Αρχική Blog Σελίδα 128

Πώς οι ξένοι λήστεψαν τα «ασημικά» των ελληνικών τραπεζών στα Βαλκάνια

2
Μια ιστορία (όχι και τόσο) παλιά. Η κατεδάφιση της στρατηγικής επέκτασης των τραπεζών στα Βαλκάνια και ο αφελληνισμός από τους δανειστές, την ΕΚΤ και τα Μνημόνια.

Οι τράπεζες ανακοινώνουν αυτές τις μέρες κέρδη – ρεκόρ για το Α΄ εξάμηνο του 2026, χάρη στις προμήθειες από τα «ντοπαρισμένα» δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και τον άτυπο «φόρο» χαμηλών επιτοκίων που επιβάλλουν στους καταθέτες. Η εικόνα παρουσιάζεται σχεδόν ειδυλλιακή, αλλά ελάχιστοι θυμούνται την ιστορία που οδήγησε στη σημερινή τραπεζική πραγματικότητα. Κι αυτοί που θυμούνται έχουν κάθε λόγο να… κλαίνε.

Σήμερα οι 4 συστημικές τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα ανήκουν σε μεγάλο ποσοστό σε ξένους μετόχους, κερδίζουν χάρη στις πρακτικές καρτέλ που εφαρμόζουν σε βάρος των Ελλήνων πελατών τους και επωφελούνται από την άφθονη, συνεχή και πολύμορφη κρατική στήριξη για να παράγουν κέρδη που σπάνε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο.

Κέρδη που κατά το μεγαλύτερο μέρος διοχετεύονται στο εξωτερικό, όπου και η έδρα των ξένων μετόχων.

Για να φτάσουμε σε αυτήν την κατάσταση, μεσολάβησε μια βίαιη διαδικασία αφελληνισμού, η οποία έγινε με λεφτά των Ελλήνων φορολογουμένων και των καταναλωτών. Τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για να στηριχθεί το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, αλλά ταυτόχρονα να ξηλωθεί η ανθηρή ελληνική τραπεζική και επιχειρηματική ζώνη που είχε οικοδομηθεί στα Βαλκάνια, αλλά και ευρύτερα στην Ν.Α. Ευρώπη.

Το ξήλωμα της ελληνικής τραπεζικής παρουσίας στις γειτονικές χώρες επιβλήθηκε από τους δανειστές, αλλά σήμερα που οι τράπεζες ανακάμπτουν η απώλεια είναι παραπάνω από ορατή. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης πρόσφατα είπε ότι οι τράπεζες πρέπει να ανακτήσουν τα στοιχεία που έχασαν στη διάρκεια της κρίσης και να ξαναβρούν τον ευρύτερο αναπτυξιακό ρόλο τους δείχνοντας έτσι, ξανά, το δρόμο της επέκτασης.

Σχεδόν τριάντα χρόνια πριν οι ελληνικές τράπεζες οδηγούσαν μια εκστρατεία ελληνικής επιχειρηματικής επέκτασης στα Βαλκάνια, στις χώρες που μόλις είχαν απελευθερωθεί από τον υπαρκτό σοσιαλισμό, δημιουργώντας μια μοναδική ιστορική ευκαιρία. Μια αγορά 100 εκατομμυρίων ανθρώπων άνοιγε δίπλα στα ελληνικά σύνορα και οι μεγάλες πολυεθνικές φοβόντουσαν να επενδύσουν, επειδή το ρίσκο ήταν μεγάλο. Οι ελληνικές εταιρείες όρμησαν στην ευκαιρία, ακολουθώντας στην ουσία τις ελληνικές τράπεζες, με πρώτη και καλύτερη την Εθνική Τράπεζα, η οποία τότε, υπό την ηγεσία του αείμνηστου Θεόδωρου Καρατζά και με στελέχη όπως ο Τάκης Αράπογλου, ο Απόστολος Ταμβακάκης και άλλοι αποτέλεσε την πρώτη «γέφυρα» των ελληνικών επιχειρήσεων προς τα Βαλκάνια. Ακολούθησαν όλες οι μεγάλες τράπεζες, από την Alpha του Γιάννη Κωστόπουλου, την Πειραιώς υπό τον Μιχάλη Σάλλα, την Eurobank με τους Νίκο Νανόπουλο και Νίκο Καραμούζη.

Η εξάπλωση των ελληνικών τραπεζών στα Βαλκάνια ξεκίνησε με την Εθνική Τράπεζα, η οποία ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 άνοιξε κατάστημα στη Σόφια και στη συνέχεια προχώρησε σε μεγάλες εξαγορές. Το 2000 η ΕΤΕ απέκτησε το 89,9% της United Bulgarian Bank, της τέταρτης μεγαλύτερης τράπεζας της Βουλγαρίας, και παράλληλα τον έλεγχο της Stopanska Banka στα Σκόπια, ενώ ακολούθησαν η Banca Romaneasca στη Ρουμανία και η Vojvodjanska Banka στη Σερβία, δημιουργώντας ένα πλέγμα θυγατρικών που κάλυπτε όλη τη ΝΑ Ευρώπη. Την ίδια περίοδο, η Eurobank, η Alpha και η Πειραιώς απλώνονταν σε Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία, Αλβανία και FYROM, άλλοτε μέσω εξαγορών (Bulgarian Postbank, Bancpost, Jubanka, Atlas Banka) και άλλοτε με οργανική ανάπτυξη δικτύων. Μέσα σε λίγα χρόνια σε όλες τις χώρες της περιοχής, από το Βελιγράδι και τα Σκόπια, μέχρι το Βουκουρέστι και τα Τίρανα, υπήρχε τουλάχιστον μία ελληνική τράπεζα.

Στην κορύφωση αυτής της εξόρμησης, γύρω στο 2005, οι ελληνικές τράπεζες λειτουργούσαν περίπου 1.000 καταστήματα σε πέντε βαλκανικές χώρες (Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία, FYROM, Αλβανία), με τη Βουλγαρία να συγκεντρώνει 366, τη Ρουμανία 257 και τη Σερβία 206. Μέσα σε λίγα χρόνια, ένα μικρό εθνικό τραπεζικό σύστημα βρέθηκε να παίζει ρόλο περιφερειακού πρωταγωνιστή στη ΝΑ Ευρώπη

Παράλληλα, το ελληνικό επιχειρηματικό οικοσύστημα απλώθηκε στην περιοχή και έφτασε να αριθμεί πάνω από 3.000 επιχειρήσεις οι οποίες κατακτούσαν έδαφος, σε σημείο που γινόταν λόγος για «Ζώνη Δραχμής» στην περιοχή.

Βουλγαρία, Αλβανία, Σερβία, Ρουμανία, Βόρεια Μακεδονία (τότε FYROM), έγιναν ζωτικός οικονομικός χώρος, για ένα μεγάλο φάσμα ελληνικών επιχειρηματικών ομίλων. Από τις τηλεπικοινωνίες, την ενέργεια, το τσιμέντο και τα δομικά υλικά και τη μεταλλουργία, μέχρι τα τρόφιμα και ποτά, το λιανεμπόριο και τις κατασκευές. Ακαδημαϊκές μελέτες συγκλίνουν ότι η Ελλάδα αναδείχθηκε σε κορυφαίο επενδυτή στα Δυτικά Βαλκάνια και στη ΝΑ Ευρώπη: πρώτη σε Αλβανία και FYROM/Βόρεια Μακεδονία και μεταξύ των τριών πρώτων σε Βουλγαρία και Σερβία, με ελληνικές επενδύσεις που σε ορισμένες εκτιμήσεις αποτιμούνταν σε 12 δισ. ευρώ και με 3.000–4.000 ελληνικές επιχειρήσεις να έχουν παρουσία στην περιοχή.

Οι τράπεζες παρείχαν τραπεζικές εγγυήσεις, trade finance, βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση, δίκτυα πληρωμών και γνώση των τοπικών αγορών, μειώνοντας το θεσμικό ρίσκο για τους ελληνικούς ομίλους που επένδυαν σε αγορές που εκείνη την εποχή, στη μετάβαση από τον υπαρκτό σοσιαλισμό στον άγριο καπιταλισμό, έμοιαζαν με Άγρια Δύση.

Οι αγορές μπορεί να ήταν άγνωστες και πολυτάραχες, αλλά οι τράπεζες γνώριζαν τις επιχειρήσεις από την εγχώρια αγορά και ήξεραν ποιον να στηρίξουν.

Το Βαλκανικό Ελντοράντο που πνίγηκε στα μνημόνια

Η τραπεζική εξάπλωση στο «Βαλκανικό Ελντοράντο» το διάστημα 1990-2009 δημιούργησε ένα ανθηρό ελληνικό επιχειρηματικό οικοσύστημα στην ευρύτερη περιοχή της Ν.Α. Ευρώπης.

Οι επιχειρήσεις ακολούθησαν τις τράπεζες και οι τράπεζες ακολούθησαν τις επιχειρήσεις. Το μοτίβο ήταν απλό: ελληνική τράπεζα εγκαθίσταται ή εξαγοράζει τοπικό ίδρυμα, έπειτα διευκολύνει εγκατάσταση ελληνικού παραγωγικού ή εμπορικού ομίλου, ο οποίος με τη σειρά του ενισχύει τον όγκο εργασιών της τράπεζας. Αυτό εξηγεί γιατί οι ακαδημαϊκές μελέτες βλέπουν την τραπεζική και επιχειρηματική επέκταση ως αλληλένδετα σκέλη της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας στα Βαλκάνια.

Ο ΟΤΕ και η Cosmote ήταν από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της εξάπλωσης. Μόνο το 2007, η Cosmote επένδυσε περίπου 201 εκατ. ευρώ στη Ρουμανία και 127 εκατ. ευρώ στη Βουλγαρία για να επεκτείνει δίκτυα και πελατειακή βάση, ενώ ο όμιλος είχε ήδη αναπτύξει παρουσία σε Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία. Στην ενέργεια, τα ΕΛΠΕ — σήμερα HELLENiQ ENERGY — διαμόρφωσαν ένα σταθερό περιφερειακό τόξο παρουσίας, με περίπου 300 πρατήρια στην περιοχή και ισχυρές θέσεις σε Βουλγαρία, Σερβία, Μαυροβούνιο και Βόρεια Μακεδονία. Στα δομικά υλικά, ο Τιτάνας ανέπτυξε μονάδες σε Σερβία και Βόρεια Μακεδονία, παραγωγικές δραστηριότητες σε Βουλγαρία και Αλβανία, και μια διεθνή στρατηγική που είχε τα Βαλκάνια στον πυρήνα τους. Η Coca-Cola HBC/3E, η Viohalco με τις θυγατρικές της στα μέταλλα, η Alumil, η Delta, η Veropoulos, καθώς και κατασκευαστικοί όμιλοι όπως η Terna και η Aktor, συμμετείχαν κι αυτές στο αποτύπωμα της ελληνικής παρουσίας. Ο Μυτιληναίος (σήμερα Metlen) ήταν από τους σημαντικότερους επενδυτές στη Σερβία και στην ευρύτερη περιφέρεια.

Επιβεβαιώθηκε όμως το «ό,τι αρχίζει ωραίο τελειώνει με πόνο».

Η κρίση χρέους και τα μνημόνια οδήγησαν στο κούρεμα των ομολόγων που γονάτισε τις ελληνικές τράπεζες, στην κρατική διάσωση των τελευταίων και την υποταγή του συστήματος στις βουλές των δανειστών. Οι παλαιοί μέτοχοι και οι διοικήσεις αντικαταστάθηκαν, φέροντας το το «στίγμα» της αποτυχίας και της ευθύνης για τη φούσκα του ιδιωτικού δανεισμού που είχε δημιουργηθεί, συμβάλλοντας και αυτή στην κρίση που κλόνισε το σύστημα.

Με κεντρική ευθύνη της γερμανοκρατούμενης Κομισιόν και της διεύθυνσης ανταγωνισμού (DG Comp) οι τράπεζες υποχρεώθηκαν να πουλήσουν τις περισσότερες από τις συμμετοχές τους στο εξωτερικό για να καλύψουν μέρος των κεφαλαιακών αναγκών και να μειώσουν έτσι την χρήση κρατικής στήριξης. Αλλά και η ανάληψη της εποπτείας των τραπεζών από τον SSM της ΕΚΤ επέβαλε αυστηρούς στόχους μείωσης των συμμετοχών και διοχέτευσης των κεφαλαίων στην Ελλάδα και όχι στο εξωτερικό.

Το αποτέλεσμα ήταν ότι η ελληνική τραπεζική παρουσία συρρικνώθηκε. Το κενό καλύφθηκε από ευρωπαϊκές τράπεζες, κυρίως κεντρο-ευρωπαϊκές, με Γερμανία και Αυστρία που είχαν ήδη παρουσία να ενισχύουν τη θέση τους, αλλά και τοπικοί όμιλοι που κάλυψαν το κενό.

Η ελληνική τραπεζική παρουσία έχει περιοριστεί κυρίως στην Eurobank που με CEO τον Φωκίωνα Καραβία, πούλησε την θυγατρική Bancpost στη Ρουμανία, αλλά κράτησε την Βουλγαρία (Eurobank – Postbank Bulgaria) . Την Εθνική, με CEO τον Παύλο Μυλωνά, που πούλησε τις συμμετοχές σε Ρουμανία, Βουλγαρία, Σερβία, όπως και στην Τουρκία (Finansbank), αλλά κράτησε την Stopanska Bank στη Βόρεια Μακεδονία.

Η Πειραιώς, με CEO τον Χρήστο Μεγάλου πούλησε όλες τις συμμετοχές, στη Σερβία, τη Ρουμανία τη Βουλγαρία και την Αλβανία.

Όσο για την Alpha Bank, o CEO Βασίλης Ψάλτης πούλησε τις συμμετοχές στην Alpha Bank Albania στην ουγγρική OTP και την Alpha Bank Romania στην ιταλική Unicredit. Ταυτόχρονα η Alpha Bank έκανε στρατηγική συμφωνία με την Unicredit βάζοντάς την στο μετοχικό της κεφάλαιο (ξεκινώντας από 8,9% και φτάνοντας το 20% σήμερα με προοπτική να φτάσει το 29,9%) ενώ κράτησε και η ίδια ένα ποσοστό (9,9%) στην ρουμανική τράπεζα (πλέον Unicredit Romania)

Οι τράπεζες έχουν σχεδόν πλήρως αποσυρθεί από τις αγορές όπου κάποτε κυριαρχούσαν, ενώ ένα μέρος των μεγάλων εταιρικών «σημαιών» που πρωτοστάτησαν στην εξάπλωση έχει στο μεταξύ περάσει σε ξένα χέρια: o ΟΤΕ, από ελληνική δύναμη στα Βαλκάνια έχει περάσει πλέον πλήρως στον έλεγχο της Deutsche Telekom (η είσοδος ξεκίνησε από το 2008 και έφτασε το 50% το 2022), ενώ ένα εμβληματικό όνομα, τα σούπερ μάρκετ Βερόπουλος, που είχαν γίνει ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα ελληνικά σούπερ μάρκετ στα Βαλκάνια, πούλησε την ελληνική της δραστηριότητα στον όμιλο Metro και το brand εξαφανίστηκε από την εγχώρια αγορά, ενώ συνεχίζει να δραστηριοποιείται μόνο ως Vero και Super Vero σε Βόρεια Μακεδονία και Σερβία.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν όμιλοι που παρέμειναν και διεθνοποιήθηκαν περαιτέρω: η HELLENiQ ENERGY (πρώην ΕΛΠΕ) διατηρεί ισχυρό δίκτυο πρατηρίων καυσίμων σε χώρες όπως η Βουλγαρία, η Σερβία, η Βόρεια Μακεδονία και το Μαυροβούνιο. Ο Τιτάνας, παραμένει στο τσιμέντο και τα δομικά υλικά στη Σερβία, τη Βόρεια Μακεδονία και τη Βουλγαρία.

Η Coca‑Cola HBC/3E, η Viohalco, η Alumil και άλλοι βιομηχανικοί όμιλοι εξακολουθούν να επενδύουν και να εξάγουν από και προς την περιοχή.

Η εικόνα, βέβαια, δεν θυμίζει σε τίποτα τo «Βαλκανικο Ελντοράντο», που είναι σήμερα μια μακρινή ανάμνηση χαμένη στη δίνη της κρίσης και των μνημονίων.

https://www.ieidiseis.gr/oikonomia/837175/pos-oi-xenoi-listepsan-ta-asimika-ton-ellinikon-trapezon-sta-valkania/

Κίνδυνος ἰσλαμοποιήσεως τῆς Εὐρώπης ἀπό τήν ἐμμονή στήν Σένγκεν

2
epa13141875 Migrants reach Spanish territory after swimming from Morocco to Ceuta, a Spanish enclave in North Africa, 30 July 2026. Hundreds of migrants swam to cross the border to Ceuta over the last nine days, mainly Moroccan and Algerian. Ceuta officials asked the Spanish government to declare a 'national emergency.' EPA/Reduan Dris BEST QUALITY AVAILABLE
  • Τοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου
  • Σόκ στόν Δυτικό κόσμο ἀπό τήν παράνομη εἴσοδο 60.000 μεταναστῶν στήν Εὐρώπη Ἰταλία καί Φινλανδία ζητοῦν τήν κατάργηση τῆς Συνθήκης – Καί γεωπολιτική παράμετρο κρύβει ἡ ἀποσταθεροποίησις (Ἰσραήλ – Παλαιστίνη)

Μερικές καλές ἰδέες στήν πράξη μπορεῖ νά ἀποδειχθοῦν καταστροφικές. Μιά τέτοια ἦταν ἡ Συνθήκη Σένγκεν, ἡ ὁποία θά διευκόλυνε τήν ἐλεύθερη διακίνηση προσώπων ἐντός τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως. Οἱ ἐμπνευστές της προσέβλεπαν στήν ἄρση τῶν γραφειοκρατικῶν ἐμποδίων καί τῶν ἐλέγχων ἀνάμεσα στίς χῶρες τῆς Εὐρώπης.

Πολύ διαφορετικά τά δεδομένα τό 1995 πού ἡ Συνθήκη αὐτή ὑπεγράφη. Διανύαμε ἀκόμη τήν ἐποχή κατά τήν ὁποία πιστεύαμε ὅτι ἦταν ἐφικτή μιά ἑνιαία Εὐρώπη. Ἕνας ἑνοποιημένος χῶρος στόν ὁποῖο ἄνθρωποι, ἐμπορεύματα καί ὑπηρεσίες θά ἐκινοῦντο ἐλευθέρως. Σάν νά εὑρίσκοντο σέ μιά χώρα. Ἡ χώρα πού τότε ἐξέφρασε τίς ἀντιρρήσεις της ἦταν ἡ Βρεταννία, ἡ ὁποία ἀπεδέχθη τήν ἐλεύθερη διακίνηση τῶν πολιτῶν τῆς ΕΕ, ἀλλά διετήρησε στά σύνορά της τούς ἐλέγχους γιά τούς πολῖτες τρίτων κρατῶν. Αὐτό τότε θεωρήθηκε «παραξενιά», μιά ἀπό τίς πολλές στίς ὁποῖες οἱ Ἄγγλοι μᾶς εἶχαν συνηθίσει, ἀπό δέ τό Διευθυντήριο τῶν Βρυξελλῶν ἐλεεινολογεῖτο ὡς τροχοπέδη στήν πορεία πρός τήν πολιτική ἕνωση τῆς Εὐρώπης.

Σήμερα τά πράγματα ἔχουν ξεκαθαρίσει. Πρέπει νά εἶναι κάποιος ἀθεράπευτα ρομαντικός, γιά νά μήν ποῦμε ἐγκληματικά ἀφελής, γιά νά πιστεύει ὅτι ἡ ἑνοποίησις τῆς Εὐρώπης ὅπως τήν σχεδίασαν κάποιοι γραφειοκράτες μποροῦσε νά ἐφαρμοσθεῖ στήν πράξη. Καί βεβαίως ἔχει ἀναδειχθεῖ ἡ ἀνάγκη, ἡ κάθε χώρα καί τό κάθε ἔθνος νά θωρακίζει τά σύνορά του.

Ἡ Εὐρώπη ἀντιμετωπίζει εἰσβολή. Ἠπία, ἄοπλη, ἀλλά πολύ ἐπικίνδυνη. Προφυλακές, οἱ 60.000 παράνομοι μετανάστες πού εἰσέβαλαν στήν Θέουτα, ἐστω καί ἄν κάποιες χιλιάδες ὑπεχρεώθησαν νά ἐπιστρέψουν. Ἀποσταθεροποιοῦν τήν Ἱσπανία, ἡ ὁποία πληρώνει τά ἐπίχειρα τῆς ἀνερμάτιστης πολιτικῆς Σάντσεθ. Καί ὑπάρχει γεωπολιτική παράμετρος πίσω ἀπό αὐτό. Τίθεται τό ἐρώτημα: Γιατί ὁ (φίλος τοῦ Ἰσραήλ) Βασιλεύς Χασάν τοῦ Μαρόκου ἀπέσυρε τούς χωροφύλακες οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἀποστολή, κατόπιν συμφωνίας μέ τήν Ἱσπανία, νά ἀπωθοῦν ἀκόμα καί μέ βία ὅσους ἐπιχειροῦσαν νά εἰσέλθουν στήν Θέουτα;

Γιατί τώρα, πού ὁ Σάντσεθ μέ τήν στάση του ὑπέρ των Παλαιστινίων ἔχει ἐνοχλήσει ἰδιαιτέρως τόν Πρωθυπουργό Νετανυάχου, ἀλλά καί τόν Πρόεδρο Τράμπ; Ἡ Ἑλλάς, ὡς χώρα μέ ἐξωτερικά σύνορα, τό ὑπέστη ἀπό τό 2015 καί ἐξακολουθεῖ νά δέχεται ἰσχυρές πιέσεις τόσο κατά θάλασσαν ὅσο καί στά σύνορα τοῦ Ἕβρου. Ἡ διαφορά εἶναι ὅτι τό 2015 ἡ ἀριστερή Κυβέρνησις θριαμβολογοῦσε πού εἶχε ἀνοίξει τά σύνορα καί καλοδεχόταν τόν κάθε εἰσβολέα, ἐνῷ σήμερα ἡ νεοφιλελεύθερη ΝΔ προσπαθεῖ νά ἐξωραΐσει τήν εἰκόνα, ἀποκρύπτοντας τά πραγματικά στοιχεῖα τῶν λαθρομεταναστῶν πού περνοῦν τά συνορά μας.

Καί πάντως θά πρέπει νά τῆς ἀναγνωρίσουμε ὅτι τό 2019, πού ἐπεχειρήθη μαζική εἰσβολή τήν ὁποία ὀργάνωσε ἡ Τουρκία στόν Ἕβρο, ἀντιμετώπισε τήν κατάσταση μέ ἀποφασιστικότητα καί ἐπιτυχία. Λυπούμεθα πού δέν συνέχισε τήν ἴδια τακτική ὥστε νά ἀποθαρρυνθοῦν πλήρως τά κύματα τῶν μουσουλμάνων πού θέλουν νά ἁλώσουν τήν Εὐρώπη. Διότι περί αὐτοῦ πρόκειται. Δέν ἔχουμε νά κάνουμε μέ «ταλαίπωρους» πρόσφυγες πού ἀναζητοῦν σωτηρία. Εἶναι εἰσβολεῖς πού θέλουν νά ἁλώσουν τήν Εὐρώπη καί νά καταργήσουν τίς ἀρχές καί τόν πολιτισμό μας καί νά μᾶς ἐπιβάλουν τά δικά τους ἀπεχθῆ ἤθη.

Σήμερα βλέπουμε τήν αἰχμή τῆς εἰσβολῆς νά διαπερνᾶ τά σύνορα τῆς Ἱσπανίας, μιᾶς χώρας τῆς Εὐρώπης πού ἔχει τήν ἀτυχία νά κυβερνᾶται ἀπό τήν Ἀριστερά. Ὅπως ἡ Ἑλλάς τό 2015. Νά τό θεωρήσουμε τυχαῖο; Εἶναι τυχαῖο τό γεγονός ὅτι ἡ κυρία μεταναστευτική πίεσις ἀσκεῖται στήν χώρα πού δυναστεύεται ἀπό ἀριστερή διακυβέρνηση; Ἤ μήπως ἀκριβῶς αὐτές οἱ διακυβερνήσεις προσελκύουν τούς εἰσβολεῖς; Στά καθ’ ἡμᾶς, ὁ Ἀλέξης Τσίπρας τότε σχεδόν προσκαλοῦσε τούς μετανάστες, ἔχοντας πεῖ καί τό ἀμίμητο ὅτι δέν ὑπάρχουν σύνορα στήν θάλασσα. Σήμερα ὁ Σάντσεθ ἀνοίγει τίς πύλες τῶν συνόρων καί ὑπόσχεται νομιμοποίηση καί πολιτογράφηση σέ ἑκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες. Σέ λίγους μῆνες πολλοί ἀπό αὐτούς μπορεῖ νά περιφέρονται ἀνά τήν Εὐρώπη δυνάμει τῶν ἐλευθεριῶν πού τούς παρέχει ἡ Συνθήκη Σένγκεν.

Καιρός λοιπόν νά τελειώνουμε μέ αὐτήν τήν ἀνισορροπία. Οἱ θεσμοί ἀναδεικνύουν τήν ἀξία τους στίς δύσκολες ἐποχές. Μιά τέτοια δύσκολη στιγμή διανύουμε τώρα καί διαπιστώνουμε ὅτι ἡ Συνθήκη Σένγκεν ἀποτελεῖ παράγοντα ἀποσταθεροποιήσεως. Ποῖον τό νόημα νά τήν διατηροῦμε ἐνεργό; Ἄν ὁ κ. Σάντσεθ θέλει νά διαλύσει καί νά μουσουλμανοποιήσει τήν χώρα του, εἶναι πρόβλημα δικό του καί τῶν Ἱσπανῶν οἱ ὁποῖοι τόν ἐψήφισαν. Δέν ἔχει κανένα δικαίωμα νά ἀλλοιώσει τόν πληθυσμό τῆς Εὐρώπης.

Οὔτε τό στερούμενο δημοκρατικῆς νομιμοποιήσεως Διευθυντήριο τῶν Βρυξελλῶν δικαιοῦται νά ἀδρανεῖ. Ἄν ἡ Εὐρωπαϊκή Ἐπιτροπή ἐργαζόταν πράγματι γιά τήν Εὐρώπη, θά ἔπρεπε ἀπό χθές, μόλις ἐγένετο ἀντιληπτή ἡ ἐλεύθερη εἰσβολή τῶν μουσουλμάνων, νά συνεδριάζει ἐκτάκτως. Νά καλεῖ τήν Ἱσπανία νά ἀποχωρήσει ἀπό τήν ΕΕ ἄν δέν σταματήσει ἀμέσως τούς εἰσβολεῖς ἤ τοὐλάχιστον νά ἀναστείλει τήν ἐφαρμογή τῆς Συνθήκης Σένγκεν, ὅπως ἤδη ζητοῦν Ἰταλία καί Φινλανδία, ὥστε οἱ χιλιάδες τῶν μουσουλμάνων πού περνᾶνε στήν Θέουτα νά ἐγκλωβισθοῦν στήν Ἱσπανία. Καί ἄς βρεῖ ὁ Σάντσεθ τόν τρόπο νά ἀντιμετωπίσει τήν κατάσταση.

Ἡ Εὐρώπη πρέπει νά θωρακισθεῖ ἄν θέλει νά ἔχει μέλλον. Καί ὅλοι αὐτοί πού μιλοῦσαν μέ ἀποτροπιασμό γιά τίς προοπτικές νά μετατραπεῖ ἡ Γηραιά Ἤπειρος σέ «φρούριο» πρέπει νά ἐξοβελισθοῦν. Εἶναι ἐπικίνδυνοι γιά τήν ἐλευθερία μας καί τόν πολιτισμό μας

estianews.gr

Ουκρανία: Κλιμακώνονται οι μάχες στο Ντονέτσκ – Στο επίκεντρο o έλεγχος των Σλαβιάνσκ και Κραματόρσκ

1

Η ρωσική διοίκηση επιδιώκει την προώθηση των δυνάμεών της προς τα αστικά όρια

Έντονες μάχες καταγράφονται στην περιοχή του Ντονέτσκ, με τις δύο πλευρές να δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην εξέλιξη των επιχειρήσεων γύρω από τις πόλεις Σλαβιάνσκ και Κραματόρσκ, οι οποίες θεωρούνται στρατηγικής σημασίας για τον έλεγχο της περιοχής.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η απόσταση μεταξύ των γραμμών του μετώπου και των ορίων των δύο πόλεων έχει μειωθεί σημαντικά, φτάνοντας σε ορισμένα σημεία περίπου τα 4,5 χιλιόμετρα. Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι οι ουκρανικές δυνάμεις επιχειρούν να διατηρήσουν μια ζώνη ασφαλείας γύρω από τις πόλεις, ενώ η ρωσική διοίκηση επιδιώκει την προώθηση των δυνάμεών της προς τα αστικά όρια.

Image

Οι δύο πόλεις αποτελούν σημαντικούς στόχους στο ανατολικό μέτωπο, καθώς η κατάληψή τους θα είχε μεγάλη στρατιωτική και συμβολική σημασία για την πορεία των επιχειρήσεων στην περιοχή του Ντονμπάς.

Παράλληλα, η μάχη για το Ντονέτσκ έχει αποκτήσει ιδιαίτερο συμβολισμό στο πλαίσιο του πολέμου, με τις δύο πλευρές να παρουσιάζουν τις εξελίξεις στην περιοχή ως κρίσιμη δοκιμασία αντοχής και στρατηγικής.

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/enoples-sygkroyseis/oukrania-klimakonontai-oi-maxes-sto-ntonetsk-sto-epikentro-o-elegxos-ton-slaviansk-kai-kramatorsk/

Σαν σήμερα 4 Αυγούστου του 1865: Ο Εθνικός Ύμνος της Ελλάδας καθιερώνεται ως «επίσημον εθνικόν άσμα»

2

Το ποίημα γράφτηκε πρώτα στα Ιταλικά και αργότερα στα Ελληνικά

Το ποίημα του Διονύσιου Σολώμου «Ύμνος εις την Ελευθερίαν», έχει 158 τετράστιχες στροφές και γράφτηκε όταν ο ίδιος ήταν μόλις 25 ετών, το 1823 στη Ζάκυνθο.

Ήταν μια περίοδος που η Ελληνική Επανάσταση βρισκόταν σε έκρηξη με τις μάχες να μαίνονται στην Πελοπόννησο αλλά και σε άλλα μέρη της χώρας.

Ο Νικόλαος Μάντζαρος το μελοποίησε με τις δυο πρώτες στροφές να γίνονται τέσσερις δεκαετίες αργότερα ο «Εθνικός Ύμνος της Ελλάδας».

Το μέτρο του είναι τροχαϊκό και στην μεγάλη έκταση του αναφέρεται σε πολλά μεγάλα γεγονότα της Επανάστασης, όπως την μάχη της Τριπολιτσάς, την μάχη της Κορίνθου, την πρώτη Πολιορκία του Μεσολλογίου και την πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας στην Τένεδο. Όμως αρχίζει και ξεκινά με διαφορετικό τρόπο.

Στην αρχή συστήνει την θεά Ελευθερία και θυμίζει τα μαρτύρια του Ελληνισμού. Στο τέλος, καλεί τους Έλληνες να αφήσουν τις διχόνοιες και προτρέπει τους Ευρωπαίους να αφήσουν την Ελλάδα να ελευθερωθεί.

Το ποίημα γράφτηκε πρώτα στα Ιταλικά και αργότερα στα Ελληνικά. Σύντομα, η φήμη του εξαπλώθηκε και έφτασε έξω από την Ζάκυνθο. Δημοσιεύτηκε στο Μεσολόγγι το 1824 και το 1825 στην Γενική Εφημερίδα της Ελλάδος, που είχε έδρα το Ναύπλιο.

Λίγα χρόνια αργότερα και συγκεκριμένα μεταξύ 1828 και 1830, ο Κερκυραίος μουσικός Νικόλαος Μάντζαρος μελοποίησε το ποίημα για τετράφωνη ανδρική χορωδία και ήδη από εκείνα τα χρόνια, οι κάτοικοι του Ιονίου, το τραγουδούσαν με ενθουσιασμό στις Εθνικές επετείους και εορτές.

Το 1844 ο Μάντζαρος άλλαξε την μελοποίηση του ποιήματος και υπέβαλε αίτημα στον τότε βασιλιά Όθωνα, ώστε να το ανακηρύξει ως «εθνικό άσμα» της χώρας.

Μέχρι τότε, ο Εθνικός Ύμνος της Ελλάδας ήταν ο βαυαρικός, η γνωστή μελωδία του Χάυντν, που σήμερα είναι Εθνικός Ύμνος της Γερμανίας και της Αυστρίας ,αν και με διαφορετικά λόγια και τόνο. Έγινε αρχικά μόνο δεκτός ως σύνθεση και βραβεύτηκε μάλιστα με τον Αργυρό σταυρό του Τάγματος του Σωτήρος.

Μετά τον διωγμό του Όθωνα και την διαδοχή του από τον Γεώργιο τον Α’, πέρασαν 20 χρόνια. Ο βασιλιάς βρέθηκε κάποια στιγμή στην Κέρκυρα και άκουσε την σύνθεση του Μάντζαρου από πνευστά, η οποία το έκανε τρομερή εντύπωση.

Η απόφαση δεν άργησε και πολύ να παρθεί. Στις 4 Αυγούστου του 1865, με Βασιλικό Διάταγμα το ανακήρυξε «επίσημον εθνικόν άσμα».

Από τότε μέχρι και σήμερα, ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» του Διονύσιου Σολωμού με την μουσική του Νικόλαου Μάντζαρου συνθέτουν τον Εθνικό μας Ύμνο. Από τις 18 Νοεμβρίου του 1966, καθιερώθηκε και ως Εθνικός ύμνος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ακολουθεί ολόκληρος ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν:

Σε γνωρίζω από την κόψη του σπαθιού την τρομερή,
σε γνωρίζω από την όψη που με βία μετράει τη γη.

Απ’ τα κόκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα ιερά,
και σαν πρώτα ανδρειωμένη, χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά!

Εκεί μέσα εκατοικούσες πικραμένη, εντροπαλή,
κι ένα στόμα εκαρτερούσες, «έλα πάλι», να σου πεί.

‘Αργειε νάλθει εκείνη η μέρα κι ήταν όλα σιωπηλά,
γιατί τά ‘σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά.

Δυστυχής! Παρηγορία μόνη σού έμενε να λές
περασμένα μεγαλεία και διηγώντας τα να κλαις.

Κι ακαρτέρει κι ακαρτέρει φιλελεύθερη λαλιά
το ένα εκτύπαε τ’ άλλο χέρι από την απελπισιά

Κι έλεες: «Πότε, α, πότε βγάνω το κεφάλι από τσ’ ερμιές;».
Και αποκρίνοντο από πάνω κλάψες, άλυσες, φωνές.

Τότε εσήκωνες το βλέμμα μες στα κλάιματα θολό,
και εις το ρούχο σου έσταζ’ αίμα πλήθος αίμα ελληνικό.

Με τα ρούχα αιματωμένα ξέρω ότι έβγαινες κρυφά
να γυρεύεις εις τα ξένα άλλα χέρια δυνατά.

Μοναχή το δρόμο επήρες, εξανάλθες μοναχή·
δεν είν’ εύκολες οι θύρες εάν η χρεία τες κουρταλεί.

‘Αλλος σου έκλαψε εις τα στήθια, αλλ’ ανάσαση καμμιά·
άλλος σου έταξε βοήθεια και σε γέλασε φρικτά.

΄Αλλοι, οϊμέ, στη συμφορά σου οπού εχαίροντο πολύ,
«σύρε νά ‘βρεις τα παιδιά σου, σύρε», έλεγαν οι σκληροί.

Φεύγει οπίσω το ποδάρι και ολογλήγορο πατεί
ή την πέτρα ή το χορτάρι που τη δόξα σού ενθυμεί.

Ταπεινότατη σου γέρνει η τρισάθλια κεφαλή,
σαν πτωχού που θυροδέρνει κι είναι βάρος του η ζωή.

Ναι, αλλά τώρα αντιπαλεύει κάθε τέκνο σου με ορμή,
πού ακατάπαυστα γυρεύει ή τη νίκη ή τη θανή.

Απ’ τα κόκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα ιερά,
και σαν πρώτα ανδρειωμένη, χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά!

Μόλις είδε την ορμή σου ο ουρανός που για τσ’ εχθρούς
εις τη γη τη μητρική σου έτρεφ’ άνθια και καρπούς,

εγαλήνεψε· και εχύθει καταχθόνια μια βοή,
και του Ρήγα σού απεκρίθη πολεμόκραχτη η φωνή.

΄Ολοι οι τόποι σου σ’ εκράξαν χαιρετώντας σε θερμά,
και τα στόματα εφωνάξαν όσα αισθάνετο η καρδιά.

Εφωνάξανε ως τ’ αστέρια του Ιονίου και τα νησιά,
κι εσηκώσανε τα χέρια για να δείξουνε χαρά,

μ’ όλον πού ‘ναι αλυσωμένο το καθένα τεχνικά,
και εις το μέτωπο γραμμένο έχει: «Ψεύτρα Ελευθεριά».

Γκαρδιακά χαροποιήθει και του Βάσιγκτον η γη,
και τα σίδερα ενθυμήθει που την έδεναν κι αυτή.

Απ’ τον πύργο του φωνάζει, σα να λέει σε χαιρετώ,
και τη χήτη του τινάζει το λιοντάρι το Ισπανό.

Ελαφιάσθη της Αγγλίας το θηρίο, και σέρνει ευθύς
κατά τ’ άκρα της Ρουσίας τα μουγκρίσματα τσ’ οργής.

Εις το κίνημα του δείχνει πως τα μέλη ειν’ δυνατά·
και στου Αιγαίου το κύμα ρίχνει μια σπιθόβολη ματιά.

Σε ξανοίγει από τα νέφη και το μάτι του Αετού,
που φτερά και νύχια θρέφει με τα σπλάχνα του Ιταλού·

και σ’ εσέ καταγυρμένος, γιατί πάντα σε μισεί,
έκρωζ’ έκρωζ’ ο σκασμένος, να σε βλάψει, αν ημπορεί.

΄Αλλο εσύ δεν συλλογιέσαι πάρεξ που θα πρωτοπάς·
δεν μιλείς και δεν κουνιέσαι στες βρισιές οπού αγρικάς·

σαν το βράχο οπού αφήνει κάθε ακάθαρτο νερό
εις τα πόδια του να χύνει ευκολόσβηστον αφρό·

οπού αφήνει ανεμοζάλη και χαλάζι και βροχή
να του δέρνουν τη μεγάλη, την αιώνιαν κορυφή.

Δυστυχιά του, ω, δυστυχιά του, οποιανού θέλει βρεθεί
στο μαχαίρι σου αποκάτου και σ’ εκείνο αντισταθεί.

Το θηρίο π’ ανανογιέται πως του λείπουν τα μικρά,
περιορίζεται, πετιέται, αίμα ανθρώπινο διψά·

τρέχει, τρέχει όλα τα δάση, τα λαγκάδια, τα βουνά,
κι όπου φθάσει, όπου περάσει, φρίκη, θάνατος, ερμιά·

Ερμιά, θάνατος και φρίκη όπου επέρασες κι εσύ·
ξίφος έξω από τη θήκη πλέον ανδρείαν σου προξενεί.

Ιδού, εμπρός σου ο τοίχος στέκει της αθλίας Τριπολιτσάς·
τώρα τρόμου αστροπελέκι να της ρίψεις πιθυμάς.

Μεγαλόψυχο το μάτι δείχνει πάντα οπώς νικεί,
κι ας ειν’ άρματα γεμάτη και πολέμιαν χλαλοή.

Σου προβαίνουνε και τρίζουν για να ιδείς πως ειν’ πολλά·
δεν ακούς που φοβερίζουν άνδρες μύριοι και παιδιά;

Λίγα μάτια, λίγα στόματα θα σας μείνουνε ανοιχτά.
για να κλαύσετε τα σώματα που θε νά ‘βρει η συμφορά!

Κατεβαίνουνε, και ανάφτει του πολέμου αναλαμπή·
το τουφέκι ανάβει, αστράφτει, λάμπει, κόφτει το σπαθί.

Γιατί η μάχη εστάθει ολίγη; Λίγα τα αίματα γιατί;
Τον εχθρό θωρώ να φύγει και στο κάστρο ν’ ανεβεί.

Μέτρα! Ειν’ άπειροι οι φευγάτοι, οπού φεύγοντας δειλιούν·
τα λαβώματα στην πλάτη δέχοντ’, ώστε ν’ ανεβούν.

Εκεί μέσα ακαρτερείτε την αφεύγατη φθορά·
να, σας φθάνει· αποκριθείτε στης νυκτός τη σκοτεινιά!

Αποκρίνονται και η μάχη έτσι αρχίζει, οπού μακριά
από ράχη εκεί σε ράχη αντιβούιζε φοβερά.

Ακούω κούφια τα τουφέκια, ακούω σμίξιμο σπαθιών,
ακούω ξύλα, ακούω πελέκια, ακούω τρίξιμο δοντιών.

Α, τι νύκτα ήταν εκείνη που την τρέμει ο λογισμός!
΄Αλλος ύπνος δεν εγίνει πάρεξ θάνατου πικρός.

Της σκηνής η ώρα, ο τόπος, οι κραυγές, η ταραχή,
ο σκληρόψυχος ο τρόπος του πολέμου, και οι καπνοί,

και οι βροντές και το σκοτάδι οπού αντίσκοφτε η φωτιά,
επαράσταιναν τον ΄Αδη που ακαρτέρειε τα σκυλιά·

Τ’ ακαρτέρειε. Εφαίνον’ ίσκιοι αναρίθμητοι, γυμνοί,
κόρες, γέροντες, νεανίσκοι, βρέφη ακόμη εις το βυζί.

‘Ολη μαύρη μυρμηγκιάζει, μαύρη η εντάφια συντροφιά,
σαν το ρούχο οπού σκεπάζει τα κρεβάτια τα στερνά.

Τόσοι, τόσοι ανταμωμένοι επετιούντο από τη γη,
όσοι ειν’ άδικα σφαγμένοι από τούρκικην οργή.

Τόσα πέφτουνε τα θερισμένα αστάχια εις τους αγρούς·
σχεδόν όλα εκειά τα μέρη εσκεπάζοντο απ’ αυτούς.

Θαμποφέγγει κανέν’ άστρο και αναδεύοντο μαζί,
ανεβαίνοντας το κάστρο με νεκρώσιμη σιωπή.

‘Ετσι χάμου εις την πεδιάδα μες στο δάσος το πυκνό,
όταν στέλνει μίαν αχνάδα μισοφέγγαρο χλωμό,

Eάν οι άνεμοι μες στ’ άδεια τα κλαδιά μουγκοφυσούν,
σειούνται, σειούνται τα μαυράδια, οπού οι κλώνοι αντικτυπούν.

Με τα μάτια τους γυρεύουν όπου είν’ αίματα πηχτά,
και μες στα αίματα χορεύουν με βρυχίσματα βραχνά·

και χορεύοντας μανίζουν εις τους ΄Ελληνες κοντά,
και τα στήθια τους εγγίζουν με τα χέρια τα ψυχρά.

Εκειό το έγγισμα πηγαίνει βαθειά μες στα σωθικά,
όθεν όλη η λύπη βγαίνει και άκρα αισθάνονται ασπλαχνιά.

Τότε αυξαίνει του πολέμου ο χορός τρομακτικά,
σαν το σκόρπισμα του ανέμου στου πελάου τη μοναξιά.

Κτυπούν όλοι απάνου κάτου· κάθε κτύπημα που εβγεί
είναι κτύπημα θανάτου χώρις να δευτερωθεί.

Κάθε σώμα ιδρώνει, ρέει·λες κι εκείθενε η ψυχή
απ’ το μίσος που την καίει πολεμάει να πεταχθεί.

Της καρδίας κτυπίες βροντάνε μες στα στήθια τους αργά,
και τα χέρια όπου χουμάνε περισσότερο ειν’ γοργά.

Ουρανός γι’ αυτούς δεν είναι, ουδέ πέλαγο, ουδέ γη·
γι’ αυτούς όλους το παν είναι μαζωμένο αντάμα εκεί.

Τόση η μάνητα κι η ζάλη, που στοχάζεσαι μη πως
από μία μεριά και απ’ άλλη δεν είν΄ ένας ζωντανός.

Κοίτα χέρια απελπισμένα πώς θερίζουνε ζωές!
Χάμου πέφτουνε κομμένα χέρια, πόδια, κεφαλές,

και παλάσκες και σπαθία με ολοσκόρπιστα μυαλά,
και με ολόσχιστα κρανία, σωθικά λαχταριστά.

Προσοχή καμία δεν κάνει κανείς, όχι, εις τη σφαγή·
πάνε πάντα εμπρός. Ω, φθάνει, φθάνει· έως πότε οι σκοτωμοί;

Ποιος αφήνει εκεί τον τόπο, πάρεξ όταν ξαπλωθεί;
Δεν αισθάνονται τον κόπο και λες κι είναι εις την αρχή.

Ολιγόστευαν οι σκύλοι, και «Αλλά», εφώναζαν, «Αλλά»,
και των Χριστιανών τα χείλη «φωτιά», εφώναζαν, «φωτιά».

Λιονταρόψυχα, εκτυπιούντο, πάντα εφώναζαν «φωτιά»,
και οι μιαροί κατασκορπιούντο, πάντα σκούζοντας «Αλλά».

Παντού φόβος και τρομάρα και φωνές και στεναγμοί·
παντού κλάψα, παντού αντάρα, και παντού ξεψυχισμοί.

Ήταν τόσοι! Πλέον το βόλι εις τ’ αυτιά δεν τους λαλεί.
‘Ολοι χάμου εκείτοντ’ όλοι εις την τέταρτην αυγή.

Σαν ποτάμι το αίμα εγίνη και κυλάει στη λαγκαδιά,
και το αθώο χόρτο πίνει αίμα αντίς για τη δροσιά.

Της αυγής δροσάτο αέρι, δεν φυσάς τώρα εσύ πλιο
στων ψευδόπιστων το αστέρι· φύσα, φύσα εις το ΣΤΑΥΡΟ!

Απ’ τα κόκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα ιερά,
και σαν πρώτα ανδρειωμένη, χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά!

Της Κορίνθου ιδού και οι κάμποι· δεν λάμπ’ ήλιος μοναχά
εις τους πλάτανους, δεν λάμπει εις τ’ αμπέλια, εις τα νερά.

Εις τον ήσυχον αιθέρα τώρα αθώα δεν αντηχεί
τα λαλήματα η φλογέρα, τα βελάσματα το αρνί.

Τρέχουν άρματα χιλιάδες σαν το κύμα εις το γιαλό,
αλλ’ οι ανδρείοι παλληκαράδες δεν ψηφούν τον αριθμό.

Ω τρακόσιοι, σηκωθείτε και ξανάλθετε σε μας·
τα παιδιά σας θελ’ ιδείτε πόσο μοιάζουνε με σας.

‘Ολοι εκείνοι τα φοβούνται και με πάτημα τυφλό
εις την Κόρινθο αποκλειούνται κι όλοι χάνουνται απ’ εδώ.

Στέλνει ο άγγελος του ολέθρου πείνα και θανατικό,
που με σχήμα ενός σκελέθρου περπατούν αντάμα οι δυο·

και πεσμένα εις τα χορτάρια απεθαίνανε παντού
τα θλιμμένα απομεινάρια της φυγής και του χαμού.

Κι εσύ αθάνατη, εσύ θεία, που ότι θέλεις ημπορείς.
εις τον κάμπο, Ελευθερία, ματωμένη περπατείς.

Στη σκια χεροπιασμένες, στη σκια βλέπω κι εγώ
κρινοδάχτυλες παρθένες οπού κάνουνε χορό.

Στο χορό γλυκογυρίζουν ωραία μάτια ερωτικά,
και εις την αύρα κυματίζουν μαύρα, ολόχρυσα μαλλιά.

Η ψυχή μου αναγαλλιάζει πως ο κόρφος καθεμιάς
γλυκοβύζαστο ετοιμάζει γάλα ανδρείας κι ελευθεριάς.

Μες στα χόρτα, τα λουλούδια, το ποτήρι δεν βαστώ·
φιλελεύθερα τραγούδια σαν τον Πίνδαρο εκφωνώ.

Απ’ τα κόκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα ιερά,
και σαν πρώτα ανδρειωμένη, χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά!

Πήγες εις το Μεσολόγγι την ημέρα του Χριστού,
μέρα που άνθισαν οι λόγγοι για το τέκνο του Θεού.

Σου ‘λθε εμπρός λαμποκοπώντας η Θρησκεία μ’ ένα σταυρό,
και το δάκτυλο κινώντας οπού ανεί τον ουρανό,

«σ’ αυτό», εφώναξε, «το χώμα στάσου ολόρθη, Ελευθεριά!».
Και φιλώντας σου το στόμα μπαίνει μες στην εκκλησιά.

Εις την τράπεζα σιμώνει, και το σύγνεφο το αχνό
γύρω γύρω της πυκνώνει που σκορπάει το θυμιατό.

Αγρικάει την ψαλμωδία οπού εδίδαξεν αυτή·
βλέπει τη φωταγωγία στους Αγίους εμπρός χυτή.

Ποιοι είν’ αυτοί που πλησιάζουν με πολλή ποδοβολή,
κι άρματ’, άρματα ταράζουν; Επετάχτηκες εσύ!

Α, το φως που σε στολίζει, σαν ηλίου φεγγοβολή,
και μακρίθεν σπινθηρίζει, δεν είναι, όχι, από τη γη.

Λάμψιν έχει όλη φλογώδη χείλος, μέτωπο, οφθαλμός·
φως το χέρι, φως το πόδι, κι όλα γύρω σου είναι φως.

Το σπαθί σου αντισηκώνεις, τρία πατήματα πατάς,
σαν τον πύργο μεγαλώνεις, κι εις το τέταρτο κτυπάς.

Με φωνή που καταπείθει προχωρώντας ομιλείς:
«Σήμερ’, άπιστοι, εγεννήθη, ναι, του κόσμου ο Λυτρωτής.

Αυτός λέγει, αφοκρασθείτε: “Εγώ ειμ’ ‘Αλφα, Ωμέγα εγώ·
πέστε, που θ’ αποκρυφθείτε εσείς όλοι, αν οργισθώ;

Φλόγα ακοίμητην σας βρέχω, που, μ’ αυτήν αν συγκριθεί
κείνη η κάτω οπού σας έχω, σαν δροσιά θέλει βρεθεί.

Κατατρώγει, ωσάν τη σχίζα, τόπους άμετρα υψηλούς,
χώρες, όρη από τη ρίζα, ζώα και δέντρα και θνητούς.

Και το παν το κατακαίει, και δεν σώζεται πνοή,
πάρεξ του άνεμου που πνέει μες στη στάχτη τη λεπτή”».

Κάποιος ήθελε ερωτήσει: Του θυμού Του εισ’ αδελφή;
Ποιος είν’ άξιος να νικήσει ή με σε να μετρηθεί;

Η γη αισθάνεται την τόση του χεριού σου ανδραγαθιά,
που όλην θέλει θανατώσει τη μισόχριστη σπορά.

Την αισθάνονται και αφρίζουν τα νερά, και τ’ αγρικώ
δυνατά να μουρμουρίζουν σαν ρυάζετο θηριό.

Κακορίζικοι, πού πάτε του Αχελώου μες στη ροή
και πιδέξια πολεμάτε από την καταδρομή

να αποφύγετε; Το κύμα έγινε όλο φουσκωτό·
εκεί ευρήκατε το μνήμα πριν να ευρείτε αφανισμό.

Βλασφημάει, σκούζει, μουγκρίζει κάθε λάρυγγας εχθρού,
και το ρεύμα γαργαρίζει τες βλασφήμιες του θυμού.

Σφαλερά τετραποδίζουν πλήθος άλογα, και ορθά
τρομασμένα χλιμιντρίζουν και πατούν εις τα κορμιά.

Ποίος στο σύντροφον απλώνει χέρι, ωσάν να βοηθηθεί·
ποίος τη σάρκα του δαγκώνει όσο που να νεκρωθεί.

Κεφαλές απελπισμένες, με τα μάτια πεταχτά,
κατά τ’ άστρα σηκωμένες για την ύστερη φορά.

Σβιέται -αυξαίνοντας η πρώτη του Αχελώου νεροσυρμή-
το χλιμίντρισμα και οι κρότοι και του ανθρώπου οι γογγυσμοί.

Έτσι ν’ άκουα να βουίξει τον βαθύν Ωκεανό,
και στο κύμα του να πνίξει κάθε σπέρμα αγαρηνό!

Και εκεί πού ‘ναι η Αγία Σοφία μες στους λόφους τους επτά,
όλα τ’ άψυχα κορμία, βραχοσύντριφτα, γυμνά,

σωριασμένα να τα σπρώξει η κατάρα του Θεού,
κι απ’ εκεί να τα μαζώξει ο αδελφός του Φεγγαριού.

Κάθε πέτρα μνήμα ας γένει, κι η Θρησκεία κι η Ελευθεριά
μ’ αργό πάτημα ας πηγαίνει μεταξύ τους και ας μετρά.

Ένα λείψανο ανεβαίνει τεντωτό, πιστομητό,
κι άλλο ξάφνου κατεβαίνει και δεν φαίνεται, και πλιο

και χειρότερα αγριεύει και φουσκώνει ο ποταμός·
πάντα, πάντα περισσεύει· πολύ φλοίσβισμα και αφρός.

Α, γιατί δεν έχω τώρα τη φωνή του Μωυσή;
Μεγαλόφωνα την ώρα οπού εσβιούντο οι μισητοί,

το Θεόν ευχαριστούσε στου πελάου τη λύσσα εμπρός,
και τα λόγια ηχολογούσε αναρίθμητος λαός.

Ακλουθάει την αρμονία η αδελφή του Ααρών,
η προφήτισσα Μαρία, μ’ ένα τύμπανο τερπνόν

και πηδούν όλες οι κόρες με τσ’ αγκάλες ανοικτές,
τραγουδώντας, ανθοφόρες, με τα τύμπανα κι εκειές.

Σε γνωρίζω από την κόψη του σπαθιού την τρομερή,
σε γνωρίζω από την όψη που με βία μετράει τη γη.
Εις αυτήν, είν’ ξακουσμένο, δεν νικιέσαι εσύ ποτέ·
όμως, όχι, δεν είν’ ξένο και το πέλαγο για σε.

Το στοιχείον αυτό ξαπλώνει κύματ’ άπειρα εις τη γη,

με τα οποία την περιζώνει, κι είναι εικόνα σου λαμπρή.

Με βρυχίσματα σαλεύει που τρομάζει η ακοή·
κάθε ξύλο κινδυνεύει και λιμνιώνα αναζητεί.

Φαίνετ’ έπειτα η γαλήνη και το λάμψιμο του ηλιού,
και τα χρώματα αναδίνειτου γλαυκότατου ουρανού.

Δεν νικιέσαι, είν’ ξακουσμένο, στην ξηράν εσύ ποτέ·
όμως όχι δεν είν’ ξένο και το πέλαγο για σέ.

Περνούν άπειρα τα ξάρτια, και σαν λόγγος στριμωχτά
τα τρεχούμενα κατάρτια, τα ολοφούσκωτα πανιά.

Συ τες δύναμές σου σπρώχνεις, και αγκαλά δεν είν’ πολλές,
πολεμώντας, άλλα διώχνεις, άλλα παίρνεις, άλλα καις.

Μ’ επιθυμία να τηράζεις δύο μεγάλα σε θωρώ,
και θανάσιμον τινάζεις εναντίον τους κεραυνό.

Πιάνει, αυξαίνει, κοκκινίζει, και σηκώνει μια βροντή,
και το πέλαο χρωματίζει με αιματόχροη βαφή.

Πνίγοντ’ όλοι οι πολεμάρχοι και δεν μνέσκει ένα κορμί·
χαίρου, σκιά του Πατριάρχη, που σε πέταξαν εκεί.

Εκρυφόσμιγαν οι φίλοι με τσ’ εχθρούς τους τη Λαμπρή,
και τους έτρεμαν τα χείλη δίνοντάς τα εις το φιλί.

Κειες τες δάφνες που εσκορπίστε τώρα πλέον δεν τες πατεί,
και το χέρι οπού εφιλήστε πλέον, α, πλέον δεν ευλογεί.

‘Ολοι κλαψτε· αποθαμένος ο αρχηγός της Εκκλησιάς·
κλάψτε, κλάψτε· κρεμασμένος ωσάν να ‘τανε φονιάς!

‘Εχει ολάνοικτο το στόμα π’ ώρες πρώτα είχε γευθεί
τ’ Άγιον Αίμα, τ’ Άγιον Σώμα·λες πως θε να ξαναβγεί

η κατάρα που είχε αφήσει, λίγο πριν να αδικηθεί,
εις οποίον δεν πολεμήσει κι ημπορει να πολεμει

Την ακούω, βροντάει, δεν παύει εις το πέλαγο, εις τη γη,
και μουγκρίζοντας ανάβει την αιώνιαν αστραπή.

Η καρδιά συχνοσπαράζει. Πλην τι βλέπω; Σοβαρά
να σωπάσω με προστάζει με το δάκτυλο η θεά.

Κοιτάει γύρω εις την Ευρώπη τρεις φορές μ’ ανησυχιά·
προσηλώνεται κατόπι στην Ελλάδα, και αρχινά:

«Παλληκάρια μου, οι πολέμοι για σας όλοι είναι χαρά,
και το γόνα σας δεν τρέμει στους κινδύνους εμπροστά.

Απ’ εσάς απομακραίνει κάθε δύναμη εχθρική,
αλλά ανίκητη μια μένει που τες δάφνες σας μαδεί.

Μία, που όταν ωσάν λύκοι ξαναρχόστενε ζεστοί,
κουρασμένοι από τη νίκη, αχ, το νου σάς τυραννεί.

Η Διχόνοια που βαστάει ένα σκήπτρο η δολερή
καθενός χαμογελάει, “πάρ’ το”, λέγοντας, “και συ”.

Κειο το σκήπτρο που σας δείχνει έχει αλήθεια ωραία θωριά·
μην το πιάστε, γιατί ρίχνει εισέ δάκρυα θλιβερά.

Από στόμα οπού φθονάει, παλληκάρια, ας μην πωθεί,
πως το χέρι σας κτυπάει του αδελφού την κεφαλή.

Μην ειπούν στο στοχασμό τους τα ξένη έθνη αληθινά:
“Εάν μισούνται ανάμεσό τους δεν τους πρέπει ελευθεριά”.

Τέτοια αφήστενε φροντίδα· όλο το αίμα οπού χυθεί
για θρησκεία και για πατρίδα όμοιαν έχει την τιμή.

Στο αίμα αυτό, που δεν πονείτε για πατρίδα, για θρησκειά,
σας ορκίζω, αγκαλισθείτε σαν αδέλφια γκαρδιακά.

Πόσο λείπει, στοχασθείτε, πόσο ακόμη να παρθεί·
πάντα η νίκη, αν ενωθείτε, πάντα εσάς θ’ ακολουθεί.

Ω ακουσμένοι εις την ανδρεία καταστήστε ένα Σταυρό
και φωνάξετε με μία: «Βασιλείς, κοιτάξτ’ εδώ!»

Το σημείον που προσκυνάτε είναι τούτο, και γι’ αυτό
ματωμένους μας κοιτάτε στον αγώνα το σκληρό.

Ακατάπαυστα το βρίζουν τα σκυλιά και το πατούν
και τα τέκνα του αφανίζουν και την πίστη αναγελούν.

Εξ αιτίας του εσπάρθη, εχάθη αίμα αθώο χριστιανικό,
που φωνάζει από τα βάθη της νυκτός: Να εκδικηθώ.

Δεν ακούτε, εσείς εικόνες του Θεού, τέτοια φωνή;
Τώρα επέρασαν αιώνες και δεν έπαυσε στιγμή.

Δεν ακούτε; Εις κάθε μέρος σαν του Άβελ καταβοά·
δεν ειν’ φύσημα του αέρος που σφυρίζει εις τα μαλλιά.

Τι θα κάμετε; Θ’ αφήστε να αποκτήσομεν εμείς
λευθεριάν, ή θα την λύστε εξ αιτίας πολιτικής;

Τούτο ανίσως μελετάτε ιδού εμπρός σας τον Σταυρό:
Βασιλείς, ελάτε, ελάτε, και κτυπήσετε κι εδώ!”».

“Διονύσιος Σολωμός”

https://www.pronews.gr/istoria/san-simera-4-aygoustou-tou-1865-o-ethnikos-ymnos-tis-elladas-kathieronetai-os-episimon-ethnikon-asma-2/

«Οι Αμερικανοί στρέφονται εναντίον του Τραμπ.»

0
David A. Graham

Αρθρογράφος (Staff Writer)

Τα σημαντικά εκλογικά κέρδη του Ντόναλντ Τραμπ μεταξύ των Αφροαμερικανών, των Ισπανόφωνων και των νέων ψηφοφόρων στις εκλογές του 2024 έδειχναν ότι βρισκόταν σε εξέλιξη μια μεγάλη αλλαγή στο εκλογικό τοπίο των ΗΠΑ. Ωστόσο, λιγότερο από δύο χρόνια αργότερα, ο πρόεδρος και οι Ρεπουμπλικανοί έχουν χάσει αυτούς τους νέους υποστηρικτές.

Η νέα εποχή που δεν ήρθε ποτέ

(Φωτογραφία: Ο Ντόναλντ Τραμπ πίσω από μια σκούρα μπλε κουρτίνα.)

Οι θεμελιώδεις ανακατατάξεις στον τρόπο με τον οποίο ψηφίζουν οι Αμερικανοί είναι σπάνιες. Αντίθετα, οι προβλέψεις ότι έχει ήδη συντελεστεί μια τέτοια αναδιάταξη εμφανίζονται πολύ συχνότερα.

Σχεδόν αμέσως μετά την ανακήρυξη του Ντόναλντ Τραμπ ως νικητή των προεδρικών εκλογών του Νοεμβρίου 2024, πολλοί υποστήριξαν ότι οι εκλογές σηματοδοτούσαν την αρχή μιας νέας πολιτικής εποχής. Το NBC News έγραψε χαρακτηριστικά:

«Ο Τραμπ αναδιάταξε ολόκληρο τον πολιτικό χάρτη. Οι Δημοκρατικοί δεν έχουν εύκολο δρόμο για να το διορθώσουν.»

Οι εκλογές, βέβαια, ήταν εξαιρετικά αμφίρροπες. Ο Τραμπ κέρδισε λίγο περισσότερες εκλεκτορικές ψήφους από όσες είχε λάβει ο Τζο Μπάιντεν το 2020 (312 έναντι 306), όμως συγκέντρωσε λιγότερες ψήφους στο σύνολο της επικράτειας και μικρότερο ποσοστό της λαϊκής ψήφου. Παρ’ όλα αυτά, η νίκη του θεωρήθηκε σημαντική, επειδή ήταν η πρώτη φορά, έπειτα από τρεις υποψηφιότητες, που εξασφάλισε την υποστήριξη της μεγαλύτερης μερίδας των ψηφοφόρων.

Ωστόσο, το επιχείρημα περί «πολιτικής αναδιάταξης» δεν βασιζόταν τόσο στους συνολικούς αριθμούς όσο στη δημογραφική ανάλυση των αποτελεσμάτων. Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ενίσχυσε την επιρροή του στη λευκή εργατική τάξη, ενώ σημείωσε ιστορικά υψηλές επιδόσεις μεταξύ των νέων ψηφοφόρων –ιδιαίτερα των νέων ανδρών– καθώς και των Ισπανόφωνων.

Γράφοντας στο The Atlantic τον Μάιο του 2025, ο δημοσκόπος Patrick Ruffini υποστήριξε ότι είχε ξεκινήσει μια νέα πολιτική εποχή, στην οποία ο Τραμπ έσπασε τη μακροχρόνια κυριαρχία των Δημοκρατικών στις μειονοτικές κοινότητες.

Όπως έγραψε:

«Η αναδιάταξη της εργατικής τάξης, που βοήθησε τον Τραμπ να κερδίσει το 2016, δεν θα περιοριζόταν στους λευκούς ψηφοφόρους. Το 2020 και το 2024, η ίδια αναδιάταξη επεκτάθηκε και στους μη λευκούς ψηφοφόρους. Σε μια εποχή όπου η πολιτική γίνεται ολοένα και πιο εθνικοποιημένη και η πόλωση εντείνεται, η κοινωνική βάση πάνω στην οποία στηρίζονται οι πλειοψηφίες των Δημοκρατικών φαίνεται ολοένα και πιο εύθραυστη.»

Τα προβλήματα των Δημοκρατικών εξακολουθούν να είναι υπαρκτά. Προς το παρόν, όμως, ο Τραμπ και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα αντιμετωπίζουν ακόμη σοβαρότερες δυσκολίες.

Η πιο εμφανής είναι η έντονη προσωπική αντιδημοτικότητα του Τραμπ.

Στο σημερινό, βαθιά πολωμένο και πολιτικά δυσαρεστημένο περιβάλλον, σχεδόν όλοι οι πρόεδροι εμφανίζονται αντιδημοφιλείς. Ωστόσο, ο Τραμπ βρίσκεται σε μια κατηγορία μόνος του.

Δημοσκόπηση του CNN, που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα, κατέγραψε την αποδοχή του στο 34%, ποσοστό που ισοφαρίζει το χαμηλότερο επίπεδο που είχε σημειώσει μετά την εισβολή στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου 2021.

Ακόμη χειρότερα ήταν τα αποτελέσματα της έρευνας AP-NORC, όπου η δημοτικότητά του έφτασε μόλις στο 33%, μόλις μία ποσοστιαία μονάδα πάνω από το ιστορικό χαμηλό του 2017.

Η Quinnipiac University κατέγραψε ακόμη χαμηλότερη επίδοση, με την αποδοχή του να βρίσκεται στο 32%, το χαμηλότερο ποσοστό που έχει ποτέ καταγραφεί γι’ αυτόν στη συγκεκριμένη δημοσκόπηση.

Αυτή η γενική εικόνα είναι ήδη αρκετά αρνητική. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική εξέταση των δημοσκοπήσεων αποκαλύπτει κάτι ακόμη πιο ανησυχητικό για τον Τραμπ: η μεγαλύτερη φθορά καταγράφεται ακριβώς στις ομάδες ψηφοφόρων που θεωρούνταν ο πυρήνας της «πολιτικής αναδιάταξης» του 2024 — τους νέους, τους Ισπανόφωνους και τους Αφροαμερικανούς ψηφοφόρους.

Εξετάστε, για παράδειγμα, τους νέους ψηφοφόρους.

Η Κάμαλα Χάρις κέρδισε μια οριακή πλειοψηφία των νέων στις εκλογές του 2024, μια εντυπωσιακή πτώση σε σύγκριση με το προβάδισμα των 25 ποσοστιαίων μονάδων που είχε εξασφαλίσει ο Τζο Μπάιντεν τέσσερα χρόνια νωρίτερα.

Η δημοσκόπηση Yale Youth Poll διαπίστωσε τον Μάιο ότι το 68% των ψηφοφόρων ηλικίας 18 έως 22 ετών και το 72% όσων ήταν 23 έως 29 ετών αποδοκίμαζαν τον Τραμπ.

Η εταιρεία Echelon Insights κατέγραψε επίσης ότι οι νεότεροι ψηφοφόροι αποδοκιμάζουν τον Τραμπ περισσότερο από τον γενικό πληθυσμό. Η καθαρή αποδοχή του (net approval) έχει μειωθεί κατά 37 ποσοστιαίες μονάδες από την αρχή της παρούσας κυβέρνησής του.

Παράλληλα, έρευνα του Harvard Institute of Politics έδειξε ότι οι νέοι ψηφοφόροι αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερο σκεπτικισμό την επέκταση των προεδρικών εξουσιών και τις επικλήσεις περί «εθνικής έκτακτης ανάγκης» — δύο βασικά χαρακτηριστικά της διακυβέρνησης Τραμπ.

Ένας από τους λόγους της μεγάλης πτώσης των ποσοστών του στους νέους είναι η επιδείνωση της απήχησής του στους νέους άνδρες.

Μια δημοφιλής εξήγηση ήταν ότι το Δημοκρατικό Κόμμα, το οποίο πολλοί χαρακτήριζαν υπερβολικά «φεμινιστικό» και «woke», είχε αποξενώσει αυτή την ομάδα, ωθώντας την προς τον Τραμπ και την ολοένα ισχυρότερη διαδικτυακή «ανδρόσφαιρα» (manosphere) των συντηρητικών influencers.

Στον βαθμό που αυτό ίσχυσε, αποδείχθηκε προσωρινό.

Οι συγκεκριμένοι ψηφοφόροι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τους Δημοκρατικούς με επιφύλαξη, αλλά πλέον έχουν απογοητευθεί και από τον ίδιο τον Τραμπ.

Η Yale Youth Poll διαπίστωσε ότι οι άνδρες κάτω των 30 ετών ήταν μία από τις δύο δημογραφικές ομάδες που στράφηκαν περισσότερο εναντίον του Τραμπ σε σχέση με το περασμένο φθινόπωρο.

Ο Τραμπ χάνει επίσης υποστήριξη μεταξύ των Αφροαμερικανών και των Ισπανόφωνων ψηφοφόρων — ιδιαίτερα μεταξύ των ανδρών — σύμφωνα με το Bloomberg Government.

Το 2024 ο Τραμπ είχε κερδίσει σχεδόν τους μισούς Ισπανόφωνους ψηφοφόρους. Σήμερα όμως οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Ρεπουμπλικανοί συγκεντρώνουν μόλις 27% έως 35% της υποστήριξής τους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, επίδοση που θα ήταν η χειρότερη για το κόμμα σε αυτή την ομάδα από το 2018, όταν οι Δημοκρατικοί πέτυχαν μεγάλη εκλογική νίκη.

Η εταιρεία δημοσκοπήσεων Equis, η οποία ειδικεύεται στους Λατίνους ψηφοφόρους, διαπιστώνει ότι η αποδοχή του Τραμπ μεταξύ των Λατίνων είναι πλέον χαμηλότερη ακόμη και από εκείνη των μη Λατίνων ψηφοφόρων.

Δημοσκόπηση του Μαΐου έδειξε ότι ένας στους τέσσερις Ισπανόφωνους που είχαν ψηφίσει τον Τραμπ το 2024 δηλώνει σήμερα ότι δεν θα τον ψήφιζε ξανά.

Η φθορά έχει πλέον επεκταθεί ακόμη και στον πιο παραδοσιακό πυρήνα της εκλογικής του βάσης.

Ανασκόπηση δημοσκοπικών στοιχείων από τους New York Times διαπίστωσε τον Ιούνιο ότι οι λευκοί ψηφοφόροι της εργατικής τάξης αξιολογούν ολοένα και πιο αρνητικά τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ διαχειρίζεται την οικονομία.

Κατά τα δύο πρώτα χρόνια της πρώτης προεδρικής του θητείας, οι συγκεκριμένοι ψηφοφόροι του έδιναν υψηλότερες αξιολογήσεις από εκείνες του γενικού πληθυσμού. Σήμερα, αντίθετα, τον αξιολογούν αισθητά χειρότερα.

Τον Φεβρουάριο του 2016 ο Τραμπ είχε δηλώσει χαρακτηριστικά:

«Λατρεύω τους λιγότερο μορφωμένους.»

Σήμερα, όμως, εκείνοι δεν φαίνεται να ανταποδίδουν την αγάπη αυτή.

Η Echelon Insights καταγράφει ότι η αποδοχή του μεταξύ όσων έχουν απολυτήριο λυκείου ή χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο έχει υποχωρήσει στο 41%.

Παράλληλα, έρευνα του Institute for the Study of Modern Authoritarianism διαπιστώνει ότι η εκλογική βάση του Τραμπ συρρικνώνεται και ότι μειώνεται ο προσωπικός δεσμός των υποστηρικτών του με τον ίδιο — μια ιδιαίτερα σοβαρή εξέλιξη για έναν ηγέτη και ένα πολιτικό κίνημα που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην προσωπικότητα του αρχηγού.

Σύμφωνα με την Washington Post, Ρεπουμπλικανοί εκλογικοί στρατηγοί ανησυχούν πλέον ότι ακόμη και οι σταθεροί ψηφοφόροι του κόμματος ίσως να μην προσέλθουν στις κάλπες τον Νοέμβριο.

Όπως έχει γράψει ο αναλυτής δημοσκοπήσεων G. Elliott Morris, υπήρχαν αρκετές πειστικές εξηγήσεις για τη νίκη του Τραμπ το 2024 που δεν προϋπέθεταν κάποια βαθιά πολιτική αναδιάταξη.

Μεταξύ αυτών ήταν:

  • οι παρατεταμένες συνέπειες της πανδημίας,
  • το παγκόσμιο κύμα δυσαρέσκειας απέναντι στις κυβερνήσεις που βρίσκονταν στην εξουσία,
  • και οι ιδιαίτερες συνθήκες που δημιούργησε η αμφιλεγόμενη απόφαση του Τζο Μπάιντεν να διεκδικήσει εκ νέου την προεδρία πριν αποσυρθεί καθυστερημένα από την κούρσα.

Ο σημαντικότερος παράγοντας, όμως, ήταν ο πληθωρισμός.

Οι Αμερικανοί ήταν εξοργισμένοι με τους Δημοκρατικούς εξαιτίας της παρατεταμένης αύξησης των τιμών.

Σήμερα, ο Τραμπ χάνει την υποστήριξη των ψηφοφόρων για ακριβώς τον ίδιο λόγο.

Όχι μόνο δεν κατάφερε να τερματίσει τον πληθωρισμό, όπως είχε υποσχεθεί — τον Ιούνιο βρισκόταν στο 3,5% — αλλά και οι δικές του αποφάσεις, ιδιαίτερα ο πόλεμος με το Ιράν, συνέβαλαν στην περαιτέρω άνοδο των τιμών.

Οι ψηφοφόροι ήταν διατεθειμένοι να δώσουν στον Τραμπ μια ευκαιρία, επειδή είχαν απογοητευτεί από τον Μπάιντεν.

Τώρα όμως βλέπουν τα αποτελέσματα της διακυβέρνησής του και δεν τους αρέσουν.

Ίσως αυτή η εξέλιξη να ήταν προβλέψιμη.

Παρότι ορισμένοι αναλυτές πίστεψαν ότι είχε συντελεστεί μια ιστορική πολιτική μετατόπιση, ο ερευνητής του Brookings Institution και συνεργάτης του The Atlantic, Jonathan Rauch, έγραψε ήδη στις 9 Νοεμβρίου 2024 ότι το αποτέλεσμα των εκλογών δεν αποτελούσε:

«μια αναδιάταξη υπέρ του MAGA ούτε μια σαρωτική απόρριψη των Δημοκρατικών. Ήταν, απλώς, μια συνηθισμένη εκλογική αναμέτρηση.»

Και πρόσθεσε, με σχεδόν προφητικό τρόπο:

«Παρότι οι Ρεπουμπλικανοί πέτυχαν αναμφίβολα μια καθαρή νίκη, μπορεί να μπουν στον πειρασμό να θεωρήσουν ότι έλαβαν ισχυρότερη λαϊκή εντολή από αυτήν που πραγματικά τους έδωσαν οι ψηφοφόροι — και να εφαρμόσουν πολιτικές πιο ακραίες και πιο ανατρεπτικές από εκείνες που επιθυμεί ή περιμένει η κοινή γνώμη.»

Σήμερα, η υποτιθέμενη πολιτική «αναδιάταξη» μοιάζει σχεδόν εξίσου ετοιμοθάνατη με τις πιθανότητες των Ρεπουμπλικανών να διατηρήσουν ισχυρή θέση στις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές.

Τι θέλει το Ιράν;

0

Insider

Παρασκήνια από το The Economist 

Shashank Joshi
David Rennie
Συντάκτης Γεωπολιτικής

Κανένας πόλεμος δεν τελειώνει από ιδιοτροπία. Ορισμένες συγκρούσεις σχεδιάζονται επί χρόνια. Άλλες, όπως η σύγκρουση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με το Ιράν, ξεκινούν μέσα σε μια στιγμή αλαζονείας. Όμως ο τερματισμός ενός πολέμου είναι μια ψυχρά υπολογισμένη υπόθεση. Όταν αποφασίζουν αν θα συνεχίσουν να πολεμούν ή θα σταματήσουν, οι εμπόλεμοι καλούνται να σταθμίσουν δύσκολες επιλογές – ακόμη και τις ίδιες τους τις πιθανότητες επιβίωσης.

Για να προβλέψει κανείς πότε μπορεί να τελειώσει ένας πόλεμος, πρέπει πρώτα να κατανοήσει τα κίνητρα κάθε πλευράς. Στον πόλεμο με το Ιράν, αυτό είναι ένα ασύμμετρο εγχείρημα. Ο κ. Τραμπ εκφράζει δημόσια τις επιθυμίες του σε πραγματικό χρόνο, καταδικάζοντας τον κόσμο να ζει μέσα στο μυαλό του, είτε το θέλει είτε όχι. Τα συμφέροντα του Ιράν, αντίθετα, είναι πολύ πιο δύσκολο να αποκωδικοποιηθούν, παρότι θα καθορίσουν τα πάντα – από τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας μέχρι τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και τις πιθανότητες μιας παγκόσμιας πυρηνικής κούρσας εξοπλισμών.

Γι’ αυτόν τον λόγο (και σε μια προσπάθεια να ξεφύγουμε από το ξανθό, κατάφυτο κρανίο του κ. Τραμπ, έστω και για 45 λεπτά), το αυριανό επεισόδιο του Inside Geopolitics επικεντρώνεται αποκλειστικά στο Ιράν. Στο στούντιο του The Economist στο Λονδίνο θα με συνοδεύσουν δύο ειδικοί: η Σανάμ Βακίλ, γεννημένη στο Ιράν και διευθύντρια του Προγράμματος Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής στο Chatham House, και ο σερ Σάιμον Γκας, πρώην πρέσβης της Βρετανίας στην Τεχεράνη και ανώτερος διαπραγματευτής της πυρηνικής συμφωνίας με το Ιράν το 2015.

Υπάρχουν τόσα πολλά που πρέπει να εξετάσουμε. Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τότε που το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες σκότωσαν τον πατέρα του (και προκάτοχό του ως ανώτατο ηγέτη), καθώς και τη μητέρα, τη σύζυγο και την αδελφή του, σε αεροπορικές επιδρομές στις 28 Φεβρουαρίου. Πολλοί ακόμη ηγέτες σκοτώθηκαν τις ημέρες που ακολούθησαν. Ο κ. Τραμπ έχει κατά καιρούς ισχυριστεί ότι, χάρη σε αυτές τις δολοφονίες, το Ιράν κυβερνάται πλέον είτε από πραγματιστές που εκλιπαρούν για μια συμφωνία, είτε από «άρρωστους και τρελούς» ανθρώπους, είτε –αν πιστέψει κανείς όσα είπε σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στο Camp David την περασμένη εβδομάδα– από άνδρες των οποίων η διάθεση για μάχη θα «εξασθενήσει σταδιακά» υπό το βάρος των επιθέσεών του.

Οι γείτονες του Ιράν φοβούνται ότι τα αποκεφαλιστικά πλήγματα του Φεβρουαρίου ριζοσπαστικοποίησαν το καθεστώς, αποδυναμώνοντας το θρησκευτικό κατεστημένο και ενισχύοντας τους σκληροπυρηνικούς εθνικιστές των Φρουρών της Επανάστασης. Αν αυτό ισχύει, τι σημαίνει για την εξέλιξη του πολέμου;

Είναι ενωμένη η ηγεσία του Ιράν; Θέλει να χρησιμοποιήσει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ για να αποσπάσει τους καλύτερους δυνατούς όρους από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή ως ένα μόνιμο στρατηγικό σημείο ελέγχου που θα της εξασφαλίζει ισχύ και έσοδα από τη διέλευση; Και τι γίνεται με τον ταλαιπωρημένο λαό του Ιράν, χιλιάδες μέλη του οποίου σφαγιάστηκαν φέτος από τις ίδιες τις αρχές, προτού αρχίσουν να πέφτουν βόμβες και πύραυλοι;

Η δρ Βακίλ προσφέρει μια νηφάλια αποτίμηση:

«Πρόκειται για ένα κράτος που αντιμετωπίζει κρίση νομιμοποίησης εδώ και δεκαετίες, αλλά μέσα σε διάστημα έξι μηνών απέδειξε ότι μπορεί να καταστείλει τον πληθυσμό του και ταυτόχρονα να αντισταθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Και αυτό, νομίζω, στέλνει ένα πολύ ζοφερό μήνυμα στους απλούς Ιρανούς.»

Ο σερ Σάιμον δεν εμφανίζεται πολύ πιο αισιόδοξος. Πιστεύει ότι οι Ιρανοί υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων αντιμετωπίζουν τη σύγκρουση ως μια απλή «παρένθεση σε μια αντιπαράθεση σαράντα ετών με τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Πώς θα μπορούσε, λοιπόν, να τελειώσει; Συντονιστείτε αύριο ΕΔΩ για να ακούσετε τις απαντήσεις τους. Και, όπως πάντα, αφού παρακολουθήσετε την εκπομπή, στείλτε μας τις σκέψεις και τα σχόλιά σας. Γράψτε μου στη διεύθυνση [email protected].

Οργώνουν τον δικό μας βυθό

1

Καθημερινή

Οι τουρκικές μηχανότρατες «σαρώνουν» το Ανατολικό Αιγαίο, με ορμητήριο τα διεθνή ύδατα. Η επιτήρηση από το Ινστιτούτο «Αρχιπέλαγος», η αντίδραση των Ελλήνων ψαράδων και η απάντηση του Λιμενικού

Μέσα Ιουλίου, το σκάφος «Τρίτων» του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» έπλεε σε ερευνητική αποστολή στο Αιγαίο, όταν το πλήρωμά του βρέθηκε μπροστά σε μια εικόνα εκτεταμένης, παράνομης αλιευτικής δραστηριότητας. Σε μια στενή περιοχή διεθνών υδάτων εντόπισαν τέσσερις τουρκικές μηχανότρατες. Τις επόμενες ημέρες τα αλιευτικά θα χρησιμοποιούσαν αυτό το σημείο ως αφετηρία για να εισέλθουν και σε ελληνικά χωρικά ύδατα και να ψαρέψουν με τα συρόμενα εργαλεία τους μεταξύ Αγαθονησίου, Σάμου, Φούρνων και Πάτμου, παρά τις απαγορεύσεις. Τι κι αν είχαν γίνει αντιληπτοί. Οπως καταγγέλλεται, όργωναν τον βυθό επί ημέρες, απτόητοι.

«Οι μηχανότρατες σέρνουν στον πυθμένα έναν μεγάλο σάκο. Παραμένει ανοιχτός και στηρίζεται από δύο μεταλλικές πόρτες που σαν μπουλντόζες ισοπεδώνουν τον βυθό», λέει στην «Κ» η Αναστασία Μήλιου, υδροβιολόγος και διευθύντρια Ερευνας στο «Αρχιπέλαγος». «Εχουν σχεδιαστεί για να ψαρεύουν σε λασπότοπους, αλλά σε ευάλωτα οικοσυστήματα η ζημιά που προκαλούν είναι τεράστια και μη αναστρέψιμη».

Πενήντα «στίγματα»

Η χρονική συγκυρία της εμφάνισης των τουρκικών αλιευτικών κρίνεται ιδιαίτερα επιζήμια για τα οικοσυστήματα στις ελληνικές θάλασσες. Αυτή την περίοδο απαγορεύεται η χρήση κάθε συρόμενου αλιευτικού εργαλείου στα ελληνικά χωρικά ύδατα, ώστε να δοθεί στα ήδη περιορισμένα ιχθυαποθέματα μια ελπίδα ανάκαμψης. Από τις 16 Ιουλίου και έπειτα, όμως, το «Αρχιπέλαγος» κατέγραψε περισσότερα από 50 σημεία αλιευτικής δραστηριότητας τουρκικών μηχανοτρατών μεταξύ Σάμου, Φούρνων και Αγαθονησίου. Σύμφωνα με αυτή την καταγραφή, μόνο έξι εξ αυτών των σημείων βρίσκονταν μέσα ή στα όρια της περιοχής των διεθνών υδάτων.

«Ξεκινάει το πρώτο σκάφος, δεν το ενοχλεί κανείς και μετά ακολουθούν οι υπόλοιποι. Καταστρέφουν εν γνώσει τους. Μια περιοχή που θα έπρεπε να έχει την ευκαιρία πρόσκαιρης ανάκαμψης, αλιεύεται μέρα και νύχτα», εξηγεί στην «Κ» ο Θοδωρής Τσιμπίδης, διευθυντής στο «Αρχιπέλαγος». «Επί χρόνια επισημαίνουμε συστηματικά το πρόβλημα και ασκούμε κάθε δυνατή θεσμική πίεση προς τις αρμόδιες αρχές», προσθέτει. Πλησιάζουν, καταγράφουν, φωτογραφίζουν τα σκάφη, ενημερώνουν τις ελληνικές και ευρωπαϊκές αρχές, ορισμένες φορές προσπαθούν και οι ίδιοι να τους απωθήσουν διακόπτοντας την αλιευτική δραστηριότητά τους. Αλλά κάποια στιγμή, αναγκαστικά, πρέπει να επιστρέψουν στη στεριά. Δεν μπορούν να βρίσκονται νυχθημερόν στο πεδίο. Αλλωστε, ο «Τρίτων» δεν είναι σκάφος περιπολίας, ούτε αυτή είναι μια αποστολή που τους αναλογεί.

Οργώνουν τον δικό μας βυθό-1
Το «Αρχιπέλαγος» κατέγραψε από τα μέσα Ιουλίου και έπειτα πάνω από 50 σημεία αλιευτικής δραστηριότητας τουρκικών σκαφών, τα περισσότερα εντός ελληνικών χωρικών υδάτων. Τα μέλη του Ινστιτούτου κάνουν λόγο για κενό επιτήρησης στη θαλάσσια περιοχή.

«Πλάι στη στεριά»

Για τους Ελληνες ψαράδες του Ανατολικού Αιγαίου η παράνομη δραστηριότητα των τουρκικών αλιευτικών είναι ένα μακροχρόνιο πρόβλημα που δεν έχει επιλυθεί. «Ψαρεύουν ακόμη και στα 50 μέτρα από τη στεριά, στα τέσσερα μέτρα βάθος. Εχω χάσει δύο φορές τα δίχτυα μου», λέει ο Σπύρος Ηλιού, ψαράς από τη Σάμο. «Τα σκάφη του Λιμενικού τους διώχνουν, αλλά εκείνοι μπαίνουν ξανά μέσα. Εχουν ρημάξει τον τόπο».

Οπως παρατηρεί ο ίδιος, οι τουρκικές μηχανότρατες είναι ευέλικτα σκάφη συνήθως μήκους 15 μέτρων. Δεν έχουν πολύ ψηλές καμπίνες και το σκαρί τους είναι βαμμένο σκούρο μπλε ή μαύρο, ενδεχομένως για να μην ξεχωρίζουν εύκολα. Σε αντίθεση με τα ελληνικά σκάφη, καθώς και όλα όσα υπάγονται στην ευρωπαϊκή αλιευτική νομοθεσία, οι ελληνικές αρχές δεν μπορούν να παρακολουθήσουν τα τουρκικά μέσω VMS (vessel monitoring system), ένα ενωσιακό δορυφορικό σύστημα εντοπισμού που καταγράφει άμεσα την αλιευτική δραστηριότητά τους. Εντοπισμός τους μπορεί να γίνει από το Αυτόματο Σύστημα Αναγνωρίσεως για την ασφαλή ναυσιπλοΐα (AIS), αλλά έχει παρατηρηθεί σε ορισμένα περιστατικά ότι το απενεργοποιούν.

Στις φωτογραφίες που τράβηξε τον Ιούλιο το «Αρχιπέλαγος», σε ένα από τα τέσσερα τουρκικά αλιευτικά διακρίνεται η ονομασία «Kayra Hasan Reis 1». Η «Κ» εντόπισε στην πλατφόρμα ναυτιλιακών δεδομένων MarineTraffic την πορεία που ακολούθησε ένα σκάφος με τα ίδια στοιχεία από τα τουρκικά παράλια έως τους Φούρνους μεταξύ 12 και 29 Ιουλίου. Σε κάποια σημεία της διαδρομής του φέρεται να είχε κλείσει το σύστημα εντοπισμού θέσης.

«Σου κόβονται τα πόδια»

Οι Ελληνες ψαράδες επισημαίνουν ότι τα τουρκικά αλιευτικά δεν υπάγονται στους ίδιους περιορισμούς με τα δικά τους ως προς τις προδιαγραφές των εργαλείων τους ή τα ελάχιστα μεγέθη των αλιευμάτων. «Σωτηρία δεν υπάρχει», σημειώνει ο κ. Ηλιού. «Παρά μόνον εάν κατασχεθεί ή κρατηθεί κάποιο αλιευτικό. Πώς να μην εμφανιστούν ξανά όταν βλέπουν ότι δεν υπάρχει τιμωρία;».

Ο Γιάννης Πυργιώτης, πρόεδρος του επαγγελματικού αλιευτικού συλλόγου Σάμου, θυμάται ακόμη την επεισοδιακή συνάντηση που είχε με μια τουρκική μηχανότρατα πριν από περίπου επτά χρόνια. «Ξέρεις τι είναι να σε σημαδεύουν με όπλο; Κόβονται τα πόδια σου», λέει. Οπως περιγράφει, είχε πλησιάσει τότε με το καΐκι του ένα τουρκικό σκάφος που ψάρευε σε ελληνικά χωρικά ύδατα για να τραβήξει βίντεο και τον απείλησαν με όπλο. «Δεν γίνεται να ψαρεύουν έξω από την «πόρτα» μου και να μου κάνουν και ζημιά στα δίχτυα», τονίζει. «Παλαιότερα κινούνταν συνήθως στην οριογραμμή. Τα τελευταία χρόνια μπαίνουν και πιο βαθιά, έχουν αποθρασυνθεί».

Οργώνουν τον δικό μας βυθό-2

Το ζήτημα απασχολεί και τον Μάρκο Γραμματικό, πρόεδρο των επαγγελματιών αλιέων στους Φούρνους. «Εκμεταλλεύονται τα διεθνή ύδατα και μετά αλωνίζουν στα δικά μας», επισημαίνει. «Τους διώχνει το Λιμενικό και τους βλέπεις να γυρίζουν πάλι». Μαζί με τους συναδέλφους του στο νησί σχεδιάζουν να απευθυνθούν στο υπουργείο Ναυτιλίας ζητώντας να βρεθεί λύση.

Πρόσθετες περιπολίες

Από το «Αρχιπέλαγος» επισημαίνουν ότι υπάρχουν κενό φύλαξης και «αδυναμία αποτελεσματικής παρέμβασης». «Δεν υπάρχει ανάγκη για νέες εξαγγελίες ή νέους νόμους. Αυτό που λείπει είναι η εφαρμογή του ήδη υπάρχοντος νομικού πλαισίου, καθώς και ουσιαστικών μέτρων ελέγχου και αποτροπής. Δυστυχώς η απουσία τους αποτελεί πλέον κοινή γνώση για όσους επιλέγουν να παρανομούν στις θάλασσες του Αιγαίου», σημείωσαν σε ανακοίνωσή τους όταν γνωστοποίησαν την προηγούμενη εβδομάδα τη δράση των τεσσάρων τουρκικών αλιευτικών στα ελληνικά χωρικά ύδατα.

Πηγές από το Λιμενικό Σώμα αναφέρουν στην «Κ» ότι μετά τις πρόσφατες καταγγελίες αποφασίστηκε να ενισχυθεί η περιοχή με περισσότερα πλωτά μέσα και να εντατικοποιηθούν οι περιπολίες. «Σε κάθε περίπτωση περιστατικού με αλιευτικά σκάφη ξένης εθνικότητας, υπάρχει άμεση ανταπόκριση και επέμβαση των πλωτών μέσων του Λιμενικού στο θαλάσσιο πεδίο», σημειώνουν.

Πέρυσι αντίστοιχα κρούσματα παρατηρήθηκαν και τον Αύγουστο. Οπότε υπάρχει ανησυχία ότι μπορεί το ίδιο μοτίβο να επαναληφθεί και φέτος. Από το Λιμενικό αναφέρουν ότι κάθε περιστατικό καταγράφεται, συντάσσονται εκθέσεις επιτήρησης και ενημερώνονται σχετικά μέσω διαύλων ανταλλαγής πληροφοριών και οι τουρκικές αρχές. Οι ίδιες πηγές σημειώνουν, πάντως, ότι το φαινόμενο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο στη θάλασσα, αλλά ότι πρέπει να ληφθούν πρωτοβουλίες και σε διπλωματικό επίπεδο.

Αποικίες κοραλλιών

«Το πρόβλημα προστίθεται στην ήδη χρόνια και ιδιαίτερα εντατική υπεραλίευση και εξάντληση των ιχθυαποθεμάτων στην περιοχή, η οποία προκαλείται και από τις ελληνικές μηχανότρατες», αναφέρει ο κ. Τσιμπίδης. «Οι σωρευτικές συνέπειες της ανεξέλεγκτης υπεραλίευσης είναι ιδιαίτερα σοβαρές τόσο σε περιβαλλοντικό, όσο και σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο».

Το 2025 θεσμοθετήθηκε με απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος η απαγόρευση της αλιείας με συρόμενα εργαλεία στο νησιωτικό σύμπλεγμα Φούρνων Κορσεών, σε μια έκταση 430 τετραγωνικών χιλιομέτρων, για να προστατευθούν οι αποικίες κοραλλιών που βρίσκονται στα βαθιά νερά. Το «Αρχιπέλαγος», σε συνεργασία με τους αλιείς του νησιωτικού συμπλέγματος, τον Δήμο Φούρνων και εξειδικευμένους επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, συμμετείχε σε πολυετείς έρευνες για τη χαρτογράφηση αυτών των δυσπρόσιτων οικοσυστημάτων. Οπως υπογραμμίζει η κ. Μήλιου, οι αποικίες των κοραλλιών φιλοξενούν πάνω από 1.800 είδη και έχουν θεμελιώδη σημασία για την παραγωγικότητα των ελληνικών θαλασσών.

Επικαλούμενο δικές του καταγραφές και μαρτυρίες αλιέων της περιοχής, το «Αρχιπέλαγος» επισημαίνει ότι οι τουρκικές μηχανότρατες που εντοπίστηκαν στα μέσα Ιουλίου εισήλθαν και εντός της προστατευόμενης θαλάσσιας περιοχής των Φούρνων. Δεν έχει εκτιμηθεί ακόμη το μέγεθος της ζημιάς που μπορεί να προκάλεσαν. «Η καταστροφή που μπορεί να γίνει ακόμη και μέσα σε δέκα λεπτά ή μισή ώρα δραστηριότητας είναι μη αναστρέψιμη», τονίζει η κ. Μήλιου. «Κανένα συρόμενο εργαλείο δεν θα έπρεπε να πλησιάζει εκεί».

Γιάννης Παπαδόπουλος

Δημοσιογράφος

Ο Γιάννης Παπαδόπουλος γεννήθηκε το 1984 στο Κιλκίς. Σπούδασε δημοσιογραφία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και έκανε το μεταπτυχιακό του στο Emerson College της Βοστώνης στην έντυπη δημοσιογραφία και τα πολυμέσα. Εργάστηκε στην εφημερίδα Αγγελιοφόρος (2004-2007), στα ΝΕΑ και τον Ταχυδρόμο ως ανταποκριτής από τις ΗΠΑ (2008-2010) και ως ρεπόρτερ στην Αθήνα (2010-2014). Ρεπορτάζ του έχουν δημοσιευτεί στη γερμανική έκδοση της εφημερίδας Le Monde Diplomatique. Από το 2014 είναι δημοσιογράφος στην Καθημερινή στο ερευνητικό και στο ελεύθερο ρεπορτάζ. Έχει εργαστεί σε εκπομπές ερευνητικής δημοσιογραφίας στον ΑΝΤ1 και στην ΕΡΤ. Το 2016 επιλέχθηκε ως φιναλίστ για το Special Award του European Press Prize και το 2017 κέρδισε το 3ο βραβείο έντυπου ρεπορτάζ στο EU Migration Media Award.

Καθημερινή

## Ο πόλεμος στο Ιράν εγκαινιάζει μια «χρυσή εποχή» για τη διύλιση πετρελαίου – Δεν θα διαρκέσει πολύ

0

Ρον Μπούσο
3 Αυγούστου 2026, 09:01 ώρα Ελλάδας
 

Πλοία στα Στενά του Ορμούζ, όπως διακρίνονται από το Μουσαντάμ του Ομάν, στις 16 Ιουνίου 2026. REUTERS/Stringer/Φωτογραφία αρχείου.

Εταιρείες: BP, Chevron, ExxonMobil και άλλες

ΛΟΝΔΙΝΟ, 3 Αυγούστου (Reuters) – Τα εκρηκτικά κέρδη από τη διύλιση πετρελαίου, τα οποία προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν, ενισχύουν θεαματικά τις επιδόσεις των μεγάλων πετρελαϊκών ομίλων και δίνουν νέα πνοή σε έναν κλάδο που πολλοί επενδυτές είχαν σε μεγάλο βαθμό ξεγράψει. Ο τομέας φαίνεται έτοιμος να αποφέρει ασυνήθιστα υψηλές αποδόσεις για αρκετά χρόνια. Ωστόσο, οι μακροπρόθεσμες διαρθρωτικές αλλαγές στην κατανάλωση πετρελαίου σημαίνουν ότι η λάμψη της διύλισης πιθανότατα θα εξασθενήσει γρήγορα.

Παρά την κρίσιμη θέση της στην παγκόσμια αλυσίδα ενεργειακού εφοδιασμού, η διύλιση αποτελούσε εδώ και χρόνια το λιγότερο ελκυστικό τμήμα της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, οι μεγάλοι δυτικοί πετρελαϊκοί όμιλοι περιόρισαν σταθερά την παρουσία τους στον κλάδο, αποθαρρυμένοι από το υψηλό λειτουργικό κόστος, τα διαβόητα ασταθή περιθώρια κέρδους, το αυξανόμενο κόστος των εκπομπών άνθρακα και τον εντεινόμενο ανταγωνισμό από κρατικά υποστηριζόμενα διυλιστήρια στη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Ασία.

Το ενημερωτικό δελτίο «One Essential Read» παρουσιάζει μια επιλεγμένη σημαντική ιστορία από την παγκόσμια αίθουσα σύνταξης του Reuters.

Η υποχώρηση αυτή επιταχύνθηκε προς τα τέλη της δεκαετίας του 2010, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, καθώς κυβερνήσεις και εταιρείες στοιχημάτιζαν ολοένα περισσότερο ότι η ταχεία εξάπλωση των ηλεκτρικών οχημάτων θα περιόριζε τη ζήτηση καυσίμων έως τη δεκαετία του 2030, μειώνοντας την ανάγκη για νέες επενδύσεις στη διύλιση.

Ως αποτέλεσμα, η δυναμικότητα διύλισης των δυτικών πετρελαϊκών κολοσσών συρρικνώθηκε δραστικά. Σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters Open Interest, ο συνολικός όγκος διύλισης των BP, Chevron, ExxonMobil, Shell και TotalEnergies μειώθηκε από 16,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2005 —περίπου το 22% του παγκόσμιου συνόλου— σε 10,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως πέρυσι, δηλαδή περίπου το 13% της παγκόσμιας επεξεργασίας αργού πετρελαίου.

Η Shell πρωτοστάτησε σε αυτή την υποχώρηση, περιορίζοντας κατά την ίδια περίοδο τα συμφέροντά της σε διυλιστήρια από 40 μονάδες σε μόλις επτά.

Ωστόσο, το περιβάλλον για τον κλάδο της διύλισης έχει βελτιωθεί σημαντικά κατά το τελευταίο έτος, χάρη στην έξαρση των στρατιωτικών συγκρούσεων σε αρκετές πετρελαιοπαραγωγές περιοχές.

Πρώτος παράγοντας είναι το Ιράν. Ο συνδυασμός του επί μήνες ουσιαστικού κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ —το οποίο περιόρισε την πρόσβαση των διυλιστηρίων σε αργό πετρέλαιο— και των επιθέσεων της Τεχεράνης σε διυλιστήρια σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή εκτόξευσε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα τα περιθώρια διύλισης της βενζίνης, του πετρελαίου κίνησης και των αεροπορικών καυσίμων.

Η απώλεια των προμηθειών αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή ανάγκασε τα διυλιστήρια, ιδιαίτερα εκείνα της Ασίας, να περιορίσουν τον ρυθμό λειτουργίας τους. Αν και η Κίνα διαθέτει τεράστια αποθέματα αργού πετρελαίου, επέλεξε να μειώσει δραστικά τη δραστηριότητα των διυλιστηρίων και να σταματήσει τις εξαγωγές καυσίμων, ώστε να αντισταθμίσει την απότομη μείωση των εισαγωγών αργού.

Συνολικά, οι διαταραχές αυτές αφαίρεσαν κατά το δεύτερο τρίμηνο περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως —περίπου το 6%— από την προπολεμική παγκόσμια παραγωγή των διυλιστηρίων. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, η παγκόσμια δραστηριότητα διύλισης διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο σε περίπου 78 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, στο χαμηλότερο επίπεδο από τη βαθύτερη φάση της πανδημίας Covid-19 το 2020.

Οι μεγάλοι πετρελαϊκοί όμιλοι ανακοίνωσαν την Παρασκευή εντυπωσιακά κέρδη: 5,5 δισεκατομμύρια δολάρια για την Exxon και 4,9 δισεκατομμύρια δολάρια για τη Chevron.

Παράλληλα, οι πολύμηνες και αδιάκοπες επιθέσεις ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών στις ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας έχουν μειώσει σημαντικά την παραγωγή των ρωσικών διυλιστηρίων, αναγκάζοντας τη Μόσχα να απαγορεύσει τις εξαγωγές πετρελαίου κίνησης. Η ανακοίνωση αυτή προκάλεσε απότομη άνοδο των τιμών του ντίζελ.

Υπερδύναμη στη διαμόρφωση των τιμών

Η συνδυασμένη επίδραση των δύο συγκρούσεων στην κερδοφορία της διύλισης υπήρξε θεαματική. Η έλλειψη διυλισμένων προϊόντων προσέφερε στους μεγάλους πετρελαϊκούς ομίλους τεράστια δύναμη στη διαμόρφωση των τιμών και ενθάρρυνε τους διαχειριστές να λειτουργούν τις εγκαταστάσεις με πλήρη δυναμικότητα.

Τα αμερικανικά διυλιστήρια, τα οποία αναδείχθηκαν στους μεγαλύτερους προμηθευτές καυσίμων παγκοσμίως κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, λειτουργούσαν την εβδομάδα έως τις 24 Ιουλίου στο 97% της δυναμικότητάς τους, ποσοστό πολύ υψηλότερο από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο του περίπου 90%.

Ο δείκτης περιθωρίου διύλισης της BP, ο οποίος αποτελεί μέτρο της παγκόσμιας κερδοφορίας του κλάδου, αυξήθηκε στα 30 δολάρια ανά βαρέλι κατά το δεύτερο τρίμηνο, από 17 δολάρια το πρώτο τρίμηνο και 12 δολάρια έναν χρόνο νωρίτερα. Κατά το τρίτο τρίμηνο, ο δείκτης έχει διαμορφωθεί μέχρι στιγμής κατά μέσο όρο στα 42 δολάρια ανά βαρέλι.

Η Exxon κατέγραψε κέρδη 5,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις δραστηριότητες διύλισης και εμπορίας κατά το δεύτερο τρίμηνο, την καλύτερη επίδοσή της από το 2022, με βασικό παράγοντα την παραγωγή-ρεκόρ ντίζελ. Τα αντίστοιχα κέρδη της Chevron αυξήθηκαν στα 4,9 δισεκατομμύρια δολάρια, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο της τρέχουσας δεκαετίας.

Η Shell ανακοίνωσε προσαρμοσμένα κέρδη 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τον τομέα προϊόντων της, επίσης τα υψηλότερα της δεκαετίας, καθώς το δίκτυο διύλισής της λειτούργησε κατά τη διάρκεια του τριμήνου με συντελεστή χρησιμοποίησης 102%.

Ο διευθύνων σύμβουλος της TotalEnergies, Πατρίκ Πουγιανέ, συνόψισε εύστοχα την κατάσταση, δηλώνοντας σε αναλυτές στα τέλη του περασμένου μήνα ότι ο τομέας διύλισης της εταιρείας είχε επιτύχει «εξαιρετικές επιδόσεις».

Η BP ανακοινώνει τα οικονομικά αποτελέσματά της την Τρίτη.

Μπορεί να διαρκέσει;

Οι περισσότερες από τις άμεσες πιέσεις που στηρίζουν αυτά τα περιθώρια κέρδους στη διύλιση πιθανότατα θα υποχωρήσουν. Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα θα συμβεί αυτό. Μια βιώσιμη επίλυση της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία θα περιλάμβανε την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τη σταδιακή ανάκαμψη της κινεζικής διυλιστικής δραστηριότητας, θα συνέβαλε σημαντικά στην αποκλιμάκωση της έντασης στις αγορές καυσίμων. Κανείς, όμως, δεν γνωρίζει πότε θα μπορούσε να συμβεί αυτό.

Είναι σαφές ότι τα προβλήματα του κλάδου δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν άμεσα. Η αποκατάσταση των ζημιών σε δεκάδες διυλιστήρια στη Μέση Ανατολή και στη Ρωσία θα χρειαστεί μήνες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, χρόνια. Στο μεταξύ, η παγκόσμια πλεονάζουσα δυναμικότητα διύλισης παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.

Υπάρχουν επίσης λόγοι αισιοδοξίας από την πλευρά της ζήτησης. Ο πόλεμος στο Ιράν επανέφερε τις ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια. Ως εκ τούτου, πολλές κυβερνήσεις επεκτείνουν τις στρατηγικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης τόσο του αργού πετρελαίου όσο και των διυλισμένων καυσίμων, προκειμένου να προστατευθούν από μελλοντικούς κλυδωνισμούς στον εφοδιασμό.

Αρχικά, οι κυβερνήσεις πρέπει απλώς να αναπληρώσουν τα αποθέματα που εξαντλήθηκαν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αμερικανικής Υπηρεσίας Ενεργειακών Πληροφοριών, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν κατά 5,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το δεύτερο τρίμηνο και προβλέπεται να υποχωρήσουν κατά επιπλέον 2,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το τρίτο τρίμηνο.

Η αναπλήρωση των αποθεμάτων πετρελαίου κίνησης, αεροπορικών καυσίμων και βενζίνης πιθανότατα θα χρειαστεί χρόνια, δημιουργώντας σταθερή και παρατεταμένη ζήτηση.

Ο Άλαν Γκέλντερ, ανώτερος αντιπρόεδρος αρμόδιος για τη διύλιση στη συμβουλευτική εταιρεία Wood Mackenzie, εκτιμά ότι τα περιθώρια διύλισης και τα ποσοστά χρησιμοποίησης των εγκαταστάσεων θα παραμείνουν υψηλά έως το τέλος της δεκαετίας. Θα στηριχθούν από τη συνεχιζόμενη αύξηση της ζήτησης πετρελαίου και από τον περιορισμένο αριθμό νέων έργων διύλισης που βρίσκονται υπό ανάπτυξη.

Το πάρτι δεν θα διαρκέσει

Η άνθηση, ωστόσο, αποκρύπτει μια βαθύτερη ευπάθεια. Τα σημερινά απροσδόκητα κέρδη προκύπτουν από τον πόλεμο, τις κατεστραμμένες υποδομές και την έλλειψη προσφοράς — όχι από κάποια διαρθρωτική βελτίωση των θεμελιωδών δεδομένων του κλάδου. Τα διυλιστήρια επωφελούνται επειδή η παγκόσμια δυναμικότητα έχει μειωθεί ταχύτερα από τη ζήτηση.

Αυτό, όμως, ενδέχεται να μην ισχύει για πολύ ακόμη. Αρκετές χώρες με περιορισμένη εγχώρια δυνατότητα διύλισης επανεξετάζουν τώρα κατά πόσο χρειάζονται μεγαλύτερη τοπική παραγωγική δυναμικότητα. Η Αυστραλία, για παράδειγμα, εξετάζει ήδη σχετικά σχέδια. Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι επενδύσεις θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα νέο κύμα διυλιστικής δυναμικότητας και τελικά να οδηγήσουν σε υπερπροσφορά.

Οι μεγάλοι πετρελαϊκοί όμιλοι αντιλαμβάνονται αυτή την πραγματικότητα. Μερικά χρόνια εξαιρετικά υψηλών περιθωρίων κέρδους ενδέχεται να επιβραδύνουν την υποχώρηση του κλάδου της διύλισης. Είναι, όμως, απίθανο να αντιστρέψουν την πορεία του.

Οι απόψεις που διατυπώνονται στο άρθρο ανήκουν στον Ρον Μπούσο, αρθρογράφο του Reuters.

Ρον Μπούσο – Επιμέλεια: Γουίλιαμ Μάλαρντ

Πώς το Ιράν διευρύνει την εκστρατεία πίεσης για να εξαναγκάσει τις ΗΠΑ σε παραχωρήσεις

0

Της Σάμια Ναχούλ
3 Αυγούστου 2026, 12:47 ώρα Ελλάδας 

Πανό με φωτογραφία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ δίπλα σε ιρανικό πυραυλικό σύστημα, στην πλατεία Αζαντί της Τεχεράνης, στις 30 Ιουλίου 2026. Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) μέσω Reuters.

Σύνοψη

  • Το Ιράν εκτιμά ότι η πρόκληση οικονομικού πόνου μπορεί να πετύχει εκεί όπου δεν αρκεί η στρατιωτική ισχύς.
  • Η Τεχεράνη πιστεύει ότι ο Τραμπ θα υποχωρήσει υπό πίεση, σύμφωνα με πηγές.
  • Το Ιράν θεωρεί ισχυρότερο πλεονέκτημά του τη δυνατότητα διατάραξης του εμπορίου και του ενεργειακού εφοδιασμού.
  • Η σύγκρουση εξελίσσεται σε αναμέτρηση αντοχής.

ΒΗΡΥΤΟΣ, 3 Αυγούστου (Reuters) – Το Ιράν ποντάρει στο ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από την Ουάσιγκτον, μετατρέποντας τις εμπορικές οδούς, τις θαλάσσιες διαδρομές και τις ενεργειακές υποδομές της Μέσης Ανατολής σε μοχλούς πίεσης, οι οποίοι αυξάνουν σταδιακά το κόστος της αντιπαράθεσης, σύμφωνα με αξιωματούχους χωρών του Κόλπου και αναλυτές.

Αντί να επιδιώκει μια αποφασιστική στρατιωτική νίκη, η Τεχεράνη εφαρμόζει μια στρατηγική ελεγχόμενης κλιμάκωσης, με στόχο να διευρύνει τη σύγκρουση χωρίς να προκαλέσει έναν πόλεμο πλήρους κλίμακας.

Το ενημερωτικό δελτίο του Reuters «Iran Briefing» παρουσιάζει τις τελευταίες εξελίξεις και αναλύσεις σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν.

Στόχος της Τεχεράνης, σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους και αναλυτές, είναι να πείσει τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους ότι το κόστος περιορισμού της κρίσης είναι μεγαλύτερο από εκείνο της αποδοχής των ιρανικών απαιτήσεων για τα Στενά του Ορμούζ.

Το μήνυμα που εκπέμπει η Τεχεράνη είναι ότι, εάν η Ουάσιγκτον δεν αποδεχθεί μια νέα πραγματικότητα που θα προσφέρει στο Ιράν ενισχυμένο ρόλο στα Στενά του Ορμούζ, η σύγκρουση θα μπορούσε να επεκταθεί πέρα από τον Κόλπο.

Θέτοντας σε κίνδυνο πολλά στρατηγικά θαλάσσια περάσματα και ενεργειακές εγκαταστάσεις, το Ιράν πιστεύει ότι μπορεί να ενισχύσει τη διαπραγματευτική του θέση σε οποιεσδήποτε μελλοντικές συνομιλίες.

«Το Ιράν, από την αρχή, προσπάθησε να υπερκεράσει τις Ηνωμένες Πολιτείες στην κλιμάκωση, απλώνοντας χρονικά και γεωγραφικά τις διαθέσιμες επιλογές του, ώστε κάθε εβδομάδα να έχει κάτι καινούργιο να παρουσιάσει — μια νέα γεωγραφική περιοχή, ένα νέο είδος όπλου, έναν νέο τύπο στόχου», δήλωσε στο Reuters ο Μάικλ Νάιτς του Washington Institute.

«Το μεγαλύτερο πλεονέκτημά τους δεν είναι ότι μπορούν να πλήξουν την Αμερική ή το Ισραήλ», πρόσθεσε ο Νάιτς. «Το σημαντικό τους πλεονέκτημα είναι ότι μπορούν να πλήξουν τα κράτη της περιοχής και την παγκόσμια οικονομία».

Επέκταση των απειλών πέρα από τα Στενά του Ορμούζ

Έχοντας αποδείξει ότι μπορεί να διαταράξει τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ —από όπου, πριν από τον πόλεμο, διερχόταν ποσότητα πετρελαίου που αντιστοιχούσε περίπου στο ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης— η Τεχεράνη έχει διαμηνύσει ότι κανένα στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα δεν βρίσκεται εκτός της εμβέλειάς της.

Οι απειλές εναντίον της Ερυθράς Θάλασσας και των ενεργειακών υποδομών της Σαουδικής Αραβίας υποδηλώνουν μια ευρύτερη προσπάθεια αύξησης του κόστους προστασίας του παγκόσμιου εμπορίου, ενώ ταυτόχρονα δοκιμάζουν τα όρια ανοχής της Ουάσιγκτον απέναντι στις διαταραχές.

Η προσέγγιση του Ιράν αντανακλά αυτό που πηγή από χώρα του Κόλπου περιέγραψε ως πεποίθηση των διοικητών των Φρουρών της Επανάστασης ότι «μπορούν να κερδίσουν περισσότερα».

Οι Ιρανοί διοικητές διακρίνουν μια ευκαιρία σε αυτό που θεωρούν απροθυμία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να εμπλακεί βαθύτερα σε ακόμη μία σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

«Οι Ιρανοί πιστεύουν ότι, διευρύνοντας τον πόλεμο και αυξάνοντας την πίεση, ο Τραμπ τελικά θα υποχωρήσει», δήλωσε η πηγή από χώρα του Κόλπου. «Ο Τραμπ θεωρεί ότι μπορεί να πλήξει σκληρά τους Ιρανούς και να τους οδηγήσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλά εκείνοι δεν πρόκειται να λυγίσουν».

Κλιμάκωση με στόχο την επιβολή παραχωρήσεων

Αυτός ο υπολογισμός αποτελεί τη βάση της διαπραγματευτικής στρατηγικής της Τεχεράνης.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι τη Δευτέρα θα πραγματοποιούνταν συνομιλίες με το Ιράν, αφού προηγουμένως είχε ανακοινώσει ότι ακύρωσε μια επικείμενη επίθεση, με την ελπίδα να εξασφαλίσει συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Η Τεχεράνη, ωστόσο, δήλωσε ότι επί του παρόντος δεν διεξάγει συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ανώτερη ιρανική πηγή ανέφερε ότι η ηγεσία της Τεχεράνης έχει καταλήξει στο συμπέρασμα πως οι προηγούμενες απόπειρες επίδειξης ευελιξίας οδήγησαν μόνο σε μεγαλύτερη πίεση από την Ουάσιγκτον. Η εμπειρία αυτή ενίσχυσε την πεποίθηση ότι το Ιράν πρέπει πρώτα να αποκτήσει ισχυρούς μοχλούς πίεσης και μόνο τότε μπορούν να αρχίσουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.

Σύμφωνα με την εκτίμηση της Τεχεράνης, πρόσθεσε η πηγή, ο Τραμπ ερμηνεύει τις παραχωρήσεις ως ένδειξη αδυναμίας και ανταποκρίνεται μόνο στην πίεση.

Ο Μάικλ Σινγκ, ανώτερος ερευνητής στο Washington Institute, δήλωσε ότι η Τεχεράνη θεωρεί πως εξακολουθεί να έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων, εν μέρει επειδή η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται αβέβαιη ως προς το πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει στρατιωτικά.

«Οι Ιρανοί προσπαθούν να αξιοποιήσουν το πλεονέκτημά τους», πρόσθεσε. «Ενδιαφέρονται να επιβάλουν την κυριαρχία τους στα Στενά και να ασκούν επιλεκτικό έλεγχο στη θαλάσσια οδό».

Ο Άλαν Άιρ, πρώην Αμερικανός διπλωμάτης και ειδικός σε θέματα Ιράν, δήλωσε ότι η Τεχεράνη ακολουθεί μια στρατηγική αποτροπής, με σκοπό να εξαναγκάσει την Ουάσιγκτον να άρει τον αποκλεισμό και να σταματήσει τα στρατιωτικά πλήγματα.

«Δεν θέλουν οι ΗΠΑ να καθορίζουν τον ρυθμό των εξελίξεων», ανέφερε.

Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται το μελλοντικό καθεστώς διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με περιφερειακές πηγές, το Ομάν έχει παρουσιάσει στο Ιράν πρόταση που υποστηρίζεται από τις χώρες του Κόλπου και αφορά τη διαχείριση της θαλάσσιας οδού, συμπεριλαμβανομένης της εθελοντικής καταβολής τελών από τους χρήστες της.

Η Τεχεράνη, ωστόσο, επιδιώκει να αποκτήσει διοικητική αρμοδιότητα επί των Στενών και τη δυνατότητα επιβολής τελών παροχής υπηρεσιών στα διερχόμενα πλοία. Η Ουάσιγκτον έχει απορρίψει οποιαδήποτε επιβολή τελών, επιμένοντας ότι τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν διεθνής θαλάσσια οδός, ελεύθερη από ιρανικό έλεγχο.

Το στοίχημα της αντοχής

Η εκστρατεία του Ιράν έχει προκαλέσει μια εξέλιξη που αντανακλά τη λογική της στρατηγικής του. Καθώς οι απειλές επεκτείνονται πέρα από τα Στενά του Ορμούζ, οι περιφερειακές και οι δυτικές δυνάμεις επικεντρώνονται ολοένα περισσότερο στην προστασία των εμπορικών οδών και των ενεργειακών υποδομών, αντί να εντείνουν την πίεση προς το Ιράν.

Ο υπό διαμόρφωση ναυτικός συνασπισμός υπό τη Σαουδική Αραβία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μεταβολής. Πηγές από χώρες του Κόλπου τον περιγράφουν ως ένα αμυντικό σχήμα που επικεντρώνεται στη συνοδεία εμπορικών πλοίων, στην ανταλλαγή πληροφοριών και στην προστασία των θαλάσσιων οδών, αντί για την άμεση αντιπαράθεση με το Ιράν.

Ο Μάικλ Νάιτς συγκρίνει αυτή την προσπάθεια με την ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία δημιουργήθηκε για την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας και όχι για τη μεταβολή των στρατιωτικών ισορροπιών.

Για την Τεχεράνη, αυτή η δυναμική αποτελεί έναν βαθμό επιτυχίας. Αν και δεν μπορεί να αντιπαρατεθεί ευθέως με την αμερικανική στρατιωτική ισχύ, το Ιράν εξακολουθεί να μπορεί να επιβάλλει κόστος, αναγκάζοντας κυβερνήσεις και πολεμικά ναυτικά να υιοθετήσουν αμυντική στάση.

Κάθε νέα απειλή —είτε στα Στενά του Ορμούζ είτε στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν, είτε σε άλλη περιοχή— αυξάνει τους πόρους που απαιτούνται για τη διατήρηση της ομαλής ροής του παγκόσμιου εμπορίου.

Στον πυρήνα της, η αντιπαράθεση αποτελεί μια δοκιμασία αντοχής. Η ιρανική ηγεσία φαίνεται να πιστεύει ότι μπορεί να υπομείνει την οικονομική πίεση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από όσο ένας συνασπισμός υπό τις ΗΠΑ μπορεί να ανεχθεί τις επαναλαμβανόμενες διαταραχές στο παγκόσμιο εμπόριο και στις αγορές ενέργειας.

Η στρατηγική έχει επίσης διπλωματικό στόχο. Αποδεικνύοντας ότι μπορεί, όταν το κρίνει αναγκαίο, να διευρύνει την κρίση, η Τεχεράνη ελπίζει να διαμορφώσει τους όρους οποιασδήποτε μελλοντικής διαπραγμάτευσης.

«Εάν πρόκειται να διεξαχθούν διαπραγματεύσεις, εκείνοι θα καθορίσουν τους όρους», δήλωσε ο Ρέι Τακέι του Council on Foreign Relations, πρώην σύμβουλος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών για θέματα Ιράν. «Και οι δύο πλευρές απαντούν στην κλιμάκωση με κλιμάκωση».

Ωστόσο, καμία πλευρά δεν φαίνεται διατεθειμένη να υποχωρήσει. Καθώς η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη συνεχίζουν να δοκιμάζουν η μία την αποφασιστικότητα της άλλης, παραμένει ο κίνδυνος μια στρατηγική σχεδιασμένη για τη μεγιστοποίηση της διαπραγματευτικής ισχύος να εξελιχθεί ανεξέλεγκτα σε μια σύγκρουση την οποία καμία από τις δύο πλευρές δεν θα μπορεί να ελέγξει πλήρως.

Πρόσθετο ρεπορτάζ: Παρίσα Χαφέζι στο Ντουμπάι. Κείμενο: Σάμια Ναχούλ. Επιμέλεια: Ρος Ράσελ.

Υπήρξε «Μυστικός δείπνος»; Η «Εστία» επιμένει και προαναγγέλλει γραπτά στοιχεία

6

Σε ανοιχτή σύγκρουση με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ Άννα Διαμαντοπούλου και Μανώλη Χριστοδουλάκη οδηγείται η εφημερίδα «Εστία», μετά το πρωτοσέλιδο δημοσίευμά της περί «μυστικού δείπνου» σε οικία επιχειρηματία. Και οι τρεις πολιτικοί διέψευσαν κατηγορηματικά ότι πραγματοποιήθηκε η συνάντηση, ενώ η εφημερίδα δεν ανασκεύασε· αντιθέτως, ανακοίνωσε ότι θα επανέλθει την προσεχή Κυριακή με «γραπτά στοιχεία».

Μέχρι αυτή τη στιγμή, πάντως, δεν έχει δημοσιοποιηθεί ανεξάρτητο τεκμήριο που να αποδεικνύει ότι το επίμαχο δείπνο πραγματοποιήθηκε.

Πώς ξεκίνησε η υπόθεση

Η πληροφορία δεν εμφανίστηκε αρχικά στην «Εστία». Είχε προηγηθεί δημοσίευμα της ιστοσελίδας Radar.gr, το οποίο υποστήριζε ότι η Άννα Διαμαντοπούλου και ο Μανώλης Χριστοδουλάκης δείπνησαν με «γαλάζιο ισχυρό άνδρα» στο σπίτι γνωστού επιχειρηματία. Το πρώτο αυτό δημοσίευμα δεν κατονόμαζε ούτε τον κυβερνητικό παράγοντα ούτε τον οικοδεσπότη.

Η «Εστία της Κυριακής» της 2ας Αυγούστου προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, κατονομάζοντας ως τρίτο συνδαιτυμόνα τον Γιώργο Γεραπετρίτη. Με πρωτοσέλιδο τίτλο «Δείπνο Γεραπετρίτη – Διαμαντοπούλου για συγκυβέρνηση παραγραφής», υποστήριξε ότι στο τραπέζι συζητήθηκαν οι μετεκλογικές εξελίξεις, η πιθανή αμφισβήτηση του Νίκου Ανδρουλάκη και το ενδεχόμενο κυβέρνησης συνεργασίας ΝΔ–ΠΑΣΟΚ.

Στο δημοσίευμά της, η εφημερίδα τοποθέτησε τη συνάντηση στον «περιστερώνα» κατοικίας που, όπως ανέφερε, ανήκε παλαιότερα στον εκδότη Σταύρο Ψυχάρη. Παρέθεσε επίσης στοιχεία τα οποία υποτίθεται ότι φωτογραφίζουν τον οικοδεσπότη, χωρίς όμως να τον κατονομάσει. Η ίδια η «Εστία» αναγνώρισε ότι η αρχική πληροφορία είχε δημοσιευθεί στο Radar.gr και ότι εκεί δεν αναφερόταν το όνομα του Γεραπετρίτη. Το δημοσίευμα της «Εστίας»

Η κατηγορηματική διάψευση Γεραπετρίτη

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης χαρακτήρισε το δημοσίευμα και το οπτικό υλικό που το συνόδευε «απολύτως ψευδή και αποκυήματα φαντασίας». Τόνισε ότι ουδέποτε συναντήθηκε ιδιωτικά με τη Διαμαντοπούλου και τον Χριστοδουλάκη και κατήγγειλε ότι η εφημερίδα δεν επικοινώνησε μαζί του πριν από τη δημοσίευση.

Επισήμανε ακόμη ότι η εικόνα του πρωτοσέλιδου ήταν μονταρισμένη και προϊόν τεχνητής νοημοσύνης. Ζήτησε την άμεση και πλήρη ανασκευή, υποστηρίζοντας ότι βρίσκεται αντιμέτωπος με προσωπική στοχοποίηση και με μια ενέργεια που μπορεί να προκαλέσει «σοβαρή διατάραξη του πολιτικού συστήματος». Ολόκληρη η θέση του Γεραπετρίτη

Τι απάντησαν Διαμαντοπούλου και Χριστοδουλάκης

Η Άννα Διαμαντοπούλου διέψευσε «απόλυτα» το φερόμενο δείπνο, χαρακτηρίζοντας το δημοσίευμα «ακραίως ψευδές και συκοφαντικό». Κάλεσε την «Εστία» να το ανακαλέσει και να ζητήσει συγγνώμη, δηλώνοντας ότι διαφορετικά επιφυλάσσεται να ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματά της.

Ο Μανώλης Χριστοδουλάκης μίλησε για «απολύτως ψευδές, ανυπόστατο και συκοφαντικό» δημοσίευμα. Παράλληλα, δημοσιοποίησε εξώδικη διαμαρτυρία προς το Radar.gr, δηλαδή προς την ιστοσελίδα που είχε πρώτη αναρτήσει τον αρχικό ισχυρισμό.

Χρειάζεται εδώ μία διευκρίνιση: από τα έως τώρα δημοσιευμένα στοιχεία προκύπτει με βεβαιότητα η αποστολή εξωδίκου του Χριστοδουλάκη προς το Radar.gr. Η Διαμαντοπούλου έχει προειδοποιήσει για προσφυγή στα νόμιμα μέσα, αλλά δεν προκύπτει ακόμη με την ίδια σαφήνεια ότι έχει επιδοθεί δικό της εξώδικο στην «Εστία». Οι δηλώσεις των τριών πολιτικών

Η απάντηση της «Εστίας»

Η εφημερίδα δεν ανακάλεσε το ρεπορτάζ της. Στη σημερινή της απάντηση ανέφερε ότι, λόγω του εθνικού πένθους για την απώλεια των πιλότων στη σύγκρουση των πυροσβεστικών ελικοπτέρων, δεν θα απαντούσε άμεσα στις ανακοινώσεις των τριών πολιτικών.

Προανήγγειλε, ωστόσο, αναλυτική συνέχεια:

«Θα απαντήσουμε συγκεκριμένα. Με γραπτά στοιχεία. Όπως αξίζει. Ουδέν κρυπτόν. Και τότε θα δούμε ποιος λέει ψέματα και ποιος την αλήθεια».

Η «Εστία» δεσμεύθηκε ότι στο φύλλο της επόμενης Κυριακής θα δημοσιεύσει ολόκληρες τις ανακοινώσεις των τριών και τα στοιχεία στα οποία ισχυρίζεται ότι στηρίζει το ρεπορτάζ της. Επομένως, η ουσιαστική απάντησή της δεν έχει ακόμη δοθεί: προς το παρόν υπάρχει μόνο η επιμονή στον αρχικό ισχυρισμό και η υπόσχεση μελλοντικής τεκμηρίωσης.

Τι έγραψαν «ΤΑ ΝΕΑ»

«ΤΑ ΝΕΑ» δημοσίευσαν στις 3 Αυγούστου ρεπορτάζ της Μυρτώς Λιαλιούτη με τίτλο «ΠΑΣΟΚ: Εξώδικα για το “μυστικό δείπνο”, ζυμώσεις για μεταγραφές».

Το ουσιαστικό νέο στοιχείο του ρεπορτάζ είναι ότι, σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας, ο Μανώλης Χριστοδουλάκης δεν βρισκόταν καν στην Αθήνα την ημέρα κατά την οποία φέρεται να έγινε το δείπνο. Τα «ΝΕΑ», όμως, δεν παραθέτουν στο συγκεκριμένο δημοσίευμα ημερομηνία της υποτιθέμενης συνάντησης, εισιτήρια, δημόσια εμφάνιση ή άλλο αποδεικτικό στοιχείο για την απουσία του. Συνεπώς, πρόκειται για πρόσθετη δημοσιογραφική πληροφορία που ενισχύει τη διάψευση, όχι ακόμη για δημοσίως ελέγξιμο τεκμήριο.

Η εφημερίδα καταγράφει επίσης ότι το εξώδικο του Χριστοδουλάκη απευθύνθηκε στο Radar.gr και συνδέει την υπόθεση με το ευρύτερο κλίμα εσωκομματικών εντάσεων και προεκλογικών ζυμώσεων στο ΠΑΣΟΚ. Το ρεπορτάζ των «ΝΕΩΝ»

Τι έγραψαν τα υπόλοιπα μέσα

Η υπόθεση καλύφθηκε από τη «Ναυτεμπορική», την «Εφημερίδα των Συντακτών», το «Πρώτο Θέμα», το CNN Greece, το «Έθνος», το Newsbeast και άλλες ιστοσελίδες. Στη μεγάλη πλειονότητά τους, τα δημοσιεύματα:

  • αναπαράγουν τον αρχικό ισχυρισμό της «Εστίας» ως ισχυρισμό και όχι ως επιβεβαιωμένο γεγονός,
  • παραθέτουν τις τρεις κατηγορηματικές διαψεύσεις,
  • επισημαίνουν ότι η εικόνα του πρωτοσέλιδου ήταν προϊόν τεχνητής νοημοσύνης,
  • καταγράφουν την απαίτηση για ανάκληση και την εξώδικη κίνηση του Χριστοδουλάκη,
  • αναφέρουν την υπόσχεση της «Εστίας» ότι θα παρουσιάσει στοιχεία την επόμενη Κυριακή.

Δεν εντόπισα μέχρι τώρα άλλο μεγάλο μέσο να δηλώνει ότι έχει επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τη συνάντηση ή να παρουσιάζει δικά του αποδεικτικά στοιχεία.

Τι μπορούμε να πούμε με ασφάλεια

Το «μυστικό δείπνο» παραμένει αυτή τη στιγμή ένας σοβαρός αλλά πλήρως αμφισβητούμενος δημοσιογραφικός ισχυρισμός. Υπάρχει μια επώνυμη δημοσίευση της «Εστίας», η οποία προσθέτει λεπτομέρειες σε προγενέστερο ανώνυμο ρεπορτάζ του Radar.gr, αλλά απέναντί της βρίσκονται τρεις απόλυτες και συγκεκριμένες διαψεύσεις.

Η τεχνητά κατασκευασμένη φωτογραφία δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι είναι ψευδές και το κείμενο —θα μπορούσε θεωρητικά να έχει χρησιμοποιηθεί ως εικονογράφηση—, αλλά σίγουρα δεν αποτελεί τεκμήριο της συνάντησης. Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι ακριβώς εννοεί η «Εστία» όταν υπόσχεται «γραπτά στοιχεία»: μηνύματα, προσκλήσεις, επικοινωνίες, μαρτυρίες ή κάτι άλλο.

Μέχρι να παρουσιαστούν αυτά τα στοιχεία και να ελεγχθεί η γνησιότητα και η αποδεικτική τους αξία, η δημοσιογραφικά ασφαλής διατύπωση είναι ότι η «Εστία» ισχυρίζεται πως πραγματοποιήθηκε το δείπνο, ενώ και οι τρεις φερόμενοι ως συμμετέχοντες το διαψεύδουν κατηγορηματικά. Δεν είναι ασφαλές να παρουσιαστεί η συνάντηση ως γεγονός.

Ἡ «Ἑστία» καί τό δεῖπνο

Οὐδέν κρυπτόν

Η Εφημερίδα μας μετέχοντας στό ἐθνικό πένθος γιά τήν ἀπώλεια τῶν πιλότων πού ἔπεσαν πάνω στό καθῆκον μετά ἀπό σύγκρουση δύο πυροσβεστικῶν ἑλικοπτέρων δέν θά ἀπαντήσει σήμερα στίς ἀνακοινώσεις τοῦ ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν Γιώργου Γεραπετρίτη, τοῦ βουλευτοῦ Χριστοδουλάκη καί τῆς ὑπεύθυνης πολιτικοῦ σχεδιασμοῦ τοῦ ΠΑΣΟΚ Ἄννας Διαμαντοπούλου γιά τό χθεσινό μας δημοσίευμα πού φέρει τόν τίτλο «Δεῖπνο Γεραπετρίτη-Διαμαντοπούλου γιά Κυβέρνηση παραγραφῆς».

Καί βεβαίως δέν θά παρακολουθήσει τό παραλήρημα τοῦ κυβερνητικοῦ ἐκπροσώπου, τό ὁποῖο εἶναι ἁρμοδιότητα ἄλλων εἰδικῶν νά τό σχολιάσουν. Μέ σοβαρότητα, νηφαλιότητα καί τεκμηρίωση πάνω ἀπ’ ὅλα θά δώσουμε ἔκταση στό φύλλο τῆς προσεχοῦς Κυριακῆς. Θά δημοσιεύσουμε τό πλῆρες περιεχόμενο τῶν ἀνακοινώσεων τῶν τριῶν πολιτικῶν καί θά ἀπαντήσουμε συγκεκριμένα. Μέ γραπτά στοιχεῖα. Ὅπως ἀξίζει. Οὐδέν κρυπτόν. Καί τότε θά δοῦμε ποιός λέει ψέματα καί ποιός τήν ἀλήθεια. Γιά τήν ὥρα, ὁ σεβασμός γιά τούς νεκρούς ὑπερισχύει τῆς ἀντιδικίας γιά τίς διεργασίες πού θά μᾶς ὁδηγήσουν μετεκλογικά σέ πολιτικές ἐξελίξεις καί σέ θέσεις ἐξουσίας.

Δεῖπνο Γεραπετρίτη – Διαμαντοπούλου γιά συγκυβέρνηση παραγραφῆς!

Ἡ πληροφορία «βρῆκε» τόν πρόεδρο τοῦ ΠΑΣΟΚ Νῖκο Ἀνδρουλάκη νά μελετᾶ δημοσκοπήσεις γιά τήν ἐκλογική ἐπιρροή τοῦ κόμματος, τά πλεονεκτήματα καί τά μειονεκτήματά του, τίς ἀπώλειες τῆς ΝΔ (ποιές εἶναι ὁριστικές καί ποιές διεκδικήσιμες ἀπό τήν κυβερνητική παράταξη) καί, κυρίως, πόσο μπορεῖ νά ἐπηρεάσει τό κόμμα του ἡ ἀπόπειρα τοῦ κ. Μητσοτάκη νά πολώσει τό κλίμα μέ τήν ΕΛΑΣ τοῦ Ἀλέξη Τσίπρα, ὥστε νά τρομάξει «κεντρώους» ψηφοφόρους τοῦ Κινήματος γιά νά τόν ψηφίσουν.

  • Tοῦ Μανωλη Κοττακη

Μέσα σέ αὐτή τήν ἀτμόσφαιρα ἔπεσε ὡς κεραυνός ἐν αἰθρίᾳ ἡ πληροφορία ὅτι δύο κορυφαῖα στελέχη τοῦ κόμματός του, βουλευτής τό ἕνα, μέ φιλοδοξίες, ἀλλά διαφορετικό προσανατολισμό, δείπνησαν στήν οἰκία διακεκριμένου ἐπιχειρηματία τῆς χώρας (ὁ ὁποῖος ἔχει βγάλει «φτερά» καί… πετάει κατά τήν διάρκεια αὐτῆς τῆς διακυβέρνησης) μέ κορυφαῖο ὑπουργό τῆς ΝΔ. Πρόκειται γιά τήν ὑπεύθυνη Πολιτικοῦ Σχεδιασμοῦ τοῦ κόμματος Ἄννα Διαμαντοπούλου, ἡ ὁποία μέ διακυμάνσεις λοξοκοιτᾶ κατά τήν τελευταία ἑπταετία πρός τόν Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, καί τόν βουλευτή καί ἰσχυρό σέ ἐπιρροή στήν Κεντρική Ἐπιτροπή τοῦ κόμματος Μανώλη Χριστοδουλάκη, ὁ ὁποῖος μιλᾶ καλά γενικῶς γιά τόν Ἀλέξη Τσίπρα καί λοξοκοιτᾶ πρός τήν μεγάλη Κεντροαριστερά διά τῆς ἑνοποίησης τοῦ χώρου.

Στήν ἴδια ρότα μέ τόν Χάρη Δούκα, ὁ ὁποῖος ἀξιοποίησε τήν θεσμική δικαιολογία πού τοῦ ἔδωσε ἡ παρουσίαση τοῦ προγράμματος τοῦ Ἀλέξη Τσίπρα καί ἔδωσε ἠχηρό «παρών» στήν ὁμιλία τοῦ πρώην πρωθυπουργοῦ στό Σεράφειο.

Οἱ φῆμες ἐμφανίζουν αὐτά τά πρόσωπα πρόθυμα νά καταστοῦν οἱ πυροκροτητές τῆς ἀμφισβήτησης τοῦ Νίκου Ἀνδρουλάκη τό βράδυ τῆς πρώτης ἐκλογικῆς ἀναμέτρησης, ἐφ᾿ ὅσον τό ἀποτέλεσμα τό ἐπιτρέψει, καί νά θέσουν θέμα ἡγεσίας κατά τρόπον ὥστε οἱ μέν νά βοηθήσουν μέ τόν τρόπο τους τόν Κυριάκο Μητσοτάκη νά συγκροτήσει ἀμέσως κυβέρνηση συνεργασίας ΝΔ – ΠΑΣΟΚ, οἱ δέ νά ἐπιβάλουν (ἡ ἄλλη ἐπιδίωξη) τήν συγχώνευση ἑνός ἀδύναμου ΠΑΣΟΚ μέ τήν ΕΛΑΣ τοῦ Ἀλέξη Τσίπρα.

Συνομιλητής τῆς κυρίας Διαμαντοπούλου καί τοῦ κ. Χριστοδουλάκη ἦταν ὁ ὑπουργός Ἐξωτερικῶν Γιῶργος Γεραπετρίτης, ὁ ὁποῖος ἔχει ἔρθει ξανά κοντά στόν Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, μετά τήν ἐγκατάλειψη (γιά τήν ὥρα) τοῦ σχεδίου ἀπαλλαγῆς Ντίλιαν γιά τίς ὑποκλοπές μέ τροπολογία, καί ἀποτελεῖ μαζί μέ τόν ὑπουργό Οἰκονομικῶν Κυριάκο Πιερρακάκη δύο ἀπό τά πρόσωπα μέ τά ὁποῖα συναντᾶται καί συμβουλεύεται ὁ Πρωθυπουργός περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλον, αὐτόν τόν καιρό, στό Μέγαρο Μαξίμου (μαζί μέ οἰκείους του). Κάτι πού φάνηκε καί στήν συζήτηση στήν Βουλή γιά τήν συνταγματική ἀναθεώρηση, ὅπου ὁ κ. Γεραπετρίτης ψιθύριζε ὡς ὑποβολέας τίς ἀπαντήσεις στόν ἀγορεύοντα ἀπό τό ἕδρανό του κ. Μητσοτάκη.

Στόχος τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ρεαλιστικά διαβλέπει ὅτι ἡ πιθανότητα νά συγκροτήσει αὐτοδύναμη κυβέρνηση μετά τίς ἐκλογές ἀπομακρύνεται, εἶναι νά «κλέψει», ἄν μπορεῖ, σέ πρώτη φάση ἕνα ποσοστό τῆς τάξεως τοῦ 2%, τό μίνιμουμ, ἀπό τήν ἐκλογική δύναμη τοῦ Ἀνδρουλάκη στίς πρῶτες ἐκλογές καί, πυροδοτῶντας ἐκ τῶν ἔσω τήν ἀνατροπή του ἤ ἐξώθησή του σέ παραίτηση, νά ἐπιτύχει τήν συγκρότηση κυβέρνησης εἰδικοῦ σκοποῦ ΝΔ – ΠΑΣΟΚ, μέ στόχο τίς παραγραφές τῶν ἀδικημάτων σκανδάλων πού καταδιώκουν τήν κυβέρνησή του καί δυνητικά καί τόν ἴδιο.

Αὐτά καί πολλά ἄλλα ἔπεσαν στήν συζήτηση στόν «περιστερῶνα» τῆς οἰκίας, πού κάποτε ἀνῆκε στόν ἐκδότη Σταῦρο Ψυχάρη, μέ συνέπεια ἡ ἴντριγκα νά ἀποτελεῖ διαχρονικό στοιχεῖο τῆς ἀτμόσφαιρας τῶν σαλονιῶν καί τῆς βεράντας του. Ἡ πληροφορία γιά τό δεῖπνο δημοσιεύτηκε στόν ἱστότοπο radar.gr, τοῦ Ἀντώνη Πίκουλα, μέ τά ὀνόματα τῆς κυρίας Διαμαντοπούλου καί τοῦ κ. Χριστοδουλάκη, ἀλλά χωρίς τά ὀνόματα τοῦ ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν Γιώργου Γεραπετρίτη καί τοῦ ἐπιχειρηματία, ὁ ὁποῖος «ἵπταται» πάνω ἀπό τήν δημόσια ζωή – ἄν καί προσφάτως ἀπέσυρε προσφορά πού εἶχε καταθέσει μαζί μέ μεγάλο τουρκικό ὅμιλο γιά τόν διαγωνισμό ἐπέκτασης τοῦ ἀεροδρομίου «Ἐλευθέριος Βενιζέλος».

Ἡ σιωπή τῶν δύο στελεχῶν τοῦ ΠΑΣΟΚ

Παρά τήν δημοσίευση καί ἀποκάλυψη τοῦ δείπνου, κανένα ἀπό τά δύο στελέχη τοῦ ΠΑΣΟΚ δέν κατέβαλε ἰδιαίτερη προσπάθεια νά διαψεύσει αὐτά πού ὁ ἀείμνηστος Ψυχάρης ἀποκαλοῦσε σέ ἀνάλογη περίσταση στό παρελθόν, σέ ἀντίστοιχες ἐπαφές στελεχῶν ΝΔ – ΠΑΣΟΚ, «κεντροδεξιά σενάρια». Σιώπησαν ἀμφότεροι. Καί ἡ κυρία Διαμαντοπούλου καί ὁ κ. Χριστοδουλάκης. Ἡ κυρία Διαμαντοπούλου, μάλιστα, τήν ἑπομένη τοῦ δείπνου ἐξαπέλυσε ἐπίθεση στόν Ἀλέξη Τσίπρα, ἀποκαλῶντας «ἐχθρικό» τό κόμμα του, καί ἀπέφυγε κάθε προσωπική ἐπίθεση στόν Κυριάκο Μητσοτάκη, ἐνῷ ὁ εὐρωβουλευτής Γιάννης Μανιάτης τάχθηκε ὑπέρ τῆς συγκυβέρνησης ΝΔ – ΠΑΣΟΚ ἀνοικτά! Βεβαίως, σέ μιά τόσο «μικρή πόλη» σάν τήν Ἀθήνα, ἦταν θέμα χρόνου νά πληροφορηθεῖ τήν σύνθεση ὅλου τοῦ τραπεζιοῦ ὁ Νῖκος Ἀνδρουλάκης, πού μέχρι τότε πίστευε –ὅπως λένε οἱ ἐπιτελεῖς του– ὅτι ἡ Ἄννα Διαμαντοπούλου εἶναι νομιμόφρων καί δέν θά τοῦ δημιουργήσει πρόβλημα.

Τό ἐνδιαφέρον εἶναι ὅτι ἡ σιωπή τῆς Διαμαντοπούλου καί τοῦ Χριστοδουλάκη δέν κάλυψε μόνο τήν σύνθεση τοῦ δείπνου, ἀλλά καί τό φερόμενο περιεχόμενό του, σύμφωνα μέ τό ὁποῖο «ἡ συζήτηση περιεστράφη γύρω ἀπό τήν πορεία τοῦ ΠΑΣΟΚ καί τόν ρόλο πού θά παίξει τήν ἑπομένη τῶν ἐκλογῶν, σέ ἕνα περιβάλλον πού ἤδη μυρίζει κάλπες». Στό σημεῖο αὐτό ὁ συντάκτης τοῦ radar.gr ἐπικαλεῖται τίς πηγές του μέσα στό δεῖπνο καί γράφει: «Ὁ Μανώλης Χριστοδουλάκης καί ἡ Ἄννα Διαμαντοπούλου, ἀπό ὅ,τι μοῦ εἶπαν αὐτήκοοι μάρτυρες, συμφώνησαν ὅτι τό ΠΑΣΟΚ πρέπει νά ἔχει ρόλο ὅταν τελειώσουν οἱ ἐκλογές, ἀναγνωρίζοντας τήν ἀνάγκη γιά σταθερότητα καί ἐθνική συνεννόηση». Καί αὐτό τό συνυπέγραψαν μέ τήν σιωπή τους. Τό… πουλάκι πού κελάηδησε φαίνεται ὅτι ἦταν ὁ ἀμφιτρύων ἐπιχειρηματίας, πού κόμισε στό τέλος τοῦ δείπνου στούς προσκεκλημένους του ἕνα περιστέρι τῆς εἰρήνης.

Ὁ «ἀρραβών» καί οἱ πιέσεις

Τό μόνο «ὁμιχλῶδες» σημεῖο τοῦ ρεπορτάζ εἶναι πότε ἔγινε τό δεῖπνο. Ὁ ἱστότοπος ὑποστηρίζει ὅτι πραγματοποιήθηκε στίς 28 Ἰουλίου, ἀλλά ὁ Μανώλης Χριστοδουλάκης φέρεται νά ἀπουσίαζε αὐτό τό διάστημα ἀπό τήν Ἀθήνα, καί σίγουρα ἔλειπε ἀπό τίς πρῶτες ἡμέρες τῆς συζήτησης τοῦ νομοσχεδίου Παπασταύρου γιά τό νερό. Ἤ ἡ συνάντηση ἔγινε σέ χρόνο πρωθύστερο καί διέρρευσε ὅτι ἔγινε τήν ἑβδομάδα πού μᾶς πέρασε, γιά νά… θολώσουν τά νερά, ἤ ὁ κ. Χριστοδουλάκης «ἔλειπε» ἐκτός μόνον γιά τό ΠΑΣΟΚ, ἀλλά ἐπέστρεψε στήν Ἀθήνα. Λεπτομέρειες ὅμως ὅταν πρόκειται γιά δημοσίευμα πού φέρει τόν τίτλο «Μυστικό δεῖπνο συγκυβέρνησης», στό ὁποῖο κυριαρχεῖ ἡ φωτογραφία τῆς Ἄννας Διαμαντοπούλου, τό ὄνομα τῆς ὁποίας εἶχε ἀκουστεῖ στό παρελθόν καί ὡς ὑποψήφιο γιά μεταβατική πρωθυπουργία σέ ἔκτακτες συνθῆκες. Ὁ «ἀρραβών» πρέπει νά πέτυχε, ἄν κρίνουμε ἀπό τήν ἀπέραντη σιωπή πού ἐπικράτησε στά συστημικά μέσα ἐνημέρωσης, τά ὁποῖα ἀσχολοῦνται καί μέ τόν τελευταῖο βουλευτή τῆς ΝΔ πού θά δειπνήσει στόν παραδοσιακό «Καραβίτη» μέ τόν Ἀντώνη Σαμαρᾶ, ἀλλά ὄχι μέ ἕνα τόσο σοβαρό θέμα.

Εἶναι βεβαίως προφανές ὅτι ὁ πρόεδρος τοῦ ΠΑΣΟΚ, πού αὔξησε τό ποσοστό τοῦ κόμματός του ἀπό 8,1% τό 2019 σέ 11,9% τό 2023, πληρώνει μέχρι στιγμῆς τά ἐπίχειρα τοῦ χαμένου πολιτικοῦ χρόνου ἀπό τήν στιγμή τῆς παραίτησης τοῦ Ἀλέξη Τσίπρα ἀπό τήν προεδρία τοῦ ΣΥΡΙΖΑ ἕως τήν ἐπιστροφή του. Αὐτά τά τρία χρόνια εἶχε ὅλη τήν ἄνεση νά «σκαρφαλώσει» σέ ἕνα ποσοστό 20%, καί οὔτε νά ἀμφισβητεῖται οὔτε νά ὑπάρχει… παράθυρο ἐπιστροφῆς τοῦ Τσίπρα. Γι᾿ αὐτό καί σήμερα ἡ στρατηγική του εἶναι νά μείνει –εἰ δυνατόν– ὅσο πιό χαμηλά ἡ ΕΛΑΣ σέ ποσοστό, γιά νά μήν λειτουργήσει τό πολωτικό δίλημμα πού θέλει νά θέσει ὁ κ. Μητσοτάκης γιά τόν ἐφιάλτη τῆς τυχόν ἐπιστροφῆς Τσίπρα. Ὡστόσο, καί καλά νά πήγαινε στίς μετρήσεις, οἱ πιέσεις ἀπό τά «ὀρφανά τοῦ Σημίτη» πρός τόν ἴδιο, νά συνεργαστεῖ μέ τόν Κυριάκο Μητσοτάκη μετεκλογικά, ὄχι μόνο θά ἦσαν ὑπαρκτές ἀλλά καί ἰσχυρότερες, καθώς κάποιοι στό ΠΑΣΟΚ, ἀκόμη καί μετά τίς ὑποκλοπές τό 2022, ἔλεγαν ἀπό τότε σέ συνομιλητές τους ὅτι «δέν θέλουμε νά πέσει ἡ Κυβέρνηση».

Ποιό εἶναι τό σχέδιο

Τό σχέδιο πού ἔχουν καταστρώσει κορυφαῖοι τοῦ Μεγάρου Μαξίμου εἶναι διπλό:

■ Ὁ Τσίπρας εἶναι τό τελευταῖο τους «χαρτί» γιά νά συσπειρώσουν Νεοδημοκράτες καί κεντρώους Πασόκους, καθώς λειτουργεῖ ἀκόμη σέ στρώματα τό ἀντι-ΣΥΡΙΖA μέτωπο (γι᾿ αὐτό καί θά δοθεῖ χῶρος στόν Παῦλο Πολάκη στά ΜΜΕ νά… σφυροκοπήσει τόν πρώην πρωθυπουργό, ἀλλά καί νά ἀναξέσει μνῆμες).

■ Μέσῳ τῆς τρομολαγνείας γιά τόν Τσίπρα, φιλοδοξοῦν νά διαλύσουν τό ΠΑΣΟΚ ἀπό τόν πρῶτο γῦρο. Θεωροῦν ὅτι ὁ ἀντιτσιπρισμός θά ὁδηγήσει «σημιτοδιαμαντοπουλικούς» ψηφοφόρους στήν ΝΔ, ἀντιμητσοτακικούς ψηφοφόρους στόν ΣΥΡΙΖΑ, καί ἀπό τό ΠΑΣΟΚ θά μείνει, ὅπως ἔχουν ἀποκαλύψει σέ συνομιλητές τους, «τό κέλυφός του». Πιθανῶς στόν Παῦλο Γερουλᾶνο ἤ στόν Μανώλη Χριστοδουλάκη, καθώς ὁ δήμαρχος Ἀθηναίων κ. Δούκας αὐτή τήν στιγμή εἶναι ἀσθενής στό ἐσωτερικό τοῦ Κινήματος καί δέν ἀποκλείεται νά μεταναστεύσει μετεκλογικῶς σέ ἄλλες πολιτεῖες. Πόσῳ μᾶλλον πού ἡ ἐπανεκλογή του στόν Δῆμο Ἀθηναίων ἀντιμετωπίζει προβλήματα. Ἐναλλακτικό σχέδιο σέ περίπτωση ἀποτυχίας τῆς νέας ἀποστασίας στό ΠΑΣΟΚ εἶναι τυχόν συνεργασία τῆς ΝΔ μέ κόμμα τῆς «Ἄπω Δεξιᾶς».

Τό ἐνδιαφέρον, πάντως, εἶναι τό ἑξῆς: Ὅλο αὐτό τό παιχνίδι παρασκηνίου μέ ἐπίκεντρο τό ΠΑΣΟΚ καί ἐναλλακτικά τήν «Ἄπω Δεξιά», στό ὁποῖο εἶναι μαίτρ ὁ ἀγχωμένος κ. Μητσοτάκης, ὀνομάζεται «ἄσκηση σταθερότητας». Ἡ Ἱστορία μᾶς ἔχει δείξει ὅμως πώς, ὅπου τά συμφέροντα παρεμβαίνουν γιά νά ἐλέγξουν τίς πολιτικές ἐξελίξεις, οἱ ὅποιες λύσεις εἶναι βραχύβιες καί τό ἀποτέλεσμα, στό τέλος, εἶναι νά φυσοῦν συντόμως καί πάλι ἄνεμοι ἀστάθειας, πού στό τέλος προκαλοῦν καταστροφικές πυρκαϊές. Ὅπως αὐτές τῆς περασμένης ἑβδομάδας, πού ἔκαψαν τό φοινικόδασος τῆς Πρέβελης νοτίως τοῦ Ρεθύμνου.

Η CENTCOM αναζητεί «δημιουργικούς και αντισυμβατικούς» τρόπους για να τιμωρήσει το Ιράν

0

Στρατιωτικοί αξιωματούχοι χαρακτήρισαν ασυνήθιστο το ηλεκτρονικό μήνυμα, το οποίο έμοιαζε με ανοιχτή πρόσκληση για την υποβολή ιδεών. Δεύτερη πηγή ανέφερε ότι η CENTCOM επανεξετάζει την προσέγγισή της και εξετάζει ένα ευρύ φάσμα εναλλακτικών επιλογών.

Αμερικανικές δυνάμεις επιχειρούν στα Στενά του Ορμούζ, 17 Ιουλίου 2026. (Φωτογραφία: Στιγμιότυπο οθόνης/X/@PeteHegseth)

Ποιο ασυνήθιστο ηλεκτρονικό μήνυμα έστειλε μόλις η CENTCOM;

Ποιος είναι ο ρόλος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ;

Ποιος περιφερειακός ηγέτης κάλεσε τον Τραμπ να προχωρήσει σε αποκλιμάκωση;

Γιατί οι αμερικανικές βόμβες δεν μπορούν να καταστρέψουν τις υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν;

Της συντακτικής ομάδας της Jerusalem Post
3 Αυγούστου 2026, 13:42
Τελευταία ενημέρωση: 3 Αυγούστου 2026, 14:34

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ζήτησε από στρατιωτικούς αναλυτές να προτείνουν «δημιουργικούς και αντισυμβατικούς» τρόπους άσκησης πίεσης στο Ιράν, καθώς η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ επανεξετάζει τη στρατηγική της στη συνεχιζόμενη σύγκρουση με την Τεχεράνη, μετέδωσε τη Δευτέρα το CNN.

«Αναζητούμε νέους, δημιουργικούς και αντισυμβατικούς τρόπους για να ασκήσουμε πίεση και να τιμωρήσουμε το Ιράν», έγραψε αξιωματικός του κλάδου πληροφοριών της CENTCOM σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, το οποίο εστάλη την Τετάρτη σε μια ευρεία ομάδα στρατιωτικών αναλυτών, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει το περιεχόμενό του.

Μια δεύτερη πηγή ανέφερε ότι ανώτατος Αμερικανός στρατιωτικός είχε διαβιβάσει το αίτημα την περασμένη εβδομάδα. Στρατιωτικοί αξιωματούχοι χαρακτήρισαν ασυνήθιστο το μήνυμα, καθώς θύμιζε ανοιχτή διαδικασία συλλογής προτάσεων. Σύμφωνα με τη δεύτερη πηγή, η CENTCOM επανεξετάζει την προσέγγισή της και μελετά ένα ευρύ φάσμα εναλλακτικών επιλογών.

«Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ έχει μακρά ιστορία καινοτόμου σκέψης και δράσης», δήλωσε ο πλοίαρχος Τίμοθι Χόκινς, εκπρόσωπος της CENTCOM. «Ειδικότερα, ο ναύαρχος [Μπραντ] Κούπερ απευθύνεται στα μέλη της εξαιρετικής ομάδας μας, ανεξαρτήτως βαθμού, προκειμένου να επιτυγχάνονται τα υψηλότερα δυνατά επίπεδα επιχειρησιακής απόδοσης».

Το αίτημα ανέδειξε τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται ο Τραμπ, καθώς εξετάζει τρεις επιλογές που ενέχουν σοβαρούς κινδύνους: την επέκταση της αεροπορικής εκστρατείας, την ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων σε πιο επικίνδυνες χερσαίες επιχειρήσεις ή την επίτευξη μιας συμφωνίας που δεν θα εκπληρώνει ορισμένους από τους αρχικούς πολεμικούς στόχους του.

Ένα αμερικανικό στρατηγικό βομβαρδιστικό χαμηλής παρατηρησιμότητας B-2 Spirit ανεφοδιάζεται εν πτήσει, στις 5 Μαρτίου 2026. (Φωτογραφία: Πολεμική Αεροπορία του Ισραήλ)

Ο Τραμπ εξετάζει στρατιωτική κλιμάκωση και επανέναρξη της διπλωματίας

Μετά την αποστολή του ηλεκτρονικού μηνύματος, ο Τραμπ απείλησε με νέα πλήγματα κατά του Ιράν, ωστόσο ακύρωσε μια σχεδιαζόμενη επίθεση το Σαββατοκύριακο. Ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν συγκαταλεγόταν στους ηγέτες της περιοχής που επικοινώνησαν με τον Αμερικανό πρόεδρο και τον κάλεσαν να προχωρήσει σε αποκλιμάκωση, σύμφωνα με το CNN.

Ο Τραμπ δήλωσε την Κυριακή ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν αναμενόταν να επαναλάβουν τη Δευτέρα τις συνομιλίες σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ και το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Η διπλωματική προσπάθεια ακολουθεί εβδομάδες αμερικανικών αεροπορικών επιδρομών, οι οποίες αποσκοπούσαν στον περιορισμό της δυνατότητας του Ιράν να απειλεί την εμπορική ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ και στον εξαναγκασμό της Τεχεράνης να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με προηγούμενο ρεπορτάζ του CNN, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η εκστρατεία βομβαρδισμών δεν είναι πιθανό να μεταβάλει από μόνη της τη διαπραγματευτική θέση του Ιράν.

Μία από τις επιλογές που εξετάζονται προβλέπει σημαντική διεύρυνση της αεροπορικής εκστρατείας. Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η CENTCOM έχει καταρτίσει σχέδιο για σφοδρούς βομβαρδισμούς διάρκειας μίας ή δύο εβδομάδων, με στόχο την καταστροφή των εναπομεινασών πυραυλικών δυνατοτήτων του Ιράν.

Ο Τραμπ δεν έχει εγκρίνει το σχέδιο. Ο πρόεδρος του Μεικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Νταν Κέιν, φέρεται να έχει εκφράσει ανησυχίες για τη μείωση των αμερικανικών αποθεμάτων αναχαιτιστικών πυραύλων αεράμυνας. Άλλοι αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι πλήγματα σε γέφυρες, εγκαταστάσεις αφαλάτωσης και άλλες υποδομές θα μπορούσαν να προκαλέσουν μεγάλο αριθμό θυμάτων μεταξύ των αμάχων.

Ο Κέιν έχει αναγνωρίσει δημοσίως ότι μια αεροπορική εκστρατεία δεν μπορεί κατ’ ανάγκην να επιτύχει όλους τους στόχους που έχει διακηρύξει η κυβέρνηση.

«Η αεροπορική ισχύς έχει τα όριά της», δήλωσε σε Αμερικανούς νομοθέτες τον Ιούλιο.

Οι βαθιά θαμμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις εγείρουν το ενδεχόμενο χερσαίας επιχείρησης

Ο ίδιος περιορισμός ισχύει και για τις εναπομείνασες πυρηνικές υποδομές του Ιράν. Δύο πηγές με γνώση του στρατιωτικού σχεδιασμού ανέφεραν ότι έχουν πραγματοποιηθεί προετοιμασίες για πιθανά πλήγματα εναντίον του όρους Πίκαξ και άλλων εγκαταστάσεων, στις οποίες πιστεύεται ότι φυλάσσονται πυρηνικά υλικά ή εξοπλισμός.

Σύμφωνα με τις πηγές, οι υπόγειες εγκαταστάσεις ενδέχεται να βρίσκονται σε τόσο μεγάλο βάθος, ώστε να μην μπορούν να καταστραφούν με συμβατικές αμερικανικές βόμβες και πυραύλους. Η πλήρης εξάλειψή τους θα μπορούσε, επομένως, να απαιτήσει την είσοδο αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράν — μια επιλογή που συνεπάγεται πολύ μεγαλύτερους στρατιωτικούς και πολιτικούς κινδύνους.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει με χερσαίες επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής κατάληψης του στρατηγικής σημασίας νησιού Χαργκ ή επιχειρήσεων για την απομάκρυνση του υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου που διαθέτει το Ιράν. Μια τέτοια ενέργεια θα ερχόταν σε αντίθεση με την προεκλογική του δέσμευση το 2024 ότι δεν θα έστελνε Αμερικανούς να πολεμήσουν σε παρατεταμένους πολέμους στο εξωτερικό.

Θα εξέθετε επίσης το αμερικανικό στρατιωτικό προσωπικό σε πρόσθετους κινδύνους. Στη σύγκρουση έχουν σκοτωθεί 18 Αμερικανοί στρατιωτικοί, ενώ εκατοντάδες άλλοι έχουν τραυματιστεί.

Μια πιο περιορισμένη επιλογή που συζήτησε ο Τραμπ θα περιλάμβανε πλήγματα που θα έμοιαζαν με επίδειξη «πυροτεχνημάτων», σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τον σχεδιασμό. Η επιχείρηση θα μπορούσε να στοχεύσει εγκαταστάσεις που έχουν ήδη πληγεί ή άλλες παρόμοιες τοποθεσίες, προσφέροντας στον πρόεδρο μια συμβολική στρατιωτική νίκη, χωρίς όμως να καταστρέψει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Μια τέτοια επίθεση δεν θα αντιμετώπιζε κατ’ ανάγκην τις ιρανικές διεκδικήσεις στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία έχουν εξελιχθεί σε κεντρικό σημείο αντιπαράθεσης μεταξύ της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης.

«Στο τέλος της ημέρας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα επιδιώξει μια συμφωνία. Επομένως, θα αναζητεί συνεχώς τρόπους να εμφανιστεί σκληρός και ταυτόχρονα να απεμπλακεί από αυτή την κατάσταση», δήλωσε πηγή που γνωρίζει το περιεχόμενο των συζητήσεων.

«Ορισμένες φορές χρειάζονται δημιουργικά μυαλά, ιδιαίτερα όταν αρχίζουν να εξαντλούνται οι συμβατικές επιλογές».

Η συνέχιση των πληγμάτων ενέχει κίνδυνο παράτασης της σύγκρουσης

Η τρίτη επιλογή θα ήταν η συνέχιση της σημερινής τακτικής των περιορισμένων πληγμάτων και των ιρανικών αντιποίνων, παράλληλα με τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων. Η προσέγγιση αυτή θα απέτρεπε τους άμεσους κινδύνους μιας χερσαίας εισβολής, θα μπορούσε όμως να παρατείνει τις απειλές εναντίον του αμερικανικού στρατιωτικού προσωπικού και της εμπορικής ναυσιπλοΐας.

«Νομίζω ότι το μόνο που θέλουμε είναι να νικήσουμε», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου την Παρασκευή, όταν ρωτήθηκε πώς θα τερματιζόταν ο πόλεμος. «Θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά και, κάποια στιγμή, θα πουν: “Δεν αντέχουμε άλλο”».

jpost.com

Ο αναδυόμενος άξονας Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν–Τουρκίας

0

Χουσέιν Χακάνι 

gisreportsonline.com

Το Πακιστάν αξιοποιεί τους στρατιωτικούς δεσμούς του με τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία, επιδιώκοντας να αποκτήσει στρατηγική επιρροή εν μέσω των ανταγωνισμών στη Μέση Ανατολή και των οικονομικών ανταλλαγμάτων.

29 Μαρτίου 2026: Οι υπουργοί Εξωτερικών της Τουρκίας, του Πακιστάν, της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν. Στόχος της έκτακτης συνόδου ήταν η προώθηση μιας μόνιμης κατάπαυσης του πυρός και η αποκλιμάκωση της σύγκρουσης στο Ιράν. © Getty Images

Με λίγα λόγια

  • Το Πακιστάν επιδιώκει να ενισχύσει την επιρροή του μέσω συμφωνιών με τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία.
  • Το Ισλαμαμπάντ προσβλέπει στην εξασφάλιση συναλλάγματος μέσω της πώλησης στρατιωτικής τεχνογνωσίας.
  • Η συμφωνία θα κριθεί από τον τρόπο με τον οποίο το Πακιστάν θα αντιδράσει σε επιθέσεις εναντίον της Σαουδικής Αραβίας.

Για μια ολοκληρωμένη ανάλυση, ακούστε εδώ το podcast μας, το οποίο υποστηρίζεται από τεχνητή νοημοσύνη.

Το Πακιστάν, η μοναδική μουσουλμανική χώρα που διαθέτει πυρηνικά όπλα, επιδιώκει να αξιοποιήσει τη στρατιωτική ισχύ του, ώστε να αναδειχθεί σε βασικό παράγοντα στη Μέση Ανατολή. Πέρα από τον ρόλο του ως μεσολαβητή μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, το Ισλαμαμπάντ επιδιώκει τη σύναψη αμυντικών συμφωνιών και την πραγματοποίηση πωλήσεων στρατιωτικού υλικού. Η επιτυχία του στην εξασφάλιση ενός σημαντικού περιφερειακού ρόλου θα εξαρτηθεί από την ικανότητά του να κινηθεί μέσα στο σύνθετο πλέγμα των ανταγωνισμών, αλλά και από το κατά πόσο οι χώρες της Μέσης Ανατολής είναι διατεθειμένες να θέσουν σε κίνδυνο τις αναπτυσσόμενες οικονομικές σχέσεις τους με την Ινδία, προκειμένου να συνάψουν συνεργασίες ασφαλείας με το Πακιστάν.

Ιστορικά, το Πακιστάν θεωρεί την Ινδία βασικό του αντίπαλο από το 1947, όταν η βρετανική αποικιακή διοίκηση διαίρεσε την ινδική υποήπειρο σε δύο κράτη. Ινδία και Πακιστάν έχουν πολεμήσει αρκετές φορές, με την πιο πρόσφατη σύγκρουσή τους να σημειώνεται τον Μάιο του 2025, ενώ και οι δύο χώρες διαθέτουν πυρηνικά όπλα. Στο πλαίσιο της αντιπαράθεσής του με την Ινδία, το Πακιστάν έχει αναζητήσει πολλές φορές υποστήριξη από μουσουλμανικά κράτη της Βόρειας Αφρικής και της Δυτικής Ασίας. Ωστόσο, πολλές αραβικές χώρες έχουν αποφύγει να πάρουν ξεκάθαρη θέση.

Οι ηγέτες του Πακιστάν θεωρούν ότι έχουν μεταβάλει αυτή την ιστορική δυναμική, υπογράφοντας με τη Σαουδική Αραβία, στις 17 Σεπτεμβρίου 2025, τη Στρατηγική Συμφωνία Αμοιβαίας Άμυνας (Strategic Mutual Defense Agreement – SMDA). Οι δύο χώρες διατηρούν εδώ και χρόνια μια συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας, η οποία περιλαμβάνει την ανάπτυξη πακιστανικών στρατευμάτων στη Σαουδική Αραβία και την εκπαίδευση Σαουδαράβων στρατιωτικών στο Πακιστάν. Η SMDA βασίζεται στην αρχή ότι μια επίθεση εναντίον της μίας χώρας θα θεωρείται επίθεση εναντίον και των δύο.

Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Ωστόσο, εάν οι δηλώσεις των Σαουδαράβων και Πακιστανών ηγετών ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, τότε πρόκειται για μια συμφωνία με ουσιαστικό και όχι απλώς συμβολικό χαρακτήρα. Τον Ιανουάριο του 2026, το Πακιστάν, η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία ανακοίνωσαν ότι διεξάγουν διαπραγματεύσεις για μια ευρύτερη αμυντική συμφωνία, δημιουργώντας την προοπτική συγκρότησης ενός θεσμοθετημένου συστήματος συλλογικής άμυνας, βασισμένου σε συνθήκη και παρόμοιου με το ΝΑΤΟ.

Η κοινή άμυνα προϋποθέτει συνήθως την ύπαρξη ενός κοινού εχθρού. Οι περισσότερες χώρες του μουσουλμανικού κόσμου, όμως, αντιμετωπίζουν διαφορετικές απειλές και έχουν διαφορετικές ανησυχίες. Για παράδειγμα, η Ινδία, την οποία το Πακιστάν θεωρεί αντίπαλό του, διατηρεί εμπορικές συναλλαγές ύψους 41 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως με τη Σαουδική Αραβία. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σχεδόν στο μισό του συνολικού όγκου των εμπορικών συναλλαγών του Πακιστάν, ο οποίος ανέρχεται σε 90 δισεκατομμύρια δολάρια. Είναι επομένως απίθανο το Ριάντ να εξετάζει το ενδεχόμενο να πολεμήσει στο πλευρό του Πακιστάν εναντίον της Ινδίας.

Πιθανότερος σκοπός της SMDA είναι να επιτρέψει στη Σαουδική Αραβία να αξιοποιήσει, για την άμυνά της, τους έμπειρους από πολεμικές επιχειρήσεις Πακιστανούς στρατιώτες, πιλότους και χειριστές μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Σε αντάλλαγμα, το Πακιστάν θα αποκτήσει πρόσβαση σε σαουδαραβικά κεφάλαια για τη χρηματοδότηση της στρατιωτικής του βιομηχανίας.

Εάν η Τουρκία επισημοποιήσει τη στρατιωτική συνεργασία της με το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία μέσω μιας συνθήκης ή κοινής συμφωνίας, θα μπορούσε και εκείνη να εξασφαλίσει σαουδαραβικά κεφάλαια για τη δική της αμυντική βιομηχανία, προωθώντας ταυτόχρονα τη συμπαραγωγή στρατιωτικού υλικού με το Πακιστάν ή τις πωλήσεις προς αυτό.

16 Απριλίου 2026: Στρατιωτική αντιπροσωπεία υπό τον στρατάρχη Σαγέντ Ασίμ Μουνίρ, αρχηγό του πακιστανικού στρατού, πραγματοποίησε συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους στην Τεχεράνη, καθώς το Ισλαμαμπάντ διευκολύνει τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. © Getty Images

Οι διαχρονικές φιλοδοξίες του Πακιστάν στη Μέση Ανατολή

Το Πακιστάν τάσσεται υπέρ της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας με άλλες μουσουλμανικές χώρες ήδη από τη δεκαετία του 1950. Στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου, το Ισλαμαμπάντ υποστήριξε την αμερικανική πρόταση για τη δημιουργία ενός Οργανισμού Άμυνας Μέσης Ανατολής (Middle East Defense Organization – MEDO) και προσχώρησε στο Σύμφωνο της Βαγδάτης, το οποίο αργότερα μετονομάστηκε σε Οργανισμό Κεντρικού Συμφώνου (Central Treaty Organization – CENTO). Μολονότι η Τουρκία και το Ιράν —το οποίο τότε κυβερνούσε ο σάχης— συμμετείχαν σε αυτές τις υπό δυτική ηγεσία προσπάθειες για τη συγκρότηση μιας αμυντικής «Βόρειας Ζώνης» κατά μήκος των νότιων συνόρων της Σοβιετικής Ένωσης, οι αραβικές χώρες απείχαν χαρακτηριστικά.

Μετά την επίσημη διάλυση του CENTO το 1979 και τις αλλαγές που ακολούθησαν στις περιφερειακές προτεραιότητες ασφαλείας, το Πακιστάν επιχείρησε να αξιοποιήσει τις πολυάριθμες ένοπλες δυνάμεις του, προκειμένου να ασκήσει επιρροή σε ολόκληρη τη Δυτική Ασία. Το Πακιστάν αντιμετωπίζει τις αμυντικές συνεργασίες με κράτη της Μέσης Ανατολής ως μέσο ενίσχυσης της στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος του, αποφεύγοντας παράλληλα την πλήρη εξάρτηση είτε από τις Ηνωμένες Πολιτείες είτε από την Κίνα.

Για πολλά χρόνια, η Σαουδική Αραβία λειτουργούσε ως ο σύμμαχος έσχατης ανάγκης του Πακιστάν, με τη σχέση αυτή να βασίζεται τόσο σε ιδεολογικούς όσο και σε στρατηγικούς παράγοντες. Οι στενοί δεσμοί με τη χώρα που φιλοξενεί τους ιερότερους τόπους του Ισλάμ συνέβαλαν στην ενίσχυση της εικόνας του Πακιστάν ως ηγετικής δύναμης μεταξύ των μουσουλμανικών κρατών. Η οικονομική στήριξη και οι ενεργειακοί πόροι της Σαουδικής Αραβίας υπήρξαν ζωτικής σημασίας για το Πακιστάν, συχνά με αντάλλαγμα πακιστανικό εργατικό δυναμικό και στρατιωτική συνεργασία.

Κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, πακιστανικές δυνάμεις αναπτύχθηκαν στη Σαουδική Αραβία για να υπερασπιστούν την επικράτειά της, να χειριστούν σαουδαραβικά αεροσκάφη και να εκπαιδεύσουν τις ένοπλες δυνάμεις της. Σε αντάλλαγμα, το Ριάντ χρηματοδοτούσε συχνά τις αγορές προηγμένου στρατιωτικού εξοπλισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους δυτικούς συμμάχους τους, τις οποίες πραγματοποιούσε το Ισλαμαμπάντ. Η δυναμική αυτή μεταβλήθηκε μετά τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991, ο οποίος άνοιξε τον δρόμο για την ανάπτυξη αμερικανικών δυνάμεων στο σαουδαραβικό βασίλειο.

Η Σαουδική Αραβία φαίνεται τώρα να προετοιμάζεται για μια πιθανή συρρίκνωση της παγκόσμιας παρουσίας ασφαλείας της Ουάσιγκτον, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή. Η Στρατηγική Συμφωνία Αμοιβαίας Άμυνας (SMDA) αναβαθμίζει τη μακροχρόνια συνεργασία, μετατρέποντάς την από μια ευέλικτη σύμπραξη σε μια σαφέστερη αμοιβαία δέσμευση.

Άμεσος καταλύτης για τη συμφωνία ενδέχεται να υπήρξε η επίθεση του Ισραήλ, στις 9 Σεπτεμβρίου 2025, εναντίον της ηγεσίας της Χαμάς στην Ντόχα του Κατάρ. Η αποτυχία των ΗΠΑ να αποτρέψουν το Ισραήλ, καθώς και η ανοχή τους απέναντι σε μια επίθεση κατά χώρας που φιλοξενεί αμερικανική στρατιωτική βάση, εξέπεμψαν προειδοποιητικά μηνύματα για ενδεχόμενες μελλοντικές απειλές κατά των χωρών του Κόλπου. Μέσα σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας σχετικά με τις υφιστάμενες εγγυήσεις ασφαλείας και αυξημένης περιφερειακής αστάθειας, το Ριάντ σύναψε τη συμφωνία με το Ισλαμαμπάντ στο πλαίσιο μιας στρατηγικής αντιστάθμισης κινδύνων. Παράλληλα, οι δύο χώρες έχουν τροφοδοτήσει τις εικασίες σχετικά με το εάν η συμφωνία περιλαμβάνει και δεσμεύσεις πυρηνικής προστασίας.

Για το Πακιστάν, η συμφωνία αντανακλά μια υπολογισμένη προσπάθεια μετατροπής της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας σε οικονομικό πλεονέκτημα. Αντιμέτωπο με σοβαρή έλλειψη ρευστότητας, το Ισλαμαμπάντ θεωρεί τους αμυντικούς δεσμούς με τη Σαουδική Αραβία —και δυνητικά με την Τουρκία— ως έναν τρόπο οικονομικής αξιοποίησης της στρατιωτικής του τεχνογνωσίας, μετατρέποντας την εκπαίδευση, την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων και τις πωλήσεις όπλων σε συνάλλαγμα και δημοσιονομική ανάσα.

Στα τέλη Απριλίου του 2022, λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ πραγματοποίησε το πρώτο σημαντικό ταξίδι του στο εξωτερικό, επισκεπτόμενος τη Σαουδική Αραβία. Εκεί συναντήθηκε με τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν στην Τζέντα. Το Πακιστάν εξασφάλισε από τη Σαουδική Αραβία κρίσιμη οικονομική στήριξη για την κλυδωνιζόμενη οικονομία του. © Getty Images

Πέρα από τον στρατιωτικό τομέα, το Πακιστάν ελπίζει να επεκτείνει τη συνεργασία και στη ναυτιλία, συνδέοντας τα λιμάνια του Γκουαντάρ και του Καράτσι με την Τζέντα και το Νταμάμ μέσω προτεινόμενων τερματικών διαμετακόμισης. Μια τέτοια διασύνδεση θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν θαλάσσιο διάδρομο ενέργειας και εμπορίου, εντάσσοντας τα σαουδαραβικά εμπορικά συμφέροντα στον Οικονομικό Διάδρομο Κίνας–Πακιστάν και ενσωματώνοντας βαθύτερα το Πακιστάν στην οικονομική αρχιτεκτονική και στο σύστημα ασφαλείας του Κόλπου.

Ωστόσο, η αξιοπιστία του Πακιστάν ως εταίρου ασφαλείας της Σαουδικής Αραβίας στο νέο περιβάλλον της Μέσης Ανατολής εξακολουθεί να αμφισβητείται. Η ενίσχυση της ιρανικής απειλής σε μεγάλο μέρος του αραβικού κόσμου έχει θέσει υπό δοκιμασία την παραδοσιακή πακιστανική αντίληψη περί συσπείρωσης των μουσουλμανικών χωρών απέναντι σε μη μουσουλμανικές δυνάμεις, όπως η πρώην Σοβιετική Ένωση ή το Ισραήλ. Αρκετές από τις σημερινές περιφερειακές συγκρούσεις φέρνουν πλέον μουσουλμάνους αντιμέτωπους με μουσουλμάνους και το Πακιστάν εμφανίζεται συχνά απρόθυμο να πάρει θέση.

Οι Σαουδάραβες εξακολουθούν να θυμούνται την άρνηση του Πακιστάν να διαθέσει στρατεύματα για τη στρατιωτική επιχείρηση του 2015 εναντίον των Χούθι της Υεμένης. Εκείνη την περίοδο, η Σαουδική Αραβία είχε ζητήσει πολεμικά πλοία, αεροσκάφη και στρατιωτικές δυνάμεις. Το πακιστανικό κοινοβούλιο, όμως, ψήφισε ομόφωνα υπέρ της ουδετερότητας στη σύγκρουση της Υεμένης.

Οι πρόσφατες επιθέσεις του ιρανικού καθεστώτος εναντίον χωρών του Κόλπου, ως απάντηση στα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, δημιούργησαν ένα παρόμοιο δίλημμα. Η ανάγκη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για έναν μεσολαβητή στις επαφές με την Τεχεράνη, σε συνδυασμό με την προθυμία του Πακιστάν να αναλάβει αυτόν τον ρόλο, εμπόδισε την πλήρη δοκιμασία της σαουδαραβοπακιστανικής συμφωνίας στην πράξη. Ως μεσολαβητής, το Πακιστάν δεν θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα συμμετείχε σε στρατιωτικές επιχειρήσεις για λογαριασμό της Σαουδικής Αραβίας. Πρόκειται για μια στάση την οποία οι Σαουδάραβες φαίνεται να αποδέχονται, αν και άλλες χώρες, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη θεωρούν προβληματική.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν υιοθετήσει τη θέση ότι οι φίλοι και οι σύμμαχοι των χωρών του Κόλπου θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τις ιρανικές επιθέσεις ως επιθετική ενέργεια και είτε να υπερασπίζονται τα κράτη του Κόλπου είτε να ασκούν πίεση στην Τεχεράνη για να σταματήσει τις επιθέσεις. Εάν η Σαουδική Αραβία είχε υιοθετήσει παρόμοια στάση, το Πακιστάν θα δεχόταν πιέσεις να υπερασπιστεί το βασίλειο αντί να λειτουργήσει ως μεσολαβητής.

Οι παράγοντες της Τουρκίας και της Κίνας

Όπως συμβαίνει με τη Σαουδική Αραβία, οι σχέσεις του Πακιστάν με την Τουρκία ανάγονται στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου. Οι δύο χώρες συμμετείχαν κατά το παρελθόν σε περιφερειακούς μηχανισμούς ασφαλείας, συχνά σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Από την οπτική της Άγκυρας, το αναδυόμενο σχήμα Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν–Τουρκίας αποτελεί μια προσπάθεια αναπροσαρμογής της θέσης της για την ενίσχυση της επιρροής της και όχι μια πλήρη αλλαγή στρατηγικού προσανατολισμού.

Η Τουρκία δεν αποχωρεί από το ΝΑΤΟ. Αντιθέτως, καλλιεργεί παράλληλες συνεργασίες, ώστε να ενισχύσει τη στρατηγική της ευελιξία και τη διαπραγματευτική της ισχύ. Οι συγκεκριμένες συνεργασίες επιτρέπουν στην Άγκυρα να διευρύνει τον περιφερειακό της ρόλο, αναλαμβάνοντας λιγότερες δεσμευτικές υποχρεώσεις.

Το ενδιαφέρον της Τουρκίας ενισχύεται και από τη βελτίωση των σχέσεών της με τη Σαουδική Αραβία. Από το 2021, οι δύο χώρες έχουν αποκαταστήσει τους δεσμούς τους και έχουν ευθυγραμμίσει τις θέσεις τους σε ζητήματα που αφορούν τη Συρία, το Σουδάν και τη Σομαλία. Η Άγκυρα, η οποία συγκαταλέγεται μεταξύ των ταχύτερα αναπτυσσόμενων εξαγωγέων οπλικών συστημάτων παγκοσμίως, επιδιώκει άμεσα οφέλη για την αμυντική της βιομηχανία μέσω των συνεργασιών με το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία.

Η Τουρκία επιδιώκει να αποκτήσει πρόσβαση στα προγράμματα αμυντικών προμηθειών του Κόλπου για μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τεθωρακισμένα οχήματα, ναυτικές πλατφόρμες και συστήματα αεράμυνας. Παράλληλα, αναζητεί ευκαιρίες συμπαραγωγής, συναρμολόγησης κατόπιν αδείας και μεταφοράς τεχνολογίας εντός της Σαουδικής Αραβίας.

Ένα τριμερές πλαίσιο ασφαλείας περιορίζει τον πολιτικό κίνδυνο που συνδέεται με τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις, εντάσσει τις τουρκικές εταιρείες στις σαουδαραβικές προσπάθειες για την εγχώρια παραγωγή αμυντικού υλικού και καθιστά την Τουρκία προτιμώμενο προμηθευτή και ολοκληρωτή αμυντικών συστημάτων, μαζί με το Πακιστάν. Με αυτόν τον τρόπο, η Άγκυρα μπορεί να μετατρέψει τη στρατηγική σύγκλιση σε επαναλαμβανόμενα έσοδα, διευρυμένη βιομηχανική παραγωγή και περιφερειακή επιρροή, χωρίς να αναλάβει υποχρεώσεις αντίστοιχες με εκείνες του ΝΑΤΟ.

Η Κίνα δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της Στρατηγικής Συμφωνίας Αμοιβαίας Άμυνας μεταξύ Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, η οποία υπογράφηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2025. Ούτε αναφέρεται ως επίσημος συμμετέχων στο αναδυόμενο αμυντικό σχήμα Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν–Τουρκίας. Παρ’ όλα αυτά, μπορεί να αποκομίσει έμμεσα στρατηγικά οφέλη από την εντεινόμενη θεσμοθέτηση των αμυντικών δεσμών μεταξύ του Πακιστάν και της Σαουδικής Αραβίας.

Περίπου το 80% των πρόσφατων αμυντικών εισαγωγών του Πακιστάν προέρχεται από την Κίνα, συμπεριλαμβανομένων αεροσκαφών, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραυλικών συστημάτων. Οποιαδήποτε διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας του Πακιστάν αυξάνει την επαφή της Σαουδικής Αραβίας και της Τουρκίας με οπλικά συστήματα κινεζικής προέλευσης ή με συστήματα που συμπαράγονται από την Κίνα και το Πακιστάν, όπως το μαχητικό αεροσκάφος JF-17.

Σενάρια

Πιθανότερο: Το Πακιστάν ως μεσολαβητής και όχι ως εμπόλεμο μέρος

Η πρώτη και σημαντικότερη δοκιμασία της Στρατηγικής Συμφωνίας Αμοιβαίας Άμυνας (SMDA) βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, μέσα από τον τρόπο με τον οποίο το Πακιστάν διαχειρίζεται τη συνεχιζόμενη σύγκρουση με το Ιράν. Αμέσως μετά την έναρξη του πολέμου, το Πακιστάν εξέφρασε την πλήρη αλληλεγγύη του προς τη Σαουδική Αραβία. Ανώτατοι Πακιστανοί αξιωματούχοι επισκέφθηκαν το βασίλειο για να επαναβεβαιώσουν την υποστήριξή τους, ενώ υπενθύμισαν στο Ιράν την ύπαρξη της Συμφωνίας Αμοιβαίας Άμυνας, επιχειρώντας να αποτρέψουν επιθέσεις εναντίον της σαουδαραβικής επικράτειας.

Παράλληλα με την προσπάθεια διατήρησης ισορροπιών στις σχέσεις του με τις ΗΠΑ, το Ιράν και τη Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν καλείται να διαχειριστεί και την έντονη εσωτερική αντίθεση στα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν. Η σιιτική κοινότητα της χώρας έχει ταχθεί σε μεγάλο βαθμό στο πλευρό της Τεχεράνης. Περισσότεροι από 20 Πακιστανοί σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων στο αμερικανικό προξενείο στο Καράτσι, ενώ ο πρόεδρος Ασίφ Αλί Ζαρντάρι εξέφρασε τη συμπάθειά του προς το Ιράν.

Στον ΟΗΕ, το Πακιστάν υιοθέτησε μια αντιφατική στάση. Αφενός, συνυπέγραψε το υπό την ηγεσία του Μπαχρέιν ψήφισμα που καταδίκαζε τις ιρανικές επιθέσεις εναντίον των κρατών του Κόλπου. Αφετέρου, ψήφισε υπέρ του ρωσικού ψηφίσματος που ζητούσε τον άμεσο τερματισμό όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων, χωρίς να αποδίδει ευθύνη στο Ιράν.

Οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ουδέτερη στάση παραπέμπουν στην ιστορική απροθυμία του να εμπλέξει στρατιωτικές δυνάμεις σε συγκρούσεις της Μέσης Ανατολής. Εάν, ωστόσο, οι εχθροπραξίες επεκταθούν, το Ισλαμαμπάντ ενδέχεται να δεχθεί πιέσεις να παράσχει άμεση στρατιωτική υποστήριξη στη Σαουδική Αραβία. Σε διαφορετική περίπτωση, θα κινδυνεύσει να υπονομεύσει την αξιοπιστία των δεσμεύσεων αμοιβαίας άμυνας που έχει αναλάβει.

Λιγότερο πιθανό: Άμεση στρατιωτική εμπλοκή

Η δεύτερη, πιο περιορισμένη δοκιμασία της SMDA αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει τις εξελίξεις στη Νότια Ασία, μετά την κήρυξη «ανοιχτού πολέμου» από το Πακιστάν εναντίον του Αφγανιστάν. Το Ριάντ επιδιώκει να παρουσιαστεί ως αξιόπιστος περιφερειακός μεσολαβητής και εργάζεται για την αποκλιμάκωση των εντάσεων. Όπως το Πακιστάν έχει αποφύγει τη στρατιωτική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή, έτσι και η Σαουδική Αραβία εμφανίζεται απρόθυμη να εμπλακεί άμεσα στις συγκρούσεις της Νότιας Ασίας.

Οι δύο χώρες φαίνεται επί του παρόντος να προτιμούν τις διπλωματικές διακηρύξεις από τη στρατιωτική εμπλοκή, όταν η άλλη πλευρά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια περιφερειακή κρίση. Ο τρόπος με τον οποίο θα αντιδράσουν σε αυτές τις ασταθείς και δυνητικά εκρηκτικές καταστάσεις θα καθορίσει τελικά την πραγματική ισχύ των διατάξεων αμοιβαίας ασφάλειας της SMDA. Παράλληλα, θα δείξει κατά πόσο η ευρύτερη ιδέα ενός «μουσουλμανικού ΝΑΤΟ» είναι στρατηγικά βιώσιμη.

gisreportsonline.com