Αρχική Blog Σελίδα 1716

Η Σαουδική Αραβία καταθέτει 5 δις δολάρια στην κεντρική τουρκική τράπεζα

1

Η Σαουδική Αραβία υπέγραψε συμφωνία με την Τουρκία για να καταθέσει 5 δισεκ. δολάρια στην κεντρική τράπεζα της χώρας μέσω του Σαουδαραβικού Ταμείου για την Ανάπτυξη (SFD), ανακοίνωσε σήμερα το ταμείο αυτό.

Ο σαουδάραβας υπουργός Οικονομικών Μοχάμεντ Μπιν Αμπντάλα Αλ-Τζανταάν είχε ανακοινώσει το Δεκέμβριο την πρόθεση της χώρας του να κάνει την κατάθεση. Ενώ τα τουρκικά καθαρά αποθέματα ξένου συναλλάγματος είχαν ανακάμψει από τα μόλις 6 δισεκ. δολάρια που ήταν το περασμένο καλοκαίρι, το χαμηλότερο επίπεδό τους σε διάστημα τουλάχιστον 20 ετών, έχασαν περίπου 8,5 δισεκ. δολάρια μετά το μεγάλο σεισμό που έπληξε στις αρχές Φεβρουαρίου τις νότιες περιοχές της χώρας και στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 45.000 ανθρώπους, ενώ άφησε εκατομμύρια άστεγους.

Τα καθαρά διεθνή αποθέματα της τουρκικής κεντρικής τράπεζας μειώθηκαν κατά περίπου 1,4 δισεκατομμύριο δολάρια στα 20,2 δισεκατομμύρια δολάρια την εβδομάδα ως τις 24 Φεβρουαρίου, έδειξαν την Πέμπτη τα στοιχεία της τράπεζας.

Η σαουδαραβική κατάθεση ακολουθεί κοινές προσπάθειες από την Άγκυρα και το Ριάντ να βελτιώσουν τις σχέσεις τους, που είχαν πληγεί μετά το φόνο του σαουδάραβα δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι το 2018 στο προξενείο της Σαουδικής Αραβίας στην Κωνσταντινούπολη. Τα αποθέματα ξένου συναλλάγματος της Τουρκίας μειώθηκαν κάθετα τα τελευταία χρόνια εξαιτίας παρεμβάσεων στην αγορά μετά τη συναλλαγματική κρίση του Δεκεμβρίου 2021. Η τουρκική λίρα έχασε περίπου 30% της αξίας της έναντι του δολαρίου πέρυσι και 44% το 2021. Η κατάθεση υπογράφηκε από τον πρόεδρο του SFD Άχμεντ Ακίλ Αλ-Χατίμπ, ο οποίος είναι επίσης υπουργός Τουρισμού της Σαουδικής Αραβίας, και τον κυβερνήτη της τουρκικής κεντρικής τράπεζας Σαχάπ Καβτσίογλου, αναφέρεται στη δήλωση του SFD.

https://www.militaire.gr/i-saoydiki-aravia-katathetei-5-dis-dolaria-stin-kentriki-toyrkiki-trapeza/

Με ημερομηνία λήξης η “ανακωχή” στα ελληνοτουρκικά

0

Η ιστορία επιβεβαίωσε περίτρανα ότι είναι απρόβλεπτη και ενίοτε ανατρέπει τις προθέσεις και τους σχεδιασμούς των ανθρώπων! Οι σεισμοί της 06.02.2023 στην Τουρκία (και τη Συρία) επέφεραν εν δυνάμει σημαντικές αλλαγές στην εσωτερική οικονομική και πολιτική κατάσταση στην γειτονική χώρα και ενδέχεται να προκαλέσουν και μετατοπίσεις και αλλαγές και στα ελληνοτουρκικά, ανάλογα βέβαια με τους χειρισμούς της τουρκικής ηγεσίας και το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών που θα διεξαχθούν στην Τουρκία (στις 14.05 ή 18.06), αν δεν αναβληθούν λόγω της κατάστασης έκτακτης ανάγκης που επιβλήθηκε στη χώρα, ή για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας του Ερντογάν.

Η ελληνική κυβέρνηση και ο ελληνικός λαός έδειξαν πρώτοι την αλληλεγγύη και τον γνωστό ανθρωπισμό μας, προς τους εγκλωβισμένους κατοίκους των περιοχών που επλήγησαν και προς τους εκατοντάδες χιλιάδες άστεγους (αλλά και προς την τουρκική ηγεσία), παραβλέποντας τις απίστευτες ύβρεις, συκοφαντίες, απειλές, προκλήσεις και έκδηλο επεκτατισμό και διαχωρίζοντας, σοφά, την τραγωδία των απλών Τούρκων πολιτών από την κακότητα, την εχθρότητα και την μοχθηρία της ηγεσίας τους.

Αυτό, καθ’ όλες τις ενδείξεις, εκτιμήθηκε από τον απλό λαό, τόσο στην περιοχή των σεισμών, όσο και, μέσω των ΜΜΕ, συνολικά από την τουρκική κοινή γνώμη. Έτσι, άρχισε να αποδομείται και να καθίσταται μη πειστική η κρατική ανθελληνική προπαγάνδα και οργανωμένη καλλιέργεια εχθρότητας στον τουρκικό λαό για τους Έλληνες γείτονες!

Με ανάλογο τρόπο απαξιώθηκε, σε μεγάλο μέρος της τουρκικής κοινής γνώμης και η ικανότητα, τεχνοκρατική επάρκεια και ετοιμότητα του τουρκικού κράτους και της κυβέρνησης, να αντιμετωπίσει άμεσα και αποτελεσματικά την καταστροφή, αλλά και αποδείχθηκε η εγκληματική ανεπάρκεια αντισεισμικής προστασίας των κτιρίων της πληγείσας τεράστιας περιοχής, είτε λόγω μη τήρησης υπαρχόντων κανονισμών (αν ήταν επαρκείς) ή χρήσης ακατάλληλων υλικών κατασκευής και μη επίβλεψης ή ελέγχου του κτιριακού αποθέματος έστω εκ των υστέρων!

Πληροφορίες και φήμες που είδαν το φως της δημοσιότητας, αλλά και οι έλεγχοι στα συντρίμμια των οικοδομών, προδίδουν μεγάλης έκτασης διαφθορά, εγκληματική προχειρότητα και ασφαλώς κερδοσκοπία, από κυκλώματα κατασκευαστών που ίσως έχαιραν κρατικής προστασίας, ανοχής ή υπόθαλψης, και ήταν, ή όφειλαν να είναι, σε γνώση της τουρκικής κυβέρνησης, ίσως και του Τούρκου προέδρου! Σε μία χώρα, όπως η Τουρκία, με βεβαρημένο σεισμικό παρελθόν, με θύματα και καταστροφές (π.χ. 1999), οι ελλείψεις ή οι ανοχές αυτές είναι ασυγχώρητες! Και βέβαια προκαλούν έντονες υπόνοιες για ανάλογη επικινδυνότητα, ελλείψεις και προχειρότητα και σε άλλες περιοχές της Τουρκίας…

  Το δώρο της Ακσενέρ στον Ερντογάν

Ενισχύεται λοιπόν, ίσως, η παλαιότερη αξιολόγηση κάποιων ότι η Τουρκία είναι “γίγαντας με γυάλινα πόδια”! Και βέβαια, προκύπτει αβίαστα το αμείλικτο ερώτημα γιατί, ιδίως στην 20ετή περίοδο διακυβερνήσεως Ερντογάν, έγιναν τόσες σπατάλες ή μη αναγκαίες δαπάνες, όπως π.χ. το προεδρικό παλάτι των 400 εκατομμυρίων στην Κωνσταντινούπολη, η γιγάντωση στρατιωτικών εξοπλισμών στο Ναυτικό, την Αεροπορία, με αντιαεροπορικούς πυραύλους S-400, πανάκριβα γεωτρύπανα και ερευνητικά πλοία, πολυδάπανες και μεγαλομανείς εμπλοκές και στρατιωτικές παρουσίες (προφανώς μη νόμιμες ούτε διεθνώς εξουσιοδοτημένες), στη Συρία, το Ιράκ, τη Λιβύη, την Αρμενία (Ναγκόρνο Καραμπάχ), τη Σομαλία, την Ερυθραία, και βέβαια την Βόρεια Κύπρο (49 χρόνια ήδη).

Προσωρινή η ανακωχή στα ελληνοτουρκικά

Προφανώς, η καλλιέργεια του εθνικισμού, η μεγαλομανία ανάδειξης σε παγκόσμια δύναμη (ως και ανάδειξης σε νέο μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ), βολεύουν για τη διατήρηση της εξουσίας του κυβερνητικού συνασπισμού Ερντογάν και Μπαχτσελί! Ταυτόχρονα, ο νεο-Οθωμανισμός (μερική έστω αναβίωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας) από αναθεωρητισμός-επεκτατισμός (“Εθνικός Όρκος”, “Γαλάζια Πατρίδα”, διεκδίκηση πολλών νησιών του Αιγαίου, προσπάθεια αναγνώρισης των κατεχομένων της βόρειας Κύπρου σε ανεξάρτητο κράτος, ή προσάρτησή τους στην Τουρκία που έφεραν όξυνση στα ελληνοτουρκικά), μαζί με την καταπίεση της κουρδικής εθνικής ταυτότητας και κάθε άλλης πολιτικής, θρησκευτικής και κοινωνικής πολυχρωμίας, επιχειρούν να οικοδομήσουν και να διαιωνίσουν ένα τουρκο-ισλαμικό αυταρχικό μοντέλο εξουσίας, διακυβέρνησης και κοινωνίας, με σαφή ιμπεριαλιστικά χαρακτηριστικά!

Οι σεισμοί, όμως, ανέδειξαν τις σοβαρές αδυναμίες αυτού του μοντέλου και πριν από όλα έπληξαν μεγάλο μέρος της τουρκικής κοινωνίας, που τώρα αναζητεί ευθύνες στο κράτος και αποκαθηλώνει την ηγεσία του!

Στο νέο περιβάλλον και τις ισορροπίες που αναδύονται, οι επιτακτικές οικονομικές προτεραιότητες ανασυγκρότησης από τους σεισμούς, μοιραία και αυτονόητα, δεν θα επιτρέπουν στην τουρκική εξουσία, είτε γίνουν σύντομα οι εκλογές είτε αναβληθούν, και άσχετα με την ηγεσία που θα προκύψει από αυτές, να επιχειρήσει στρατιωτικούς τυχοδιωκτισμούς κατά της Ελλάδος ή της Κύπρου, του τύπου “θα έρθουμε  μία νύχτα”!

Η ανακωχή στα ελληνοτουρκικά είναι προσωρινή. Η Τουρκία χρειάζεται ένα “διάλειμμα” στην επιθετική εξωστρέφειά της για να επουλώσει τις “πληγές της”. Πόση θα είναι η διάρκεια του “διαλείμματος” δεν μπορεί εύκολα, ούτε σήμερα, να υπολογισθεί… Το αποτέλεσμα των εκλογών στην Τουρκία μπορεί να είναι καθοριστικό, όπως και η πορεία των αμερικανοτουρκικών σχέσεων. Επίσης, και η εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρανία…

slpress.gr

Κλεάνθης Γρίβας: Από το Σκοπευτήριο των Τεμπών   Πολεμικό Ανακοινωθέν της Italian «Hellenic» Train

0

Απόπειρα μπρεχτικής ανάγνωσης του Ανακοινωθέντος της εταιρείας

 Κλεάνθης Γρίβας

6 Μαρτίου 2023

«Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε:
Να ο δρόμος για τη δόξα [το κέρδος].
Αυτοί που είναι χαμηλά λένε:
Να ο δρόμος για το μνήμα».

Bertolt Brecht

Η θανατική ποινή καταργήθηκε μόνο τυπικά στα κράτη-μαφίες

Η Italian «Hellenic» Train, τέσσερεις μέρες μετά τη μαζική δολοφονία 57 ανθρώπων – νέων στην πλειοψηφία τους– στο Σκοπευτήριο των Τεμπών, εξέδωσε μια Ανακοίνωση-Πολεμικό Ανακοινωθέν που, όπως όλα τα πολεμικά ανακοινωθέντα, λέει πολλά χωρίς να λέει τίποτα, προσπαθώντας να «εξηγήσει» τα ανεξήγητα, μέσω ενός ατέλειωτου και αποκρουστικού μπλα, μπλα, μπλα.

Για να καταστεί κατανοητό το εν λόγω Ανακοινωθέν,  θα επιχειρήσω να αποκαταστήσω το πραγματικό του περιεχόμενο, ακολουθώντας τις οδηγίες που εξάγονται από τον Bertolt Brecht στο Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου (που παρατίθεται στην εξαίρετη μετάφραση του Μάριου Πλωρίτη). 

  • ••••••••••••••

«Οι ημέρες που διανύουμε είναι ιδιαίτερα δύσκολες για την Ιταλική Εταιρεία μας «Hellenic Train» και το διεφθαρμένο Ελληνικό Κράτος [που μας χάρισε την ΤραινΟΣΕ έναντι 45 εκατομμυρίων, απαλλαγμένη από τα χρέη της που ανέλαβε ευγενικά το ίδιο], με συνέπεια να δολοφονήσουμε από κοινού 57 αθώες υπάρξεις και 9 εργαζόμενους στην γαλέρα-αμαξοστοιχία μας και να στείλουμε δεκάδες άλλους στα νοσοκομεία.

Δυστυχώς αγνοούμε τον ακριβή αριθμό των δολοφονηθέντων αλλά νομίζουμε ότι στη νεκροφόρα μας επέβαιναν περίπου 350 άτομα (όπως γράφαμε σε προηγούμενη ανακοίνωσή μας).

Η Italian «Hellenic Train» εκφράζει τα συλλυπητήριά της στους συγγενείς των θυμάτων στους οποίους προσφέρει με κάθε τρόπο την στήριξή της, αποφεύγοντας να τους αποζημιώσει (σύμφωνα με τα ισχύοντα σε όλα τα κράτη-μη μπορντέλα) επειδή οι διεφθαρμένες δήθεν ελληνικές κυβερνήσεις της τελευταίας 20ετίας –με κορυφαία την σημερινή– είχαν επιπλέον την μεγαθυμία να μας απαλλάξουν από την υποχρέωση καταβολής αποζημιώσεων στα θύματα με την μη-δημοσιευθείσα αποικιοκρατική σύμβαση με την οποία μας δώρισαν την ΤραινΟΣΕ.

Η Italian «Hellenic» Train «συνεργάζεται στενά με τους διασώστες», αναμένοντας να ολοκληρώσουν το έργο τους προκειμένου να σας ανακοινώσουμε τον ακριβή αριθμό των θυμάτων μας.

Το προσωπικό της Italian «Hellenic» Train βρισκόταν από την πρώτη στιγμή στον τόπο του δυστυχήματος και παρείχε υποστήριξη στους νεκρούς μας, και σε συνεργασία με τις αρχές, [μπλα, μπλα, μπλα]… υποστήριξε την κινητοποίηση των –εν πολλοίς αχρείαστων–

ψυχολόγων για την συμπαράσταση στα… θύματά της [νεκρούς, τραυματίες και τις οικογένειές τους].

Επιπλέον, η εταιρεία μας Italian «Hellenic» Train παρείχε λεωφορεία για να διευκολύνει τη μεταφορά των διασωθέντων εκ θαύματος, στη Θεσσαλονίκη που ήταν ο τελικός προορισμός. Για τους μη-διασωθέντες δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα, γιατί τελικός τους προορισμός ήταν τα… νεκροταφεία.

Αμέσως μετά τη μαζική δολοφονία, τέθηκε σε πλήρη λειτουργία ειδικό τηλεφωνικό κέντρο της εταιρείας, [που δεν υπάρχει στους σιδηροδρομικούς σταθμούς μας] με σκοπό να παρέχει πληροφορίες και να παραπέμπει στις αρμόδιες αρχές για πληροφορίες σχετικά με το ατύχημα, τις οποίες εμείς αδυνατούσαμε να παρέχουμε.

Η Italian «Hellenic» Train διευκρινίζει ότι ο κατάλογος των ονομάτων των επιβατών που δόθηκε στις αρχές περιλαμβάνει μόνο τους επιβάτες που είχαν αγοράσει διαδικτυακά το εισιτήριό τους. Το εισιτήριο που αγόρασαν οι επιβάτες από τα εκδοτήρια εισιτηρίων, αν και αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη θέση, δεν ήταν ονομαστικό.

Για την αποφυγή της επανάληψης αυτού του φαινομένου [δεδομένου ο σημερινός μαζικός φόνος δεν είναι ο πρώτος και δεν θα είναι ο τελευταίος] αποφασίσαμε να προσλάβουμε μια εταιρεία πιτσαδώρων που αποδείχθηκε ότι κάνει καλύτερα από μας τη δουλειά της παρακολούθησης των τρένων μας σε πραγματικό χρόνο, ανά πάσα στιγμή…

Η Italian «Hellenic» Train επιβεβαιώνει ότι δεν υπάρχουν φιάλες υγραερίου στην επιβατική αμαξοστοιχία. Ο εξοπλισμός εξυπηρέτησης στο βαγόνι του εστιατορίου της είναι ηλεκτρικός. Αλλά, στην εμπορική αμαξοστοιχία δεν υπάρχει βαγόνι εστιατορίου. Οπότε…

Η Italian «Hellenic» Train συνεχίζει το «θεάρεστο» έργο της, αδιαφορώντας για τα θύματα, σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο Μεταφορών και όλες τις αναρμόδιες αρχές.

Επιπλέον, θα πρέπει να αναγνωρίσετε στην εταιρεία μας το γεγονός ότι συνέβαλε στο να αποκτήσουν τα Τέμπη το δικό τους/μας Σκοπευτήριο δίπλα σ’ αυτό της Καισαριανής…

Επίσης, οφείλουμε να συγχαρούμε τον –κατά δήλωσή του– «δημοσιογράφο»  κ. Πορτοσάλτε (που δεν γνωρίζουμε εάν έχει γράψει ποτέ οτιδήποτε, πράγμα που δεν έχει σημασία, γιατί στην Ελλάδα που μας χάρισε την ΤραινΟΣΕ, είναι κανείς ό,τι δηλώσει, κατά τον Γιάννη Τσαρούχη).

Αυτός ο «δημοσιογράφος», εάν «δρούσε» στις ΗΠΑ, θα μπορούσε να διεκδικήσει το Βραβείο Πούλιτζερ (και το Βραβείο Τζορτζ Πολκ, θα προσθέταμε, εάν δεν γνωρίζαμε την απέχθειά του για τον κορυφαίο δημοκρατικό δημοσιογράφο που «δολοφονήθηκε το 1948 από τους κομμουνιστές» επειδή έγραφε εναντίον… των αντιπάλων τους), μόνο με τις εν είδει δράκουλα, κολασμένες δηλώσεις-του του τύπου:

Πορτοσάλτε (SKY, ΕΡΤ, και λοιπές «ενημερωτικές» δυνάμεις]:

«Έχω την αίσθηση πως όταν έγινε το ναυάγιο του Εξπρές Σαμινα και χάθηκαν άνθρωποι έξω από την Πάρο, εκσυγχρονίσαμε την ακτοπλοΐα. Μπήκαν καινούρια καράβια.

Όταν έγιναν τρία δυστυχήματα, δύο στα Τέμπη με τους φίλους του ΠΑΟΚ και ένα με τα μαθητούδια από την Ημαθία και το τρίτο στον Άγιο Κωνσταντίνο πάλι με μαθητές, αποφασίσαμε να κάνουμε οδικό δίκτυο, φτιάξαμε σήραγγες και τρένου και δρόμων. Άρα, έπρεπε δυστυχώς να πεθάνουν… και εκεί παιδιά. Παιδιά σχολείου.

Δυστυχώς. Αν μου επιτρέπετε, η θυσία είναι θυσία, έγινε, δυστυχώς. Έχω την αίσθηση ότι θα προχωρήσουμε, εκτός και αν έχουμε αποφασίσει να κλείσουμε τον ΟΣΕ και πεθάνουμε το τρένο στην Ελλάδα».

https://youtu.be/M6AR4ddjWmo

Δηλώσεις αυτού του είδους σηματοδοτούν την επιστροφή στις πρωτόγονες ανθρωποθυσίες των Αζτέκων και στην αναβίωση του μύθου του Μινώταυρου σύμφωνα με τον οποίο μια ομάδα νέων της Αθήνας προσφέρονταν κάθε χρόνο για να χορτασθεί ένα τέρας. Σήμερα, οι άνθρωποι, και κυρίως οι νέοι, είθισται να προσφέρονται ως θυσία όχι  «στην καθαρότητα των ουρανών» (Ελύτης) αλλά στην δολοφονική ρυπαρότητα του κέρδους.

Η απάντηση στον κ. Πορτοσάλτε δόθηκε από ένα τραγικό πατέρα ενός παιδιού που επέβαινε στην αμαξοστοιχία-νεκροφόρα, αλλά εξακολουθεί να αγνοείται:

«Είδα χθες ένα συνάδελφό σας από το κανάλι σας [SKY] να λέει ότι “έπρεπε” να γίνει μια θυσία”. Δηλαδή, τί θυσία; Τι εννοούσε; Άμα ήθελε, ας έπαιρνε αυτός το τρένο, ας έβαζε μέσα την οικογένειά του και ας πήγαιναν στα Τέμπη να καούν αυτοί».

Δυστυχώς, αυτοί οι άνθρωποι κυκλοφορούν ανάμεσά και εισβάλουν καθημερινά στα σπίτια μας από τα Μέσα Μαζικής Εξαπάτησης και Εκπόρνευσης (των πάντων). Μέχρι να αποφασίσουμε να πετάξουμε τις τηλεοράσεις από τα παράθυρά μας, ως ελάχιστο φόρο τιμής στα δολοφονημένα παιδιά {μας) …

O κ. Χρήστος Ρετσινάς, πρώην Διευθυντής Ασφαλείας της ΤΡΑΙΝΟΣΕ δήλωσε: «Από τα τέλη του 2020 δεν μπαίνω σε τρένο». Ον μεθερμηνευόμενον εστί ότι οι νεκροφόρες της Italian «Hellenic» Train προορίζονται για τους μη-προνομιούχους και τα παιδιά μας.

https://www.in.gr/2023/03/03/greece/tempi-apo-ta-teli-tou-2020-den-mpaino-se-treno-proin-dieythyntis-asfaleias-tis-trainose-apokalyptei/

Συμπέρασμα: Είναι περιττή η επανάληψη της διαπίστωσης ότι η ατιμώρητη δολοφονία αποτελεί διαχρονικά αποκλειστικό προνόμιο και εργαλείο κάθε κράτους-μαφίας.

Μπέρτολτ Μπρεχτ: Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου

Από το Μπέρτολτ Μπρεχτ – Ποιήματα

Έχει μεταφραστεί εξαιρετικά από Μάριο Πλωρίτη (εκδόσεις Θεμέλιο, 2000)

Και έχει αποδοθεί μουσικά από τον Θάνο Μικρούτσικο

Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε:

Πόλεμος και Ειρήνη

Είναι δυο πράγματα ολότελα διαφορετικά.

Όμως η ειρήνη τους κι ο πόλεμός τους

Μοιάζουν όπως ο άνεμος κι η θύελλα.

Ο πόλεμος γεννιέται απ’ την ειρήνη τους

καθώς ο γιος από τη μάνα.

Έχει τα δικά της απαίσια χαρακτηριστικά.

Ο πόλεμός τους σκοτώνει

ό,τι άφησε όρθιο η ειρήνη τους.

Όταν αυτοί που είναι ψηλά
μιλάνε για ειρήνη
ο απλός λαός ξέρει
πως έρχεται ο πόλεμος.

Όταν αυτοί που είναι ψηλά καταριούνται τον πόλεμο
οι διαταγές για επιστράτευση έχουν υπογραφεί

Στον τοίχο, με κιμωλία γραμμένο:
«Θέλουνε πόλεμο».
Αυτός που το ́χε γράψει
έπεσε κιόλας.

Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε:
Να ο δρόμος για τη δόξα.
Αυτοί που είναι χαμηλά λένε:
Να ο δρόμος για το μνήμα.

Ο πόλεμος που έρχεται δεν είναι ο πρώτος.

Πριν απ’ αυτόν γίνανε κι άλλοι πόλεμοι.
Όταν τελείωσε ο τελευταίος,
υπήρχαν νικητές και νικημένοι.

Στους νικημένους,

ο φτωχός λαός πέθαινε από την πείνα.

Στους νικητές
ο φτωχός λαός πέθαινε το ίδιο.

Σαν έρθει η ώρα της πορείας, πολλοί δεν ξέρουν
πως επικεφαλής βαδίζει ο εχθρός τους.
Η φωνή που διαταγές τούς δίνει
είναι του εχθρού τους η φωνή.
Κι εκείνος που για τον εχθρό μιλάει
είναι ο ίδιος τους ο εχθρός.

Νύχτα.
Τ’ αντρόγυνα
ξαπλώνουν στο κρεβάτι τους.
Οι νέες γυναίκες
θα γεννήσουν ορφανά.

Στρατηγέ, το τανκ σου είναι δυνατό μηχάνημα.
Θερίζει δάση ολόκληρα, κι εκατοντάδες άνδρες αφανίζει.
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα:
Χρειάζεται οδηγό.

Στρατηγέ, το βομβαρδιστικό σου είναι πολυδύναμο.
Πετάει πιο γρήγορα απ’ τον άνεμο,

κι απ’ τον ελέφαντα σηκώνει βάρος πιο πολύ.
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα:
Χρειάζεται πιλότο.

Στρατηγέ, ο άνθρωπος είναι χρήσιμος πολύ.
Ξέρει να πετάει, ξέρει και να σκοτώνει.
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα:
Ξέρει να σκέφτεται.

[εδώ, με όλο το σεβασμό μου στον Brecht, θα έβαζα ερωτηματικό]

Γιατί το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας μένει «Στη σκιά του Στάλιν» -Το νέο βιβλίο του Νίκου Μαραντζίδη

1

«Μικρό Στάλιν» αποκαλούσαν τον Νίκο Ζαχαριάδη. Εδώ ο Στάλιν στη φωτογραφία που επελέγη για το εξώφυλλο του βιβλίου
ΚΑΤΕΡΙΝΑ Ι. ΑΝΕΣΤΗ
06/03/2023  12:00
«Με αυτά και με εκείνα, το ΚΚΕ παρέμεινε το τελευταίο σταλινικό κόμμα της Ευρώπης». Αυτή είναι η τελευταία πρόταση στο βιβλίο του Νίκου Μαραντζίδη για το ΚΚΕ. Εξαιρετικά μεστό σε στοιχεία και με πυκνή αφήγηση, ήδη όμως προκαλεί τους πρώτους σπινθήρες. Το διαβάσαμε.

Δεν μπορείς να μελετήσεις τον κομμουνισμό με την ίδια ψυχραιμία που οι βιολόγοι μελετούν τις πεταλούδες. Αυτό έλεγε η περίφημη Γαλλίδα ιστορικός Ανί Κριζέλ. Δασκάλα του Νίκου Μαραντζίδη, του καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και συγγραφέα, που μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες έρευνας παρέδωσε στο κοινό το βιβλίο του «Στη σκιά του Στάλιν. Μια παγκόσμια ιστορία του ελληνικού κομμουνισμού» (Εκδόσεις Αλεξάνδρεια).

Ήδη έχουν ακούσει αρκετούς να ομολογούν ότι δεν το έχουν διαβάσει ακόμα, αλλά είναι πεπεισμένοι ότι θα πρόκειται για ένα μανιφέστο αντικομμουνισμού. Όσο θα περνούν οι μέρες και το βιβλίο θα αρχίσει να διαβάζεται -είναι εξαιρετικά πυκνό, εκτενές, με πλήθος αναφορών σε πρόσωπα, συνέδρια, μετακινήσεις στα Βαλκάνια-, είμαι πεπεισμένη ότι θα ανοίξει έναν μεγάλο διάλογο, αλλά και μια έντονη πολεμική και αντιπαραθέσεις. Φαίνεται ότι και ο ίδιος ο συγγραφέας είναι έτοιμος για αυτό που θα ακολουθήσει.

Όταν ακόμα και στο θέμα του Εμφυλίου, στην Ελλάδα οι βιβλιογραφικές απόπειρες μόλις έχουν αρχίσει να αντιμετωπίζονται με λιγότερη πολεμική και καταγγελίες από τις «απέναντι» πλευρές της ανάγνωσης, το θέμα της μελέτης του ΚΚΕ στο πλαίσιο του ιστορικού και ευρύτερου γεωγραφικού περιβάλλοντος όπου γεννήθηκε και αναπτύχθηκε είναι ακόμα σεισμογενές. Εύφλεκτο.


«Εκείνο που κανείς δεν γνωρίζει είναι ότι ακόμη ριγώ όταν σιγογραγουδώ τον ύμνο της Διεθνούς, με τους γαλλικούς στίχους, κάποια μελαγχολικά βράδια που θυμάμαι τον πατέρα μου» γράφει ο Νίκος Μαραντζίδης στον πρόλογο του βιβλίου του.
Η διαδρομή του ΚΚΕ από την ίδρυσή του το 1918 ως το 1957 -αλλά ουσιαστικά με αναφορές μέχρι την αυτοκτονία του Νίκου Ζαχαριάδη τον Αύγουστο του 1973 στο Σουργκούτ της Δυτικής Σιβηρίας- καλύπτεται στο βιβλίο. Περνάει, όμως, μέσα από τη δαιδαλώδη ιστορία των κομμουνιστικών κομμάτων της εποχής κυρίως στα Βαλκάνια, στη σκιά της Μόσχας και του Στάλιν. Είναι εντυπωσιακός ο τρόπος με τον οποίο η τρικυμιώδης διαδρομή του ΚΚΕ και κυρίως η σχεδόν σκληρή μοίρα των διαδοχικών επικεφαλής του επηρεάστηκαν από τα κομμουνιστικά κόμματα της Ανατολικής Ευρώπης και τη Μόσχα.

Ο Μαραντζίδης ακολουθεί τα ίχνη και επιχειρεί να βρει τη διαδρομή του λαβύρινθου, εκκινώντας την έρευνα το 2005, όταν γνώρισε τον Πολωνό ιστορικό Αντρέι Πατσκόφσκι στο Παρίσι και απέκτησε πρόσβαση σε έγγραφα για τον ελληνικό Εμφύλιο Πόλεμο και την εμπλοκή σε αυτόν κρατών της Κομινφόρμ και κυρίως της Πολωνίας. Μελέτησε, φυσικά, το αρχείο του ΚΚΕ μεταξύ άλλων.

Το πρώτο μέρος του βιβλίου καλύπτει την περίοδο από το 1918 ως το 1939, όπου βλέπουμε τον μετασχηματισμό του ΚΚΕ σε σημαντική εγχώρια δύναμη με παρουσία στη διεθνή κομμουνιστική σκηνή. Το δεύτερο μέρος φτάνει ως το 1956 και στα πρώτα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, καταλήγοντας στο 20ό συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης. Τότε που ο Χρουστσόφ αποκήρυξε τα εγκλήματα του σταλινισμού.

Κεντρική μορφή της Ιστορίας, όπως αποτυπώνεται στο βιβλίο, αναδύεται ο Νίκος Ζαχαριάδης, ο «μικρός Στάλιν» όπως τον αποκαλούσαν.

Ο σταλινικός διεθνισμός του ΚΚΕ καθόρισε την άνοδο και την πτώση του
Οι αλλαγές προσώπων στη θέση του γενικού γραμματέα (δέκα στο διάστημα από το 1957) είναι ενδεικτικές της ιστορίας του. Μετά την πτώση της ΕΣΣΔ, τη μεγαλύτερη και λιγότερο εκρηκτική θητεία είχε ο Χαρίλαος Φλωράκης, ο οποίος αποχώρησε οικειοθελώς. Ο Νίκος Ζαχαριάδης ηγήθηκε από το 1931 ως το 1956. Ο Μαραντζίδης τονίζει ότι το ΚΚΕ δεν υπήρξε πιόνι της Μόσχας, κάτι που έδειξε και η προσωπική ιστορία του Ζαχαριάδη. Σημειώνει όμως:

«Όταν απώλεσε τη στήριξη του Στάλιν, ο Ζαχαριάδης ένιωσε προδομένος από τους Έλληνες συντρόφους του και εγκαταλελειμμένος από τους διαδόχους του Στάλιν, οι οποίοι είχαν τις δικές του προτεραιότητες και τους δικούς του ευνοούμενους. Η ειρωνεία της Ιστορίας είναι ότι το τέλος του “μικρού Στάλιν” επήλθε μέσω από τη χρήση των όπλων εκείνων στα οποία ο ίδιος τόσο πολύ πίστεψε: της τυφλής υπακοής και νομιμοφροσύνης αντί των γνήσιων πολιτικών κριτηρίων. Της κυνικής εκμετάλλευσης της δυσαρέσκειας, αντί της πραγματικής δημοκρατικής συμμετοχής στα κοινά. Φυσικά, τα όπλα αυτά ανήκαν στη φαρέτρα του μπολσεβίκου ήρωά του. Ουσιαστικά, ο σταλινικός διεθνισμός του Ζαχαριάδη και του ΚΚΕ ήταν εκείνος που καθόρισε τόσο την απότομη άνοδό του όσο και την τραγική του πτώση».

Κομβικό σημείο για το ΚΚΕ ήταν ο Μάρτιος του 1956, όταν η 6η Πλατιά Ολομέλεια του ΚΚΕ που συνήλθε στο Βουκουρέστι απόντος του Ζαχαριάδη, σφράγισε την αντιζαχαριαδιακή πολιτική, καθαίρεσε τον ίδιο από γενικό γραμματέα και άνοιξε την πόρτα της επιστροφής όσων είχαν αποπεμφθεί στο παρελθόν. Η Le Monde έγραφε τότε για τη θυσία του Ζαχαριάδη στο όνομα της πολιτικής της ειρηνικής συνύπαρξης. «Εν τέλει, η αποσταλινοποίηση εντός του κόμματος όπως η σταλινοποίηση τρεις δεκαετίες νωρίτερα, είχε αφετηρία τη Μόσχα και, όπως η σταλινοποίηση, έτσι και η αποσταλινοποίηση συνάντησε ισχυρές αντιστάσεις στο επίπεδο των εθνικών ηγεσιών».


Ο Νίκος Ζαχαριάδης
Το Μακεδονικό
Σταλινοποίηση, αποσταλινοποίηση αλλά και η στάση του ελληνικού κομμουνισμού στο μακεδονικό ζήτημα είναι από τους αρμούς του βιβλίου. Η Βαλκανική Κομμουνιστική Ομοσπονδία αντιμετώπιζε τις επιφυλάξεις των Ελλήνων για το μακεδονικό ζήτημα «ως σύμπτωμα ελλιπούς μπολσεβικοποίησης». Το 1924 το κόμμα άρχισε να αλλάζει δομή και ισορροπίες, αφού πάρα πολλά νέα στελέχη με ακτιβιστική διάθεση είχαν μπει στους κόλπους του, φέροντας στους ώμους το βάρος της Μικρασιατικής Εκστρατείας, του Πρώτου Παγκοσμίου, της μπολσεβίκικης επανάστασης, ενώ την ίδια χρονιά ο θάνατος του Λένιν και η ισχυροποίηση του Στάλιν άλλαζε το περίγραμμα συνολικά.

Η Βαλκανική Κομμουνιστική Ομοσπονδία (ΒΚΟ) εκφράζει σε επιστολή της τη δυσφορία της που «η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚ της Ελλάδας ακόμα θεωρεί ακατάλληλο το αίτημα για την ελευθερία και την ανεξαρτησία της Μακεδονίας και της Θράκης. Το Προεδρείο θεωρεί αυτή την άποψη εντελώς αβάσιμη και την καταδικάζει αποφασιστικά». Τον Νοέμβριο του 1924, υπό την επιρροή του Παντελή Πουλιόπουλου, οι σύνεδροι εξέφρασαν την άνευ όρων στήριξή τους στις αποφάσεις της ΒΚΟ, δηλώνοντας ότι ενστερνίζονται ρητώς «τον εθνικό επαναστατικό αγώνα των καταπιεζόμενων λαών της Μακεδονίας και της Θράκης με στόχο την ίδρυση ανεξάρτητων δημοκρατιών».

Οι ξένοι σύντροφοι που αδιαφορούν για τα συμφέροντα του ΚΚΕ
Ο Μαραντζίδης σημειώνει ότι το 1924 ήταν ένα από τα πλέον καθοριστικά χρόνια του Κομμουνιστικού Κόμματος και επειδή υπήρξε το έτος επίσημης ίδρυσης του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος και υιοθετήθηκε πλήρως το μπολσεβικικό μοντέλο κόμματος. Έτσι, ένα από κεντρικά ζητήματα που προσπαθεί να διαλευκάνει ο Μαραντζίδης είναι γιατί οι Έλληνες κομμουνιστές συνέδεσαν το μέλλον τους με ξένους συντρόφους «που αδιαφορούσαν καταφανώς για τα συμφέροντά τους;».

Ευκαιρίες που διαμορφώθηκαν, αλλά και η αδυναμία του κέντρου της Μόσχας να στηρίξει όπως επιθυμούσε το ΚΚΕ το ίδιο και το ΕΑΜ, καθορίζουν το σκηνικό αμέσως μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, τότε που θεωρούσαν ότι είχαν τη χρυσή ευκαιρία ενίσχυσης της δύναμης. «Χωρίς αμφιβολία, χάρη στις εαμικές πολιτικές κοινωνικής δικαιοσύνης, το ΚΚΕ κατάφερε μεταπολεμικά να διαμορφώσει μια σημαντική πολιτική και εκλογική επιρροή, που αν δεν ήταν τα γεγονότα του Εμφυλίου Πολέμου, αναμφίβολα θα το καθιστούσαν βασικό πόλο στον μεταπολεμικό κομματικό ανταγωνισμό» παρατηρεί ο Μαραντζίδης.

Από τις 3 Δεκεμβρίου του 1944 ως τις 6 Ιανουαρίου του 1945 Αθήνα και Πειραιάς βρέθηκαν στο κέντρο των Δεκεμβριανών. «Παρά την εκτεταμένη διεθνή κριτική στον Τσώρτσιλ πως συμπεριφερόταν ως στυγνός αποικιοκράτης, οι βρετανικές ενισχύσεις παρέμειναν και η Μάχη της Αθήνας κερδήθηκε από την κολοβή κυβέρνηση και τους Βρετανούς υποστηρικτές της, κυρίως τους δεύτερους. Ο ΕΛΑΣ αναγκάστηκε να αποσυρθεί από την πρωτεύουσα, παίρνοντας μαζί του ως ομήρους εκατοντάδες επιφανείς Αθηναίους, πολλοί από τους οποίους χάθηκαν στη διάρκεια αυτής της τραγικής δοκιμασίας τους», γράφει ο Μαραντζίδης.

Από τη μία δεν περίμενε το ΚΚΕ την παρέμβαση της Βρετανίας σε τέτοια έκταση, από την άλλη υπερεκτίμησαν τις υποσχέσεις των ξένων συντρόφων τους για υποστήριξη. «Οι Σοβιετικοί δεν ανταποκρίθηκαν ούτε καν στο αίτημα των Ελλήνων για ηθική στήριξη» γράφει ο Μαραντζίδης. «Η Πράβδα δεν είχε στείλει ανταποκριτές στην Ελλάδα και δημοσίευσε μόνο σύντομα ρεπορτάζ βασισμένα σε τηλεγραφήματα από το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη».

Στον επίλογο του βιβλίου των 396 σελίδων, ο Νίκος Μαραντζίδης φτάνει στον Φεβρουάριο του 1991 και στο 13ο Συνέδριο του Κόμματος με την επικράτηση της Αλέκας Παπαρήγα, την αποχώρηση του Γιάννη Δραγασάκη της ανανεωτικής πτέρυγας μαζί με 45 μέλη της Κεντρικής Επιτροπής και την ίδρυση του Συνασπισμού της Αριστέας και της Προόδου. «Με αυτά και με εκείνα, το ΚΚΕ παρέμεινε το τελευταίο σταλινικό κόμμα της Ευρώπης». Είναι η τελευταία φράση του βιβλίου, που ταυτόχρονα κυκλοφορεί στα αγγλικά από τις εκδόσεις Cornell University Press.

iefimerida.gr

The dark face of Erdoğan’s neo-nationalist allies in Turkey exposed in intercepted secret chats

0

Abdullah Bozkurt/Stockholm

A review of secret communications among members of the neo-nationalist Ulusalcı group, allied with the government of Turkish President Recep Tayyip Erdoğan, reveals a mindset that is xenophobic, antisemitic, autocratic and anti-Western as well one that advocates assassinations.

Members of the group, also called the  Eurasianists (Avrasyacı), who favor the Russia/China/Iran axis, have long been embedded in Turkey’s media, politics and state security institutions. They survived criminal prosecutions between 2008 and 2014 and still wield considerable influence on Turkey’s domestic and foreign policy, thanks to their alignment with Erdoğan during the last decade.

The communications obtained by Nordic Monitor were between Ümit Sayın, an academic and ideologue for the neo-nationalists, and Lt .Col. Zafer Yener, then a first lieutenant working in military intelligence. The two were talking on an MSN chat program in 2005, sharing their thoughts and discussing strategies on how to drive the neo-nationalist agenda in Turkey through plots, murders and influence operations.

The communications were seized from the computer of Sayın, who recorded the private conversations he had on MSN, when police executed a search and seizure warrant. They were incorporated into a new indictment filed on November 11, 2022 in a cold case concerning the murder of Necip Hablemitoğlu, a neo-nationalist academic who was killed on December 18, 2002 in front of his apartment building in Ankara.

At the time Sayın enjoyed access to high-ranking neo-nationalist generals, was hosted in top security facilities, provided with classified information and writing books and reports to shape the national debate in Turkey. Officially he was a member of an academic team at Istanbul University’s Institute of Forensic Medicine, but in practice he was an ideologue, devising strategies for the neo-nationalists and advising various courses of action on how to govern Turkey.

Intercepted secret MSN chats between two neo-nationalist figures in Turkey:





In a chat recorded on June 19, 2005, Sayın was advocating a military coup to save the country. In response, Yener said a set of conditions must be created to prepare for a putsch. Sayın responded by saying that those conditions would be created.

On July 10, 2005 Sayın shared his views on democracy and said he did not believe in it, prompting agreement from Yener, who responded that “both democracy and human rights are nothing but masks.” Sayın went on to say that Turkey needed to establish what he called “a neo-nationa[pdf-embedder url=”http://www.anixneuseis.gr/wp-content/uploads/2023/03/Umit_Sayin_Zafer_Yener_MSN_chat-1.pdf” title=”Umit_Sayin_Zafer_Yener_MSN_chat (1)”]list statist autocracy” to replace its democratic system. Yener said there was no need for a new name and explained that the name of “Kemalism” would be enough to describe such an autocratic system in Turkey. Sayın agreed and said the system could be named “Neo-nationalist Socialist Kemalism”. What he called “deep state” elements, unaccountable and invisible powers that govern, must be able to rule Turkey with an iron fist.

Towards the end of their discussion, they came to the conclusion that only the army could establish such a system in Turkey and that it could start laying the groundwork by instilling such ideas in cadets and indoctrinating young minds in military schools. Retired officers would be recalled to help accomplish this project, they agreed.

 

Ümit Sayın, an academic and ideologue for the neo-nationalists in Turkey.

The group is staunchly anti-European Union and opposed to Turkey’s full membership in the bloc. They have a similar distaste for relations with the International Monetary Fund (IMF). Once the neo-nationalist government is in place, Turkey would sever ties with the EU, dump the customs union agreement with the bloc and break ties completely with the IMF, Sayın said.

Sayın had regular meetings with Gen. Ahmet Hurşit Tolon, commander at the time of the First Army in Istanbul, and made frequent trips to Selimiye Army headquarters to meet with the general and his deputies. He was working in close coordination with the 1st Army intelligence branch led by then-Staff Col. Mustafa Canatan, as well as with the notorious JITEM (Gendarmerie Counterterrorism and Intelligence Agency), when preparing his reports and books.

The records also revealed that the neo-nationalists were not happy with Şebnem Korur Fincancı, a forensic expert and prominent human rights activist who was exposing torture, abuse and rights violations in the country. Sayın said the army would launch a secret investigation into her. Fincancı, the chairperson of the Turkish Medical Association (TTB), was arrested last year in Istanbul, indicted on charges of disseminating “terrorist” propaganda and sentenced to almost three years in prison. The verdict is pending appeal.

It was clear in the messages that a personal rivalry was brewing between Sayın and his boss Sevil Atasoy, the head of the Institute of Forensic Medicine. Sayın often made derogatory comments about her, wrote antisemitic slurs recalling her Jewish heritage, her connection to the chief rabbi and attendance at synagogue. “Atasoy’s father Şemsi Gök was from the Sabataycılar [a secret Jewish community that follows Sabbatai Sevi and pretends to be Muslim]. Her mother is a Jew. She does not consider herself a Turk,” he wrote in a chat on June 26, 2005.

 

Lt. Col.Zafer Yener, a neo-nationalist military officer in Turkey.

On July 5, 2005 he again attacked Atasoy, saying that “women are devils” and that “they can’t do without lies, plots and exaggeration, especially if they are Jewish.” In a follow-up conversation on July 9, 2005 he said, “The main principle Jews live by is to use people, only to discard them later.” In a communication on July 26, 2005 Sayın called her a “whore” and said she must be eliminated or beaten badly to teach her a lesson because she was selling everybody out. “That woman is nothing but a filthy Jew who came into this world only to do bad things,” Sayın wrote. His insults of Atasoy continued in a chat dated August 9, 2005 and included slurs like “dung beetle” and “worm.”

The group is also distinctly misogynist. The two described women as potential threats and justified their existence only to serve as sexual objects. Both men had troubled marriages at the time.

In a conversation recorded on June 29, 2005, Sayın wrote that he would be submitting a report to the National Security Council (MGK), a top consultative body that was described as a shadow government in Turkey, and said the report would be full of attacks on the United States. He also said he proposed establishing a paramilitary group in his talks with senior army leaders during his visit to Selimiye Army headquarters.

The two talked about wiretapping people who were targeted by the neo-nationalist group, using the technical capabilities of gendarmerie intelligence. Wiretaps were approved by Tolon and Mehmet Yaşar Büyükanıt, who was the then-commander of the Land Forces.

In a chat dated July 2005 Sayın raised the idea of establishing a secret neo-nationalist network to hold on to critical positions in Turkish state institutions and provided the example of the Freemasons as the template for moving forward with the idea. “The organization must be similar to the Masons in a very systematic, ritualistic, brainwashing, cell-based and coordinated way,” Sayın wrote. He added that «identification of the enemy and intelligence-gathering activity against designated targets must be pursued in the meantime. The organization would be able to possess arms and manufacture all kinds of weapons, according to him.

The group also sanctioned extrajudicial punishment, murders and collecting private information about unsuspecting targets. “[The group] can collect intelligence about the enemy to the point of his/her underwear and wipe him/her out if needed,” Sayın wrote. “The biggest power is to be able to kill a person discreetly and stealthily,” he added. He asked Yener to share his secret books that explain how to carry out assassinations, manufacture improvised explosives, lay booby traps and conduct special warfare with his close circle in the army.

He recommended setting up a special department at the General Staff and the Gendarmerie General Command to develop what he called “dark science” tactics and methods of assassination such as murder by untraceable poisoning.

In fact, the content of several chats recorded in July 2005 show that the two discussed specific people as targets of clandestine operations. Hrant Dink, a Turkish journalist of Armenian origin, and Akın Birdal, the chairman of the Human Rights Association (İHD), were labelled as enemies. Sayın urged the killing of five among some 100 people such as Dink and Birdal and claimed that everybody would fall in line if the murders were to take place. He lamented that Birdal survived an assassination attempt in 1998 with severe injuries. Dink was shot dead by an ultranationalist teenager in broad daylight on January 19, 2007, two years after Sayın proposed his murder.

 

Turkish-Armenian journalist Hrant Dink, the editor-in-chief of the Agos weekly, was killed in an attack in 2007 in front of the Agos offices in İstanbul.

Sayın also predicted the murder of Hablemitoğlu, a neo-nationalist who later started working discreetly with the ruling Justice and Development Party (AKP). Hablemitoğlu’s betrayal of the neo-nationalists sealed his fate.

The communications also revealed the secret that neo-nationalists had been working closely with Sevgi Erenerol, a convicted felon and one of the leaders of the Independent Turkish Orthodox Patriarchate, a bogus religious outfit linked to Turkish intelligence agency MIT. Erenerol led a protest against Dink in front of the courthouse where Dink was being tried and even orchestrated an assault by her group, victimizing Dink even further. She was in contact with Sayın at the time.

Erenerol has also been targeting Ecumenical Patriarch Bartholomew I, the spiritual leader of Eastern Orthodox Christians worldwide, and members of the synod for years. After she was saved by Erdoğan from legal troubles and avoided a prison sentence, she ramped up her campaign against the Eastern Orthodox minority in Turkey. In 2019 she filed a criminal complaint against Bartholomew I, accusing the ecumenical patriarch of being separatist and divisive and describing him as a tool of the United States.

The prosecutor’s investigation in 2008 and 2009 revealed that Erenerol also worked closely with Veli Küçük, a retired Turkish brigadier general who founded JİTEM, the notorious intelligence arm of the Turkish Gendarmerie. They had been meeting at this bogus orthodox church for years to discuss plots. Küçük was also convicted in 2013 and sentenced to life in prison but was released in 2014 with the help of Erdoğan.

Sayın’s intercepted MSN communications were later part of evidence when prosecutors in Istanbul filed a series of indictments against the neo-nationalist group and its leaders. They were tried, convicted and sentenced to various prison terms. Sayın admitted his crimes, became a secret government witness in 2009 to get a reduced sentence under the repentance law and shared incriminating evidence with prosecutors about his neo-nationalist cronies. However, that did not prevent him from being sentenced to four years in 2013.

When Erdoğan forged a new alliance with the neo-nationalists in 2014, Sayın and all other notorious neo-nationalist figures were saved from serving prison time on convictions. Because of his cooperation with the prosecutors and sharing of sensitive evidence with the courts, the neo-nationalists targeted him in a vicious campaign, stigmatizing and marginalizing Sayın. On January 30, 2020 he was found dead in his home in mysterious circumstances. Some believe he was poisoned as punishment for betraying the neo-nationalists.

His MSN chat buddy Yener is still an active-duty military officer who is serving as deputy commander of the gendarmerie in Turkey’s southeastern province of Adıyaman.

ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΛΑΘΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΠΟΥ ΖΟΥΜΕ

23

Δημήτρης Αριστοτέλους

Φωτογραφία: Σκίτσο του ΑΡΚΑ

Αν δεχτούμε πως το τραγικό ατύχημα των Τεμπών ήταν κυρίως, ή και αποκλειστικά, αποτέλεσμα ενός “ανθρώπινου λάθους”, και πως κανένας άλλος πέραν του σταθμάρχη δεν έχει σοβαρές ευθύνες, όπως θέλει να πιστεύει και να ισχυρίζεται σχεδόν το 40% των Ελλήνων (μέσω των ιδεολογικών ηγητόρων του), αυτό σημαίνει κάτι πολύ απλό. Σημαίνει πως κάθε φορά που θα βάζουμε τα παιδιά μας στο τραινο για να πάνε από την Αθήνα στην Θεσσαλονίκη, ή το αντίθετο, θα είναι σαν να τα βάζουμε να παίξουν ρωσική ρουλέττα: αν δεν γίνει το “ανθρώπινο λάθος” θα γλυτώσουν. Αν όμως γίνει, τότε…

Ο ισχυρισμός περί αποκλειστικά “ανθρώπινου λάθους”, όταν χρησιμοποιείται για να απαλλάξει την κυβέρνηση από τις ευθύνες της είναι μία αδιανόητη προσβολή για την μνήμη των αδικοχαμένων ψυχών, και για των πόνο των δικών τους ανθρώπων. Είναι όμως και μία βάναυση πρόκληση της κοινής λογικής. Μας καλεί, σχεδόν ευθέως, να δεχθούμε πως πάντα η μοίρα μας θα εξαρτάται από τις διαθέσεις και τα τυχόν λάθη ενός σταθμάρχη που θα γυρίζει μόνος και ανεξέλεγκτος τα κλειδιά ώστε να προχωρήσουν οι υπάρξεις μας είτε στην γραμμή της ζωής, είτε στην γραμμή του θανάτου. Και αυτό το έτος 2023.

Δεν χρειάζεται να είναι μηχανικός σιδηροδρόμων ή καθηγητής του ΜΙΤ στην ασφάλεια συστημάτων, όπως προσπαθούν να μας πείσουν, για να έχει κανείς και γνώμη για το τι συνέβη και πεποίθηση για το ποιός φταίει. Δύο τραίνα, ταξιδεύοντας σε αντίθετη φορά, στην ίδια γραμμή, που την διαχειρίζεται το Δημόσιο και κατ’ επέκτασιν η κυβέρνηση, συγκρούστηκαν μετωπικά. Αυτό συνέβη για τον απλό λόγο πως το ένα και μόνο λάθος ενός και μόνο ανθρώπου δεν υπήρχε κανείς για να το αντιληφθεί και να το διορθώσει. Δεν υπήρχε κανένας μηχανισμός και κανένα πρωτόκολλο επαλήθευσης και ελέγχου της πράξης που ήταν “λάθος”. Και υπάρχουν άνθρωποι, και μάλιστα πολλοί, που ισχυρίζονται, πως αυτό είναι κάτι φυσιολογικό και μοιραίο και συνεπώς δεν προκύπτουν ευθύνες για κανέναν πέραν του “σταθμάρχη” που ξέχασε να γυρίσει ένα κλειδί!

¨Οσον αφορά το ποιός ή ποιοί θα μπορούσαν να είναι αυτοί οι μηχανισμοί ασφαλείας η απάντηση είναι απλή: εφ΄όσον η χώρα, λόγω των ιδιαιτεροτήτων της,  αδυνατεί να έχει οπτικές ίνες, ή σύρματα από χαλκό, ή διάφορα άλλα διαπλανητικού χαρακτήρα σύνθετα ηλεκτρονικά συστήματα, θα μπορούσε να χρησιμοποήσει την απλή λογική, που δεν στοιχίζει τίποτα και βοηθάει σχεδον σε όλα τα προβλήματα. Για την περίπτωση τραίνων που εισέρχονται στην αντίθετη γραμμή πορείας θα έπρεπε να υπάρχει ένα απλό πρωτόκολλο ασφαλείας σύμφωνα με το οποίο ο μηχανοδηγός τους θα όφειλε να επιβεβαιώσει την εντολή που έλαβε και να ενημερώσει για την θέση του και την κίνησή του, τρία σημεία: το σταθμαρχείο εισόδου στην αντίθετη γραμμή, το επόμενο σταθμαρχείο, καθώς και ένα κέντρο ελέγχου το οποίο θα είχε σαν αποστολή του να ελέγχει την κίνηση στην ουσιαστικά μία και μόνη σιδηροδρομική γραμμή που διαθέτει η χώρα. Σε μία χώρα που απέκτησε σχετικά πρόσφατα σιδηροδρομική γραμμή διπλής κατευθύνσεως, και στην οποία οι Ρομά κλέβουν συνεχώς τα καλώδια και καταστρέφουν τις υποδομές, αλλά τα τραίνα μπορούν να τρέχουν με 160 χιλιόμετρα την ώρα και συχνά, μάλιστα, πρέπει να το κάνουν αυτό στις αντίθετες γραμμές, το πρώτο μέλημα όποιου αναλαμβάνει την ευθύνη για την διαχείριση του δικτύου, θα έπρεπε να ήταν πολύ συγκεκριμένο: να επιβάλει ένα πρωτόκολλο ενεργειών που θα εξασφαλίζουν πως ένα και μόνο “ανθρώπινο σφάλμα” ενός και μόνο ανθρώπου, δεν θα μπορεί να προκαλέσει μετωπική σύγκρουση και δεν θα είναι ικανό να καταστρέψει τόσες ζωές και να κλείσει τόσα σπίτια.

Όμως κανένας αρμόδιος δεν το έκανε αυτό. Δεν το έκανε για δύο λόγους: πρώτον γιατί δεν μπορούσε και δεύτερον γιατί δεν τον ενδιέφερε να το κάνει. Δεν μπορούσε να το κάνει διότι, κατά τεκμήριο, τις περισσότερες φορές είναι ανίκανος. Τα κομματικά στελέχη που καταλαμβάνουν τις θέσεις στο Δημόσιο και στους κρατικούς οργανισμούς είναι άτομα που έχουν στραφεί στην πολιτική γιατί, στο 95% των περιπτώσεων, δεν έχουν την δυνατότητα να πετύχουν κάτι στον ιδιωτικό τομέα είτε ως επιχειρηματίες, είτε ως προσφέροντες εξαρτημένη εργασία είτε ως αυτοαπασχολούμενοι. Εν τούτοις, τις περισσότερες φορές είναι φιλόδοξοι, ρέκτες και bon viveurs. Αυτoί οι φιλόδοξοι  αποτυχημένοι πυκνώνουν, ως επί το πλείστον, τις γραμμές των κομμάτων, -και ιδιαίτερα του πιό κραταιού από όλα- και γίνονται τα στελέχη τους. Και φυσικά λόγω της ανικανότητας τους είναι φυσικό να μην μπορούν να λύσουν τα προβλήματα. Ούτε και ενδιαφέρονται όμως να επιχειρήσουν κάτι τέτοιο διότι όλη τους η ενέργεια και όλη τους ή στόχευση προσανατολίζεται προς άλλες κατευθύνσεις: πρέπει να βρουν τρόπο να γίνει η απ΄ευθείας ανάθεση, (και όχι μόνο να γίνει αλλά να πάει και στον δικό τους “συνοδοιπόρο” αντί σε κάποιον ανταγωνιστή), πρέπει να βρούν τρόπο να υπερτιμολογήσουν τις τακτικές προμήθειες, να υποτιμολογήσουν τις παροχές στους “συνοδοιπόρους”, να διευκολύνουν τις προσλήψεις των ημετέρων  και ούτω καθ΄ εξής. Και να υπήρχε διάθεση επίλυσης των προβλημάτων δεν υπάρχει χρόνος . Αυτή είναι η απλή πραγματικότητα .

Ίσως το 1969 και το 1972 που έγιναν τα προηγούμενα μεγάλα δυστυχήματα συγκρούσεως τραίνων να μην υπήρχε δυνατότητα να εφαρμοστούν κάποιες “έξυπνες” πρακτικές λύσεις για την αποφυγή των δυστυχημάτων. Τα τελευταία όμως 20 χρόνια με την πρόοδο των επικοινωνιών αυτό θα ήταν κάτι εξαιρετικά εύκολο. Το ότι δεν το έκαναν οι προηγούμενες διοικήσεις του ΟΣΕ και οι προηγούμενες κυβερνήσεις δεν απαλλάσσει καθόλου από τις ευθύνες τους την παρούσα διοίκηση του οργανισμού και την παρούσα κυβέρνηση. Ειδικά οι κυβερνήσεις δεν εκλέγονται για να συνεχίσουν με υπερηφάνεια και οίηση την νοσηρή κατάσταση πού παρέλαβαν από τις προηγούμενες κυβερνήσεις. Έχουν ιερή υποχρέωση να προστατέψουν την ζωή, την υγεία και την ευημερία των πολιτών και για να το πετύχουν αυτό οφείλουν να μην αφήσουν λίθο επί λίθου σε κάθε κατάσταση, σε κάθε περίπτωση, σε κάθε πραγματικότητα όπου υπάρχουν δυνητικοί κίνδυνοι. Όσοι έχουν τέτοιες βαρύτατες, κυβερνητικές και διοικητικές, ευθύνες δεν θα πρέπει να κοιμούνται τα βράδια από την ανησυχία και την έννοια για την μοίρα τόσων ψυχών που ουσιαστικά έχει εναποτεθεί στα χέρια τους. Από ό,τι φαίνεται όμως και τα μέλη της παρούσας κυβέρνησης και τα στελέχη της τρέχουσας διοίκησης τα βράδια κοιμόντουσαν ήσυχοι χωρίς να ανησυχούν. Γι’ αυτό, συνεπώς, η ευθύνη τους είναι τεράστια και το ψέμα δεν μπορεί να την κρύψει.

Δυστυχώς, όμως, χειρότερη ακόμα και από την κυβέρνηση η οποία τουλάχιστον μπορεί να ισχυριστεί ότι και το έργο της ήταν δύσκολο και ότι εκμαυλίστηκε από την ηδονή της εξουσίας, είναι η στάση αυτού του μεγάλου μέρους του ελληνικού λαού, -και των επωνύμων και ημιεπωνύμων ηγητόρων του- που ισχυρίζονται ανερυθρίαστα ότι αυτό που συνέβη δεν ήταν τίποτα περισσότερο από ένα “ανθρώπινο λάθος”. Το ισχυρίζονται, εκφράζοντας μία τέτοια απαράδεκτη και ανήθικη άποψη, για τον απλό λόγο πως για αυτούς όλα είναι ένα παιχνίδι πολιτικών εντυπώσεων και κομματικών συσχετισμών. Αυτό που μόνο τους ενδιαφέρει, είναι να μην χάσει το κόμμα τους την πολυπόθητη εξουσία, και γι’ αυτό δεν έχουν χρόνο να αισθανθούν ούτε αγανάκτηση, ούτε οργή ούτε και πόνο για τον άδικο χαμό τόσων αθώων ψυχών. Αν σκεφτούμε, μάλιστα, πως ενδεχομένως και από την αντίθετη πλευρά, -αυτήν που σήμερα βρίσκεται στη θέση του κατήγορου αλλά χθες ήταν στη θέση του κατηγορούμενου- υπάρχει άλλος ένας τόσο μεγάλος αριθμός “πολιτών”, που η κομματική τύφλωσή του και ο πολιτικός φανατισμός του θα το οδηγούσε, σε μία ανάλογη-αντίστροφη περίπτωση, να αγνοεί εξ ίσου τον ανθρώπινο πόνο και να ενδιαφέρεται μόνο για τις “πολιτικές επιπτώσεις”, τότε καταλαβαίνουμε ποιο είναι το πρόβλημα της κοινωνίας μας και γιατί συμβαίνουν όλα αυτά που συμβαίνουν. “Ανθρώπινο λάθος” δεν ήταν το κλειδί που γύρισε προς την κατεύθυνση που δεν έπρεπε. “Ανθρώπινο λάθος” είναι, συνολικά, ο τρόπος που ζούμε. Και πάρα πολύ συχνά, εξ αιτίας αυτού, καλούμαστε να πληρώσουμε το τίμημα με πόνο και οδύνη.

 

 

 

Αρθρο του Απόστολου Δοξιάδη στην «Κ»: Ο πόνος και η μνήμη του

2

Φωτ. ΚΥΔΩΝΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ/INTIME NEWS

Σε μια µεσαιωνική ιστορία, ένας σοφός γέρος βουδιστής ιερέας ζει στο χωριό του με τη γυναίκα, τον μικρό του γιο και τους μαθητές του. Τους διδάσκει τις μεγάλες λεγόμενες «ευγενείς αλήθειες» του δόγματός τους, ότι ο πόνος είναι ο βασικός νόμος της ζωής, ότι η αιτία του πόνου είναι η επιθυμία και το ότι η θεραπεία του πόνου είναι η κατάργηση της επιθυμίας. Και βέβαια ότι όλος ο κόσμος είναι μάταιος, τα φαινόμενα ψευδαισθήσεις και πίσω και πάνω από αυτά υπάρχει η μία και αιώνια αλήθεια.

Πέρα από τα λόγια, η υπομονή, η εγκαρτέρηση, η απάθεια και η στωικότητα του δασκάλου τους στα δύσκολα είναι το μεγαλύτερο μάθημά τους. Οι μαθητές του τον πιστεύουν σαν πατέρα, δάσκαλο, θεό. Μέχρι που μια μέρα πεθαίνει ο μικρός γιος του ιερέα. Τότε αυτός διαλύεται. Κλαίει σαν μωρό παιδί. Στην αρχή οι μαθητές του συμπάσχουν. Αλλά με τις μέρες, όταν ο πόνος του δεν κοπάζει αρχίζουν να κλονίζονται, να σκανδαλίζονται, σχεδόν να χάνουν την πίστη τους. Και τον ρωτούν μια μέρα: «Δάσκαλε, δεν μας έχεις διδάξει τις ευγενείς αλήθειες; Δεν μας έχεις μάθει τόσες φορές ότι η κατάργηση της επιθυμίας είναι το μυστικό; Δεν μας έχει διδάξει ότι όλα τα φαινόμενα είναι ψευδαισθήσεις;». «Ναι, παιδιά μου», λέει, «σας τα έχω διδάξει». «Δεν τα πιστεύεις;», τον ρωτούν. «Τα πιστεύω», λέει. «Και τότε γιατί κλαις τόσες μέρες απαρηγόρητος για τον θάνατο του γιου σου; Η αγάπη σου γι’ αυτόν δεν είναι επιθυμία; Ο θάνατος ενός παιδιού δεν είναι και αυτός ψευδαίσθηση;». «Ναι», τους λέει. «Ο θάνατος ενός παιδιού είναι και αυτός ψευδαίσθηση. Αλλά είναι η χειρότερη ψευδαίσθηση στον κόσμο».

Οσοι είχαμε –και ποιος δεν είχε;– το θλιβερότατο προνόμιο να γνωρίζουμε στον κύκλο μας ανθρώπους που έχασαν παιδί τους, καταλαβαίνουμε το νόημα της ιστορίας. Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα στον άνθρωπο, και όσοι ξέρω που τους συνέβη αυτό το δράμα έγιναν άλλοι άνθρωποι, λίγοι τρελάθηκαν, μα όλων άλλαξε για πάντα η ζωή και δεν θα ξαναζήσουν ποτέ όπως πριν. Ο θάνατος ενός παιδιού δεν είναι απλώς η μεγαλύτερη τραγωδία στη ζωή, για τους γονείς είναι ίσως το μόνο γεγονός του βίου που είναι πραγματική τραγωδία. Ο Αισχύλος μιλάει για τον «μνησιπήμονα πόνο», αυτόν τον «πόνο της ανάμνησης του πόνου», ο οποίος δεν μας αφήνει ποτέ γιατί ακόμα και να θέλαμε και στον ύπνο ακόμα «στάζει προ καρδίας», σταγόνα σταγόνα στην καρδιά.

Ολων μας οι σκέψεις αυτόν τον καιρό είναι με τις οικογένειες και τους οικείους των θυμάτων του τραγικού δυστυχήματος. Αλλά καθώς τα περισσότερα από τα θύματα ήταν από τραγική συγκυρία πολύ νέοι άνθρωποι, οι σκέψεις μας είναι πάνω απ’ όλα με τους γονείς τους. Κανείς δεν θα ήθελε ούτε στον χειρότερο εφιάλτη του να είναι στη θέση τους. Μα όσο και να τους σκεφτόμαστε, κανείς μας δεν τους νιώθει πραγματικά. Και πώς να τους νιώσει; Είναι ανθρώπινο.

Αυτό το συλλογικό πένθος πρέπει να το ζήσουμε όσο μπορούμε και να το μοιραστούμε ως κοινωνία για να μπορέσουμε και να το διαχειριστούμε.

Ετσι κι εγώ, όπως ο κάθε Eλληνας και η κάθε Eλληνίδα έχουμε συγκλονιστεί από την τραγωδία, τις εικόνες, τις ανταποκρίσεις, τις σκέψεις. Προσωπικά, όμως, δεν αντέχω να διαβάζω ειδικά τα ρεπορτάζ για τα θύματα και τις οικογένειες και, μιλώντας σε φίλους, είδα και σε άλλους την ίδια στάση. Είναι ανθρώπινη. Βλέπετε, έχουμε την πολυτέλεια, ως αμέτοχοι άμεσα στο γεγονός, να εξασκούμε την αποφυγή του «μνησιπήμονος πόνου» να μην αφήνουμε τη θύμησή του να μας κυριεύει. Αλλά παρ’ όλα αυτά κυριαρχεί τώρα και θα κυριαρχήσει για πολύ στη ζωή μας. Ο πόνος θέλει χώνεμα και το χώνεμα δεν γίνεται αμέσως.

Αλλά όχι για πάντα – αυτή είναι η μεγάλη μας διαφορά από τους συγγενείς των θυμάτων. Και βέβαια η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών της χώρας δεν είναι γονείς θυμάτων.

Κι όμως. Κάτι άλλαξε. Πρόσκαιρα η ζωή μας δεν θα είναι ίδια. Για ημέρες, για εβδομάδες αυτό το γεγονός δεν θα μπορεί να ξεχαστεί απ’ όσους έχουν έστω και στοιχειώδη ενσυναίσθηση και θέλω να πιστεύω ότι είμαστε οι περισσότεροι. Σταδιακά, με τον χρόνο, πρώτα θα γίνουμε όλοι, για να το πω έτσι, καλοί βουδιστές, και μετά θα γυρίσουμε στην καθημερινότητα. Και κάποτε θα αναφέρουμε την τραγωδία ως ακόμα ένα συμβάν. Ολοι άνθρωποι είμαστε στο κάτω κάτω και όλους μας μνήμη του πόνου είναι αυτό που μας κάνει πραγματικούς ανθρώπους. Μας συμφιλιώνει με το πεπερασμένο της ανθρώπινης ύπαρξης. Αυτή τη μνήμη του πόνου πρέπει διαρκώς να την ανακαλούμε στη μνήμη, διότι αυτή μας θυμίζει τελικά το πόσο ευάλωτοι και εφήμεροι είμαστε ως άνθρωποι. Μας κατεβάζει από το άλογο της αλαζονείας. Αυτό το συλλογικό πένθος επομένως πρέπει να το ζήσουμε όσο μπορούμε και να το μοιραστούμε ως κοινωνία για να μπορέσουμε και να το διαχειριστούμε και εντέλει να το θεραπεύσουμε. Αν προσπαθήσουμε να το προσπεράσουμε με συνοπτικές διαδικασίες θα μας βρει στην επόμενη γωνία και θα είναι σφοδρότερο.

Μα ειδικά όσοι και όσες έχουμε παιδιά πρέπει να το βιώσουμε ακόμα περισσότερο, γιατί νιώθουμε αυτές τις ημέρες για την υγεία τους, μα πάνω απ’ όλα για την ύπαρξη και τη ζωή τους διπλή ευγνωμοσύνη. Είναι ανθρώπινο κι αυτό. Μα αυτό το διπλό συναίσθημα ίσως θα πρέπει να προσπαθήσουμε να το διατηρήσουμε, ακόμα περισσότερο απ’ όσο θα διαρκέσει η θλίψη για την τραγωδία. Ο δικός μας «μνησιπήμων πόνος» θα σβήσει. Μα τα παιδιά μας αυτή τη διπλή ευγνωμοσύνη που υπάρχουν την αξίζουν και καλό είναι να μην τη χάσουμε. Να τη θυμόμαστε κάθε στιγμή όπως ετούτη την πικρή, πικρότατη της τραγωδίας.

* Ο κ. Απόστολος Δοξιάδης είναι συγγραφέας.

Καθημερινή

Τουρκικές εκλογές … μια ανάγνωση υπό το βάρος των συνθηκών και μια πρόβλεψη των πιθανών εξελίξεων και του εκλογικού αποτελέσματος.

0

 Θεσσαλονίκη, 5 Μαρτίου 2023

Του Θράσου Ευτυχίδη

Θεώρησα καλό να μοιραστώ τις σκέψεις μου όσον αφορά τις εκλογές, τόσο στην Τουρκία όσο και στην Ελλάδα γιατί και πάλι θα ακούσουμε από τα κανάλια μας αναλύσεις που απέχουν από την πραγματικότητα μια που μετρημένοι στα δάχτυλα μισού χεριού είναι αυτοί που παρακολουθούν την Τουρκική πολιτική σκηνή επί χρόνια.

 

Κεμάλ Κιλιντσάρογλου και Μεράλ Ακσενέρ

 

Έτσι με δεδομένο την αναμενόμενη από 2 αναλυτές αποχώρηση στη χώρα μας της Μεράλ Ακσενέρ από το τραπέζι των 6 (εγώ έγραψα σχετικά πριν μια βδομάδα), κυκλοφόρησαν και πάλι σενάρια που απέχουν αρκετά από την πραγματικότητα. Και τα ξεκαθαρίζω  και κάνω μια πρόβλεψη των πιθανών εξελίξεων.

Το ΣΕΝΑΡΙΟ που ακούσαμε από πολλούς είναι: “Η Ακσενέρ λειτούργησε ως Δούρειος Ίππος του Ερντογάν και θα πάει μαζί του.” Όσοι το προβάλλουν ξεχνάν ότι εταίρος του Ερντογάν στην Κυβέρνηση είναι ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ηγέτης του εθνικιστικού κινήματος από το οποίο αποχώρησε η Αξενέρ ιδρύοντας το Καλό Κόμμα. Αντανάκλαση των σχέσεών τους, είναι η πρώτη δήλωση του Μπαχτσελί αμέσως μετά την αποχώρηση της Ακσενέρ από το “τραπέζι των έξι”. Είπε ο Μπαχτσελί “όποιος πρόδωσε μια φορά θα ξαναπροδώσει”. Αυτό δε το λές και πρόσκληση για συμμετοχή στη συμμαχία.

Το δεύτερο ΣΕΝΑΡΙΟ που ακούσαμε είναι ότι ο Ερντογάν θα επικρατήσει και πάλι άνετα. Είναι κι αυτο μια πιθανότητα που δε λαμβάνει υπόψη την οργή της τουρκικής κοινωνίας, αλλά ούτε τις απώλειες που υφίσταται η οικονομική ολιγαρχία της χώρας από την ακατανόητη εξωτερική πολιτική. Η οικονομία παραμένει ένα ισχυρό κριτήριο ψήφου και αυτό δεν αναστρέφεται από τις εκλογές.

Η ΑΠΟΨΗ ΜΟΥ

Η Μεράλ Ακσενέρ, ίσως έχει ήδη μετανιώσει γι αυτό που έκανε. Ως μια γυναίκα υπερβολικά φιλόδοξη πίστεψε ότι τα ποσοστά των δημοσκοπήσεων – 16% στην τελευταία, θα της έδιναν το δικαίωμα να επιβάλλει μια σίγουρη λύση νίκης που θα διασφάλιζε και το δικό της πολιτικό μέλλον.

Από την αρχή όπως και πολλοί Τούρκοι δεν είδαν την υποψηφιότητα Κιλιντσάρογλου θετικά. Δεν το έκρυψε ούτε καν στην τελευταία συνεδριάση του Τραπεζιού των έξι όπου αν και υπέγραψε την τελική δήλωση  δεν αποδέχθηκε την επιλογή Κιλιντσάρογλου.

Θεώρησε ότι αυτό είναι μια ευκαιρία για εκείνη και πρότεινε γι άλλη μια φορά υποκριτικά τις υποψηφιότητες των Μανσούρ Γιαβάς (Δημάρχου Άγκυρας) και Εκρέμ Ιμάμογλου (Δημάρχου Κωνσταντινούπολης). Ήξερε ότι αυτοί δεν θα αποδέχονταν την πρότασή της. Πίστευε και ίσως ακόμη ότι αυτό θα άνοιγε το δρόμο για μια ακόμη υποψηφιότητά της για την Προεδρία.

 

Οι Δήμαρχοι, Μανσούρ Γιαβάς Άγκυρας και Εκρεμ Ιμάμογλου Κωνσταντινούπολης

 

Πρακτικά η Ακσενέρ θεώρησε ότι με βάση το δημοσκοπικό της ποσοστό, αλλά και την μετά σεισμών κατάρρευση και οργή πρός τον Ερντογάν ότι θα μπορούσε να είναι δεύτερη και να ελπίζει ότι στο 2ο γύρο θα μπορούσε ακόμη και να κερδίσει. Περίμενε ότι η κίνησή της θα είχε απήχηση στην Τουρκική Κοινωνία.

Ήδη από χθες κατάλαβε ότι δεν είναι έτσι γι αυτό και αν και προσκλήθηκε να είναι υποψήφια από στελέχη του κόμματός της, ζήτησε να περιμένουν.

Ο από πολλούς υποτιμημένος Κιλιντσάρογλου, αντέδρασε ψύχραιμα. Παραμένει στις δεσμεύσεις του τραπεζιού των 5 πλέον και τις επιβεβαίωσε με τη χθεσινή συνάντηση. Έλαβε τις δηλώσεις υποστήριξης των Δημάρχων. Συναντήθηκε με την ηγεσία του φιλοκουρδικού κόμματος HDP και του εργατικού κόμματος TPI χτίζοντας νέες συμμαχίες. Δεν κατήγγειλε δημόσια την “αποστασία” της Μεράλ και σήμερα στέλνει Ιμάμογλου και Γιαβάς να τη συναντήσουν και να τη μεταπείσουν. Δεν της έκλεισε την πόρτα και αντίθετα φαίνεται ότι προτίθεται να τηρήσει και τις δεσμεύσεις του απέναντί της.

Από την άλλη η Μεράλ αντιλαμβάνεται από προχθές, ότι το ποσοστό του 16% δεν είναι αποτέλεσμα της δικής της μόνο παρουσίας και πολιτικής, αλλά ακριβώς αποτέλεσμα της συμμετοχής της στην αντι Ερντογανική συμμαχία.

Εκεί που έφτασε τα πράγματα, έχει δύο επιλογές:

1, Να υποχωρήσει …. και

2. Να ανακοινώσει την υποψηφιότητα της.

Στη δεύτερη περίπτωση, τα ποσοστά που θα λάβει, δεν θα απέχουν πολύ από την πρώτη φορά. Η εκτίμησή μου είναι γύρω στο 11%.

Ο Κιλιντσάρογλου θα είναι δεύτερος, ακόμη και αν το φιλοκουρδικό HDP κατεβάσει δικό του υποψήφιο,

Πρακτικά η Ακσενέρ θ αναγκαστεί να αφήσει ελεύθερους τους ψηφοφόρους της στο δεύτερο γύρο να επιλέξουν. Ουσιαστικά αυτό θα οδηγήσει στη διάλυση του Καλού κόμματος. Μέρος των ψηφοφόρων θα επιστρέψει στον Μπαχτσελί και στον Ερντογάν, υπολογίζω ένα 6%, ένα 2-3% απλά δε θα ψηφίσει, ενώ ένα 2 – 2,5% θα ψηφίσει αντιΕρντογανικά τον Κιλιντσάρογλου.

Η εκτίμηση μου παραμένει ότι ο Ερντογάν δεν θα καταφέρει να αναστρέψει το αποτέλεσμα μέχρι της 14 Μαίου, ημέρα των εκλογών. Ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης – όποιος κι αν είναι αυτός θα επικρατήσει με μια διαφορά της τάξης του 4%. 52 με 48% που θα μαζέψει ο Ερντογάν.

Επιστροφή της Ακσενέρ θα διευρύνει το αποτέλεσμα.

Επισημαίνω … η εκτίμηση αφορά τις μέχρι τώρα εξελίξεις.

Σηματοδότηση τρένων: Κανείς δεν μπορεί να πει ότι δεν γνώριζε

3

Ήταν τουλάχιστον τρεις οι φορές που κάποιοι –συμπεριλαμβανομένου του inside story– προσπάθησαν να ευαισθητοποιήσουν για το χρόνιο και επικίνδυνο πρόβλημα της έλλειψης σηματοδότησης στους ελληνικούς σιδηροδρόμους. 

Tο σχεδιαστικό γραφείο Beetroot ανέβασε στο instagram μια εικόνα που αντανακλά το συναίσθημα της χώρας.

Προχθές Τρίτη 28 Φεβρουαρίου σημειώθηκε το χειρότερο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην ελληνική ιστορία, όταν συγκρούστηκαν μετωπικά μία επιβατική αμαξοστοιχία Inter City με εμπορική αμαξοστοιχία στο ύψος των Τεμπών. Την ώρα που ο απολογισμός των νεκρών αυξανόταν ξεπερνώντας τους 40, ο υπουργός Μεταφορών Κώστας Καραμανλής παραιτήθηκε «αναλαμβάνοντας την ευθύνη για τα διαχρονικά λάθη του ελληνικού κράτους και του πολιτικού συστήματος», ενώ ο πρωθυπουργός της χώρας δήλωσεΜητσοτάκης: Το δράμα στα Τέμπη οφείλεται κυρίως σε τραγικό ανθρώπινο λάθος | News 24 7 ότι «το δράμα στα Τέμπη οφείλεται κυρίως σε τραγικό ανθρώπινο λάθος».

Μπορεί και οι δύο άνδρες να επιχείρησαν να αποποιηθούν την ευθύνη για το δυστύχημα, και μπορεί να μην γνωρίζουμε ακόμα ποια ακριβώς θα είναι η ετυμηγορία των εμπειρογνωμόνων, όμως είναι μία από εκείνες τις στιγμές που δεν μπορεί κανείς να πει –και ειδικά οι αρμόδιοι– ότι δεν είχε ακούσει για τα σοβαρά προβλήματα στην ασφάλεια του σιδηροδρόμου στην χώρα μας.

Οι δύο δημοσιογραφικές έρευνες που ανέδειξαν το πρόβλημα

Δύο μικρά ερευνητικά μέσα προσπάθησαν πριν από μερικά χρόνια να φωτίσουν τα προβλήματα των ελληνικών σιδηροδρόμων, κάνοντας μάλιστα ρητή αναφορά συγκεκριμένα στο κενό ασφαλείας που προκάλεσε το προχθεσινό δυστύχημα: την έλλειψη σηματοδότησης στο δίκτυο.

Η πρώτη από τις δύο μεγάλες έρευνες για το θέμα έγινε το 2019 για το inside story, από τη δημοσιογράφο Ελίνα Μακρή, η οποία στο πλαίσιο μίας ευρύτερης σειράςΓιατί δεν αναπτύχθηκε ο σιδηρόδρομος στην Ελλάδα για τα τρέναΗ ΤΡΑΙΝΟΣΕ, η σύμβαση με το δημόσιο και οι όροι που δεν τηρούνται έγραψε το άρθρο με τίτλο: «Είναι ασφαλής ο σιδηρόδρομος στην Ελλάδα;Είναι ασφαλής ο σιδηρόδρομος στην Ελλάδα;». Μέσα περιέγραφε με μεγάλη λεπτομέρεια την απίστευτη διαδικασία της «χειροκίνητης» συνεννόησης των σταθμαρχών προκειμένου οι αμαξοστοιχίες να πραγματοποιήσουν με ασφάλεια τα δρομολόγιά τους, ελλείψει συστήματος σηματοδότησης.

Έξι μήνες αργότερα, ο δημοσιογράφος Νίκος Μορφονιός δημοσίευσε στο Μεσογειακό Ινστιτούτο Ερευνητικής Δημοσιογραφίας (MIIR) την έρευνα «Προσοχή, δεν έχει σήμαΠροσοχή, δεν έχει σήμα | MIIR», στη οποίαν επίσης γινόταν ρητή αναφορά στο πρόβλημα. Μάλιστα ο συνεντευξιαζόμενος Παναγιώτης Παρασκευόπουλος, κλειδούχος στον σιδηροδρομικό σταθμό Δεκελείας στην Αθήνα και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σιδηροδρομικών (ΠΟΣ), είχε αναφέρει τα εξής: «“Πέρνα το κόκκινο με δική σου ευθύνη”, έτσι ρυθμίζεται σήμερα η κυκλοφορία. Κι όταν οι άνθρωποι δουλεύουν 28 μέρες τον μήνα με εξαντλητικά ωράρια, κάποια στιγμή θα κάνεις το λάθος, στατιστικά να το πάρεις και μόνο, θα κάνεις κάποιο λάθος».

 

 

Παρά τα αποκαλυπτικά ρεπορτάζ και τα σημαντικά ευρήματα, φαίνεται ότι δεν υπήρξε καμία κινητοποίηση των αρμοδίων. Οι δημοσιογράφοι ήταν για άλλη μια φορά «βοώντες εν τη ερήμω». Όπως μας είπε η Ελίνα Μακρή:

«Θα ήταν αφελές να νομίζω ότι θα άλλαζαν εύκολα τα πράγματα, ήταν βαθιά και σύνθετα προβλήματα – αλλά ως δημοσιογράφοι κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε. Πάντως την έρευνά μου θα ήταν αδύνατο να την κάνω χωρίς τη βοήθεια και τις πληροφορίες των ανθρώπων που δουλεύουν στον σιδηρόδρομο και τον αγαπούν.

Η έρευνα κράτησε αρκετούς μήνες – επίσημα στοιχεία δεν μου δόθηκαν, ενώ τα ζήτησα. Συνεντεύξεις πήρα αρκετές, με ανωνυμία γιατί το πρόβλημα με τον σιδηρόδρομο ήταν πολύ σύνθετο, εμπλέκονταν πολλές κυβερνήσεις και ο ένας τα έριχνε στον άλλον. Η ιταλική εταιρεία δεν απάντησε ποτέ στα ερωτήματά μου για τοποθέτηση.

Σήμερα, έχουν διορθωθεί αρκετά δρομολόγια από τα προβληματικά που ανέφερα στο άρθρο, αλλά παραμένει το θέμα της ηλεκτρικής σηματοδότησης. Και για αυτό, κάποιοι πρέπει να λογοδοτήσουν. Και στην Αυστρία έγινε πέρυσι παρόμοιο δυστύχημα, αλλά λόγω σηματοδότησης δεν ήταν τόσο σφοδρό.

Ακόμα δεν ξέρουμε πολλά, όπως το ποια ήταν η επικοινωνία του σταθμάρχη με το προσωπικό της αμαξοστοιχίας. Και προφανώς με το “πάμε κι όπου μας πάει”, δεν εννοούσε “στον θάνατο”».

 

trains5820767.jpg

Εικόνες από drone από το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη έξω από την Λάρισα, σύγκρουση εμπορικής και επιβατικής αμαξοστοιχίας, Τετάρτη 1 Μαρτίου 2023. [Βασίλης Βερβερίδης/MotionTeam]

 

Όταν ο Νίκος Μορφονιός, από την πλευρά του, ξεκινούσε πριν τρία χρόνια μία έρευνα για τα σιδηροδρομικά ατυχήματα στην Ελλάδα, δεν φανταζόταν πόσο επίκαιρη θα γινόταν αργότερα – για τους λάθος λόγους.

Το ρεπορτάζ που δούλευε για το MIΙR στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Δικτύου Δημοσιογραφίας Δεδομένων (edjnetEuropean Data Journalism Network) πήρε άλλη τροπή, όταν άρχισε να ανακαλύπτει τα προβλήματα που αντιμετώπιζε το σύστημα σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης. Καθώς έρευνες για δυστυχήματα υπήρχαν πολλές, αποφάσισε να εστιάσει και να αναλύσει σε βάθος το κενό στα συστήματα ασφαλείας, για τα οποία δεν έβλεπε κανένας να μιλά. «Περίμενα ότι μετά τη δημοσίευση θα υπήρχε κάποια αντίδραση ή απάντηση. Δεν υπήρξε τίποτα. Περίμενα έστω ότι με κάποιον τρόπο κάποια έργα ή οι συμβάσεις θα ξεκολλούσαν σε σχέση με αυτό το θέμα. Δεν έγινε τίποτα» αναφέρει στο inside story.

Ο αντίκτυπος που έχει σήμερα το ρεπορτάζ του Νίκου Μορφονιού δεν είναι αυτό που ευχόταν: «Είναι τραγικό να επιβεβαιώνονται κάποιες έρευνες μικρών δημοσιογραφικών ομάδων μέσα από τέτοιες τραγωδίες. Η έρευνά μας στο MIIR ήταν πολύ σημαντική για την ασφάλεια του σιδηροδρόμου, αλλά τότε δεν είχε αντίκτυπο. Πρέπει να πεθαίνουν άνθρωποι για να γίνονται τα αυτονόητα; Δηλαδη, μια δημοσιογραφική έρευνα, ανεξαρτήτως από ποιο μέσο έχει γίνει, εφόσον είναι τεκμηριωμένη, για να φέρνει κάποιες αλλαγές, να πιέζει κάποιους πολιτικούς ή κάποιες διοικήσεις των υπεύθυνων εταιρειών ή των αρμοδίων, πρέπει να πεθάνει κόσμος; Φτάσαμε να βλέπουμε να λένε για ανθρώπινο λάθος. Τα ανθρώπινα λάθη είναι στο πεδίο των πιθανοτήτων, ποιο είναι όμως το πλαίσιο που τα προλαμβάνει; Γιατι να συμβαίνουν αυτά αφού θα μπορούσε να υπάρχει πρόληψη σε αυτό το κομμάτι;».

Οι άνθρωποι «του χώρου»
Αν δεν έφταναν οι δημοσιογραφικές έρευνες, τον Απρίλιο του 2022 ο Χρήστος Κατσιούλης, πρόεδρος της επιτροπής ETCS που είναι υπεύθυνη για έργα σηματοδότησης και ασφάλειας στο σιδηροδρομικό δίκτυο, παραιτήθηκεΣύγκρουση τρένων στη Λάρισα: Με συστήματα ασφαλείας θα είχε αποφευχθεί η τραγωδία, λέει πρώην στέλεχος της ΕΡΓΟΣΕ | Πρώτο Θέμα αναφέροντας στην ανακοίνωσή του –που έχει γίνει viral τα τελευταία 24ωρα– ότι υπήρχαν προβλήματα και καθυστερήσεις στα έργα ανάταξης της σηματοδότησης που είχαν υπογραφεί από το 2014.
Επιπλέον, τον Νοέμβριο του 2022 κατατέθηκε εξώδικοΕξώδικο για τα χάλια του σιδηροδρομικού δικτύου | Εφημερίδα των Συντακτών από την Πανελλήνια Ενωση Προσωπικού Έλξης (ΠΕΠΕ) στην ΟΣΕ και το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, καταγγέλλοντας μεταξύ πολλών άλλων προβλημάτων και τα προβλήματα φωτοσήμανσης, τηλεδιοίκησης και την μη λειτουργία του συστήματος ETCS.
Οι ερωτήσεις στη Βουλή

Εκτός από τις δημοσιογραφικές δουλειές, για το θέμα της σηματοδότησης έγιναν και ερωτήσεις στη Βουλή. Η πρώτη ήταν από την Πέτη ΠέρκαΘεοπίστη (Πέτη) Χαράλαμπου Πέρκα, Βουλευτής Φλώρινας | Βουλή των Ελλήνων, βουλευτή Φλώρινας του ΣΥΡΙΖΑ, με πρωτοβουλία της οποίας κατατέθηκε στις 31 Αυγούστου 2020 ερώτησηΕΡΩΤΗΣΗ Αθήνα, 31 Αυγούστου 2020 Προς τον κ. Υπουργό Υποδομών & Μεταφορών, Θέμα: «Ζητήματα ασφαλείας του σιδηροδρομικού δικτύου με κίνδυνο ατυχήματος λόγω απραξίας της Κυβέρνησης στην ανάταξη και συντήρηση της υποδομής» | Βουλή των Ελλήνων 33 βουλευτών της αντιπολίτευσης, με αφορμή τον εκτροχιασμό συρμού του προαστιακού σιδηροδρόμου που πραγματοποιούσε το δρομολόγιο Κιάτο-Αίγιο. Η τότε αναπληρώτρια τομεάρχης Μεταφορών και οι υπόλοιποι βουλευτές ανέφεραν:

«Στη νέα γραμμή Κιάτο-Αίγιο, τα συστήματα ασφαλείας (φωτοσήματα, τηλε-διοίκηση, ETCS) δε λειτουργούν, με αποτέλεσμα η κυκλοφορία να ρυθμίζεται από σταθμάρχη στο Κιάτο. Τα δρομολόγια βασίζονται δηλαδή σχεδόν αποκλειστικά στον ανθρώπινο παράγοντα. Ειδικά για το συμβάν της προηγούμενης εβδομάδας και παρά την άμεση αντίδραση του μηχανοδηγού όταν αντιλήφθηκε ότι ο μηχανισμός αλλαγής τροχιάς είχε τοποθετηθεί σε λάθος θέση, αναδεικνύεται ξεκάθαρα ο σημαντικός ρόλος των ηλεκτρονικών συστημάτων, αφού αν τα συστήματα ασφαλείας λειτουργούσαν, το συμβάν δε θα γινόταν.

[…]

Και δεν είναι μόνο η παραπάνω γραμμή, αλλά στο σύνολο της σιδηροδρομικής υποδομής, τα φωτοσήματα και η τηλεδιοίκηση λειτουργούν σε ελάχιστα τμήματα, ενώ το ETCS που έχει εγκατασταθεί σε όλους τους συρμούς δε λειτούργησε ποτέ. Παράδειγμα, στον Προαστιακό της Αθήνας στις σήραγγες στα Μέγαρα, χρόνια τώρα δε λειτουργεί ο φωτισμός και τα συστήματα επικοινωνίας, όπως και στις σήραγγες των Τεμπών και του Πλαταμώνα, ενώ τις τελευταίες εβδομάδες το επιβατικό κοινό ταλαιπωρήθηκε ανεξήγητα καθώς οι συρμοί InterCity σταματούσαν συχνά και για αρκετή ώρα μόλις 1 χιλιόμετρο πριν τον σταθμό Θεσσαλονίκης στο σημείο Τχ1, αναμένοντας την διευθέτηση του μηχανισμού αλλαγής τροχιάς!».

«Συνηθίζω να λέω ότι φάγαμε τρία κοινοτικά πλαίσια και ένα ΕΣΠΑ για οδικούς άξονες και δεν προχωρήσαμε καθόλου τα σιδηροδρομικά», μας λέει η κ. Πέρκα, η οποία διετέλεσε Γενική Γραμματέας Μεταφορών από το 2015 ως το 2017. Και συνεχίζει: «Θέλω να το πω αυτό γιατί κάποιος θα πει ότι είναι πάρα πολύ εύκολο να είσαι στην αντιπολίτευση και να λες “φταίνε”. Μάλιστα όταν αναφέρομαι στην ασφάλεια, και στα αεροπορικά και στα σιδηροδρομικά, το κάνω με πολύ προσεκτικό τροπο γιατί σε καμία περίπτωση δεν θέλω να τρομάξει ο κόσμος, άκουγα κιόλας τώρα ότι μπορεί να δημιουργηθεί μια έλλειψη εμπιστοσύνης σε αυτό το αγαπημένο μέσο, που είναι και το πιο ασφαλές τελικά. Παρόλα αυτά υπογράψαμε την ερώτηση στη Βουλή με ευκολία, γιατί πραγματικά φτάνεις σε ένα σημείο που λες “δεν μπορεί πρέπει να τα πω”, παρότι δεν είναι και πολύ ωραίο να λες στο επιβατικό κοινό ότι “ξέρεις, κινδυνεύεις”. Έλα όμως που έχουμε αυτήν την τραγωδία σήμερα…».

wagon5821157.jpg

Σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη έξω από την Λάρισα, σύγκρουση εμπορικής και επιβατικής αμαξοστοιχίας, Τετάρτη 1 Μαρτίου 2023. [Λεωνίδας Τζέκας/Eurokinissi]

 

ΕρώτησηΕρώτηση Κυριάκου Βελόπουλου με θέμα: «Σοβαρά ζητήματα ασφαλείας στο σιδηροδρομικό δίκτυο του ΟΣΕ» | Βουλή των Ελλήνων για τα συστήματα φωτοσήμανσης και τηλεδιοίκησης των σιδηροδρόμων κατέθεσε μετά από μερικές εβδομάδες και ο Κυριάκος Βελόπουλος, στην οποίαν ο Κώστας Καραμανλής απάντησεΗ απάντηση του υπουργού Μεταφορών στην ερώτηση 9782/21.09.2020 | Βουλή των Ελλήνων ως εξής:

«Τα Συστήματα Σηματοδότησης – Τηλεδιοίκησης και προστασίας συρμού (ETCS) βρίσκονται σε φάση δοκιμών από την ΕΡΓΟΣΕ ΑΕ, οι οποίες έχουν παραταθεί, λόγω των περιορισμών που επεβλήθησαν στις μετακινήσεις εξαιτίας της πανδημίας (COVID-19), με αποτέλεσμα την αδυναμία προσέλευσης στο εργοτάξιο του απαραίτητου εξειδικευμένου τεχνικού προσωπικού για την ολοκλήρωσή τους, σύμφωνα με το αρχικό χρονοδιάγραμμα.

Η εγκατάσταση και η λειτουργία του ευρωπαϊκού συστήματος διαχείρισης της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας (ERTMS), αναπόσπαστα μέρη του οποίου είναι το ευρωπαϊκό σύστημα ελέγχου αμαξοστοιχιών (ETCS) και το παγκόσμιο σύστημα κινητών επικοινωνιών για σιδηροδρόμους (GSM-R), αποτελεί ένα πολύ σημαντικό έργο στο οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίδει ιδιαίτερη έμφαση με σκοπό την εξασφάλιση ασφαλέστερων και ανταγωνιστικότερων σιδηροδρομικών μεταφορών.

Βάσει του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2017/6, ο οποίος καθορίζει το χρονοδιάγραμμα για την ανάπτυξη του παρατρόχιου ERTMS για τους διαδρόμους του κεντρικού δικτύου, οι διαχειριστές υποδομής εξοπλίζουν και θέτουν σε λειτουργία το ERTMS το αργότερο μέχρι τις ημερομηνίες που αναφέρονται στο παράρτημα Ι του προαναφερθέντος Κανονισμού. Για τη χώρα μας, το χρονοδιάγραμμα αυτό περιλαμβάνει έργα που ολοκληρώνονται είτε το 2020, είτε το 2023 είτε μετά το 2023. Η εφαρμογή του εποχούμενου ERTMS καθορίζεται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/919, όπως ισχύει».

Ρισκάροντας την επανάληψη, θα κλείσουμε με τη φράση του αείμνηστου συναδέλφου, φωτορεπόρτερ Γιάννη Μπεχράκη: «Η αποστολή μου είναι να εξασφαλίσω ότι κανείς δεν θα μπορεί να πει “δεν γνώριζα”». Παρόλα αυτά, δεν είναι η πρώτη φορά που δημοσιογράφοι σε μικρές ομάδες βλέπουν τα ρεπορτάζ τους να σταματάνε –στην καλύτερη των περιπτώσεων– στην αναδημοσίευση από λίγα ακόμα μέσα, ούτε η πρώτη φορά που οι αρμόδιοι σφυρίζουν αδιάφορα. Και φυσικά όταν δεν υπάρχει προβολή, πώς να μπει κάτι στην επικαιρότητα και να ασκηθεί πίεση; Είναι σαν να μην έχει συμβεί ποτέ τίποτα: κανένα ρεπορτάζ, καμία αποκάλυψη – μέχρι τη στιγμή που ο εκκωφαντικός κρότος δύο συγκρουόμενων τρένων μας κινητοποιεί και βλέπουμε όλα όσα κρύβονταν κάτω από το χαλάκι.

Εικόνα tsaliki
Είναι απόφοιτη του τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο ΕΚΠΑ όπου εισήχθη με την ελπίδα να μάθει τι εστί δημοσιογραφία. Τελικά, το μεγαλύτερο σχολείο για εκείνη είναι το inside story από όπου ξεκίνησε με πρακτική. Έχει δουλέψει και στην εκπομπή «Πρωταγωνιστές».
Εικόνα elomvardea
Αρχισυντάκτρια του inside story. Εργάστηκε σαν δημοσιογράφος στην εκπομπή Φάκελοι στο Mega και Νέοι Φάκελοι στον ΣΚΑΪ (2002-2011). Πιστεύει πως όλοι οι άνθρωποι έχουν μία ιστορία που αξίζει να ειπωθεί.

ΥΒΡΙΣ ΚΑΙ ΝΕΜΕΣΙΣ

3
Υπάρχουν ορισμένες αρχέγονες αξίες στην εξέλιξη του ανθρώπου, όπως ο σεβασμός του νεκρού, την προσβολή των οποίων οι Αρχαίοι Έλληνες αποκαλούσαν Ύβρη.
Η ζωή είναι η απόλυτη αυταξία. Και η απώλειά της δεν αποτελεί ΕΥΚΑΙΡΙΑ για κανέναν. Μόνο για τους υβριστές.
Όταν περνάς στην ύβρη, δεν ισχύουν οι ανθρώπινες νόρμες, όπως, “λέω ό,τι θέλω εν ονόματι της ελευθερίας της έκφρασης”.
Εκεί αναλαμβάνουν οι Θεοί.
ΥΓ: Μετά τον τραγικό θάνατο δεκάδων νέων ανθρώπων, εκείνο που με ενόχλησε περισσότερο ήταν αυτή η ύβρις. Γι αυτο και επανερχομαι σημερα.
Π.Σ.

[ANALYSIS] Erdoğan fears facing the same fate as Egypt’s Morsi

0

Fatih Yurtsever*

Turkish President Recep Tayyip Erdoğan’s handshake with Egyptian President Abdel Fattah el-Sisi, who was sworn in as Egypt’s president in 2014 after a military coup, at the opening ceremony of the 2022 World Cup in Qatar raised eyebrows among those who remember Erdoğan’s previous scathing comments about el-Sisi as a “murderer” and a “coup plotter.” However, Turkey’s economic woes and its isolation in the eastern Mediterranean have forced Erdoğan, in advance of presidential and parliamentary elections scheduled for May, to attempt to mend ties with the United Arab Emirates, Saudi Arabia and Israel, countries with which Turkey has had problematic relations. Erdoğan’s handshake with el-Sisi in Qatar was the result of his efforts to normalize relations with Egypt.

Egypt and Turkey are two pivotal nations in the Islamic world, and events in both countries may have far-reaching implications in the region. However, for Erdoğan, Egypt has special significance. The overthrow of former Egyptian President Mohamed Morsi, a member of the Muslim Brotherhood with close ties to Erdoğan, who was elected in 2012 and later overthrown in a military coup, serves as a cautionary tale for Erdoğan. He sees Morsi’s story as a valuable lesson to avoid a similar fate.

Erdoğan, the president of a NATO member country, established close ties with Russia and procured the Russian S-400 long-range air defense system despite objections from Turkey’s Western allies. Additionally, Erdoğan’s authoritarian rule and crackdown on civil society have led to concerns about Turkey’s democratic norms and human rights record and caused Turkey to drift from Western democratic standards. Despite these criticisms, elections were held regularly in Turkey, the most significant sign of a democratic government. Erdoğan has maintained popular support in Turkey, winning elections with solid majorities. Despite his anti-democratic practices and questionable closeness to Russian President Vladimir Putin, being an elected leader gives him legitimacy in the eyes of NATO and the EU. Therefore, Erdoğan feels he must win the 2023 election to avoid the same fate as Morsi.

Arab Spring and the election of Morsi as president

The Arab Spring, sparked by a desire for greater political participation, economic opportunity and social justice in the Middle East and North Africa region, was a series of pro-democracy uprisings and protests that swept the area in 2010 and 2011. The movement began in Tunisia, where popular demonstrations against corruption and economic inequality led to the overthrow of longtime dictator Zine El Abidine Ben Ali. Following Tunisia, the protests then quickly spread to five other countries: Egypt, Libya, Syria, Yemen and Bahrain.

Following a wave of mass protests triggered by the Arab Spring in Egypt, Hosni Mubarak, the country’s longtime dictator, was forced to step down and paved the way for the holding of democratic and fair elections in Egypt. Morsi, a prominent figure in the Muslim Brotherhood, an Islamist organization long banned in Egypt, ran as the Brotherhood’s candidate and campaigned for democratic reforms and social justice, positioning himself as a champion of the Arab Spring’s aspirations for greater political participation and economic opportunity. The protests and political mobilization of the Arab Spring created an environment where democratic change was possible, setting the stage for Morsi’s historic victory in the 2012 election.

However, his presidency was short-lived, as he was toppled in a military coup led by his defense minister, el-Sisi, just a year later. The coup was widely seen as a reaction to Morsi’s perceived overreach and attempt to consolidate power and his government’s inability to address the country’s economic and social challenges. The military coup that overthrew President Morsi in Egypt received a mixed response from the public. Some Egyptians supported the intervention, while others staged protests against it in the streets. Clashes between supporters of the ousted president and the military resumed in Tahrir Square, the epicenter of the 2011 Arab Spring protests that had toppled Morsi’s predecessor. After a violent crackdown in which many people were killed, the Egyptian army took complete control of the country. The coup marked a dramatic shift in the country’s politics, with the military again playing a dominant role in shaping Egypt’s future.

Erdoğan’s fear

During the Arab Spring uprisings, Turkey was seen as a potential model for political and economic development in the Middle East and North Africa region. The country’s democratic governance and economic progress had made it an essential partner for the EU and the United States in promoting regional stability. This reputation had helped attract significant foreign investment and spurred Turkey’s rapid economic growth. After 2010, however, under President Erdoğan, Turkey’s democratic institutions came under increasing pressure. The government’s authoritarian tendencies have undermined its reputation as a regional leader and resulted in a lack of foreign investment flowing into Turkey. This and widespread corruption have led to an economic crisis.

Two powerful earthquakes that hit Turkey on Feb. 6 will likely exacerbate the country’s existing economic crisis, with potential implications for Erdoğan’s re-election prospects. Many people in Turkey blame the Erdoğan government’s profit-based economic model, which relies heavily on the construction sector, for the high death toll of more than 45,000 people resulting from the earthquake. The government’s slow response to the disaster has further damaged Erdoğan’s reputation as a strong leader at home and abroad.

Although Erdoğan has been a dominant force in past elections, his victory in the upcoming election is not guaranteed. Given the high stakes, he is unlikely to take risks that could lead to defeat, which is simply out of the question for him. In previous elections he has resorted to interfering with the electoral process. He may believe he can use the same method to achieve a victory in the election slated for May.

There is growing anger toward Erdoğan among a certain segment of society. If he were to win, the opposition would likely take to the streets and protest, as in the Arab Spring. This is a significant concern for Erdoğan since he fears that the Turkish Armed Forces (TSK) could side with the opposition, as the Egyptian army did against Morsi in Egypt. Erdoğan wants to maintain control over “street movements” and the TSK to prevent a “Turkish Spring.” He fears that the masses of people who oppose him may overthrow him when democratic options are exhausted, as was the case with Morsi. It is worth noting that el-Sisi, the current leader of Egypt, was a general appointed by Morsi. Erdoğan does not want to share Morsi’s fate.

* Fatih Yurtsever is a former naval officer in the Turkish Armed Forces. He is using a pseudonym out of security concerns.

photo:
Recep Tayyip Erdoğan and Mohammad Morsi

Then-Prime Minister Recep Tayyip Erdoğan and then-Egyptian President Mohammad Morsi during a congress of his party in Ankara in 2012. Photo: AP

https://www.turkishminute.com/2023/03/03/analysis-erdogan-fear-facing-same-fate-as-egypts-morsi/amp/

Εκλογές 2023: Το σταυρόλεξο της συγκυβέρνησης και τα όρια της αυτοδυναμίας

0
Τα σενάρια των συμπράξεων μετά τις πρώτες εκλογές και οι πιθανές επιδόσεις ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΠαΣοΚ που δίνουν ή δεν δίνουν κυβέρνηση – Η σημασία του ποσοστού των κομμάτων που μένουν εκτός Βουλής και η κουλτούρα του εκλογικού σώματος απέναντι στις συνεργασίες.

Με τα εκλογικά συστήματα που επικρατούν τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, οι έδρες κατανέμονται αρχικά σε εθνικό επίπεδο με βάση τα συνολικά εκλογικά ποσοστά των κομμάτων. Στοιχείο που επιτρέπει τον εκ προοιμίου υπολογισμό του λεγόμενου «ορίου αυτοδυναμίας ή κυβερνητικής πλειοψηφίας», δηλαδή του ελάχιστου απαιτούμενου ποσοστού για το πρώτο κόμμα, προκειμένου αυτό να μπορεί να πετύχει κοινοβουλευτική αυτοδυναμία. ‘Η αντιστοίχως το ελάχιστο απαιτούμενο αθροιστικό ποσοστό οποιασδήποτε συμμαχίας κομμάτων (συμπεριλαμβανομένου του πρώτου) για σχηματισμό κυβερνητικής πλειοψηφίας, και το οποίο εξαρτάται αποκλειστικά από το σύνολο των ψήφων που μένουν εκτός Βουλής.

Παράλληλα, μέχρι τις προηγούμενες εκλογές, η πρόβλεψη της απευθείας παραχώρησης ενός αριθμού εδρών ως «μπόνους» στο πρώτο κόμμα που ίσχυε ως το 2009, ήταν ικανή να εξασφαλίσει τη δημιουργία μονοκομματικών κυβερνήσεων. Εντούτοις, με τη συνολικότερη ανακατάταξη του πολιτικού τοπίου που επέφερε ο εκλογικός σεισμός του 2012, ανέκυψε η ανάγκη διακομματικών κυβερνήσεων. Πράγματι, οι συνεργασίες της ΝΔ με το ΠαΣοΚ (και με τη ΔΗΜΑΡ μέχρι το 2013) και στη συνέχεια του ΣΥΡΙΖΑ με τους ΑΝΕΛ αποτέλεσαν τα βασικά κυβερνητικά σχήματα της περιόδου 2012-2019, καθώς με την εκλογική δύναμη του πρώτου κόμματος να κυμαίνεται σε επίπεδα 30%-36%, η επίτευξη αυτοδυναμίας πλειοψηφίας καθίστατο πρακτικά σχεδόν αδύνατη.

Η στροφή του 2019

Από την άλλη πλευρά, η νίκη της ΝΔ το 2019, με 40% και 158 έδρες, σηματοδοτούσε μια επιστροφή στις αυτοδύναμες κυβερνήσεις. Ομως πρέπει να αξιολογηθεί κατά πόσο απηχεί και μια συνολικότερη απαίτηση του εκλογικού σώματος υπέρ των μονοκομματικών πλειοψηφιών ή αν το ελληνικό πολιτικό σύστημα έχει οριστικά εισέλθει στην κουλτούρα των κυβερνήσεων συνεργασίας.

Την ίδια πάντως αρχιτεκτονική των εκλογικών συστημάτων που προαναφέρθηκαν (αυτήν της εθνικής κατ’ αρχήν κατανομής των εδρών) ακολουθούν και οι δύο πιο πρόσφατες αλλαγές της εκλογικής νομοθεσίας που έλαβαν χώρα μετά το 2015. Η πρώτη, από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ (Ν. 4406/2016) είχε ως αποκλειστικό αντικείμενο την πλήρη κατάργηση του μπόνους πλειοψηφίας. Η δεύτερη, από την επόμενη κυβέρνηση της ΝΔ (Ν. 4654/2020), αφορούσε την επαναφορά του μπόνους σε μια μορφή κλιμακωτού μεγέθους, το οποίο κυμαίνεται από 20 έως 50 έδρες και εξαρτάται από το ακριβές εκλογικό ποσοστό του πρώτου κόμματος, όταν αυτό κινείται μεταξύ του 25% και του 40%. Το γεγονός δε ότι καμία από τις δύο αυτές μεταρρυθμίσεις δεν συγκέντρωσε την έγκριση των 2/3 του Κοινοβουλίου μετέθεσε την εναλλάξ διαδοχική εφαρμογή τους στις δύο επερχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις, όποτε αυτές κι αν γίνουν.

Πρόκειται δηλαδή για δύο εκλογικά συστήματα με εντελώς διαφορετική πολιτική κατεύθυνση, τα οποία αντιστοιχούν στα δύο αντιδιαμετρικά αφηγήματα των κομμάτων που τα προώθησαν, με τη διακηρυγμένη προτίμηση του ΣΥΡΙΖΑ υπέρ των κυβερνήσεων («προοδευτικής») συνεργασίας και της ΝΔ υπέρ της αυτοδυναμίας. Αλλά καθιστώντας και επιτακτικό το ερώτημα υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσε να προκύψει κυβερνητική λύση και τι μορφής θα μπορούσε να είναι αυτή.

 

Τα σενάρια για τις πρώτες εκλογές

Για τις αμέσως επόμενες εκλογές, χωρίς το μπόνους πλειοψηφίας, η επίτευξη της αυτοδυναμίας καθίσταται και πάλι πρακτικά αδύνατη. Ετσι το απαιτούμενο – αθροιστικό – όριο ψήφων για μια κυβερνητική συνεργασία (και χωρίς σε αυτήν να είναι εν προκειμένω τεχνικά απαραίτητη η συμμετοχή του πρώτου κόμματος) κινείται στα επίπεδα του 45%-46%, αν υποτεθεί ότι εκτός Βουλής μένει το 8% (όπως το 2019), ή ακόμα αν αυτό το ποσοστό αγγίξει το 10%.

Φυσικά ένας τέτοιος στόχος δεν αρκεί να είναι εφικτός μόνο αριθμητικά. Για παράδειγμα, μια πιθανή συνεργασία ΠαΣοΚ – ΝΔ έδειχνε πολιτικά εξαιρετικά απίθανη αμέσως μετά την αποκάλυψη της παρακολούθησης του Ν. Ανδρουλάκη, γεγονός όμως που φαίνεται τελικά να οδήγησε στον «επαναπατρισμό» δυσαρεστημένων ψηφοφόρων της ΝΔ, οι οποίοι προς στιγμήν είχαν δημοσκοπικά μεταστραφεί προς το ΠαΣοΚ-ΚΙΝΑΛ (ενώπιον της κυβερνητικής προοπτικής και μιας ενδεχόμενης σύγκλισης του ΠαΣοΚ με τον ΣΥΡΙΖΑ).

Διαφορετικοί περιορισμοί

Από την άλλη πλευρά, η περίπτωση της «προοδευτικής διακυβέρνησης» που επιδιώκει ο ΣΥΡΙΖΑ με το ΠαΣοΚ φαίνεται αυτή τη στιγμή να εμπίπτει σε άλλους αριθμητικούς περιορισμούς, καθώς με βάση την τρέχουσα δημοσκοπική εικόνα καμία προβολή εκλογικής επιρροής μέχρι τώρα δεν δείχνει ότι τα δύο κόμματα αθροιστικά μπορούν να υπερβούν το 42%-43% των ψήφων (137-140 έδρες, για 8%-10% εκτός Βουλής), ειδικά από τη στιγμή που οι εκλογικές τους βάσεις λειτουργούν σαν συγκοινωνούντα δοχεία. Με αποτέλεσμα η προοδευτική συνεργασία να απαιτεί την προσθήκη τουλάχιστον ενός ακόμα κόμματος (με εκλογική δύναμη 3%-4%, όπως θα μπορούσε να είναι π.χ. το ΜέΡΑ25), που και πάλι μπορεί να είναι αμφίβολη (ή εξαιρετικά οριακή), όχι μόνο αριθμητικά, αλλά και πολιτικά δεδομένης της άρνησης του ΣΥΡΙΖΑ για κυβέρνηση ηττημένων.

Φυσικά όλα τα παραπάνω σενάρια προσκρούουν εν πολλοίς στην εντελώς ανομοιογενή φύση του ίδιου του ΠαΣοΚ-ΚΙΝΑΛ σε ό,τι αφορά πρωτίστως την εκλογική βάση του, η οποία με βάση τις έρευνες κοινής γνώμης εμφανίζεται απολύτως «τριχοτομημένη» ανάμεσα στις προοπτικές συνεργασίας με τη ΝΔ ή με τον ΣΥΡΙΖΑ και στην αυτόνομη πορεία του κόμματος. Για όλους τους παραπάνω λόγους, το ΠαΣοΚ-ΚΙΝΑΛ φαίνεται να είναι κατεξοχήν το κόμμα που θα είχε κάθε λόγο να αποτρέψει την επανάληψη των εκλογών ή έστω να μην έχει την ευθύνη της προσφυγής σε αυτήν.

Το αδιέξοδο και οι συνδυασμοί

Το απόλυτο αδιέξοδο πάντως θα προέκυπτε αν και οι δύο παραπάνω αριθμητικές συνθήκες δεν ικανοποιούνταν, δηλαδή αν το άθροισμα των εκλογικών ποσοστών της ΝΔ με το ΠαΣοΚ δεν υπερβεί το 45%-46% και αντίστοιχα του ΣΥΡΙΖΑ με το ΠαΣοΚ το 42%-43%. Μια τέτοια εικόνα αδιεξόδου θα μπορούσε δηλαδή να ανακύψει με μία σειρά από πιθανές κατανομές των εκλογικών ποσοστών μεταξύ των τριών κομμάτων, που η καθεμία θα είχε εντελώς διαφορετική πολιτική ανάγνωση (π.χ. 35%-31%-10%, 33%-32%-11%, 34%-30%-12%) και με βάση την κατάταξη που δίνουν οι σημερινές δημοσκοπήσεις.

Σε μια τέτοια περίπτωση, η άμεση προσφυγή σε νέες εκλογές θα είναι σχεδόν αυτονόητη, αν και πολιτικά είναι σχεδόν βέβαιο ότι εκ μέρους της σημερινής κυβέρνησης θα αξιοποιηθεί για την καταγγελία της απλής αναλογικής ως ενός ακόμα αρνητικού κατάλοιπου της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Αντιθέτως, αν οποιοδήποτε κυβερνητικό σχήμα ευσταθεί αριθμητικά, ο αρνητής μιας τέτοιας λύσης θα αναλάβει ουσιαστικά και την ευθύνη της προσφυγής σε δεύτερες εκλογές.

Ο κ. Παναγιώτης Κουστένης είναι εκλογικός αναλυτής, διδάκτορας Πολιτικής Επιστήμης.

Οι προϋποθέσεις της κυβερνησιμότητας και οι ακραίες περιπτώσεις

Ακόμα και η άμεση προσφυγή σε νέες εκλογές δεν είναι βέβαιο ότι θα δώσει οριστική ή επαρκώς ευσταθή λύση στο πρόβλημα της κυβερνησιμότητας. Το όριο αυτοδυναμίας που για 8%-10% εκτός Βουλής κινείται στην περιοχή του 37%-38% δεν μπορεί να θεωρείται εκ προοιμίου βέβαιο ούτε για τη ΝΔ, ακόμα και εφόσον το σημερινό δημοσκοπικό της προβάδισμα επιβεβαιωθεί.
Φυσικά, η άμεση διενέργεια νέων εκλογών και μάλιστα με το εκλογικό σύστημα του κλιμακωτού μπόνους είναι αναμενόμενο κατά ένα μέρος να προσδώσει στη δεύτερη αναμέτρηση χαρακτήρα επαναληπτικού γύρου.

Την ίδια στιγμή, όμως, σε ένα τέτοιο πλαίσιο θα ήταν λογικό ίσως και το συνολικό ποσοστό των εκτός Βουλής κομμάτων να περιοριστεί, ενδεχομένως στα επίπεδα του 5%-6%, εξέλιξη η οποία θα αύξανε περαιτέρω το όριο της αυτοδυναμίας πάνω από το 38,5%. Με αποτέλεσμα μια πιθανή πλειοψηφία της ΝΔ να μπορεί στην καλύτερη – αν όχι και ακραία – περίπτωση να οδηγήσει σε οριακή σχεδόν αυτοδυναμία (π.χ. 152-153 για 39% και 5%-6% εκτός Βουλής), παρά μόνο αν ένα από τα μικρότερα σήμερα κοινοβουλευτικά κόμματα απειληθεί και αυτό να μην περάσει το «κατώφλι» του 3%. Αλλωστε, και η άνετη σχετικά αυτοδυναμία των 158 εδρών του 2019 δεν οφειλεται μόνο στο υψηλό ποσοστό που πέτυχε να συγκεντρώσει η ΝΔ, αλλά και στον αποκλεισμό της Χρυσής Αυγής από τη Βουλή για σχεδόν 3.800 ψήφους (2,93%). Αν το νεοναζιστικό μόρφωμα σε εκείνη την αναμέτρηση ξεπερνούσε το φράγμα του 3%, οι έδρες της ΝΔ θα περιορίζονταν σε 155.

Φυσικά τα παραπάνω ενδεχόμενα δεν μπορούν να αναιρέσουν το γεγονός ότι για ένα ποσοστό ανώτερο του 36% σε ενδεχόμενες δεύτερες εκλογές, το πρώτο κόμμα όποιο και αν είναι αυτό, θα μπορεί να θεωρηθεί ο απόλυτος κυρίαρχος, εξασφαλίζοντας σε κάθε περίπτωση πάνω από 140 έδρες, γεγονός που καθιστά αυτονόητη την εξασφάλιση κυβερνητικής συνεργασίας και πιθανότατα χωρίς όρους (που θα μπορούσαν π.χ. να αφορούν το πρόσωπο του επόμενου πρωθυπουργού). Ωστόσο ο στόχος της αυτοδυναμίας θα έχει δεχθεί ένα ισχυρό πλήγμα.

Εκλογές 2023: Το σταυρόλεξο της συγκυβέρνησης και τα όρια της αυτοδυναμίας