Αρχική Blog Σελίδα 1537

Κ. Κυριακόπουλος: Ένα πολύ άσχημα κρυμμένο «μυστικό» που βάζει την σφραγίδα του στις εξελίξεις στην Μ. Ανατολή

3

Ο Μπάιντεν προσπαθεί να επιβιώσει στο περιβάλλον μιας διαρκούς συγκρούσεως ισορροπιών που βρίσκεται σε εξέλιξη μέσα στο Αμερικανικό πολιτικοστρατιωτικό κατεστημένο…

του Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόκειται για μια σύγκρουση που σχετίζεται με την απέλπιδα προσπάθεια της Υπερδύναμης η οποία επιδιώκει να ανακτήσει πρωταγωνιστικό ρόλο στις διεθνείς εξελίξεις, έναν ρόλο που βρίσκεται σε ραγδαία και ανεξέλεγκτη αποδρομή. Μέρος αυτής της προσπάθειας είναι και οι διαρκείς (αλλά κατά κανόνα αντιφατικές και αλληλοαναιρούμενες) δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου για τα διαδραματιζόμενα στην Μέση Ανατολή…

Το Ιράν, η Τουρκία και φυσικά οι μικρότεροι κρατικοί και ημικρατικοί δρώντες που εργαλειοποιούνται και στηρίζονται συστηματικά από αυτές τις δύο χώρες, επιδίδονται σταθερά στις δικές τους επικοινωνιακές πιρουέτες, στοχεύοντας στο δικό τους ακροατήριο που προβληματίζεται και ανησυχεί για το καθεστώς της επόμενης μέρας στην Μέση Ανατολή. Αντίστοιχη αλλά με λιγότερους λεονταρισμούς και επικοινωνιακές φαμφάρες, είναι και η τακτική των Αραβικών χωρών που καταγγέλλουν μεν, αλλά επιλέγουν κατά τα λοιπά να κρατούν αποστάσεις ασφαλείας από τα τεκταινόμενα..

Η πραγματικότητα ωστόσο είναι αμείλικτη και η δυναμική των εξελίξεων διαμορφώνεται ανεξάρτητα από την βούληση όλων των παραπάνω φιλόδοξων περιφερειακών παικτών. Διαμορφώνεται με όρους πραγματικούς στο επίπεδο της σκληρής ισχύος κατά προτεραιότητα. Η δήλωση του Ισραηλινού Υπουργού Amihai Eliyahu, για την πιθανότητα καταφυγής σε ατομικό κτύπημα στην Γάζα εκ μέρους του Ισραήλ, δεν ήταν διόλου τυχαία δήλωση. Ήταν μια απολύτως συνειδητή παρέμβαση που είχε την απόλυτη έγκριση του Ισραηλινού πρωθυπουργού και έγινε, όχι φυσικά για να προδιαγράψει τον πυρηνικό αφανισμό της Γάζας, αλλά για να υπενθυμίσει στους πάντες το πολύ κακά κρυμμένο «μυστικό» σχετικά με τις πυρηνικές κεφαλές που διαθέτει το Ισραήλ και που η ύπαρξή τους και μόνον αυτή, είναι που αποτρέπει την επέκταση της Ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης σε γενικευμένο περιφερειακό πόλεμο, με καταλύτη τους επιθετικούς τυχοδιωκτισμούς των άσπονδων γειτόνων του που θα έσπευδαν να αξιοποιήσουν την ευκαιρία για να το κατασπαράξουν.

Το Ισραήλ είναι μια πυρηνική δύναμη η οποία διαθέτει περίπου 90 κεφαλές αλλά και αρκετό πλουτώνιο για να κατασκευάσει πολύ περισσότερες. Και φυσικά δεν θα διστάσει να χρησιμοποιήσει μέρος αυτών των πυρηνικών κεφαλών, εναντίον αυτού που θα θεωρήσει ότι κινείται αποφασιστικά και σκοπεύει να απειλήσει σοβαρά την γεωπολιτική του υπόσταση. Άλλωστε για το Ισραήλ, παραμένει ενεργό και σε πλήρη ισχύ το δόγμα Μπέγκιν σύμφωνα με το οποίο η Ισραηλινή κυβέρνηση έχει καθήκον να συντρίψει κάθε υπαρξιακή απειλή για το Ισραηλινό κράτος..

Είναι προφανές λοιπόν ότι όλοι αυτοί που φιλοδοξούν να «νουθετήσουν» αλλά κυρίως εκείνοι που ερωτοτροπούν με το παιχνίδι των προειδοποιήσεων και των απειλών, έχουν πλήρη επίγνωση των πραγματικών κινδύνων στους οποίους δυνητικά μπορούν να εκτεθούν και αυτός είναι ο λόγος που σπεύδουν να κάνουν την ανάγκη φιλοτιμία…

Δεν είναι η σύνεση και η εγκράτεια, αλλά είναι ο φόβος που φυλάει τα έρημα εδώ που έχουν οδηγηθεί τα πράγματα και αυτό το γεγονός φαίνεται ότι στην παρούσα συγκυρία τουλάχιστον, δεν ευνοεί τις επιδιώξεις όλων εκείνων που θα ήθελαν την επέκταση των συγκρούσεων στην ευρύτερη περιοχή…

Φυσικά αυτό δεν συνιστά λόγο εφησυχασμού, πρωτίστως διότι η πολιτική κατάσταση στις Αραβικές χώρες παραμένει εξαιρετικά ασταθής… Ο κίνδυνος της πολιτικής αποσταθεροποίησης εξαιρετικά μεγάλος… Και η πιθανότητα ενός νέου κύκλου «Αραβικού Χειμώνα» που θα μπορούσε να τροφοδοτήσει μια ευρύτερη γεωπολιτική αποσταθεροποίηση, είναι εξαιρετικά σημαντική… Μια τέτοια εξέλιξη, είναι φανερό ότι θα μεταβιβάσει την αρμοδιότητα των αποφάσεων σε δυνάμεις που διέπονται από ακραίο φανατισμό και νοσηρή θρησκοληψία, γεγονός που θα καταστήσει πιθανά ακόμη και τα πιο ακραία σενάρια.

Από αυτήν την άποψη, η προσοχή της διεθνούς κοινότητας δεν μπορεί και δεν θα πρέπει να εξαντλείται σε αδιέξοδες φλυαρίες περί ειρήνευσης χωρίς όρους και κατάπαυσης του πυρός απλά και μόνο για να κερδηθεί το στοίχημα των εντυπώσεων από τους χαρτογιακάδες που νέμονται τα χαρτοφυλάκια των διεθνών οργανισμών.

Το κρίσιμο ζήτημα στο περιβάλλον του νέου πολυπολικού κόσμου που αναδύεται ταχύτατα, θα πρέπει να είναι η επεξεργασία και φυσικά η εδραίωση μιας νέου τύπου αντίληψης για τις διεθνείς σχέσεις, που θα επενδύει τα μέγιστα σε αναπτυξιακά πρότζεκτς και σε πολιτικές επιθετικού κοινωνικού εκσυγχρονισμού, ικανές να τοποθετούν σταθερά στο περιθώριο και μάλιστα με ευρεία κοινωνική συγκατάθεση, τις φωνές και τους εκπροσώπους των δυνάμεων του σκοταδισμού, του φονταμενταλισμού και της οπισθοδρόμησης.

Το στοίχημα αυτό προφανώς δεν είναι από τα ευκολότερα, είναι όμως αδήριτη η ανάγκη  να παραμένει αδιασάλευτα στο κέντρο της προσοχής όλων, ως η μόνη ικανή και αναγκαία συνθήκη πάνω στην οποία μπορούν να οικοδομηθούν αναπτυξιακοί, συνεργατικοί και περιφερειακοί σχεδιασμοί μακράς πνοής, που θα τροποποιήσουν σταδιακά και την γεωπολιτική φυσιογνωμία της ευρύτερης περιοχής, εξασφαλίζοντας και ένα ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα το οποίο ουδείς πλέον θα μπορεί να αγνοήσει.

Υ.Γ. Η Ελλάδα καλό θα είναι να σταματήσει να καυχιέται ανέξοδα για την δυνατότητά της να μιλά με τους πάντες και να θριαμβολογεί για την ικανότητά της να διαδραματίσει αποτελεσματικά έναν διαμεσολαβητικό ρόλο τον οποίο στην πράξη ούτε η ίδια διεκδίκησε ούτε και δείχνει κάποιος διατεθειμένος να της τον αναθέσει από το μηδέν… Η de facto ανάληψη αυτού του ρόλου, προϋποθέτει ότι η χώρα μας θα πρέπει να αναλάβει την πρωτοβουλία των κινήσεων σε μια διπλή κατεύθυνση:

Πρώτον: Να ακυρώσει στην συνείδηση όλων, το ύπουλο σχέδιο της Τουρκίας η οποία επιδιώκει την διάλυση του Ισραήλ με πρόσχημα την στήριξη των Παλαιστινίων, προωθώντας την δήθεν «δίκαιη και αθώα» πρότασή της για συγκρότηση Παλαιστινιακού κράτους με εδαφική συνέχεια. Η Ελληνική Διπλωματία οφείλει να το κάνει αυτό, προωθώντας σε όλους τους εμπλεκόμενους (και στις ηγεσίες των λοιπών Αραβικών χωρών) μια δική της βιώσιμη πρόταση (αντί να αναμασά αοριστολογίες για τα σύνορα του 1967) που θα δεσμεύει τους πάντες και προκαταβολικά ως προς την διαχείριση του εδαφικού, ούτως ώστε να ναυαγήσουν εν τη γενέσει τους οι Τουρκικοί σχεδιασμοί που συνιστούν παράγοντα εντάσεων και διαρκούς αποσταθεροποίησης και να έχει εν πολλοίς προεξοφληθεί το κυριαρχικό καθεστώς της επόμενης μέρας με τρόπο που θα εναρμονίζεται πλήρως και δεν θα βιάζει ούτε κατ’ ελάχιστον τις προβλέψεις του Διεθνούς Δικαίου. Και…

Δεύτερον: Να ροκανίσει συστηματικά την ύπουλη μεθοδολογία στην οποία καταφεύγει η Τουρκική Εξωτερική πολιτική που συγκεντρώνει σκοπίμως τα πυρά της στον Νετανιάχου προσωπικά, προκειμένου να μπορεί να διατηρεί ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με το μετά Νετανιάχου καθεστώς του Ισραήλ, διεκδικώντας έτσι πρωταγωνιστικό ρόλο στις εξελίξεις της επόμενης μέρας.

ΤΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

9
του Παντελή Σαββίδη
Το σημαντικότερο πολιτικό πρόβλημα της Ελλάδας σήμερα δεν είναι η Τουρκία. Είναι η διάλυση των πολιτικών κομμάτων και η κυριαρχία ενός, λόγω νομής της εξουσίας, της Νέας Δημοκρατίας. Η δεξιά παράταξη στην Ελλάδα έχει μάθει καλά τον ρόλο αυτό, ακόμη και απο την κατοχή. κυρίως, όμως, μεταπολεμικά.
Το φαινόμενο αρχίζει να ανησυχεί και κέντρα του εξωτερικού τα οποία ενδιαφέρονται για την ομαλή εξέλιξη του ελληνικού πολιτικού βίου, λόγω δικών τους συμφερόντων.
Διαπιστώνουν μια αυξανόμενη αλαζονεία της κυβέρνησης Μητσοτάκη και μια διάλυση της αντιπολίτευσης που επιτρέπει και την αλαζονεία και την παρόξυνσή της επειδή οι κυβερνητικές ομάδες αισθάνονται ασφαλείς. Κανείς δεν φαίνεται να απειλεί την κυριαρχία τους.
Την αίσθηση αυτή απόλυτης κυριαρχίας του Μητσοτάκη και της ομάδας που κυβερνά την ενισχύει η λαϊκή αντίδραση σε οτιδήποτε επιχειρείται να συγκροτηθεί ως αντιπολίτευση επειδή προκαλεί ανακλαστικές αντιδράσεις απο μνήμες του πρόσφατου παρελθόντος.
Αυτές τις αρνητικές εντυπώσεις σε ό,τι αφορά στον Σύριζα θα μπορούσε να διαλύσει η επικράτηση Κασσελάκη αλλά ο τρόπος που εμφανίσθηκε και επιβλήθηκε στο κόμμα ήταν έξω απο τις αποδεκτές απο την ελληνική κοινωνία συνήθειες. Παρόλα αυτά ο Συριζα με την σύνθεση που είχε ήταν μια αποκρουστική εναλλακτική πρόταση και δεν επρόκειτο να έχει κυβερνητικό πολιτικό μέλλον.
Στο άλλο στρατόπεδο της αντιπολίτευσης, το ΠΑΣΟΚ λειτουργούν, επίσης, ανακλαστικά στην κοινωνία οι αρνητικές μνήμες που ενέγραψε η κοινωνία κατά τη μακρόχρονη διακυβέρνησή του. Το ΠΑΣΟΚ ήταν το κόμμα που αναδιαμόρφωσε την μεταπολεμική Ελλάδα αλλά τίποτε απο όσα θετικά έκανε δεν θυμάται ο ελληνικός λαός παρόλο που του έδινε πλειοψηφία που άγγιζε το 50%.
Οι αιτίες πολλές αλλά δεν είναι της παρούσης στιγμής.
Η Ελλάδα αυτήν την στιγμή χρειάζεται βοήθεια για να αναδιαμορφώσει το πολιτικό σκηνικό της ώστε να υπάρξει μια ομαλότητα στον πολιτικό βίο.
Στη Νέα Δημοκρατία πρέπει να συγκροτηθεί σε υπαρκτή πολιτική εσωτερική οντότητα η καραμανλική πτέρυγα ώστε να έχει συγκροτημένη άποψη που θα μπορεί να την επιβάλλει στην απόλυτη κυριαρχία Μητσοτάκη. Στο κέντρο πρέπει να συγκλίνουν δυναμεις του ΠΑΣΟΚ και του Συριζα του Κασελάκη (έστω υπο μορφήν συνεργασίας, όχι, ενότητας) και στην αριστερά να διαμορφωθεί ένας πόλος με τους σημερινούς διαφωνούντες του Συριζα ώστε να υπάρχουν τρείς ισχυρές οντότητες που θα ανταγωνίζονται και απο τον ανταγωνισμό τους θα επέρχεται πολιτική ισορροπία.
Το σημερινό πολίτευμα θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ολοκληρωτικό. Είναι ένα μονοκομματικό σύστημα, η κυβέρνηση έχει εκμαυλίσει τα ΜΜΕ και δεν υφίσταται καμιά κριτική και αντιπολίτευση δεν υπάρχει για αν επιφέρει κάποια ισορροπία, ως θεσμικό αντίβαρο.
Αποκορύφωμα της κυβερνητικής αλαζονείς είναι και αυτό που επισημαίνει σε χθεσινό της ρεπορτάζ η πλέον παρεμβατική γερμανική εφημερίδα, η Frankfurter Allgemeine Zeitung. Γράφει η γερμανική εφημερίδα:
«Ο ΣΥΡΙΖΑ αλληλοτρώγεται, αλλά και το κυβερνών κόμμα δεν βρίσκεται στην καλύτερη κατάσταση. Αυτό δεν είναι καλό για την Ελλάδα». Όπως επισημαίνει ο ανταποκριτής της εφημερίδας, παρά το μεγάλο προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις, ο Κυριάκος Μητσοτάκης «δεν είναι τόσο αδιαφιλονίκητος ως ηγέτης του κόμματος. Ένας από τους λόγους είναι η ηχηρή ήττα στις δημοτικές εκλογές του Οκτωβρίου, όπου το κυβερνών κόμμα δεν κατάφερε να κερδίσει τους τρεις μεγαλύτερους δήμους της χώρας. Ιδιαίτερα οδυνηρή για τον Μητσοτάκη ήταν η ήττα στην Αθήνα, όπου ο δήμαρχος Κώστας Μπακογιάννης νικήθηκε από έναν μέχρι πρότινος παντελώς άγνωστο αντίπαλο (…) Οι αποτυχίες σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα ήταν ένα μάθημα για την υπεροψία που πολλοί αισθάνονται ότι επέδειξε η ‘Νέα Δημοκρατία’, καθώς στελέχη της απειλούσαν ότι δήμοι και κοινότητες που ψηφίζουν υπέρ της αντιπολίτευσης δεν θα έχουν ισότιμη μεταχείριση στην κατανομή ευρωπαϊκών κονδυλίων».
Για τις εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ και τις αντιδράσεις προς τον νέο πρόεδρο του κόμματος Στέφανο Κασσελάκη, ο ανταποκριτής της FAZ σημειώνει: «Το ότι ο Κασσελάκης επελέγη ως υποψήφιος από τους εχθρούς του κόμματος για να καταστρέψει τον ΣΥΡΙΖΑ δεν αποδεικνύεται, ούτε ακούγεται πειστικό. Εξάλλου, είχε την υποστήριξη μερίδας των παραδοσιακών στελεχών του κόμματος. Γεγονός είναι πάντως, ότι η επιτυχία του έχει διχάσει τον ΣΥΡΙΖΑ. Δυσάρεστες ειδήσεις για την Ελλάδα, καθώς ήδη η πρώτη θητεία της κυβέρνησης Μητσοτάκη εμφανίζει ξεκάθαρα κρούσματα κατάχρησης εξουσίας. Αποκορύφωμά τους αποτελεί μία υπόθεση παρακολουθήσεων, τη διαλεύκανση της οποίας παρακωλύει συστηματικά η κυβέρνηση. Αυτές τις ημέρες ακόμη και η Καθημερινή, εφημερίδα συντηρητικού και φιλελεύθερου προσανατολισμού, γράφει ότι δεδομένων των συνθηκών θα χρειαζόταν μία ισχυρή αντιπολίτευση, ώστε να μην ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η υπεροψία της κυβέρνησης».

ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ-ΜΟΕ: ‘Εχει όρια η μυστική διπλωματία;

1

Επικίνδυνη η μυστική διπλωματία Μητσοτάκη

Του Παντελή Σαββίδη.

Φωτογραφία:ο Τούρκος Υπουργός Αμυνας, Γιασάρ Γκουλέρ (στο κέντρο της φωτογραφίας) υποδέχεται την ελληνική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον Χάρη Λαλάκο (τρίτος από αριστερά), γενικό γραμματέα του ΥΠΕΞ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Η Ελλάδα συζητά με την Τουρκία ζητήματα για τα οποία κανείς θεσμικός παράγων, ούτε ο λαός έχει ενημέρωση ,ενώ το αντίθετο συμβαίνει στην γειτονική  Τουρκία με το αυταρχικό καθεστώς του κ.Ερντογάν . Εκεί μας καταντήσανε.

Κάθε φορά που αρχίζω ένα σχόλιο για την πρόσφατη ελληνοτουρκική …άνοιξη μου έρχεται στο νου ανάρτηση Τουρκάλας δημοσιογράφου -που ζούσε ή ακόμη ζει στην Ελλάδα- στο Χ,   και έλεγε πως με την ηρεμία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις η Άκυρα επεδίωξε να καλύψει τα νότα της για να εστιάσει σε μια σειρά εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή που συγκέντρωναν την προσοχή της και να ικανοποιήσει ,λαμβάνοντας ανταλλάγματα,  τον αμερικανικό και διεθνή παράγοντα που επιζητά ηρεμία στην περιοχή.

Η ανάρτηση την οποία αναζήτησα αλλά το Χ με ειδοποίησε πως δεν υπάρχει, πια, ο λογαριασμός, έγινε τις ημέρες της Αζερικής επίθεσης στο Καραμπάχ και της βοήθειας που προσέφερε η Τουρκία. Ήμουν επιφυλακτικός να αποδεχθώ την διαπίστωση της τουρκάλας συναδέλφου λόγω της ευκολίας με την οποία οι Αζέροι κατέλαβαν το Καραμπάχ και της υποτονικής αντίδρασης της διεθνούς κοινής γνώμης.

Ακολούθησε η επίθεση της Χαμάς κατά Ισραηλινών πολιτών και ο πόλεμος στη Γάζα στον οποίο η Τουρκία έχει στραμμένη την προσοχή της και από την εξέλιξή του επενδύει πολλά. Και αυτό είναι ένα στοιχείο που μπορεί να δικαιολογεί τη συνάδελφο. Από ό,τι μπορούμε μέχρι σήμερα να αντιληφθούμε, η επόμενη ημέρα του πολέμου στη Γάζα δεν θα θέσει, μόνο, το θέμα του ποιος θα ελέγχει τη Λωρίδα ή της αναζήτησης λύσης δύο κρατών. Πολύ πιθανό να τεθεί και θέμα επαναδιαμόρφωσης του ΟΗΕ και κυρίως του Συμβουλίου Ασφαλείας του στο οποίο η Τουρκία ζητά να δοθεί μόνιμη θέση στις Ισλαμικές χώρες, την οποίαν διεκδικεί η ίδια η Τουρκία, δηλαδή θέλει να γίνει μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείς. Η Τουρκία του Ερντογάν προσπαθεί εδώ και χρόνια να ηγεμονεύσει στον ισλαμικό χώρο. Δύσκολο, μεν, αλλά το προσπαθεί. Όχι ακατόρθωτο.

Η Τουρκία και εδώ δείχνει να έχει σχέδιο το οποίο υλοποιεί με επιμονή.

Σχέδιο έχει η γειτονική χώρα και στις ελληνοτουρκικές αιτιάσεις της, το οποίο μπορεί και το υλοποιεί σταδιακά.  Στόχος της, από τα χρόνια μετά το 1974, ήταν να αναγκάσει την Ελλάδα σε έναν ελληνοτουρκικό διάλογο στον οποίο θα τεθούν όλα τα ζητήματα. Οι ελληνικές κυβερνήσεις αντιδρούσαν αλλά δεν διαμόρφωναν τις προϋποθέσεις ώστε η αντίδρασή τους να έχει κάποιο πρακτικό αποτέλεσμα. Ενίσχυαν, κατά καιρούς, τις Ένοπλες Δυνάμεις σε μια λογική αποτροπής αλλά με απαγορευτική την σκέψη ότι κάποια στιγμή θα μπορούσαν να εμπλακούν και σε πόλεμο. Την αποτρεπτική τακτική της Ελλάδας η Τουρκία κατάφερνε και την υπερέβαινε αλλά έκανε και το επόμενο βήμα. Πίεζε και εξανάγκαζε την Αθήνα να κάνει βήματα προς τα πίσω. Ο ελληνοτουρκικός διάλογος που άρχισε και χαρακτηρίζεται πολιτικός διάλογος είναι το επιτυχές αποτέλεσμα αυτής της τουρκικής τακτικής. Πιέζω και παίρνω. Από εκεί που η Αθήνα διαλαλούσε πως η διαφορά είναι μία και είναι νομικής φύσεως (υφαλοκρηπίδα) τώρα, προσέρχεται σε έναν διάλογο με βάση την αρχή της πολιτικής λύσης. Πολιτική λύση σημαίνει όλα στο τραπέζι και εκεί που δεν ευνοεί την Τουρκία το Διεθνές Δίκαιο, να δοθεί πολιτική λύση στα αιτήματά της.

Αυτόν τον διάλογο που όλες οι προηγούμενες ελληνικές κυβερνήσεις είχαν απορρίψει  ακόμη και αυτή η κυβέρνηση Μητσοτάκη τώρα  τον θεωρεί  επιτυχία και σε μια προσπάθεια εύκολης χειραγώγησης της κοινής γνώμης ο ίδιος ο πρωθυπουργός δήλωσε πως έπεισε την Τουρκία να εγκαταλείψει τις αναθεωρητικές βλέψεις της!

Ο πρωθυπουργός γνωρίζει καλά πως κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει και δεν θα συμβεί, εκτός αν ο ίδιος είναι διατεθειμένος να παραχωρήσει κυριαρχία στην γειτονική χώρα, κάτι που υπενόησε στην πολυσυζητημένη συνέντευξή του στον Σκάι, αλλά νοιώθει ότι μπορεί να διαχειρίζεται όπως θέλει μια παθητική και παραιτημένη από την κόπωση που έχει υποστεί- ίσως και φοβισμένη- κοινή γνώμη η οποία δεν διαθέτει καν αντιπολίτευση για να επιτελέσει τον συνταγματικό της ρόλο, με φυσικό επακόλουθο να ασκείται μία αυταρχική διακυβέρνηση

Ένας συνδυασμός ελέγχου των ΜΜΕ με την χρηματοδότηση των ιδιοκτητών τους, απουσίας αντιπολίτευσης και μυστικής διπλωματίας καλύπτει οτιδήποτε συμβαίνει πίσω από τις κλειστές πόρτες των ελληνοτουρκικών συναντήσεων.

Για να πληροφορηθεί η ελληνική κοινή γνώμη το τι συζητείται στις κλειστές αυτές συναντήσεις, Έλληνες δημοσιογράφοι καταφεύγουν συχνά στα τουρκικά ΜΜΕ και εδώ βρίσκεται το παράδοξο. Τα τουρκικά Μέσα Ενημέρωσης να έχουν πολύ καλύτερη ενημέρωση από την κυβέρνηση της χώρας τους, κυβέρνηση που χαρακτηρίζεται για τον αυταρχισμό της, σε σχέση με την δημοκρατική, υποτίθεται, κυβέρνηση της Ελλάδας η οποία δεν ενημερώνει τους εκπροσώπους του τύπου. Θα βρεθούμε μια ημέρα που θα πέσουν οι υπογραφές και θα ευχόμαστε να μην έχει υποστεί κάποια μείωση κυριαρχίας η χώρα.

Διότι, για παράδειγμα, δεν μπορεί να πιστέψει κανείς ότι στη συνάντηση για τα ΜΟΕ εκείνο που αποφασίστηκε-μόνο- είναι η λειτουργία κόκκινης γραμμής μεταξύ υπουργών και των αρχηγών ΓΕΕΘΑ των δύο χωρών. Βεβαίως, η σχετική ανακοίνωση είναι διπλωματικά καλυμμένη όταν αναφέρει ότι συζητήθηκαν Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που κατά καιρούς έχουν τεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και μερικά υιοθετήθηκαν. Αλλά η ουσία παραμένει.

Η κοινή γνώμη παραμένει ανενημέρωτη. Και αν αυτό είναι σύνηθες φαινόμενο σε μια μονοκομματική, στην ουσία, δημοκρατία όπως η ελληνική, είναι επικίνδυνο όταν αφορά θέματα κυριαρχίας της χώρας και υπεράσπισής τους.

Τα πρώτα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης συζητήθηκαν μετά την κρίση του 1987 με τη Συμφωνία Παπούλια Γιλμάζ το 1988 για την αποφυγή στρατιωτικών ασκήσεων κατά τους δύο θερινούς μήνες, Ιούλιο και Αύγουστο.

Τα Ίμια και η δολοφονία των Τάσου Ισαάκ και Σολομού Σολομού στην Κύπρο ανησύχησαν τις ΗΠΑ οι οποίες άρχισαν να μην αποκλείουν μια ελληνοτουρκική πολεμική αντιπαράθεση και πρότειναν κατά καιρούς μια σειρά ΜΟΕ για μείωση της έντασης. Τα ΜΟΕ δεν λύνουν, συνήθως, προβλήματα. Μειώνουν προσωρινά, ή μονιμότερα τις εντάσεις.

Το κύριο θέμα που απασχολούσε εκείνη την περίοδο τις δύο χώρες ήταν η παράβαση από πλευράς Τουρκίας του ελληνικού FIR και η παραβίαση του ελληνικού εναέριου χώρου μεταξύ 6 και 10 ναυτικών μιλίων. Εκτός από την Τουρκία, ούτε οι ΗΠΑ και ο διεθνής οργανισμός πολιτικής αεροπορίας ( ICAO) αναγνώριζαν ελληνικό εναέριο χώρο πέραν των  6 μιλίων ,αλλά διεθνή  και από το 1997 ΝΑΤΟ και ΗΠΑ κάνουν μια σειρά προτάσεων για υιοθέτηση νέων μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

Αν παρακολουθήσει κάποιος το περιεχόμενο των κατά καιρούς μέτρων άπτονται ουσιωδών θεμάτων των διμερών σχέσεων γι αυτό προκαλεί ανησυχίες και η σημερινή απουσία ενημέρωσης από τις τελευταίες συναντήσεις. Δεν μπορεί όλη η προσπάθεια να έχει εξαντληθεί στην αποκατάσταση επικοινωνίας μεταξύ πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας των δύο χωρών.

Για να πάρετε μια εικόνα του τι σημαίνουν μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, στην περίοδο που αναφερόμαστε (μετά το 1997) η αμερικανονατοϊκή πρόταση περιελάμβανε:

-Παρακολούθηση από το ΝΑΤΟ των ελληνικών και τουρκικών πτήσεων πάνω από το Αιγαίο με αποστολή εικόνας από τα ραντάρ στο νατοϊκό στρατηγείο της Νεαπόλεως στην Ιταλία.

-Παράταση του μορατόριουμ για τις στρατιωτικές ασκήσεις κατά ένα μήνα, δηλαδή συνολική διάρκεια από 15 Ιουνίου έως 15 Σεπτεμβρίου.

-Αφοπλισμός όλων των μαχητικών αεροσκαφών που ελάμβαναν μέρος σε στρατιωτικές ασκήσεις.

-Μη υποβολή σχεδίων πτήσεως από τα τουρκικά αεροσκάφη που εισέρχονται στο Αιγαίο αλλά αντ’ αυτού χρήση ηλεκτρονικών συστημάτων του ΝΑΤΟ για την αναγνώριση φίλιων (δηλαδή συμμαχικών) αεροσκαφών προκειμένου να αποφεύγονται οι αναγνωρίσεις και οι αναχαιτίσεις.

-Δημιουργία κέντρου απευθείας επικοινωνίας μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας.

Οι δύο χώρες αποδέχθηκαν την αποστολή εικόνας από τον εναέριο χώρο του Αιγαίου στο Στρατηγείο του ΝΑΤΟ στη Νάπολη αλλά η Ελλάδα δεν δέχθηκε να μην υποβάλλουν σχέδια πτήσεως τα τουρκικά μαχητικά αεροπλάνα διότι θεωρούσε ότι με αυτόν τον τρόπο δεν επιτελούσε τις υποχρεώσεις της στον  ICAO  το ΝΑΤΟ. Ούτε τον αφοπλισμό των αεροσκαφών δέχθηκε η Αθήνα.  Και η Τουρκία δεν αποδέχθηκε την επέκταση του μορατόριουμ. Σήμερα;

Η όλη προσπάθεια, τότε, υπονομεύθηκε από την τουρκική συμπεριφορά στο C-130 μετέφερε τον υπουργό εθνικής άμυνας Άκη Τσοχατζόπουλο από την Κύπρο, όπου μετέβη για την παρακολούθηση της άσκησης Νικηφόρος, στην Ελλάδα και την αμερικανική αντίδραση υπέρ της Τουρκίας. Οι ΗΠΑ σκόπευαν να υπονομεύσουν το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού χώρου.

Στη λογική των ΜΟΕ εντάχθηκε και η Επιτροπή Σοφών που πρότεινε, τότε, η Ολλανδική προεδρία της Ε.Ε. για να πλησιάσει περισσότερο η Τουρκία στην Ευρώπη, διαδικασία που και αυτή είχε άδοξο τέλος αλλά απέδειξε πως ενώ η Τουρκία έχει σαφή στόχο τον οποίο προσεγγίζει μεθοδικά δεν συμβαίνει το ίδιο με την Ελλάδα. Η Αθήνα θα ερχόταν σε δύσκολη θέση αν δεν την ευνοούσαν θετικές, γι αυτήν, συγκυρίες.

Και η Μαδρίτη, στην οποία η Ελλάδα αναγνώρισε ζωτικά συμφέροντα της Τουρκίας στο Αιγαίο εντάσσεται στην διαδικασία ΜΟΕ αλλά ουσιαστικά ο ελληνοτουρκικός διάλογος άρχισε το 2002 με την κεκαλυμμένη διαδικασία των διερευνητικών επαφών.

Από τον…πλούτο αυτών των επαφών ήντλησαν στοιχεία οι δύο αντιπροσωπείες που συνήλθαν την εβδομάδα που πέρασε στην Άγκυρα αλλά δεν γνωρίζουμε ποια είναι αυτά τα στοιχεία.

Η τουρκική εφημερίδα Χουριέτ δημοσίευσε μερικά αλλά η ελληνική πλευρά τα διέψευσε κατηγορηματικά.

Για την ιστορία-και μόνο- τα μέτρα που δημοσίευσε η Χουριέτ και η ελληνική πλευρά διέψευσε ήταν:

*Δεν θα διεξάγονται πτήσεις σε χαμηλό υψόμετρο.

*Να υπάρχει ασφαλής απόσταση μεταξύ των πολεμικών πλοίων των δύο χωρών στο Αιγαίο.

*Να μην πραγματοποιούν τα πολεμικά αεροσκάφη χαμηλές πτήσεις πάνω από στρατιωτικά πλοία.

* Να μην ‘παρενοχλούν’ τα μαχητικά αεροσκάφη πολεμικά πλοία με οποιονδήποτε τρόπο.

* Να αποφεύγονται επικίνδυνοι ελιγμοί από τα πολεμικά πλοία.

* Να μειωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο ο αριθμός των προειδοποιητικών μηνυμάτων (NAVTEX) μακράς διάρκειας και μεγάλης εμβέλειας που αφορούν τη θαλάσσια και εναέρια κυκλοφορία.

* Να μειωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η χρήση των προειδοποιητικών μηνυμάτων πλοήγησης (SubNOTAM) μακράς διάρκειας για υποβρύχια που καλύπτουν μεγάλες υποθαλάσσιες περιοχές.

* Να μην ‘κλειδώνουν’ ως ‘στόχο’ πολεμικά πλοία τα ραντάρ των οπλικών συστημάτων των δύο χωρών.

* Να δημιουργηθεί μια απευθείας γραμμή επικοινωνίας μεταξύ των επιτελείων του Eskişehir και της Λάρισας, προκειμένου να αποφεύγονται “επεισόδια” μεταξύ μαχητικών αεροσκαφών των δύο χωρών.

* Να μην αναγνωρίζει η μία πλευρά την άλλη ως “εχθρικό αεροσκάφος” κατά τη διάρκεια πτήσεων πολεμικών αεροσκαφών των δύο χωρών.

*Να εξουσιοδοτηθούν οι διοικητές της περιοχής του Έβρου ώστε να αντιμετωπίζουν ενδεχόμενα στρατιωτικά επεισόδια στα σύνορα του Έβρου πριν αυτά κλιμακωθούν.

 

 

 

Η ΧΑΜΕΝΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ.-ΔΥΣΟΙΩΝΕΣ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΥΣΗ

21

 

Του Παντελή Σαββίδη

Η πραγματικότητα του διεθνούς περιβάλλοντος είναι δυσοίωνη για την Δύση.

Από τις στήλες αυτές επανειλημμένως έχουμε επισημάνει εδώ και καιρό πως ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει τελειώσει υπέρ της Ρωσίας και, απλώς, αναζητείται αυτός που θα το ανακοινώσει. Τα διεθνή ΜΜΕ, κυρίως αμερικανικά βοούν με αυτήν την διαπίστωση.

Οι ΗΠΑ ώθησαν φιλόδοξους ουκρανούς σε έναν πόλεμο με τη Ρωσία αμφιβόλου, εξ αρχής, αποτελεσματικότητας. Οι ίδιες και το ΝΑΤΟ δεν επρόκειτο να εμπλακούν άμεσα, οι ουκρανοί μόνοι τους δεν είχαν ελπίδες να νικήσουν με οποιαδήποτε βοήθεια και αν δέχονταν.

Ο Ζελένσκι δηλώνει, τώρα, στα ΜΜΕ πως αν η δύση σταματήσει να ενισχύει τον στρατό της χώρας του με πολεμοφόδια, ο στρατός θα σταματήσει τις επιχειρήσεις και θα υποχωρήσει. Και η Wall Street Journal γράφει πως πρέπει να σταματήσει η φαντασίωση περί ήττας των Ρώσων στην Ουκρανία.

Εν ολίγοις, η πραγματικότητα στο ουκρανικό μέτωπο οδηγεί σε διαπραγματεύσεις ειρήνευσης, με τους Ρώσους, όχι απλώς, να κρατούν την Κριμαία και τα εδάφη που προσήρτησαν στην Ανατολική Ουκρανία αλλά και μια στρατηγική λωρίδα γης που θα ενώνει την Ρωσία με την Κριμαία.

Στη Μέση Ανατολή άνοιξε ένα άλλο μέτωπο, με τις ΗΠΑ να υποστηρίζουν- και να χρεώνονται- τις ενέργειες του Ισραήλ που εξακολουθεί να ισοπεδώνει τη Γάζα και να προκαλεί τον θάνατο δεκάδων χιλιάδων παλαιστινίων.

Η αρχική συμπάθεια της διεθνούς κοινής γνώμης προς το Ισραήλ μετά την επίθεση της Χαμάς, υποχώρησε με την έναρξη της επιχείρησης στη Γάζα. Το Ισραήλ δεν έχει πρόβλημα να δεχθεί και να αφομοιώσει την διεθνή κατακραυγή διότι η φιλοσοφία του είναι να κάνει οτιδήποτε που θα κρατήσει σε ασφάλεια το κράτος που δημιούργησε. Οι ΗΠΑ, όμως και άλλες δυνάμεις που υποστηρίζουν το Ισραήλ υφίστανται μια ηθική φθορά που επηρεάζει το status που επιζητούν στον νέο κόσμο που διαμορφώνεται.

Οι ΗΠΑ δεν μπορούν, πλέον, να επιβάλλουν την διεθνή παρουσία τους ως μοναδικής υπερδύναμης. Η Ρωσία με την σκληρή ισχύ της και η Κίνα με την ήπια, προς το παρόν διεθνή παρουσία της, έχουν εισέλθει εδώ και καιρό στο διεθνές προσκήνιο και έχουν επιβάλλει την συμμετοχή τους στην αναδιαμόρφωση του νέου κόσμου.

Ο κόσμος είναι, πλέον, πολυπολικός. Η συνάντηση Μπάϊντεν- Ξι το επιβεβαίωσε. Οι ΗΠΑ αποδέχθηκαν ως παγκόσμιο συνομιλητή την Κίνα. Θα αναγκαστούν να κάνουν το ίδιο και με τη Ρωσία. Ο Μπάϊντεν θα αναγκαστεί να δει τον Πούτοιν για να επέλθει η πολυπόθητη ειρήνη στην Ουκρανία, κίνηση που θα φροντίσει ο Πούτιν να ευνοήσει τον Τράμπ στις επερχόμενες αμερικανικές εκλογές.

Αν εξεταστεί η διεθνής παρουσία των ΗΠΑ από το 1945 ως σήμερα θα διαπιστωθεί ότι πλην του Β! ΠΠ ο οποίος έληξε με την παράδοση της Ιαπωνίας μετά την ρίψη των δύο ατομικών βομβών, οι ΗΠΑ δεν κέρδισαν κανέναν πόλεμο. Κέρδισαν μάχες αλλά όχι πόλεμο. Στην Κορέα υποχώρησαν με την αναγνώριση δύο κρατών. Στην Καραϊβική αποδέχθηκαν την ύπαρξη κομμουνιστικού καθεστώτος στην Κούβα, από το Βιετνάμ αποχώρησαν με βαθιά τραύματα, στην Λατινική Αμερική επέβαλαν δικτατορίες με οικτρό τέλος και για τις ίδιες και για τις ΗΠΑ, από το Αφγανιστάν υποχώρησαν κακήν κακώς, το Ισλαμικό Κράτος ηττήθηκε, προσωρινά, χάριν της παρουσίας και παραμονής στην περιοχή των Κούρδων, η Τουρκία αμφισβητεί τις ΗΠΑ ανοικτά και προκλητικά και η Ουάσιγκτον ουσιαστικά ικετεύει την Άγκυρα να παραμείνει στη Δύση, το ουκρανικό θα αφήσει βαθιές πληγές στην αξιοπιστία και την ενότητα των ΗΠΑ και της Δύσης γενικότερα και από τη Μέση Ανατολή οι ΗΠΑ θα φύγουν με βαθιά ηθικά πλήγματα και με αμφισβήτηση της παρουσίας τους.

Το Ισραήλ θα ισοπεδώσει την Γάζα και στο στρατιωτικό πεδίο θα καταγάγει περιφανή νίκη. Θα χάσει, όμως, ολοσχερώς στο ηθικό πεδίο και αυτό δεν είναι καθόλου αμελητέο. Όσο και αν φαίνεται παράδοξο στον κόσμο που διαμορφώνεται η προβολή σκληρής ισχύος έχει την σημασία της αλλά, πλέον, δεν αρκεί. Η διεθνής κοινότητα έχει άλλες νόρμες.

Η επόμενη ημέρα του μεσανατολικού κόσμου δεν θα ευνοεί ούτε το Ισραήλ, ούτε τις ΗΠΑ. Οι λαοί και τα κράτη της περιοχής, αντιλαμβάνονται πως πρέπει να εξισορροπήσουν μεταξύ των δύο πόλων που έχουν διαμορφωθεί: του Δυτικού υπό την ηγεσία των ΗΠΑ αλλά και του Ανατολικού με την υποστήριξη Κίνας-Ρωσίας. Η αξιοπιστία των ΗΠΑ βρίσκεται στο ναδίρ και δεν πρόκειται να επανέλθει. Οι ΗΠΑ και η Δύση διέρχονται μια βαθιά παρακμή.

Αυτήν την νέα πραγματικότητα δεν την αντιλαμβάνονται στην Αθήνα. Η εξωτερική πολιτική διαμορφώνεται ανακλαστικά με τα μεταπολεμικά δόγματα περί του «ανήκομεν εις την δύσιν», δόγμα το οποίο επανέλαβε με τον πλέον πολιτικά ανήθικο τρόπο ο Κυριάκος Μητσοτάκης όταν δήλωσε πως «είμαστε δεδομένοι» λες και η Ελλάδα αποτελεί τιμάριο της οικογένειάς του.

Ο κ.. Μητσοτάκης έχει εκθέσει τη χώρα με τη στάση του και στο ουκρανικό και στο μεσανατολικό αποκαλύπτοντας ότι κριτήριο της συμπεριφοράς του είναι η προσωπική διεθνής ανέλιξή του. Καλώς καταδίκασε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία κακώς πρωτοστάτησε, ως δυτικό πρωτοπαλίκαρο σε αντιρωσική στάση οδηγώντας τις ελληνορωσικές σχέσεις στο ναδίρ. Δεν έφθανε, μόνο, το ότι εξέθεσε με αυτόν τον τρόπο τη χώρα (τέτοιες απόλυτες θέσεις δεν παίρνουν ούτε οι μεγάλες δυνάμεις) απέσυρε από τα νησιά και όπλα ρωσικής κατασκευής χωρίς να τα αντικαταστήσει με άλλα, βάζοντας σε ρόλο τρόλ τους ανά την Ελλάδα δεκανείς να επισημαίνουν πόσο καλά έκανε. Και ετοιμάζεται να δεχθεί στον πολιτικό διάλογο που άρχισε με την Τουρκία την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών.

Το ίδιο απόλυτη ήταν η στάση του στο μεσανατολικό, όπου και εκεί καλώς έκανε και καταδίκασε την απάνθρωπη επίθεση της Χαμάς αλλά δεν χρειαζόταν περισσότερα. Αν δε, δεν αντιδρούσε η διεθνής κοινότητα και αποδεχόταν την εθνοκάθαρση των παλαιστινίων από τους Ισραηλινούς στη Γάζα ο Μητσοτάκης ήταν διατεθειμένος να δεχθεί στην Ελλάδα μερικές εκατοντάδες χιλιάδες εκτοπισμένων από την πατρίδα τους παλαιστινίων.

Η στάση του κ. Μητσοτάκη έδρασε αρνητικά στο συλλογικό αραβικό υποσυνείδητο το οποίο λειτουργούσε θετικά προς την Ελλάδα. ¨Ένα υποσυνείδητο που διαμορφώθηκε εδώ και αιώνες λόγω της σχέσης της Ελλάδας με την περιοχή από την εποχή του Μίνωα.

Η επομένη ημέρα του πολέμου στη Γάζα θα επαναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στην περιοχή και θα αμφισβητήσει παλαιές βεβαιότητες.

Οι συνεργασίες που διαμορφώθηκαν θα αμφισβητηθούν ή δεν θα μπορέσουν να λειτουργήσουν. Η παρουσία Κίνας και Ρωσίας δεν μπορεί να παραβλεφθεί και ένα νέο κλίμα στις αραβικές χώρες που αμφισβητεί και την πολιτική εντιμότητα και την δυνατότητα των ΗΠΑ να κυριαρχήσουν θα καθορίσει τις επιλογές τους.

Στον κ. Μητσοτάκη πρέπει να γίνει σαφές πως η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες και δεν είναι δεδομένη κανενός.

 

 

How Erdogan’s Actions Challenge US Authority And Reshape Middle East Alliances

0

Recep Tayyip Erdogan is no Saladin Ayyubi. Last week, Turkey’s President inaugurated the Saladin Mosque in Diyarbakir, emphasizing his admiration for the historic figure. Saladin, a Kurd, famously defeated the Crusading armies, diminishing the West’s influence in the Middle East. Although Erdogan’s actions are not consistent with Saladin’s legacy, they undermine US authority in the region more than any other single leader. Erdogan’s influence extends beyond Turkey’s borders, as his actions serve as an example for other US allies in the region, which are increasingly borrowing from his playbook.

Erdogan’s Saladin Comparison

Previously, Erdogan had identified himself with Saladin and his soldiers, and ruling AK Party officials have openly compared him to the legendary Muslim leader. However, his outsized role in diminishing US power comes from his example to other US allies, not his connection to Saladin.

Saladin was a respected leader, even among his enemies. Dante Alighieri, in his Divine Comedy, placed Saladin, as the only Muslim figure in his imagined heaven. The legendary Muslim leader and military strategist united Muslim forces during the Crusades. In 1187, he achieved a significant victory at the Battle of Hattin, leading to the recapture of Jerusalem from the Crusaders. Saladin was known not only for his military prowess but also for his chivalry and just treatment of his enemies.

Contrasting Erdogan and Saladin 

Erdogan’s admiration for Saladin is apparent, but their approaches differ significantly. Saladin was a unifying figure, known for his chivalry and diplomacy. In contrast, Erdogan is often seen as a divisive and pragmatic leader, prioritizing his own political preservation over any ideology.

Erdogan’s actions in the Middle East have not consistently aligned with any one ideology, making his true beliefs unclear.

For instance, in 2003, he tried very hard but failed to persuade the Turkish parliament to approve the US invasion of Iraq.

In the later stages of his leadership, Erdogan has collaborated with Russia in Syria, even when it conflicts with his professed Islamist ideology. In 2016, he helped Moscow clear Aleppo of Islamist rebels, dealing a decisive blow to the Islamist anti-Assad opposition’s war efforts.

He has also worked closely with Iran on multiple occasions, despite their differences in Sunni and Shia beliefs. If he were a Sunni Islamist, his cooperation with Iran on various occasions would be incompatible, such as in 2017 when they worked together to end Kurdish rule in Kirkuk for the benefit of Shia forces and the Shia Iraqi government.

Kurdish origins. Furthermore, Saladin was Kurdish. Erdogan, however, especially today, shows no fondness for Kurds, despite past and present support from Kurdish figures. His relationship with Kurds in Turkey and neighboring countries is fraught. Saladin united diverse Muslim groups, while Erdogan’s policies stoke tensions and divisions.

Erdogan’s Influence on Other US Allies

The US faces a dilemma. Erdogan has significantly weakened US authority in the Middle East, yet the US accommodates him, reportedly developing respect, tolerance, and acceptance. He bought the advanced S-400 air defense system from Russia despite protests from NATO allies. Erdogan cooperates more with Russia than NATO members, meeting President Vladimir Putin more frequently than his NATO counterparts.

Erdogan’s defiance of US interests is brazen. He openly expressed his desire for Turkey to join the Shanghai Cooperation Council. He attacked US allies in Syria and possibly targeted a Kurdish military commander in a convoy with US personnel just two weeks ago. His policies conflict with US interests, such as his recent signal to meet with Assad, which would further break the Syrian regime’s diplomatic isolation despite US sanctions.

Although Erdogan’s approach is not ideologically driven and based mainly on leveraging Turkey’s NATO membership against the US, his approach to foreign policy has left a mark on other US allies in the Middle East, causing other Middle Eastern nations to act more indepedently. His assertiveness in challenging US.interests and his ability to do so without severe consequences have served as a blueprint for countries like Saudi Arabia and the United Arab Emirates.

Erdogan’s approach lacks ideology. He leverages Turkey’s NATO membership against the US. His foreign policy has left a mark on other US allies in the Middle East, pushing them to act more independently. Challenging US interests, he faces no harsh consequences. Countries like Saudi Arabia and the United Arab Emirates follow his lead. The irony lies in how Erdogan’s pragmatic tactics inadvertently fuel a drive for independence, akin to Saladin’s challenge against the crusaders.

Erdogan’s anti-US rhetoric fuels tension domestically and in the region. He accuses the US of orchestrating the coup attempt against him. He talks about teaching a lesson to the US in the upcoming presidential and parliamentary elections on May 14.

Erdogan’s approach to foreign policy has left a mark on other US allies in the Middle East. His assertiveness in challenging US. interests and his ability to do so without severe consequences have served as a blueprint for countries like Saudi Arabia and the United Arab Emirates. Saudi and Emirati leaders follow Erdogan’s playbook, collaborating with Russia on oil prices and China on significant political shifts. The UAE also pioneers rapprochement with Syria, despite US objections.. These shifts threaten to reshape alliances and power dynamics in the region, with potential long-term consequences.

Erdogan’s bold defiance is a lesson for US allies and neutral countries alike. The Middle East is becoming more fluid and unpredictable as regional actors feel empowered to pursue their own agendas.

Broader Reasons of Diminishing US power

Three legs stand. To contextualise the broader regional political landscape that Erdogan operates it is important to mention that the US’s fading dominance in the Middle East has multiple causes. First, gradual disengagement from the region began under former President Barack Obama and persists today. This retreat created a vacuum, now filled competitively by Russia, Iran, China, and Turkey.

Betrayal stings. Second, the US’s reckless abandonment of allies in Afghanistan and partial desertion of Kurdish-Arab anti-Islamic State allies in Syria fuels doubt. The US’s support for Ukraine against Russia highlights its preference for involvement outside the Middle East.

Defiance spreads. Third, figures like Erdogan showcase the lack of consequences for defying the US Erdogan joins Viktor Orban of Hungary, Benjamin Netanyahu of Israel, and Emirati and Saudi leadership in this defiance.

Not all unheeding. The Turkish President has limits. Ankara respected US and EU redlines, concerning the most crucial issues, such as S-400 activation and Turkey’s gunboat diplomacy in the Eastern Mediterranean, which aims to sideline other actors seeking to explore oil and gas in the Mediterranean.

Implications for US-Turkey Relationship and Regional Power Dynamics

The dynamic of the US-Turkey relationship has consequences beyond the bilateral ties between Turkey and the United States. Accommodating Erdogan’s actions weakens US influence in the Middle East. The US-Turkey relationship serves as a microcosm of the larger geopolitical shifts occurring in the region.

As more countries in the Middle East start to question their alliances and the value of aligning with the United States, the regional landscape changes shape towards the point of no return.

A new strategy is needed. The United States cannot afford to ignore the growing challenge. Washington must reengage with its regional partners and demonstrate its commitment to their security and prosperity. Through proactive measures, the US can seek a stabilizing role in the region and mitigate the adverse impact of both allies and adversaries.

The Middle East is a battleground. The United States has long played a key role. Now, Turkish President Erdogan is changing the game. He’s shifting the balance of power away from the US. He sets an example for other US allies, who are following his lead.

A New Saladin? A leader who forges an independent path, uniting the region beyond divisions, corruption, and autocracy is essential. Saladin inspires, but as shown, Erdogan falls short.

Follow me on Twitter or LinkedIn. Check out my website or some of my other work here.

A well-versed journalist and analyst, I cut through the complexity of Turkey, the Middle East, and their global relationships.

forbes.com

The First Computer – The Secrets of this Ancient Greek Machine Are Now Revealed

0

If you happened to catch the latest Indiana Jones action film, Indiana Jones and the Dial of Destiny, that was released earlier this year, you were introduced to the Antikythera Mechanism, one of history’s most perplexing anachronisms – an object that shouldn’t exist in the time period in which it existed.

Source: Pinterest

The filmmakers of Indiana Jones and the Dial of Destiny took plenty of creative license with their depiction of the Antikythera Mechanism, which they refer to as the Dial of Destiny. It may or may not have been built by Archimedes, and it definitely isn’t a time machine. Thanks to new analysis of the mysterious object, researchers are now confident they know what it was used for.

An Accidental Discovery

On May 17, 1901, sponge divers off the coast of the Greek island of Antikythera, located in the Aegean Sea, were poking around a previously undiscovered shipwreck on the seafloor when they made a number of significant finds.

Source: Pixabay/Richard Chapman

The first item recovered from the ancient shipwreck was a portion of a bronze statue. Spirydon Stais, a Greek historian and politician, knew instantly that this was no ordinary shipwreck. He arranged for an underwater excavation at the site.

Finding the Antikythera Mechanism

From the start, the underwater excavations of this ancient shipwreck yielded some stunning finds. Divers recovered gold, silver, and bronze coins along with numerous statues and pieces of pottery. But the importance of these was overshadowed by the next discovery.

Source: Pixabay/Dimitris Vetsikas

Several round, green, encrusted metal pieces were brought to the surface. Upon closer inspection, Stais and his team could tell that the pieces and fragments were interconnected metal gears, much like a piece of modern machinery.

Too Advanced for Its Time

Centuries beneath the waves left the gears corroded and encrusted, and the wooden box that initially housed gears was all but disintegrated. Still, it was clear that the Antikythera Mechanism was an object that was too advanced for its time.

Source: Pinterest/Heritagedaily.com

Based on the shipwreck on which it was found, researchers believed the Antikythera Mechanism was made between 100 and 50 BCE. The most recent data more accurately pinpoints the device to around 65 BCE. How did someone in Ancient Greece build a computer in 65 BCE?

The World’s First Computer

The Antikythera Mechanism is, by definition, an analog computer. The movement of the gears calculated information that the user needed. It appears that the device has a means of importing data into the mechanism. From there, the information can be manipulated based on a scientifically sound mathematical scale to then output the results.

Source: Pinterest

Early on, researchers theorized that the device was used to predict the movement of the Sun and Moon, but the device proved to be more sophisticated than another Greek invention, the astrolabe. Astrolabes were rudimentary navigation tools for measuring the stars. The Antikythera Mechanism could do so much more.

Nothing Else Like It

The Antikythera Mechanism was one-of-a-kind. To date, archaeologists have never found another similar device which adds to the belief that the device is an anachronistic object. Its very existence forces us to take another look at the timeline of human ingenuity.

Source: Pexels

People in the first century BCE shouldn’t have the knowledge to build a computer and yet the Antikythera Mechanism exists. As we will see in a moment, recent research may have unlocked what the device was used for, but it doesn’t explain who made it.

Who Invented the Antikythera Mechanism?

The Antikythera Mechanism must have been invented and built by a genius with advanced knowledge of astronomy, mathematics, science, and mechanics. Recent findings suggest that the machine’s creator also had a deep understanding of the Pythagorean theorem.

Source: Pinterest/CNtraveler.com

Who fits that description? Based on textual evidence and their known bodies of work, researchers have narrowed it down to two possible candidates. Posidonius of Rhodes and Archimedes.

Who Was Posidonius of Rhodes?

Posidonius was a Greek astronomer, philosopher, and geographer who lived from approximately 135 to 51 BCE. Although he was not originally from Rhodes, he spent most of his life there. He made notable contributions to science based on his observations and calculations.

Source: Daily Stoic

His works focused on astronomy and cosmology. Posidonius also studied geography. He calculated the circumference of the Earth and came astonishingly close to the actual circumference. Sadly, most of his writings have been lost, so if his work included building the Antikythera Mechanism, we have no evidence to prove it.

Archimedes: A Genius Scientist and Inventor

A Greek engineer, inventor, mathematician, and physicist, Archimedes lived on the island of Sicily in the 3rd century BCE. Considered one of the greatest scientists of antiquity, Archimedes invented the Archimedean screw for raising ground water. And he calculated pi for us.

Source: Pinterest/Sciencebuddies.org

There are intriguing references to two machines that could be the Antikythera Mechanism in ancient texts and manuscripts penned by Cicero in 51 BCE. In his writings, he gives credit to Archimedes for inventing both devices.

An Incomplete Find

The Aegean Sea was not kind to the Antikythera Mechanism. When it was discovered, the device was in pieces. Lots of pieces. To date, 82 fragments and pieces from the mysterious object have been found. But it remains an incomplete find.

Source: ResearchGate

Those 82 fragments from the Antikythera Mechanism represent only about one-third of the original device. Without all the pieces and without an intact model, researchers weren’t sure how the fragments went together and what the device was used for.

Studying the Device with Modern Technology

Using 3D x-ray scanners and digital imaging technology, present-day researchers have gleaned new information from the fragments of the Antikythera Mechanism. The high-resolution images were enhanced to allow researchers to see the inscriptions on the fragments more clearly.

Source: HistorySkills

It turns out that reading the manual did make it easier to understand the device. New images showed the Sun and the Moon as well as markings coinciding with the zodiac and solar calendars. From this information, researchers have been able to reverse engineer the missing parts of the Antikythera Mechanism.

Putting the Pieces Back Together

Based on the information they learned from the latest analysis, researchers have been able to create a computerized model of the Antikythera Mechanism. For the first time, researchers have been about to create a model that conforms to the known evidence and fits the description on the device.

Source: Pinterest/Plurdledgabblebotchits.tumblr

The computerized model of the Antikythera Mechanism can now give researchers a more accurate look at the ancient device. For the first time, researchers have been able to understand what the device could do. What they discovered is astounding.

More Than a Simple Calculator

The Antikythera Mechanism was capable of doing complex astronomical calculations. It could predict the movements of the Sun and Moon and determine the cycles of Venus and Saturn, along with the other known planets.

Source: Pinterest/Art.com

In addition, the Antikythera Mechanism could accurately replicate the irregular movement of the Moon. The elliptical orbit of the Moon around the Earth causes the Moon’s motions to be erratic. But the machine could calculate the movement by using two superimposed gears with one gear slightly off center.

The Next Step

The next step is for the team of researchers to reconstruct the bronze gears that have been found and fabricate the rest of them. According to the computer model, the Antikythera Mechanism most likely had 37 gear wheels. At this point, seven of the gears are still hypothetical.

Source: Pinterest

Based on the latest analysis and the computerized model, however, researchers are fairly confident they know the correct configurations of the unknown gears. As the head of the research group, Mike Edmunds of Cardiff University, noted, “The design is beautiful, the astronomy is exactly right.”

An Unassuming Machine

The new reconstruction of the Antikythera Mechanism will attempt to duplicate the original device. It is believed that the device was housed in a wooden box approximately the size of a shoebox. It had a series of dials on the outside of the box which allowed for the input of data.

Source: Pinterest/cacm.acm.org

The heart of the computer was inside the box. The complex assembly of hand-cut, polished bronze gears moved in response to the dials to calculate the positions of celestial bodies. The device could even show the future positioning of the Sun, Moon, and planets.

Any Chosen Date

By manipulating the dials, the Antikythera Mechanism could determine the positions of celestial bodies on any chosen date. This information might give the Greeks the upper hand in upcoming battles or voyages. It has also been proven that the Antikythera Mechanism was used to determine the dates of upcoming solar and lunar eclipses.

Source: Pinterest

The mathematics and engineering required to do just one of these calculations is staggering. It boggles the mind that someone in antiquity, without the use of computers, could make one single device capable of doing all these complex calculations. The Antikythera Mechanism was so advanced that no other comparable machines were created for another century.

Isabella Thornton

About Author / 

Isabella Thornton – Unearther of Forgotten Stories Isabella is an accomplished writer and dedicated researcher with an insatiable curiosity for unearthing hidden historical gems. Her writings shed light on overlooked individuals and events, adding depth to the tapestry of history. Isabella’s commitment to authenticity and her storytelling prowess make her a true historian through words.

historyenhanced.com

Why the US needs this war in Gaza

0

 

A summit by the Organization of Islamic Cooperation (OIC) resulted in a blanket condemnation of Israel, but lacked substantive solutions. The summit was sabotaged by Saudi Arabia, UAE, Bahrain, and Morocco, who recently normalized relations with Israel. These countries block significant actions due to extensive U.S. influence and future geopolitical calculations, causing disappointment among the international Muslim community.

By Pepe Escobar

Photo Credit: The Cradle

After all, the Arab street – even while repressed in their home nations – has pulsed with protests expressing ferocious rage against Israel’s wholesale massacre of Palestinians in the Gaza Strip.

Arab leaders were forced to take some sort of action beyond suspending a few ambassadorships with Israel, and called for a special Organization of Islamic Cooperation (OIC) summit to discuss the ongoing Israeli War Against Palestinian Children.

Representatives of 57 Muslim states convened in Riyadh on 11 November to deliver a serious, practical blow against genocidal practitioners and enablers. But in the end, nothing was offered, not even solace.

The OIC’s final statement will always be enshrined in the Gilded Palace of Cowardice. Highlights of the tawdry rhetorical show: we oppose Israel’s “self-defense;” we condemn the attack on Gaza; we ask (who?) not to sell weapons to Israel; we request the kangaroo ICC to “investigate” war crimes; we request a UN resolution condemning Israel.

For the record, that’s the best 57 Muslim-majority countries could drum up in response to this 21st-century genocide.

History, even if written by victors, tends to be unforgiving towards cowards.

The Top Four Cowards, in this instance, are Saudi Arabia, the UAE, Bahrain, and Morrocco – the latter three having normalized relations with Israel under a heavy US hand in 2020. These are the ones that consistently blocked serious measures from being adopted at the OIC summit, such as the Algerian draft proposal for an oil ban on Israel, plus banning the use of Arab airspace to deliver weapons to the occupation state.

Egypt and Jordan – longtime Arab vassals – were also non-committal, as well as Sudan, which is in the middle of a civil war. Turkiye, under Sultan Recep Tayyip Erdogan, once again showed it is all talk and no action; a neo-Ottoman parody of the Texan “all hat, no cattle.”

BRICS or IMEC?

The Top Four Cowards deserve some scrutiny. Bahrain is a lowly vassal hosting a key branch of the US Empire of Bases. Morocco has close relations with Tel Aviv – it sold out quickly after an Israeli promise to recognize Rabat’s claim on Western Sahara. Moreover, Morocco heavily depends on tourism, mainly from the collective west.

Then we have the big dogs, Saudi Arabia and the UAE. Both are stacked to the rafters with American weaponry, and, like Bahrain, also host US military bases. Saudi Crown Prince Mohammad bin Salman (MbS) and his old mentor, Emirati ruler Mohammad bin Zayed (MbZ), do factor in the threat of color revolutions tearing through their regal domains if they deviate too much from the accepted imperial script.

But in a few weeks, starting on 1 January, 2024, under a Russian presidency, both Riyadh and Abu Dhabi will expand their horizons big-time by officially becoming members of the BRICS 11.

Saudi Arabia and UAE were only admitted into the expanded BRICS because of careful geopolitical and geoeconomic calculations by the Russia-China strategic partnership.

Along with Iran – which happens to have its own strategic partnership with both Russia and China – Riyadh and Abu Dhabi are supposed to reinforce the energy clout of the BRICS sphere and be key players, further on down the road, in the de-dollarization drive whose ultimate aim is to bypass the petrodollar.

Yet, at the same time, Riyadh and Abu Dhabi also stand to benefit immensely from the not-so-secret 1963 plan to build the Ben Gurion canal, from the Gulf of Aqaba to the Eastern Mediterranean, arriving – what a coincidence – very close to now devastated northern Gaza.

The canal would allow Israel to become a key energy transit hub, dislodging Egypt’s Suez Canal, and that happens to dovetail nicely with Israel’s role as the de facto key node in the latest chapter of the War of Economic Corridors: the US-concocted India-MidEast Corridor (IMEC).

IMEC is a quite perverse acronym, as is the whole logic behind this fantastical corridor, which is to position international law-breaking Israel as a critical trade hub and even energy provider between Europe, part of the Arab world, and India.

That was also the logic behind Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu’s UN charade in September, where he flashed the whole “international community” a map of the “New Middle East” in which Palestine had been totally erased.

All of the above assumes that IMEC and the Ben Gurion Canal will be built – which is not a given by any realistic standards.

Back to the vote at the OIC, US minions Egypt and Jordan – two countries on Israel’s western and eastern borders, respectively – were in the toughest position of them all. The occupation state wished to push approximately 4.5 million Palestinians into their borders for good. But Cairo and Amman, also awash in US weapons and financially bankrupt as they come, would never survive US sanctions if they lean too unacceptably towards Palestine.

So, in the end, too many Muslim states choosing humiliation over righteousness were thinking in very narrow, pragmatic, national interest terms. Geopolitics is pitiless. It is all about natural resources and markets. If you don’t have one, you need the other, and if you have none, a Hegemon dictates what you’re allowed to have.

The Arab and Muslim street – and the Global Majority – may rightfully feel dejected when they see how these “leaders” are not ready to turn the Islamic world into a real power pole within emerging multipolarity.

It wouldn’t happen any other way. Many key Arab states are not Sovereign entities. They are all boxed in, victims of a vassal mentality. They’re not ready – yet – for their close-up facing History. And sadly, they still remain hostage to their own “century of humiliation.”

The humiliating coup de grace was dispatched by none other than the Tel Aviv genocidal maniac himself: he threatened everyone in the Arab world if they don’t shut up – which they already did.

Of course, there are very important Arab and Muslim brave-hearts in Iran, Syria, Palestine, Iraq, Lebanon, and Yemen. While not a majority by any means, these Resistance actors reflect the sentiment on the Street like no other. And with Israel’s war expanding each day, their regional and global clout is set to increase immeasurably, just as in all of the Hegemon’s other regional wars.

Strangling a new century in the cradle

The catastrophic debacle of Project Ukraine and the revival of an intractable West Asian war are deeply intertwined.

Beyond the fog of Washington’s “worry” about Tel Aviv’s genocidal rampage, the crucial fact is that we are right in the thick of a war against BRICS 11.

The Empire does not do strategy; at best, it does tactical business plans on the fly. There are two immediate tactics in play: a US Armada deployed in the Eastern Mediterranean – in a failed effort to intimidate Resistance Axis behemoths Iran and Hezbollah – and a possible Milei election in Argentina tied to his avowed promise to break Brazil-Argentina relations.

So this is a simultaneous attack on BRICS 11 on two fronts: West Asia and South America. There will be no American efforts spared to prevent BRICS 11 from getting close to OPEC+. A key aim is to instill fear in Riyadh and Abu Dhabi – as confirmed by Persian Gulf business sources.

Even vassal leaders at the OIC show would have been aware that we are now deep into The Empire Strikes Back. That also largely explains their cowardice.

They know that for the Hegemon, multipolarity equals “chaos,” unipolarity equals “order,” and malign actors equal “autocrats” – such as the new Russian-Chinese-Iranian “Axis of Evil” and anyone, especially vassals, that opposes the “rules-based international order.”

And that brings us to a tale of two ceasefires. Tens of millions across the Global Majority are asking why the Hegemon is desperate for a ceasefire in Ukraine while flatly refusing a ceasefire in Palestine.

Freezing Project Ukraine preserves the Ghost of Hegemony just a little bit longer. Let’s assume Moscow would take the bait (it won’t). But to freeze Ukraine in Europe, the Hegemon will need an Israeli win in Gaza – perhaps at any and all costs – to maintain even a vestige of its former glory.

But can Israel achieve victory any more than Ukraine can? Tel Aviv may have already lost the war on 7 October as it can never regain its facade of invincibility. And if this transforms into a regional war that Israel loses, the US will lose its Arab vassals overnight, who today have a Chinese and Russian option waiting in the wings.

The Roar of the Street is getting louder – demanding that the Biden administration, now seen as complicit with Tel Aviv, halt the Israeli genocide that may lead to a World War. But Washington will not comply. Wars in Europe and West Asia may be its last chance (it will lose) to subvert the emergence of a prosperous, connected, peaceful Eurasia Century.

Click Here ToGet Our FREE Newsletter No Advertising – No Government Grants – This Is Independent Media

Views expressed in this article are solely those of the author and do not necessarily reflect the opinions of Information Clearing House.

informationclearinghouse.blog

Κ. Χολέβας: με συνεχή πίεση προς την Αλβανία θα βοηθήσουμε τους βορειοηπειρώτες

0

Στις 22 Νοεμβρίου η ιστορική μνήμη φέρνει στον νου μας την Κορυτσά και τον Ελληνισμό της Βορείου Ηπείρου. Τέτοια ημέρα του 1940 ο Ελληνικός Στρατός εισήλθε θριαμβευτής στην Κορυτσά και οι καμπάνες χτυπούσαν πανηγυρικά σε όλη την Ελλάδα. Οι κάτοικοι της πόλης υποδέχθηκαν τον Στρατό μας με πολυάριθμες ελληνικές σημαίες. Σήμερα οι αλβανικές κυβερνήσεις αρνούνται την ύπαρξη Ελλήνων στην Κορυτσά.

Η απογραφή πληθυσμού, εθνικών και θρησκευτικών κοινοτήτων, που διοργανώνει από τις 14 Σεπτεμβρίου η αλβανική κυβέρνηση έχει καταγγελθεί από την οργάνωση ΟΜΟΝΟΙΑ της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας ως διαβλητή. Οι απογραφείς ρωτούν την εθνική καταγωγή μόνο στις περιοχές, τις οποίες και τώρα και επί κομμουνιστικού καθεστώτος οι Αλβανοί ιθύνοντες χαρακτηρίζουν ως «μειονοτικές». Αυτός ο αυθαίρετος προσδιορισμός πρέπει να καταργηθεί. Οι  Βορειοηπειρώτες που έλαβαν ήδη ελληνική υπηκοότητα -παράλληλα με την αλβανική – πλησιάζουν τις 300.000. Η διαβλητή απογραφή προφανώς θα δείξει πολύ μικρότερο αριθμό Ελλήνων. Είναι σκόπιμη ενέργεια για να διατηρείται ο αριθμός των 60.000, τον οποίο είχε καθορίσει ως αποδεκτό το καθεστώς των κομμουνιστών Χότζα και Αλία.

Η φυλάκιση του εκλεγμένου Δημάρχου Χειμάρρας Φρέντυ Μπελέρη είναι  μία διάσταση του προβλήματος. Σημαντική βεβαίως με πολιτικές, νομικές και ανθρωπιστικές προεκτάσεις. Αλλά η μεγάλη εικόνα περιλαμβάνει και άλλα προβλήματα. Την πλαστή απογραφή, την καταπάτηση περιουσιών, την προπαγάνδα για τα δικαιώματα των Τσάμηδων – απογόνων των συνεργατών των Ναζί, τις θεωρίες περί Μεγάλης Αλβανίας κ.ά.

Με αφορμή  την κράτηση του Μπελέρη και τη δίωξη κατά του συνεργάτη του Π. Κοκκαβέση η Ελληνική Κυβέρνηση προχώρησε σε ένα μέτρο πίεσης, το οποίο αξίζει να σχολιασθεί ως θετικό. Συγκεκριμένα η Αθήνα αρνήθηκε να υπογράψει την κοινή επιστολή των 27 κρατών – μελών της Ε.Ε. προς την Αλβανία για το άνοιγμα της πρώτης δέσμης προενταξιακών κεφαλαίων.

Η πρώτη δέσμη για τα ζητήματα που πρέπει να επιλύσει κάθε υποψήφια χώρα περιλαμβάνει πέντε κεφάλαια, τα οποία αφορούν:

Πρώτον, τη δικαστική εξουσία και τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Δεύτερον, το κράτος δικαίου, την ελευθερία και την ασφάλεια.

Τρίτον, τις δημόσιες προμήθειες.

Τέταρτον, τις στατιστικές.

Πέμπτον, τον οικονομικό έλεγχο.

Επί πλέον πρέπει να πιέσουμε για την εκ νέου διενέργεια της απογραφής στις περιοχές της μειονότητας με τάμπλετ, τα οποία θα λειτουργούν σωστά και θα καταγράφουν εθνική και θρησκευτική ταυτότητα σε όλες τις περιοχές. Μέχρι τώρα οι καταγγελίες αναφέρουν ότι τα τάμπλετ δεν περιλάμβαναν  κρίσιμες ερωτήσεις σε περιοχές όπως η πόλη του Αργυροκάστρου, η Κορυτσά κ.ά. Ας σταματήσουν τα παιγνίδια εις βάρος του Ελληνισμού. Η Κυβέρνηση μπορεί και πρέπει  να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση προς τα Τίρανα.

Μιλώντας για την απελευθέρωση της Κορυτσάς καλό είναι να θυμόμαστε και τη σημαντική παρουσία Βλαχοφώνων Ελλήνων στην πόλη και στην ευρύτερη περιοχή. Η Μοσχόπολη, νυν Βοσκοπόγιε, υπήρξε κατά τον 18ο αιώνα η πνευματική και εκπαιδευτική Ακρόπολη του υποδούλου Ελληνισμού με σχολεία, ναούς, τυπογραφεία. Σχεδόν όλοι οι κάτοικοι ήσαν Βλάχοι με ελληνική συνείδηση και Ορθόδοξη πίστη. Ας ενθαρρύνουμε και σήμερα τους Βλάχους της Βορείου Ηπείρου να αναδείξουν την ιστορία τους και τη ελληνικότητά τους.

Η κυβέρνηση έδωσε ήδη ένα εύγλωττο μήνυμα προς τα Τίρανα. Ελπίζω η πίεση να συνεχισθεί.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 18.11.2023

ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ; ΑΤΥΧΗΜΑ Ή ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΟ;

1

 

Α’ ΜΕΡΟΣ

*Του Πάρι Θασίτη, Δικηγόρου

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Στο παρόν άρθρο θα επιχειρήσουμε να σκιαγραφήσουμε τα γεγονότα που οδήγησαν στην Μικρασιατική Εκστρατεία αρχικά και εν συνεχεία στην Μικρασιατική Καταστροφή. Κλείνουμε 100 χρόνια από την ήττα του Ελλάδας στην Μικρά Ασία και την συνεπακόλουθη απώλεια ενός μεγάλου κέντρου του εξωχώριου και παροικιακού ελληνισμού. Και όμως, ελάχιστες εκδηλώσεις λαμβάνουν χώρα, ελάχιστες αναφορές γίνονται, σε ένα τοπίο τη σήμερον ημέρα που μοιάζει εκρηκτικό και εν πολλοίς πολεμικό. Δύο περιφέρειες που έπαιξαν εν τέλει καθοριστικό ρόλο στην μοίρα της Ελλάδας, η Ευρασία (Ουκρανία-Ρωσία) και η Τουρκία, ξαναέρχονται στο προσκήνιο. Η μεν Ουκρανία θέατρο για άλλη μια φορά μιας παγκόσμιας αναμέτρησης, έρχεται να επισφραγίσει τον ολοσχερή αποκλεισμό της χώρας μας διπλωματικά και οικονομικά. Η δε Τουρκία, αξιοποιώντας την θέση της, αλλά κυριότερα το δικό μας έλλειμμα ηγεσίας, επιχειρεί να μας δορυφοροποιήσει αν όχι εξαλείψει στον δικό της δρόμο προς μια θέση περιφερειακής υπερδύναμης.

Γράφουμε αυτήν την σειρά άρθρων, για να ενημερώσουμε το κοινό σχετικά με άγνωστες πτυχές της Μικρασιατικής εκστρατείας και κυρίως για το παρασκηνιακό διπλωματικό κομμάτι. Παράλληλα για να δείξουμε πως καμία καταστροφή δεν είναι νομοτελειακή. Ο ρόλος της Μνήμης εξυπηρετεί σε αυτό ακριβώς: την μη επανάληψη των μεγάλων ιστορικών λαθών (ή καλύτερα εγκλημάτων του παρελθόντος) και την κινητοποίηση μας, γύρω από τα πραγματικά και ρεαλιστικά ιστορικά δίκαια και όχι ανεδαφικές παγίδες.

Τι ήταν εν τέλει η Μικρασιατική Εκστρατεία; Πώς και για ποιο λόγο επιχειρήθηκε μία τέτοια άκρως επικίνδυνη ενέργεια; Χρήσιμες πηγές θα αποτελέσουν το πρόσφατα εκδοθέν βιβλίο του γνωστού και αμφιλεγόμενου Heinz Richter, Ο ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 1919-1922 και η Διδώ Σωτηρίου με το άγνωστο στο ευρύ κοινό βιβλίο της, Η Μικρασιατική Καταστροφή και η στρατηγική του ιμπεριαλισμού στην Ανατολική Μεσόγειο, που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1975.

1) ΤΑ ΠΡΟΕΟΡΤΙΑ: Η ΑΝΑΚΩΧΗ ΤΟΥ 1918

1918 η Συνθήκη του Μούδρου

 

I) Πρόλογος: Οι διεκδικήσεις των Συμμάχων και της Ελλάδας πριν την Ανακωχή του 1918

i) Η Ελλάδα: Πρώτη μεταξύ ίσων;

Η νικηφόρα Ελλάδα των Βαλκανικών Πολέμων κατόρθωσε μέχρι το 1913, να αυξήσει την έκτασή της κατά 68% και τον πληθυσμό της κατά 67%, σε βάρος της έως τότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αλλά και των επεκτατικών σχεδίων της Βουλγαρίας. Ενώ το 1914, η χώρα ήταν εν πολλοίς απροετοίμαστη στο σκηνικό που διαγράφονταν, της πρώτης παγκόσμιας αναμέτρησης-του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το που θα ανήκε η Ελλάδα, εξαρτιόταν σε σημαντικό βαθμό από το ποιο στρατόπεδο θα επέλεγε ο Σουλτάνος. Οι ταπεινώσεις που είχε υποστεί σε σημαντικό βαθμό η Οθωμανική Αυτοκρατορία από τους Βρετανούς και τους Γάλλους, στην Αίγυπτο, την Κύπρο, τελευταία στην Λιβύη (με τους Ιταλούς) την ωθούσε χρόνια στην αγκαλιά του Κάιζερ. Από κάποιο τακτικό λάθος του Winston Churchill, Υπουργού Ναυτικών- που το καλοκαίρι του 1914, κατάσχεσε τα προπληρωμένα σκάφη που είχε παραγγείλει ο Σουλτάνος για το Πολεμικό Ναυτικό του- έστρεψε την κοινή γνώμη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εναντίον της Αντάντ. Στις 28 Οκτωβρίου του 1914, οι Οθωμανοί μπαίνουν στον πόλεμο στο πλευρό της Τριμερούς Συμμαχίας (Γερμανία, Αυστροουγγαρία και Ιταλία-αργότερα βέβαια η Ιταλία αποχωρεί και την θέση της παίρνουν οι Βουλγαρία και Οθωμανική Αυτοκρατορία).

Η πρόσδεση της Ελλάδας στο πλευρό της Αντάντ ήταν αρκετά πιο σύνθετη. Αρχικά στο ελληνικό Βασίλειο υπήρχε πόλεμος επιρροών μεταξύ του γερμανοτραφούς Βασιλιά Κωνσταντίνου (παντρεμένου με την κόρη του Κάιζερ, Σοφία) και των δικτύων επιρροής και εξαγοράς της Αντάντ που στο πρόσωπο του Πρωθυπουργού Βενιζέλου είχαν βρει τον πιο ικανό εκπρόσωπό τους. Από την άλλη όμως υπήρχε και το ζήτημα των αλύτρωτων Ελλήνων της Μικράς Ασίας και του Πόντου, που έφταναν ένα 15-20% του οθωμανικού πληθυσμού, συγκεντρωμένου κυρίως στα παράλια της Αυτοκρατορίας. Ουκ ολίγες φορές υπήρξαν αντικείμενο διωγμών από τις οθωμανικές αρχές οι οποίες έβλεπαν πλέον εχθρικά κάθε  ξένο στοιχείο με επιρροή και δύναμη στο εσωτερικό της χώρας. Η Μεγάλη Ιδέα ήταν ένα κράμα πόθων απελευθέρωσης των αλύτρωτων Ελλήνων από τα δεσμά του Σουλτάνου, από την άλλη ήταν και μια ανεδαφική εν πολλοίς ιδεολογία χωρίς αντίκρισμα σε μια Ελλάδα εξαρτημένη και χρεωμένη μέχρι το λαιμό.

ii) Οι εξαντλητικές διαπραγματεύσεις…

Εκεί ήταν που ξεκινούσαν τα ατέλειωτα παζάρια και τα μεγάλα ζόρια για τις υποθέσεις της χώρας. Αρχικά η Ιταλία (και χωρίς η Ελλάδα να το γνωρίζει) απαιτούσε όλα τα παράλια της Δαλματίας, μέχρι την Αλβανία, καθώς και τα βιλαέτια του Ικονίου και του Αϊδινίου, σαν όρο εισόδου της στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ. Με την Συμφωνία του Λονδίνου, τον Απρίλιο του 1915, η Ιταλία έλαβε αόριστες υποσχέσεις σχετικά με εδαφικές παραχωρήσεις στην Μικρά Ασία (ζητούσε εδάφη μέχρι τις ακτές της Λέσβου) ενώ κατοχύρωσε υπέρ της τη Λιβύη, τα Δωδεκάνησα και τις Δαλματικές Ακτές. Ακολούθως με την Συμφωνία Sykes- Picot, το 1916, μοιράστηκαν όλα τα εδάφη της Οθωμανικής Μέσης Ανατολής, καθώς και το Ικόνιο, μεταξύ Βρετανίας και Γαλλίας, εξέλιξη που ενόχλησε την Ιταλία.  Η Ιταλία έρχεται σε συμφωνία με την Γαλλία τον Απρίλιο του 1917, οπότε και οριοθετούνται οι μελλοντικές κτήσεις τους στην Μικρά Ασία, με το σαντζάκι της Σμύρνης να μην κατοχυρώνεται σε κάποιον άμεσα. Ωστόσο δύο αστάθμητοι παράγοντες εισέρχονται βάναυσα στο διεθνές στερέωμα. Αφενός η Ρωσία καταρρέει με την επανάσταση των Μπολσεβίκων και την ανατροπή του Τσάρου και κατά συνέπεια όλες οι δεσμεύσεις μεταξύ της Βρετανίας, Γαλλίας και Ρωσίας ακυρώνονται. Αφετέρου εισέρχονται ορμητικά από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού οι ΗΠΑ, με τα περίφημα 14 Σημεία του Προέδρου Wilson. Νέοι παίχτες και νέες κοινωνικές δυνάμεις, βυθίζουν στην αβεβαιότητα τα Συμμαχικά επιτελεία. Μέχρι και την Συνθηκολόγηση του Σουλτάνου στο Μούδρο της Λήμνου στα τέλη Οκτωβρίου του 1918 (31/10), οι εναπομείναντες Σύμμαχοι, δεν είχαν ένα σαφές σχέδιο διανομής των ιματίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στους δε όρους παράδοσης της Αυτοκρατορίας, κυρίαρχο ρόλο ήθελε να παίξει η Βρετανία, η οποία ναι μεν ζητούσε την αποστράτευση των εφέδρων του Οθωμανικού Στρατού, ωστόσο επέτρεπε την παρουσία στρατευμάτων στην Κιλικία, μελλοντική επαρχία της Γαλλίας. Η Ανακωχή του Μούδρου έμοιαζε περισσότερο συνθήκη Ειρήνης παρά με απλή Ανακωχή. Αυτό γιατί το σχέδιο της Συμφωνίας, επέβαλλε  την απώλεια όλων των εδαφών της πάλαι ποτέ Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με εξαίρεση τον στενό πυρήνα της Ανατολίας, με τα δυτικά και βόρεια παράλια να μην ορίζεται κάτι σαφές, ενώ τα στενά και η Πόλη κατελήφθησαν από συμμαχικά στρατεύματα. Ωστόσο δεν υπήρχε ίχνος στην συμφωνία για τις ευθύνες των Νεοτούρκων, ενώ ορθά ο Richter επισημαίνει πως η συμπεριφορά των Συμμάχων ήταν ιδιαίτερα ευμενής προς τους Οθωμανούς-κύριο ενδιαφέρον τους ήταν η ανακοπή των Σοβιετικών όχι η τιμωρία των εγκληματιών[1] Νεότουρκων. Η συγκεκριμένη Συνθήκη πρόσφερε μια εύλογη μεταβατική περίοδο στις οθωμανικές αρχές να πράξουν αυτό που νόμισαν σωστό, ενώ πρόσφερε παράλληλα μεγάλη ανακούφιση, γιατί δεν τέθηκε το θέμα επίσημα του ακρωτηριασμού της χώρας…

II) Οι πρώτες διαπραγματεύσεις για την είσοδο της χώρας στον Πόλεμο

Οι διαπραγματεύσεις για την είσοδο της χώρας στον Πόλεμο ήταν ένα εξίσου σύνθετο κεφάλαιο. Η Ελλάδα ήταν αφενός σε ένα ευαίσθητο σημείο γεωγραφικά, με πολλά παράλληλα προβλήματα να επιλύσει στο εσωτερικό της. Όταν ο πόλεμος ξέσπασε, στις αρχές Αυγούστου του 1914, ο Βενιζέλος υποσχέθηκε στους Συμμάχους μια τακτική δύναμη 250.000 αντρών και άνοιγμα όλων των λιμανιών της στους Βρετανούς και τους Γάλλους. Πρόταση που απορρίφθηκε αμέσως από τον Βρετανό Υπουργό Εξωτερικών Sir Edward Grey, επειδή φοβόταν και δικαίως, ότι αυτομάτως θα έμπαινε και η Οθωμανική Αυτοκρατορία στον πόλεμο.

Ωστόσο, όταν τα δεδομένα άρχισαν να αλλάζουν, στις αρχές του 1915, η πρόταση επανεξετάστηκε. Μετά από πολλές προσπάθειες, η Βρετανία έταξε στην Ελλάδα την απόδοση της Κύπρου καθώς και μια λωρίδα παραλίων στην Μικρά Ασία, εάν η χώρα έμπαινε στον πόλεμο. Ωστόσο το Γενικό Επιτελείο Στρατού ήταν επιφυλακτικό, τόσο λόγω των γερμανόφιλων τάσεων, όσο και λόγω των τεράστιων δυνάμεων που θα απαιτούνταν γι’ αυτή την επιχείρηση. Η πρώτη μεγάλη ρήξη Βασιλιά και Βενιζέλου είναι γεγονός, με τον δεύτερο να παραιτείται. Η κυβέρνηση Γούναρη που ακολούθησε, τον Μάρτιο επικοινωνεί εκ νέου με τους Βρετανούς ζητώντας χειροπιαστά ανταλλάγματα και συγκεκριμένες υποσχέσεις. Οι Σύμμαχοι υποσχέθηκαν βεβιασμένα μόνο το βιλαέτι του Αϊδινίου εάν και εφόσον η Ελλάδα έμπαινε στον πόλεμο. Επειδή και πάλι οι πρεσβευτές της Αντάντ δεν έδιναν συγκεκριμένες υποσχέσεις, η κυβέρνηση Γούναρη επανήλθε θέτοντας όρους: α) ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία όφειλε να διαλυθεί με το πέρας του πολέμου, β) ότι οι Σύμμαχοι εγγράφως θα όριζαν ποιες περιοχές θα λάμβανε η χώρα και γ) οι Σύμμαχοι όφειλαν να ορίσουν τι υλική βοήθεια θα έδιναν και με τι οικονομικούς όρους θα στήριζαν την Ελλάδα. Η Αντάντ απαξίωσε έστω και να απαντήσει στα εύλογα αιτήματα του Γούναρη (Richter, 2020 σσ. 20-46)

Η περίοδος από το 1915, έως τις αρχές του 1917, είναι από τις μελανότερες στην ιστορία της χώρας. Η χώρα διχάστηκε μεταξύ των βασιλοφρόνων και των Βενιζελικών, πάνω στο ζήτημα σε ποιον συνασπισμό θα ανήκει η Ελλάδα και παράλληλα πώς θα ήταν οργανωμένο το μέλλον της. Παράλληλα η Μακεδονία τέθηκε υπό την Κατοχή των Συμμάχων, ενώ ένα άλλο μέρος της Μακεδονίας προσαρτήθηκε στην Βουλγαρία, κίνηση που ευνόησε το περιβάλλον του Βασιλιά και της Γερμανικής Πρεσβείας. Η Ρωσική Επανάσταση από την μια και ο αποκλεισμός από θαλάσσης της χώρας, συντέλεσαν στον εκθρονισμό του Κωνσταντίνου τον Ιούνιο του 1917.

2) ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ «ΕΙΡΗΝΗΣ»

I) Οι πρώτες απόπειρες του Βενιζέλου

Ο ελληνικός τύπος αμέσως μετά την ήττα της Τριμερούς Συμμαχίας, ζητούσε εμφατικά τα αναγκαία «ανταλλάγματα»: Βόρεια Ήπειρο, την Ανατολική Θράκη, τα Δωδεκάνησα, την Δυτική Μικρά Ασία και την Κύπρο. Ωστόσο η προσέγγιση του Arnold Toynbee -αξιωματούχος της Διεύθυνσης Πληροφοριών και μετέπειτα μεγάλος ιστορικός- ήταν η μάλλον κυρίαρχη, ιδού τι έγραφε για τις διεκδικήσεις της Ελλάδας: «Η Ελλάδα- πέραν των τμημάτων της Βόρειας Ηπείρου και των νησιών, τα οποία δικαιωματικά της ανήκουν- θα έπρεπε επίσης να λάβει είτε τμήματα της Θράκης, είτε εδάφη πλησίον της Σμύρνης, στην ενδοχώρα της Ανατολίας. Από γεωγραφικής και πολιτικής απόψεως, η εναλλακτική λύση της Ανατολίας θα ήταν μακράν η πιο ικανοποιητική». Επομένως γι’ αυτόν (και υποθέτουμε μάλλον για σημαντικό τμήμα της ελίτ πληροφοριών και άμυνας της Βρετανίας) η Ελλάδα έπρεπε να μπει σε ορισμένα καλούπια. Η Κύπρος κείτο μακράν, ενώ ο δρόμος προς την Κων/πολη θα ήταν προτιμότερα φραγμένος. Η λύση της Μικράς Ασίας, το πιο στριφνό από κάθε άποψη τμήμα των διεκδικήσεών μας, μπορούσε να δοθεί με την έγκριση της Βρετανίας… Όπως όμως θα δούμε παρακάτω, οι πιο ρεαλιστικές και ασφαλείς διεκδικήσεις μας ήταν αυτές που εμμέσως απέρριπτε η Βρετανία: την Κύπρο, την Ανατολική Θράκη (που την πήραμε, μόνο μετά την Συνθήκη των Σεβρών), την Βόρεια Ήπειρο (που δεν την πήραμε ποτέ) και τα Δωδεκάνησα (που μας δόθηκαν μόλις το 1948).

Ο Βενιζέλος και ενώ ο Πόλεμος δεν είχε λήξει ακόμη, μεταβαίνει στο Παρίσι και το Λονδίνο για διαβουλεύσεις. Η μεν Γαλλία έκανε πως δεν ήξερε κάτι για παραχώρηση της Σμύρνης στην Ελλάδα, η Ιταλία απειλούσε Θεούς και δαίμονες ότι θα έπρεπε αυτή (και βάσει της Συμφωνίας του Αγίου Ιωάννη της Μωραίνης) να λάβει όλη την δυτική Μικρά Ασία, ενώ ακόμη και οι Βρετανοί δεν ήταν τελείως βέβαιοι για την εξέλιξη.

Όσο για τον Βενιζέλο; Το Υπόμνημα που συνέταξε προς τον Βρετανό Πρωθυπουργό David Lloyd George, ήταν στα όρια του ανεδαφικού. Πρότεινε την διεθνοποίηση των Στενών του Βοσπόρου και την τριχοτόμηση της Μικράς Ασίας: α) το μεν ανατολικό κομμάτι της θα αποτελούσε τον πυρήνα του μελλοντικού αρμενικού κράτους (με τον Πόντο μέσα), β) το δυτικό θα ανήκε στην Ελλάδα και γ) το ενδιάμεσο, δίχως πρόσβαση στην θάλασσα θα ανήκε στο νέο τουρκικό κράτος. Φυσικά επρόκειτο για το πιο άγονο κομμάτι της Τουρκίας, το οποίο θα στέγαζε την πλειοψηφία των Μουσουλμάνων. Παρακάτω, ο Βενιζέλος ισχυρίζονταν ότι μελλοντικά θα γίνονταν μια ανταλλαγή πληθυσμών, 800.000 ανθρώπων μεταξύ των δύο κρατών…

Ακόμη χειρότερα, ο Βενιζέλος για να προσεταιριστεί τους Γάλλους, τους υπόσχεται βοήθεια για την καταστολή των Μπολσεβίκων στην Κριμαία, προκειμένου να αποσπάσει την εύνοια της Γαλλίας. Ο Clemenceau, ο σπουδαίος εκείνος «Πατέρας της Νίκης» και Πρωθυπουργός της Γαλλίας, θα στήριζε τις αξιώσεις της Ελλάδας στην Σμύρνη, εάν κάτι τέτοιο πρότεινε η Βρετανία ή οι ΗΠΑ… Ωστόσο στην πράξη ενοχλούνταν από την ιδέα η Ελλάδα να προσαρτήσει την Σμύρνη. Ωστόσο με την άνευ όρων στήριξη της Ελλάδας στην Γαλλία, η χώρα απώλεσε την στήριξη της Ρωσίας, η οποία ήλεγχε το μεγαλύτερο μέρος της Μαύρης Θάλασσας και ένα μέρος του Καυκάσου.

ΙΙ)  Οσμή Πετρελαίου…

Έτσι περιέγραφε το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων η Διδώ Σωτηρίου. Είναι αδύνατον να κατανοήσουμε, έγραφε η Διδώ Σωτηρίου, το μικρασιατικό δράμα, εάν δεν έχει υπόψη του κανείς τις διαμάχες των Συμμάχων της Αντάντ για τα πετρέλαια της Εγγύς Ανατολής. Ο Ψυρούκης ανέφερε σχετικά: «Τα δύο αντιμαχόμενα στρατόπεδα των μονοπωλιακών συγκροτημάτων της Standard Oil και της Royall Dutch Shell, καθοδηγώντας τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Αγγλίας, έδωσαν στα 1919-1922 την σκληρή και αιματηρή μάχη για τα πετρέλαια της Εγγύς Ανατολής…» . Οι επιδιώξεις των ΗΠΑ να αναδειχτούν μέσα από τις στάχτες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και να παίξουν ένα αυτόνομο ρόλο θα φανεί στην συνέχεια. Όσο για τους Γάλλους αισθάνονταν παραγκωνισμένοι από τους Βρετανούς που είχαν μόλις προσαρτήσει το Ιράκ και τα πετρέλαια της Μοσούλης υπό τον έλεγχό τους.

Η Ελλάδα θα λάμβανε λοιπόν τον ρόλο του μικρού Αστυνόμου στην Μικρά Ασία. Όσο για τους Συμμάχους, αυτοί είχαν άλλα θέματα. Αφενός ήταν διασπασμένοι, καθώς δεν μπορούσαν να μοιράσουν ικανοποιητικά τα εδάφη της Μέσης Ανατολής. Αφετέρου τόσο ο πονοκέφαλος που λεγόταν επαναστατική Ρωσία, όσο και ο επαναστατικός αναβρασμός στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, δεν τους άφηναν σε ησυχία. Αποκλειόταν επομένως οποιαδήποτε μεγάλης κλίμακας ενέργεια, μετά τον πόλεμο, όμως δεν είχαν και τις δυνάμεις, ούτε τις δυνατότητες να επιβάλουν τους όρους τους αποτελεσματικά… Εκεί έρχεται λοιπόν η Ελλάδα, να παίξει έναν ρόλο μεγαλύτερο των δυνατοτήτων της και χωρίς μάλιστα την ενεργό συνδρομή των ξένων δυνάμεων… Στο κρίσιμο διάστημα τον διαπραγματεύσεων για την Ειρήνη στο Παρίσι, οι δυνάμεις της Αντάντ αποστρατεύουν το μεγαλύτερο μέρος των δυνάμεών τους, επικαλούμενες έλλειψη πόρων.

III) Η Ελλάδα στην Συνδιάσκεψη για την Ειρήνη

Στις αρχές του Φεβρουαρίου του 1919 συγκλείνεται στο Παρίσι το Ανώτατο Συμμαχικό Συμβούλιο που αποτελείται από 2 εκπροσώπους κάθε χώρας που συμμετείχε στο πλευρό της Αντάντ. Ο Βενιζέλος καταβάλλει την μέγιστη προσπάθεια να προσεταιριστεί τους Συμμάχους και υποβάλλει ξανά προς εξέταση το Υπόμνημα της 30ης Δεκεμβρίου του 1918. Αμέσως συστήνεται από εμπειρογνώμονες η Επιτροπή Ελληνικών Υποθέσεων η οποία θα εξέταζε λεπτομερώς τις ελληνικές διεκδικήσεις και κατά πόσον αυτές συμβάδιζαν με την πραγματικότητα. Η Επιτροπή συνεδρίασε 12 φορές μεταξύ της 12ης Φεβρουαρίου και 21ης Μαρτίου του ίδιου χρόνου. Τα συμπεράσματα ήταν αρνητικά για την ελληνική πλευρά. Οι μεν Βρετανοί και Γάλλοι συμφώνησαν να δοθεί στους Έλληνες ένα τμήμα της Μικράς Ασίας μικρότερο όμως των ελληνικών αξιώσεων, οι δε Ιταλοί ήταν τελείως αρνητικοί, ενώ οι Αμερικανοί διαφωνούσαν με το επιχείρημα ότι ήταν ασύμφορη (και για τους Έλληνες) μια τέτοια αποκοπή της Σμύρνης από την ενδοχώρα. Πέραν τούτου και σύμφωνα με τα δικά τους στοιχεία, η ελληνική παρουσία στην Μικρά Ασία δεν ήταν πλειοψηφική, παρά μόνο στο σαντζάκι της Σμύρνης…

Η βρετανική πλευρά εμφανίζεται ιδιαίτερα θετική προς τα αιτήματα του Βενιζέλου, όμως υπήρχαν και οι πρώτες προειδοποιήσεις. Ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού, sir Henry Wilson έγραφε σχετικά: «Ο Ουίνστον Τσώρτσιλ και γω συνομιλήσαμε για μια ώρα με τον Βενιζέλο και του καταστήσαμε σαφές ότι δεν μπορούσαμε να βοηθήσουμε τους Έλληνες, παρέχοντάς τους χρήματα ή στρατιώτες, ούτε στην Θράκη, ούτε στην Σμύρνη-είχαμε ήδη επωμιστεί ένα τεράστιο βάρος. Τον προειδοποίησα πως οδηγούσε την χώρα του στην καταστροφή, πως επρόκειτο να εμπλακεί σε έναν πολυετή πόλεμο με την Βουλγαρία και την Τουρκία και πως εξαντλούσε τους οικονομικούς του πόρους αλλά και το ανθρώπινο δυναμικό, με υπερβολικούς ρυθμούς, τους οποίους μια μέρα, μια χώρα όπως η Ελλάδα, δεν θα μπορούσε να αντέξει. Εκείνος απάντησε ότι δεν συμφωνούσε με τίποτε από όσα είχα πει.».  Όσο για τους εμπειρογνώμονες της Βρετανικής Αποστολής, Arnold Toynbee και Harold Nicolson, είχαν διατυπώσει τους εξής προβληματισμούς για τις ελληνικές διεκδικήσεις: «(1) Κανένα καθεστώς Εντολής δεν θα είναι σε θέση να διοικήσει αποτελεσματικά την Κων/πολη χωρίς την ύπαρξη μιας επαρκώς μεγάλης γεωγραφικής ζώνης στην ενδοχώρα. Από την άλλη πλευρά, μια μεγάλη γεωγραφική ζώνη θα περιλαμβάνει και ελληνικό πληθυσμό, ενώ παράλληλα, θα αποκόψει την Τουρκία από όλες τις διόδους επικοινωνίας της με τον Μαρμαρά. (2) Δεδομένου ότι έχουμε ταχύτατα αποσύρει τα στρατεύματά μας, και δεδομένου ότι η βρετανική κοινή γνώμη έχει πλέον κουραστεί… θα είναι αδύνατον για εμάς να εξασφαλίσουμε την παρουσία των Ελλήνων στην Σμύρνη. Εννοώ την παραμονή τους εκεί. Προκειμένου να υπερασπιστούν τον εαυτό τους θα χρειαστεί είτε να λάβουν την βοήθεια των Συμμάχων είτε οι Συμμαχικές δυνάμεις να αποφασίσουν να διαμελίσουν ολόκληρο το τμήμα της Τουρκίας στην ευρύτερη περιφέρεια της πόλης και να το μοιράσουν μεταξύ τους. Από την άλλη πλευρά, εάν η Σμύρνη δεν παραχωρηθεί στην Ελλάδα, τότε ο Βενιζέλος θα απομακρυνθεί από την εξουσία. (3) Συνεπώς, όλοι συμφωνούμε ότι αυτός ο γόρδιος δεσμός πρέπει επιτέλους να λυθεί με μια πρόταση που θα αποτελέσει χρυσή τομή. Ας αφήσουμε την Ανατολία στους Τούρκους και ας παραχωρήσουμε μόνο την Ευρωπαϊκή Τουρκία στους Έλληνες…»(Richter, 2020 σ. 72).

Τι βλέπουμε παραπάνω, αν όχι τα αδιέξοδα των συμμαχικών σχεδίων και των ελληνικών αξιώσεων; Οι μεν Henry Wilson και Churchill μιλούν εντελώς ρεαλιστικά και με τα πραγματικά δεδομένα από την σκοπιά της Βρετανίας και πιο συγκεκριμένα από την ελίτ των ενόπλων δυνάμεων και της χάραξης στρατηγικής. Οι δε Toynbee και Nicolson θέτουν πάλι προβληματισμούς οι οποίοι επίσης είναι εύλογοι και τίθενται με ρεαλιστικούς όρους[2]. Δυστυχώς οι συγκεκριμένες προτάσεις δεν συζητήθηκαν επαρκώς. Ανατροπές που είχαν να κάνουν με την Ιταλία και τις διεκδικήσεις της ενάντια στην Γιουγκοσλαβία με αντικείμενο τις Δαλματικές Ακτές, επιφέρουν ρήξη στις σχέσεις των Τεσσάρων της Αντάντ (Γαλλία, Βρετανία, ΗΠΑ και Ιταλία), με τον Ιταλό Πρωθυπουργό Orlando να αποχωρεί από το Παρίσι.

Λίγες μέρες μετά οι Nicolson και Toynbee υποβάλλουν προς εξέταση τρία εναλλακτικά σενάρια σχετικά με το μέλλον της Μικράς Ασίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας: α) Η Ευρωπαϊκή Τουρκία να δοθεί στην Ελλάδα μαζί με την Πόλη και η Ανατολία να τεθεί υπό καθεστώς Εντολής[3]. β) Οι ΗΠΑ να θέσουν υπό Εντολή την Πόλη και τα Στενά με μία ζώνη που θα εκτείνεται μέχρι την Θάλασσα του Μαρμαρά. Η Σμύρνη, το Αϊβαλί και ένα τμήμα της ενδοχώρας να δοθούν στην Ελλάδα, ενώ η υπόλοιπη Τουρκία να τεθεί υπό καθεστώς Εντολής. Τέλος (γ), η «ιταλική λύση» Να ισχύσουν τα όσα γράφονται στην β’ εναλλακτική για την Πόλη και τα Στενά, ενώ η Δυτική Ανατολία να τεθεί υπό ελληνική Εντολή και η υπόλοιπη Τουρκία υπό ιταλική…

Ωστόσο κανένα από τα παραπάνω σενάρια δεν συζητήθηκε, καθώς υπήρξε ανατροπή από την πλευρά της Ιταλίας (πάλι) όταν μαθεύτηκε ότι έστελναν πλοία στην Σμύρνη στις 22/04-05/05/1919 (παλιό-νέο ημερολόγιο). Το γεγονός αυτό εξόργισε τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Wilson ο οποίος άρχισε σταδιακά να συμπαρατάσσεται με την ελληνική πλευρά θέλοντας να τιμωρήσει τους Ιταλούς, χωρίς βεβαίως να έχει πεισθεί ακόμη για τις ελληνικές αξιώσεις.

Η μοίρα της Μικράς Ασίας και του ευρύτερου Ελληνισμού, σφραγίστηκε σε μια διαδοχή μυστικών συναντήσεων μακριά από την γνώση των Ιταλών, οι οποίοι έκαναν τις δικές τους ετοιμασίες για την κατάληψη της εν λόγω περιοχής. Το μέλλον της περιοχής, τέθηκε στο περιθώριο σφοδρότατων συγκρούσεων των Μεγάλων Δυνάμεων, με την Ελλάδα-σχεδόν από σπόντα- να λαμβάνει ένα δώρο-παγίδα. Σε μια κρίσιμη συνάντηση οι Lloyd George, Clemenceau και Wilson είπαν τα εξής ενδιαφέροντα σε διάστημα μόλις 30 δευτερολέπτων:

–Lloyd George: Αναφορικά με το θέμα της Μικράς Ασίας, η άποψή μου παραμένει  η ίδια. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στους Ιταλούς να μας φέρουν προ τετελεσμένων γεγονότων. Οφείλουμε να δώσουμε την συγκατάθεσή μας στους Έλληνες να αποβιβάσουν στρατεύματα στη Σμύρνη.

–Wilson: Το καλύτερο μέσο για να σταματήσουν οι ιταλικές επιχειρήσεις είναι τα χρήματα…

–Lloyd George: Η έλλειψη χρημάτων δεν απέτρεψε ποτέ, ούτε την Τουρκία ούτε καμία άλλη βαλκανική χώρα από το να ξεκινήσει έναν πόλεμο, Η συμβουλή μου είναι να προτείνουμε στο Βενιζέλο να στείλει στρατεύματα στη Σμύρνη. Ας δώσουμε εντολή στους ναυάρχους μας να επιτρέψουν την απόβαση ελληνικών στρατευμάτων σε μια περιοχή όπου ο ελληνικός πληθυσμός κινδυνεύει να σφαγιαστεί.

–Wilson: Γιατί δεν τους προτείνουμε να αποβιβάσουν στρατεύματα εδώ και τώρα; Υπάρχει καμιά αντίρρηση σε αυτό;

–Lloyd George: Όχι, καμία απολύτως.

–George Clemenceau: Ούτε και γω έχω αντίρρηση. Δεν θα έπρεπε όμως να ενημερώσουμε τους Ιταλούς;

–Lloyd George: Όχι δεν θεωρώ πως θα έπρεπε…

Η περίφημη λοιπόν «απελευθέρωση» της Σμύρνης αποφασίστηκε σε αυτήν την συντομότατη συνομιλία. Ήταν τέτοια η βιασύνη τους και η ελαφρότητά τους, που δεν οριοθέτησαν καν την περιοχή δράσης των ελληνικών στρατευμάτων! Ο πρεσβευτής Σακελλαρόπουλος γράφει σχετικά για την αποστολή των στρατευμάτων μας στην Μικρά Ασία, ότι στάλθηκαν «χωρίς μελέτην, χωρίς πραγματικόν ενδιαφέρον δια την Ελλάδα και τους κινδύνους που διέτρεχε, με την επιθυμία απλώς να εξοικονομηθούν εκ των ενόνων αι ανάγκαι της στιγμής…». Όσο για την Γαλλία του Κλεμανσώ, ο Σακελλαρόπουλος καταρρίπτει τον περίφημο «φιλελληνισμό» του: «Αλλ’ η παρουσία μας στην Μικρά Ασία δεν έπαυσε να ενοχλεί τον Κλεμανσό διότι είχε προφανώς πεισθεί ότι η εγκατάστασις θα εγίνετο με θυσίαν γαλλικών συμφερόντων. Τούτο έκαμε ώστε αι εις το Ανώτατον Συμβούλιον παρεμβάσεις του να μην είναι σχεδόν ποτέ, όταν επρόκειτο δια την Μικράν Ασία, ευνοϊκαί δι’ ημάς-αυτό δε τόσον μάλλον όσον την εκεί παρουσία μας εθεώρει ως εξυπηρετούσαν τα βρετανικά συμφέροντα… Υπό τας περιστάσεις αυτάς η αποστολή ελληνικού στρατού εις Σμύρνην είχε δυσμενέστατην γενικώς απήχησιν εις την Δύσιν…» (Σωτηρίου, 1975 σσ. 23-24)

Όσο για τον Στρατηγό Wilson στην ενημέρωση προς τον Βενιζέλο, αναφέρει σχετικά: «Τόνισα με ιδιαίτερη έμφαση πως η εν λόγω αποστολή αποτελούσε καθαρά ελληνικό ζήτημα, πως επρόκειτο να διενεργηθεί υπό ελληνική στρατιωτική διοίκηση, πως υπήρχε κίνδυνος να βρεθεί αντιμέτωπη τόσο με τους Ιταλούς όσο και με τους Τούρκους και πως οι δύο κυβερνήσεις όφειλαν να λάβουν σχετική ειδοποίηση… Φυσικά, συνεχίζω να πιστεύω πως αυτή η απόφαση είναι καθαρή τρέλα». Λίγο μετά από αυτήν την συνάντηση, λαμβάνει χώρα στο γαλλικό Υπουργείο Εξωτερικών, συνάντηση μεταξύ του David Lloyd George και του Βενιζέλου, όπου σύμφωνα με τον τελευταίο, ο Βρετανός Πρωθυπουργός διαβεβαίωσε τον Έλληνα ομόλογό του, πως η παρουσία των ελληνικών στρατευμάτων στην Σμύρνη δεν θα είχε αστυνομικό χαρακτήρα, αλλά αντίθετα θα αποτελούσε ένα βήμα για την ολοσχερή απόδοση της Σμύρνης στους Έλληνες! Σας φαίνεται κάπως παράλογο το συγκεκριμένο σκηνικό; Τελικά τι χαρακτήρα είχε η απόβαση; Αστυνομικό και προσωρινό ή μόνιμο; Κατά πως φαίνεται, η τύχη της χώρας παίζονταν μεταξύ διαφορετικών φραξιών του βρετανικού κατεστημένου. Ο μεν Lloyd George εξυπηρετούσε μια πολιτική μεγάλων ρίσκων και περιπετειών (με το κόστος φυσικά να αφορά άλλους) ενώ το πιο συντηρητικό τμήμα της Βρετανίας προσπαθούσε να αποτρέψει μια τέτοια εκστρατεία, τόσο λόγω των επιπλοκών, όσο και για το ότι δεν ξέρανε πώς να ελέγξουν ένα πιθανά μεγάλο ελληνικό κράτος. Ήταν έτοιμη η Δύση για μια αναγεννημένη Ελληνική Αυτοκρατορία; Επ’ ουδενί. Για την ακρίβεια πέραν των συμφερόντων που στοιχίζονταν πίσω από τον Lloyd George και τον Λόρδο Balfour, κανείς δεν στήριξε ποτέ στα σοβαρά τις ανεδαφικές ελληνικές διεκδικήσεις. Από την ημέρα που αποφασίστηκε η απόβαση, οι Ιταλία, Γαλλία και ΗΠΑ, έκαναν τα πάντα για να υπονομεύσουν την ελληνική προσπάθεια…

1) Εν μέρει εξηγεί ο παραπάνω χάρτης το αδιέξοδο των ελληνικών διεκδικήσεων στην Μικρά Ασία. Η Κατοχή της Σμύρνης, απαιτούσε την παρουσία μιας μόνιμης δύναμης η οποία συστηματικά θα βρίσκονταν σε θέση άμυνας απέναντι στον αφιλόξενο όγκο της Μικράς Ασίας. Η κόκκινη γραμμή στον χάρτη δείχνει την έκταση του μετώπου που αργά ή γρήγορα θα απλώνονταν ο ελληνικός στρατός προκειμένου να αποκρούσει τις επιθέσεις των ατάκτων και παράλληλα τις ελληνικές διεκδικήσεις το 1918…. Η έκταση του μετώπου ξεπερνούσε τα 900 χλμ μέχρι το αποκορύφωμα του πολέμου, το 1921. Αντίθετα η κατοχή της Ανατολικής Θράκης, εξασφάλιζε μόνο πλεονεκτήματα. Οι Οθωμανοί θα περιορίζονταν στην Ασία, χωρίς να μπορούν να αποβιβαστούν άμεσα στην Θράκη, ενώ η Ελλάδα θα επεκτείνονταν άκοπα μέχρι την Μαύρη Θάλασσα. Θα αποκτούσε δηλαδή μία τεράστια γεωπολιτική θέση, η οποία θα της επέτρεπε να παίξει έναν πραγματικά μεγάλο ρόλο αργότερα, μαζί με την προσθήκη της Ίμβρου και της Τενέδου. Είναι τυχαίο που οι εμπειρογνώμονες σαν τον Toynbee ήταν (αρχικά) επιφυλακτικοί με την παράδοση της Ανατολικής Θράκης, η οποία δόθηκε και τελευταία, ενώ ήταν πιο θετικοί με την απόδοση της Σμύρνης; Όσο για την Βόρεια Ήπειρο, ακόμη την ψάχνουμε….

Συνεπώς και ενώ έτσι είχαν τα πράγματα, μία ευρύτερη ασυμφωνία των κέντρων αποφάσεως της Δύσης, πώς βιάστηκε ο Βενιζέλος να δεχτεί μία ασαφή αποστολή, σε ένα επί της ουσίας αχαρτογράφητο πεδίο, αυτό της Μικράς Ασίας; Από τα παραπάνω φαίνεται πως η Ελλάδα έμπλεκε σε έναν νέο αβέβαιο πόλεμο, χωρίς καμία εγγύηση επιτυχίας, βασιζόμενη απλώς στον καλό λόγο του Βρετανού Πρωθυπουργού και με την μεγάλη έχθρα των υπολοίπων τριών Δυνάμεων- τις οποίες απορεί κανείς, πως δεν τις υπολόγισε… Όταν βεβαίως τίποτε δεν είχε αποφασιστεί για τον διαμελισμό της Τουρκίας.

Ωστόσο η ανατροπή φάνηκε μόλις μερικές μέρες μετά την απόβαση, όταν ο Lloyd George έλαβε από τον Λόρδο Balfour ένα υπόμνημα σχετικά με τις διαθέσεις των μουσουλμάνων υπηκόων της Αυτοκρατορίας, ενώ μια αντιπροσωπεία Ινδών μουσουλμάνων, τον προειδοποίησε πως ένας διαμελισμός της Τουρκίας θα προκαλούσε αλυσιδωτές αντιδράσεις… Κατόπιν στις 6/19 Μαϊου τάσσεται εναντίον του διαμελισμού της Τουρκίας (!), ενώ ζητεί να τεθεί όλη η Τουρκία υπό Αμερικανική Εντολή… την ίδια μέρα στέλνει τηλεγράφημα στον Βενιζέλο ζητώντας του να μην αξιώσει τίποτε άλλο πέραν του σαντζακίου της Σμύρνης και του καζά του Αϊβαλίου. Όλα αυτά, ενώ οι Έλληνες είχαν ήδη θέσει υπό κατοχή την Σμύρνη… Η Γαλλία του Κλεμανσό επίσης άρχισε να παίρνει αποστάσεις, λέγοντας πως η παραχώρηση της Σμύρνης θα είχε προσωρινό χαρακτήρα (Richter, 2020 σσ. 84-86)… Τίποτε ωστόσο δεν πτόησε τον Βενιζέλο, ο οποίος μιλούσε για την Ελλάδα «των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών…»!

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Διδώ Σωτηρίου στο ιστορικό πόνημά της για την Μικρασία και τον βρόμικο ρόλο του βρετανικού ιμπεριαλισμού, γράφει πως η Ελλάδα, νικήτρια και αυτή στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κατέληξε μια θλιβερή ουρά της Βρετανίας και ειδικότερα του Lloyd George. Για να καταλάβουμε το μπλέξιμο του όλου εγχειρήματος όχι απλώς δεν εμπόδισε τον Βενιζέλο να αναλάβει το παράτολμο αυτό εγχείρημα-παρά και ενάντια στις αντιρρήσεις της ίδιας του της κυβέρνησης- αλλά βλέποντας πως οι ετοιμασίες καθυστερούσαν, για την επίμαχη απόβαση, ζήτησε από τον Βενιζέλο οργισμένος (!) την επίσπευση των διαδικασιών, πριν οι Σύμμαχοι αλλάξουν γνώμη… Ο δε Βενιζέλος σε τηλεγράφημά του λέει τα ακόλουθα προς τον Συνταγματάρχη Ζαφειρίου:«Σταματήστε εν ανάγκη πάσαν επιβίβασην υγειονομικών σχηματισμών, συζηγαρχιών κλπ. Επιβιβάσατε εντός της σήμερον, εργαζόμενοι και την νύκτα Ευζωνικόν Σύνταγμα και Πυροβολαρχίαν Βολής. Αύριον μέχρι πρωίας απόλυτος ανάγκη αναχωρήσει Μεραρχία… Πάσαν αναβολή δύναται να έχει ολεθρίας συνέπειας για τα εθνικά συμφέροντα»…

Αν η κατάσταση ήταν εκρηκτική πριν την είσοδο της Ελλάδας στην Μικρά Ασία, μετά ήταν σα Γόρδιος Δεσμός. Ήταν και παραμένει πολύ δύσκολο να καταλάβουμε τις κινήσεις των Μεγάλων Δυνάμεων ειδικά της Βρετανίας. Μέσα σε τρεις μήνες από την κατάληψη του Σαντζακίου της Σμύρνης, από μία μεραρχία του Ελληνικού Στρατού, πλέον χρειάζονταν τέσσερις που και πάλι δεν ήταν αρκετές. Ακόμη οι δυνάμεις, πολιτικές και στρατιωτικές, τέθηκαν υπό τον έλεγχο του Ναυάρχου Calthorpe Ύπατου Αρμοστή της Κων/πολης. Κάθε φορά που τα στρατεύματα προσπαθούσαν να κινηθούν για να καταστείλουν τους τσέτες (ατάκτους), όφειλαν να λάβουν την έγκριση του Ναυάρχου, η οποία σπάνια δίνονταν για τον επόμενο χρόνο. Με αυτόν τον τρόπο δόθηκε πολύτιμος χρόνος στους Νεότουρκους και τον Κεμάλ να ανασυγκροτηθούν… Για ποιο λόγο; Δεν είμαστε σε θέση να εξηγήσουμε επαρκώς.

Το σημαντικό είναι ότι η Ελλάς ως «δεδομένη σύμμαχος» μόνο προβλήματα δημιουργεί, κυριότερα σε μας. Η χώρα έπεσε σε μια πολύ μεγάλη παγίδα από την οποία ήταν δύσκολο να βγει, την ίδια στιγμή που οι νικήτριες δυνάμεις δεν είχαν κανένα περιθώριο να λύσουν τις διαφορές τους και να ορίσουν, όπως παλιά τους κανόνες του παιχνιδιού χωρίς πονοκεφάλους…

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

[1] Η Τριανδρία που άσκησε την δικτατορία των Νεοτούρκων επί τουλάχιστον 5 έτη, έφυγε «ήσυχα» και χωρίς κανένα εμπόδιο προς την Γερμανία, ενώ δεν επιδιώχθηκε καμία καταδίκη τους. Την ίδια στιγμή που η πεφωτισμένη Δύση και ειδικά οι ΗΠΑ, διοργάνωναν αποστολές με τον Ερυθρό Σταυρό για την μεταφορά και την διάσωση των εναπομεινάντων Αρμενίων….

[2] Προβληματίζει έντονα το τόσο ενδιαφέρον του βρετανικού παράγοντα για το πολιτικό μέλλον του Βενιζέλου…

[3] Επρόκειτο για μια φόρμουλα νέο-αποικισμού μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Κοινωνία των Εθνών, ένα τέκνο της Βρετανίας και κυρίως των ΗΠΑ-πρόδρομος του σημερινού ΟΗΕ- θα ανέθετε την διακυβέρνηση των παλαιών αποικιών, κτήσεων και εδαφών των ηττημένων Αυτοκρατοριών, στις νικήτριες Δυνάμεις «προσωρινά», μέχρι αυτές να είναι σε θέση να «αυτοκυβερνηθούν». Το σύστημα αυτό των Mandates (εντολών) χρησιμοποιήθηκε για την Αφρική και την Μέση Ανατολή μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του ’40…

πηγή: Τρίτο Μάτι

Για μια ερωτική πολιτική 

1

Α. Η εκκλησία ως ολοκληρωμένη μορφή κοινωνικής οργάνωσης 

Το βιβλίο που παρουσιάζεται στο παρόν άρθρο μού το δώρισε ο συγγραφέας του, ο Γιάννης Κων. Κρούσος, μέσω τρίτου προσώπου.  Ο ίδιος ο συγγραφέας μου ήταν άγνωστος. Το βιβλίο φέρει τον απρόσμενο εκ πρώτης όψεως τίτλο: Για μια ερωτική πολιτική. Ή με τον Θεό και τους ανθρώπους ή με την εξουσία. (Εκδόσεις Οσελότος). Ο τίτλος αυτός μοιάζει απρόσμενος γιατί στους καιρούς που ζούμε η πολιτική θεωρείται, στην καλύτερη περίπτωση, η τέχνη του εφικτού. 

Το βιβλίο είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον διότι, μεταξύ των άλλων, δεν θεωρητικολογεί. Αντλεί από την εμπειρία μετοχής σε μια ολοκληρωμένη μορφή κοινοτισμού, στα πλαίσια της οποίας η οργάνωση της κοινότητας ήταν εκκλησιαστική και κέντρο της κοινωνικής ζωής ήταν ο ναός. Ο συγγραφέας θεωρεί τον εαυτό του τυχερό που ζει στο χωριό Φαρακλάτα της Κεφαλονιάς, όπου πρόλαβε σε λειτουργία (μέχρι το 2019) την τελευταία αυτοδιοικούμενη  πρωτοχριστιανική εκκλησία στην Ελλάδα. Χωρίς αυτήν την γνωριμία, το βιβλίο που παρουσιάζουμε σήμερα δεν θα υπήρχε, κατά τον συγγραφέα. 

Αυτό το πρωτοχριστιανικό απομεινάρι, στα  Φαρακλάτα της Κεφαλονιάς, ήταν η τελευταία από τις λεγόμενες Συναδελφικές εκκλησίες που υπήρχαν στο νησί και στην υπόλοιπη λατινοκρατούμενη Ελλάδα. Οι Συναδελφικές εκκλησίες ήταν ολοκληρωμένες κοινωνικές οργανώσεις, ασχολούμενες με όλα όσα αφορούσαν την ζωή των μελών τους. Δεν ήταν μόνο χώροι λατρείας. 

Ο συγγραφέας τονίζει ότι η λέξη εκκλησία στην διαχρονική ελληνική γλώσσα σήμαινε και σημαίνει συνάθροιση ανθρώπων, κατόπιν κλήσεως, με σκοπό την λήψη αποφάσεων. Ο Χριστός στο δικό Του κάλεσμα πρόσθεσε και το εξαίσιο «αγαπάτε αλλήλους». Να αγαπά ο ένας τον άλλον κατά την λήψη αποφάσεων, γιατί αλλοιώς η εκκλησία θα γίνει πεδίο ανταγωνισμών και θα εκτραπεί και θα παρακμάσει. 

Ο Γιάννης Κρούσος αναρωτιέται γιατί ο Ιουδαίος στο γένος Ιησούς δημιούργησε εκκλησία και όχι μια συναγωγή ή οτιδήποτε άλλο. Απαντά μετά φόβου Θεού, όπως λέει, και χωρίς φόβο και πάθος για τους ανθρώπους ότι η μετατόπιση αυτή από την συναγωγή στην εκκλησία θα επέτρεπε την επιστροφή της πολιτικής στην καθημερινότητα των ανθρώπων, μετά την παρακμή της αρχαιοελληνικής εκκλησίας του δήμου, η οποία συνδέθηκε με την υποδούλωση των πόλεων στις αυτοκρατορίες. Η  εκκλησία του Χριστού, προσθέτει, ήρθε για να εισάγει το ήθος, το θεμελιωμένο στην  Αγάπη, στην αυτοδιαχείριση της ζωής μας. Η διάβρωση του ήθους, από ένα σημείο και πέρα, οδήγησε στην φθορά και στην ήττα την πρώτη εμφάνιση της Δημοκρατίας στην ελληνική αρχαιότητα. 

Σήμερα στην θέση της εξουσίας του Θεού έχουμε εγκαταστήσει και λατρεύουμε ποικιλώνυμες εξουσίες που  κοινό τους χαρακτηριστικό είναι η κλεπτοκρατική τους φύση. Η Βασιλεία του Θεού θα υπάρξει όταν εξουδετερωθεί κάθε άλλη βασιλεία. Όταν καταργηθεί κάθε ίχνος του κακού και κάθε πιθανότητα επιστροφής του. 

Ο συγγραφέας, βέβαια, δεν τρέφει αναρχικού ή χιλιαστικού χαρακτήρα αυταπάτες. Τονίζει ότι καμιά μεγάλη αλλαγή δεν ξεκίνησε από τα κάτω και χωρίς μορφωμένους ηγέτες. Ακόμα και οι ψαράδες το Χριστού έλαβαν την Χάρη του Αγίου Πνεύματος  για να γίνουν φορείς της Μεγάλης αποστολής. Η ίδια η Βασιλεία του Θεού προϋποθέτει την Δευτέρα Παρουσία του Χριστού και την Κρίση. 

Β. Η κρατικοποίηση της εκκλησίας 

Η κατάργηση στις αρχές του 2019, με απόφαση της Συνόδου των Ιεραρχών, της τελευταίας  λειτουργούσας Συναδελφικής εκκλησίας στα Φαρακλάτα της Κεφαλονιάς, ήταν η τελευταία πράξη κατάλυσης του αυτοδιοίκητου των εκκλησιών και των κοινοτήτων η οποία είχε ξεκινήσει με τον Όθωνα και τους Βαυαρούς το 1834. Η εκλογή επισκόπων και ιερέων κράτησε στον ελλαδικό χώρο χίλια οκτακόσια χρόνια, από την Σταύρωση και την Ανάσταση έως τον ερχομό των  Βαυαρών. 

Οι Βαυαροί, επιπλέον, με το πρόσχημα της ανεξαρτητοποίησης της ελλαδικής εκκλησίας από το υπόδουλο Οικουμενικό Πατριαρχείο, κρατικοποίησαν την εκκλησία. Απαλλοτρίωσαν την εκκλησιαστική περιουσία και άνοιξαν τον δρόμο για την μετατροπή των ποιμένων σε μισθωτούς του κράτους. 

Τίποτε από τα παραπάνω δεν θα γίνονταν αν δεν βρίσκονταν πρόθυμοι Έλληνες να υπηρετήσουν τον κρατικής έμπνευσης Διαφωτισμό που κατέστρεψε τους δυο πυλώνες του μεγάλου, τότε, ελληνικού πολιτισμού. Την Κοινότητα και την Εκκλησία. 

Γ. Χρέη ή αμαρτίες; 

Επειδή ο συγγραφέας αντιμετωπίζει την εκκλησία ως ολοκληρωμένη μορφή κοινωνικής οργάνωσης, ασχολείται και με μια πλειάδα άλλων ζητημάτων, οργανικά ενταγμένων στην όλη οικονομία του βιβλίου. Επιλέγουμε καταληκτικά να αναφερθούμε σε ένα από αυτά τα ζητήματα, το ζήτημα της διαγραφής χρεών, που ο συγγραφέας δικαιολογημένα θεωρεί κεφαλαιώδες. Μέσα από την παράθεση αποσπασμάτων της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης τεκμηριώνει την αντίθεση των Γραφών στην καταβολή τόκου και την ανάγκη της διαγραφής χρεών όταν ο οφειλέτης δεν μπορεί να τα εξοφλήσει. Προφανώς όταν μπορεί, πρέπει να τα εξοφλεί. 

Ειδικά σε ότι αφορά το σχετικό απόσπασμα της Κυριακής Προσευχής: «και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών», ο Γιάννης Κρούσος δείχνει,   με πλούσιες παραπομπές, ότι οι παλαιότερες μεταφράσεις  απέδιδαν τον όρο «οφειλήματα» ως χρέη και όχι ως αμαρτίες, όπως κάνουν οι νεότερες μεταφράσεις. Με δεδομένο ότι ο μόνος που μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες είναι ο Κύριος, από τον Θεό ζητάμε είτε άφεση αμαρτιών είτε άφεση χρεών, ενώ οι άνθρωποι μπορούμε και πρέπει να συγχωρούμε παραπτώματα και να χαρίζουμε χρέη. Δεν μπορούμε να συγχωρούμε αμαρτίες. 

Γενικότερα ο συγγραφέας θεωρεί ως αφετηρία απελευθέρωσης των λαών την απόσπαση της  διαχείρισης του χρήματος από τα νύχια των τραπεζιτών. Καθώς τα χρέη τείνουν να αναπτύσσονται ταχύτερα από την ικανότητα αποπληρωμής τους, η διαγραφή χρεών κατά διαστήματα, ήταν πάγια πρακτική ήδη από τον καιρό των Σουμερίων και των Βαβυλωνίων. Διάμεσου της Βίβλου, μάλιστα, έφτασε ως τον ύστερο μεσαίωνα. Μόνον με την εμφάνιση της κεφαλαιοκρατίας στους νέους χρόνους «ξεχάστηκε» η διαγραφή χρεών. 

Δ. Επίλογος 

Συνολικά έχουμε να κάνουμε με ένα πόνημα από έναν άνθρωπο που, όπως αυτοσυστήνεται, βρίσκεται σε πολιτική δραστηριότητα για περισσότερο από πενήντα χρόνια. Ο κόσμος των κομμάτων στα οποία είχε κατά καιρούς ενταχθεί είναι για τον συγγραφέα ένας κόσμος διαίρεσης και καλλιέργειας διχόνοιας και αντιπαράθεσης. Η εκκλησία, αντίθετα, ως ολοκληρωμένη μορφή κοινωνικής οργάνωσης, πάντα χωρά όλες τις απόψεις, όλες τις ιδέες και όλους τους ανθρώπους, επειδή επιτρέπει το πραγματικό κοινωνείν, τον διάλογο, την από κοινού ζήτηση της αλήθειας, διασφαλίζοντας καλές σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, ανοιχτά μυαλά και ουσιαστική συζήτηση. 

antifono.gr

ΓΙΑΤΙ OI ΤΟΥΡΚΟΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΔΕΝ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΝΑ ΔΙΑΡΡΑΓΟΥΝ

8

 

Όπως είναι γνωστό, η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, στη συνεδρίασή της την Πέμπτη, δεν έλαβε απόφαση για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ.

Η Τουρκία εμπαίζει τις ΗΠΑ απαιτώντας ικανοποίηση αιτημάτων της. Αλλά ούτε και αν ικανοποιηθούν τα αιτήματά της-αυτά που προβάλλει- θα συμφωνήσει με την ένταξη. Η Τουρκία αντιλαμβάνεται ότι η ενίσχυση της Συμμαχίας με την ένταξη της Σουηδίας αποτελεί πρώτη προτεραιότητα για τις ΗΠΑ σε μια στιγμή όπου η υπερδύναμη δείχνει σημάδια αδυναμία στην διαχείρηση παγκόσιων και περιφερειακών αντιθέσεων. Αδυναμία απο την οποία δεν θα συνέλθει. Και η Τουρκία εκμεταλλεύεται τη συγκυρία.

Θα ήταν αφελές να πιστέψει κανείς ότι οι ΗΠΑ, με την συμπεριφορά που επιδεικνύει η Τουρκία, θα εκδιώξουν την Άγκυρα απο τη Συμμαχία και τη Δύση. Κάνουν, και θα συνεχίσουν να κάνουν, ό,τι μπορούν για να την κρατήσουν κοντά τους. Την θεωρούν ισχυρή δύναμη στην περιοχή με σημαντικότατη γεωπολιτική θέση και γι αυτό πάση θυσία πρέπει να την κρατήσουν στο ΝΑΤΟ. Η Τουρκία το έχει αντιληφθεί αυτό και το εκμεταλλεύεται.

Στην πολιτική και διπλωματική διαχείριση των υποθέσεών που την απασχολούν, η Τουρκία έχει ολόκληρη σχολή με βυζαντινό υπόβαθρο. Μπορεί να διαχειρισθεί τις ΗΠΑ. Εκεί που θα είχε αδυναμίες θα ήταν στη προβολή σκληρής ισχύος εκ μέρους των ΗΠΑ απέναντί της, κάτι που δεν πρόκειται να γίνει, ή στην ενεργοποίηση του κουρδικού παράγοντα κάτι που επίσης η Άγκυρα διαχειρίζεται αποτελεσματικά.

Εν ολίγοις, οι ΗΠΑ δεν μπορούν να κάνουν τίποτε για να ανακόψουν την προσπάθεια αυτοδύμανης πολιτικής της Τουρκίας. Ακόμη και στην οικονομία, όπου θα μπορούσαν με ήπιες μεθόδους να την επηρεάσουν, δεν θα λάβουν σοβαρά μέτρα διότι κανέναν δεν συμφέρει μια οικονομική κατάρρευση της Τουρκίας. Η Τουρκία και ως γεωγραφικό μέγεθος και ως πληθυσμός και ως γεωπολιτική θέση είναι πολύ σημαντική για οποιονδήποτε για να την αφήσουν στο έλεος της τύχης της. Σε αντίθεση με την Ελλάδα η Τουρκία φρόντισε τα τελευταία εκατό χρόνια απο της δημιουργίας του σύγχρονου τουρικού κράτους να του δώσει γερά θεμέλια. Είναι ένα μαφιόζικο ναρκοκράτος αλλά αυτό είναι και θα παραμείνει το στίγμα της. Η Τουρκία κατάφερε να επιβάλλει τον τουρκισμό ως ιδεολογία σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους της Μικράς Ασίας που δεν είχαν σχέση με τους τούρκους και την τουρκία. Η διαδικασία αυτή ήταν βίαιαη αλλά ήταν επιτυχής.

Οι Αμερικνοί δεν έχουν μέσα να την συνετίσουν, όπως αντιλαμβάνεται η Ουάσιγκτον το συνετισμό. Το μόνο μέσο που διαθέτουν είναι να ανοίξουν ένα διάλογο με την Τουρκία και να δουν που συμφωνούν και που διαφωνούν. Εκεί που συμφωνούν να συνεργαστούν και εκεί που διαφωνούν να διαχειριστούν την διαφωνία τους. Μια στάση που μπορεί να αποβεί προβληματική για την ελληνική πλευρά. Οι ΗΠΑ δεν έχουν κανένα πρόβλημα, αν το συμφέρον τους το επιβάλλει, να συστήσουν στους υποτακτικούς τους στην Αθήνα να κάνουν παραχωρήσεις προς την Τουρκία προς όφελος της Συμμαχίας. Η Αθήνα δεν μπορεί να προβάλλει αντιρρήσεις. Δεν έχει το εκτόπισμα να το κάνει.

Το Atlantic Council, μια σημαντική δεξαμενή σκέψης των ΗΠΑ με επιρροή στην διαμόρφωση της πολιτικής τους, έχει δημιουργήσει ένα παράρτημα στην Τουρκία το οποίο διατηρεί το ιστολόγιο Defence Journal.

Στο πρώτο τεύχος του η υπεύθυνη του Atlantic Council στη γειτονική χώρα Defne Arslan έχει ένα προλογικό σημείωμα το οποίο αξίζει να προσεχθεί απο τα ελληνικά κέντρα. Δείχνει την προσπάθεια που καταβάλλεται και απο τις δύο πλευρές για σύγκλιση.

Ας μην υπάρχουν ψευδαισθήσεις στην Αθήνα. Η Τουρκία δεν θα περάσει απο τη άλλη πλευρά της γραμμής. Θα παραμείναι στη Δύση αλλά και θα ερωτοτροπεί με την Ανατολή. Θα επωφελείται και απο τις δύο πλευρές.

Και δεν είναι σίγουρο αν τηνΕλλάδα τη συμφέρει μια Τουρκία απο την άλλη πλευρά. Σε μια τέτοια περίπτωση η Ελλάδα θα γίνει η πρώτη γραμμή άμυνας της δύσης και το τελευταίο μακρύ διάστημα παρακολουθούμε την μοίρα των χωρών που βρέθηκαν σε αυτήν την θέση. Στην πρώτη γραμμή, δηλαδή (Ουκρανία, Κούρδοι, Αρμενία, ακόμη και Ισραήλ).

Οι Ανιχνεύσεις παρακολουθούν στενά την προσπάθεια που καταβάλλουν αμερικανικά και τουρκικά κέντρα για σύγκλιση και θα δημοσιοποιούν τα σημαντικότερα στοιχεία απο τον προβληματισμό που θα αναπτύσεται.

Π.Σ.

ΤΟ ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ DEFENCE JOURNAL ΤΟΥ ATLANTIC COUNCIL

Το Defence Journal του Atlantic Council  ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ασχολείται με τα κρίσιμα ζητήματα που επηρεάζουν την άμυνα και την ασφάλεια κυρίως για την Τουρκία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στο εναρκτήριο τεύχος, «Η σχέση ΗΠΑ-Τουρκίας σε μια νέα εποχή», πρώην υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και κορυφαίοι ειδικοί μοιράζονται τις σκέψεις τους για τη σχέση άμυνας και ασφάλειας Ηνωμένων Πολιτειών-Τουρκίας, την τουρκική αμυντική και γεωστρατηγική πολιτική, την τουρκική αμυντική βιομηχανία και άλλα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Τουρκία είναι σύμμαχοι από την ένταξη της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ το 1952. Ως μέλος του ΝΑΤΟ, η Τουρκία διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο στην ασφάλεια της νοτιοανατολικής πτέρυγας της συμμαχίας κατά την εποχή του Ψυχρού Πολέμου και από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, καθώς και σε αποστολές του ΝΑΤΟ στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Κοσσυφοπέδιο και το Αφγανιστάν. Οι Τούρκοι στρατιώτες έπαιξαν επίσης κρίσιμο ρόλο κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Κορέας πολεμώντας μαζί με αμερικανούς στρατιώτες.

Τις τελευταίες δεκαετίες, έχουμε δει τις σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας να επιδεινώνονται.

Μόλις πριν από ένα χρόνο, πριν από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, ο κόσμος μιλούσε για τη βιωσιμότητα της αποστολής του ΝΑΤΟ σε μια νέα εποχή. Ο πόλεμος στην Ουκρανία άλλαξε τις παγκόσμιες ισορροπίες και μας υπενθύμισε γιατί το ΝΑΤΟ έχει σημασία. Οι ειδικοί του περιοδικού εξετάζουν τους ρόλους που θα παίξουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Τουρκία και άλλοι σύμμαχοι τα επόμενα χρόνια.

Πρόλογος
Από την Defne Arslan, Ανώτερη Διευθύντρια, Ατλαντικό Συμβούλιο ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

Από την ένταξη της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ το 1952, οι σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών-Τουρκίας στηρίζονται στους αμυντικούς δεσμούς τους. Η κρίσιμη θέση της Τουρκίας στη νοτιοανατολική πλευρά του ΝΑΤΟ, με τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό της Συμμαχίας, και ως γέφυρα μεταξύ της Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Καυκάσου, συμβάλλει σημαντικά στην ασφάλεια της Συμμαχίας.

Ομοίως, η Τουρκία έχει αποκομίσει τεράστια οφέλη από την ένταξή της στη Συμμαχία, η οποία βοήθησε να ξεκινήσει μια εποχή ευημερίας και σταθερότητας σε σχέση με τους γείτονές της.

Μετά από μια δεκαετία βαθύτερης αμοιβαίας απογοήτευσης και γκρίνιας, ο χαρακτήρας της διμερούς σχέσης ΗΠΑ-Τουρκίας άλλαξε εκ νέου με τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022 κατά της Ουκρανίας. Το ΝΑΤΟ έμεινε ενωμένο, συμπεριλαμβανομένης της Άγκυρας—η οποία παρέχει θανατηφόρα βοήθεια στην Ουκρανία για σχεδόν μια δεκαετία. Ο πόλεμος ανανέωσε τις προτεραιότητες ασφαλείας της Δύσης στο ΝΑΤΟ και τη σκληρή δύναμη, οδηγώντας σε ανανέωση του ενδιαφέροντος πέρα από τα παράπονα των τελευταίων ετών, προκειμένου να αξιοποιηθεί καλύτερα η στρατιωτική και διπλωματική επιρροή της Τουρκίας στην γεωπολιτική αντιπαράθεση στην Ουκρανία και πέρα από αυτήν. Καθώς η αμυντική συνεργασία Ιράν-Ρωσίας έχει εμβαθύνει και η Κίνα σκέπτεται το μέλλον της Ταϊβάν υπό το πρίσμα του πολέμου στην Ουκρανία, οι στρατηγικές διμερείς σχέσεις Αμερικής-Τουρκίας αποτελούν για άλλη μια φορά επιτακτική ανάγκη της συμμαχικής αμυντικής πολιτικής, όχι επιλογή. Με την επανεκλογή του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν -και την κοινοβουλευτική πλειοψηφία από τα κόμματα που τον υποστηρίζουν- δεν υπάρχει αναμονή για πολιτική αλλαγή για να εμβαθύνει η συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας.

Ωστόσο, οι προκλήσεις για τη νέα σύγκλιση στον τομέα της αμυντικής ασφάλειας είναι πολλές και σοβαρές. Τα παρακλάδια του τρομοκρατικού δικτύου PKK στη Συρία αποτελούν την κορυφαία προτεραιότητα για την εθνική ασφάλεια της Τουρκίας.

Υπενθυμίζοντας τη βίαιη τρομοκρατική εκστρατεία του PKK εδώ και δεκαετίες, οι Τούρκοι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων δεν θέλουν να δουν μια συνωμοσία παρόμοια με τη Λιβανέζικη Χεζμπολάχ κατά μήκος των συριακών συνόρων. Ομοίως, οι Αμερικανοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής είναι επιφυλακτικοί ότι καθώς οι τουρκικές εσωτερικές αμυντικές δυνατότητες αυξάνονται και αλληλεπιδρούν με τη στρατηγική εξισορρόπησης η αυτόνομες κινήσεις της Άγκυρας μπορεί να ενισχύσουν τους ανταγωνιστές της δυτικής συμμαχίας. Και οι δύο πλευρές ανησυχούν, ενώ οι αντίστοιχες στρατηγικές κοινότητες έχουν ανεπαρκή επαφή κάτω από το επίσημο και το ανώτερο επίπεδο.

Αυτό είναι στο οποίο το Defense Journal of Atlantic Council προσπαθεί να προσθέσει αξία. Σχεδιάσαμε το Defence Journal ως χώρο για άμεσες και αιχμηρές πνευματικές ανταλλαγές μεταξύ της αμερικανικής και της τουρκικής στρατηγικής κοινότητας. Σε κάθε θέμα θα διαφωνούμε, θα συμφωνούμε και αν χρειαστεί θα συμφωνούμε να διαφωνούμε σε διάφορα καυτά ζητήματα. Αλλά το πιο σημαντικό, θα διατηρήσουμε τον στρατηγικό διάλογο ενεργό και σε λειτουργία. Η ανταλλαγή, ελπίζουμε, να έχει αξία για την ενημέρωση και τη διευκόλυνση της ενισχυμένης κατανόησης μεταξύ Άγκυρας και Ουάσιγκτον σε μια στιγμή που είναι επειγόντως απαραίτητη—και όταν η παγκόσμια κατάσταση επιτρέπει, και μπορεί να ευνοεί, μεγαλύτερη σύγκλιση.

—Ντεφνέ Αρσλάν
Ανώτερη Διευθύντρια, Ατλαντικό Συμβούλιο ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

 

Δ. Μάρδας: περί των 37 δις. ευρώ του αποθεματικού ρευστότητας. Δυνατότητες και περιορισμοί

1

 

Του Δημήτρη Μάρδα

Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ

π. Αν. Υπουργού Οικονομικών

Η σύνθεση του αποθεματικού ρευστότητας (του «μαξιλαριού») των 37 δις ευρώ το 2019 ήταν η ακόλουθη:  16 δις ευρώ περίπου προέρχονταν από το τελευταίο δάνειο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕSΜ) που συνδέθηκε με το τρίτο Μνημόνιο. 14 δις ευρώ περίπου πήγαζε από δανεισμό ιδιωτικών αγορών και 7 δις ευρώ περίπου από τα διαθέσιμα των Ταμείων. Τα διαθέσιμα των Ταμείων ανερχόταν σε 2,6 δις ευρώ το 2015. Τα Ταμεία επιχορηγούνται από το κράτος κατά 16 δις ευρώ ετησίως, έχοντας συνολική δαπάνη για τις συντάξεις 25 δις ευρώ.

Ως προς την περιβόητη «υπερφορολόγηση»  επί ΣΥΡΙΖΑ, αυτή ανερχόταν σε 5 δις ευρώ πρόσθετους φόρους καθ΄ όλη την περίοδο 2016-2019. Σημειώνουμε ότι 4,5 δις ευρώ ήταν τα πρόσθετα έσοδα από φόρους το 2022, λόγω επιβολής του ΦΠΑ στις αυξημένες τιμές αγαθών και υπηρεσιών εξαιτίας του πληθωρισμού. Τα 5 δις ευρώ των τριών ετών θεωρούνται λοιπόν ως υπέρμετροι φόροι ενώ τα 4,5 δις ευρώ –φόροι λοιπόν μόνο ενός έτους – όχι!!!

Το δημόσιο χρέος (όλων των φορέων του Δημοσίου) από 315 δις ευρώ το 2016 έχει εκτιναχθεί στα 357 δις ευρώ σήμερα, ενώ το κρατικό χρέος (της Κεντρικής μόνο Διοίκησης ως ενός υποσυνόλου δηλαδή όλων των φορέων του Δημοσίου) αυξάνει σταθερά ανερχόμενο σε 404,7 δις ευρώ.

Ως προς τα 37 δις ευρώ (που σχηματικά μειώνουν το χρέος μας στα 320 δις ευρώ), είναι στην ουσία δανεικά από ΕΕ και τις αγορές, άσχετα αν  ορισμένα από αυτά προέρχονται από τα διαθέσιμα των φορέων του δημοσίου που είναι κατατεθειμένα στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Το ό,τι δανειζόμαστε, έχει  ένα σημαντικό κόστος σε τόκους και εύλογα θα πρέπει να αποπληρωθεί στο μέλλον. Το όφελος που προκύπτει από τον σχετικά φθηνό δανεισμό της χώρας, αντιστοιχεί σε ετήσιους τόκους σήμερα, της τάξης των 5-5,5 δις ευρώ (από ετήσιους τόκους των 12 περίπου δις ευρώ πριν το 2011).

Το «μαξιλάρι» ήταν προτιμότερη επιλογή σε σχέση με την λεγόμενη «προληπτική πιστοληπτική γραμμή», με κύριους θιασώτες την ΝΔ και την Τράπεζα της Ελλάδος. Αυτή θα συνοδευόταν από ένα 4ο Μνημόνιο και από πολλά ερωτηματικά σχετικά με την προθυμία ή ορθότερα απροθυμία των εταίρων μας στην ΕΕ για νέο δανεισμό της μορφής των τριών Μνημονίων που γνωρίσαμε.

Ως προς τη χρήση του «μαξιλαριού» προεκλογικά από τον ΣΥΡΙΖΑ, η επιλογή αυτή ήταν δυνατή, παρά τις όποιες αντιρρήσεις, αλλά σε περιορισμένο βαθμό. Το ύψος του ποσού αυτού θα πρόκυπτε από την διαφορά ανάμεσα στα υψηλά πραγματοποιθέντα πρωτογενή πλεονάσματα και τα χαμηλότερα συμφωνηθέντα ενώ δε θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 5 δις ευρώ συνολικά (που ισοδυναμούν με τους φόρους της λεγόμενης «υπερφορολόγησης»).

Μια τέτοια ρύθμιση δε θα προκαλούσε τριγμούς και προβλήματα, καθώς οι προβλέψεις για τη δυναμική της ελληνικής οικονομίας και την αύξηση του ΑΕΠ ήταν θετικές ενώ οι κρατικοί προϋπολογισμοί είχαν πρωτογενή πλεονάσματα πέραν των προβλέψεων.

Μόνο υπέρμετρη χρήση των πόρων του «μαξιλαριού» θα μπορούσε να θέσει θέμα αξιοπιστίας της ελληνικής οικονομίας και μελλοντικού ακριβού δανεισμού. Τέλος, η χρήση αυτών των χρημάτων όφειλε να γίνει σταδιακά και έγκαιρα, πριν το τέλος των φορολογικών ετών.