Αρχική Blog Σελίδα 1707

Κ. Χολέβας: Βαλκανικές εξελίξεις με επίκεντρο το Κόσοβο και τα Σκόπια

2

Οι εξελίξεις στον βαλκανικό περίγυρο πάντα μας ενδιαφέρουν και πρέπει να μας ενδιαφέρουν. Προσφάτως είδαμε γεγονότα με επίκεντρο την προσέγγιση Σερβίας-Κοσσόβου και τη διαμάχη Βουλγαρίας-Σκοπίων. Όλα αυτά επηρεάζουν τα εθνικά συμφέροντά μας.

Ο Σέρβος Πρόεδρος Βούτσιτς και ο Πρωθυπουργός του Κοσσόβου Κούρτι θα ξαναβρεθούν στο τραπέζι του διαλόγου στις 18 Μαρτίου στην Αχρίδα. Ο Βούτσιτς έχει δηλώσει ότι δεν θα αναγνωρίσει de jure το Κόσσοβο.  Φαίνεται, όμως, έτοιμος να δεχθεί ως λύση το γερμανικό μοντέλο. Ο όρος χρησιμοποιείται για να θυμίσει το παράδειγμα της Δυτικής Γερμανίας, η οποία από το 1945 μέχρι και το 1989 ουδέποτε αναγνώρισε τυπικά και νομικά την Ανατολική Γερμανία (Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας). Όμως δεν εμπόδισε τη σύναψη σχέσεων της ΛΔΓ με άλλα κράτη. Η ευρωπαϊκή πρόταση είναι να αποδεχθεί η Σερβία την ένταξη του Κοσσόβου στην Ευρ. Ένωση και στο ΝΑΤΟ χωρίς, όμως, να πιεσθεί να το αναγνωρίσει ως κράτος.

Το Βελιγράδι θεωρεί ότι στο Κοσσυφοπέδιο, Κόσσοβο και Μετόχια όπως το ονομάζει, βρίσκεται το λίκνο της εθνικής και θρησκευτικής ιστορίας του σερβικού λαού. Χαρακτηρίζει το Κόσσοβο ως παρανόμως αποσχισθέν έδαφος της  Σερβίας. Οι ΗΠΑ και πολλές δυτικές χώρες έχουν αναγνωρίσει το Κόσσοβο ως ανεξάρτητο κράτος, αλλά υπάρχουν και οι σοβαρές επιφυλάξεις. Η Ισπανία, η Ρουμανία, η Σλοβακία, η Ελλάδα και η Κύπρος δεν το έχουν αναγνωρίσει. Μάλιστα η Ισπανική κυβέρνηση προ ολίγων ημερών δήλωσε ότι, ακόμη και αν συναφθεί μία συμφωνία μεταξύ Σέρβων και Αλβανών Κοσσοβάρων, η Ισπανία δεν θα προβεί  σε αναγνώριση της κρατικής οντότητας που έχει έδρα την Πρίστινα.

Πιστεύω ότι η ισπανική προσέγγιση είναι συνετή. Η ελληνική διπλωματία δεν πρέπει να κάνει οποιοδήποτε βήμα αν δεν διαβουλευθεί με τις άλλες 4 χώρες-μέλη της Ευρ. Ένωσης που προαναφέραμε. Ας θυμηθούμε ότι ο Αλβανός Πρωθυπουργός Έντι Ράμα ουδέποτε έπαυσε να δηλώνει οπαδός της Μεγάλης Αλβανίας. Τίρανα και Πρίστινα κατά καιρούς συζητούν το ενδεχόμενο ένωσης. Αν η Αθήνα προβεί σε αναγνώριση του Κοσσόβου ως ανεξαρτήτου κράτους μήπως δώσει το μήνυμα ότι ευνοεί τα σχέδια της Μεγάλης Αλβανίας; Πόσο βιώσιμο θα είναι το μικρό κράτος των Σκοπίων αν μεθαύριο η αλβανική κοινότητα (30% του πληθυσμού) αποφασίσει να ακολουθήσει το παράδειγμα του Κοσσόβου;

Το άλλο ζήτημα που παράγει εξελίξεις είναι η αυστηρή στάση της Βουλγαρίας απέναντι στην ευρωπαϊκή προοπτική του κράτους των Σκοπίων. Η Βουλγαρία, παρά τη μακροχρόνια κυβερνητική αστάθεια στο εσωτερικό της, κάνει τη διαπραγμάτευση που δεν έκαναν  οι Έλληνες συντάκτες  της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Ήδη οι Βούλγαροι επέτυχαν έναν στόχο. Η κυβέρνηση στα Σκόπια παραδέχθηκε δημοσίως ότι η λεγόμενη «μακεδονική γλώσσα» κατασκευάσθηκε το 1945, δηλαδή επί του κομμουνιστικού καθεστώτος του Τίτο. Τώρα η Σόφια πιέζει για την αναφορά της βουλγαρικής μειονότητας ως συνιστώσας εθνότητας  στο κανονιστικό τμήμα του Συντάγματος των Σκοπίων. Η αλλαγή του Συντάγματος στα Σκόπια απαιτεί μία αυξημένη πλειοψηφία, την οποία αυτή τη στιγμή δεν διαθέτει η κυβέρνηση Κοβάτσεφσκι. Η κρίσιμη συζήτηση στη Βουλή θα γίνει τον Αύγουστο ή Σεπτέμβριο.

Να προσέξουμε τα ζητήματα Ιστορίας και εθνικής ταυτότητας για να μην βγούμε χαμένοι από τις εξελίξεις.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 18.3.2023

Πηγή φωτογραφίας: EPA-EFE / STEPHANIE LECOCQ

Ανησυχία στη Δύση για το διπλωματικό ντεμαράζ της Κίνας – Ολα τα βλέμματα στη συνάντηση Πούτιν-Σι

0

Το Κρεμλίνο προσβλέπει στην περαιτέρω σύσφιξη των σινορωσικών δεσμών και το Πεκίνο στην προώθηση της εικόνας του ως ειρηνοποιού δύναμης. Σε κατάσταση «συναγερμού» η Δύση για όσα θα βγουν από την επερχόμενη συνάντηση Πούτιν – Σι.

Ο Σι Τζινπίνγκ πέρασε τα χρόνια της πανδημίας «αποκομμένος» από τον έξω κόσμο. Εάν ο Πούτιν είχε συνομιλίες σε μακρόστενα τραπέζια κρατώντας αποστάσεις από τους ξένους ηγέτες, ο Σι είχε επαφές κυρίως μέσω τηλεδιάσκεψης. Εάν εξαιρέσει κανείς την επετειακή του επίσκεψη στο (κινεζικό μεν αλλά ημιαυτόνομο) Χονγκ Κονγκ το καλοκαίρι του 2022, ο Σι είχε να ταξιδέψει εκτός των συνόρων από τον Ιανουάριο του 2020. Το πρώτο του ταξίδι στο εξωτερικό μετά την πανδημία το έκανε στο Καζακστάν τον περασμένο Σεπτέμβριο. Για την ιστορία, από το έδαφος του Καζακστάν είχε παρουσιάσει επισήμως ο Σι για πρώτη φορά πριν από δέκα χρόνια, το 2013, και το όραμά του για την «οικονομική ζώνη του δρόμου του μεταξιού», αυτό που θα γινόταν αργότερα ευρύτερα γνωστό διεθνώς ως πρωτοβουλία «μια ζώνη, ένας δρόμος» ή «ζώνη και δρόμος».

Ο Κινέζος πρόεδρος βγήκε, λοιπόν, από την «καραντίνα» της πανδημικής περιόδου τους τελευταίους μήνες του 2022. Έκτοτε, επισκέφθηκε το Καζακστάν (τον Σεπτέμβριο) και τη Σαουδική Αραβία (το Ριάντ τον Δεκέμβριο). Tην επόμενη εβδομάδα (20 -22 Μαρτίου) εκείνος όμως θα βρίσκεται στη Μόσχα για επαφές με τον Βλαντιμίρ Πούτιν.

Η τελευταία φορά που ο Σι είχε βρεθεί στη Ρωσία ήταν τον Ιούνιο του 2019. Η επερχόμενη επίσκεψή του θα είναι, με άλλα λόγια, η πρώτη που πραγματοποιεί εκεί έπειτα από σχεδόν 13 μήνες πολέμου στην Ουκρανία. Με όρους σημειολογίας, δε, ίσως να έχει ενδιαφέρον και το εξής: Το πρώτο ταξίδι του Σι στο εξωτερικό έπειτα από την πρώτη εκλογή του στην προεδρία ήταν στη Ρωσία, το 2013. Δέκα χρόνια μετά, το πρώτο του ταξίδι στο εξωτερικό έπειτα από την κατά σειρά τρίτη (και ως εκ τούτου πρωτοφανή για τα κινεζικά δεδομένα) επανεκλογή του στην εξουσία είναι και πάλι στη Ρωσία.

Τι θα συζητήσουν, όμως, Πούτιν και Σι κατά τις επαφές τους την επόμενη εβδομάδα; Ως προς αυτό, οι απόψεις διίστανται.

Τι θα συζητήσουν

Σύμφωνα με το Κρεμλίνο, οι δυο ηγέτες θα συζητήσουν τρόπους «εμβάθυνσης της ρωσο-κινεζικής συνεργασίας» ενώ παράλληλα «θα υπογράψουν και ορισμένα σημαντικά διμερή έγγραφα». Σύμφωνα με το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών, από την άλλη πλευρά, η επικείμενη επίσκεψη του Σι στη Μόσχα θα είναι ένα ταξίδι «ειρήνης, συνεργασίας και φιλίας» στο πλαίσιο του οποίου το Πεκίνο θα προωθήσει παράλληλα και τη διεξαγωγή ειρηνευτικών συνομιλιών αναφορικά με το Ουκρανικό.

Ο Γιούρι Ουσακόφ, σύμβουλος του Κρεμλίνου για θέματα εξωτερικής πολιτικής, δήλωσε την Παρασκευή, σύμφωνα με το RIA, ότι θέματα όπως είναι εκείνο της Ουκρανίας και της σινορωσικής «στρατιωτικής συνεργασίας» πρόκειται να συζητηθούν κατά τη συνάντηση των κ.κ. Πούτιν και Σι, μια συνάντηση στην οποία πρόκειται να πάρει μέρος και ο Ρώσος υπουργός Άμυνας Σεργκέι Σοϊγκού.

Ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Ουάνγκ Ουενμπίν, από την άλλη πλευρά, υποστήριξε ότι οι ηγέτες των δύο χωρών «πρόκειται να ανταλλάξουν απόψεις για μεγάλα διεθνή και περιφερειακά ζητήματα», ενώ, αναφερόμενος ειδικότερα στον σκοπό της επίσκεψης του Σι, υπογράμμισε ότι αυτός είναι «η περαιτέρω εμβάθυνση της διμερούς εμπιστοσύνης».

Η αμερικανική πλευρά κατηγορεί την Κίνα ότι δεν μπορεί να έχει θέση έντιμου διαμεσολαβητή στο Ουκρανικό επειδή έχει πάρει το μέρος του εισβολέα που είναι εν προκειμένω η Ρωσία, ενάντια στο τελόν υπό πολιορκία Κίεβο. Δυτικές πηγές έχουν, επίσης, κατηγορήσει το Πεκίνο ότι είτε έχει ήδη στείλει είτε πρόκειται να στείλει κινεζικά όπλα υπέρ των ρωσικών δυνάμεων που μάχονται στην Ουκρανία, ακολουθώντας το παράδειγμα των Ιρανών που έχουν στείλει drones. «Η Κίνα στέλνει επιθετικά όπλα και εξοπλισμό θωράκισης στη Ρωσία», καταγγέλλει μέσω χθεσινού δημοσιεύματος (της 16ης Μαρτίου) η αμερικανική έκδοση του Politico, υποστηρίζοντας μάλιστα ότι κινεζικά φορτία με τυφέκια, εξαρτήματα για drones και προστατευτικό εξοπλισμό έχουν φτάσει στη Ρωσία μέσω Τουρκίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Σε ρόλο «ειρηνοποιού»

Το Πεκίνο, ωστόσο, απορρίπτει τις κατηγορίες των Δυτικών και βγαίνει στην «αντεπίθεση» διπλωματικά, διεκδικώντας ρόλο «ειρηνοποιού» στο Ουκρανικό. Στις 24 Φεβρουαρίου, στην επέτειο δηλαδή της συμπλήρωσης ενός έτους από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας έδωσε στη δημοσιότητα ένα κινεζικής έμπνευσης πλάνο 12 σημείων για την ειρήνευση στην Ουκρανία με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Η θέση της Κίνας για την πολιτική διευθέτηση της ουκρανικής κρίσης» («China’s Position on the Political Settlement of the Ukraine Crisis»). Μόλις λίγα 24ωρα νωρίτερα, στις 21 Φεβρουαρίου, το κινεζικό ΥΠΕΞ είχε δώσει στη δημοσιότητα, με το βλέμμα στραμμένο στη διεθνή κοινότητα, και το σχέδιο μιας άλλης, δικής του, πρωτοβουλίας για την «παγκόσμια ασφάλεια» υπό τον τίτλο «The Global Security Initiative Concept Paper».

Έπειτα από έναν χρόνο πολέμου στην Ουκρανία, η κινεζική ηγεσία βγαίνει στο προσκήνιο ως «ειρηνοποιός δύναμη», επιχειρώντας έτσι να διαφοροποιηθεί από τις ΗΠΑ που στέλνουν όπλα στην Ουκρανία «υπονομεύοντας την ειρήνη» όπως καταγγέλλουν Κινέζοι υπουργοί, αλλά και να ενισχύσει το ηγετικό της προφίλ έναντι όλων εκείνων των (ουκ ολίγων είναι η αλήθεια) χωρών του καλούμενου «Παγκόσμιου Νότου» που θα ήθελαν να δουν αυτόν τον πόλεμο να τελειώνει το συντομότερο δυνατόν.

Όταν βρέθηκε στην Ευρώπη τον περασμένο Φεβρουάριο, ο πολύπειρος διπλωμάτης Ουάνγκ Γι, πρώην ΥΠΕΞ της Κίνας και νυν κορυφαίος σύμβουλος του Σι επί θεμάτων εξωτερικής πολιτικής, έστειλε ένα δικό του γεμάτο νόημα μήνυμα προς την πλευρά των Ευρωπαίων. «Πρέπει να σκεφτούμε ήρεμα ποιες προσπάθειες πρέπει να γίνουν για να σταματήσει αυτός ο πόλεμος», τους είπε από το βήμα της Διάσκεψης Ασφάλειας του Μονάχου, υπενθυμίζοντας παράλληλα και τον στόχο της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας… με την προοπτική (προσδοκία εκ μέρους του Πεκίνου) αυτός ο στόχος να λειτουργήσει ως δυνητικό μέσο μερικής απεξάρτησης της Ευρώπης από τις ΗΠΑ και το NATO.

Επαφές Κίνας – Κιέβου

Ο Κινέζος ηγέτης επιστρέφει, λοιπόν, στη Ρωσία την προσεχή εβδομάδα… κομίζοντας προσδοκίες ουκρανικής διαμεσολάβησης. Ο ίδιος έχει μάλιστα πια πίσω του, ως ενδεικτική των κινεζικών δυνατοτήτων, και την πρόσφατη διπλωματική επιτυχία της κινεζικής διαμεσολάβησης που οδήγησε στη συμφωνία της 10ης Μαρτίου για την αποκατάσταση των διπλωματικών δεσμών μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας.

Ο νέος Κινέζος ΥΠΕΞ (και πρώην πρέσβης της Κίνας στις ΗΠΑ) Τσιν Γκανγκ είχε, μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, τηλεφωνική συνομιλία με τον Ουκρανό υπουργό Εξωτερικών Ντμίτρο Κουλέμπα στις 16 Μαρτίου, ενώ όλα δείχνουν πια – εάν κρίνουμε από τις διαρροές και τα δημοσιεύματα – ότι είναι ζήτημα χρόνου, ενδεχομένως ημερών, να πραγματοποιηθεί και η πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ Σι Τζινπίνγκ και Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Το Πεκίνο επιχειρεί πια να ενισχυθεί ως πόλος εναλλακτικός/ανταγωνιστικός προς τις ΗΠΑ στη διεθνή σκηνή, επενδύοντας όχι μόνο στο εμπόριο και στις παραγωγικές/μεταποιητικές του δυνατότητες όπως έκανε παλαιότερα, αλλά και στην προβολή ισχύος.

Υπάρχουν κέντρα εξουσίας, ωστόσο, στη Δύση αλλά και στην Ασία που αντιμετωπίζουν τις θεωρητικώς «αγνές» κινεζικές διαθέσεις με καχυποψία, ως ένα προκάλυμμα πίσω από το οποίο ελλοχεύουν τάσεις αναδυόμενου αναθεωρητισμού, επεκτατισμού, οικονομικο-εμπορικών εκβιασμών και αυταρχισμού.

Την ώρα που ο Σι Τζινπίνγκ θα βρίσκεται στη Μόσχα την επόμενη εβδομάδα, ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Φούμιο Κισίντα θα πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στην Ινδία για να συναντήσει τον Ναρέντρα Μόντι με το βλέμμα στραμμένο κυρίως στην Κίνα, στην οποία Κίνα έχουν όμως γυρίσει την πλάτη τα τελευταία χρόνια και κάποιες από τις χώρες της Ευρώπης (της ΕΕ και του ΝΑΤΟ) όπως, για παράδειγμα, η Λιθουανία, η Εσθονία και η Λετονία που αποχώρησαν από το πλαίσιο συνεργασίας 17+1.

Για τις χώρες της Βαλτικής που έχουν λόγους να ανησυχούν για την απειλή του ρωσικού αναθεωρητισμού, εκείνο το όραμά της «άνευ ορίων» σινορωσικής συμπόρευσης που είχαν παρουσιάσει οι κ.κ. Πούτιν και Σι από το Πεκίνο τον Φεβρουάριο του 2022, με φόντο τότε τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς, εξακολουθεί να αποτελεί – προφανώς – πηγή προβληματισμού.

Οι Ασιάτες «σύμμαχοι» των ΗΠΑ από την άλλη πλευρά (Ιαπωνία, Νότια Κορέα κ.ά.), έχουν τα δικά τους ανοιχτά ζητήματα με το Πεκίνο, με φόντο τις μεταξύ τους αντικρουόμενες διεκδικήσεις στις θάλασσες της Ασίας (γύρω από τα νησιά Σπράτλι, τον ύφαλο Σκάρµπορο, τα νησιά Σενκάκου/Ντιαογιού κ.ά.), όπου εξακολουθεί να κυριαρχεί βέβαια και το αγκάθι της (αυτοδιοικούμενης μεν αλλά διεκδικούμενης από την Κίνα) Ταϊβάν… στον δρόμο προς τις προεδρικές εκλογές που αναμένονται το 2024 σε ΗΠΑ και Ταϊβάν.

Όσο για τις ΗΠΑ, εκείνες βρίσκονται πια, περίπου δέκα χρόνια έπειτα από το αμερικανικό «πίβοτ προς την Ασία» των Μπαράκ Ομπάμα και Χίλαρι Κλίντον, να συμπρωταγωνιστούν σε μια κούρσα εντεινόμενου σινορωσικού ανταγωνισμού που ρίχνει βαριά τη σκιά της πάνω από τα ανοιχτά μέτωπα της τεχνολογίας και των τηλεπικοινωνιών (μικροτσίπ, 5G, TikTok, Huawei κ.ά.), του εμπορίου, της γεωπολιτικής και των στρατιωτικών εξοπλισμών (AUKUS).

Εκπρόσωπος του Βρετανού πρωθυπουργού Ρίσι Σούνακ καλεί το Πεκίνο, εάν θέλει πραγματικά να έχει εποικοδομητική επίδραση στο Ουκρανικό, να ζητήσει από τους Ρώσους να αποσύρουν τα στρατεύματά τους από την Ουκρανία.

Σε ανάλογο πνεύμα, δυτικοί αναλυτές και ακαδημαϊκοί (όπως για παράδειγμα ο Στίβεν Ρόουτς του Πανεπιστημίου Yale) υποστηρίζουν ήδη από πέρυσι ότι «μόνο η Κίνα μπορεί να σταματήσει τη Ρωσία». Προσώρας πάντως, η Ρωσία συνεχίζει…

Καθημερινή

Russian jet collides with US drone over Black Sea in ‘unprofessional act’

0

“This is probably my biggest worry, both there [the Black Sea region] and the Pacific, is that an aggressive Russia or China pilot or vessel captain or something gets too close — doesn’t realize where they are, causes a collision and it’s two in the morning and we are trying to unpack this as fast as we can,” said the head of the Marines.

Updated 3/14/23 at 3:17 pm ET with comments from DoD spokesman Brig. Gen. Patrick Ryder and Commandant of the Marine Corps Gen. David Berger.

WASHINGTON — Russian Su-27 fighter jets were harassing a US MQ-9 drone before they bumped the American aircraft mid-flight, causing it to crash into the Black Sea today, according to a US European Command statement.

The incident happened over international waters south of Crimea, according to a source with knowledge of the event. The source added that Russian jets have frequently harassed MQ-9s operating in the region, without any real incident since the start of Russia’s invasion of Ukraine, until now.

According to EUCOM, one of the Russian jets struck the propeller of the MQ-9, causing enough damage that operators decided to bring the drone down in the water rather than try to return it back to base. (While EUCOM did not state where the drone is operating from, it is likely out of Romania.) The US has reportedly summoned the Russian ambassador to lodge a complaint over the incident

“Several times before the collision, the Su-27s dumped fuel on and flew in front of the MQ-9 in a reckless, environmentally unsound and unprofessional manner. This incident demonstrates a lack of competence in addition to being unsafe and unprofessional,” the EUCOM statement continued.

“Our MQ-9 aircraft was conducting routine operations in international airspace when it was intercepted and hit by a Russian aircraft, resulting in a crash and complete loss of the MQ-9,” said Air Force Gen. James Hecker, commander, US Air Forces Europe and Air Forces Africa, in the statement. “In fact, this unsafe and unprofessional act by the Russians nearly caused both aircraft to crash.”

Speaking to reporters at the Pentagon, DoD spokesman Brig. Gen. Patrick Ryder said that the Russians were harassing the drone for roughly 30 to 40 minutes before one got too close and “essentially ran into the MQ-9.” The US did track the Russian jets landing safely, but “we assess it likely caused some damage” to the Su-27 that hit the MQ-9.

The source with knowledge of the incident told Breaking Defense the initial indications are that it was an accidental impact by the Russian pilot. Ryder did not directly answer when asked if the US believes it was an accident, saying, “We are continuing to assess exactly what happened, but based on the actions of the Russian pilots, it was clear it was unsafe, unprofessional and I think the actions speak for themselves.”

It is likely the Russians will try to recover the American drone, although how successful they will be is an open question. Ryder also would not comment on US or allied assets in the region that could attempt to recover the aircraft, but did state that “to my knowledge at this point and time the Russians have not recovered” it.

The incident is not likely to reassure those who are concerned that a mistake mid-air between the US and other militaries could lead to an accidental conflict. Speaking at the National Press Club just as the EUCOM statement became public, Gen. David Berger, the Commandant of the Marine Corps, appeared to count himself in that group

“This is probably my biggest worry, both there [the Black Sea region] and the Pacific, is that an aggressive Russia or China pilot or vessel captain or something gets too close — doesn’t realize where they are, causes a collision and it’s two in the morning and we are trying to unpack this as fast as we can,” Berger said, stressing that it’s not just a concern with Russia.

“Even more challenging because right now [with China] — normally we would have communications with the PLA and their military. It doesn’t exist right now. They won’t communicate with us. So the normal sort of many channels that you have to kind of quickly defuse something — they’re not — they’re not gone but they’re suspended right now. So I’m worried that something will happen at two in the morning and we can’t talk to our counterparts to say, ‘What the heck was that?’”

Justin Katz in Washington contributed to this report.

breakingdefense.com/2023/03/russian-jet-collides-with-us-drone-over-black-sea-in-unprofessional-act

THE ATLANTIC: Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΚΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ ΕΧΕΙ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ

1

Jerry Hendrix

The Atlantic

Φωτογραφίες από τον Oliver Munday

Πολύ λίγοι Αμερικανοί -ή, εξίσου σημαντικό, πολύ λίγοι άνθρωποι στον πλανήτη- μπορούν να θυμηθούν εποχή που η ελευθερία διακίνησης στη θάλασσα αμφισβητούνταν. Αλλά στο μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας, δεν υπήρχε τέτοια εγγύηση. Οι πειρατές, τα αρπακτικά κράτη και οι στόλοι των μεγάλων δυνάμεων έκαναν ό,τι ήθελαν. Η τρέχουσα πραγματικότητα, η οποία χρονολογείται μόλις απο το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, καθιστά δυνατή την εμπορική ναυτιλία που διαχειρίζεται περισσότερο από το 80 τοις εκατό του όγκου του παγκόσμιου εμπορίου—πετρέλαιο και φυσικό αέριο, σιτηρά και ακατέργαστα μεταλλεύματα, βιομηχανικά προϊόντα κάθε είδους. Επειδή η ελευθερία των θαλασσών, στη διάρκεια της ζωής μας, φαινόταν σαν μια προεπιλεγμένη συνθήκη, είναι εύκολο να τη σκεφτούμε –αν τη σκεφτόμαστε καθόλου– σαν την περιστροφή της Γης ή τη δύναμη της βαρύτητας: έτσι ακριβώς είναι τα πράγματα , όχι ως ανθρωπογενές κατασκεύασμα που πρέπει να διατηρηθεί και να επιβληθεί.

Τι θα γινόταν όμως αν η ασφαλής διέλευση των πλοίων δεν μπορούσε πλέον να διασφαλιστεί; Τι θα γινόταν αν οι ωκεανοί δεν ήταν, πλέον, ελεύθεροι;

Ξαφνικά υπενθυμίζεται στους Αμερικανούς πόσο πολύ εξαρτώνται από την αδιάκοπη κίνηση των πλοίων σε όλο τον κόσμο για τον τρόπο ζωής τους, για τα προς το ζην, ακόμη και για τη ζωή τους. Το 2021, η προσάραξη του πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων Ever Given απέκλεισε τη Διώρυγα του Σουέζ, αναγκάζοντας τα πλοία που εκτελούν δρομολόγια μεταξύ Ασίας και Ευρώπης να εκτρέπονται γύρω από την Αφρική, καθυστερώντας το πέρασμά τους και αυξάνοντας το κόστος. Λίγους μήνες αργότερα, κυρίως λόγω των διαταραχών που προκλήθηκαν από την πανδημία του κορωνοϊού, περισσότερα από 100 πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων περίμεναν έξω από τα λιμάνια της Καλιφόρνιας στο Λονγκ Μπιτς και το Λος Άντζελες, ταράζοντας τις αλυσίδες εφοδιασμού σε όλη τη χώρα.

Αυτά τα γεγονότα ήταν προσωρινά, αν και κόστισαν. Φανταστείτε, όμως, μια πιο μόνιμη κατάρρευση.

Μια ταπεινωμένη Ρωσία θα μπορούσε να κηρύξει ένα μεγάλο μέρος του Αρκτικού Ωκεανού ως δικά της χωρικά ύδατα, αλλάζοντας τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας για να υποστηρίξει τις αξιώσεις της. Η Ρωσία θα επέτρεπε τότε στους συμμάχους της την πρόσβαση σε αυτή τη διαδρομή ενώ θα την αρνιόταν σε όσους τολμούσαν να αντιταχθούν στις επιθυμίες της. Ούτε το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, το οποίο δεν έχει κατασκευάσει πολεμικά πλοία επιφανείας για την Αρκτική από τη δεκαετία του 1950, ούτε οποιοδήποτε άλλο κράτος του ΝΑΤΟ είναι επί του παρόντος εξοπλισμένο για να αντισταθεί σε ένα τέτοιο παιχνίδι.

Ίσως ο πρώτος που θα κινηθεί θα ήταν ο Xi Jinping, ενισχύοντας την θέση του στο εσωτερικό, επιχειρώντας να καταλάβει την Ταϊβάν και χρησιμοποιώντας τους αντιπλοϊκούς βαλλιστικούς πυραύλους της Κίνας και άλλα όπλα για να κρατήσει μακριά τα δυτικά πλοία. Μια τολμηρή Κίνα θα μπορούσε στη συνέχεια να επιδιώξει να εδραιώσει την αξίωσή της σε μεγάλα τμήματα της Θάλασσας της Ανατολικής Κίνας και ολόκληρης της Θάλασσας της Νότιας Κίνας ως χωρικά ύδατα. Θα μπορούσε να επιβάλει μεγάλα τέλη και τέλη μεταφοράς στις εταιρείες μεταφοράς χονδρικού φορτίου που διέρχονται από την περιοχή. Οι τοπικοί αξιωματούχοι ενδέχεται να ζητήσουν δωροδοκίες για να επιταχύνουν τη διέλευσή τους.

Μόλις ένα έθνος αποφάσιζε να ενεργήσει με αυτόν τον τρόπο, θα ακολουθούσαν και άλλα, διεκδικώντας τα δικά τους διευρυμένα χωρικά ύδατα και αντλώντας ό,τι μπορούσαν από το εμπόριο που διέρχεται μέσα από αυτά. Τα άκρα και τα διάκενα αυτού του συνονθυλεύματος ανταγωνιστικών αξιώσεων θα παρείχαν ανοίγματα για την πειρατεία και την ανομία.

Τα μεγάλα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και τα σημερινά δεξαμενόπλοια θα εξαφανίζονταν και θα αντικαθήσταντο από μικρότερα, ταχύτερα φορτηγά πλοία ικανά να μεταφέρουν σπάνια και πολύτιμα αγαθά αποφεύγοντας πειρατές και διεφθαρμένους αξιωματούχους. Η επιχείρηση κρουαζιερόπλοιων, η οποία βοηθά πολλές τουριστικές οικονομίες, θα παραπαίει μπροστά σε πιθανές πειρατείες. Ένα τέτοιο περιστατικό μπορεί να δημιουργήσει ντόμινο αποτυχίας σε ολόκληρο τον κλάδο. Οι κάποτε πολυσύχναστες θαλάσσιες οδοί θα έχαναν την κυκλοφορία τους. Λόγω έλλειψης δραστηριότητας και συντήρησης, περάσματα όπως τα κανάλια του Παναμά και του Σουέζ μπορεί να σταματήσουν. Φυσικά κρίσιμα σημεία διέλευσης όπως τα στενά του Γιβραλτάρ, του Ορμούζ, της Μάλακα και της Σούντα θα μπορούσαν να επιστρέψουν στους ιστορικούς ρόλους τους ως καταφύγια για τα αρπακτικά. Οι ελεύθερες θάλασσες που τώρα μας περιβάλλουν, τόσο απαραίτητες όσο ο αέρας που αναπνέουμε, δεν θα υπήρχαν πια.

Εάν το εμπόριο των ωκεανών μειωθεί, οι αγορές θα στραφούν προς το εσωτερικό, ίσως πυροδοτώντας μια δεύτερη Μεγάλη Ύφεση. Τα κράτη θα περιορίζονταν στο να ζουν από τους δικούς τους φυσικούς πόρους ή από αυτούς που θα μπορούσαν να αγοράσουν —ή να πάρουν— από τους άμεσους γείτονές τους. Οι ωκεανοί του κόσμου, για 70 χρόνια που υποτίθεται ότι ήταν σε παγκόσμια χρήση, θα μετατραπούν σε μια “γη του κανενός”. Αυτή είναι η κατάσταση πραγμάτων που προκαλέσαμε, χωρίς να το σκεφτούμε.

ΌΠΟΥ ΚΟΙΤΑΩ, ΠΑΡΑΤΗΡΩ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΙΣΧΥ ΠΟΥ ΕΚΔΗΛΩΝΕΤΑΙ—ΑΜΟΜΟΛΟΓΗΤΑ—ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΖΩΗ. ΟΤΑΝ ΠΕΡΝΩ ΑΠΟ ΤΟ WALMART, ΤΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΧΟΝΔΡΙΚΗΣ ΕΜΠΟΡΙΑΣ BJ, Η ΤΟ LOWE’S, Ή ΜΙΑ ΟΙΚΙΑΚΗ ΑΠΟΘΗΚΗ, ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΜΟΥ ΒΛΕΠΩ ΤΑ ΠΛΟΙΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΟΚΙΒΩΤΙΩΝ ΝΑ ΜΕΤΑΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΠΟ ΟΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΠΑΡΑΧΘΟΥΝ ΧΟΝΔΡΙΚΑ ΣΕ ΠΟΛΥ ΧΑΜΗΛΗ ΤΙΜΗ ΣΕ ΥΨΗΛΟΤΕΡΗ ΤΙΜΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ. Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΜΑΣ ΒΑΣΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ—ΕΝΑ ΓΕΓΟΝΟΣ ΤΟΣΟ ΘΕΜΕΛΙΑΚΟ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ.

Είναι καιρός οι Ηνωμένες Πολιτείες να σκεφτούν και να δράσουν, για άλλη μια φορά, σαν ναυτικό κράτος. Όπως εξήγησε ο ιστορικός του ναυτικού Andrew Lambert, ένα ναυτικό κράτος κατανοεί ότι ο πλούτος και η δύναμή του προέρχονται κυρίως από το θαλάσσιο εμπόριο και χρησιμοποιεί τη θαλάσσια ισχύ για να προωθήσει και να προστατεύσει τα συμφέροντά του. Στο βαθμό που είναι δυνατό,

ένα ναυτικό κράτος επιδιώκει να αποφύγει την άμεση συμμετοχή σε χερσαίους πολέμους, μεγάλους ή μικρούς. Υπήρξαν μόνο λίγα πραγματικά ναυτικά κράτη στην ιστορία—κυρίως η Μεγάλη Βρετανία, η Ολλανδία, η Βενετία και η Καρχηδόνα.

Μεγάλωσα σε μια φάρμα γαλακτοπαραγωγής στην Ιντιάνα και πέρασα 26 χρόνια σε ενεργό υπηρεσία στο Πολεμικό Ναυτικό, εκπαιδευόμενος στην υποστήριξη των πολεμικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή και τη Γιουγκοσλαβία, τόσο στη θάλασσα όσο και στον αέρα. Έκανα μεταπτυχιακές εργασίες σε πολλά πανεπιστήμια και υπηρέτησα ως στρατηγικός σύμβουλος ανώτατων αξιωματούχων στο Πεντάγωνο. Ωστόσο, παρέμεινα πάντα, όσον αφορά τα ενδιαφέροντα και τις προοπτικές μου, παιδί της Midwest. Στα γραπτά μου προσπάθησα να υπογραμμίσω τη σημασία της θαλάσσιας δύναμης και την εξάρτηση της οικονομίας μας από τη θάλασσα.

Παρά την εμπειρία μου, δεν κατάφερα ποτέ να πείσω τη μητέρα μου. Πέρασε τα τελευταία χρόνια της επαγγελματικής της ζωής στο Wal-mart, της πόλης μου, πρώτα στο ταμείο και μετά στο λογιστήριο. Η μητέρα μου παρακολουθούσε τις ειδήσεις και είχε έντονη περιέργεια για τον κόσμο. Ήμασταν κοντά και μιλούσαμε συχνά. Χαιρόταν που ήμουν στο Πολεμικό Ναυτικό, αλλά όχι επειδή έβλεπε τη δουλειά μου ως απαραίτητη για τη ζωή της. «Αν σου αρέσει η Wal-mart», της έλεγα συχνά, «τότε θα έπρεπε να αγαπάς το Ναυτικό των ΗΠΑ. Είναι το Ναυτικό που κάνει δυνατή τη Wal-mart». Αλλά για αυτήν, ως μητέρα, η ναυτική μου υπηρεσία σήμαινε κυρίως ότι, σε αντίθεση με τους φίλους και τα ξαδέρφια που με το Στρατό ή το Σώμα Πεζοναυτών βρέθηκαν στο Ιράκ ή το Αφγανιστάν, μάλλον δεν επρόκειτο να με πυροβολήσουν. Η άποψή της είναι συνεπής με ένα φαινόμενο που ο στρατηγός Seth Cropsey έχει ονομάσει θαλάσσια τύφλωση (σσ αδυναμία να δουν τις ανάγκες ασφαλείας, ευπάθειες στον εφοδιασμό και αποδυνάμωση των ναυτικών του δυνάμεων)

Σήμερα, είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η κλίμακα ή η ταχύτητα του μετασχηματισμού που επήλθε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο πόλεμος κατέστρεψε ή άφησε φτωχές όλες τις παγκόσμιες δυνάμεις που αντιτίθεντο στην έννοια της mare liberum – μιας «ελεύθερης θάλασσας» – που διατυπώθηκε για πρώτη φορά από τον Ολλανδό φιλόσοφο Hugo Grotius το 1609.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Μεγάλη Βρετανία, οι δύο παραδοσιακοί υποστηρικτές μιας ελεύθερης θάλασσας, είχαν αναδειχθεί όχι μόνο θριαμβεύτριες αλλά και σε θέση συντριπτικής ναυτικής υπεροχής. Οι ναυτικές τους δυνάμεις ήταν μαζί μεγαλύτερες από τις ναυτικές δυνάμεις όλων των κρατών του κόσμου. Μια ελεύθερη θάλασσα δεν ήταν πια ιδέα. Ήταν πραγματικότητα.

Σε αυτό το ασφαλές περιβάλλον, το εμπόριο άνθισε. Η παγκοσμιοποιούμενη οικονομία, η οποία επέτρεψε ευκολότερη και φθηνότερη πρόσβαση σε τρόφιμα, ενέργεια, εργασία και εμπορεύματα κάθε είδους, αυξήθηκε από σχεδόν 8 τρισεκατομμύρια δολάρια το 1940 σε περισσότερα από 100 τρισεκατομμύρια δολάρια 75 χρόνια αργότερα, προσαρμοσμένη στον πληθωρισμό. Η ευημερία έφερε και άλλες βελτιώσεις. Κατά την ίδια περίπου περίοδο, από τον πόλεμο μέχρι σήμερα, το ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού με ακραία φτώχεια, λιγότερο από 1,90 δολάρια την ημέρα, μειώθηκε από 60 τοις εκατό σε περίπου 10 τοις εκατό. Ο παγκόσμιος αλφαβητισμός διπλασιάστηκε, σε περισσότερο από 85 τοις εκατό. Το παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής το 1950 ήταν 46 χρόνια. Μέχρι το 2019, είχε αυξηθεί στα 73 χρόνια.

Όλα αυτά οφείλονται στην ελευθερία των θαλασσών, η οποία με τη σειρά της εξαρτήθηκε από τη θαλάσσια ισχύ που ασκούν τα κράτη- με επικεφαλής τις Ηνωμένες Πολιτείες – που πιστεύουν σε μια τέτοια ελευθερία.

Αλλά η ίδια η επιτυχία αυτού του έργου απειλεί τώρα το μέλλον του. Η θαλάσσια τύφλωση έχει γίνει ενδημική.

ΟΙ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΔΕΝ ΕΠΕΝΔΥΟΥΝ ΠΛΕΟΝ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΙΣΧΥ ΟΠΩΣ ΕΚΑΝΑΝ ΚΑΠΟΤΕ. Η ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΝΑΥΠΗΓΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΑΡΧΙΣΕ ΝΑ ΧΑΝΕΙ ΤΟ ΜΕΡΙΔΙΟ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΓΟΡΑ ΤΗ δεκαετία του 1960 ΣΕ ΧΩΡΕΣ ΜΕ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΚΑΙ ΣΕ ΑΥΤΕΣ ΠΟΥ ΕΙΧΑΝ ΑΝΑΔΟΜΗΣΕΙ ΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΟΥΣ. Η ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΝΑΥΠΗΓΗΣΗΣ ΕΠΙΤΑΧΥΝΘΗΚΕ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ RONALD REAGAN, ΤΟ 1981. Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ,ΜΕ ΜΙΑ ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΑΓΟΡΑΣ, ΑΡΧΙΣΕ ΝΑ ΣΥΡΙΚΝΩΝΕΙ ΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΘΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΑΝ ΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ. ΑΥΤΗ ΗΤΑΝ ΜΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗ. ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΧΕ ΠΑΕΙ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΑ. ΟΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ, ΠΑΡΑΘΕΤΟΝΤΑΣ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΑΣΚΗΣΑΝ ΕΠΙΤΥΧΗ ΠΙΕΣΗ ΓΙΑ ΣΥΝΕΧΙΣΗ ΚΑΙ ΑΚΟΜΗ ΑΥΞΗΜΕΝΕΣ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΟΥΣ ΤΙΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΑΝ.

Δεν είναι ποτέ προς όφελος ενός έθνους να εξαρτάται από άλλους ΣΕ κρίσιμους κρίκους στην αλυσίδα εφοδιασμού του. Αλλά εκεί είμαστε.

Το 1977, οι Αμερικανοί ναυπηγοί παρήγαγαν εμπορικά πλοία με εκτόπισμα περισσότερο από 1 εκατομμύριο τόνους. Μέχρι το 2005, ο αριθμός αυτός είχε μειωθεί σε 300.000. Σήμερα, τα περισσότερα εμπορικά πλοία που κατασκευάζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες κατασκευάζονται για κυβερνητικούς πελάτες, όπως η Maritime Administration ή για ιδιωτικούς φορείς που υποχρεούνται να μεταφέρουν τα εμπορεύματά τους μεταξύ λιμένων των ΗΠΑ σε πλοία υπό σημαία ΗΠΑ, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου Jones του 1920.

Το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ, επίσης, συρρικνώθηκε. Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, το Πολεμικό Ναυτικό διέλυσε πολλά από τα πλοία του και έστειλε πολλά άλλα σε έναν εφεδρικό στόλο «ναφθαλίνης». Για τις επόμενες δύο δεκαετίες, ο ενεργός ναυτικός στόλος αιωρούνταν σε περίπου 1.000 πλοία. Αλλά από το 1969, το σύνολο άρχισε να πέφτει. Μέχρι το 1971, ο στόλος είχε μειωθεί σε 750 πλοία. Δέκα χρόνια αργότερα, έπεσε στα 521. Ο Ρίγκαν, ο οποίος είχε υποσχεθεί το 1980 να ανοικοδομήσει το Πολεμικό Ναυτικό στα 600 πλοία, σχεδόν το έκανε υπό την ικανή ηγεσία του Υπουργού Ναυτικών Τζον Λέμαν. Κατά τη διάρκεια των οκτώ ετών στην εξουσία του Ρήγκαν, το μέγεθος του στόλου του Πολεμικού Ναυτικού ανήλθε σε λίγο περισσότερα από 590 πλοία.

Τότε τελείωσε ο Ψυχρός Πόλεμος. Οι κυβερνήσεις των προέδρων Τζορτζ Χ. Μπους και Μπιλ Κλίντον μείωσαν στρατό, πλοία, αεροσκάφη και υποδομές που βασίζονταν στην ξηρά. Κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Ομπάμα, η δύναμη μάχης του Πολεμικού Ναυτικού έφτασε στα 271 πλοία.

Εν τω μεταξύ, τόσο η Κίνα όσο και η Ρωσία, με διαφορετικούς τρόπους, άρχισαν να αναπτύσσουν συστήματα που θα αμφισβητούσαν το καθεστώς του παγκόσμιου ελεύθερου εμπορίου στην ανοιχτή θάλασσα υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.

Η Ρωσία άρχισε να επενδύει σε εξαιρετικά εξελιγμένα πυρηνικά υποβρύχια με την πρόθεση να μπορέσει να διακόψει την ωκεάνια σύνδεση μεταξύ των κρατών του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Η Κίνα, η οποία για ένα διάστημα απολάμβανε διψήφια αύξηση του ΑΕΠ, επεξέτεινε τις εμπορικές και ναυτικές της ικανότητες στη ναυπήγηση. Τριπλασίασε το μέγεθος του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού-Ναυτικού και επένδυσε σε αισθητήρες και πυραύλους μεγάλης εμβέλειας που θα μπορούσαν να της επιτρέψουν να εμποδίσει εμπορικά και στρατιωτικά πλοία σε απόσταση μεγαλύτερη από 1.000 μίλια από τις ακτές της. Τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα προσπάθησαν επίσης να επεκτείνουν τις διεκδικήσεις στα διεθνή ύδατα, με στόχο να ελέγξουν την ελεύθερη διέλευση της ναυτιλίας κοντά στις ακτές τους και στις αντιληπτές σφαίρες επιρροής τους. Εν ολίγοις: Οι αυταρχικές δυνάμεις προσπαθούν να περιορίσουν τις παγκόσμιες δυνατότητες πρόσβασης σε αγαθά.

Σήμερα οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι οικονομικά περιορισμένες από το χρέος και ψυχολογικά επιβαρυμένες από πρόσφατες στρατιωτικές συγκρούσεις – ως επί το πλείστον, απο τις χερσαίες ενέργειες στο Ιράκ και το Αφγανιστάν που πολεμούσαν κυρίως με έναν μεγάλο μόνιμο στρατό που λειτουργεί μακριά από την πατρίδα του – πόλεμοι που μετατράπηκαν σε δαπανηρά τέλματα.

Δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια να είμαστε και ηπειρωτική και ωκεάνια δύναμη. Αλλά μπορούμε ακόμα να ασκήσουμε επιρροή και ταυτόχρονα να αποφύγουμε να εμπλακούμε στις υποθέσεις άλλων κρατών. Το στρατηγικό μας μέλλον βρίσκεται στη θάλασσα.

Οι Αμερικανοί το γνώριζαν αυτό. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν τον βίο τους σκόπιμα ως θαλάσσια δύναμη: το Σύνταγμα κατευθύνει ρητά το Κογκρέσο “να παράσχει και να διατηρήσει το ναυτικό“. Αντίθετα, το ίδιο άρθρο του Συντάγματος έδωσε εντολή στο νομοθετικό σώμα “να αυξήσει και να υποστηρίξει τον στρατό”, αλλά ορίζει ότι καμία πίστωση για το στρατό ” δεν μπορεί να είναι πέρα  από δύο χρόνια”. Οι ιδρυτές είχαν μια αποστροφή σε μεγάλους στρατούς.

Ο Τζώρτζ Ουάσιγκτον με τη ναυτική πράξη του 1794, χρηματοδότησε αρχικά έξι φρεγάτες. (Μια από αυτές ήταν η διάσημη  Σύνταγμα USS, “Old Ironsides”, η οποία παραμένει ενεργή μέχρι σήμερα.) Στην τελική του ομιλία στον αμερικανικό λαό, ο Ουάσιγκτον υποστήριξε μια εξωτερική πολιτική που βασίζεται στο ναυτικό,

προειδοποιώντας κατά των “προσκολήσεων και εμπλοκών” με ξένες δυνάμεις που θα μπορούσαν να προσελκύσουν το νεαρό έθνος σε ηπειρωτικούς ευρωπαϊκούς πολέμους. Η στρατηγική που συμβούλευεσε ήταν να προστατεύσει το αμερικανικό εμπόριο στην ανοικτή θάλασσα και να προωθήσει τα συμφέροντα της Αμερικής μέσω προσωρινών συμφωνιών, όχι μόνιμων συμμαχιών. Αυτή η προσέγγιση στην παγκόσμια θαλάσσια ισχύ έγινε η προϋπόθεση της πρώϊμης αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Με την πάροδο του χρόνου, οι συνθήκες άλλαξαν. Οι Η.Π.Α. ασχολήθηκαν με επι μέρους συγκρούσεις και την κατάκτηση της ηπείρου. Κατέστησαν ηπειρωτική δύναμη. Αλλά μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, αυτή η εποχή είχε τελειώσει.

Το 1890, ένας πλοίαρχος του Ναυτικού των ΗΠΑ, ο Alfred Thayer Mahan δημοσίευσε ένα άρθρο στο The Atlantic με τίτλο “Οι Ηνωμένες Πολιτείες που κοιτάζουν προς τα έξω”. Ο Mahan ισχυρίστηκε ότι, με το κλείσιμο των συνόρων, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ουσιαστικά γίνει ένα νησιωτικό κράτος που κοιτάζει προς τα ανατολικά και προς τα δυτικά τους ωκεανούς. Επομένως, οι ενέργειες του κράτους θα πρέπει να επικεντρώνονται εξωτερικά: στις θάλασσες, στο θαλάσσιο εμπόριο και σε μεγαλύτερο ρόλο στον κόσμο.

Ο Mahan προσπάθησε να τερματίσει τη μακρόχρονη πολιτική προστατευτισμού για τις αμερικανικές βιομηχανίες, επειδή είχαν γίνει αρκετά ισχυρές για να ανταγωνιστούν την παγκόσμια αγορά. Κατά συνέπεια, ο Mahan ζήτησε επίσης ένα μεγαλύτερο εμπορικό στόλο για να μεταφέρει αγαθά από αμερικανικά εργοστάσια σε ξένα εδάφη και ένα μεγαλύτερο πολεμικό ναυτικό για την προστασία αυτού του εμπορικού στόλου. Με λίγα λόγια, ο Mahan πρότεινε  ένα συνεκτικό στρατηγικό επιχείρημα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έπρεπε για άλλη μια φορά να γίνουν μια αληθινή θαλάσσια δύναμη.

Το όραμα του Mahan είχε βαθιά επιρροή. Οι πολιτικοί όπως ο Theodore Roosevelt και ο Henry Cabot Lodge υποστήριζαν  μεγαλύτερους εμπορικούς και ναυτικούς στόλους (και ένα κανάλι δια της  Κεντρικής Αμερικής).

Οι Mahan, Roosevelt και Lodge πίστευαν ότι η θαλάσσια δύναμη ήταν ο καταλύτης για την εθνική ισχύ και ήθελαν οι Ηνωμένες Πολιτείες να γίνουν το κορυφαίο κράτος του 20ού αιώνα.

Η γρήγορη επέκταση του ναυτικού, ιδιαίτερα σε θωρηκτά και κρουαζιερόπλοια, γίνεται παράλληλα με τους αναπτυσσόμενους στόλους άλλων παγκόσμιων δυνάμεων. Οι ηγέτες στη Βρετανία, τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ιταλία είχαν επίσης διαβάσει τον Mahan και ήθελαν να προστατεύσουν την εμπορική πρόσβασή τους στις υπερπόντιες αυτοκρατορίες τους. Η κούρσα εξοπλισμών στη θάλασσα βοήθησε στην αποσταθεροποίηση της ισορροπίας ισχύος κατά τα χρόνια που οδήγησαν στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Δεν είναι εδώ το κατάλληλο το μέρος για να συσχετίσουμε κάθε εξέλιξη της ναυτικής ικανότητας της Αμερικής, πολύ λιγότερο των άλλων κρατών. Αρκεί να πούμε ότι, από τη δεκαετία του 1930, οι νέες τεχνολογίες μετασχηματίζουν τις θάλασσες. Αεροσκάφη, οι αερομεταφορές, τα αμφίβια επιθετικά σκάφη και τα υποβρύχια είχαν εξελιχθεί σε πιο αποτελεσματικά όπλα. Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, οι ωκεανοί έγιναν και πάλι πεδία μάχης. Οι μάχες προχώρησαν κατά τρόπο που ο ίδιος ο Mahan δεν είχε ποτέ οραματιστεί, καθώς στόλοι αντιμετώπιζαν πλοία που δεν μπορούσαν καν να δουν, εξαπολύοντας κύματα αεροσκαφών ο ένας εναντίον του άλλου.

Τελικά, ο πόλεμος δεν κερδήθηκε με σφαίρες ή τορπίλες, αλλά από την αμερικανική ναυτική βιομηχανική βάση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν τον πόλεμο με 790 πλοία ως δύναμη μάχης του. Όταν ο πόλεμος τελείωσε, είχαν πάνω από 6.700.

Alfred Thayer Mahan (Φωτογραφία από τον Oliver Munday. Πηγή: Hum Images / Universal Images Group / Getty.) © που παρέχεται από το The Atlantic

Κανένα έθνος δεν θα μπορούσε να αμφισβητήσει τον αμερικανικό στόλο, εμπορικό ή ναυτικό, στην ανοικτή θάλασσα μετά τον πόλεμο.

Τόσο μεγάλο ήταν το πλεονέκτημά του ώστε, εδώ και δεκαετίες, κανείς δεν προσπάθησε να τον παρακολουθήσει. Σε συνεννόηση με τους συμμάχους, οι Ηνωμένες Πολιτείες δημιούργησαν ένα διεθνές σύστημα βασισμένο στο ελεύθερο και ανεμπόδιστο εμπόριο. Ήταν το αποκορύφωμα της Mahanist Age, της Εποχής του Μανχάταν.

Για πρώτη φορά στην ιστορία, θεωρήθηκε ανοικτή η πρόσβαση στις θάλασσες – και έτσι οι άνθρωποι φυσικά έδειξαν ελάχιστο ενδιαφέρον στη σημασία και τις προκλήσεις της.

Μια νέα στρατηγική για τη θαλάσσια ισχύ περιλαμβάνει κάτι περισσότερο από την αύξηση των πλοίων στο Πολεμικό Ναυτικό. Μια νέα στρατηγική πρέπει να ξεκινήσει απο την οικονομία.

Για 40 χρόνια, παρακολουθήσαμε τις εγχώριες βιομηχανίες και τις εργασίες των μπλε κολάρων (σσ εργάτης, ιδίως ο βιομηχανικός εργάτης, που κάνει δουλειά σε μεγάλο βαθμό χειρωνακτικά) να εγκαταλείπουν τη χώρα. Τώρα βρισκόμαστε κλειδωμένοι σε έναν νέο ανταγωνισμό μεγάλης ισχύος, κυρίως με μια ανερχόμενη Κίνα, αλλά και με μια υποχωρούσα και ασταθή Ρωσία. Θα χρειαστούμε βαριά βιομηχανία για να επικρατήσουμε. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν απλώς να βασίζονται στην παραγωγική βάση άλλων χωρών, ακόμη και φιλικών, για τις ανάγκες της εθνικής ασφάλειάς τους.

Το 1993, ο αναπληρωτής υπουργός Άμυνας William Perry κάλεσε τα στελέχη των κορυφαίων αμυντικών βιομηχανιών σε δείπνο στην Ουάσινγκτον-ένα γεύμα που θα ενσωματωθεί στην ορολογία της  εθνικής ασφάλειας ως το “Ο Μυστικός Δείπνος”. Ο Perry διευκρίνισε τις προβλεπόμενες περικοπές στις αμυντικές δαπάνες. Το μήνυμά του ήταν σαφές:

Εάν ήθελαν η αμερικανική αμυντική βιομηχανική βάση να επιβιώσει, τότε θα απαιτούνται συγχωνεύσεις. Λίγο αργότερα, η Northrop Corporation απέκτησε την Grumman Corporation για να σχηματίσει την Northrop Grumman. Η Lockheed Corporation και η Martin Marietta έγιναν Lockheed Martin. Λίγα χρόνια αργότερα, η Boeing συνδυάστηκε με την McDonnell Douglas, η ίδια προϊόν μιας προηγούμενης συγχώνευσης. Μεταξύ των ναυπηγών, η General Dynamics, η οποία κατασκευάζει υποβρύχια μέσω της θυγατρικής της Electric Boat, αγόρασε την Bath Iron Works, ένα ναυπηγείο και την Εθνική Εταιρεία Χάλυβα και Ναυπηγικής.

Αυτές οι συγχωνεύσεις διατήρησαν τις αμυντικές βιομηχανίες, αλλά με τίμημα: μια δραματική μείωση της συνολικής βιομηχανικής μας ικανότητας. Κατά τη διάρκεια του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να διεκδικήσουν περισσότερες από 50 αποβάθρες- βιομηχανικές τοποθεσίες όπου συναρμολογούνται πλοία με μήκος μεγαλύτερο από 150 μέτρα, καθεμιά ικανή για την κατασκευή εμπορικών σκαφών και πολεμικών πλοίων. Σήμερα, οι Η.Π.Α. έχουν 23 αποβάθρες εκ των οποίων μόνο μια ντουζίνα είναι πιστοποιημένες για πλοία του Ναυτικού.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να εφαρμόσουν μια βιομηχανική πολιτική θαλάσσιας ισχύος που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της εθνικής ασφάλειας τους: κατασκευάζοντας χάλυβα και  μικροτσίπ, ανάπτυξη υπερηχητικών και αυτόνομων μη επανδρωμένων υποθαλάσσιων οχημάτων. Θα χρειαστεί να προωθήσουμε νέες νεοσύστατες επιχειρήσεις εφαρμόζοντας στοχευόμενους φορολογικούς νόμους, τον Νόμο περί Αμυντικής Παραγωγής και ίσως ακόμη και έναν “Νόμο περί Πλοίων” παρόμοιο με τον Νόμο για τα Τσιπς, ο οποίος επιδιώκει να επαναφέρει την κρίσιμη βιομηχανία ημιαγωγών.

Πρέπει επίσης να πούμε στις εταιρείες που κάποτε ενθαρρύναμε να συγχωνευθούν ότι ήρθε η ώρα να αποσυρθούν από βασικές βιομηχανικές θυγατρικές για να ενθαρρύνουν τον ανταγωνισμό και την ανθεκτικότητα – και πρέπει να τις ανταμείψουμε για να ακολουθήσουν. Το 2011, για παράδειγμα, ο γίγαντας της αεροδιαστημικής Northrop Grumman απέκλεισε τις ναυπηγικές συμμετοχές του για να σχηματίσει την Huntington Ingalls, στο Newport News, τη Βιρτζίνια και την Pascagoula, Mississippi. Η προσθήκη περισσότερων τέτοιων spin-offs δεν θα αυξήσει μόνο το βιομηχανικό βάθος του κράτους, αλλά και θα ενθαρρύνει την ανάπτυξη προμηθευτών για βαριές βιομηχανικές εταιρείες που έχουν υποστεί τρεις δεκαετίες ενοποίησης ή εξαφάνισης.

Το ναυπηγείο, ειδικότερα, είναι ένας πολλαπλασιαστής θέσεων εργασίας. Για κάθε εργασία που δημιουργείται σε ένα ναυπηγείο, πέντε θέσεις εργασίας, κατά μέσο όρο, δημιουργούνται σε υποψήφιους προμηθευτές- θέσεις εργασίας με μπλε κολάρο στον τομέα των εξόρυξης, της κατασκευής και της ενέργειας.

Τα περισσότερα από τα πολιτικά εμπορικά πλοία, τα πλοία των εμπορευματοκιβωτίων, οι μεταφορείς μεταλλεύματος και τα supertankers που φθάνουν σε αμερικανικά λιμάνια είναι κατασκευασμένα στο εξωτερικό και κινούνται με ξένες σημαίες. Έχουμε αγνοήσει τη σύνδεση μεταξύ της ικανότητας κατασκευής εμπορικών πλοίων και των πολεμικών – ένας λόγος που τα τελευταία κοστίζουν διπλάσια από ό,τι το 1989. Η έλλειψη πολιτικών πλοίων με δική μας σημαία μας καθιστά ευάλωτους. Σήμερα θυμόμαστε την πρόσφατη καθυστέρηση των πλοίων εμπορευματοκιβωτίων στα λιμάνια του Λος Άντζελες και του Long Beach, αλλά αύριο θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε το σοκ των πλοίων που δεν θα φτάνουν καθόλου, αν η Κίνα απαγορεύσει στο μεγάλο στόλο της να επισκεφθεί λιμάνια των ΗΠΑ. Σήμερα είμαστε περήφανοι που θα μεταφέρουμε υγροποιημένο φυσικό αέριο στους συμμάχους μας στην Ευρώπη, αλλά αύριο ίσως να μην είμαστε σε θέση να εξάγουμε αυτή την ενέργεια στους φίλους μας, επειδή δεν θα έχουμε τα πλοία που θα το μεταφέρουν.

Πρέπει να φέρουμε πίσω την πολιτική ναυπήγησης ως θέμα εθνικής ασφάλειας.

Για να αναζωογονήσουμε τη βάση μας για την κατασκευή εμπορικών πλοίων, θα πρέπει να δώσουμε κυβερνητικές επιδοτήσεις, όπως εκείνες που παρέχονται στους ευρωπαίους και ασιάτες ναυπηγούς. Επιδοτήσεις παρέχονται στην πολιτική αεροπορία από την ίδρυση εμπορικών αεροπορικών εταιρειών στη δεκαετία του 1920. Το SpaceX του Elon Musk δεν θα απολάμβανε την σημερινή επιτυχία του αν δεν είχε ισχυρή αρχική υποστήριξη από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Η ναυπηγική βιομηχανία δεν είναι μικρότερης ζωτικής σημασίας.

Η επαναβιομηχάνιση, ιδίως η αποκατάσταση της ικανότητας ναυπήγησης εμπορικών πλοίων και της εξαγωγικής βιομηχανίας, θα υποστηρίξει την εμφάνιση ενός νέου, πιο προηγμένου τεχνολογικά Ναυτικού. Το κόστος κατασκευής πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού θα μπορούσε να μειωθεί με την αύξηση του ανταγωνισμού, την επέκταση του αριθμού των προμηθευτών και την πρόσληψη νέων εργαζομένων στη ναυπηγική βιομηχανία.

Όπου πηγαίνει το αμερικανικό εμπόριο, ακολουθεί παραδοσιακά η σημαία – συνήθως με τη μορφή του Ναυτικού. Αλλά το νέο Ναυτικό δεν πρέπει να μοιάζει με το παλιό Ναυτικό. Αν το κάνει, θα έχουμε διαπράξει ένα στρατηγικό λάθος.

Καθώς οι αντίπαλες δυνάμεις αναπτύσσουν πλοία και πυραύλους που στοχεύουν τα αεροπλανοφόρα μας και άλλα μεγάλα σκάφη επιφανείας, θα πρέπει να κάνουμε μεγαλύτερες επενδύσεις σε προηγμένα υποβρύχια εξοπλισμένα με τους πιο πρόσφατους υπερηχητικούς πυραύλους ελιγμών μεγάλου βεληνεκούς. Θα πρέπει να επιδιώξουμε ένα μέλλον στο οποίο δεν θα μπορούν να εντοπιστούν τα υποβρύχιά μας και οι υπερηχητικοί πύραυλοί μας δεν θα μπορούν να νικηθούν.

Το Πολεμικό Ναυτικό, ωστόσο, δεν είναι απλώς μια δύναμη εν καιρώ πολέμου. Έχει μια αποστολή εν καιρώ ειρήνης μοναδική μεταξύ των στρατιωτικών υπηρεσιών: να δείχνει τη σημαία και να υπερασπίζεται τα αμερικανικά συμφέροντα μέσω μιας συνεπούς και αξιόπιστης παρουσίας.

Οι διοικητές έχουν εντοπίσει 18 θαλάσσιες περιοχές του κόσμου που απαιτούν τη σχεδόν συνεχή ανάπτυξη αμερικανικών πλοίων για να δείξουμε την αποφασιστικότητά μας.

Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, το Ναυτικό διατηρούσε περίπου 150 πλοία στη θάλασσα κάθε μέρα. Καθώς το μέγεθος του στόλου έχει μειωθεί – στα σημερινά 293 – το Πολεμικό Ναυτικό αγωνίζεται να κρατήσει στη θάλασσα ακόμη και 100 πλοία ανά πάσα στιγμή. Οι ναύαρχοι της υπηρεσίας πρότειναν πρόσφατα ως στόχο να έχουμε 75 πλοία «ικανά για αποστολή» ανά πάσα στιγμή. Αυτήν τη στιγμή ο στόλος έχει περίπου 20 πλοία που περνούν από εκπαιδευτικές εργασίες και μόνο περίπου 40 έχουν αναπτυχθεί ενεργά υπό περιφερειακούς μάχιμους διοικητές.

Αυτό έχει δημιουργήσει κενά σε ζωτικής σημασίας περιοχές όπως ο Αρκτικός Ωκεανός και η Μαύρη Θάλασσα, τα οποία οι εχθροί μας ήταν πρόθυμοι να καλύψουν.

Ο αρχηγός ναυτικών επιχειρήσεων ζήτησε πρόσφατα έναν στόλο περίπου 500 πλοίων. Γρήγορα επεσήμανε ότι αυτό θα περιλαμβάνει περίπου 50 νέες φρεγάτες κατευθυνόμενων πυραύλων—μικρά σκάφη επιφανείας ικανά να λειτουργούν με συμμάχους και εταίρους—καθώς και 150 μη επανδρωμένες επιφανειακές και μη πλατφόρμες που θα έφερναν επανάσταση στον τρόπο διεξαγωγής των ναυτικών επιχειρήσεων εν καιρώ πολέμου. Οι φρεγάτες συναρμολογούνται στις όχθες της λίμνης Μίσιγκαν. Η κατασκευή των μη επανδρωμένων πλοίων, λόγω των μη παραδοσιακών σχεδίων και των μικρότερων μεγεθών τους, θα μπορούσε να διασκορπιστεί σε μικρότερα ναυπηγεία, συμπεριλαμβανομένων των ναυπηγείων στην Ακτή του Κόλπου, κατά μήκος των ποταμών Μισισιπή και Οχάιο και στις Μεγάλες Λίμνες, όπου κατασκευάστηκαν πλοία και υποβρύχια για το ναυτικό κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτοί οι τύποι πλοίων, σε συνδυασμό με προηγμένα υποβρύχια, θα μας επιτρέψουν να ασκήσουμε επιρροή και να προβάλλουμε ισχύ με το ίδιο σθένος.

ΣΤΑ 50 ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΟΥ, ΕΧΩ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΙ ΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΩΝ NA ΞΕΘΩΡΙΑΖΕΙ ΣΕ ΜΕΓΑΛΟ ΒΑΘΜΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ. Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΓΑΛΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΜΕ ΠΙΘΑΝΟΤΑΤΑ ΘΑ ΕΡΘΕΙ ΑΠΟ ΜΙΑ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ. ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΕΝΕΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ, ΔΕΝ ΘΑ ΤΟΛΜΗΣΟΥΝ ΝΑ ΕΠΙΤΕΘΟΥΝ ΑΜΕΣΑ Η ΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΛΛΗ. Αντίθετα, ΘΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΝ Ο ΕΝΑΣ ΤΟΝ ΑΛΛΟΣ ΣΤΑ ΚΟΙΝΑ: ΚΥΒΕΡΝΟΧΩΡΟ, ΕΞΩ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΚΑΙ, ΤΟ ΚΥΡΙΟΤΕΡΟ, ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ. ΟΙ ΩΚΕΑΝΟΙ ΘΑ ΗΤΑΝ ΠΑΛΙ ΠΕΔΙΑ ΜΑΧΗΣ, ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ, ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ, ΑΠΛΑ ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΤΟΙΜΟΙ ΓΙΑ ΑΥΤΟ.

Ορισμένες φωνές, φυσικά, θα υποστηρίξουν ότι τα συμφέροντα της Αμερικής, διάχυτα και παγκόσμια, θα μπορούσαν να εξυπηρετηθούν καλύτερα με την επέκταση των δεσμεύσεών μας για χερσαίες δυνάμεις σε μέρη όπως η Ανατολική Ευρώπη, η Μέση Ανατολή και η Νότια Κορέα ως επίδειξη της αμερικανικής αποφασιστικότητας, και ότι οι εναέριες και oι ναυτικές δυνάμεις θα πρέπει να μειωθούν για τέτοιες δεσμεύσεις. Άλλοι—αυτοί της σχολής “εκχωρήσεις για επενδύσεις” πιστεύουν στην υπόσχεση της μελλοντικής τεχνολογίας, υποστηρίζοντας ότι οι πιο παραδοσιακές πλατφόρμες και οι αποστολές πολέμου θα πρέπει να καταργηθούν σταδιακά για να χρηματοδοτήσουν τους νεότερους και πιο αποτελεσματικούς πυραύλους ή τα συστήματα του κυβερνοχώρου. Η πρώτη προσέγγιση συνεχίζει έναν δρόμο περιττών εμπλοκών. Η δεύτερη προχωρά σε ένα μονοπάτι υπόσχεσης χωρίς απόδειξη.

Μια στρατηγική εθνικής ασφάλειας εστιασμένη στη θαλάσσια ισχύ θα έδινε νέα πλεονεκτήματα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Δεν θα ήταν επίσης πολύ διακριτική ενθάρρυνση προς τους συμμάχους και τους εταίρους στην Ευρασία να αυξήσουν τις επενδύσεις σε χερσαίες δυνάμεις και να συνεργαστούν πιο στενά. Εάν κατασκευάσουν περισσότερα τανκς και στελεχώσουν πλήρως τον στρατό τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να εγγυηθούν υπερωκεάνιες γραμμές ανεφοδιασμού από το δυτικό ημισφαίριο.

Η 70χρονη πρακτική της εγκατάστασης των χερσαίων δυνάμεών μας σε συμμαχικές χώρες, χρησιμοποιώντας τους Αμερικανούς σαν τεντωμένο σχοινί και προσφέροντας στους συμμάχους μια βολική δικαιολογία για να μην ξοδεύουν για τη δική τους άμυνα, θα πρέπει να τελειώσει.

Μια στρατηγική θαλάσσιας δύναμης, θα επαναφέρει την Αμερική στην πορεία για παγκόσμια ηγεσία. Πρέπει να αποφύγουμε τις εμπλοκές στους χερσαίους πολέμους άλλων εθνών – αντιστεκόμενοι στην παρόρμηση να λύσουμε κάθε πρόβλημα – και να επιδιώξουμε αντ ‘αυτού να προβάλλουμε επιρροή από τη θάλασσα. Πρέπει να δημιουργήσουμε ξανά μια βιομηχανοποιημένη, μεσαίας τάξης Αμερική, που ναυπηγεί και εξάγει βιομηχανικά αγαθά που μπορούν να μεταφερθούν με πλοία αμερικανικής κατασκευής στην παγκόσμια αγορά.

Όλα αυτά τα ξέραμε στην εποχή του Alfred Thayer Mahan. Οι Κινέζοι μας δείχνουν ότι τα ξέρουν τώρα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να ξαναμάθουν τα μαθήματα στρατηγικής, γεωγραφίας και ιστορίας. Πρέπει να κοιτάξουμε προς τα έξω πέρα από τους ωκεανούς και να βρούμε τη θέση μας πάνω τους ξανά.

The Atlantic

Απόδοση-Επιμέλεια: Ανιχνεύσεις

by Secretary General Jens Stoltenberg on Finland and Sweden’s NATO membership

0

I welcome today’s decision by Türkiye to move ahead with the ratification of Finland’s membership in NATO. This will strengthen Finland’s security, it will strengthen Sweden’s security, and it will strengthen NATO’s security. I hope that the Turkish Grand National Assembly will vote to ratify as soon as possible.

At the NATO Summit in Madrid last June, all Allies made the historic decision to invite Finland and Sweden to join our Alliance. Since then, we have seen the fastest ratification process in NATO’s modern history.

At a critical time for our security, this will make our Alliance stronger and safer.

I recently visited Türkiye and met with President Erdoğan. The President and I agreed to convene a meeting of Türkiye, Finland, and Sweden at NATO Headquarters. At that meeting last week, all recognised that considerable progress has been made in implementing the trilateral memorandum signed in Madrid, and that rapid ratifications for Finland and Sweden are in everyone’s interest.

The most important thing is that both Finland and Sweden become full members of NATO quickly, not whether they join at exactly the same time.

Last year’s decision to invite both Finland and Sweden has fundamentally strengthened their relationship with NATO. As a consequence, their security is much enhanced.

They are sitting around NATO’s table, integrating into our political and military structures, exercising more with Allies. Both countries have received bilateral security assurances from many NATO countries, including the US, UK, Germany, and France. So it is inconceivable that NATO would not respond should either Finland or Sweden come under attack.  Their security matters to NATO.

I look forward to a rapid conclusion of the accession process, and to welcoming both Finland and Sweden to the NATO family as full members as soon as possible.

/www.nato.int.

Do Drones Make Us Trigger Happy? Implications for the East China Sea

0

Sep 04, 2018

While today’s discourse is dominated by the heightened and hyperbolic focus on the U.S.-China trade war, the very real threat of an unintended military incident in the East China Sea remains acute. Sustained economic tensions between the two countries may portend unanticipated consequences vis-à-vis the delicate security balance in this contested region.  Underpinning this narrative is a concerted effort by China to “normalize” increased military activity — namely aerial and maritime incursions — into the disputed area of the Diaoyu/Senkaku Islands (claimed by both China and Japan). As China makes rapid advances in developing, exporting, and fielding unmanned aerial vehicles (UAVs), what are the implications for increased UAV activity in the East China Sea?

In 2013, Chinese UAV flights over the disputed islands exacerbated tensions between Beijing and Tokyo, prompting calls by Prime Minister Shinzo Abe to “shoot down” the UAVs in question. In fact, overall Chinese incursions into Japanese airspace nearly doubled in order of magnitude between 2012-2015. While those numbers have fallen over the past year, it is quite conceivable that Beijing could return to previous activity levels in short order.

China is following a strategy of normalizing its military activity in the Diaoyu/Senkaku Islands as a means to desensitize Japan and the U.S. to the increased presence. It is a gamble that greatly mirrors Turkish military activity in the disputed aerial and maritime zones in the Aegean Sea. In this case, Turkey and Greece both have territorial claims to several rocky islets (not unlike the Diaoyu/Senkaku Islands) that are the source of heightened military tensions. In 2015, Turkish aircraft violated Greek airspace nearly 1,500 times as part of this “normalization” strategy. Here, the United States was able to steer Turkey and Greece — both NATO members — away from open military conflict. However, in the case of the Diaoyu/Senkaku Islands, Washington has clearly taken Tokyo’s side. The United States will not likely be able to dial back tensions as decisively as in the Turkish/Greek scenario if an unintended aerial mishap or shootdown occurs between Chinese and Japanese forces.

Conventional wisdom suggests that an increase of UAV activity in the East China Sea may not pose as serious a threat as combat air patrols by armed fighter aircraft. But the employment of unmanned aerial vehicles — which are becoming increasingly weaponized — within disputed zones such as the Diaoyu/Senkaku Islands complicates political and military efforts to enforce “norms” of aerial sovereignty. Unlike traditional aircraft, UAVs are vastly more difficult to detect. The consequences of destroying enemy UAVs are also subject to different legal interpretations. In contemporary practice, it is difficult for a government to respond with potentially disproportionate military or political action based on the loss of an “unmanned” asset. This reality emboldens armed forces to take offensive action, rather than avoiding escalation, as is generally the case when human lives are at stake.

Returning to the previous example, tensions in the Aegean Sea may shed light on how events could develop in the East China Sea. Interestingly, the loss of both Greek and Turkish fighter aircraft and pilots due to “dogfights” in the Aegean has not brought the two countries closer to conflict. While tensions initially increased, the loss of human life has compelled negotiation and bargaining. The removal of this element via unmanned systems may in fact have the opposite effect. As China and other regional actors develop and acquire UAVs — but also improve command, control, communications, and intelligence networks — enforcing traditional norms of aerial sovereignty will become increasingly difficult. China’s declared intent to enforce its self-proclaimed air defense identification zone (ADIZ) encompassing the Diaoyu/Senkaku Islands only raises the probability of heightened UAV activity in the region. A recent report by the Project 2049 Institute warns, rather ominously, of a “short, sharp war initiated by China” over the Diaoyu/Senkaku Islands. Lending credence to the complexity that UAVs introduce to the disputed zone, the report also states: “given the dramatic increase in provocative PLA air force activity and Japanese responses to them in the East China Sea . . . the likelihood for an explosive incident has risen greatly. This is especially true since Tokyo and Beijing do not have a ‘hotline’ communication network that can be used by their militaries to avoid accidental aerial or maritime clashes.”

Unresolved legal issues regarding attribution and proportionality will greatly determine the operational application of UAVs over the Diaoyu/Senkaku Islands. The continuing development of UAV technology, in particular sensor improvements, weapon capabilities, and extended flight ranges will have sweeping effects on military operations. Diffusion of this technology and its proliferation and normalization will contribute to the challenging of aerial sovereignty in the disputed Diaoyu/Senkaku Island region. To be sure, China continues to make rapid advances in developing, producing, exporting, and operating UAVs, as well as the associated command, control, communications, and intelligence networks necessary to employ these systems in a broader offensive capacity. The future weaponization of these systems by regional actors and their employment in disputed areas like the Diaoyu/Senkaku Islands has significant implications: 1) they raise the probability of an unintended incident or escalation of military hostilities among regional actors; 2) they erode the ability of regional actors to detect, enforce, and maintain the aerial integrity of both legitimate and disputed airspace; 3) the lack of a human pilot may embolden military forces to take offensive actions against drone activity that would otherwise be dismissed. The current trade war will continue to dominate headlines into the near future, but policymakers in Washington and throughout the Indo-Asia Pacific region cannot dismiss the East China Sea tensions that simmer just below the surface.

chinausfocus.com

Ενταλμα σύλληψης του Βλαντιμίρ Πούτιν εξέδωσε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο

2

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ICC) εξέδωσε ένταλμα σύλληψης κατά του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν , κατηγορώντας τον ως υπεύθυνο για εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν στην Ουκρανία.

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξέδωσε το ένταλμα σύλληψης του Πούτιν ως υπόπτου για παράνομη απέλαση παιδιών και παράνομη μεταφορά ανθρώπων από το έδαφος της Ουκρανίας στη Ρωσική Ομοσπονδία.

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα το Reuters μετέδιδσε ότι το Δικαστήριο ανεμένετο να εκδώσει εντάλματα, τα πρώτα στην έρευνά του για τη σύγκρουση στην Ουκρανία.

Επιπλέον, το δικαστήριο εξέδωσε εντάλματα για την Μαρία Λβόβα-Μπέλοβα, (διαβάστε παρακάτω για τα θλιβερά πεπραγμένα της) η οποάι φέρει τον τίτλο της Επιτρόπου της της Ρωσίας για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Αντιμετωπίζει  και αυτή τις ίδιες κατηγορίες.

Το παιδομάζωμα

Πολύ πρόσφατα έκθεση του Yale Humanitarian Research Lab (δείτε αναλυτικά εδώ) εκτιμούσε ότι τουλάχιστον 6.000 παιδιά από την Ουκρανία αναγκάστηκαν πέρυσι να παρακολουθήσουν ρωσικές κατασκηνώσεις «επανεκπαίδευσης» με αρκετές εκατοντάδες εξ αυτών να κρατούνται εκεί για εβδομάδες ή και μήνες αναφέρει.

Βάσει της ίδιας πηγής, η Ρωσία προωθεί διάφορα προγράμματα υιοθεσίας και ανατροφής παιδιών από την Ουκρανία, κάτι που μπορεί να συνιστά έγκλημα πολέμου.

Τους τάζουν μια αθώα… κατασκήνωση

«Σε πολλές περιπτώσεις, η Ρωσία υποστήριξε ότι απομακρύνει προσωρινά τα παιδιά από την Ουκρανία υπό το πρόσχημα μιας δωρεάν καλοκαιρινής κατασκήνωσης. Αργότερα όμως αρνείται στα παιδιά την επιστροφή τους και διακόπτει κάθε επαφή με τις οικογένειές τους», αναφέρεται στην έκθεση που προσθέτει ότι συνεργάτες του Πούτιν συμμετείχαν ενεργά στην επιχείρηση. Ιδίως δε η Μαρία Λβόβα-Μπέλοβα, η προεδρική επίτροπος για τα δικαιώματα των παιδιών.

Περίπου 350 παιδιά υιοθετήθηκαν από ρωσικές οικογένειες και περισσότερα από 1.000 περιμένουν υιοθεσία.

Η έκθεση ανέφερε ακόμη ότι ορισμένοι γονείς πιέστηκαν να δώσουν τη συγκατάθεσή τους για να στείλουν τα παιδιά τους, μερικές φορές με την ελπίδα ότι αυτά θα επέστρεφαν. Άλλα παιδιά, ανέφερε η έκθεση, «αποστέλλονται με τη συγκατάθεση των γονέων τους για μια συμφωνημένη διάρκεια ημερών ή εβδομάδων και επιστρέφονται στους γονείς τους όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί».

Η έκθεση -η οποία συντάχθηκε με τη βοήθεια δορυφορικών εικόνων και δημόσιων λογαριασμών- ανέφερε ότι ο αριθμός των παιδιών που στέλνονται στους καταυλισμούς είναι «πιθανότατα σημαντικά υψηλότερος» από τους 6.000 που επιβεβαιώθηκαν.

Οι ερευνητές του Yale μίλησαν με γονείς των παιδιών που είχαν παρακολουθήσει τις κατασκηνώσεις ή κρατούνταν εκεί, καθώς και με παιδιά που είχαν ηδη παρακολουθήσει τις κατασκηνώσεις. «Μία μητέρα τηλεφώνησε στον διευθυντή στρατοπέδου. Φέρεται να της είπαν ότι τα παιδιά της δεν μπορούσαν να τής επιστραφούν επειδή: ‘Εκεί υπάρχει πόλεμος’».

Θα γυρίσεις μόνο αν…

Λίγες είναι οι πληροφορίες για το τί είδους εξηγήσεις δίδονται στα παιδιά σχετικά με την καθυστέρηση της επιστροφής τους. Ένας αξιωματούχος στο στρατόπεδο Medvezhonok είπε σε ένα αγόρι από την Ουκρανία ότι η επιστροφή του τελούσε υπό όρους: τα παιδιά θα επέστρεφαν μόνο εάν η Ρωσία ανακαταλάμβανε την πόλη Izium, ανέφερε η έκθεση. Ένα άλλο αγόρι είπαν ότι δεν θα επέστρεφε στο σπίτι λόγω των «φιλοουκρανικών απόψεών του», ανέφερε η έκθεση.

Σε ορισμένους γονείς είπαν ότι τα παιδιά τους θα απελευθερώνονταν μόνο εάν έρθουν οι ίδιοι να τα παραλάβουν. Δεν επιτρεπόταν να παραλάβουν τα παιδιά συγγενείς ή άτομα πληρεξούσια.

Ομως τα ταξίδια από την Ουκρανία στη Ρωσία είναι δύσκολα και ακριβά και οι άνδρες ηλικίας μεταξύ 18 και 60 ετών απαγορεύεται να φύγουν από τη χώρα, πράγμα που σημαίνει ότι μόνο οι μητέρες των παιδιών μπορούν να τα ανακτήσουν.

«Ένα σημαντικό μέρος αυτών των οικογενειών είναι χαμηλού εισοδήματος και δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να κάνουν το ταξίδι. Ορισμένες οικογένειες αναγκάστηκαν να πουλήσουν υπάρχοντα και να ταξιδέψουν μέσω τεσσάρων χωρών για να επανενωθούν με τα παιδιά τους», αναφέρει η έκθεση.

Η κυβέρνηση της Ουκρανίας ισχυρίστηκε πρόσφατα ότι περισσότερα από 14.700 παιδιά απελάθηκαν στη Ρωσία, όπου ορισμένα είχαν υποστεί ακόμη και σεξουαλική εκμετάλλευση.

Με πληροφορίες από Reuters, Guardian, Bloomberg

https://hellasjournal.com/2023/03/entalma-sillipsis-tou-vlantimir-poutin-exedose-to-diethnes-piniko-dikastirio/

Ερντογάν: Αποφασίσαμε να επικυρώσουμε το πρωτόκολλο για την ένταξη της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ

0

Κοινή συνέντευξη Τύπου παραχώρησε πριν λίγη ώρα ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με τον Φινλανδό ομόλογό του, Σάουλι Νιινίστο, σχετικά με την επικύρωση του αιτήματος της σκανδιναβικής χώρας για ένταξη στο ΝΑΤΟ.

«Λόγω της ευαισθησίας του ζητήματος της εξάλειψης των ανησυχιών μας για την ασφάλεια, αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε τη διαδικασία έγκρισης του πρωτοκόλλου για την ένταξη της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ στο κοινοβούλιο μας», ανέφερε αρχικά ο Τούρκος πρόεδρος και συνέχισε:

«Πιστεύω ότι το ΝΑΤΟ θα γίνει ισχυρότερο με την ένταξη της Φινλανδίας και έτσι θα παίξει ενεργό ρόλο στη διατήρηση της παγκόσμιας ασφάλειας και σταθερότητας».

Ερντογάν: Το μέλλον της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ συνδέεται άμεσα με τα βήματα που θα κάνει
Αναφορικά με την ένταξη της έτερης σκανδιναβικής χώρας στο ΝΑΤΟ, ο Ερντογάν σημείωσε πως η Τουρκία θα συνεχίσει τις συνομιλίες της με τη Σουηδία με βάση τις αρχές της συμμαχίας και την προσέγγισή της στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας.

«Ο τρόπος με τον οποίο θα προχωρήσει η διαδικασία συνδέεται άμεσα με τα συγκεκριμένα βήματα που θα λάβει η Σουηδία. Δώσαμε τη λίστα με τους 120 τρομοκράτες και τους καλέσαμε να τους εκδώσουν στην Τουρκία. Δεν είναι δυνατόν να προσεγγίσουμε θετικά τη Σουηδία αν δεν μας δώσουν τους τρομοκράτες», σημείωσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ανέφερε, ακόμη, πως η Τουρκία προσβλέπει στην συνεχιζόμενη και ισχυρή υποστήριξη της Φινλανδίας για την ένταξή της στην ΕΕ.

“https://www.iefimerida.gr/kosmos/erntogan-epikyronei-entaxi-tis-finlandias-sto-nato”

ΝΙΚΟΛΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ: Πόσο πιθανή είναι μια κρίση τύπου Lehman;

0
Στις ΗΠΑ δεν υπάρχει γενικευμένος κίνδυνος εξάπλωσης – Η κρίση της Credit Suisse μπορεί να διευρυνθεί στην Ευρώπη, ιδιαίτερα στις ιταλικές τράπεζες

Σχεδόν ταυτόχρονες τραπεζικές κρίσεις στις δύο πλευρές του Ατλαντικού δείχνουν καταστροφή τύπου Lehman Brothers; Ας αρχίσουμε από την Αμερική. Οι τραπεζικές κρίσεις αρχίζουν ξαφνικά, αλλά συνήθως τα αίτια είναι μακροχρόνια.

Την προηγούμενη Τετάρτη 8/3, η Silicon Valley Bank (SVB), μια μεσαία αμερικανική τράπεζα με περίπου 200 δισ. δολ. καταθέσεις (όσο περίπου το ελληνικό ΑΕΠ), ανακοίνωσε ότι είχε χάσει περίπου 2 δισ. πουλώντας ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου και ότι η Goldman Sachs ήταν στη διαδικασία εξασφάλισης πελατών για αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου. Σε πρώτη ανάγνωση αυτά δεν ήταν συνταρακτικά νέα, ωστόσο συνήθως ανακοινώνονται αφού έχει γίνει η αύξηση κεφαλαίου και όχι πριν.

Η SVB ήταν μια τράπεζα όπου συναλλάσσονταν πολλές νεοφυείς επιχειρήσεις και χρηματοδότες τους. Στους τελευταίους 6 μήνες, πολλές από τις επιχειρήσεις τέτοιου τύπου είχαν ιδιαίτερες δυσκολίες και απέσυραν αρκετές από τις καταθέσεις τους. Για να τις καλύψει, η τράπεζα πούλησε μακροχρόνια ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου με ζημία περίπου 2 δισ.

Την 8η Μαρτίου, σε group chat με εκατοντάδες στελέχη νεοφυών επιχειρήσεων και χρηματοδοτών, συζητήθηκε το θέμα της σχετικής αδυναμίας της SVB και μερικοί «ηγέτες» του κλάδου είπαν ότι «θα συμβουλεύσουν τις φιλικές τους εταιρείες να αποσύρουν τις καταθέσεις τους» από την SVB.

Οι αναλήψεις την επομένη –9/3– ήταν πάνω από 50 δισ. δολ., δηλαδή πάνω από το 25% των συνολικών καταθέσεων. Συγχρόνως, η τιμή της μετοχής έπεσε 60%. Την επόμενη ημέρα έκλεισε η τράπεζα, με ουρές απ’ έξω που θύμιζαν την εποχή Βαρουφάκη στην Ελλάδα. Το ΥΠΟΙΚ των ΗΠΑ έκλεισε την τράπεζα.

Στην αρχή, το ΥΠΟΙΚ είπε ότι μόνο όσοι είχαν «εγγυημένες από το ΥΠΟΙΚ» καταθέσεις κάτω από 250.000 δολ. θα αποζημιώνονταν αμέσως. Αλλά στην SVB, μόνο το 4% είχε εγγυημένες καταθέσεις.

Επειτα από πιέσεις από τις εξαγριωμένες νεοφυείς επιχειρήσεις (το 96%), που θα έπαιρναν πίσω μόνο 70% των καταθέσεών τους και ύστερα από καθυστέρηση μηνών, η κυβέρνηση Μπάιντεν αποφάσισε να αποζημιώσει όλους τους καταθέτες, ανεξαρτήτως ποσού, ονομάζοντας (εκ των υστέρων) την SVB «συστημική τράπεζα». Στην κρίση του 2008 και μετά ο τίτλος δινόταν μόνο στις πολύ μεγαλύτερες τράπεζες, όπως Bank of America, Citibank, JPMorgan-Chase.

Τι σημαίνει η κατάρρευση της SVB;

  • Πρώτον, ότι οι μάνατζερ της τράπεζας έκαναν τεράστια λάθη που δημιούργησαν τις ζημίες.
  • Δεύτερον, ότι οι τραπεζικοί επιθεωρητές του ΥΠΟΙΚ που έβλεπαν τα βιβλία της SVB κάθε εβδομάδα, δεν είδαν τα προφανή προβλήματα εγκαίρως (πριν μήνες).
  • Τρίτον, ότι όταν οι εκατοντάδες πελάτες συζητούν να κάνουν αναλήψεις και δήθεν ηγέτες της Silicon Valley τους προτρέπουν σε αναλήψεις πανικού, η τράπεζα καταρρέει, όποια και να είναι.
  • Τέταρτον, εάν οι πελάτες σου είναι καλά δικτυωμένοι και χορηγοί του κυβερνώντος κόμματος, πιέζουν και παίρνουν αποζημίωση από τα λεφτά του δημοσίου, πέρα από το γράμμα του νόμου.
  • Πέμπτον, ότι η αστρονομικά ραγδαία αύξηση επιτοκίων της Fed, από μηδέν σε πάνω από 5%, δεν είναι χωρίς θύματα.

Τι έγινε με τη Signature Βank (SB);

Στην SΒ οι καταθέτες χωρίς εγγύηση ασφάλειας ήταν 90%. Οι πιο πολλοί έκαναν συναλλαγές κρυπτονομισμάτων, και –λόγω της κρίσης του τομέα– έκαναν πολλές αναλήψεις και παρομοίως με την SVΒ, την οδήγησαν σε κατάρρευση και κλείσιμο από το ΥΠΟΙΚ.

Στον τομέα των περιφερειακών τραπεζών υπάρχουν και λίγες ακόμη με μεγάλα ποσοστά μη εγγυημένων καταθέσεων, όπως η First Republic Bank (63% καταθέσεων χωρίς εγγύηση), που πιέζονται ιδιαίτερα από την αγορά και κατά πάσα πιθανότητα ή θα συγχωνευθούν ή θα τις κλείσει το ΥΠΟΙΚ. Ετσι, από αυτή τη μεριά δεν υπάρχει γενικευμένος κίνδυνος εξάπλωσης.

Η Credit Suisse

Στην Ευρώπη, η Credit Suisse βρίσκεται σε μακροχρόνια κρίση από την εποχή της ελληνικής οικονομικής κρίσης, δηλαδή πάνω από 10ετία. Εχασε επανειλημμένως μεγάλα ποσά, όπως η ζημία των 5,5 δισ. δολ. στην χρεοκοπία του Archegos Capital Management τον Μάρτιο του 2021.

Η μετοχή της είχε πέσει τις τελευταίες μέρες 25% λόγω της αδύναμης χρεοπιστωτικής θέσης της, αλλά ανέβηκε 20% μετά τη στήριξη 54 δισ. δολ. από την Κεντρική Τράπεζα της Ελβετίας. Κατά πάσα πιθανότητα θα συγχωνευθεί με την UBS ή με άλλη μεγάλη αμερικανική ή ευρωπαϊκή τράπεζα.

Η κρίση της Credit Suisse μπορεί να διευρυνθεί στην Ευρώπη, ιδιαίτερα στις ιταλικές τράπεζες.

Ευτυχώς οι 4 συστημικές ελληνικές τράπεζες, αφού κατάφεραν να πουλήσουν μεγάλα ποσοστά των κόκκινων δανείων και πήραν τεράστια βοήθεια από το Δημόσιο, είναι σήμερα σε πολύ καλύτερη κατάσταση από ό,τι την εποχή της κρίσης και δεν είναι πιθανό να έχουν προβλήματα.

* O κ. Νικόλας Οικονομίδης είναι καθηγητής στο Stern School of Business, New York University.

Καθημερινή

Ελληνοτουρκικά: Η Τουρκία αλλάζει ρητορική αλλά όχι πολιτική

1

Τις αποφάσεις έλαβε και ανακοίνωσε η τουρκική αντιπολίτευση. Υποψήφιός της στις τουρκικές προεδρικές εκλογές απέναντι στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα είναι ο επικεφαλής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Μια απόφαση που ελήφθη με την πρόεδρο του Καλού Κόμματος Μεράλ Ακσενέρ να τραβάει επί της ουσίας το χαλί της υποψηφιότητας πριν καν αυτή ανακοινωθεί, αφού έδωσε σήμα στους ψηφοφόρους με τη στάση της ότι η συμμαχία είναι προβληματική από την αρχή.

Διπλωμάτες, στρατιωτικοί, αναλυτές και πολιτικοί στην Αθήνα παρακολουθούν με προσοχή τις εξελίξεις στην Τουρκία καθώς και τις υποψηφιότητες. Ακόμα και αν δεν νομιμοποιούνται να τοποθετηθούν δημόσια, τόσο οι πολιτικοί όσο και οι γραφειοκράτες στην Ελλάδα έχουν άποψη και αυτή δεν είναι απαραίτητα ότι προς το συμφέρον της Αθήνας είναι μια ήττα του Ερντογάν. Σημειώνουν δε ότι η πολιτική της Τουρκίας στα ελληνοτουρκικά, στο Κυπριακό, αλλά και γενικότερα στο πεδίο της διπλωματίας και των διεκδικήσεων δεν αλλάζει με την εναλλαγή των κυβερνήσεων, απλά εξελίσσεται. Αυτό που διαφοροποιείται ανάλογα με τις εσωτερικές συνθήκες που επικρατούν στην Τουρκία είναι η ρητορική, η επιδίωξη ενός επεισοδίου στο πεδίο, αλλά και οι σχέσεις με τη Δύση και τις ΗΠΑ.

Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν

Το αφήγημα της επιστροφής στην «Οθωμανική Αυτοκρατορία»

Ο Ερντογάν στην πρώτα δέκα χρόνια και πλέον της διακυβέρνησής του ήταν ο ιδανικός τούρκος πρόεδρος τόσο για την Ευρώπη και τη Δύση γενικότερα όσο και για την Αθήνα. Είχε δείξει προφίλ υπέρ των λύσεων, απέφευγε τις εντάσεις και είχε φροντίσει στον απόηχο και του πνεύματος των σεισμών του 1999 να εμφανιστεί ως οπαδός της εξάλειψης των προβλημάτων και της συγκρουσιακής πολιτικής απέναντι στην Ελλάδα. Μια πολιτική που διατηρούσε σε μεγάλο βαθμό ακόμα και μετά την απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία, που είχε ήδη αρχίσει να συντηρητικοποιείται με φόντο τις εξελίξεις κυρίως στο εσωτερικό του.

Το αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» ήταν άλλωστε έργο των στρατιωτικών, που βγήκε από το συρτάρι όταν η Τουρκία μπήκε για τα καλά στην εποχή της εσωστρέφειας και αναπτύχθηκε όταν ο Ερντογάν άρχισε να αναζητεί το αφήγημα του μεγαλείου και της επιστροφής στην «Οθωμανική Αυτοκρατορία».

Με στόχο την επισφράγιση των ακραίων διεκδικήσεων της Αγκυρας ήρθε και το τουρκολιβυκό μνημόνιο το 2019, με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις να μπαίνουν από το 2020 και μετά σε «συγκρουσιακή τροχιά» και την πολεμική ρητορική να φέρνει την ένταση σε επικίνδυνα επίπεδα κατά καιρούς.

Στη «Γαλάζια Πατρίδα» το 2022 ήρθε να προστεθεί και η αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας των νησιών του Αιγαίου που η Τουρκία υποστηρίζει ότι πρέπει να είναι αποστρατιωτικοποιημένα.

Με τον Ερντογάν να φτάνει να κάνει – μέχρι τους σεισμούς στην Τουρκία – σύνθημα το «θα έρθουμε ένα βράδυ».

Κεµάλ Κιλιτσντάρογλου
Με «σκοτεινά σημεία» για τις διεκδικήσεις που θα προβάλει απέναντι στην Ελλάδα

Ο Κιλιτσντάρογλου αντιπροσωπεύει στην Τουρκία την απάντηση στην 20ετή διακυβέρνηση του Ερντογάν. Ωστόσο στην Αθήνα το προφίλ του ηγέτη των κεμαλιστών καθώς και όσων τον υποστηρίζουν έχει αρκετά «σκοτεινά σημεία» σε σχέση με τις διεκδικήσεις που θα προβάλει απέναντι στην Ελλάδα.

«Δεν θα κάνουμε καμία παραχώρηση από τα εθνικά συμφέροντα της χώρας μας σε αυτά τα θέματα» ήταν η δήλωση Κιλιτσντάρογλου όσον αφορά – μεταξύ άλλων – τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο, το Κυπριακό και το Αιγαίο. Μια δήλωση που είναι απόλυτα σύμφωνη με τη στάση που έχει κρατήσει μέχρι τώρα.

Ηταν άλλωστε ο πρώτος που έφερε στη Βουλή το θέμα της υποτιθέμενης «κατοχής» 18 νησιών του Αιγαίου από την Ελλάδα, το 2019, με τη Μεράλ Ακσενέρ να τον ακολουθεί. Είχε αναφερθεί ακόμα στην καταγωγή του κόμματός του από τις «εθνικές δυνάμεις», τονίζοντας ότι οι Ελληνες ξέρουν καλά ποιοι είναι ο Ετζεβίτ και ο Ερμπακάν. Ενώ είχε απαντήσει στο «μπορεί να έρθουμε ένα βράδυ» του Ερντογάν προς την Ελλάδα: «Τι θέλεις, δηλαδή, να σου στείλουν πρόσκληση «παρακαλώ ελάτε»; Aν έχει θάρρος, αν έχεις δύναμη, πηγαίνεις».

Δεν είναι λίγοι οι αναλυτές και οι διπλωμάτες που παραπέμπουν στην προ Ερντογάν εποχή για να υπενθυμίσουν ότι πρωθυπουργός της εισβολής ήταν ο Μπουλέντ Ετζεβίτ, το 1974, ως διάδοχος του Ισμέτ Ινονού στην ηγεσία του CHP. Με το αποτέλεσμα των εκλογών στην Τουρκία να μην είναι μια εύκολη εξίσωση, αφού δύσκολα μπορεί να υποθέσει κανείς ότι ενδεχόμενη νίκη της αντιπολίτευσης δεν θα σημαίνει και πιο σκληρή πολιτική στα εθνικά θέματα.

Ελληνοτουρκικά: Η Τουρκία αλλάζει ρητορική αλλά όχι πολιτική

Τσαγατάι Ερτζιγές: Ο τούρκος πρέσβης στήνει γέφυρες συνεργασίας με την Αθήνα

0

Ο νέος πρέσβευτής της Τουρκίας στην Αθήνα, Τσαγατάι Ερτζιγές, επιχειρεί τούτες τις ημέρες με την ηρεμία που επκικρατεί στο Αιγαίο και με την επανέναρξη του ελληνοτουρκικού διαλόγου, για την «θετική ατζέντα» στις 22 Μαρτίου, να δημιουργήσει ένα είδος διπλωματικής γέφυρας ανάμεσα στην Αθήνα και την Αγκυρα. Έτσι προχθές επισκέφθηκε στο γυάλινο κτίριο του υπουργείου Εξωτερικών, τον αναπληρωτή υπουργό Μιλτιάδη Βαρβιτισώτη.
Εμφανίστηκε με φιλική διάθεση, προσηνής, υπέρμαχος της πολιτικής εξομάλυνσης των δύο χωρών. Παρουσιάστηκε ως φίλος και συμμαθητής του Τσαβούσογλου στο πανεπιστήμιο, σχεδόν σίγουρος για την επανεκλογή του Ταγίπ Ερντογάν, στις εκλογές της 14ης  Μαΐου.
Άφησε πίσω του ερχόμενος στην Αθήνα (πόστο που τον έστειλαν  οι Ερντογάν και Τσαβούσογλου), όλα αυτά τα αναθεωρητικά με τα οποία πότιζε τους τούρκους διπλωμάτες, τους στρατιωτικούς και τα τουρκικά ΜΜΕ, όταν «εξαφάνιζε» το Καστελόριζο σε χάρτη με την τουρκική υφαλοκρηπίδα. Ήταν, βλέπετε, ο διπλωμάτης που έγινε γνωστός λόγω της υπογραφής του που φέρουν οι χάρτες με τις διεκδικήσεις της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο τις οποίες κατά καιρούς παρουσίαζε η τουρκική πλευρά, γνωστοί και ως οι χάρτες της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Στην Αθήνα ο Τούρκος πρεσβευτής δεν είχε καμία σχέση με εκείνον τον Τούρκο διπλωμάτη με τους χάρτες της «Γαλάζιας Πατρίδας». Ούτε καν τους ανέφερε στην συνάντησή του με τον Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη. Μίλησε για την ανάγκη βελτίωσης των σχέσεων των δύο χωρών, για την ανάπτυξη μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης και κυρίως υπήρξε  αρκετή συζήτηση για την λεγόμενη «Διάσκεψη των Δωρητών», που παρέχει βοήθεια στις σεισμόπληκτες Τουρκία και Συρία. Φάνηκε πως είχε μεγάλες προσδοκίες για τη βοήθεια προς την Τουρκία, αφού μιλούσε για δισεκατομμύρια δολλάρια.
Ο Τσαγατάι Ερτζιγές συμμετείχε στην τουρκική αντιπροσωπεία κατά τον 64ο γύρο των διερευνητικών συνομιλιών που έλαβαν χώρα στην Αθήνα τον περασμένο Φεβρουάριο. Μάλιστα, έχει υπηρετήσει και στο παρελθόν (το 2014) στην τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα.
https://www.tovima.gr/2023/03/16/diplomatia/tsagatai-ertziges-o-tourkos-presvis-stinei-gefyres-synergasias-me-tin-athina/

Κίνα: Στη Ρωσία ο Σι Τζινπίνγκ 20-22 Μαρτίου

0

Ο Πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ θα πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στη Ρωσία από τις 20 ως τις 22 Μαρτίου έπειτα από πρόσκληση του Βλαντίμιρ Πούτιν.

ΟΠρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ θα πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στη Ρωσία από τις 20 ως τις 22 Μαρτίου έπειτα από πρόσκληση του ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, ανακοινώθηκε σήμερα από το Κρεμλίνο και το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών.

Η επίσκεψη ανακοινώνεται ενώ η Κίνα έχει προσφερθεί να μεσολαβήσει για την ειρήνευση στην Ουκρανία, μια προσπάθεια που αντιμετωπίζεται με επιφυλάξεις στη Δύση, δεδομένης της διπλωματικής υποστήριξης του Πεκίνου προς τη Ρωσία.

«Στη διάρκεια των συνομιλιών, θα συζητηθούν τοπικά ζητήματα και την περαιτέρω ανάπτυξη σχέσεων συνολικής σύμπραξης και στρατηγικής συνεργασίας ανάμεσα στη Ρωσία και την Κίνα», ανακοίνωσε το Κρεμλίνο.

«Θα υπογραφεί αριθμός σημαντικών διμερών εγγράφων», προστέθηκε από την ίδια πηγή.

Από το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοινώθηκε χωρίς άλλη διευκρίνιση πως «έπειτα από πρόσκληση του προέδρου της Ρωσικής Ομοσπονδίας Βλαντίμιρ Πούτιν, ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ θα πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στη Ρωσία από τις 20 ως τις 22 Μαρτίου».

Η Κίνα και η Ρωσία συνήψαν μια σύμπραξη «χωρίς όρια» το Φεβρουάριο του 2022, όταν ο Πούτιν επισκέφθηκε το Πεκίνο για την έναρξη των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων, εβδομάδες πριν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία.

Οι δύο πλευρές έχουν έκτοτε συνεχίσει να υπογραμμίζουν την ισχύ των δεσμών τους. Το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών έχει αυξηθεί μετά την εισβολή και η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής του ρωσικού πετρελαίου, που αποτελεί μια σημαντική πηγή εσόδων για τη Μόσχα.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ