Της Βασιλικής Θάνου, Προέδρου Αρείου Πάγου επίτ., πρώην Πρωθυπουργού.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI
15:40 – 23/03/2023
Οι δικαστικές αποφάσεις είναι σεβαστές. Επιτρέπεται, όμως ή μάλλον επιβάλλεται η κριτική τους, όταν η κρίση του Δικαστή είναι καταφανώς εσφαλμένη.
Η Πρωτοδίκης Φλώρινας, με την υπ’ αρ. 41/2023 απόφασή της, επικύρωσε την αναγνώριση του Σωματείου «Κέντρο Μακεδονικής Γλώσσας στην Ελλάδα». Η απόφαση αυτή δικαιολογημένα προκαλεί, πλείστα ερωτηματικά, διότι:
I) Πολλές Ενώσεις και Σύλλογοι, πολιτιστικοί και πατριωτικοί, από τους πλέον ιστορικούς στη Μακεδονία και στην Ελλάδα γενικότερα, σκοπός των οποίων είναι η προστασία της εθνικής κληρονομιάς και η προάσπιση των εθνικών συμφερόντων είχαν ασκήσει πρόσθετη παρέμβαση υπέρ της ανακοπής της Εισαγγελέως Φλώρινας, ζητώντας την ακύρωση της απόφασης αναγνώρισης του επίμαχου Σωματείου.
Μεταξύ αυτών η «Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών», ο «Σύνδεσμος Προάσπισης Μακεδονίας-Θράκης», ο «Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Φλώρινας ο Αριστοτέλης», η «Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού».
Η πρωτοδίκης απέρριψε όλες αυτές τις πρόσθετες παρεμβάσεις, ως απαράδεκτες, με τη λακωνικότατη φράση ότι «δεν στοιχειοθετείται άμεσο έννομο συμφέρον» χωρίς οποιαδήποτε άλλη αιτιολογία.
Έτσι, έθεσε, εξ αρχής, εκτός δίκης, όλους τους ως άνω παρεμβαίνοντες, με την αυθαίρετη κρίση ότι οι ως άνω Σύλλογοι και τα εκατοντάδες μέλη αυτών, όλοι Έλληνες στην ιθαγένεια και Μακεδόνες στην καταγωγή, δεν έχουν το, κατ’ αντικειμενική νομική λογική, αυτονόητο και αυταπόδεικτο έννομο συμφέρον, να παρέμβουν στην δίκη, αν και επικαλούνται ότι πλήττονται τα εθνικά συμφέροντα και η εθνική τους συνείδηση από τους αντεθνικούς σκοπούς του επίμαχου Σωματείου.
II) Στην συνέχεια, ερευνώντας την ουσία της υπόθεσης, η Δικαστής υιοθετεί πλήρως όλους τους ισχυρισμούς του εν λόγω Σωματείου και αντίθετα απορρίπτει στο σύνολό τους όλους τους ισχυρισμούς της ανακόπτουσας Εισαγγελέως Πρωτοδικών Φλώρινας και του τριτανακόπτοντος Σωματείου «Παμμακεδονική Ένωση Μακεδονικού Αγώνα Ελλάδος – Αυστραλίας». Ειδικότερα, δέχεται μεν , ότι το επίμαχο Σωματείο, αμέσως μετά την αναγνώρισή του, τον Ιούλιο του 2022, ανάρτησε στην επίσημη ιστοσελίδα του και σε άλλες ιστοσελίδες κείμενο, στο οποίο αναγράφεται ρητώς ότι
οι σκοποί του είναι : «η υποστήριξη της αναγνώρισης της Μακεδονικής γλώσσας ως μειονοτικής γλώσσας από την Ελληνική Κυβέρνηση, συμπεριλαμβανομένης της επικύρωσης από την Ελλάδα της Σύμβασης πλαισίου για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων και του Ευρωπαϊκού χάρτη για τις μειονοτικές γλώσσες, η διεξαγωγή δημόσιας εκστρατείας για την προώθηση της δημόσιας χρήσης της Μακεδονικής γλώσσας στην Ελλάδα και της χρήσης των παραδοσιακών τοπωνυμίων στη Βόρεια Ελλάδα και η τεκμηρίωση παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ρητορικής μίσους από τις (ελληνικές) αρχές εναντίον εθνοτικών Μακεδόνων στην Ελλάδα».
Από το κείμενο αυτό, κατά την λογική κρίση κάθε μέσου συνετού ανθρώπου, αποδεικνύεται αδιαμφισβήτητα ότι οι σκοποί των μελών του Σωματείου είναι εξ’ αρχής να παρουσιάσουν ψευδώς στο εσωτερικό και στη διεθνή κοινότητα ότι εντός της ελληνικής επικράτειας υπάρχει γλωσσική μειονότητα και εθνική μειονότητα Μακεδονική.
Παραδόξως όμως κατά την κρίση της Πρωτόδικη, το κείμενο αυτό, στο οποίο κατά τρόπο ρητό και σαφή διατυπώνονται οι προθέσεις των μελών του επίμαχου σωματείου, δεν αρκούν για να αποδειχθούν οι ως άνω προπαγανδιστικοί στόχοι τους. Ομοίως κατά την κρίση της πρωτοδίκη, δεν αρκούν για την απόδειξη του σκοπού του Σωματείου , ούτε οι επίμονες ενέργειες των μελών του , με διαδοχικές και συνεχείς, από το έτος 2017, αιτήσεις των ιδίων προσώπων ενώπιον του Πρωτοδικείου Φλώρινας για την αναγνώριση Σωματείου «Μακεδονικής γλώσσας» , οι οποίες όλες απορρίφθηκαν και τις οποίες αποσιωπά πλήρως, ενώ όφειλε να τις γνωρίζει και να τις συνεκτιμήσει.
Όλες αυτές οι αδιαμφισβήτητες αποδείξεις συνιστούν κατά την κρίση της «απλές υπόνοιες και εντυπώσεις» , σχετικά με τους σκοπούς του επίμαχου Σωματείου.
Ούτε, τέλος , κατά την κρίση της πρωτοδίκη , αποτελεί απόδειξη των επιδιώξεών των μελών του ο , κατ’ αντικειμενική κρίση, άκρως υπερβολικός στόχος τους, να διδάσκεται στα ελληνικά δημόσια σχολεία και Πανεπιστήμια, η γλώσσα ενός μικρού γειτονικού κράτους.
Ευλόγως διερωτάται κάποιος, πόσο πιο απροκάλυπτα έπρεπε να ενεργούν και να εκφράζονται τα μέλη του επίμαχου Σωματείου , για να κρίνει ένας αντικειμενικός δικαστής ότι αποδεικνύονται οι προφανείς σκοποί τους για προσπάθεια παρουσίασης δήθεν ύπαρξης στην Ελλάδα , γλωσσικής – μακεδονικής μειονότητας.
III) Περαιτέρω, απομονώνει, κατά τρόπο αποσπασματικό και επιλεκτικό, ορισμένα τμήματα από κάποιες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και συγχρόνως παραβλέπει και παρακάμπτει τόσο την πάγια νομολογία του Αρείου Πάγου, όσο και αποφάσεις του ως άνω Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, καθώς και τις διατάξεις του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ, που προβλέπουν ότι η σωματειακή ελευθερία υπόκειται σε περιορισμούς, όταν οι δραστηριότητες ή προθέσεις του Σωματείου που εκδηλώνονται ρητώς ή σιωπηρώς, θέτουν σε κίνδυνο τους θεσμούς του Κράτους ή τα δικαιώματα και τις ελευθερίες τρίτων.
Επισημαίνεται ότι με την απόφαση ανεπιτρέπτως σχολιάζονται, κατά τρόπο αρνητικό και μειωτικό και καθόλου απαραίτητο, οι προς τον μάρτυρα ερωτήσεις και οι ισχυρισμοί της ανακόπτουσας Εισαγγελέως Πρωτοδικών, με τις λέξεις «ανεδαφικοί και τουλάχιστον μη πειστικοί».
Τέλος απορίας άξιον είναι ότι, η Πρωτοδίκης αναγράφει στην απόφασή της κάτι ιδιαίτερα ασύνηθες και καθόλου αναγκαίο. Δηλαδή, ότι η κρίση της είναι, όπως αρμόζει για τον εκάστοτε δικάζοντα Δικαστή, ανεξάρτητη, αμερόληπτη, χωρίς να υποκύπτει σε τυχόν αθέμιτες πιέσεις, ή πολιτικοποιήσεις και χωρίς σκοπιμότητες.
Δικαιολογημένα θα διερωτηθεί κάποιος για ποιο λόγο προσπαθεί να πείσει για την ορθότητα της κρίσης της και για την ανεξαρτησία της. Και επίσης δικαιολογημένα, θα υποθέσει κάποιος ότι υπονοεί σαφώς (και όλως αντιδεοντολογικά) ότι, τόσο η ανακόπτουσα Προϊσταμένη Εισαγγελέας Φλώρινας, όσο και η παρεμβαίνουσα Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας , καθώς και τα δεκάδες ελληνικά σωματεία, που άσκησαν τριτανακοπές ή παρεμβάσειςκινούνται με σκοπιμότητες και με πολιτικά κίνητρα.
Από το έτος 1990, οπότε κατατέθηκε η πρώτη αίτηση, για την αναγνώριση ομοειδούς Σωματείου, με σκοπό «τη διατήρηση και καλλιέργεια της μακεδονικής γλώσσας» και μετά τις επακολουθήσασες πλείστες άλλες όμοιες αιτήσεις, απορρίφθηκαν όλες, σε όλα τα Δικαστήρια μέχρι και τον Άρειο Πάγο.
Η σχολιαζόμενη απόφαση του Πρωτοδικείου Φλώρινας, είναι η μόνη απόφαση, η οποία για πρώτη φορά και καταφανώς εσφαλμένα, δέχθηκε ότι οι εν λόγω σκοποί του Σωματείου είναι νόμιμοι.
Νέστωρ Βαρβέρης, «Ο Κολοκοτρώνης κατευθυνόμενος προς τη Νεμέα» (1908), λάδι σε μουσαμά, 50×80 εκ. (πηγή: nationalgallery.gr / Συλλογή Ιδρύματος Ε. Κουτλίδη)
Η Οθωμανική Αυτοκρατορία, που ονομάστηκε έτσι από τον ιδρυτή της, Οσμάν, διαδέχτηκε την Ανατολική Ρωμαϊκή. Το ενδιαφέρον των Οθωμανών για κατακτήσεις τοποθετείται χρονολογικά ανάμεσα στην Άλωση της Κωνσταντινούπολης, το 1453, και την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης, το 1821.
Επειδή όμως στην ιστορία οι χρονολογίες δεν είναι πάντοτε απόλυτες, η έντονη τουρκική παρουσία παρατηρείται από το 1071, χρονολογία της Μάχης του Ματζικέρτ, με την οποία οι Τούρκοι ενισχύουν τη δύναμή τους στην κεντρική Μικρά Ασία.
Το τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έρχεται το 1918 με την επικράτηση στα τουρκικά πράγματα του κινήματος των Νεότουρκων με αρχηγό τον Μουσταφά Κεμάλ, τον επονομαζόμενο «Ατατούρκ» – δηλαδή «πατέρα των Τούρκων». Τον 19ο αιώνα η Οθωμανική Αυτοκρατορία περιλάμβανε στα εδάφη της τα παράλια της Βόρειας Αφρικής, την Αίγυπτο, την Παλαιστίνη, τη Συρία και την Αραβική χερσόνησο, με τις «ιερές» πόλεις του Ισλάμ, Μέκκα και Μεδίνα.
Το ισχυρό βασίλειο της Περσίας στάθηκε εμπόδιο έτσι ώστε να μην εξαπλωθούν οι Οθωμανοί στη Μεσοποταμία, και η κραταιά τσαρική Ρωσία για να μην προχωρήσουν στα βορειοανατολικά. Η Μικρά Ασία όμως, όπως και τα Βαλκάνια, ήταν υποδουλωμένα. Η αποφασιστική οθωμανική στρατιωτική μηχανή προχώρησε μέχρι και τα περίχωρα της Βιέννης και τις εκτάσεις της σημερινής Ουγγαρίας και Ρουμανίας.
Ανάμεσα στις κατακτήσεις στα Βαλκάνια, περίοπτη θέση κατείχε ο ελληνικός χώρος, που μέσα στη χαοτική αυτή αυτοκρατορία, φάνταζε ως χρήσιμη γέφυρα μεταξύ του οθωμανικού κόσμου και του συνεχώς εξελισσόμενου με ραγδαίους ρυθμούς ευρωπαϊκού χώρου που εκείνη την εποχή διήγε την περίοδο του Διαφωτισμού και προχωρούσε με αποφασιστικά βήματα προς τη Βιομηχανική Επανάσταση.
Όπως στην αυτοκρατορία την οποία διαδέχτηκε, δηλαδή τη Βυζαντινή, ο σουλτάνος κυβερνούσε «ελέω Θεού», ήταν «η σκιά του Αλλάχ επί της γης», δηλαδή ήταν τοποτηρητής του Αλλάχ κατ’ αντιστοιχία του Βυζαντινού Αυτοκράτορα. Ο σουλτάνος διένεμε τη γη που κατακτούσε στους πολεμιστές του με αντάλλαγμα τις στρατιωτικές τους υπηρεσίες.
Ο διοικητικός μηχανισμός της αυτοκρατορίας απαρτιζόταν από «γκιαούρηδες», δηλαδή απίστους σύμφωνα με τη μωαμεθανική πίστη χριστιανούς, ή εξωμότες, οι οποίοι όμως μη έχοντας γεννηθεί μωαμεθανοί, δεν μπορούσαν να προσβλέπουν στο ανώτατο αξίωμα του σουλτάνου.
Θεόδωρος Βρυζάκης, «Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ευλογεί το λάβαρο της επαναστάσεως»
Τον 17ο αιώνα η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε επεκταθεί τόσο μακριά από το κέντρο εξουσίας (την Κωνσταντινούπολη, κέντρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας), που το κόστος των εκστρατειών (Δούναβης, Μεσοποταμία κ.α.) υποσκέλιζε τα κέρδη από τις κατακτήσεις. Παράλληλα μια νέα διεκδίκηση, αυτή της Κρήτης, διεξαγόταν στη θάλασσα, γεγονός που εκτόξευε το κόστος πολέμου στα ύψη καθώς ήταν αναγκαία η κατασκευή στόλου. Τα προβλήματα αυτά οδήγησαν τον σουλτάνο να λάβει αυστηρά μέτρα για τον αδύναμο κρίκο της αυτοκρατορίας του, δηλαδή τους εξασθενημένους ραγιάδες-χριστιανούς.
Ο όρος ραγιάς, τουρκιστί raya, σημαίνει κοπάδι, τσούρμο, κι είναι ενδεικτικός για το πόσο μειωτικά έβλεπαν οι μουσουλμάνοι υπήκοοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας τους χριστιανούς.
Οι κοινωνικές ομάδες πριν από την Επανάσταση
Κλήρος Η Υψηλή Πύλη, όπως ονομάστηκε η οθωμανική κυβέρνηση από την πύλη στην είσοδο του κτηριακού συμπλέγματος που στέγαζε τις κεντρικές διοικητικές υπηρεσίες της αυτοκρατορίας στην Κωνσταντινούπολη, φρόντισε να αποκατασταθούν σε μεγάλο βαθμό τα προνόμια και οι εξουσίες του Πατριαρχείου στο μιλέτι (θρησκευτική κοινότητα) των χριστιανών, μετά την πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και τη διαδοχή της από την Οθωμανική.
Η Εκκλησία είχε δικαίωμα φορολόγησης των πιστών καθώς επίσης και δικαστική εξουσία για θέματα που αφορούσαν το ποίμνιό της. Ήταν μια εξουσία «παρά τω σουλτάνω».
Νικόλαος Γύζης, «Έλληνικόν σχολείον εν καιρώ δουλείας», έργο γνωστότερο ως «Το κρυφό σχολειό» (ελαιογραφία, 1885/86)
Φαναριώτες Η τάξη των Φαναριωτών (ονομάζονταν έτσι από τη γειτονιά γύρω από το Πατριαρχείο, όπου διέμεναν) ξεπηδάει μέσα από τους κόλπους του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Την τάξη αυτή αποτελούσαν άνθρωποι που τύγχαναν μεγάλης μόρφωσης, αποκτημένης σε πανεπιστήμια της κεντρικής Ευρώπης. Ήταν γνώστες πολλών ξένων γλωσσών (εξού και το αξίωμα του Μεγάλου Δραγουμάνου –διερμηνέα– που τους δόθηκε από την Πύλη) την εποχή που οι Τούρκοι αξιωματούχοι ομιλούσαν σαν ξένη γλώσσα μόνο την αραβική, επειδή έτσι τους επέτρεπε το Ισλάμ. Επίσης ήταν φημισμένοι για τη δεινότητα της διπλωματίας τους.
Εκτός από το αξίωμα του Μεγάλου Δραγουμάνου, που αντιστοιχεί στη σημερινή εποχή με αυτό του υπουργού Εξωτερικών, τους είχε δοθεί από την Πύλη και το αντίστοιχο του Δραγουμάνου του στόλου, του υπουργού Ναυτιλίας δηλαδή, εάν θέλουμε να κάνουμε συσχέτιση με την εποχή μας.
Η σχέση Φαναριωτών-Πατριαρχείου ήταν αμφίδρομη. Οι μεν Φαναριώτες χρησιμοποιούσαν το πνευματικό κύρος του Πατριαρχείου για να εξελιχθούν και να προβάλουν εαυτούς ως κοσμικούς εξουσιαστές των ραγιάδων· το δε Πατριαρχείο απολάμβανε οικονομική στήριξη (μην ξεχνάμε ότι οι Φαναριώτες κατείχαν μεγάλα αξιώματα, όχι μόνο στον ελλαδικό αλλά και στον ευρωπαϊκό χώρο-οσποδάροι). Εξίσου σημαντικές ήταν για το Πατριαρχείο και οι πολιτικές και διπλωματικές δεξιότητες των Φαναριωτών.
Alexandre-Gabriel Decamps, «Μικρός Έλληνας σκοπευτής»
Προεστοί Οι προεστοί –ή αλλιώς δημογέροντες ή κοτσαμπάσηδες ή προύχοντες (η ονομασία ποικίλλει ανάλογα με την περιοχή)– προέρχονταν από το θεσμό των κοινοτήτων. Ήταν αυτοί που φρόντιζαν αφενός να παραδίδουν τους φόρους στην κεντρική εξουσία, αφετέρου να κατανέμουν τα χρέη στην κοινωνία, ένα είδος μεσαζόντων δηλαδή μεταξύ λαού και κεντρικής εξουσίας. Το ιδιαίτερα δύσκολο έργο της συλλογής των φόρων, τύγχανε μεγάλης εκτίμησης από τον σουλτάνο.
Οι προεστοί βέβαια φρόντιζαν να αποζημιώνονται για τον κόπο τους μέσω των ιδιαιτέρως επαχθών φόρων που απομυζούσαν από τους ομοθρήσκους τους.
Κλέφτες και αρματολοί Οι κλέφτες ήταν άτακτες ομάδες οι οποίες ζούσαν σε δυσπρόσιτες ορεινές περιοχές, που με ληστρικό τρόπο απέδιδαν δικαιοσύνη στην άδικη φορολογία των προεστών αλλά και εξασφάλιζαν τα αναγκαία για την επιβίωσή τους. Κύριος στόχος τους ήταν οι Τούρκοι και οι κοτσαμπάσηδες, χωρίς όμως αυτό να τηρείται πάντοτε με ευλάβεια.
Παράλληλος θεσμός ήταν αυτός των αρματολών (οπλισμένων). Οι αρματολοί προέρχονταν συχνά από τους κόλπους των κλεφτών. Συνήθως συνεργάζονταν με την τοπική εξουσία των κοτσαμπάσηδων για να προφυλάξουν τους τελευταίους από τις ληστρικές επιθέσεις των πάλαι ποτέ συναδέλφων τους ληστών. Φύλαγαν δερβένια (στενά περάσματα που προσφέρονταν για επιθέσεις ληστών), τηρούσαν την τάξη στις περιοχές που επόπτευαν, και μάζευαν τους φόρους για λογαριασμό των εργοδοτών τους κοτσαμπάσηδων.
Σκηνή από τις τελευταίες στιγμές του Μεσολογγίου. Μεσολογγίτισσα έχει σκοτώσει το παιδί της, τον Τούρκο που αποπειράθηκε να την βιάσει, και ετοιμάζεται να αυτοκτονήσει. Ελαιογραφία του François-Émile de Lansac, 1827 (πηγή: Πινακοθήκη Δήμου Μεσολογγίου)
Ραγιάδες – αγρότες και κτηνοτρόφοι Οι ραγιάδες απάρτιζαν ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού, το 80% των υπηκόων της αυτοκρατορίας. Ήταν κυρίως αγρότες, υποτελείς στους τσιφλικάδες, τους νέους εκμεταλλευτές του πλούτου της γης. Οι τελευταίοι, εκμεταλλευόμενοι τις απύθμενες ορέξεις για πλούτο της κεντρικής οθωμανικής εξουσίας, αγόραζαν τα δικαιώματα φορολόγησης για να απομυζήσουν πλούτο από τους ομόθρησκούς τους ραγιάδες.
Με τη Συνθήκη του Πασάροβιτς, το 1718, ο επαπειλούμενος τουρκικός κίνδυνος για την Ευρώπη εξέλιπε και η Οθωμανική Αυτοκρατορία έχασε πολύ μεγάλα κομμάτια της επικρατείας της αφήνοντας ελεύθερο το πεδίο για πρόοδο, εμπόριο και ανάπτυξη. Ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού μετανάστευσε προς το εξωτερικό, στην Ιταλία και στην κεντρική Ευρώπη. Η ισχυρή ελληνική παροικία της Βιέννης έχει τις ρίζες της σε εκείνη την εποχή.
Έμποροι, καραβοκύρηδες, απασχολούμενοι στο εμπόριο και ναύτες Στις αρχές του 19ου αιώνα ο γαλλοαγγλικός πόλεμος ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία ώστε να αναπτυχθεί το ελληνικό εμπόριο. Ο Ναπολέων προσπαθούσε να αποκλείσει τα πλοία υπό αγγλική κυριαρχία από κάθε ευρωπαϊκό λιμάνι, ενώ με την σειρά της η Αγγλία έκανε προσπάθειες να εμποδίσει κάθε υπερπόντιο προϊόν να φτάσει σε ευρωπαϊκό έδαφος, πέραν του δικού της. Από αυτόν τον διττό αποκλεισμό επωφελήθηκαν οι έμπειροι Έλληνες ναυτικοί που ανέλαβαν τη διακίνηση του εμπορίου με μεγάλα οικονομικά οφέλη. Με τα χρήματα που εξασφάλισαν από το εμπόριο, φρόντιζαν για την έκδοση βιβλίων (συνήθως μεταφράσεις έργων του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού), την ίδρυση σχολείων και την απονομή υποτροφιών σε Έλληνες νέους.
Δημιουργία προϋποθέσεων για την Επανάσταση
Ο αβάσταχτος ζυγός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σε συνδυασμό με έναν μηχανισμό που δυσλειτουργούσε και γινόταν ολοένα και πιο πιεστικός από την μια πλευρά και οι επαφές των Ελλήνων με την ελεύθερη Ευρώπη από την άλλη, δημιούργησαν την επιτακτική ανάγκη για αποτίναξη του τουρκικού ζυγού. Η ολοένα και πυκνότερη παρουσία των Ενετών στις ελληνικές θάλασσες, που συνεπαγόταν τη συχνή συναλλαγή μαζί τους, η έξοδος της Ρωσίας στην Κασπία θάλασσα με τη Συνθήκη του Κιουτσούκ-Καϊναρτζή, το 1774, και η απουσία των γαλλικών και αγγλικών πλοίων κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων πολέμων, έκαναν τους Έλληνες ναυτικούς και πλοιοκτήτες (πλοίων υπό Ρωσική σημαία), θαλασσοκράτορες της Μεσογείου.
Παράλληλα, οι παροικιακές κοινότητες που συγκροτήθηκαν στο εξωτερικό (με τα δικαιώματα που παραχωρούνταν στους υπηκόους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατόπιν της Συνθήκης του Πασάροβιτς) γνώρισαν μεγάλη οικονομική ανάπτυξη. Οι Έλληνες πάροικοι αποκτούσαν ευρωπαϊκή συνείδηση, και το χάσμα μεταξύ αυτών και των βαρβάρων κατακτητών τους γινόταν μέρα με την ημέρα ακόμα μεγαλύτερο.
Στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα αναπτύχθηκε το πνευματικό κίνημα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Βασικό έργο του κινήματος ήταν η μετάφραση και η έκδοση των θεμελιωδών έργων του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, έργων δηλαδή του Βολταίρου, του Νεύτωνα, του Καντ. Ο Ρήγας Φεραίος (Βελεστινλής) ήταν ο συνδετικός κρίκος που ένωνε το Διαφωτισμό με την υποκίνηση της Ελληνικής Επανάστασης. Με τα έργα του Μεγάλη Χάρτα (κείμενο συνταγματικό), Θούριος (κείμενο που παρακινούσε σε ξεσηκωμό) κ.ά. δεν σταμάτησε να σφυρηλατεί με την πένα του τον πόθο του Έλληνα για ελευθερία.
Ο Αδαμάντιος Κοραής χαρακτηρίστηκε «ο Βολταίρος του Ελληνικού Έθνους» και υπήρξε από τους μεγαλύτερους πρωτεργάτες του Ελληνικού Διαφωτισμού που σκοπό είχαν τη δημιουργία του εθνικού κράτους. Η φιλογαλλική του προσέγγιση και οι προτεσταντικές του επιδράσεις (έζησε τα εφηβικά του χρόνια στο Άμστερνταμ και σπούδασε Ιατρική στο Παρίσι) δημιούργησαν αντιπάθειες στο Πατριαρχείο. Το χάσμα μεγάλωσε όταν το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων εξέδωσε την Πατρική διδασκαλία με την υπογραφή του πατριάρχη Άνθιμου, που ανάμεσα στις αντιδυτικές του διδασκαλίες και με αφορμή το λόγο του Αποστόλου Παύλου «κάθε εξουσία δίδεται από τον Θεό», καλούσε τους χριστιανούς να είναι μεγάθυμοι βλέποντας τον οθωμανικό ζυγό ως ωφέλιμο για την ψυχική τους σωτηρία. Ο Κοραής σε απάντηση συνέταξε την Αδελφική διδασκαλία, ανατρέποντας τα επιχειρήματα του εκδότη της Πατρικής διδασκαλίας και καλώντας τον Γραικό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας να πολεμήσει για την ελευθερία του.
Αλεξία Ιωαννίδου
Βιβλιογραφία
• Γ. Μαργαρίτης κ.ά., Νεότερη & Σύγχρονη Ελλ. Ιστορία, ΕΑΠ, Πάτρα 1999.
• Α. Βακαλόπουλος, Ιστορία του Ελλ. Έθνους, τόμος ΙΑ’, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1975.
Ποια ήταν η μεγάλη μακροϊστορική εικόνα και οι βαθύτερες διαμορφωτικές δυνάμεις των μετά-Βυζαντινών και μετά-Μεσαιωνικών χρόνων και τι σήμαινε η Εθνεγερσία των Ελλήνων η οποία εκδηλώθηκε σε μια κρίσιμη κομβική ιστορική στιγμή; Ερωτάται: Ήταν η Εθνεγερσία των Ελλήνων ένα μεγάλο ιστορικό γεγονός; Μήπως, επειδή εκδηλώθηκε στην βάση συγκεκριμένων προταγμάτων σε μια κρίσιμη μεταβατική ιστορική φάση του 18ου αιώνα, δεν ήταν μόνο μεγάλο γεγονός αλλά το σημαντικότερο γεγονός της ιστορίας;
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα, για αντικειμενικούς ιστορικούς λόγους, δεν απαιτούν ριψοκίνδυνες υποθέσεις. Μπορούν να απαντηθούν επειδή έχουμε επαρκή ιστορική θέαση α) για το πώς διαμορφωνόταν τα κράτη και το διεθνές σύστημα πριν και μετά τους Ναπολεόντειους πολέμους, β) για τον τρόπο που κινήθηκαν τα κράτη και το κρατοκεντρικό διεθνές σύστημα κατά την διάρκεια των δύο τελευταίων αιώνων και γ) για το γεγονός ότι ενώ ο κόσμος κινείται βαθύτερα στον 21ο αιώνα ο προσανατολισμός αυτός είναι καταμαρτυρούμενα επικίνδυνος και αδιέξοδος.
Πως κινούμαστε τον 21 αιώνα; Ολοφάνερα έχουμε: 1ον) επιτάχυνση της τροχιάς του πολυπολικού πλέον διεθνούς συστήματος πολλών ηγεμονικών δυνάμεων προς την κατεύθυνση ενός φαύλου κύκλου αδιέξοδων εξισορροπήσεων, 2ον) αναπόδραστα διενέξεις και αστάθεια στις περιφέρειες και 3ον) εάν συγκρουστούν ευθέως οι ηγεμονικές δυνάμεις ο κίνδυνος πυρηνικού ολοκαυτώματος είναι πολύ μεγάλος.
Επιπλέον, για να συνεκτιμηθούν βάσιμα η σημασία της Εθνεγερσίας και οι λόγοι για τους οποίους έτσι κινείται το σύγχρονο διεθνές σύστημα, διαθέτουμε επαρκή γνώση α) για το πως εξελισσόταν το σύστημα ισορροπίας δυνάμεων της Ευρώπης και ο κόσμος πριν και μετά τους Ναπολεόντειους πολέμους, β) για το ποια ήταν τα πολιτικά και κοσμοθεωρητικά προτάγματα της Εθνεγερσίας η οποία εκδηλώθηκε σε αυτή την κομβική ιστορική φάση, και γ) για το πως επηρεάστηκε η διαμόρφωση των κρατών και του διεθνούς συστήματος επειδή αυτά τα προτάγματα δεν αποτέλεσαν τον άξονα αναβίωσης και ανασύστασης των εμπειριών της κλασικής εποχής και της χιλιετούς Βυζαντινής φάσης. Αναμφίβολα και αναπόφευκτα οι προεκτάσεις των προταγμάτων της Εθνεγερσίας αφορούσαν ευθέως το αντιφατικά αμφιταλαντευόμενο σύστημα ισορροπίας δυνάμεων των ηγεμονιών της Ευρώπης.
Η Ελληνική Επανάσταση, υπογραμμίζεται, εκδηλώθηκε δύο αιώνες μετά το σύστημα ισορροπίας δυνάμεων των μετά-Μεσαιωνικών ηγεμονιών, αφετηρία του οποίου ήταν η Συνθήκη της Βεστφαλίας του 1648 μ.Χ. Επίσης, μόλις έξη χρόνια μετά το Κογκρέσο της Βιέννης του 1815 μ.Χ. το οποίο ακολούθησε την ήττα του Ναπολέοντα, οι ηγεμονίες που εξελίχθηκαν σε αποικιοκρατίες επιχείρησαν να εγκαθιδρύσουν ένα παντελώς ουτοπικό συνεταιρικό παγκόσμιο ηγεμονικό σύστημα. Οι ηγεμονικές δυνάμεις (υπογραμμίζεται ξανά, 6 χρόνια πριν το 1821) ήταν «όχι επαναστάσεις όχι δημοκρατία».
Στην Ευρώπη δημοκρατία κλασικά νοούμενη δεν είχαμε και συνεχίζουμε (κλασικά νοούμενη) να μην έχουμε. Χαρακτηριστικά, όταν στην Μεγάλη Βρετανία ψήφιζαν μόλις 7%, ο Ρήγας, πολλοί άλλοι και ασφαλώς στα ψηφίσματα των Εθνοσυνελεύσεων της Ελληνικής Επανάστασης, αντλώντας από μακραίωνες πολιτικές παραδόσεις και μακραίωνη πολιτική πείρα αποσκοπούσαν στην δημιουργία συμπολιτείας και δημοκρατική συγκρότηση σε όλα τα επίπεδα (το τοπικό και το συμπολιτειακό). Στην Ευρώπη, κατά την διάρκεια της ίδιας ιστορικής φάσης εν μέσω αβάστακτων εθνοκαθάρσεων, γενοκτονιών επιδιωκόταν η επίτευξη κρατικής συνοχής με σκοπό να δημιουργηθούν κρατικές διοικήσεις που θα διαδέχονταν τις μετά-Μεσαιωνικές ηγεμονικές διοικήσεις (τα κατά τον Μακιαβέλλι “status”).
Οι Έλληνες Επαναστάτες πριν και μετά το 1821 ήγειραν κοσμοθεωρητικές σημαίες ατόφιας δημοκρατίας και ελευθερίας που ενσάρκωναν τα κύρια χαρακτηριστικά της διαδρομής του οικουμενικών προδιαγραφών διαχρονικού πολιτικού πολιτισμού της Ελληνικότητας.Κανείς απαιτείται να συνεκτιμήσει πως δεν ήταν αυτονόητο ότι οι διάσπαρτοι Έλληνες της μετά-Βυζαντινής ιστορικής φάσης εύκολα θα ήγειραν όλοι τις ίδιες κοσμοθεωρητικές σημαίες. Αυτό γιατί επί χιλιετίες το Ελληνικό έθνος ήταν κατακερματισμένο σε Πόλεις και Κοινά. Επιτεύχθηκε η συσπείρωσή τους κάτω από την ίδια στέγη μόνο κατά την διάρκεια της -χιλιετούς διάρκειας, οφείλουμε να τονίσουμε- Βυζαντινής Κοσμοπολιτείας. Εκεί, κατά κανόνα οι Πόλεις αυτοθεσπίζονταν δημοκρατικά και αυτεξούσια και οι αντιπρόσωποί τους στην Σύγκλητο των Πόλεων ήταν οι εντολείς του κατά βάση και ουσιαστικά εντολοδόχου και ανακλητού Βασιλέα των Πόλεων. Εν τούτοις, η κατάληψη της Βασιλεύουσας Πόλης το 1204 μ.Χ. από τους Σταυροφόρους της Ρωμαιοκαθολικής Θεοκρατίας και η οριστική Οθωμανική κατάκτηση το 1453 μ.Χ., δεν τερμάτισε ολοκληρωτικά τον δημοκρατικό βίο. Εντός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας οι περισσότερες κοινότητες κατόρθωσαν να επιτύχουν τοπικό αυτεξούσιο δημοκρατικό βίο πληρώνοντας κεφαλικό φόρο στον Σουλτάνο. Επιπλέον, οι Έλληνες οι οποίοι μετανάστευσαν διακρίθηκαν στον στοχαστικό στίβο και στον επιχειρηματικό τομέα.
Το γιατί και πως ενώθηκαν τα νήματα των Ελληνικών κοινοτήτων και των Ελλήνων της διασποράς με αποτέλεσμα να αξιώσουν Ελευθερία δεν μπορούμε να το ξέρουμε επακριβώς και ούτε χρειάζεται. Γνωρίζουμε τα κύρια, τα σημαντικά και τα καταμαρτυρημένα. Η ύπαρξη ενός έθνους διαπιστώνεται από την εκδήλωση κοινών έσχατων κοσμοθεωρητικών παραδοχών των μελών του, με τις οποίες αξιώνουν να είναι διακριτή εθνικά ανεξάρτητη κοινωνικοπολιτική οντότητα. Μια ακόμη επιβεβαίωση αυτών των παραδοχών έχουμε όταν επιδεικνύεται αυτοθυσία για την κατάκτηση της ελευθερίας ή εάν υπάρχει κράτος την υπεράσπιση της εθνικής ανεξαρτησίας. Ούτε και ενδιαφέρουν επί μέρους άνευ σημασίας ατομικά χαρακτηριστικά, όπως ερωτικές προτιμήσεις, πιθανά ατομικά ελαττώματα, συνήθη ανθρώπινα λάθη, συνήθεις εγωισμοί και άνευ σημασίας λοξοδρομήσεις. Μέσα στην απέραντη πολυμορφία του κόσμου και των ανθρώπων και των αναρίθμητων ρευστών κριτηρίων και παραγόντων που συμπλέκονται και μορφοποιούν τις προϋποθέσεις συγκρότησης και συγκράτησης μιας συλλογικής οντότητας, αυτό που έχει σημασία είναι το κατά πόσο καταμαρτυρούνται συγκλίσεις για τα σπουδαία και τα σημαντικά που εκκολάπτουν τα μεγάλα γεγονότα όπως για παράδειγμα θεωρείται ότι είναι ένας εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας.
Εν μέσω καθολικής πλανητικής κυριαρχίας δεσποτικών και αποικιοκρατικών καθεστώτων και όταν στην Ευρώπη επιδιωκόταν η κρατική συνοχή με τρόπο που προκλήθηκαν αβάστακτες ανθρώπινες κακουχίες, οι διάσπαρτοι Έλληνες όχι μόνο επαναστάτησαν, αλλά και με το να εγείρουν από κοινού κοσμοθεωρητικές σημαίες ελευθερίας και δημοκρατίας, καταμαρτύρησαν τα εξής: 1ον) ότι ήταν φορείς του διαχρονικού πολιτικού πολιτισμού της Ελληνικότητας, 2ον), ότι ακόμη και όταν ήταν «αναλφάβητοι» όπως τον Μακρυγιάννη ήταν φορείς του διαχρονικού εθνικού πολιτικού πολιτισμού της Ελληνικότητας και 3ον) ότι διέθεταν πολιτική παιδεία υψηλοτάτων βαθμίδων. Ως προς αυτό είναι ένα πράγμα η μόρφωση η οποία ενδέχεται να αφορά ανυπόστατες ουτοπίες και εσχατολογικά ιδεολογήματα που προκαλούν ακόμη και «νοητική “παραμόρφωση”», και άλλο η πολιτική παιδεία που αποτελεί ότι πολυτιμότερο διαθέτει ένα κοινωνικοπολιτικό γεγονός και προϋπόθεση εδραίας πολιτειακής συγκρότησης.
Η μεγάλη σημασία των πιο πάνω και πολλών άλλων έγκειται στο γεγονός ότι η Ελληνική Εθνεγερσία εκδηλώθηκε σε μια ιστορική φάση όταν οι δεσποτικές και αποικιοκρατικές ηγεμονίες αποδείχθηκε ότι δεν επηρεάστηκαν από την πολιτική σκέψη και τις πολιτικές παραδοχές που προγενέστερα καλλιεργούσαν οι Αναγεννησιακοί στοχαστές. Η Αναγέννηση αφορούσε κυρίως μερικές σημαντικές πτυχές της κλασικής εποχής ενώ το Βυζαντινό κοσμοπολιτειακό παράδειγμα εν πολλοίς παρακάμφθηκε ή παρερμηνεύτηκε. Τα αίτια είναι πολλά και εξετάζονται σε εκτενέστερα κείμενα*. Εδώ, συντομογραφικά, υπογραμμίζονται μόνο μερικές πτυχές που αφορούν την μεγάλη μακροϊστορική εικόνα του ανθρωποκεντρικού πολιτικού πολιτισμού και των διαδρομών του. Μεταξύ πολλών άλλων τα εξής:
Κατά πρώτον, ο πολιτικός πολιτισμός των ανθρώπων κατά την διάρκεια πέντε περίπου χιλιετιών γνωστής ιστορίας εξελίχθηκε ανοδικά. Αρχικά κατά την διάρκεια της προ-προ-κλασικής εποχής και στην συνέχεια της κλασικής εποχής. Μετά την Ρωμαϊκή κατάκτηση είχαμε την προαναφερθείσα χιλιετή μετακρατοκεντρική Βυζαντινή κοσμοπολιτεία.
Παρενθετικά υπογραμμίζεται ότι, αναμφίβολα, κατά την διάρκεια του ταξιδιού της Οδύσσειας των ανθρώπων, των κρατών και του κόσμου, και παρά την ανοδική τροχιά του ανθρωποκεντρικού πολιτικού πολιτισμού, δεν έλειψαν οπισθοδρομήσεις και αντιστροφές. Πάντα Οδύσσεια θα είναι το ταξίδι των ανθρώπων, των κρατών και του κόσμου και οτιδήποτε αντίθετο, όπως υποστηρίζουμε και σε άλλα εκτενέστερα κείμενα, είναι εσχατολογικό και ανυπόστατο. Ιστορικά καταμαρτυρείται ότι επίγειοι ιδεατοί παραδεισένιοι κόσμοι δεν υπάρχουν. Αυτό που έχει μεγάλη σημασία είναι ο προσανατολισμός του ανθρωποκεντρικά θεμελιωμένου πολιτικού πολιτισμού προς την Ιθάκη της δημοκρατίας και η αποφυγή λοξοδρομήσεων, αυτοκαταστροφικών αποφάσεων και εμφύλιων διαιρέσεων. Εντός αυτού του προσανατολισμού σημαντικό είναι επίσης η δημιουργία προϋποθέσεων που εκπληρώνουν τους σκοπούς που κάθε κοινωνία θέτει, εκ των οποίων η ελευθερία της κοινωνίας, η ευημερία και η ασφάλεια της οικείας πατρίδας είναι έσχατες λογικές για όλα τα έθνη.
Μετά-Μεσαιωνικά παρά τα όποια Αναγεννησιακά σκιρτήματα ο προσανατολισμός της πράξης και του στοχασμού εν μέσω αποικιοκρατίας και δεσποτικών ηγεμονιών διολίσθησε σε πολλές και αντιθετικές εσχατολογικές παραδοχές. Παρά το γεγονός ότι κατά την διάρκεια αυτής της ιστορικής φάσης
δημιουργήθηκαν κράτη, παράδοξα και αντιφατικά, εκκολάφθηκαν ταυτόχρονα μετακρατικές οικουμενιστικές εσχατολογικές παραδοχές που αντιβαίνουν στο ανεξάρτητο και αυτεξούσιο πολιτειακό κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι των διακριτών κοινωνικών οντοτήτων. Εκκολάφθηκαν μετακρατικές και όχι, τονίζεται, συμπολιτειακές ή κάποιου είδους μετακρατοκεντρικές λογικές οι οποίες θα μπορούσαν εάν καλλιεργούνταν να αντλήσουν από τις πάμπλουτες εμπειρίες της ιστορικής φάσης που διαδέχθηκε την κλασική εποχή. Καταμαρτυρήθηκαν και κυριάρχησαν υλιστικές, αντί-μεταφυσικές, αντί-πνευματικές και μηδενιστικές παραδοχές.
Σταδιακά εκκολάφθηκαν, επίσης, τα εσχατολογικά ιδεολογικά δόγματα του 19ου και 20ου αιώνα που υποστήριζαν τον ένα ή άλλο εξωπραγματικό και ανέφικτο ανθρωπολογικά εξομοιωμένο και πολιτικά εξισωμένο πλανήτη. Πέραν του πολιτικά ανυπόστατου χαρακτήρα τους και της πολιτικής σύγχυσης και των εμφυλίων που προκάλεσαν, όλοι πλέον έχουν συμφέρον να γνωρίζουν ότι αυτές οι γραμμικές-απλουστευτικές οικουμενιστικές παραδοχές μόνη χρησιμότητα είχαν να μεταμφιέζουν τις εκατέρωθεν ηγεμονικές αξιώσεις ισχύος. Υπογραμμίζεται ότι, πέραν του γεγονότος πως κατά την διάρκεια αυτής της φάσης στην Ευρώπη εκκολάφθηκαν κράτη, με τους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες κατά της αποικιοκρατίας τον 19ο και 20ο αιώνα δημιουργήθηκαν συνολικά δύο εκατοντάδες ανεξάρτητα κράτη. Εξίσου σημαντικό είναι ότι κατά την διάρκεια του Μεσοπολέμου ιδρύθηκε η Κοινωνία των Εθνών και το 1945 ο ΟΗΕ. Αυτό σημαίνει ότι νομικά, θεσμικά και πολιτικά η κρατική κυριαρχία ορίστηκε ως το διεθνές καθεστώς και η εθνική ανεξαρτησία (εσωτερική-εξωτερική κυριαρχία, Κεφάλαιο Ι του Χάρτη) ως το κοινό κοσμοθεωρητικό θέσφατο.
Εν τούτοις, όπως αναφέρθηκε μόλις, αντιθετικά και αντιφατικά διαδόθηκαν ευρέως και τον 19ο και 20ο αιώνα κυριάρχησαν οικουμενικιστικές δογματικές παραδοχές περί ενός ανθρωπολογικά εξομοιωμένου και πολιτικά εξισωμένου πλανήτη. Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι από τον 17ο αιώνα μέχρι και τις μέρες μας διαδόθηκαν μηδενιστικές παραδοχές που αμφισβητούν τους εθνικούς πολιτισμούς και τον ρόλο του πνεύματος και των εθνικών παραδόσεων στο κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι κάθε κράτους. Πρόκειται για μια ακόμη μεγάλη αντίφαση γιατί παντού και πάντοτε το πολιτειακό-κοινωνικοπολιτικό γεγονός σημαίνει διαμόρφωση της πολιτειακής σφαίρας με σύμμειξη και μέθεξη του πνεύματος με τα αισθητά. Προσθέτουμε: Συρρίκνωση ή μηδενισμός της πολιτικής και πνευματικής υπόστασης δεν σημαίνει απουσία πνεύματος και ψυχορμήτων αλλά χρησιμοθηρικά κινούμενο «άγριο πνεύμα» που είναι δύσκολο ή ανέφικτο να θεσπιστεί πολιτειακά.
Αυτές οι συντομογραφικά διατυπωμένες επισημάνσεις μας επαναφέρουν στην ιστορική σημασία της Εθνεγερσίας των Ελλήνων. Υποστηρίζεται ότι, εξ αντικειμένου, εάν είχε επιτύχει η δημιουργία μιας εδραίας και ισχυρής συμπολιτείας στα πεδία όπου επί χιλιετίες άνθισε ο ανθρωποκεντρικός πολιτικός πολιτισμός, λογικά και αναμενόμενα, θα είχε επηρεάσει την πορεία του σύγχρονου κόσμου όχι προς ανθρωπολογικά εξομοιωτικούς και πολιτικά εξισωτικούς προσανατολισμούς αλλά προς κατευθύνσεις για τις οποίες διαθέτουμε πάμπλουτη ιστορική εμπειρία.
Εξάλλου, το γεγονός ότι τον 17ο και 18ο αιώνα το κυρίαρχο σύστημα των Ευρωπαϊκών ηγεμονιών προσανατολιζόταν διαφορετικά επιβεβαιώνεται και από την σφοδρή εάν όχι υπαρξιακού χαρακτήρα αντίθεση των ηγεμονικών κρατών στην Εθνεγερσία των Ελλήνων. Την υπονόμευση επίσης των επιδέξιων χειρισμών το Ιωάννη Καποδίστρια όταν έγινε κυβερνήτης, ο οποίος, όχι μόνο
είχε πλήρη γνώση και επίγνωση των ηγεμονικών στρατηγικών, αλλά και ήταν φορέας των διαχρονικών δημοκρατικών παραδόσεων του πολιτικού πολιτισμού της Ελληνικότητας. Υπενθυμίζουμε ότι το σύγχρονο Ελληνικό κράτος δημιουργήθηκε μόνο όταν ο Καποδίστριας με επιδέξιους διπλωματικούς χειρισμούς κατόρθωσε να ακυρώσει τις θέσεις της Βρετανίας που ευνοούσε μόνο μια αυτόνομη επαρχία στην Πελοπόννησο, η οποία, επιπλέον, θα ήταν φόρου υποτελής στο Σουλτάνο. Το τι ακολούθησε μετά το διαίρει και βασίλευε των ηγεμονικών κρατών και την δολοφονία του Καποδίστρια το γνωρίζουμε και δεν είναι του παρόντος για να επεκταθούμε. Πασίγνωστα γεγονότα, όμως, επαληθεύουν τους λόγους για τους οι εξουσίες των ηγεμονικών και ταυτόχρονα αποικιοκρατικών νεότευκτων κρατών αυτής της ιστορικής φάσης δεν ευνοούσαν την αναβίωση και συμπολιτειακή ενσάρκωση κοσμοθεωρητικών παραδοχών περί δημοκρατίας, ελευθερίας και εθνικής ανεξαρτησίας που αποτελούσαν τα προτάγματα της Ελληνικής Εθνεγερσίας.
Καταληκτικά συνοψίζουμε: Η εξ αντικειμένου πολύ μεγάλη σημασία της Ελληνικής Εθνεγερσίας έγκειται στο γεγονός ότι εκδηλώθηκε στο μεταίχμιο μιας ιστορικής φάσης όταν ο ηγεμονικά και αποικιοκρατικά συγκροτημένος μετά-Μεσαιωνικός κόσμος αμφιταλαντευόταν στοχαστικά και πολιτικά λόγω Γαλλικής Επανάστασης. Ταυτόχρονα και έξη μόλις χρόνια πριν την εκδήλωση της Επανάστασης τα ίδια ηγεμονικά κράτη στο Κογκρέσο της Βιέννης το 1815 μ.Χ. συνέκλιναν στην δημιουργία ενός ανέφικτου «συνεταιρικού» παγκόσμιου ηγεμονικού συστήματος το οποίο επειδή ακριβώς ήταν ανέφικτο αναπόδραστα οδήγησε στους δύο παγκοσμίους πολέμους (και μετά τον Ψυχρό Πόλεμο στα ολοένα και περισσότερο καταμαρτυρούμενα ακραία επικίνδυνα αδιέξοδα του 21ου αιώνα). Παράδοξα και αντιφατικά, επίσης, ενώ έχουμε δύο εκατοντάδες κράτη διαδόθηκαν και συνεχίζουν να διαδίδονται
εσχατολογίες και μηδενισμοί που αφενός αντιβαίνουν στην λογική του εθνικά ανεξάρτητου αυτεξούσιου βίου κάθε διακριτής κοινωνικής οντότητας και αφετέρου ροκανίζουν πολιτικά και στοχαστικά ορθολογιστικές αποφάσεις διεθνούς διακυβέρνησης για μια διαφορετική διαχείριση κοινών κινδύνων, κοινών προβλημάτων και κοινών συμφερόντων όλων των κρατών. Τέλος αλλά όχι το τελευταίο: Εντός του πλανητικού πλέον συγκαιρινού κρατοκεντρισμού συστήματος το οποίο εξ αντικειμένου και καθημερινά καταμαρτυρούμενα είναι αδιέξοδο και του οποίου τα θεμέλια είναι πλημμυρισμένα με αναχρονιστικές παθογένειες, τυχόν πολιτικά και στρατηγικά ορθολογιστικοί προσανατολισμοί απαιτείται να αναζητηθούν τόσο στις κοσμοϊστορικές εμπειρίες της Κλασικής και μετά-Κλασικής εποχής όσο και στα παμμέγιστης «θεραπευτικής αξίας» προτάγματα της Εθνεγερσίας των Ελλήνων του 18ου αιώνα. Εάν αυτή η εκτίμηση είναι βάσιμη, αποτελεί μια ακόμη επιβεβαίωση ότι η Εθνεγερσία σε μια κομβική ιστορική στιγμή ενδέχεται να αποτέλεσε το σημαντικότερο γεγονός της ιστορίας. Ότι επίσης τα κοσμοθεωρητικά προτάγματα της Εθνεγερσίας θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ένα διαφορετικό προσανατολισμό των σύγχρονων κρατών και του κόσμου.
Εκτενέστερα στο βιβλίο «ΕΘΝΟΚΡΑΤΟΚΕΝΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΝ 21ο ΑΙΩΝΑ. Παθογένειες, αδιέξοδα, αίτια, πολιτικός στοχασμός» (Απρίλιος 2003 Εκδόσεις Ποιότητα), στο οποίο συμπεριλαμβάνεται κεφάλαιο που συγκρίνει τα προτάγματα της Εθνεγερσίας με θέσεις σημαντικών μετά-Μεσαιωνικών στοχαστών. Σε τελικό στάδιο, επίσης, βρίσκεται βιβλίο με τίτλο «Ελληνική Εθνεγερσία», του οποίου η έκδοση έπεται.
Ο Ιωάννης Καποδίστριας και οι διπλωματικές διαπραγματεύσεις με τις Μεγάλες Δυνάμεις: Σχέσεις ισχυρών και λιγότερο ισχυρών κρατών στο σύγχρονο διεθνές σύστημα https://wp.me/paSdey-5ENhttp://wp.me/p3OqMa-1p5
Η Εθνική Ανεξαρτησία ως η κοινή Κοσμοθεωρία όλων των Εθνών και η Ελληνική Επανάσταση του 1821 https://wp.me/p3OlPy-2db
Εθνική Ανεξαρτησία / Συλλογική Ελευθερία: Η μόνη Κοσμοθεωρία όλων των Εθνών. «ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΕΘΝΩΝ. ΤΙ ΣΥΓΚΡΟΤΕΙ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΑΤΕΙ ΤΑ ΚΡΑΤΗ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ;» https://wp.me/p3OqMa-1oP
ΗΘΙΚΗ και ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ, Η μη θεσπισμένη ισχύς στην διεθνή πολιτική. Πολιτική θεολογία versus πολιτική θεωρία και η σημασία της αξιολογικά ελεύθερης περιγραφής και ερμηνείας των διεθνών φαινομένων – http://wp.me/p3OlPy-1bH – http://wp.me/p3OqMa-13c
Οι διοικητές της Πολεμικής Αεροπορίας της Σουηδίας, της Νορβηγίας, της Φινλανδία και της Δανίας δήλωσαν την Παρασκευή ότι υπέγραψαν επιστολή προθέσεων για τη δημιουργία μιας ενοποιημένης σκανδιναβικής αεράμυνας με στόχο την αντιμετώπιση της αυξανόμενης απειλής από τη Ρωσία.
Πρόθεση μας είναι να μπορέσουμε να λειτουργήσουμε από κοινού με βάση ήδη γνωστούς τρόπους λειτουργίας υπό το ΝΑΤΟ, ανέφεραν σε δηλώσεις τους οι ένοπλες δυνάμεις των τεσσάρων χωρών.
Η κίνηση για την ενοποίηση των αεροπορικών δυνάμεων προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους, δήλωσε στο Reuters ο διοικητής της δανέζικης αεροπορίας , υποστράτηγος Γιαν Νταμ.
«Ο συνδυασμένος στόλος μας μπορεί να συγκριθεί με εκείνον μιας μεγάλης ευρωπαϊκή χώρα», είπε ο Νταμ.
Η Νορβηγία διαθέτει 57 μαχητικά αεροσκάφη F-16 και 37 μαχητικά αεροσκάφη F-35 με άλλα 15 από τα τελευταία να αναμένονται κατόπιν παραγγελίας. Η
Η Φινλανδία διαθέτει 62 F/A-18 Hornet και έχει παραγγείλει 64 F-35, ενώ η Δανία διαθέτει 58 F-16 και έχει παραφφείλει 27 F-35. Η Σουηδία τέλος διαθέτει περισσότερα από 90 τζετ Gripens.
Δεν είναι γνωστό πόσα από αυτά τα αεροπλάνα είναι λειτουργικά.
Οι υπογραφές έπεσαν στην αεροπορική βάση Ramstein στη Γερμανία την περασμένη εβδομάδα και παρευρέθηκε ο αρχηγός της Αεροπορικής Διοίκησης του ΝΑΤΟ, Στρατηγός Τζέιμς Χέκερ, ο οποίος επιβλέπει επίσης την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ στην περιοχή.
Η Σουηδία και η Φινλανδία υπέβαλαν αίτηση για ένταξη στη διατλαντική στρατιωτική συμμαχία πέρυσι. Ωστόσο, η διαδικασία ανακόπηκε από την Τουρκία, η οποία μαζί με την Ουγγαρία δεν έχουν ακόμη επικυρώσει τις προσχωρήσεις.
Οι διοικητές της σκανδιναβικής αεροπορίας συζήτησαν για πρώτη φορά τη στενότερη συνεργασία σε μια συνάντηση τον Νοέμβριο στη Σουηδία.
«Θα θέλαμε να δούμε αν μπορούμε να ενοποιησουμε περισσότερο την επιτήρηση του εναέριου χώρου μας, ώστε να μπορούμε να χρησιμοποιούμε δεδομένα ραντάρ από τα συστήματα επιτήρησης ο ένας του άλλου και να τα χρησιμοποιούμε συλλογικά», είπε ο Νταμ.
Η αγοραία ενασχόληση μιας προέδρου του Αρείου Πάγου-της Βασιλικής Θάνου- με την πολιτική και- μάλιστα- υπέρ του Συριζα που συνειδητά, λόγω αριστερών καταβολών, επεδίωξε την Συμφωνία των Πρεσπών, μου προκάλεσε αλγεινή εντύπωση. Όπως και των άλλων δικαστών που κομματικοποιούνται. Δημιουργούν αμφιβολίες για την ποιότητα των αποφάσεών τους. Γι αυτό θέση μου είναι πως στους δικαστικούς πρέπει συνταγματικά να απαγορευθεί η ενασχόληση με την κομματική πολιτική.
Η διαπίστωση αυτή δεν με εμποδίζει να αναγνωρίσω πως η κ. Θάνου έγραψε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο για την απόφαση της πρωτοδίκη Φλώρινας να απορρίψει την ανακοπή της εισαγγελέως- και τις τριτανακοπές- κατά της απόφασης έγκρισης απο το ειρηνοδικείο ΜΚΟ για την διδασκαλία της μακεδονικής γλώσσας στην Ελλάδα με στόχο και την εισαγωγή της στα σχολεία.
Με την κριτική της κ. Θάνου συμφωνώ μέχρι κεραίας. Και τα λέει κατανοητά και εύστοχα. Αλλά μου δημιουργεί αμφιβολίες η πρώτη παράγραφος του σχολίου της: “Οι δικαστικές αποφάσεις είναι σεβαστές. Επιτρέπεται, όμως ή μάλλον επιβάλλεται η κριτική τους, όταν η κρίση του Δικαστή είναι καταφανώς εσφαλμένη”.
Ποιος θα κρίνει ότι η απόφαση του δικαστή είναι καταφανώς εσφαλμένη; Προφανώς, τα ανώτερα δικαστικά όργανα. Στα οποία αν συμμετείχε η κ. Θάνου θα μπορούσε να αποφανθεί. Δεν συμμετέχει και το ερώτημα είναι αν μια ανώτατη δικαστής έχει το δικαίωμα δημόσιας κριτικής αποφάσεων.
Διευκρινίζω και πάλι πως με όσα λέει η κ. Θάνου συμφωνώ και με ικανοποιεί η δημόσια προβολή τους. Μου μένει το ερώτημα, όμως, ως προς την κριτική των δικαστικών αποφάσεων.
1.-Η πρωτοδίκης απέρριψε όλες αυτές τις πρόσθετες παρεμβάσεις, ως απαράδεκτες, με τη λακωνικότατη φράση ότι «δεν στοιχειοθετείται άμεσο έννομο συμφέρον» χωρίς οποιαδήποτε άλλη αιτιολογία.
-Απο το κείμενο που ανήρτησε στην ιστοσελίδα του το αναγνωρισθέν σωματείο στις 22 Ιουλίου 2022 κατά την λογική κρίση κάθε μέσου συνετού ανθρώπου, αποδεικνύεται αδιαμφισβήτητα ότι οι σκοποί των μελών του Σωματείου είναι εξ’ αρχής να παρουσιάσουν ψευδώς στο εσωτερικό και στη διεθνή κοινότητα ότι εντός της ελληνικής επικράτειας υπάρχει γλωσσική μειονότητα και εθνική μειονότητα Μακεδονική.
2.-Όλες αυτές οι αδιαμφισβήτητες αποδείξεις συνιστούν κατά την κρίση της [δικαστου] «απλές υπόνοιες και εντυπώσεις» , σχετικά με τους σκοπούς του επίμαχου Σωματείου.
3.-Τέλος απορίας άξιον είναι ότι, η Πρωτοδίκης αναγράφει στην απόφασή της κάτι ιδιαίτερα ασύνηθες και καθόλου αναγκαίο. Δηλαδή, ότι η κρίση της είναι, όπως αρμόζει για τον εκάστοτε δικάζοντα Δικαστή, ανεξάρτητη, αμερόληπτη, χωρίς να υποκύπτει σε τυχόν αθέμιτες πιέσεις, ή πολιτικοποιήσεις και χωρίς σκοπιμότητες.
4.-Δικαιολογημένα θα διερωτηθεί κάποιος για ποιο λόγο προσπαθεί να πείσει για την ορθότητα της κρίσης της και για την ανεξαρτησία της. Και επίσης δικαιολογημένα, θα υποθέσει κάποιος ότι υπονοεί σαφώς (και όλως αντιδεοντολογικά) ότι, τόσο η ανακόπτουσα Προϊσταμένη Εισαγγελέας Φλώρινας, όσο και η παρεμβαίνουσα Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας , καθώς και τα δεκάδες ελληνικά σωματεία, που άσκησαν τριτανακοπές ή παρεμβάσεις κινούνται με σκοπιμότητες και με πολιτικά κίνητρα.
Προσωπικά δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι σε τέτοιου είδους αποφάσεις υπεισέρχονται οι ιδεοληψίες του δικαστή. Αλλά το θέμα βρίσκεται αλλού.
Η εξέταση τέτοιας εθνικής σημασίας θεμάτων γίνεται απο πολύ χαμηλόβαθμα δικαστήρια. Οι δικαστές, είναι νεαρά άτομα, άπειρα γύρω απο την πολυπλοκότητα του μακεδονικού και των επιπτώσεών του. Για να πεισθείς ή να μην πεισθείς για κάτι πρέπει να έχεις το ανάλογο υπόβαθρο να αντιληφθείς το πρόβλημα. Και εδώ βρίσκεται μια ουσιώδης αντίφαση: το προς εξέταση θέμα ανήκει σε χαμηλόβαθμα δικαστήρια, η εξέτασή του, όμως, απαιτεί πείρα και βαθιά ιστορική γνώση η οποία αποκτάται με τον καιρό.
Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο της κ. Θάνου. Αξίζει τον κόπο.
«Οι κοινωνικές πολιτικές βλάπτουν τη δυναμική της αγοράς και ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να καθίσουν στον καναπέ» υποστήριζε έναν… αιώνα πριν, ο Ουμπέρτο Ρίτσι, ο φιλελεύθερος οικονομικός σύμβουλος του δικτάτορα Μουσολίνι. «Όταν μια κυβέρνηση παρέχει επιδόματα σε ανέργους, μπαίνει ο πειρασμός να μείνεις άνεργος για το επίδομα», διακήρυσσε ο Ρίτσι, συμβουλεύοντας το 1925 τον Μουσολίνι να κάνει περικοπές στις δημόσιες δαπάνες, να συμπιέσει τους μισθούς και να αυξήσει τη φορολογία. Με λίγα λόγια: λιτότητα σε όλα τα μέτωπα. Όχι μόνο για να βελτιωθούν τα οικονομικά του κράτους.
Πράγματι, στην πρώτη του ομιλία στο Κοινοβούλιο, ο Μπενίτο Μουσολίνι είχε συνοψίσει τις οδηγίες για την εσωτερική πολιτική σε «οικονομία, εργασία, πειθαρχία», υποσχόμενος να βάλει τέλος σε κάθε «κρατική παρέμβαση».
«Η οικονομική ελίτ εξέφρασε την πλήρη υποστήριξή του στις οικονομικές πολιτικές του καθεστώτος Μουσολίνι, ξεκινώντας από την επιθυμία να «να βάλει τέλος στην αύξηση των δημοσίων δαπανών » και να περιορίσει τις μισθολογικές αυξήσεις που επιτεύχθηκαν χάρη στις μαζικές απεργίες του 1919 και του 1920» γράφει η Ιταλίδα οικονομολόγος Κλάρα Ματέι στο εξαιρετικό της βιβλίο: Clara E. Mattei στο Operazione austerità (Επιχείρηση λιτότητα- Πώς οι οικονομολόγοι άνοιξαν το δρόμο για τον φασισμό).
Η Κλάρα Ματέι γράφει για την ιστορία της Ιταλίας και της Ευρώπης, στη δεκαετία του 1920. Στην εποχή του Μεσοπολέμου. «Για να είναι επιτυχής, η λιτότητα χρειαζόταν τον φασισμό: μια αυταρχική κυβέρνηση που με βία και πολιτική ατιμωρησία θα κατάφερνε να επιβάλει την εθνικιστική της βούληση. Ο φασισμός, με τη σειρά του, χρειαζόταν τη λιτότητα για να δυναμώσει», γράφει η Ματέι που διδάσκει Οικονομικά στο New School for Social Research, στη Νέα Υόρκη. «Η λιτότητα χρησιμεύει για να κάνει τους εργαζόμενους πειθήνιους και να υπόκεινται σε κάθε εκβιασμό», υποστηρίζει η Ματέι και προσθέτει: «Ήταν ο σχεδιασμός της λιτότητας που οδήγησε τον διεθνή και εθνικό πολιτικό κόσμο να στηρίξει το καθεστώς Μουσολίνι, ακόμη και μετά τους πολύ φασιστικούς νόμους».
Το καθεστώς Μουσολίνι, για να αποκαταστήσει -όπως έλεγε -τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας, επέβαλε μια δραστική περικοπή των μισθών στη βιομηχανία και τη γεωργία και στα επιδόματα για τους δημόσιους υπαλλήλους.
Λίγο αργότερα ήρθε η αναστολή των κρατικών εισφορών στην ασφάλιση ανεργίας, η περικοπή των επιδομάτων και των συντάξεων για τους βετεράνους, οι απολύσεις δεκάδων χιλιάδων ταχυδρομικών και σιδηροδρομικών και η ιδιωτικοποίηση της τηλεφωνίας.
Η λιτότητα και η νέο-φιλελεύθερη πολιτική δεν είναι λοιπόν κάτι νέο ούτε προϊόν της λεγόμενης νεοφιλελεύθερης εποχής που ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Για περισσότερο από έναν αιώνα, οι κυβερνήσεις όταν βρεθούν εν μέσω οικονομικής κρίσης, εφαρμόζουν πολιτικές λιτότητας, δηλαδή περικοπές στο κράτος πρόνοιας, ιδιωτικοποιήσεις, μείωση των μισθών και απορρύθμιση της αγοράς εργασίας.
Σήμερα, έναν αιώνα μετά, η πολιτική της λιτότητας, το «ευαγγέλιο» των νέο-φιλελεύθερων οικονομολόγων, φαίνεται να επιδεινώνει τα προβλήματα αντί να τα λύνει. Τόσο πολύ, που όλο και περισσότεροι οικονομολόγοι και πολιτικοί λένε ότι η λιτότητα δεν λειτουργεί. Γιατί αυτές οι πολιτικές μπορεί να καθησυχάζουν τους διεθνείς δανειστές, αλλά παράγουν καταστροφικές κοινωνικές επιπτώσεις. Και όχι μόνο. Οι πολιτικές λιτότητας δίνουν τροφή στην λαϊκίστικη άκρα δεξιά που ψαρεύει ψήφους σε θολά νερά…
Φέτος η επέτειος της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821 συμπίπτει με τη συμπλήρωση 200 ετών από την πρώτη διεθνή αναγνώριση του Αγώνος των Ελλήνων. Ήταν 25 Μαρτίου του 1823 όταν ο Βρετανός Υπουργός Εξωτερικών Γεώργιος Κάννιγκ έδωσε εντολή στις βρετανικές αρχές των Επτανήσων να θεωρούν ως εμπόλεμα τα ελληνικά πλοία που πραγματοποιούσαν αποκλεισμό των παραλίων της Πελοποννήσου από την πλευρά του Ιονίου πελάγους. Ο ναυτικός αποκλεισμός είχε στόχο την παρεμπόδιση του ανεφοδιασμού των τουρκικών φρουρίων. Η Βρετανία κατείχε τα Ιόνια νησιά από το 1815 και πριν από την αναγνώριση χαρακτήριζε τα ελληνικά πολεμικά πλοία ως πειρατικά.
Η αναγνώριση αυτή θεωρείται ως μία ελληνική επιτυχία και αποτελεί ουσιαστικά την πρώτη διπλωματική πράξη υπέρ των αγωνιζομένων Ελλήνων. Βεβαίως ο Κάννιγκ προέβη σε αυτή την πράξη με απώτερο στόχο την εξασφάλιση των βρετανικών πλοίων. Με την αναγνώριση ως εμπολέμων κάθε ζημία που θα προκαλούσαν οι Έλληνες σε βρετανικά συμφέροντα θα έπρεπε να αποζημιωθεί από τις πρώτες ελληνικές κυβερνήσεις, οι οποίες είχαν εκλεγεί από τις Εθνικές Συνελεύσεις του Αγώνος. Ενώ όταν η Βρετανία μας χαρακτήριζε πειρατές δεν είχε δικαίωμα να ζητήσει αποζημιώσεις!
Η πράξη του Κάννιγκ ήλθε μετά από δύο χρόνια εχθρικής στάσης των Μεγάλων Δυνάμεων προς την Ελληνική Επανάσταση. Το Συνέδριο του Λάιμπαχ (Λιουμπλιάνας) το 1821 και της Βερόνας το 1822 δεν αντιμετώπισε θετικά την Ελληνική Επανάσταση. Άλλωστε ο προκάτοχος του Κάννιγκ, ο Λόρδος Κάστλρη, ήταν φίλος του Αυστριακού Καγκελλαρίου Μέττερνιχ και εχθρικά διατεθειμένος προς τους Έλληνες. Η αντιπαλότητα του Κάστλρη και του Μέττερνιχ προς τον ελληνικό αγώνα και προς τον Ιωάννη Καποδίστρια αποτέλεσε το θέμα της διατριβής του γνωστού και όχι συμπαθούς στους Έλληνες Χένρυ Κίσσιγκερ. Έχει τίτλο: A world restored, δηλ. ένας αποκατεστημένος κόσμος.
Αυτό που θα πρέπει να κρατήσουμε ως το κυριώτερο μήνυμα της βρετανικής αναγνώρισης είναι ότι ήλθε μετά από δύο χρόνια επιτυχιών και θυσιών των Ελλήνων. Ο Κάννιγκ αναγκάσθηκε να προβεί στη διεθνή αναγνώριση της Επαναστάσεως επειδή πείσθηκε ότι πρόκειται για τον αγώνα ενός λαού αποφασισμένου να νικήσει και να ελευθερωθεί. Τα δύο πρώτα χρόνια οι νίκες στο Βαλτέτσι, στα Δερβενάκια, στη Γραβιά και αλλού και οι διακηρύξεις της Α΄ Εθνικής Συνελεύσεως της Επιδαύρου παρουσίαζαν την εικόνα ενός λαού με αρχές και αξίες και με ικανούς αρχηγούς, όπως ο Θ. Κολοκοτρώνης, ο Κ. Κανάρης κ.ά. Σημαντική ήταν η απήχηση των σφαγών στη Χίο και στη Νάουσα το 1822, οι οποίες είχαν αρχίσει να συγκινούν τη διεθνή κοινή γνώμη.
Το θετικό στοιχείο των δύο πρώτων χρόνων ήταν η ενότητα μεταξύ των Ελλήνων. Δυστυχώς αυτή η ενότητα άρχισε να χάνεται τα επόμενα χρόνια και οι δύο εμφύλιοι απείλησαν την έκβαση της Επαναστάσεως. Το 1838 ο Θ. Κολοκοτρώνης είπε στους μαθητές του πρώτου Γυμνασίου της Αθήνας ότι αν συνεχιζόταν το κλίμα ενότητας θα είχαμε φτάσει ίσως και ως την Κωνσταντινούπολη!
Ορθώς θεωρούμε φιλέλληνα τον Κάννιγκ και τού έχουμε αφιερώσει πλατεία στην Αθήνα. Αλλά ας μην ξεχνούμε ότι την πρώτη διεθνή αναγνώριση της Ελληνικής Επαναστάσεως την οφείλουμε στην ενότητα και στις θυσίες των προγόνων μας κατά τα πρώτα δύο χρόνια. Αυτή την ενότητα ας διαφυλάξουμε σήμερα. Η διχόνοια πάντα έβλαψε τον Ελληνισμό!
Στις δυσλειτουργίες που προκαλεί στην Ευρώπη η κρίση του γαλλογερμανικού άξονα αναφέρεται μερίδα του σημερινού γαλλικού Τύπου με αφορμή και τις εντάσεις που υπήρξαν κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής της ΕΕ που περατώθηκε σήμερα στις Βρυξέλλες.
Ειδικότερα στις «απογοητεύσεις της μεταπολεμικής συμφιλίωσης Γαλλίας και Γερμανίας» αναφέρεται ο πρώην πρέσβης της Γαλλίας στην Κίνα και τη Γερμανία Κλοντ Μαρτέν σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα Le Figaro με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του « Όταν σκέφτομαι τη Γερμανία τη νύχτα».
O Μαρτέν υποστηρίζει ότι το γαλλογερμανικό ζευγάρι επί της ουσίας δεν υπήρξε ποτέ. Εκτιμά ότι η περίφημη Συνθήκη των Ηλυσίων θα μπορούσε να είναι η υπόσχεση ενός φιλόδοξου ευρωπαϊκού σχεδίου, αλλά, όπως σημειώνει, η διεύρυνση της ΕΕ, οι εθνικοί εγωισμοί και πρόσφατα, η ενίσχυση του ΝΑΤΟ μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία «δεν βοήθησαν».
Θεωρεί ότι οι δύο χώρες έδωσαν στην Ευρώπη μια φωνή, την οποία όμως δεν κατάφεραν να κάνουν να ακουστεί, εξαιτίας της ευθυγράμμισης της πλειοψηφίας των Ευρωπαίων πίσω από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Εκτιμά ότι το μέλλον του γαλλογερμανικού tandem, αν αυτό υπάρχει, είναι αναμφίβολα στην ανάκαμψη της γαλλογερμανικής συνεργασίας και υποστηρίζει ότι μια πραγματική κοινή εξωτερική πολιτική θα προκύψει μόνο από την αποφασιστική βούληση του Παρισιού και του Βερολίνου. Τονίζει πως προϋπόθεση θα ήταν οι ηγέτες των δύο χωρών να δημιουργήσουν μια σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ τους αλλά, όπως παρατηρεί, δεν υπάρχει σχεδόν κανένα σημάδι προς αυτή την κατεύθυνση.
Les Échos: Κριτική σε Γαλλία και Γερμανία για αδυναμία να σταθούν ως μεγάλες δυνάμεις στην Ευρώπη
«Η Ευρώπη είναι ένα παιχνίδι που παίζεται με 27 και στο τέλος κερδίζει η Γερμανία», σημειώνει εξάλλου στο κύριο άρθρο της η οικονομική εφημερίδα Les Échos με το οποίο ασκεί κριτική στη Γερμανία αλλά και στη Γαλλία για την «αδυναμία» της να σταθεί ως «μεγάλη δύναμη» εντός της ΕΕ.
Αναφερόμενη στην ενεργειακή πολιτική του Βερολίνου, τονίζει ότι δεν είναι η πρώτη φορά που η Γερμανία κατηγορείται ότι χρησιμοποιεί τη δημοσιονομική της δύναμη εις βάρος άλλων.
Υπογραμμίζεται επίσης η νέα ένταση, με αφορμή τη σύνοδο κορυφής που εγκαινιάστηκε χθες στις Βρυξέλλες και σημειώνεται ότι στα παρασκήνια, το Βερολίνο ελπίζει πως θα εκτροχιάσει τη συμφωνία για την απαγόρευση της πώλησης θερμικών κινητήρων έως το 2035, με απώτερο σκοπό να σώσει την αυτοκινητοβιομηχανία της Γερμανίας. Υπογραμμίζει ωστόσο πως αν η Γαλλία είχε διατηρήσει την οικονομική της δύναμη, μέσω της καλύτερης διαχείρισης των δημοσίων δαπανών της, η αναμέτρηση με τη Γερμανία θα ήταν πιο ισορροπημένη. Το Βερολίνο έχει όλες τις πιθανότητες να σώσει τη βιομηχανία του, αλλά η Γαλλία όχι, αναφέρει η εφημερίδα.
Η βουτιά έως και 15% της μετοχής της Deutsche Bank και η εκτίναξη του κόστους ασφάλισης έναντι του ενδεχόμενου χρεοκοπίας μαρτυρά ότι οι εντάσεις στον τραπεζικό τομέα δεν έχουν περάσει.
«Είναι μια ξεκάθαρη περίπτωση όπου η αγορά πρώτα πουλάει και μετά κάνει ερωτήσεις. Εξακολουθεί να υπάρχει μια τεράστια ανησυχία ότι η τραπεζική κρίση θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα risk off επεισόδιο στις αγορές», λέει στο Bloomberg ο Paul de la Baume, στρατηγικός αναλυτής της FlowBank.
Γιατί, όμως, η αγορά βάζει στο στόχαστρο ειδικά την Deutsche Bank; Η μεγαλύτερη γερμανική τράπεζα, που τα τελευταία χρόνια πέρασε μια σειρά από κρίσεις, είναι ένας προφανής στόχος όταν οι traders ψάχνουν τον επόμενο αδύναμο κρίκο ανάμεσα στα συστημικής σημασίας ονόματα.
Η Deutsche Bank προσπάθησε να τονώσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών στον ισολογισμό της ανακοινώνοντας την πρόωρη αποπληρωμή των tier 2 subordinated ομολόγων της. Όμως η πορεία της μετοχής της δείχνει ότι οι επενδυτές δεν πήραν το μήνυμα.
Η μετοχή της έφτασε να χάνει περίπου 15%, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη πτώση από το sell off στις αρχές της πανδημίας και διαγράφοντας τα κέρδη που εμφάνιζε από τις αρχές του έτους.
Γιατί πουλάνε οι επενδυτές; Οι ανησυχίες φαίνεται να εστιάζουν στην έκθεσή της στα αμερικανικά ακίνητα και το μεγάλο χαρτοφυλάκιο παραγώγων της, σύμφωνα με τον Stuart Graham, αναλυτή της Autonomous Research. Πάντως, όπως αναφέρει, και οι δύο αυτοί παράγοντες είναι «απολύτως γνωστοί» και «όχι ιδιαίτερα τρομακτικοί».
Η Deutsche Bank ολοκλήρωσε πρόσφατα ένα 4ετές σχέδιο αναδιοργάνωσης, στο πλαίσιο του οποίου πραγματοποίησε χιλιάδες απολύσεις και έκοψε δραστηριότητες στο investment banking. Ο CEO της, Christian Sewing, ο οποίος ανέλαβε τα ηνία της τράπεζας το 2018, εξέτασε την εξαγορά της ανταγωνιστικής Commerzbank το 2019, κατόπιν παραινέσεων της γερμανικής κυβέρνησης, αλλά αποφάσισε να μην προχωρήσει στο deal.
«Η Deutsche Bank ΔΕΝ είναι η επόμενη Credit Suisse», δηλώνει ο Graham της Autonomous Research, σύμφωνα με το Bloomberg. «Δεν έχουμε καμία ανησυχία για τη φερεγγυότητα της Deutsche».
«Όταν οι τραπεζικές μετοχές χτυπιούνται, όπως συμβαίνει σήμερα, η Deutsche Bank πιθανότατα θα δεχθεί μεγαλύτερο πλήγμα από τις υπόλοιπες», λέει στο Business Insider ο Michael Field, αναλυτής της Morningstar. «Η Deutsche έχει περάσει μια μακρά περίοδο αναδιάρθρωσης, πουλώντας τοξικά περιουσιακά στοιχεία σε όλη τη διάρκεια, αλλά υπάρχει ακόμα κάποια επιφυλακτικότητα των επενδυτών γύρω από την ποιότητα της τράπεζας».
Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Όλαφ Σολτς, διαβεβαίωσε ότι η Deutsche Bank είναι μια πολύ κερδοφόρα τράπεζα και δεν υπάρχει λόγος να αμφισβητείται το μέλλον της, απαντώντας έτσι στην κατακόρυφη πτώση της μετοχής της γερμανικής τράπεζας. «Η Deutsche Bank έχει αναδιοργανώσει και εκσυγχρονίσει πλήρως το επιχειρηματικό της μοντέλο και είναι μια πολύ κερδοφόρα τράπεζα».
«Νίκη της μακεδονικής γλώσσας στην Ελλάδα: Το δικαστήριο στο Λέριν απέρριψε τις αγωγές για την απαγόρευση του Κέντρου Μακεδονικής Γλώσσας». Αυτός είναι ο τίτλος του άρθρου1,2 που δημοσιεύθηκε στις 19 Μαρτίου 2023 στην σκοπιανή ιστοσελίδα novamakedonija. «Λέριν» αποκαλούν οι Σκοπιανοί τη Φλώρινα, άλλωστε όπως αναφέρεται, μία από τις δραστηριότητες του πιο πάνω σωματείου είναι η «Διεξαγωγή δημόσιων εκστρατειών για την προώθηση της δημόσιας χρήσης της μακεδονικής γλώσσας στην Ελλάδα από τους ομιλητές της, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης παραδοσιακών τοπωνυμίων στη βόρεια Ελλάδα». Με λίγα λόγια μεταξύ των άλλων σκοπών τους θέλουν να διαδώσουν τα βουλγαρικά τοπωνύμια των ελληνικών περιοχών. Τοπωνύμια που είχαν επιβληθεί από την βουλγαρική κατοχή αυτών των ελληνικών περιοχών, όπως είναι η ονομασία «Λέριν» για τη Φλώρινα. Και άλλα όμως σκοπιανά ΜΜΕ πανηγύρισαν αυτή τη δικαστική νίκη, όπως το τηλεοπτικό κανάλι Sitel3.
Την πρώτη νίκη του το «Κέντρο Μακεδονικής Γλώσσας στην Ελλάδα» την είχε πετύχει στις 28 Ιουλίου 2022 όταν το Ειρηνοδικείο Φλώρινας το ενέκρινε με διάταξή του.
Στη συνέχεια διάφοροι σύλλογοι, φορείς, κόμματα αλλά και πολίτες της χώρας μας στράφηκαν εναντίον του συγκεκριμένου σωματείου ασκώντας τριτανακοπές κατά της απόφασης του Ειρηνοδικείου Φλώρινας. Μετά από εντολή του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Ντογιάκου και η εισαγγελέας Πρωτοδικών Φλώρινας κ. Αναστασία Καλαϊτζή άσκησε ανακοπή κατά της συγκεκριμένης απόφασης του Ειρηνοδικείου.
Η Επιτροπή Ελληνισμού άσκησε επίσης τριτανακοπή, η οποία μάλιστα επρόκειτο να εκδικαστεί στις 16 Μαρτίου 2023 όμως αναβλήθηκε λόγω της απεργίας των δικηγόρων (επίσης απεργούσε η ΑΔΕΔΥ και η ΓΣΕΕ) και θα εκδικαστεί στις 18 Μαΐου 2023.
Εκείνη την ημέρα (16η Μαρτίου) το Πρωτοδικείο της Φλώρινας εξέδωσε την υπ’ αριθμ. 41/2023 απόφαση με την οποία απέρριψε τόσο την ανακοπή της εισαγγελέως όσο και την τριτανακοπή συλλόγου που είχε δικαστεί την ίδια μέρα (η δίκη είχε γίνει στις 2 Φεβρουαρίου 2023) ενώ ταυτόχρονα επικύρωσε την θετική απόφαση του Ειρηνοδικείου για το πιο πάνω φιλοσκοπιανό σωματείο. Έτσι το σωματείο αυτό πέτυχε την δεύτερη δικαστική του νίκη. Όλα όσα αναφέρονται στο Καταστατικό του σωματείου «Κέντρο Μακεδονικής Γλώσσας στην Ελλάδα» μπορούν πλέον να εφαρμοστούν νόμιμα στην χώρα μας.
Ήδη τα φερέφωνα των Σκοπιανών, συμπολίτες μας ελληνικής καταγωγής, –για τους οποίους αρμόζουν οι χαρακτηρισμοί «γραικύλοι», «προδότες» και «ξεφτιλισμένοι»– έχουν ξεσαλώσει και διατυμπανίζουν προς όλες τις πλευρές ότι το επόμενο βήμα τους είναι να εισαχθεί η συγκεκριμένη βουλγαρική διάλεκτος με την ψευδεπίγραφη ονομασία «μακεδονική γλώσσα» στα δημόσια σχολεία και στα πανεπιστήμια της βορείου Ελλάδος! Άμεση η εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών στον αφελληνισμό της Μακεδονίας μας. Επίσης, οι πιο πάνω Εφιάλτες μιλούν απροκάλυπτα για «μακεδονική» μειονότητα στην Ελλάδα. Έτσι, με σταθερά βήματα προετοιμάζεται και ο εδαφικός ακρωτηριασμός της πατρίδας μας, συνεπικουρούμενος από τα ξένα κέντρα που στηρίζουν τους Σκοπιανούς και τη Συμφωνία των Πρεσπών, βλέπε ΗΠΑ και Γερμανία.
Εντός της χώρας μας το πολιτικό σύστημα έχει παραδοθεί πλήρως σε αυτές τις πολύ δυσάρεστες εξελίξεις –για τις οποίες φέρει τεράστια ευθύνη, άλλωστε αυτό άνοιξε την κερκόπορτα και τις επέτρεψε να πραγματοποιηθούν– και μόνη υγιής αντίδραση υπάρχει από φιλότιμους Έλληνες και Ελληνίδες που συνεχίζουν να αρνούνται να παραδώσουν γη και ύδωρ. Παραμονή της επετείου της επαναστάσεως του 1821 και 202 χρόνια μετά από την έναρξή της όλοι οι ελληνόψυχοι και οι ελληνόψυχες δηλώνουμε ότι δεν θα αφήσουμε να περάσουν τα ανθελληνικά σχέδια των μεγάλων δυνάμεων και οι μεθοδεύσεις των γραικύλων (φιλοσκοπιανών και πολιτικών).
Το θέμα που προέκυψε με τη Συμφωνία των Πρεσπών είναι καθαρά πολιτικό. Η απόφαση του Πρωτοδικείου Φλώρινας να δικαιώσει το σωματείο της ψευτομακεδονικής γλώσσας έχει επίσης πολιτικές προεκτάσεις και φέρουν ευθύνη για αυτή την απόφαση και οι κυβερνώντες. Επί πρωθυπουργίας του Κυριάκου Μητσοτάκη λαμβάνουν χώρα αυτές οι πολύ δυσάρεστες εθνικά καταστάσεις και μάλιστα σε προεκλογική περίοδο! Ντροπή στη σημερινή κυβέρνηση που επιτρέπει να ασελγούν στο σώμα της πατρίδας μας οι εχθροί της. Κυριολεκτικά μας έχουν ζώσει τα φίδια και η κυβέρνηση συνεχίζει να τηρεί μία προδοτική για την Ελλάδα συμφωνία όταν μάλιστα δεν την τηρούν οι ίδιοι οι Σκοπιανοί. Στην Επιτροπή Ελληνισμού έχουμε καταγράψει μέχρι τώρα 313 παραβιάσεις4 της πιο πάνω συμφωνίας από τα Σκόπια και αυτές είναι απλά ένα δείγμα, αφού στην πραγματικότητα οι παραβιάσεις είναι καθημερινές και αμέτρητες.
Το «Κέντρο Μακεδονικής Γλώσσας στην Ελλάδα» είναι ένας Δούρειος Ίππος κατά της πατρίδας μας, για τη διατήρηση του οποίου μεγάλη ευθύνη φέρουν και οι δικαστές. Τραγελαφικά γεγονότα διαδραματίστηκαν στην Φλώρινα κατά την εκδίκαση της ανακοπής της εισαγγελέως. Ο κ. Δημήτριος Γάκης, ο οποίος παρέστη στη συγκεκριμένη δίκη στις 2 Φεβρουαρίου στη Φλώρινα ως μάρτυρας, ανέφερε σε τηλεοπτική εκπομπή ότι5«Κατ’ αρχάς η Πρωτοδίκης όντως ήταν άπειρη και έτρεμε ολόκληρη. Δεν έχω ξαναδεί τέτοιο φαινόμενο, τέτοιες αντιδράσεις, να κάνει τέσσερις διακοπές, να φωνάζει αναίτια τις περισσότερες φορές στους παρευρισκόμενους σε σημείο που πραγματικά διέλυσε την διαδικασία». Τελικά η συγκεκριμένη Πρωτοδίκης δικαίωσε το φιλοσκοπιανό σωματείο. Τέτοιες συμπεριφορές και τέτοιες αποφάσεις αμαυρώνουν το δικαστικό σώμα.
Η τριτανακοπή της Επιτροπής Ελληνισμού6, όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, θα δικαστεί στις 18 Μαΐου. Εκεί θα δώσουμε τη μάχη εναντίον του φιλοσκοπιανού σωματείου με την επωνυμία «Κέντρο Μακεδονικής Γλώσσας στην Ελλάδα». Ας σταθούν οι δικαστές στο ύψος των περιστάσεων γιατί είναι και αυτοί μέρος της ιστορίας η οποία θα αποτελέσει αντικείμενο μελέτης από τον ιστορικό του μέλλοντος. Εύχομαι στις μαύρες σελίδες της ιστορίας που θα αναφέρονται στην παράδοση της μακεδονικότητας μέσω της προδοτικής Συμφωνίας των Πρεσπών τελικά να μην υπάρχει συμβολή της ελληνικής δικαιοσύνης. Στο χέρι της είναι.
*Ο Ιωάννης Αμπατζόγλου είναι Ακτινοφυσικός Ιατρικής, διδάκτωρ του Ιατρικού Τμήματος του ΔΠΘ, Επιστημονικά Υπεύθυνος του Τμήματος Ιατρικής Φυσικής του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης και Πρόεδρος της Επιτροπής Ελληνισμού.
Μια και έρχονται εκλογές, ας πάρω κι εγώ θέση. Πολίτης είμαι κι εγώ. Έχω άποψη. Και την εκφράζω όσο μου επιτρέπεται. Αν και, κατά την άποψή μου, μού επιτρέπεται στον βαθμό που δεν θίγω τα κατεστημένα…
γράφει ο Γιώργος Ιεροδιάκονος
Ας ξεκαθαρίσουμε όμως πρώτα. Είναι οι εκλογές δημοκρατική διαδικασία; Ναι ή όχι; Η απάντηση, όσο κι αν εκπλήσσει τους πολλούς είναι ΟΧΙ. Ακριβώς το αντίθετο ισχύει. Καθότι η ειδοποιός διαφορά της δημοκρατίας έναντι των αριστοκρατικών πολιτευμάτων είναι ακριβώς αυτές ταύτες οι εκλογές. Στην μεν δημοκρατία οι διοικούντες αναδεικνύονται με κλήρωση, ενώ στην αριστοκρατία με εκλογή. Αυτό μπορεί να σοκάρει τους απληροφόρητους ψηφοφόρους-τηλεθεατές, αλλά ο Αριστοτέλης ορίζει αυτή την ειδοποιό διαφορά μεταξύ των δύο πολιτευμάτων με τον πλέον σαφή ορισμό «Λέγω δ’ οίον δοκεί δημοκρατικόν μεν το κληρωτάς είναι τας αρχάς, το δ’ αιρετάς ολιγαρχικόν» : (Πολιτικά, Δ, 1294b, 8-9).
Ορίζεται ρητά και στον Επιτάφιο του Περικλή: «και όνομα μεν κέκληται δημοκρατία διά το μη οικείν εν ολίγους αλλ’ ες πλείονας», δηλαδή, το πολίτευμά μας ονομάζεται δημοκρατία επειδή η διοίκηση ασκείται από τους πολλούς και όχι από τους λίγους.
Με ποιο τρόπο επιτυγχάνεται αυτό; Το αποσαφηνίζει ο Ηρόδοτος στον διάλογο μεταξύ του Μεγάβυζου (υποστηριχτή της ολιγαρχίας), του Δαρείου (υποστηριχτή της μοναρχίας) και του Οτάνη (υποστηριχτή της Δημοκρατίας), ο οποίος δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες. Σ’ αυτό τον διάλογο ορίζονται τα τρία θεμελιώδη χαρακτηριστικά της Δημοκρατίας:
α) «Πάλω εν αρχής άρχει» (δηλαδή, με κλήρο οι αρχές),
β) «υπεύθυνον δε αρχήν έχει» (δηλαδή, οι πάντες λογοδοτούν για κάθε αξίωμα που του ανατέθηκε) και
γ) «Βουλεύματα δε πάντα ες το κοινόν αναφέρει» (δηλαδή, κάθε απόφαση λαμβάνεται μετά από δημόσια συζήτηση).
Τα σημερινά πολιτεύματα ανενδοίαστα καπηλεύονται το όνομα της Δημοκρατίας, ενώ ουσιαστικά αποτελούν τον ορισμό της αριστοκρατίας. Σ’ αυτά τα πολιτεύματα υπάρχει μια μικρή, λίγο-πολύ σταθερή, ομάδα –οι άρχοντες- και μια μεγάλη – οι αρχόμενοι, οι οποίοι κάθε τέσσερα χρόνια καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα στους επαγγελματίες, ισόβιους άρχοντες, ποιος θα τους κυβερνάει για την επόμενη εκλογική περίοδο.
Ουσιαστικά δηλαδή, η συντριπτική πλειοψηφία της δεύτερης ομάδας δεν αναλαμβάνει ποτέ κανένα αξίωμα, παρά μόνο καλείται κάθε τόσο να διαλέξει ποιος από τους επαγγελματίες πολιτικούς είναι αξιότερος να τους κυβερνήσει. Κι εδώ ακριβώς είναι ο ορισμός της αριστοκρατίας. Οι υπήκοοι ψηφοφόροι αναδεικνύουν αυτόν που, κατά την άποψη του καθενός, είναι ο άριστος.
Φυσικά, κανένας άνθρωπος δεν είναι άριστος. Γι’ αυτό και το πολίτευμα που προτείνει ο αριστοκρατικός Πλάτων στην «Πολιτεία» του θεωρήθηκε –και πολύ σωστά- ουτοπία. Καθότι δεν υπάρχει τόπος στην Γη για να εφαρμοστεί. Παρόλα αυτά, ήδη αυτό το ουτοπικό πολίτευμα εφαρμόζεται ως καθεστώς εδώ και πολλούς αιώνες στις δυτικές κυρίως χώρες. Και το χειρότερο απ’ όλα, είναι ότι αυτό το κατεξοχήν αριστοκρατικό πολίτευμα ονομάζεται από τους καθεστωτικούς «δημοκρατία».
Στην πραγματικότητα, ελλείψει αρίστου, οι ψηφοφόροι υπήκοοι καλούνται να επιλέξουν κάθε φορά τον λιγότερο κακό.
Κι ερχόμαστε τώρα στις εκλογές του Μαΐου. Εδώ σας θέλω, γατάκια! Ποιος είναι ο λιγότερο κακός ανάμεσα στους υποψηφίους; Ποιον κερατά να επιλέξουμε πάλι για γενικό δερβέναγα;
Εγώ προσωπικά δεν τον έχω επιλέξει ακόμα. Και μάλλον θα έρθει εκείνη η καταραμένη μέρα των εκλογών και θα ψάχνω ακόμα να βρω εκείνον τον λιγότερο κακό…
Μέχρι πρότινος (μέχρι τους σεισμούς) είχαμε να κάνουμε με την αποκρουστική ρητορεία, «του θα έρθουμε ένα βράδυ ξαφνικά», και τα λοιπά νταηλίκια του Ερντογάν και του Μπαξελί, ως συγκυβερνήτες σήμερα της Τουρκίας. Προσωπικά θα τους ενέτασσα στην κατηγορία των υπερφίαλων πολιτικών που ως καθημερινό εργαλείο δουλειάς χρησιμοποιούν την απειλή, τον εκφοβισμό και τον μεγαλοϊδεατισμό που πιάνουν ατυχώς στη μεγαλύτερη μερίδα των Τούρκων. Μας κούρασε (διάβασε φόβισε τους ψοφοδεείς) βέβαια αυτό το διαχρονικό «γαβ, γαβ, γαβ» τους, όπως ο θορυβώδης σκύλος του γείτονά μας. Όμως δεν μας πήγαν μέχρι σήμερα σε έναν πόλεμο. Μας ανάγκασαν να αρχίσουμε να ανανεώνουμε και να εκσυγχρονίζουμε τους εξοπλισμούς μας και παράλληλα να συνάψουμε στρατηγικές αμυντικές συμμαχίες με διάφορες χώρες, με κυριότερες των ΗΠΑ και της Γαλλίας. Αυτό το απερίγραπτο δίδυμο μας πρόσφερε την ευκαιρία να ακούσουμε και να δούμε στους δέκτες μας τον Κεμάλ Κιλιντζάρογλου να τους ρωτάει προβοκατόρικα : «γιατί μόνο λέτε ότι θα εισβάλετε στα νησιά ένα βράδυ και δεν το κάνετε, όπως το έκανε ο Ετσεβίτ στην Κύπρο το 1974» ; «Εμείς θα σας στηρίξουμε. Κάντε το, αντί μόνο να πουλάτε νταηλίκια».
Επειδή στις επικείμενες τουρκικές εκλογές υπάρχει μεγάλο ενδεχόμενο, όπως δείχνουν πολλές δημοσκοπήσεις, να κερδίσει ο Κιλιντζάρογλου, ας δούμε παρακάτω πώς φιλοτέχνησαν πρόσφατα το πορτρέτο του διάφοροι Γάλλοι τουρκολόγοι και ρεπόρτερς του διεθνικού καναλιού France 24. Τον αποκαλούν, μεταξύ άλλων, «ήρεμη δύναμη», «μειλίχιο όπως ο Γκάντι», «μη χαρισματικό αντι-Ερντογάν», κλπ., κλπ.. Και φυσικά τους διαφεύγει ή δεν τους ενδιαφέρει, όπως εμάς, ότι έχει ως υπόδειγμά του τον εισβολέα Ετσεβίτ. Αν είναι δυνατόν να τον εμφανίζουν ως ένα άκακο και αθόρυβο περιστέρι!
Η ρεπόρτερ του καναλιού France 24, CyrielleCABOT, για παράδειγμα, και υπό τον τίτλο : «Προεδρικές εκλογές στην Τουρκία: η ενωμένη αντιπολίτευση απέναντι σε έναν Ερντογάν πιο αποδυναμωμένο από ποτέ» (Présidentielle en Turquie : l’opposition unie face à un Erdogan “plus fragilisé que jamais”), ανέφερε στις 10-3-2023, τα εξής : «Η προεδρική εκστρατεία άνοιξε επίσημα στις 10 Μαρτίου στην Τουρκία. Και ο πρόεδρος Ερντογάν, στην εκστρατεία για μια νέα θητεία, γνωρίζει πλέον τον κύριο αντίπαλο του : τον KemalKiliçdaroglu. Στα 74 του, αυτός ο πρώην δημόσιος υπάλληλος, που συχνά παρουσιάζεται ως «ο αντί Ερντογάν», ορίστηκε επικεφαλής μετά από εβδομάδες παζαριών και συζητήσεων από το «Τραπέζι των έξι», δηλαδή τη συμμαχία που συσπειρώνει τα έξι κύρια κόμματα της αντιπολίτευσης.
Ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ένας «Τούρκος Γκάντι» απέναντι στον Ερντογάν
Το Τραπέζι των έξι, που περιλαμβάνει όλο το πολιτικό φάσμα από αριστερά προς τα δεξιά, δυσκολεύθηκε να ορίσει τον επικεφαλής τους για τις προεδρικές εκλογές. Ο εν λόγω συνασπισμός φαινόταν ακόμη και στα πρόθυρα της κατάρρευσής του, όταν η Μεράλ Ακσενέρ, η μούσα της εθνικιστικής δεξιάς και επικεφαλής του δεύτερου κόμματος της ομάδας, απείλησε να φύγει, κλείνοντας βίαια την πόρτα της συμμαχίας.
«Ήταν τελικά η επιλογή της συναίνεσης που επικράτησε», εξηγεί ο AurélienDenizeau, ανεξάρτητος ερευνητής που ειδικεύεται επί της Τουρκίας. «Το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) του KemalKiliçdaroglu είναι το πιο σημαντικό κίνημα του συνασπισμού και ενσαρκώνει την αντιπολίτευση στον Ερντογάν από την αρχή της καριέρας του δευτέρου. Ο ορισμός του αρχηγού του ήταν μια λογική επιλογή», προσθέτει ο DidierBillion, αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών και Στρατηγικών Σχέσεων (Iris), ειδικός επί της Τουρκίας επίσης.
Στα 74 του χρόνια, αυτός ο πρώην ανώτερος δημόσιος υπάλληλος και επί μακρόν διευθυντής της Τουρκικής Κοινωνικής Ασφάλισης, έχει γίνει ένα από τα κύρια πρόσωπα της αντιπολίτευσης στον Ερντογάν. Από το 2008, έχει καταγγείλει πολλές φορές τον τελευταίο, αποκαλύπτοντας υποθέσεις διαφθοράς που αφορούν μέλη του AKP, δηλαδή του προεδρικού κόμματος. Το 2017, ο άνδρας με το παρατσούκλι «Ο Τούρκος Γκάντι» για την ηρεμία του και την ομοιότητά του με τον Ινδό ηγέτη, έκανε επίσης εντύπωση ταξιδεύοντας 450 χιλιόμετρα με τα πόδια, από την Άγκυρα στην Κωνσταντινούπολη, για να καταγγείλει «τον αυταρχισμό της εξουσίας». Το 2019, ήταν επίσης το κόμμα του που κατάφερε να κερδίσει πολλές μεγάλες πόλεις, συμπεριλαμβανομένης και της Κωνσταντινούπολης, μετά από πάνω από 20 χρόνια κατεχόμενης από το AKP.
Παρά την ευτυχή κατάληξη του εγχειρήματος, πολλοί μέσα στον εν λόγω συνασπισμό τον επικρίνουν για την έλλειψη χαρισματικότητάς του και θα προτιμούσαν την υποψηφιότητα του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης ή της Άγκυρας, οι οποίοι βρίσκονται σε καλύτερη θέση από αυτόν στις δημοσκοπήσεις. «Αλλά αυτό που ορισμένοι θεωρούν έλλειψη χαρισματικότητας θα μπορούσε τελικά να αποδειχθεί πλεονέκτημα κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας», δήλωσε ο Didier Billion. «Ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου απολαμβάνει μιας εικόνας εντελώς αντίθετης από αυτήν του Ερντογάν, που θεωρείται αυταρχικός και πολεμοχαρής. Δεδομένου ότι μέρος των Τούρκων προτιμά την ηρεμία».
Οι Κούρδοι, ρυθμιστές των εκλογών
Ο ορισμός του KemalKiliçdaroglu ως επικεφαλής θα μπορούσε να έχει κι ένα άλλο πλεονέκτημα : να προσελκύσει την ψήφο των Κούρδων στο «Τραπέζι των έξι». Προερχόμενος από οικογένεια επτά παιδιών από την Ανατολία, ο εν λόγω υποψήφιος προέρχεται πράγματι από την περιοχή του Ντερσίμ, με κουρδική πλειοψηφία πληθυσμού, και είναι μέλος της μειονότητας των Αλεβιτών, δηλαδή ενός ετερόδοξου χώρου του Ισλάμ. Από μόνος του, θα μπορούσε επομένως να πείσει την εθνικιστική πτέρυγα της συμμαχίας, ότι θα κρατήσει τους ψηφοφόρους του από τα αριστερά και θα κερδίσει την ψήφο του φιλοκουρδικού κόμματος (περίπου το 10% των ψηφοφόρων), του Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών (HDP). Όπως μεταδίδουν οι Έλληνες ανταποκριτές από την Τουρκία, οι πολυάριθμοί Κούρδοι εμφανίζονται ως οι αφανείς υποστηρικτές του, αφού μάλλον δεν θα κατεβάσουν υποψήφιο πρόεδρο δικό τους.
Πράγματι πρόσφατα, ο συμπρόεδρος του φιλοκουρδικού κόμματος HDP, MithatSancar, άφησε να εννοηθεί ότι το κόμμα του ενδέχεται να μην παρουσιάσει υποψήφιο και κάλεσε για υποστήριξη στον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. «Η συμμαχία θα μπορούσε έτσι να κερδίσει τις εκλογές από τον πρώτο γύρο», σημειώνει ο ειδικός. «Αλλά αυτή η προσφορά εξαρτάται σίγουρα από τις εγγυήσεις που θα δοθούν στους Κούρδους σε περίπτωση νίκης. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να δούμε, τις επόμενες ημέρες, τι θα τους προσφέρει ο KemalKiliçdaroglu».
Ο Ερντογάν αποδυναμωμένος μεν «αλλά ακόμα ισχυρός»
Αντιμέτωπος με το «Τραπέζι των έξι», ο Ερντογάν εμφανίζεται «πιο αποδυναμωμένος από ποτέ», αλλά «εξακολουθεί να απολαμβάνει μια πολύ συμπαγή εκλογική βάση», αναλύει ο AurélienDenizeau. «Σύμφωνα με ορισμένες δημοσκοπήσεις, εξακολουθεί να πιστώνεται με το 40% των ψήφων. Αυτό είναι αρκετό για να κερδίσει τις εκλογές; ‘Η το αποτέλεσμα μπορεί να είναι πολύ αμφίρροπο» ; Μήπως κάνει και νοθεία κυρίως στις σεισμόπληκτες περιοχές, όπως αναρωτήθηκε πρόσφατα στον ΣΚΑΙ Τούρκος δημοσκόπος ;
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ο Ερντογάν μπορεί επίσης να υπολογίζει σε έναν Τύπο που είναι σχεδόν αποκλειστικά δικός του για να προσπαθήσει να συσπειρώσει το εκλογικό του σώμα. «Ταυτόχρονα, σίγουρα θα προσπαθήσει να παίξει με τις υφιστάμενες κραυγαλέες διαφορές της αντιπολίτευσης για να την απαξιώσει», προβλέπει ο ειδικός.
«Διότι ναι μεν ο απερχόμενος πρόεδρος αποδυναμώθηκε από την πολυκαιρία στην εξουσία, από την οικονομική κρίση και την βροχή επικρίσεων για τη διαχείριση των σεισμών της 6ης Φεβρουαρίου, η αντιπολίτευση όμως θα παλέψει να αποφύγει την κακοφωνία της πολυφωνίας της. «Ο κοινός τους παρονομαστής είναι να θέσουν ένα τέλος στον Ερντογάν, να βάλουν τέλος σε ένα προεδρικό καθεστώς και για να επιστρέψουν έτσι σε ένα κοινοβουλευτικό καθεστώς», υπενθυμίζει ο Ντιντιέ Μπιλιόν. «Όσον αφορά τα οικονομικά ή κοινωνικά ζητήματα, τα ανέβαλαν για μετά τις εκλογές, διαβεβαιώνοντας ότι θα υπάρξουν «συμβιβασμοί».
Ποιον θα ήθελαν λοιπόν οι αναγνώστες να εκλεγεί ;
Τον μειλίχιο και δυτικόφιλο Κιλιντζάρογλου, αλλά λάτρη του εισβολέα Ετσεβίτ ;
‘Η τον «σκύλο που γαβγίζει» Ερντογάν ;
Προσωπικά προτιμώ τον δεύτερο. Διότι η πόντια γιαγιά μου με έμαθε την ρήση : «σκύλος που γαβγίζει μην τον φοβάσαι» (ο σκύλον ντο ιλάζ μη φογάσα τον, ποντιακιστί).
Αρκεί βέβαια να πάρουμε το πάνω χέρι, στην οικονομία, τους ψηφιακούς εξοπλισμούς και την άρτια εκπαίδευση των ενόπλων μας δυνάμεων.