αναβολής του φόρου χωρίς να αναβληθεί ποτέ η διανομή τοκογλυφικών «κερδών» προς τους μετόχους τους.
  2. Σιωπήσαμε για τα επώδυνα μνημόνια και την υπαγωγή ημών ως «τεμπέληδων» σε καθεστώς επιτήρησης αποικιοκρατών που μας θεωρούν λάφυρο εξευμενισμού της Τουρκίας η οποία πλασάρεται σαν ο μέγας προστάτης της περιοχής και εξυπηρέτησης των συμφερόντων «φίλων τε και συμμάχων» μας, μετά από τα δικά της.
  3. Σιωπήσαμε για το σκάνδαλο Novartis (2018), αποκαλυπτικό του τρόπου με τον οποίο οι πολυεθνικές εταιρίες φαρμάκων (όπως και η Pfizer) εξαγοράζουν συνειδήσεις πολιτικών και γιατρών. H υπόθεση για τα πολιτικά πρόσωπα να έχει κλείσει αλλά να λιμνάζει για τους μάρτυρες στα γρανάζια της ελληνικής δικαιοσύνης χωρίς ουσιαστική απόδοση ευθυνών κάποιων που έπρεπε να είναι φυλακή.
  4. Σιωπήσαμε για την υπόθεση των υποκλοπών (Predatorgate, 2022) η οποία έδειξε ότι ακόμη και πολιτικοί αρχηγοί και δημοσιογράφοι παρακολουθούνταν, με την κυβερνητική εκδοχή να αλλάζει πολλές φορές και την υπόθεση να έχει στηλιτευθεί από τη διεθνή δημοσιογραφική έρευνα. Κατασκοπεία που δεν αφορούσε στην εθνική ασφάλεια αλλά στην ανασφάλεια του καθεστώτος Μητσοτάκη.
  5. Σιωπήσαμε για την τραγωδία των Τεμπών (Φεβρουάριος 2023) με τους 57 νεκρούς, το οποίο αποκάλυψε μια κρατική μηχανή γνώστρια μεν των-από ετών- κινδύνων του (υποστελεχωμένου) σιδηροδρομικού δικτύου, αδιάφορη δε για την προστασία της ζωής μας. Οι πολυετείς μάχες για τον έλεγχο της σύμβασης 717 της ΕΡΓΟΣΕ (δηλαδή, ποιος θα διαχειριστεί τα «φράγκα») αποτελούν τη βασική αιτία ολοκλήρωσης του εγκλήματος και όχι της εγκατάστασης των συστημάτων ασφαλείας..
  6. Σιωπήσαμε για τις καταγγελίες για απάτες στις επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ (2023-2024) οι οποίες έδειξαν πόσο βαθιά μπορεί να φτάσει ένα δίκτυο πλασματικών δικαιούχων μέσα στον κρατικό μηχανισμό, με πολιτικά πρόσωπα να βρίσκονται στο κέντρο των (κατευθυνόμενων) ερευνών ώστε να «πέσουν στα μαλακά» όσοι από τις μαριονέττες τους δικάζονται. Λέτε να είναι το τελευταίο σκάνδαλο;

Στο τέλος, δεν έμεινε κανείς να μιλήσει για μας

Παρότι δεν έμεινε κανείς να μιλήσει για μας, πως μπορεί να σπάσει δια παντός αυτός ο φαύλος κύκλος ή η δίνη που μας καταπίνει ως άτομα και ως κοινωνία χωρίς τη συνειδητοποίηση ότι η ισχύς βρίσκεται στον μεγάλο μας αριθμό και όχι στη σιωπή μας; Ούτε οι εξορκισμοί, ούτε και οι προσευχές, ή κάποιος σωτήρας, μπορούν να ανακόψουν τη πορεία της οικονομικής και πολιτιστικής μας εξόντωσης. Μόνο με την αφύπνιση των Αμνών, την ένωση των διάσπαρτων κοπαδιών και τη συνεργασία για τη διεκδίκηση διαφάνειας και δίκαιης κατανομής του πλούτου είναι δυνατή η αναστροφή του σε ενάρετο κύκλο όπου κάθε γεγονός θα ενισχύει θετικά το επόμενο δημιουργώντας μια αλυσίδα αμοιβαίας βελτίωσης.

Δεν πάει άλλο

Για να μην αναρωτηθούμε ξανά «για ποιον κτυπά η καμπάνα», έχουμε χρέος να

  • Ξεκινήσουμε από την προτροπή του Γκάντι «γίνε εσύ η αλλαγή που θέλεις για τον κόσμο», δίνοντας τέλος στη σιωπή με τον «θόρυβο της ψήφου». Αυτό σημαίνει να βγούμε από το μαντρί ψηφίζοντας πρωτόβγαλτους του κόμματος προτίμησής μας ή και «παρθένα» κόμματα, πετώντας τους «έμπειρους» διαδρομιστές, «κουμπάρους» ή ρουσφετολόγους, στο καναβάτσο της ιστορίας. Τούτο, προκειμένου να κερδηθεί χρόνος μέχρι να «διαβρωθούν» και οι νέοι εκπρόσωποί μας, αλλά, κυρίως, για τη νέα ανασύνταξη των Αμνών σε ενιαίο κοπάδι που θα υποχρεώσει τους Λύκους σε υποχώρηση. Μια ψήφος η οποία θα ανακόψει, κατ’ αρχήν, την ορμή τους διεκδικώντας ανεξάρτητη δικαιοσύνη, ελεύθερο και πολυφωνικό δημοσιογραφικό τοπίο, ισχυρή κοινωνία πολιτών αρκετά ενημερωμένων ώστε να μην μπερδεύουν τη διαφήμιση (π.χ., PosoKanei.gov.gr) με την πληροφόρηση ή τις «αλήθειες» των καλικάντζαρων (trolls) του ίντερνετ.
  • Συνταχθούμε με φωνές οι οποίες σπάνε τον κανόνα όπως ερευνητών δημοσιογράφων, πολιτών και ακτιβιστών, νέων που μεταναστεύουν λόγω προσβολής της νοημοσύνης και εξάντλησης της υπομονής τους. Η αντίσταση υπάρχει, μένει να ενώσουμε τα κομμάτια της καθώς τα κοινά μας συμφέροντα είναι μεγαλύτερα από τις κομματικές μας διαφορές!
  • Μπλοκάρουμε το παιχνίδι των Λύκων (ενδημούν σε όλες τις κοινωνίες) το οποίο παίζουν με τρεις επιθετικούς: την αργή και αλα καρτ δικαιοσύνη για αδικήματα πολιτικού ενδιαφέροντος, τον τηλεοπτικό χώρο και την ιδιοκτησία καναλιών συνδεόμενων στενά με κρατικές συμβάσεις, και τον «γκολτζή» τους, το ρουσφετολογικό εκλογικό σύστημα.

Τελικά, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πόσοι Λύκοι υπάρχουν στην πολιτική, αλλά για πόσο ακόμη τα πρόβατα θα αποδέχονται τη σιωπή ως τρόπο επιβίωσης αντί να τη μετατρέψουν σε φωνή δημοκρατίας προσερχόμενοι στις κάλπες για να «κράξουν» όλους αυτούς που τους απομυζούν! Τι άλλο μας μένει αν όχι να κραυγάσουμε με την ψήφο μας σηματοδοτώντας το τέλος της σιωπής; Από το να αφήσουμε τους μικρούς μας βοσκότοπους και, ομονοώντας, να προσέλθουμε στην κάλπη για να θορυβηθούν οι ολιγάρχες και οι «συν αυτώ», χωρίς να περιμένουμε το επόμενο έγκλημα ή σκάνδαλο;

Δεν χρειάζεται να γίνουμε ήρωες αλλά ενεργοί πολίτες συνειδητοποιώντας ότι η αδιαφορία μας είναι επικινδυνότερη από τη χειρότερη κυβέρνηση. Ότι η δύναμη βρίσκεται στον μεγάλο μας αριθμό και όχι στη σιωπή μας η οποία ανέκαθεν υπήρξε ο μεγαλύτερος σύμμαχος των Λύκων. Ο πλούτος τους δεν αυγατίζει μόνο από όσα υφαρπάζουν, αλλά και από όσα οι Αμνοί παραιτούνται να διεκδικήσουν. Διεκδικώντας τη χαμένη μας αξιοπρέπεια μαζί με την εκπλήρωση του χρέους μας απέναντι στις νέες και επερχόμενες γενιές, μα και με δεδομένο ότι κάθε ψήφος μετρά, Ψηφίστε γιατί χανόμαστε!

1776–2026: Η Αμερική που κέρδισε τον κόσμο και έχασε τον εαυτό της

Από
anixneuseis
-
2

 Επιμέλεια:

Σήμερα, 4 Ιουλίου 2026, οι Ηνωμένες Πολιτείες γιορτάζουν τα 250 χρόνια από τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας. Θα υπάρξουν παρελάσεις, πυροτεχνήματα, λόγοι για την ελευθερία, αναφορές στους Πατέρες του Έθνους, σημαίες, ύμνοι, στρατιωτικές τελετές και όλη η τελετουργία μιας αυτοκρατορίας που ακόμη θέλει να βλέπει τον εαυτό της ως υπόσχεση προς την ανθρωπότητα. Οι επίσημοι εορτασμοί του λεγόμενου America250 αφορούν την 250ή επέτειο της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, στις 4 Ιουλίου 2026.

Όμως η επέτειος αυτή έρχεται σε μια στιγμή παράξενη. Η Αμερική γιορτάζει τα 250 χρόνια της ως δύναμη βαθιά διχασμένη. Ακόμη και ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται η επέτειος έχει γίνει μέρος του πολιτισμικού πολέμου. Σύμφωνα με το Reuters, φορτηγά-κινητά μουσεία που συνδέονται με τον Ντόναλντ Τραμπ και τους εορτασμούς των 250 χρόνων προωθούν μια θρησκευτικά φορτισμένη εκδοχή της αμερικανικής ιστορίας, προκαλώντας αντιδράσεις για χριστιανικό εθνικισμό, απλοποίηση της ιστορίας και αποσιώπηση θεμάτων όπως η δουλεία.

Η Αμερική δεν διαφωνεί πια μόνο για το μέλλον της. Διαφωνεί και για το παρελθόν της. Δεν ξέρει αν πρέπει να γιορτάσει τον εαυτό της ως έθνος ελευθερίας ή να τον δικάσει ως έθνος κατάκτησης. Δεν ξέρει αν είναι ακόμη μία ενιαία πολιτική κοινότητα ή ένα σύνολο αντιμαχόμενων φυλών, τάξεων, ταυτοτήτων και συμφερόντων. Δεν ξέρει αν ο Τραμπ είναι ατύχημα, σύμπτωμα ή φυσική συνέπεια. Και ίσως αυτό είναι το βαθύτερο ερώτημα της επετείου: τι ακριβώς γιορτάζει μια χώρα όταν δεν συμφωνεί πια για το ποια είναι;

Η σημερινή αμερικανική παρακμή δεν είναι απλή κατάρρευση. Δεν σημαίνει ότι οι ΗΠΑ έπαψαν να είναι ισχυρές. Παραμένουν στρατιωτική υπερδύναμη, τεχνολογικό κέντρο, οικονομικός γίγαντας, πολιτισμική μηχανή παγκόσμιας επιρροής. Αλλά η ισχύς δεν είναι μόνο αριθμοί. Είναι συνοχή. Είναι πίστη. Είναι θεσμική αντοχή. Είναι κοινή αφήγηση. Είναι η δυνατότητα μιας κοινωνίας να λέει «εμείς» χωρίς το μισό έθνος να θεωρεί το άλλο μισό εχθρό.

Η Αμερικής κέρδισε τον Ψυχρό Πόλεμο και πίστεψε ότι κέρδισε την Ιστορία. Μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, βρέθηκε μόνη στην κορυφή. Δεν υπήρχε αντίπαλος ίσης ισχύος. Το αμερικανικό μοντέλο φάνηκε να θριαμβεύει: φιλελεύθερη δημοκρατία, ελεύθερη αγορά, τεχνολογία, παγκοσμιοποίηση, χρηματοπιστωτική ισχύς, στρατιωτική υπεροχή. Όμως, εκεί άρχισε το πρόβλημα: η νίκη του 1991 έκρυψε μια εσωτερική αποσύνθεση που είχε ήδη αρχίσει.

Ο George Packer, στο The Unwinding, περιγράφει την Αμερική όχι ως χώρα που απλώς έχασε χρήματα ή βιομηχανίες, αλλά ως κοινωνία που ξηλώθηκε. Το παλιό κοινωνικό συμβόλαιο —η ιδέα ότι αν δουλέψεις, αν είσαι καλός πολίτης, αν ακολουθήσεις τους κανόνες, θα έχεις ασφάλεια, αξιοπρέπεια και ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά σου— άρχισε να καταρρέει. Οι βιομηχανικές πόλεις μαράθηκαν. Τα συνδικάτα αποδυναμώθηκαν. Οι τοπικές κοινότητες έχασαν συνοχή. Το οργανωμένο χρήμα μπήκε βαθύτερα στην πολιτική. Η συλλογική ζωή αντικαταστάθηκε από την ατομική επιβίωση.

Η Αμερική δεν φτώχυνε απλώς. Έχασε τον κοινωνικό της ιστό. Η παλιά μεσαία τάξη, που υπήρξε η βάση της αμερικανικής σταθερότητας, άρχισε να χάνει δουλειές, κύρος και αυτοπεποίθηση. Οι εργάτες έχασαν τις βιομηχανίες τους. Οι μικρές πόλεις έχασαν τον οικονομικό τους λόγο ύπαρξης. Οι πολιτικοί έχασαν επαφή με την κοινωνία. Οι ελίτ μετατράπηκαν σε παγκοσμιοποιημένη τάξη που μιλούσε τη γλώσσα της αγοράς, της τεχνολογίας, των πανεπιστημίων και της χρηματοοικονομικής οικονομίας, ενώ μεγάλα τμήματα της χώρας αισθάνονταν εγκαταλελειμμένα. Εκεί γεννήθηκε το κενό μέσα στο οποίο θα εμφανιζόταν ο Τραμπ.

Μετά ήρθε η 11η Σεπτεμβρίου. Ο Spencer Ackerman, στο Reign of Terror, υποστηρίζει ότι η εποχή του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας» δεν σταθεροποίησε την Αμερική· την αποσταθεροποίησε. Η 11η Σεπτεμβρίου επέτρεψε στο αμερικανικό κράτος να στρατιωτικοποιήσει την πολιτική, να επεκτείνει την παρακολούθηση, να νομιμοποιήσει βασανιστήρια, μυστικές φυλακές, πολέμους χωρίς τέλος και μια μόνιμη κουλτούρα φόβου. Η εξωτερική πολιτική γύρισε πίσω στο εσωτερικό ως δηλητήριο.

Το Ιράκ και το Αφγανιστάν έγιναν σύμβολα μιας υπερδύναμης που μπορούσε να καταστρέψει, αλλά όχι να οικοδομήσει. Οι ΗΠΑ είχαν τη στρατιωτική ισχύ να ανατρέψουν καθεστώτα, αλλά δεν είχαν την πολιτική σοφία να δημιουργήσουν σταθερή τάξη. Οι πόλεμοι κόστισαν τρισεκατομμύρια, τραυμάτισαν την αμερικανική κοινωνία, ενίσχυσαν τη δυσπιστία προς το κράτος και αποκάλυψαν ότι οι ηγεσίες μπορούσαν να ψεύδονται, να αποτυγχάνουν και να μην πληρώνουν ποτέ το κόστος.

Ο Τραμπ δεν έπεσε από τον ουρανό. Ήρθε όταν η παγκοσμιοποίηση είχε αφήσει πίσω της ηττημένους, όταν οι πόλεμοι είχαν καταστρέψει την εμπιστοσύνη στους ειδικούς, όταν τα μέσα ενημέρωσης και τα κόμματα θεωρούνταν διεφθαρμένα, όταν μεγάλα τμήματα της λευκής εργατικής και μικρομεσαίας Αμερικής αισθάνονταν ότι έχασαν χώρα, δουλειά, φωνή και αξιοπρέπεια. Ο Τραμπ είπε σε αυτή την Αμερική: «σας πρόδωσαν». Και η φράση λειτούργησε, επειδή εκατομμύρια άνθρωποι είχαν ήδη ζήσει την προδοσία.

Αυτή είναι η Αμερική του σήμερα: μια χώρα με τεράστια ισχύ, αλλά χωρίς κοινό κέντρο. Ο Packer, στο Last Best Hope, τη χωρίζει σε τέσσερις ανταγωνιστικές αφηγήσεις: την Free America της αγοράς, της ατομικής ελευθερίας και της απορρύθμισης· τη Smart America των μορφωμένων ελίτ, των πανεπιστημίων, της Silicon Valley και της αξιοκρατικής αυταρέσκειας· τη Real America της τραμπικής, αγροτικής ή μικροαστικής οργής· και τη Just America της προοδευτικής ταυτότητας, της φυλής, του φύλου, της ιστορικής ενοχής και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Καμία από αυτές τις Αμερικές δεν μπορεί σήμερα να ενώσει τη χώρα. Η Free America διαλύει την κοινωνική συνοχή στο όνομα της αγοράς. Η Smart America περιφρονεί όσους δεν μπήκαν στην τάξη των επιτυχημένων. Η Real America μετατρέπει την οργή σε μνησικακία και συνωμοσία. Η Just America βλέπει την κοινωνία κυρίως ως πεδίο καταπίεσης και ενοχής. Έτσι η Αμερική μένει χωρίς κοινό εθνικό αφήγημα.

Από εδώ πρέπει να πάμε προς τα πίσω. Διότι η σημερινή παρακμή δεν είναι τυχαία. Είναι η επιστροφή όλων των αντιφάσεων πάνω στις οποίες χτίστηκε η χώρα.

Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου

Ο Howard Zinn, στην Ιστορία του λαού των Ηνωμένων Πολιτειών, γράφει την αμερικανική ιστορία από την ανάποδη πλευρά. Όχι από την πλευρά των προέδρων, των στρατηγών, των τραπεζιτών, των ιδρυτών-πατέρων και των μεγάλων κρατικών αφηγήσεων, αλλά από την πλευρά εκείνων που συνήθως μένουν στην υποσημείωση: Ινδιάνοι, σκλάβοι, εργάτες, γυναίκες, φτωχοί αγρότες, μετανάστες, αντιρρησίες, απεργοί, στρατιώτες που στάλθηκαν να πολεμήσουν.

Στον Ζιν, η Αμερική δεν γεννιέται αθώα. Δεν αρχίζει ως καθαρό ιδεώδες ελευθερίας. Αρχίζει με κατάκτηση. Η άφιξη των Ευρωπαίων δεν παρουσιάζεται ως ηρωική ανακάλυψη, αλλά ως αρχή μιας μεγάλης βίας εναντίον των ιθαγενών πληθυσμών. Ο Κολόμβος, οι Ισπανοί κατακτητές και αργότερα οι Άγγλοι άποικοι εμφανίζονται όχι ως απλοί πρωτοπόροι, αλλά ως φορείς απληστίας, δουλείας, αρπαγής γης και μαζικής εξόντωσης. Η Αμερική γεννιέται πάνω στην καταστροφή των ινδιάνικων κοινωνιών.

Ύστερα έρχεται η δουλεία. Οι ΗΠΑ δεν χτίστηκαν μόνο με ελευθερία. Χτίστηκαν και με καταναγκαστική εργασία. Η μαύρη δουλεία δεν ήταν παρεκτροπή του αμερικανικού συστήματος· ήταν οργανικό κομμάτι του. Το βαμβάκι, οι φυτείες, οι τράπεζες, το εμπόριο και η βιομηχανική ανάπτυξη συνδέθηκαν με τον πλούτο που παρήγαγε η σκλαβιά. Ο Ζιν μάς αναγκάζει να δούμε την Αμερική όχι μόνο ως χώρα Διακήρυξης Ανεξαρτησίας και Συντάγματος, αλλά και ως χώρα αλυσίδων, μαστιγίων, σκλαβοπάζαρων και φυλετικής βίας.

Ακόμη και η Αμερικανική Επανάσταση, στον Ζιν, δεν είναι αθώα. Δεν την αρνείται. Αλλά την απομυθοποιεί. Οι αποικιακές ελίτ ήθελαν ανεξαρτησία από τη Βρετανία, αλλά όχι πραγματική κοινωνική ισότητα. Ήθελαν να απαλλαγούν από την αυτοκρατορική εξουσία του Λονδίνου, όχι να δώσουν εξουσία στους φτωχούς, στους σκλάβους, στις γυναίκες ή στους ιθαγενείς. Η φράση «όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ίσοι» υπήρξε ιστορικά μεγάλη, αλλά στην πράξη αφορούσε κυρίως λευκούς άνδρες με ιδιοκτησία.

Εδώ βρίσκεται η μεγάλη αμερικανική αντίφαση: η χώρα γεννήθηκε με τη γλώσσα της ελευθερίας και την πραγματικότητα της ιεραρχίας. Μίλησε για φυσικά δικαιώματα, ενώ κρατούσε σκλάβους. Μίλησε για λαϊκή κυριαρχία, ενώ εξόντωνε ιθαγενείς. Μίλησε για ευκαιρία, ενώ δημιούργησε τεράστιες ταξικές ανισότητες. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Αμερική είναι μόνο έγκλημα. Σημαίνει ότι η αμερικανική ελευθερία υπήρξε πάντοτε πεδίο σύγκρουσης. Δεν χαρίστηκε. Κερδήθηκε από κάτω: από σκλάβους, εργάτες, γυναίκες, μαύρους, φοιτητές, αντιπολεμικούς, φτωχούς, μετανάστες.

Αυτή είναι η Αμερική του Ζιν: όχι ένας καθαρός ναός ελευθερίας, αλλά ένα πεδίο μάχης. Και γι’ αυτό το βιβλίο του μοιάζει με κατηγορητήριο. Όχι για να πει ότι η Αμερική δεν έχει ελευθερία, αλλά για να δείξει πόσο αίμα χρειάστηκε για να γίνει πραγματική κάθε φορά ένα κομμάτι αυτής της ελευθερίας. Η ιστορία του Ζιν είναι ιστορία των «από κάτω», εκείνων που πλήρωσαν το κόστος της αμερικανικής ισχύος.

Αλλά αν ο Ζιν μάς δείχνει την Αμερική από κάτω, ο Paul Kennedy μάς δείχνει την Αμερική μέσα στη μεγάλη ιστορία των αυτοκρατοριών. Στο The Rise and Fall of the Great Powers, η βασική ιδέα είναι ότι η άνοδος και η πτώση των μεγάλων δυνάμεων εξαρτάται από τη σχέση ανάμεσα στην οικονομική βάση και στις στρατιωτικές-γεωπολιτικές υποχρεώσεις τους. Όταν μια δύναμη αναλαμβάνει περισσότερα από όσα μπορεί να χρηματοδοτήσει μακροπρόθεσμα, μπαίνει σε τροχιά σχετικής παρακμής. Αυτό είναι το σχήμα της αυτοκρατορικής υπερέκτασης.

Ο Kennedy δεν βλέπει την ισχύ ως απλό στρατό. Τη βλέπει ως οικονομία που μπορεί να στηρίξει στρατό. Η μεγάλη δύναμη ανεβαίνει όταν η παραγωγική βάση, η τεχνολογία, τα δημόσια οικονομικά και η στρατηγική της βρίσκονται σε ισορροπία. Πέφτει όταν μπερδεύει τη δόξα με την αντοχή, την επέκταση με τη δύναμη και τις στρατιωτικές δεσμεύσεις με την πραγματική ισχύ.

Η Αμερική του 19ου αιώνα ανεβαίνει ακριβώς επειδή έχει τεράστια ηπειρωτική βάση, πρώτες ύλες, πληθυσμό, τεχνολογία, αγορά ηπειρωτικής κλίμακας και προστασία από μεγάλους εξωτερικούς κινδύνους. Δεν είναι εγκλωβισμένη όπως οι ευρωπαϊκές δυνάμεις σε συνεχείς πολέμους στην ίδια της τη γειτονιά. Αναπτύσσεται πίσω από ωκεανούς. Και όταν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις αυτοκαταστρέφονται στους δύο παγκοσμίους πολέμους, η Αμερική βγαίνει από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ως η μία από τις δύο πραγματικά παγκόσμιες δυνάμεις.

Μετά το 1945 η Αμερική έχει τη μεγαλύτερη οικονομική, τεχνολογική και παραγωγική βάση. Η Σοβιετική Ένωση έχει στρατιωτική ισχύ και γεωπολιτικό βάθος, αλλά πιο δύσκαμπτη οικονομία. Ο Ψυχρός Πόλεμος γίνεται αγώνας αντοχής. Ποιος μπορεί να αντέξει το κόστος του ανταγωνισμού χωρίς να καταστρέψει την εσωτερική του βάση; Η Σοβιετική Ένωση δεν άντεξε. Η Αμερική νίκησε.

Αλλά εδώ αρχίζει η ειρωνεία. Μετά τη νίκη της, η Αμερική άρχισε να κινδυνεύει από το ίδιο φαινόμενο που ο Kennedy είχε περιγράψει: τη σχετική παρακμή μιας δύναμης που αναλαμβάνει περισσότερες στρατηγικές υποχρεώσεις από όσες μπορεί να σηκώσει μακροπρόθεσμα. Όχι επειδή γίνεται αδύναμη από τη μια μέρα στην άλλη. Αλλά επειδή άλλοι ανεβαίνουν, ενώ η ίδια ξοδεύει τεράστια ενέργεια σε στρατιωτικές δεσμεύσεις, βάσεις, επεμβάσεις και πολέμους.

  Στο The United States of War, ο Vine υποστηρίζει ότι οι αμερικανικοί πόλεμοι δεν είναι μεμονωμένα λάθη. Είναι σύστημα. Ο πόλεμος δεν είναι παρέκκλιση στην αμερικανική ιστορία· είναι δομή, μηχανισμός και σχεδόν μόνιμη κατάσταση. Οι ΗΠΑ πολεμούν τόσο συχνά όχι μόνο λόγω εξωτερικών εχθρών, αλλά επειδή έχουν δημιουργήσει ένα ολόκληρο σύστημα ισχύος, συμφερόντων, βάσεων, ιδεολογίας και πολιτικής κουλτούρας που αναπαράγει τον πόλεμο.

Το κεντρικό εργαλείο αυτού του συστήματος είναι το παγκόσμιο δίκτυο αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων. Οι βάσεις δεν είναι απλώς αποτέλεσμα των πολέμων. Είναι ένας από τους λόγους που οι πόλεμοι γίνονται. Κάνουν την επέμβαση ευκολότερη, γρηγορότερη, τεχνικά εφικτή και πολιτικά διαχειρίσιμη. Όταν μια υπερδύναμη έχει στρατιωτική υποδομή παντού, ο πόλεμος γίνεται πάντα διαθέσιμη επιλογή.

Ο Vine περιγράφει έναν φαύλο κύκλο: δημιουργείται βάση για λόγους ασφάλειας· η βάση αλλάζει τις τοπικές ισορροπίες· προκαλεί αντιδράσεις· οι αντιδράσεις παρουσιάζονται ως απειλές· και η απάντηση είναι περισσότερη στρατιωτική παρουσία. Έτσι οι βάσεις που υποτίθεται ότι σταθεροποιούν μια περιοχή συχνά την κάνουν μόνιμη ζώνη έντασης.

Αυτός είναι ο αμερικανικός μετα-αποικιακός μηχανισμός. Οι ΗΠΑ δεν χρειάζεται να διοικούν άμεσα εδάφη όπως οι παλιές ευρωπαϊκές αυτοκρατορίες. Αρκεί να διατηρούν βάσεις, συμφωνίες, εξαρτήσεις και στρατιωτικούς κόμβους. Έτσι δημιουργείται μια άτυπη, δικτυωμένη αυτοκρατορία: χωρίς τυπική αποικιοκρατία, αλλά με πραγματική στρατιωτική επιρροή και δυνατότητα επέμβασης.

Το εσωτερικό κόστος είναι τεράστιο. Τρισεκατομμύρια δολάρια πήγαν σε πολέμους που δεν κερδήθηκαν, σε επεμβάσεις που δεν σταθεροποίησαν περιοχές, σε συστήματα που δεν έφεραν πραγματική ασφάλεια. Αυτά τα χρήματα δεν πήγαν στη δημόσια υγεία, στις υποδομές, στην παιδεία, στην κοινωνική πρόνοια. Η Αμερική επέλεξε επί δεκαετίες κράτος πολέμου αντί για κράτος πρόνοιας.

Και όμως, η Αμερική δεν βλέπει τον εαυτό της ως αυτοκρατορία. Ο Henry Kissinger στο Diplomacy εξηγεί ότι η Αμερική δυσκολεύεται διαχρονικά να σκεφτεί με όρους ψυχρού συμφέροντος. Δεν βλέπει τον εαυτό της ως κανονικό κράτος ανάμεσα σε άλλα κράτη, αλλά ως φορέα οικουμενικών αξιών. Από τον Ουάσιγκτον μέχρι τον Γούντροου Ουίλσον, η Αμερική ταλαντεύεται ανάμεσα στον απομονωτισμό και στη σταυροφορία: ή θέλει να μείνει μακριά από τον κόσμο για να προστατεύσει την καθαρότητά της ή θέλει να μεταμορφώσει τον κόσμο σύμφωνα με τις αρχές της.

Ο Kissinger, ως ρεαλιστής, ξέρει ότι η διεθνής τάξη δεν υπάρχει από μόνη της. Χτίζεται από κράτη, ηγέτες, πολέμους, συμβιβασμούς, ισορροπίες και συχνά από τραγωδίες. Στον πυρήνα του βιβλίου του βρίσκεται η αντίθεση ανάμεσα στον ρεαλισμό και τον ιδεαλισμό. Ο ρεαλισμός βλέπει κράτη, ισχύ, συμφέρον, ασφάλεια, επιβίωση. Ο ιδεαλισμός βλέπει αρχές, νόμους, συλλογική ασφάλεια, δημοκρατία και ηθικούς κανόνες. Ο Kissinger δεν απορρίπτει την ηθική. Αλλά προειδοποιεί ότι η ηθική χωρίς στρατηγική μπορεί να γίνει καταστροφική.

Γι’ αυτό δίνει σημασία στον Ρισελιέ, στον Μέτερνιχ, στο Συνέδριο της Βιέννης, στην ισορροπία δυνάμεων. Για τον Kissinger, οι μεγάλοι διπλωμάτες δεν είναι όσοι φωνάζουν τα πιο ηθικά συνθήματα, αλλά όσοι καταλαβαίνουν τον κόσμο όπως είναι. Η ειρήνη δεν διασφαλίζεται μόνο με καλές προθέσεις. Χρειάζεται ισχύ, μέτρο, νομιμοποίηση, ιστορική μνήμη και συμβιβασμός.

Η Αμερική, όμως, συχνά έκανε το αντίθετο. Έντυσε την ισχύ της με ηθική γλώσσα. Είδε τις επεμβάσεις της ως αποστολές εκδημοκρατισμού. Είδε τους πολέμους της ως άμυνα της ελευθερίας. Είδε την παγκόσμια παρουσία της ως φυσικό δικαίωμα. Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι αξίες δεν έχουν σημασία. Το πρόβλημα είναι ότι όταν μια δύναμη πιστεύει πως οι αξίες της την απαλλάσσουν από τα όρια της πραγματικότητας, τότε η ηθική γίνεται ιδεολογικό κάλυμμα της υπερέκτασης.

Στο Who Are We?, ο Samuel Huntington δεν ρωτά πρώτα τι κάνει η Αμερική στον κόσμο. Ρωτά τι είναι η Αμερική ως έθνος. Το βασικό του ερώτημα είναι αν ένα κράτος μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει ως έθνος όταν χάνει την κοινή πολιτισμική του βάση.

Γκουαντάναμο

Για τον Χάντινγκτον, οι ΗΠΑ δεν είναι απλώς ένα κράτος θεσμών, νόμων και οικονομικών συμφερόντων. Υπήρξαν έθνος με συγκεκριμένο πολιτισμικό πυρήνα: αγγλική γλώσσα, βρετανικό θεσμικό υπόβαθρο, προτεσταντική ηθική, ατομική ευθύνη, εργασία, κοινοτική αυτοοργάνωση, νόμος, αντιπροσωπευτική διακυβέρνηση και θρησκευτική σοβαρότητα. Από εκεί προέκυψε το American Creed: ελευθερία, ισότητα ευκαιριών, ατομικισμός, αντιπροσωπευτική κυβέρνηση, κράτος δικαίου και ιδιωτική ιδιοκτησία.

Το κρίσιμο σημείο του Χάντινγκτον είναι ότι αυτό το αμερικανικό πιστεύω δεν γεννήθηκε στο κενό. Γεννήθηκε μέσα σε έναν συγκεκριμένο πολιτισμό. Η Αμερική, λέει, δεν είναι απλώς «έθνος μεταναστών». Οι πρώτοι Αγγλοπροτεστάντες δεν ήταν μετανάστες που εντάχθηκαν σε μια υπάρχουσα κοινωνία· ήταν ιδρυτές που δημιούργησαν μια κοινωνία. Οι μεταγενέστεροι μετανάστες ενσωματώθηκαν σε αυτόν τον κορμό. Άρα η Αμερική δεν ήταν ουδέτερο δοχείο. Ήταν πολιτισμικό σύστημα που ζητούσε αφομοίωση.

Μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, κατά τον Χάντινγκτον, οι ΗΠΑ έχασαν τον εξωτερικό εχθρό που κρατούσε ενωμένη την εθνική τους ταυτότητα. Όσο υπήρχε η Σοβιετική Ένωση, η Αμερική ήξερε ποια είναι επειδή ήξερε απέναντι σε ποιον στέκεται. Μετά το 1991, το ερώτημα «ποιοι είμαστε;» έγινε ξανά πιεστικό. Η 11η Σεπτεμβρίου ξαναξύπνησε προσωρινά τον πατριωτισμό, αλλά δεν έλυσε το βαθύτερο πρόβλημα.

Ο Χάντινγκτον βλέπει τρεις απειλές: την αποεθνικοποίηση των ελίτ, την πολυπολιτισμικότητα ως ιδεολογία και τη μαζική ισπανόφωνη, κυρίως μεξικανική, μετανάστευση. Η πιο ενδιαφέρουσα για τη σημερινή κρίση είναι η πρώτη: οι ελίτ σκέφτονται όλο και λιγότερο ως Αμερικανοί και όλο και περισσότερο ως παγκόσμιοι διαχειριστές. Έτσι δημιουργείται χάσμα ανάμεσα στον πατριωτικό λαό και στις κοσμοπολίτικες ελίτ.

Σήμερα, μετά τον Τραμπ, αυτό μοιάζει προφητικό. Η Αμερική δεν διχάστηκε μόνο λόγω οικονομίας. Διχάστηκε επειδή ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας πίστεψε ότι οι ελίτ δεν ανήκουν πια στο ίδιο εθνικό «εμείς». Ότι κυβερνούν μια χώρα την οποία πολιτισμικά περιφρονούν. Ότι ενδιαφέρονται περισσότερο για αγορές, πανεπιστήμια, διεθνείς θεσμούς και παγκόσμια γλώσσα δικαιωμάτων παρά για τον εργάτη του Οχάιο, τον αγρότη της Αϊόβα, τον μικροαστό της Πενσυλβάνιας, τον βετεράνο των ατελείωτων πολέμων.

Ο Χάντινγκτον δεν προτείνει φυλετική Αμερική. Προτείνει πολιτισμική αφομοίωση. Το ζήτημα, για εκείνον, δεν είναι το αίμα, αλλά η κοινή γλώσσα, η κοινή ιστορική μνήμη, το American Creed, η πατριωτική παιδεία και η αίσθηση ότι όλοι ανήκουν στο ίδιο «εμείς». Αν αυτό χαθεί, οι ΗΠΑ δεν θα πάψουν αναγκαστικά να υπάρχουν ως κράτος. Θα πάψουν όμως να είναι το ίδιο έθνος.

Αυτό είναι το κέντρο του σημερινού αμερικανικού προβλήματος. Ο Ζιν λέει: η συνοχή χτίστηκε πάνω σε βία και αποκλεισμούς. Ο Χάντινγκτον λέει: χωρίς συνοχή δεν υπάρχει έθνος. Ο Kennedy λέει: χωρίς ισορροπία ανάμεσα σε οικονομία και στρατηγικές υποχρεώσεις, η μεγάλη δύναμη παρακμάζει. Ο Vine λέει: η Αμερική έχει μετατρέψει τον πόλεμο σε σύστημα. Ο Kissinger λέει: η Αμερική δυσκολεύεται να συνδυάσει ηθική και ρεαλισμό. Ο Packer και ο Ackerman λένε: μετά το 1991, η Αμερική κέρδισε τον κόσμο αλλά έχασε τον εαυτό της.

Και έτσι φτάνουμε στην επέτειο των 250 χρόνων.

Η Αμερική του 1776 γεννήθηκε ως υπόσχεση. Η Αμερική του 2026 στέκεται μπροστά στην κρίση αυτής της υπόσχεσης. Δεν είναι η πρώτη αυτοκρατορία που φτάνει σε αυτό το σημείο. Όλες οι μεγάλες δυνάμεις κάποτε μπερδεύουν την αποστολή με την υπερέκταση, την ισχύ με την αλαζονεία, την ηγεμονία με το πεπρωμένο. Η διαφορά είναι ότι η Αμερική δεν υπήρξε απλώς αυτοκρατορία. Υπήρξε ιδέα. Και οι ιδέες πέφτουν πιο δύσκολα, αλλά όταν ραγίσουν, ο θόρυβος είναι μεγαλύτερος.

Στις 4 Ιουλίου θα ακουστούν λόγια για ελευθερία. Και σωστά. Η Αμερική έδωσε στον κόσμο μεγάλες ιδέες, μεγάλους θεσμούς, μεγάλες μάχες για δικαιώματα, τεράστια επιστημονική και τεχνολογική πρόοδο, ανεπανάληπτη πολιτισμική ενέργεια. Αλλά η επέτειος δεν μπορεί να είναι μόνο ύμνος. Πρέπει να είναι και λογαριασμός.

Διότι η Αμερική δεν παρακμάζει επειδή έχασε έναν πόλεμο. Παρακμάζει επειδή χάνει την ικανότητα να λέει την αλήθεια στον εαυτό της. Να παραδεχθεί ότι η ελευθερία της χτίστηκε μαζί με δουλεία. Ότι η δημοκρατία της συνυπήρξε με αποκλεισμό. Ότι η ισχύς της έγινε συχνά αυτοκρατορική βία. Ότι η παγκόσμια αποστολή της έγινε υπερέκταση. Ότι οι ελίτ της αποσπάστηκαν από τον λαό. Ότι οι πόλεμοί της γύρισαν πίσω ως εσωτερική δηλητηρίαση. Ότι η αγορά της διέλυσε κοινότητες. Ότι η ταυτότητά της έγινε πεδίο μάχης.

Η Αμερική είναι ακόμη ισχυρή. Αλλά η δύναμη χωρίς συνοχή είναι φθορά. Η στρατιωτική υπεροχή χωρίς κοινωνική εμπιστοσύνη είναι κέλυφος. Η οικονομία χωρίς κοινό σκοπό είναι αγορά, όχι πατρίδα. Και η ελευθερία χωρίς αλήθεια γίνεται τελετουργία.

Ίσως λοιπόν το πραγματικό ερώτημα των 250 χρόνων να μην είναι αν η Αμερική υπήρξε μεγάλη. Υπήρξε. Ούτε αν υπήρξε βίαιη. Υπήρξε. Ούτε αν υπήρξε ελεύθερη. Υπήρξε και αυτό, αλλά ποτέ για όλους από την αρχή.

Το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο:

Μπορεί μια χώρα που χτίστηκε πάνω στην υπόσχεση της ελευθερίας, αλλά μεγάλωσε ως αυτοκρατορία, να ξαναβρεί ένα κοινό “εμείς” χωρίς να πει ψέματα για τον εαυτό της;

Αν μπορεί, τότε τα 250 χρόνια δεν θα είναι απλώς επέτειος. Θα είναι αρχή ανανέωσης.

Αν δεν μπορεί, τότε η 4η Ιουλίου 2026 θα είναι κάτι πιο πικρό: η γιορτή μιας χώρας που ακόμη φωτίζει τον κόσμο, αλλά δεν ξέρει αν φωτίζει αυγή ή ηλιοβασίλεμα.

 

1...171172173...3,032Σελίδα 172 από 3,032