Αρχική Blog Σελίδα 120

Το PKK απορρίπτει βασικές διατάξεις του νομοσχεδίου του ισλαμιστή Ερντογάν για τον αφοπλισμό: Ζητά να απελευθερωθεί ο 77χρονος, πλέον, Οτζαλάν

0

Λίγες ώρες πριν το κείμενο κατατεθεί στο τουρκικό Κοινοβούλιο, η ηγεσία της οργάνωσης καταγγέλλει «λάθη και ελαττώματα», αξιώνει πολιτικές εγγυήσεις για τους μαχητές που θα καταθέσουν τα όπλα και επαναφέρει στο επίκεντρο το αίτημα για απελευθέρωση του Αμπντουλάχ Οτζαλάν.

Το PKK υποστηρίζει ότι το νομοσχέδιο δεν αντιμετωπίζει συνολικά το κουρδικό ζήτημα και αγνοεί σημαντικές προτάσεις που είχαν διατυπωθεί κατά την προετοιμασία του νομικού πλαισίου για την ειρηνευτική διαδικασία.

«Αυτός ο νόμος περιέχει σοβαρά λάθη και ελαττώματα» αναφέρει η ηγεσία του PKK σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από το πρακτορείο ANF, το οποίο θεωρείται προσκείμενο στο κουρδικό ένοπλο αυτονομιστικό κίνημα.

Όπως υποστηρίζει, δεν ελήφθησαν υπόψη οι προτάσεις της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής, που αφορούσαν «τον εκδημοκρατισμό και τη διευθέτηση του κουρδικού ζητήματος». Η οργάνωση επικρίνει ιδιαίτερα το γεγονός ότι το νομοσχέδιο επικεντρώνεται στον αφοπλισμό, χωρίς να αναφέρεται ρητά στο κουρδικό ζήτημα.

«Το γεγονός ότι αναφέρεται μόνο στον αφοπλισμό, χωρίς να χρησιμοποιεί τον όρο “κουρδικό”, δείχνει ότι το ζήτημα δεν αντιμετωπίζεται στην ολότητά του» σημειώνει.

Η ηγεσία του PKK ζητά παράλληλα εγγυήσεις ότι, όσοι μαχητές παραδώσουν τα όπλα, θα έχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν στη δημοκρατική πολιτική ζωή. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, θα πρέπει να μπορούν να συμμετέχουν σε αυτή, στη βάση της ελευθερίας της σκέψης και του συνεταιρίζεσθαι, χωρίς να κινδυνεύουν να οδηγηθούν στη φυλακή «εξαιτίας των όσων λένε».

Το νομοσχέδιο προβλέπει την επανένταξη στην πολιτική ζωή μόνο μέρους των μαχητών του PKK που θα καταθέσουν τα όπλα και δεν ανοίγει τον δρόμο για γενική αμνηστία. Το κείμενο υποστηρίζεται κυρίως από το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το φιλοκουρδικό κόμμα DEM.

Μία από τις βασικές προβλέψεις του νομοσχεδίου αφορά στην αναστολή ποινικών διώξεων και της εκτέλεσης ποινών για ορισμένες παραβάσεις για χρονικό διάστημα από πέντε έως δέκα χρόνια.

Εφόσον μέσα σε αυτό το διάστημα δεν υπάρξει υποτροπή, οι σχετικές έρευνες θα τίθενται στο αρχείο και οι ποινές θα θεωρούνται ότι έχουν εκτιθεί, σύμφωνα με διάταξη του νομοσχεδίου, που έχει περιέλθει σε γνώση του Γαλλικού Πρακτορείου.

Από τον συγκεκριμένο μηχανισμό εξαιρούνται, ωστόσο, όσοι έχουν διαπράξει τα σοβαρότερα εγκλήματα -και ιδιαίτερα δολοφονίες. Μέσα ενημέρωσης που πρόσκεινται στην τουρκική κυβέρνηση επισημαίνουν ότι η εξαίρεση αυτή αφορά και τον ιστορικό ηγέτη του PKK, Αμπντουλάχ Οτζαλάν, ο οποίος εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης.

Η τύχη του 77χρονου Οτζαλάν αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» της ειρηνευτικής διαδικασίας.

Ο ιδρυτής του PKK κρατείται σε απομόνωση από το 1999 και μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη διευκρίνιση από την Άγκυρα για το εάν και πώς θα μπορούσε να μεταβληθεί το καθεστώς κράτησής του.

Η ηγεσία του PKK προειδοποιεί ότι «πολλές από τις διατάξεις του νόμου θα παραμείνουν νεκρό γράμμα», εάν ο Οτζαλάν δεν αφεθεί ελεύθερος.

Ο ίδιος είχε διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη νέα ειρηνευτική διαδικασία, καθώς το 2025 κάλεσε το PKK να καταθέσει τα όπλα, ανταποκρινόμενος στην πρωτοβουλία που είχαν δρομολογήσει οι τουρκικές αρχές προς τα τέλη του 2024.

Σε διαφορετικό τόνο από την ηγεσία του PKK, ο φυλακισμένος Κούρδος πολιτικός Σελαχατίν Ντεμιρτάς τάχθηκε υπέρ του νομοσχεδίου. Ο Ντεμιρτάς, ο οποίος βρίσκεται στη φυλακή από το 2016, εξέφρασε την ελπίδα ότι η ψήφισή του θα αποτελέσει ένα «νέο κρίσιμο στάδιο» στην «ιστορική ειρηνευτική προσπάθεια».

Ο πρώην συμπρόεδρος του κόμματος που εκπροσωπεί την κουρδική μειονότητα εκτίμησε μάλιστα ότι το νέο πλαίσιο «θα μεταμορφώσει ριζικά τη μοίρα της χώρας μας και της περιοχής μας».

Με πληροφορίες από AFP μέσω ΑΠΕ-ΜΠΕ
Κωνσταντινούπολη, Τουρκία

https://hellasjournal.com/2026/08/to-pkk-aporriptei-vasikes-diataxeis-tou-nomoschediou-tou-islamisti-erntogan-gia-ton-afoplismo-zita-na-apeleftherothei-o-77chronos-pleon-otzalan/

Η δημογραφική εξίσωση της Δύσης δεν βγαίνει πλέον

0

Μια συμφωνία μεταξύ των γενεών, η οποία ενίσχυσε την ευημερία, καταρρέει.

Ένα κουτσό παραμένει άδειο στην αυλή του σχολείου Rodolfo Núñez Rodríguez στο Βιλαρδεβός της Ισπανίας, στις 23 Ιουλίου 2026. Στον γύρω δήμο, μόλις 66 από τους 1.598 κατοίκους είναι ηλικίας 14 ετών ή μικρότεροι, ενώ περισσότεροι από 960 είναι 60 ετών και άνω. | Michael Robinson Chávez για το POLITICO

Politico

Του Marc Felix Serrao — 08/08/2026, 07:00 π.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ

Ο Marc Felix Serrao είναι δημοσιογράφος του Axel Springer Global Reporters Network.

ΒΙΛΑΡΔΕΒΟΣ, Ισπανία — Φωλιασμένο στους θαμνώδεις λόφους της βόρειας Ισπανίας, αυτό το μικρό χωριό μοιάζει με τόπο που έχει μείνει έξω από τον χρόνο. Στην πραγματικότητα, προσφέρει μια εικόνα του δημογραφικού μέλλοντος.

Όταν η Yaiza Ferreiro Collazos αρχίζει το μάθημα αγγλικών ένα πρωινό του Ιουνίου, μπροστά της κάθονται οκτώ παιδιά. Τα μεγαλύτερα φοιτούν στην έκτη τάξη, την τελευταία του δημοτικού σχολείου, και τα μικρότερα στην τετάρτη.

«Δεν είναι πάντοτε εύκολο να τα διδάσκεις όλα μαζί», λέει η 30χρονη εκπαιδευτικός. Οι μαθητές, όμως, είναι πολύ λίγοι για να χωριστούν σε διαφορετικές τάξεις.

Το νηπιαγωγείο και δημοτικό σχολείο Rodolfo Núñez Rodríguez άνοιξε το 1974 και κατασκευάστηκε για να φιλοξενεί 700 παιδιά από το Βιλαρδεβός και τα γύρω χωριά. Σήμερα έχει 31 μαθητές, από την προσχολική ηλικία έως την έκτη τάξη.

Πέρα από το κουδούνι, το σχολικό κτίριο είναι απόκοσμα ήσυχο, ακόμη και στα διαλείμματα. Η σιωπή απλώνεται και στο χωριό. Οι περισσότεροι άνθρωποι που συναντά κανείς στα δρομάκια του είναι ηλικιωμένοι. Πολλά σπίτια είναι εγκαταλελειμμένα και στις προσόψεις τους υπάρχουν πινακίδες που γράφουν Se vende — πωλείται.

Το Βιλαρδεβός αποτελεί ακραία περίπτωση, αλλά όχι μεμονωμένη. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι γεννήσεις μειώνονται, οι πληθυσμοί γερνούν και ολοένα λιγότεροι νέοι εισέρχονται στην αγορά εργασίας.

Τα σύγχρονα κράτη πρόνοιας στηρίζονται σε μια συμφωνία μεταξύ των γενεών. Οι σημερινοί εργαζόμενοι χρηματοδοτούν τις συντάξεις και την υγειονομική περίθαλψη των ηλικιωμένων, με την προσδοκία ότι στο μέλλον άλλοι θα κάνουν το ίδιο για εκείνους.

Η χαμηλή γονιμότητα δοκιμάζει αυτή τη συμφωνία. Λιγότεροι νέοι εισέρχονται στην αγορά εργασίας, ακριβώς τη στιγμή που πολυπληθείς γενιές πλησιάζουν στη συνταξιοδότηση. Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού έχει ήδη εξελιχθεί σε ένα από τα δυσκολότερα πολιτικά ζητήματα στην Ευρώπη, ενώ η βιωσιμότητα του συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης αποτελεί μόνιμη πηγή ανησυχίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτές οι πολιτικές πιέσεις θα συνεχίσουν να εντείνονται καθώς ο πληθυσμός γερνά.

Αυτό έχει αναγκάσει τις κυβερνήσεις να αντιμετωπίσουν ένα ολοένα πιο επείγον ερώτημα: Μπορούν να πείσουν τους ανθρώπους να αποκτήσουν περισσότερα παιδιά — και, αν όχι, μπορεί η μετανάστευση να αποτρέψει την κατάρρευση της δημογραφικής εξίσωσης;

Γιατί μειώνονται οι γεννήσεις

Οικογένειες δροσίζονται στη δημοτική πισίνα κατά τη διάρκεια καύσωνα στο Βιλαρδεβός της Ισπανίας, στις 22 Ιουλίου 2026. Η Ισπανία έχει τον χαμηλότερο δείκτη γονιμότητας μεταξύ των μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών, με μόλις 1,1 παιδιά ανά γυναίκα κατά μέσο όρο, ενώ αγροτικές κοινότητες όπως το Βιλαρδεβός βρίσκονται αντιμέτωπες με τη συρρίκνωση και τη γήρανση του πληθυσμού τους. | Michael Robinson Chávez για το POLITICO

Για να παραμένει ένας πληθυσμός σταθερός σε βάθος χρόνου χωρίς μετανάστευση, κάθε γυναίκα πρέπει να αποκτά κατά μέσο όρο περίπου 2,1 παιδιά. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, ο δείκτης γονιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης —ο μέσος αριθμός παιδιών που αναμένεται να αποκτήσει μια γυναίκα στη διάρκεια της ζωής της— υποχώρησε στο 1,34 το 2024. Στην Ισπανία, όπου καταγράφεται ο χαμηλότερος δείκτης μεταξύ των μεγάλων χωρών της ηπείρου, βρισκόταν στο 1,1 και συνέχιζε να μειώνεται.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι εκτεθειμένες σε ελαφρώς μικρότερο βαθμό. Ο δείκτης γονιμότητάς τους, ο οποίος για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν υψηλότερος από εκείνον της Ευρώπης, έχει επίσης υποχωρήσει αισθητά κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης του πληθυσμού. Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, μειώθηκε στο 1,6 το 2024.

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, η πτώση των γεννήσεων δεν αντιμετωπιζόταν ως επείγον πρόβλημα. Άλλωστε, χρειάζονται δεκαετίες για να γίνουν ορατές οι συνέπειές της: η μείωση των γεννήσεων δεν μετατρέπεται σε έλλειψη εργατικού δυναμικού παρά περίπου μία γενιά αργότερα. Μέχρι να αδειάσουν τα σχολεία και να αρχίσουν να πιέζονται τα συνταξιοδοτικά συστήματα, η δημογραφική πορεία έχει ήδη προδιαγραφεί.

Η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνονταν επίσης λιγότερο εκτεθειμένες από ορισμένες περιοχές της Ανατολικής Ασίας. Η Ταϊβάν, το Χονγκ Κονγκ και η Σιγκαπούρη βρίσκονται ήδη αντιμέτωπα με δείκτες γονιμότητας χαμηλότερους από ένα παιδί ανά γυναίκα.

Υπάρχει, όμως, και το δυσκολότερο ερώτημα: Γιατί συμβαίνει αυτό;

Υπάρχουν πολλές ανταγωνιστικές ερμηνείες. Η Karen Benjamin Guzzo, κοινωνιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, έχει υποστηρίξει ότι ένα μέρος της πτώσης στις ΗΠΑ αντανακλά μια επιτυχία στον τομέα της δημόσιας υγείας: οι Αμερικανοί έχουν πλέον μεγαλύτερη δυνατότητα να αποφεύγουν τις εφηβικές εγκυμοσύνες και τις γεννήσεις που δεν είχαν προγραμματιστεί. Πέρα από αυτό, όμως, η εικόνα είναι παρόμοια και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Η στέγαση είναι υπερβολικά ακριβή. Οι γυναίκες δίνουν προτεραιότητα στην επαγγελματική τους σταδιοδρομία. Οι άνδρες χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να ωριμάσουν. Η θρησκεία έχει χάσει την επιρροή της. Τα έξυπνα κινητά τηλέφωνα και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποδυναμώνουν τις σχέσεις στον πραγματικό κόσμο. Ο φόβος για την κλιματική αλλαγή κάνει την απόκτηση παιδιών να μοιάζει μάταιη και σκληρή επιλογή.

Κάθε υπόθεση έχει τους υποστηρικτές της, μαζί με τα δικά της βιβλία και podcast και τα στοιχεία στα οποία προτιμά να βασίζεται. Καμία, όμως, δεν εξηγεί από μόνη της πλήρως την πτώση.

Ο Berkay Ozcan, καθηγητής κοινωνικής και δημόσιας πολιτικής στο London School of Economics, δεν έχει ιδιαίτερη υπομονή με τις προσπάθειες εντοπισμού μίας και μοναδικής αιτίας. Σύμφωνα με τον 47χρονο πατέρα δύο παιδιών, η πτώση οφείλεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων. Η ανασφάλεια στην αγορά εργασίας και το υψηλό κόστος στέγασης παίζουν κάποιον ρόλο, όπως επίσης οι μεταβαλλόμενες αξίες, η μεγαλύτερη διάρκεια των σπουδών και οι αυξανόμενες απαιτήσεις που συνοδεύουν τον γονεϊκό ρόλο.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες έχουν, ωστόσο, ένα κοινό αποτέλεσμα: την αναβολή. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι νέοι εξακολουθούν να επιθυμούν κατά μέσο όρο περίπου δύο παιδιά. Πολλοί, όμως, αναβάλλουν τη γονεϊκότητα μέχρι να αισθανθούν επαγγελματικά, οικονομικά και συναισθηματικά έτοιμοι, εξηγεί ο Ozcan — και συχνά περιμένουν περισσότερο από όσο είχαν αρχικά σκοπό.

Η Eva Beaujouan συμφωνεί και δεν μιλά μόνο με βάση την επαγγελματική της εμπειρία. Όταν η δημογράφος του Πανεπιστημίου της Βιέννης ήταν 34 ετών, εκείνη και ο σύντροφός της άρχισαν να προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί. Τα κατάφεραν τελικά πέντε χρόνια αργότερα, έπειτα από εξωσωματική γονιμοποίηση.

«Δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ ότι, ξεκινώντας στα 34, θα αντιμετώπιζα προβλήματα», λέει η Beaujouan, η οποία είναι σήμερα 48 ετών και έχει επικεντρώσει την έρευνά της στην απόκτηση παιδιών σε μεγαλύτερη ηλικία.

Η καθυστερημένη απόκτηση παιδιών δεν περιορίζεται σε εύπορους επαγγελματίες των πόλεων. «Η αναβολή παρατηρείται πλέον σε όλα τα κοινωνικά στρώματα», αναφέρει.

Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή μπορεί να δημιουργήσει μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας. Ενδέχεται να αυξήσει τις πιθανότητες σύλληψης, αλλά δεν μπορεί να εγγυηθεί την απόκτηση παιδιού ούτε να εξουδετερώσει πλήρως τις επιπτώσεις της ηλικίας. «Είναι επεμβατική», λέει. «Είναι ακριβή. Δημιουργεί ανισότητες. Δεν έχουν πολλοί τη δυνατότητα να την πληρώσουν. Και, φυσικά, συχνά αποτυγχάνει».

Το κόστος της απόκτησης παιδιών

Μια γωνιά ανάγνωσης στο σχολείο Rodolfo Núñez Rodríguez, στο Βιλαρδεβός της Ισπανίας, στις 23 Ιουλίου 2026. Το σχολείο, το οποίο κατασκευάστηκε για 700 παιδιά, έχει σήμερα μόλις 31 μαθητές, από την προσχολική ηλικία έως την έκτη τάξη. Η εκπαιδευτικός Yaiza Ferreiro Collazos λέει ότι οι πρόσφατες αφίξεις μεταναστών ενδέχεται να αυξήσουν τον αριθμό των μαθητών σε 35 το φθινόπωρο. | Michael Robinson Chávez για το POLITICO

Το πρόβλημα της υπογεννητικότητας αντανακλά μια θεμελιώδη οικονομική αντίφαση: τα παιδιά είναι απαραίτητα για τη λειτουργία του κράτους πρόνοιας, αλλά επιβαρύνουν οικονομικά τα νοικοκυριά που τα μεγαλώνουν.

Στο παρελθόν, τα παιδιά συνέβαλλαν με την εργασία τους και προσέφεραν ασφάλεια στους γονείς κατά τα γηρατειά. Στα σύγχρονα κράτη πρόνοιας, ο ρόλος αυτός έχει σε μεγάλο βαθμό εκλείψει. «Μολονότι η απόκτηση παιδιών είναι αναγκαία για τη λειτουργία του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας, τα παιδιά δεν επιτελούν κάποια οικονομική λειτουργία μέσα στο νοικοκυριό», λέει η Beaujouan.

Παρά το νόημα και την πληρότητα που μπορεί να προσφέρουν, η ανατροφή των παιδιών είναι δαπανηρή, μπορεί να διακόψει ή να ανακόψει την επαγγελματική σταδιοδρομία και ενδέχεται να μειώσει το συνολικό εισόδημα ενός ανθρώπου σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Σύμφωνα με εκτιμήσεις προσαρμοσμένες στον πληθωρισμό και βασισμένες σε στοιχεία του αμερικανικού Υπουργείου Γεωργίας, η ανατροφή ενός παιδιού κοστίζει περίπου 320.000 δολάρια για μια οικογένεια της μεσαίας τάξης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στη Βρετανία, η οργάνωση κατά της φτώχειας Child Poverty Action Group υπολογίζει το κόστος σε περίπου 250.000 λίρες. Για ένα νοικοκυριό που ενδιαφέρεται αποκλειστικά για την οικονομική του ασφάλεια κατά τη συνταξιοδότηση, τα χρήματα αυτά ενδέχεται να αποφέρουν μεγαλύτερο οικονομικό όφελος εάν αποταμιευτούν και επενδυθούν.

Ωστόσο, μια επιλογή που μπορεί να είναι ορθολογική για κάθε νοικοκυριό ξεχωριστά μπορεί να αποδειχθεί επιζήμια όταν επαναλαμβάνεται σε ολόκληρη την κοινωνία.

Ο Martin Bujard, διευθυντής ερευνών στο Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών της Γερμανίας, εξηγεί το πρόβλημα από ένα γραφείο στο Βισμπάντεν, γεμάτο στοίβες εγγράφων. Προτού αρχίσει η συζήτηση, ο 50χρονος κοινωνιολόγος και πατέρας δύο παιδιών πρέπει να αδειάσει λίγο χώρο για τα δύο φλιτζάνια του καφέ μας.

Σύμφωνα με τον Bujard, σε μια βιομηχανική χώρα η ποιότητα ζωής δεν εξαρτάται πρωτίστως από τον αριθμό των κατοίκων. Ο καθοριστικός παράγοντας είναι πόσοι άνθρωποι εισέρχονται στην αγορά εργασίας σε σχέση με εκείνους που συνταξιοδοτούνται.

«Εάν οι δύο αριθμοί βρίσκονται περίπου σε ισορροπία, η οικονομία και τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας λειτουργούν», λέει ο Bujard. «Εάν ακολουθούν ελάχιστοι νέοι, ενώ συνταξιοδοτούνται πάρα πολλοί, τότε τα πράγματα δυσκολεύουν».

Αναζητώντας λύσεις

Η Yaiza Ferreiro Collazos, 30 ετών, εκπαιδευτικός στο σχολείο Rodolfo Núñez Rodríguez, στέκεται σε έναν άδειο σχολικό διάδρομο στο Βιλαρδεβός της Ισπανίας, στις 23 Ιουλίου 2026. Η Collazos, όπως όλες οι φίλες της, δεν έχει παιδιά. Λέει ότι ανησυχεί πως, αν γινόταν μητέρα, θα έπρεπε να εγκαταλείψει τη ζωή που έχει σήμερα. | Michael Robinson Chávez για το POLITICO

Μια άδεια αίθουσα διδασκαλίας στο σχολείο Rodolfo Núñez Rodríguez στο Βιλαρδεβός. | Michael Robinson Chávez για το POLITICO

Πίσω στο Βιλαρδεβός, η Yaiza Ferreiro Collazos παραμένει στην αίθουσα μετά το μάθημα και μιλά για τα δικά της σχέδια. Η 30χρονη δεν έχει παιδιά, όπως και όλες οι φίλες της.

«Εργαζόμαστε και μετά θέλουμε να διασκεδάσουμε ή να έχουμε χρόνο για τον εαυτό μας», λέει.

Η Collazos και οι φίλες της συζητούν μερικές φορές το ενδεχόμενο να δημιουργήσουν οικογένεια, αλλά εκείνη ανησυχεί για όσα θα έπρεπε να θυσιάσει εάν γινόταν μητέρα. «Αν αποκτούσα παιδί, δεν θα μπορούσα πλέον να συνεχίσω τη ζωή που κάνω σήμερα», λέει. Ανησυχεί επίσης για το πώς θα άλλαζε το σώμα της εξαιτίας της εγκυμοσύνης.

Οι κυβερνήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη προσπαθούν εδώ και χρόνια να διευκολύνουν τέτοιες αποφάσεις. Μέχρι σήμερα, καμία δεν έχει βρει έναν αξιόπιστο τρόπο να αντιστρέψει την πτώση της γονιμότητας.

Πριν από δύο δεκαετίες, η Γερμανία προχώρησε σε σημαντική επέκταση των υπηρεσιών φροντίδας για παιδιά κάτω των τριών ετών. Η μεταρρύθμιση αποσκοπούσε κυρίως στη γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στην πρώην Δυτική και την πρώην Ανατολική Γερμανία. Στα χρόνια που ακολούθησαν, ο δείκτης γονιμότητας αυξήθηκε από περίπου 1,4 σε περίπου 1,6 παιδιά ανά γυναίκα. Στη συνέχεια, όμως, η πρόοδος εξανεμίστηκε και ο δείκτης υποχώρησε ξανά. Μέχρι το 2025, είχε φτάσει σε νέο ιστορικό χαμηλό, στο 1,32.

Η Ουγγαρία βασίστηκε περισσότερο σε οικονομικά κίνητρα. Η κυβέρνηση του πρώην πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν —η οποία αυτοχαρακτηριζόταν υπερήφανα «ανελεύθερη»— προσέφερε στους γονείς επιδόματα και φορολογικά πλεονεκτήματα, μεταξύ των οποίων απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για τις μητέρες με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά. Ο δείκτης γονιμότητας αυξήθηκε από περίπου 1,25 στις αρχές της δεκαετίας του 2010 σε περίπου 1,6 το 2021, προτού υποχωρήσει ξανά σε περίπου 1,4.

Οι προσπάθειες πειθούς δεν είχαν καλύτερα αποτελέσματα. Το 2016, η Ιταλία παρουσίασε μια εκστρατεία με την ονομασία «Ημέρα Γονιμότητας». Σε μία διαφήμιση εμφανιζόταν μια νεαρή γυναίκα να κρατά μια κλεψύδρα, δίπλα στο σύνθημα: «Η ομορφιά δεν έχει ηλικία. Η γονιμότητα έχει». Η εκστρατεία προκάλεσε εκτεταμένες αντιδράσεις.

«Είναι πολύ δύσκολο να σχεδιαστούν τέτοιες εκστρατείες», λέει η Beaujouan. «Εάν πείτε στις γυναίκες, σε μεταγενέστερο στάδιο της ζωής τους, ότι θα αντιμετωπίσουν προβλήματα αν δεν αρχίσουν να αποκτούν παιδιά πριν από κάποια συγκεκριμένη ηλικία, τότε αρχίζουν να αισθάνονται ενοχές και άγχος».

Η αποτίμησή της για τα μέχρι σήμερα μέτρα πολιτικής είναι αυστηρή. «Δεν έχω δει ακόμη τίποτα που να αυξάνει τους δείκτες γονιμότητας», λέει. «Ορισμένες πολιτικές μπορούν να δημιουργήσουν εύλογες προϋποθέσεις για την απόκτηση παιδιών. Και αν δεν υπήρχαν, η γονιμότητα σε ορισμένες περιοχές θα μπορούσε να είναι ακόμη χαμηλότερη. Σπάνια, όμως, αποτελούν κινητήρια δύναμη για την αύξησή της».

Η εναλλακτική λύση της μετανάστευσης

Κάτοικοι του Βιλαρδεβός και του Ενσάμες συγκεντρώνονται για τον εορτασμό του πολιούχου στο Ενσάμες της Ισπανίας, στις 5 Αυγούστου 2026. Πολλοί από τους παρευρισκομένους ήταν ηλικιωμένοι, αντανακλώντας τη γήρανση του πληθυσμού αγροτικών κοινοτήτων όπως το Βιλαρδεβός. Το πλήθος αυξανόταν όσο προχωρούσε η νύχτα και οι εορταστικές εκδηλώσεις συνεχίστηκαν έως τις 6 το πρωί. | Michael Robinson Chávez για το POLITICO

Υπάρχει μία λύση που έχει μεταβάλει τα δημογραφικά δεδομένα εκεί όπου οι οικογενειακές πολιτικές και τα φορολογικά κίνητρα δεν τα κατάφεραν: η μετανάστευση. Η Ισπανία προσφέρει ίσως το σαφέστερο παράδειγμα.

Με βάση τον δείκτη γεννήσεών της, ο πληθυσμός της χώρας θα έπρεπε να συρρικνώνεται. Αντ’ αυτού, αυξήθηκε από 46,5 εκατομμύρια πριν από μία δεκαετία σε σχεδόν 50 εκατομμύρια σήμερα. Σύμφωνα με ανάλυση της Esade, μιας διακεκριμένης ισπανικής σχολής διοίκησης επιχειρήσεων, οι εργαζόμενοι που γεννήθηκαν στο εξωτερικό αντιπροσώπευαν περισσότερο από το 70% της αύξησης της απασχόλησης στην Ισπανία μεταξύ 2019 και 2024.

Η μεταναστευτική πολιτική της χώρας, ωστόσο, δύσκολα μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για την υπόλοιπη Ευρώπη. Μεγάλο μέρος των πρόσφατων μεταναστευτικών ροών προέρχεται από τη Λατινική Αμερική, ιδίως από την Κολομβία και τη Βενεζουέλα — χώρες όπου τα ισπανικά είναι η μητρική γλώσσα και ο χριστιανισμός η κυρίαρχη θρησκεία. Αυτό δεν καθιστά την ένταξη αυτόματη, αλλά τη διευκολύνει.

Στο μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης Ευρώπης, η ενσωμάτωση των μεταναστών έχει αποδειχθεί δυσκολότερη: οι νεοεισερχόμενοι συχνά φτάνουν χωρίς τη γνώση της γλώσσας, τα αναγνωρισμένα προσόντα ή την πολιτισμική εξοικείωση που θα τους επέτρεπαν να βρουν ευκολότερα εργασία και να εγκατασταθούν γρήγορα. Οι μετανάστες από κοινωνίες με μουσουλμανική πλειονότητα έχουν επίσης αντιμετωπίσει εντονότερες πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις από ό,τι οι νεοεισερχόμενοι στην Ισπανία από τη Λατινική Αμερική.

Αυτό ενδέχεται να εξηγεί εν μέρει γιατί ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ εμφανίζεται περισσότερο πρόθυμος από τους περισσότερους Ευρωπαίους ηγέτες να αποδεχθεί τη μετανάστευση μεγάλης κλίμακας. Όπως υποστηρίζει, η Ισπανία χρειάζεται νεότερους εργαζομένους για να διατηρήσει την οικονομική της ανάπτυξη και το κράτος πρόνοιας βιώσιμο. Η κυβέρνησή του έθεσε πρόσφατα σε εφαρμογή ένα από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά προγράμματα νομιμοποίησης μεταναστών χωρίς επίσημα έγγραφα. Μέχρι τις αρχές Ιουλίου είχαν ήδη υποβάλει αίτηση 1,2 εκατομμύρια άνθρωποι.

Ωστόσο, η μετανάστευση επιλύει ένα δημογραφικό πρόβλημα δημιουργώντας μια διαφορετική πολιτική πρόκληση. Οι επικριτές του Σάντσεθ υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση συνυπολογίζει τα οικονομικά οφέλη, αλλά υποτιμά την πίεση που ασκείται στη στέγαση, στα σχολεία και στις δημόσιες υπηρεσίες, καθώς και τις δυσκολίες της ένταξης και της κοινωνικής συνοχής.

Η συντηρητική αντιπολίτευση της Ισπανίας και το ακροδεξιό κόμμα Vox κατηγορούν τον Σάντσεθ ότι επιβραβεύει την παράτυπη μετανάστευση. Ο ηγέτης του Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, έχει ισχυριστεί ότι η κυβέρνηση δημιουργεί έναν «παράγοντα έλξης» και επιταχύνει αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «εισβολή».

Η πρόσφατη κρίση στη Θέουτα, έναν ισπανικό θύλακα στις βόρειες ακτές του Μαρόκου, κατέδειξε πόσο εκρηκτικό πολιτικά έχει γίνει το μεταναστευτικό ζήτημα στην Ευρώπη. Στα τέλη Ιουλίου, δεκάδες χιλιάδες μετανάστες, σχεδόν όλοι νεαροί άνδρες, πέρασαν στην περιοχή, υπερβαίνοντας τις δυνατότητες των τοπικών αρχών να διαχειριστούν την κατάσταση. Ορισμένες παράμετροι εξακολουθούν να αμφισβητούνται, μεταξύ αυτών και ο ρόλος της μαροκινής κυβέρνησης, αλλά η πολιτική αντίδραση ήταν άμεση: είκοσι δύο από τους 27 ηγέτες της ΕΕ υπέγραψαν επιστολή, προειδοποιώντας ότι οι γενναιόδωρες πολιτικές της Μαδρίτης κινδύνευαν να δημιουργήσουν έναν «παράγοντα έλξης» για την παράτυπη μετανάστευση και να ασκήσουν πίεση στα υπόλοιπα κράτη-μέλη.

Η κριτική αυτή υποστηρίζεται από μια κοινή γνώμη που αντιμετωπίζει με αυξανόμενο σκεπτικισμό τη μετανάστευση μεγάλης κλίμακας. Πρόσφατη δημοσκόπηση της YouGov, μιας εταιρείας ερευνών κοινής γνώμης με έδρα το Λονδίνο, διαπίστωσε ότι οι πλειοψηφίες στη Βρετανία, στη Γαλλία, στη Γερμανία, στην Ιταλία, στη Σουηδία και στη Δανία θεωρούν ότι η μετανάστευση κατά την περασμένη δεκαετία ήταν υπερβολικά υψηλή. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, περίπου ο μισός πληθυσμός υποστηρίζει την απέλαση των μεταναστών στις χώρες καταγωγής τους.

Η αντιπαράθεση δεν πρόκειται να επιλυθεί σύντομα. Όπως χρειάζονται δεκαετίες για να γίνουν πλήρως ορατές οι συνέπειες της κατάρρευσης των γεννήσεων, έτσι και οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της μετανάστευσης μεγάλης κλίμακας εκδηλώνονται σταδιακά.

Ανανέωση και αντίσταση

Παιδιά παίζουν ποδόσφαιρο στον δρόμο κοντά στο Kenilworth Road, στο Λούτον της Αγγλίας. | Justin Setterfield/Getty Images

Το Λούτον, 1.350 χιλιόμετρα βόρεια του Βιλαρδεβός και μισή ώρα με το τρένο από το Λονδίνο, παρουσιάζει μια διαφορετική εικόνα για το δημογραφικό μέλλον της Ευρώπης. Η αγγλική πόλη έχει λίγο λιγότερους από 250.000 κατοίκους. Το 2024, ο δείκτης γονιμότητάς της ήταν 2,0 παιδιά ανά γυναίκα, ο υψηλότερος στη χώρα. Σε εθνικό επίπεδο, ο αντίστοιχος δείκτης ήταν περίπου 1,4.

Στοιχεία που παραχώρησε η δημοτική αρχή αναδεικνύουν μία σημαντική διαφορά: οι γυναίκες στο Λούτον τείνουν να αποκτούν παιδιά σε μικρότερη ηλικία. Μία στις τρεις γεννήσεις αφορά γυναίκα ηλικίας 25 έως 29 ετών, έναντι μίας στις τέσσερις στο σύνολο της Αγγλίας. Αντίθετα, οι γεννήσεις από γυναίκες ηλικίας 35 έως 39 ετών αντιπροσωπεύουν μεγαλύτερο ποσοστό σε εθνικό επίπεδο από ό,τι στο Λούτον.

Η μετανάστευση βρίσκεται στον πυρήνα αυτού του δημογραφικού προτύπου. Σύμφωνα με στοιχεία που παραχώρησε στο POLITICO το δημοτικό συμβούλιο, τα δύο τρίτα των βρεφών που γεννήθηκαν στο Λούτον το 2025 είχαν μητέρα η οποία είχε γεννηθεί στο εξωτερικό. Στο σύνολο της Αγγλίας, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν περίπου ένα τρίτο.

Η Tahmina Saleem, πολιτικός του Εργατικού Κόμματος και πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου, περιγράφει το Λούτον ως μια πόλη «εξαιρετικά πολυπολιτισμική και περήφανη γι’ αυτό». Γεννημένη στο Σέφιλντ από γονείς που κατάγονταν από το Παντζάμπ, υποστηρίζει ότι η πόλη προσελκύει οικογένειες επειδή εξακολουθεί να προσφέρει θέσεις εργασίας —μεταξύ άλλων μέσω του διεθνούς αεροδρομίου της— ενώ η στέγαση παραμένει φθηνότερη από ό,τι στο Λονδίνο. Πίσω της, στον τοίχο, κρέμεται ένα πορτρέτο του βασιλιά Καρόλου Γ΄ με κατακόκκινη επίσημη στρατιωτική στολή.

Η πολυμορφία είναι περισσότερο ορατή στη συνοικία Bury Park, όπου έχουν εγκατασταθεί πολλές από τις νεότερες οικογένειες. Τα καταστήματα, τα ταξιδιωτικά γραφεία και τα θρησκευτικά ιδρύματα αντανακλούν τον μεγάλο μουσουλμανικό πληθυσμό της περιοχής και τους δεσμούς της με τη Νότια Ασία και άλλα μέρη του κόσμου. Οι γυναίκες με μαντίλες και χιτζάμπ αποτελούν συνηθισμένο θέαμα. Τα ταξιδιωτικά γραφεία διαφημίζουν το Χατζ και την Ούμρα —το μεγάλο και το μικρό προσκύνημα στη Μέκκα— ενώ τα παντοπωλεία πωλούν προϊόντα χαλάλ.

Το Λούτον αποτελεί επίσης χαρακτηριστικό παράδειγμα της πολιτικής αντίδρασης που μπορεί να προκαλέσει η μετανάστευση μεγάλης κλίμακας.

Ενώ η Saleem θεωρεί ότι η μετανάστευση έχει κάνει την πόλη νεότερη και πιο ανοιχτή, άλλοι βλέπουν το Λούτον ως σύμβολο μιας χώρας η οποία γίνεται αγνώριστη από δημογραφική και πολιτισμική άποψη.

Η ακροδεξιά English Defence League εμφανίστηκε στην πόλη το 2009, αντλώντας σημαντικό μέρος της υποστήριξής της από τον χώρο των χούλιγκαν του ποδοσφαίρου και οργανώνοντας κινητοποιήσεις κατά της μετανάστευσης και του Ισλάμ. Ο γνωστότερος ηγέτης της, ο Stephen Yaxley-Lennon —ευρύτερα γνωστός ως Tommy Robinson— κατάγεται επίσης από το Λούτον. Ο Robinson έχει οικοδομήσει την πολιτική του ταυτότητα γύρω από τα ίδια ζητήματα.

Η επιρροή του εκτείνεται πλέον πολύ πέρα από τη γενέτειρά του. Τον Μάιο του 2026, ο Robinson συγκέντρωσε περίπου 60.000 υποστηρικτές σε μια εκδήλωση με σύνθημα «Ενώστε το βασίλειο» στο Λονδίνο, γεγονός που αποδεικνύει ότι η δυσαρέσκεια που κινητοποιήθηκε αρχικά σε μέρη όπως το Λούτον έχει εξελιχθεί σε πολιτική δύναμη εθνικής εμβέλειας. Τον προηγούμενο Σεπτέμβριο, μια ακόμη μεγαλύτερη συγκέντρωση προσέλκυσε περίπου 110.000 ανθρώπους και περιλάμβανε ζωντανή παρέμβαση μέσω βίντεο από τον δισεκατομμυριούχο της τεχνολογίας Elon Musk, ο οποίος έχει επανειλημμένα ενισχύσει την ατζέντα του Robinson στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X.

«Ο Tommy εμφανίζεται πότε πότε με κάμερες και ξένους δημοσιογράφους για να μας προκαλέσει», λέει ο Hamza Parker, εθελοντής στο Discover Islam Public Information Centre, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό στο κέντρο του Λούτον. «Δεν τα καταφέρνει, όμως».

Τα όρια της κρατικής πολιτικής

Η Tamara Balboa García, δήμαρχος του Βιλαρδεβός, στέκεται σε ένα μπαλκόνι του δημαρχείου στις 22 Ιουλίου 2026. Από τους 1.598 κατοίκους του δήμου, μόλις 66 είναι ηλικίας 14 ετών ή μικρότεροι, ενώ περισσότεροι από 960 είναι 60 ετών και άνω. Η García λέει ότι ο δήμος προσπαθεί να ανακόψει την πληθυσμιακή του συρρίκνωση, βοηθώντας τους νεοφερμένους και όσους επιστρέφουν να βρουν στέγη και εργασία. | Michael Robinson Chávez για το POLITICO

Πίσω στο Βιλαρδεβός, η δήμαρχος Tamara Balboa García εξετάζει την πληθυσμιακή πυραμίδα του δήμου της. Από τους 1.598 κατοίκους του, μόλις 66 είναι ηλικίας 14 ετών ή μικρότεροι. Περισσότεροι από 960 είναι 60 ετών και άνω. Για κάθε παιδί ή έφηβο αντιστοιχούν σχεδόν 15 ηλικιωμένοι.

Εάν συνεχιστεί αυτή η τάση, λέει η García, το χωριό τελικά θα πάψει να έχει μέλλον. Επιμένει, όμως, ότι η παρακμή δεν είναι αναπόφευκτη. Ο δήμος βοηθά όσους επιστρέφουν και τους νεοφερμένους να βρουν στέγη και εργασία, κυρίως στη γεωργία, στην παραγωγή κρασιού και στη φροντίδα ηλικιωμένων. Και παρότι ο πληθυσμός του δήμου συρρικνώνεται, εξακολουθούν να λειτουργούν ένα σουπερμάρκετ, ένα φαρμακείο, ένα γήπεδο ποδοσφαίρου, μια υπαίθρια πισίνα, αρκετά μπαρ, ένα τραπεζικό υποκατάστημα και, φυσικά, το σχολείο με τις ολιγομελείς τάξεις του.

Μια τοπική μη κερδοσκοπική οργάνωση, η Portas Abertas («Ανοιχτές Πόρτες»), διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην προσπάθεια να παραμείνει ζωντανός ο τόπος. Η Andrea Rodríguez, η κοινωνική παιδαγωγός που διευθύνει το τοπικό γραφείο της οργάνωσης, περιγράφει πώς βοήθησαν μία οικογένεια μεταναστών να εγκατασταθεί στο χωριό: η μητέρα, εκπαιδευμένη νοσηλεύτρια, βρήκε γρήγορα εργασία· ο πατέρας τοποθετήθηκε αρχικά ως οδηγός φορτηγού και αργότερα ως αρτοποιός· και το παιδί τους εντάχθηκε σε πρόγραμμα δημιουργικής απασχόλησης μετά το σχολείο.

Η ίδια η ζωή της Rodríguez αποτελεί παράδειγμα αυτού που επιδιώκει η Portas Abertas. Έφυγε από το Βιλαρδεβός σε νεαρή ηλικία για να σπουδάσει, αλλά αργότερα επέστρεψε. Πριν από τέσσερα χρόνια αγόρασε ένα σπίτι έναντι 92.000 ευρώ.

Όταν ο δημοσιογράφος την κοιτάζει με δυσπιστία, η Rodríguez γελά. «Ήταν μάλιστα και σε καλή κατάσταση!»

Σε αντίθεση με τη δήμαρχο, τη δασκάλα και πολλές άλλες γυναίκες του χωριού, η Rodríguez έχει παιδί: μια κόρη τεσσάρων ετών.

Προτού ο δημοσιογράφος προλάβει να τη ρωτήσει εάν σχεδιάζει να αποκτήσει και δεύτερο παιδί, η Rodríguez απαντά:

«Ένα παιδί είναι αρκετό».

Το Axel Springer Global Reporters Network αξιοποιεί τους πόρους των δημοσιογραφικών αιθουσών του ομίλου για να δημοσιεύει σημαντικές αποκλειστικές ειδήσεις, έρευνες, συνεντεύξεις, άρθρα γνώμης και αναλύσεις. Επιτρέπει σε δημοσιογράφους —μεταξύ άλλων από τα POLITICO, Business Insider, WELT, BILD, The Telegraph, Onet και Fakt— να συνεργάζονται σε σημαντικά θέματα για ένα διεθνές κοινό εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων σε διαφορετικές πλατφόρμες: διαδίκτυο, έντυπα μέσα, τηλεόραση και ήχο. 

Περιοδικό Politico

Πώς η σκληρή πραγματικότητα της κλιματικής αλλαγής έπληξε την οικονομία της Ευρώπης αυτό το καλοκαίρι

0

Του Balazs Koranyi

10 Αυγούστου 2026, 8:02 π.μ. GMT+3 — Ενημερώθηκε πριν από 19 λεπτά

Κάτοικος χωριού βοηθά στην κατάσβεση δασικής πυρκαγιάς στην περιοχή Σεϊντικεμέρ της επαρχίας Μούγλα, στην Τουρκία, στις 29 Ιουλίου 2026. REUTERS/Ali Dinc/Φωτογραφία αρχείου. Αγορά δικαιωμάτων χρήσης — ανοίγει σε νέα καρτέλα

  • Σύνοψη
  • Οι φετινές οικονομικές ζημιές από τα ακραία καιρικά φαινόμενα ενδέχεται να ξεπεράσουν εκείνες προηγούμενων ετών
  • Η Νότια Ευρώπη θα υποστεί δυσανάλογα μεγάλες συνέπειες
  • Η οικονομία πλήττεται από ζημιές στις καλλιέργειες, κλειστές πλωτές οδούς και απώλειες ηλεκτρικής ενέργειας
  • Η κλιματική αλλαγή θα επιβαρύνει τους προϋπολογισμούς και θα ασκήσει πίεση στην ΕΚΤ

ΦΡΑΝΚΦΟΥΡΤΗ, 10 Αυγούστου (Reuters) — Για όσους στην Ευρώπη εξακολουθούσαν να πιστεύουν ότι η κλιματική αλλαγή αποτελεί πρόβλημα των μελλοντικών γενεών, οι αποπνικτικοί καύσωνες αυτού του καλοκαιριού κατέστησαν σαφές ότι οι δαπανηρές οικονομικές επιπτώσεις της, οι οποίες αλλάζουν τη ζωή των ανθρώπων, έχουν ήδη φτάσει.

Οι θερμοκρασίες-ρεκόρ και οι ξηρασίες του φετινού καλοκαιριού —οι οποίες, σύμφωνα με τους επιστήμονες, επιδεινώνονται εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη— έχουν προκαλέσει χάος στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, στις θαλάσσιες και ποτάμιες μεταφορές και στα συστήματα δημόσιας υγείας. Παράλληλα, η φετινή περίοδος δασικών πυρκαγιών οδεύει να γίνει η χειρότερη που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη — ανοίγει σε νέα καρτέλα.

Συνολικά, το πλήγμα στην οικονομία της περιοχής μπορεί ήδη να υπολογιστεί σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με εκτιμήσεις οικονομολόγων και ακαδημαϊκών. Προειδοποιούν, ωστόσο, ότι αυτή είναι μόνο η αρχή, καθώς το κόστος αναμένεται να αυξηθεί ταχύτερα από τις θερμοκρασίες.

Το κλίμα μεταβάλλεται ταχύτερα στην Ευρώπη από ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη ήπειρο και οι ζημιές επιβαρύνουν ήδη τα δημόσια οικονομικά, προκαλούν έντονες διακυμάνσεις στον πληθωρισμό, αναδιαμορφώνουν τον τουριστικό χάρτη και αναγκάζουν την Ευρωπαϊκή Ένωση να επανεξετάσει τον τρόπο με τον οποίο παράγεται η ενέργεια και μεταφέρονται τα εμπορεύματα.

«Αυτό που καθιστά το 2026 ιδιαίτερα ανησυχητικό από οικονομική άποψη είναι ότι σημειώνονται πολλαπλά επεισόδια ακραίων φαινομένων», δήλωσε η οικονομολόγος Sehrish Usman του Πανεπιστημίου του Μάνχαϊμ.

«Πάρτε για παράδειγμα τους καύσωνες, τις ξηρασίες και τις δασικές πυρκαγιές… Αυτά τα φαινόμενα εκδηλώνονται ταυτόχρονα και κυρίως στις ίδιες περιοχές, με αποτέλεσμα οι επιπτώσεις τους να συσσωρεύονται και να αλληλοενισχύονται», είπε.

ΟΙ ΚΑΥΣΩΝΕΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΖΗΜΙΕΣ-ΡΕΚΟΡ

Οι θερμοκρασίες έφτασαν σε επίπεδα-ρεκόρ τον Ιούνιο και τον Ιούλιο και, σύμφωνα με οικονομολόγους, οι οικονομικές ζημιές είναι πιθανό να ξεπεράσουν κάθε προηγούμενο.

Η κυκλοφορία στους ποταμούς Ρήνο και Δούναβη, βασικές αρτηρίες μεταφοράς εμρευμάτων, έχει περιοριστεί σοβαρά λόγω της χαμηλής στάθμης των υδάτων. Περισσότεροι από έξι πυρηνικούς αντιδραστήρες έχουν διακόψει ή μειώσει την παραγωγή τους εξαιτίας προβλημάτων ψύξης. Οι εκτιμήσεις για τη γεωργική παραγωγή έχουν αναθεωρηθεί προς τα κάτω, καθώς καλλιέργειες που συγκομίζονται αργότερα, όπως το καλαμπόκι και ο ηλίανθος, είχαν ήδη υποστεί απώλειες της τάξης του 6%-7% τον Ιούλιο.

Η ζέστη περιορίζει την ανθρώπινη παραγωγικότητα και έχει ήδη προκαλέσει δεκάδες χιλιάδες θανάτους, με τη Γερμανία μόνο να αναφέρει περισσότερους από 10.000 θανάτους που συνδέονται με τη ζέστη.

Παράλληλα, το κόστος των μέτρων έκτακτης ανάγκης, όπως η αντιμετώπιση των πυρκαγιών ή ο περιορισμός της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους προϋπολογισμούς.

Στοιχεία του αμερικανικού Υπουργείου Εργασίας έδειξαν ότι η οικονομία των ΗΠΑ έχασε απροσδόκητα θέσεις εργασίας τον περασμένο μήνα, ενισχύοντας την αισιοδοξία των επενδυτών ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ θα διατηρούσε…

Η ING εκτιμά ότι και μόνο η διακοπή της κυκλοφορίας στον Ρήνο θα μειώσει φέτος κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες το ΑΕΠ της Γερμανίας, της τρίτης μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου. Η ουγγρική MBH Bank, από την πλευρά της, υπολογίζει ότι το ΑΕΠ της χώρας μειώνεται κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα για κάθε εβδομάδα κατά την οποία παραμένει εκτός λειτουργίας ο μεγαλύτερος πυρηνικός σταθμός της.

Η γερμανική ασφαλιστική εταιρεία Allianz εκτιμά ότι μόνο ο καύσωνας των δύο εβδομάδων του Ιουνίου θα μειώσει το ΑΕΠ της Ευρώπης κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες. Υπολογίζει επίσης ότι έως το 2030 η κλιματική αλλαγή θα αφαιρέσει 5%-7% από την ανάπτυξη των οικονομιών που είναι περισσότερο εκτεθειμένες, όπως εκείνες της Ισπανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας.

«Ο συνολικός λογαριασμός για τη φετινή χρονιά θα είναι πολύ μεγαλύτερος», δήλωσε ο Hazem Krichene, οικονομολόγος της Allianz. «Αυτός ο αριθμός δεν συνυπολογίζει τις πυρκαγιές, τις ξηρασίες, τα διάφορα πλημμυρικά φαινόμενα ή το αναμενόμενο Ελ Νίνιο».

Δεδομένου ότι η οικονομία της ευρωζώνης αναμένεται να αναπτυχθεί μόλις κατά 1% φέτος, το πλήγμα είναι σημαντικό.

Ωστόσο, σύμφωνα με την Usman, το πλήρες μέγεθος της οικονομικής ζημιάς θα γίνει αισθητό μόνο έπειτα από αρκετά χρόνια.

«Θα περίμενε κανείς ότι η ζημιά θα είναι μεγαλύτερη τη χρονιά κατά την οποία εκδηλώνεται ένα ακραίο φαινόμενο και στη συνέχεια θα εξασθενεί, όμως εμείς διαπιστώνουμε το αντίθετο», δήλωσε η Usman. «Ο οικονομικός αντίκτυπος αυξάνεται κατά τα επόμενα χρόνια, επειδή τα ακραία καιρικά φαινόμενα πυροδοτούν μια αλυσίδα οικονομικών συνεπειών που εκδηλώνονται με αργό ρυθμό».

Η Δυτική Ευρώπη κατέγραψε τον θερμότερο Ιούλιο στην ιστορία των μετρήσεων.

Η ΝΟΤΙΑ ΕΥΡΩΠΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΗ ΜΕ ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΥ

Η Νότια Ευρώπη ενδέχεται να δεχθεί το ισχυρότερο πλήγμα, καθώς εκεί καταγράφονται οι μεγαλύτερες αυξήσεις της θερμοκρασίας, με αποτέλεσμα να περιορίζονται τα τουριστικά έσοδα, να επιδεινώνονται οι καταστροφές στις καλλιέργειες και να ενισχύεται η μετανάστευση προς άλλες περιοχές.

«Μπορείτε να φανταστείτε τουρίστες να περιηγούνται στη νότια Ιταλία ή στην Ισπανία με θερμοκρασία 45 βαθμών; Εγώ δεν μπορώ. Πιστεύω, λοιπόν, ότι η φύση του τουρισμού θα αλλάξει», δήλωσε ο οικονομολόγος της ING Carsten Brzeski.

Ο Νότος ενδέχεται να προσελκύει περισσότερους τουρίστες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, αλλά η θερινή αιχμή θα υποχωρήσει, καθώς οι παραθεριστές θα μετακινούνται βορειότερα, πλήττοντας τον κλάδο της φιλοξενίας στη Νότια Ευρώπη, υποστήριξε ο Brzeski.

Ο Νότος θα υποστεί επίσης μεγαλύτερες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων εξαιτίας των ακραίων καιρικών φαινομένων. Αυτό θα δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία ήδη αγωνίζεται να διατηρήσει τον πληθωρισμό στον στόχο της.

«Οι ακραίες θερμοκρασίες επηρεάζουν περισσότερο τις τιμές των τροφίμων σε περιοχές που είναι ήδη θερμότερες. Επομένως, εάν βρίσκεστε στη Νότια Ευρώπη, θα δείτε μεγαλύτερες επιπτώσεις», δήλωσε ο Maximilian Kotz, ερευνητής στο Κέντρο Υπερυπολογιστών της Βαρκελώνης.

Η ακραία ζέστη του 2022 αύξησε τον πληθωρισμό της ευρωζώνης κατά 0,34 ποσοστιαίες μονάδες μέσω της ανόδου των τιμών των τροφίμων, με τον Νότο να δέχεται δυσανάλογα μεγάλο πλήγμα, σύμφωνα με εκτίμηση του Kotz.

Παράλληλα, η διακοπή των ποτάμιων μεταφορών δυσκολεύει τον εφοδιασμό ορισμένων περιοχών της Ευρώπης με καύσιμα, διευρύνοντας τις περιφερειακές αποκλίσεις στις τιμές.

Η ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΖΕΣΤΗ ΘΑ ΑΣΚΗΣΕΙ ΠΙΕΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΤ

«Οι δημοσιονομικές συνέπειες επιβαρύνουν περισσότερο τις οικονομίες που διαθέτουν τις μικρότερες δυνατότητες να τις απορροφήσουν», ανέφερε η Allianz σε ερευνητικό της σημείωμα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, η ετήσια απώλεια φορολογικών εσόδων εξαιτίας της μειωμένης παραγωγής θα μπορούσε να φτάσει το 1,8% στη Γαλλία και το 1,3% στην Ιταλία και την Ισπανία. Αυτό συμβαίνει επειδή, στα προοδευτικά φορολογικά συστήματα, τα δημόσια έσοδα μειώνονται ταχύτερα από την οικονομική παραγωγή.

Τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων θα περιοριστούν επίσης, αποδυναμώνοντας τις επενδύσεις και επιτείνοντας τις οικονομικές απώλειες.

Την ίδια στιγμή, οι δαπάνες αυξάνονται απότομα, τόσο επειδή οι κυβερνήσεις πρέπει να χρηματοδοτούν την αντιμετώπιση των έκτακτων καταστάσεων όσο και επειδή οφείλουν να πραγματοποιούν επενδύσεις, όπως για τη θωράκιση της ηλεκτροπαραγωγής και των μεταφορικών διαδρομών απέναντι σε μελλοντικούς κινδύνους.

«Μία βασική ανησυχία είναι ότι οι χώρες εξακολουθούν να βασίζονται υπερβολικά σε αποσπασματικά μέτρα έκτακτης ανάγκης, τα οποία είναι δαπανηρά και συχνά αρκετά αναποτελεσματικά», δήλωσε η Heather Grabbe, ανώτερη ερευνήτρια στη δεξαμενή σκέψης Bruegel.

Οι επενδυτές, όμως, ενδέχεται να αντιδράσουν εάν οι κυβερνήσεις επιχειρήσουν να αυξήσουν τις δαπάνες. Τα επίπεδα του δημόσιου χρέους είναι ήδη υψηλά —ιδίως στη Γαλλία και την Ιταλία— ενώ παράλληλα οι χώρες πρέπει να επενδύσουν στην άμυνα και στη μετάβαση προς την πράσινη ενέργεια.

Το δίλημμα αυτό θα μπορούσε να εμπλέξει την ΕΚΤ, η οποία κατά την περασμένη δεκαετία αγόρασε κρατικά ομόλογα αξίας τρισεκατομμυρίων ευρώ, ώστε να διατηρήσει χαμηλό το κόστος δανεισμού όταν ο πληθωρισμός ήταν υπερβολικά χαμηλός.

«Με έναν τόσο μακρύ κατάλογο χρηματοδοτικών αναγκών, η τάση θα είναι προς υψηλότερο δημόσιο χρέος», δήλωσε ο Brzeski της ING. «Αυτό θα σημαίνει στη συνέχεια ότι θα ασκηθεί πίεση στην ΕΚΤ να παρέμβει και να προχωρήσει σε περισσότερη ποσοτική χαλάρωση, εάν σημειωθούν ξαφνικές μαζικές πωλήσεις στις αγορές ομολόγων».

Η ιστορία της ανθρώπινης καταγωγής αναθεωρείται ριζικά

1

Νέα μυστικά από το παρελθόν μας έρχονται στο φως κατά κύματα.

Του Ross Andersen

Bettmann / Getty

8 Αυγούστου 2026

The Atlantic

Πριν από περίπου 50.000 χρόνια, οι σύγχρονοι άνθρωποι περιπλανήθηκαν στην Ευρώπη της Εποχής των Παγετώνων. Η ήπειρος ήταν καινούργια για εμάς, τους Homo sapiens, αλλά όχι για όντα του ευρύτερου ανθρώπινου είδους. Οι Νεάντερταλ και οι πρόγονοί τους ζούσαν ανάμεσα στους παγετώνες της Ευρασίας εδώ και αμέτρητους αιώνες, με τρόπους που θα μας φαίνονταν οικείοι. Τα στοιχεία υποδεικνύουν ότι ίσως περνούσαν νύχια αετών σε κορδόνια για να φτιάξουν περιδέραια και έβαφαν τα σωματικά τους στολίδια με χρωστικές ουσίες. Συντηρούσαν φωτιές και μαγείρευαν τροφή, ενώ ίσως παρασκεύαζαν ακόμη και τη δική τους κόλλα. Πάνω στους ψαμμιτικούς τοίχους των σπηλαίων χάραζαν κυματοειδείς γραμμές, τελείες και άλλα γεωμετρικά σχέδια.

Μετά την πρώτη επαφή, μέσα σε κοινωνικές συνθήκες που είναι αδύνατον να φανταστούμε, σύγχρονοι άνθρωποι και Νεάντερταλ απέκτησαν μαζί παιδιά. Περίπου την ίδια εποχή, στην Ασία, το είδος μας αναπαράχθηκε επίσης με ένα άλλο είδος, τους Ντενίσοβαν. Οι επιστήμονες το γνωρίζουν επειδή έχουν αποκωδικοποιήσει DNA από λείψανα Νεάντερταλ και Ντενίσοβαν και μπορούν μέχρι σήμερα να διακρίνουν θραύσματα του γενετικού τους κώδικα στα γονιδιώματά μας. Τώρα μαθαίνουμε ότι ακόμη περισσότερες τέτοιες συγχωνεύσεις αίματος και πολιτισμού ενδέχεται να έχουν διαμορφώσει την εξελικτική μας γραμμή.

Την περασμένη εβδομάδα, μια ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ και το Πανεπιστήμιο Johns Hopkins δημοσίευσε νέα στοιχεία στο περιοδικό Science, τα οποία υποδεικνύουν ότι δύο πρόγονοι-«φαντάσματα» στοιχειώνουν το γενεαλογικό μας δέντρο — όχι Νεάντερταλ ή Ντενίσοβαν, αλλά κάποιοι άλλοι πληθυσμοί ανθρωπινών.

Η ανάλυση DNA είναι μόνο μία από τις τεχνικές που χρησιμοποιούν οι επιστήμονες για να ρίξουν στενές δέσμες φωτός στη σκοτεινή άβυσσο του ανθρώπινου παρελθόντος. Ερευνητές από διάφορους επιστημονικούς κλάδους συλλέγουν και επανερμηνεύουν ολοένα μικρότερα ίχνη των προγόνων μας, προκειμένου να ανασυνθέσουν τον τρόπο με τον οποίο ζούσαν, όσα κατασκεύαζαν και τα οικογενειακά μυστικά που ίσως εξακολουθούν να κρύβουν.

Η μελέτη για τους προγόνους-«φαντάσματα» αποτελεί το πιο πρόσφατο παράδειγμα.

Η ομάδα από το Μπέρκλεϊ και το Johns Hopkins ανέλυσε ορισμένες πολύ παράξενες αλληλουχίες DNA στο ανθρώπινο γονιδίωμα, οι οποίες ανακαλύφθηκαν πριν από 20 χρόνια. Δεν αντιστοιχούν στις αλληλουχίες κανενός αρχαίου είδους ανθρωπινών του οποίου το DNA έχει ήδη αποκωδικοποιηθεί, και η προέλευσή τους παρέμενε μυστηριώδης. Τώρα, όμως, έχουμε κάποιους πιθανούς υποψηφίους.

Μία από τις παράξενες αλληλουχίες φαίνεται να προέρχεται από έναν ανθρωπίνο που διασταυρώθηκε μαζί μας προτού φύγουμε από την Αφρική. Η άλλη ενδέχεται να προέρχεται από τον μεγάλο περιπλανώμενο Homo erectus, ο οποίος εγκατέλειψε την Αφρική πριν από σχεδόν 2 εκατομμύρια χρόνια και εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την Ασία. Ο Homo erectus μπορεί να μη συνάντησε ποτέ απευθείας τον Homo sapiens, αλλά οι ερευνητές υποψιάζονται ότι διασταυρώθηκε με τους Ντενίσοβαν προτού εκείνοι διασταυρωθούν με εμάς.

Όπως και αν συνέβη, όλοι αυτοί οι άνθρωποι —αν είναι σωστό να τους αποκαλούμε ανθρώπους— έπαιξαν κάποιον ρόλο στην ιστορία της διαμόρφωσης του είδους μας. Μόλις τώρα, όμως, αρχίζουμε να μαθαίνουμε τη φύση αυτής της σύνδεσης.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς, επιστήμονες από διαφορετικούς κλάδους αναθεωρούν την ιστορία της ανθρώπινης καταγωγής. Τον Ιανουάριο, μια ομάδα ανακοίνωσε ότι είχε ανακαλύψει ξύλινα εργαλεία χειρός κατά μήκος της όχθης μιας αρχαίας λίμνης στη σημερινή Ελλάδα — ένα καταφύγιο ανάμεσα σε παγετώνες, όπου ανθρωπίνοι κάποιου είδους τεμάχιζαν ελέφαντες πριν από περίπου 430.000 χρόνια. Αυτά ασφαλώς δεν ήταν τα πρώτα ξύλινα εργαλεία που κατασκευάστηκαν ποτέ, είναι όμως τα αρχαιότερα που έχουμε καταφέρει να εντοπίσουμε — και χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της Εποχής του Λίθου. Η ονομασία «Εποχή του Λίθου» είναι παραπλανητική. Αποκαλύπτει περισσότερα για τα όρια της αρχαιολογίας παρά για τον υλικό πολιτισμό των ανθρώπων που έζησαν εκείνη την περίοδο και οι οποίοι ίσως δεν θεωρούσαν καθόλου ότι τους καθόριζαν τα λίθινα εργαλεία. Εμείς τους αντιλαμβανόμαστε έτσι μόνο επειδή οι πελεκημένοι πέλεκείς τους από πυριτόλιθο και οψιανό είχαν περισσότερες πιθανότητες να διατηρηθούν μέχρι σήμερα από ό,τι τα σκαπτικά ραβδιά που οι πρόγονοί μας λείαιναν και ακόνιζαν.

Πέρα από την πέτρα και το ξύλο, αυτοί οι σφαγείς ελεφάντων στις όχθες της λίμνης πιθανότατα αξιοποιούσαν με επινοητικότητα κάθε λογής φυσικά υλικά. Ίσως χρησιμοποιούσαν πλεγμένο σπάγκο για να ράβουν μεταξύ τους δέρματα ζώων, αλλά δεν θα μπορούσαμε να το γνωρίζουμε, επειδή ο σπάγκος ξεφτίζει σε λεπτές ίνες που αποσυντίθενται, ενώ τα βακτήρια εξαφανίζουν γρήγορα τα δέρματα από τον κόσμο. Και το ξύλο συνήθως σαπίζει. Στη συγκεκριμένη τοποθεσία, τα εργαλεία είχαν τη γεωλογική τύχη να θαφτούν γρήγορα κάτω από τη λάσπη.

Τα ίδια τα λίθινα εργαλεία έχουν επίσης επανερμηνευτεί. Ερευνητές εντόπισαν πρόσφατα ίχνη δηλητηρίου σε ένα αρχαίο σύνολο από αιχμές βελών χαλαζία, οι οποίες ανασκάφηκαν το 1985. Τα όπλα βρέθηκαν σε ένα βραχώδες καταφύγιο στη Νότια Αφρική, το οποίο χρησιμοποιούσαν σύγχρονοι άνθρωποι πριν από 60.000 χρόνια — δεκάδες χιλιάδες χρόνια νωρίτερα από εκείνο που έως τώρα θεωρούνταν η αρχαιότερη επιβεβαιωμένη χρήση δηλητηρίου από τον άνθρωπο. Οι αρχαίοι τοξότες της Νότιας Αφρικής εξήγαν τη νευροτοξίνη από τον βολβό ενός φυτού που φτάνει σε μέγεθος ένα πεπόνι και την άλειφαν πάνω στην ψυχρή πέτρα των αιχμών τους, γνωρίζοντας ότι θα επιβράδυνε όποιο ζώο αυτές τραυμάτιζαν. Ορισμένοι επιστήμονες ζητούν τώρα να επανεξεταστούν και άλλες αρχαίες αιχμές βελών, ώστε να διαπιστωθεί αν και αυτές είχαν επικαλυφθεί με δηλητήριο από ανθρώπους των οποίων η επινοητικότητα είχε υποτιμηθεί στο παρελθόν από την επιστήμη.

Η σύνθεση της ιστορίας του είδους μας με αυτόν τον τρόπο είναι επίπονη εργασία, επειδή τα στοιχεία είναι τόσο αποσπασματικά. Οι βίαιες, αυτοανανεούμενες διεργασίες της Γης σβήνουν πάρα πολλά ίχνη. Κατά τις ψυχρές περιόδους του πλανήτη, οι παγετώνες του προελαύνουν σαρώνοντας τα πάντα από τους πόλους προς τον ισημερινό, συνθλίβοντας και αποξέοντας ολόκληρες χερσαίες εκτάσεις. Στις θερμότερες, ενδιάμεσες ζώνες του, ζούγκλες μπορούν να αναπτυχθούν μέσα σε λίγες δεκαετίες, καλύπτοντας τα ανθρώπινα ερείπια με ένα πυκνό στρώμα πρασινάδας που καταβροχθίζει τα πάντα.

Οι επιστήμονες έμαθαν πρόσφατα ότι το τροπικό δάσος του Αμαζονίου έκρυβε χωματουργικά έργα χιλιετιών, τεράστιας κλίμακας. Μια διεθνής ομάδα ερευνητών πέρασε εβδομάδες πετώντας με αεροσκάφη εξοπλισμένα με lidar πάνω από μια έκταση της Αμαζονίας, σαρώνοντάς την επανειλημμένα. Οι σαρώσεις με λέιζερ αποκάλυψαν σχεδόν 400 πελώριες κατασκευές που ήταν έως τότε άγνωστες στην επιστήμη. Από τον ουρανό διαπίστωσαν ότι αυτά τα συστήματα υπερυψωμένων αναχωμάτων και βαθιών τάφρων σχημάτιζαν κύκλους, οκτάγωνα και τετράγωνα με γεωμετρική ακρίβεια και συνδέονταν μεταξύ τους με εντυπωσιακά ευθείς δρόμους. Τα χωματουργικά έργα κατασκευάστηκαν πριν από 1.200 έως 2.500 χρόνια από τον πολιτισμό των Ακίρι. Καθώς έχουν ερευνήσει μόνο ένα μικρό τμήμα της επικράτειας των Ακίρι, οι ερευνητές υποψιάζονται ότι δεκάδες χιλιάδες ακόμη τέτοιες κατασκευές μπορεί να περιμένουν σιωπηλά κάτω από τα δέντρα της περιοχής.

Σε εκατό χιλιάδες χρόνια από σήμερα, τα ερείπια των Ακίρι μπορεί να έχουν εξαφανιστεί εντελώς — και στον γεωλογικό χρόνο της Γης, τα 100.000 χρόνια δεν είναι τίποτα. Σε 10 εκατομμύρια χρόνια, ακόμη και οι ουρανοξύστες και οι υποδομές που εκτείνονται σε ολόκληρες ηπείρους του δικού μας πολιτισμού θα έχουν συνθλιβεί και μετατραπεί σε ιζηματογενή στρώματα. Σχεδόν όλα όσα έχουμε δημιουργήσει θα έχουν περιοριστεί σε ιχνοστοιχεία και ισότοπα, με εξαίρεση ελάχιστα δείγματα που θα έχουν σταθεί αρκετά τυχερά ώστε να απολιθωθούν. Για να διατηρηθούν στην ανθρώπινη μνήμη όλες οι υπόλοιπες λεπτομέρειες του κόσμου μας, η επιστήμη θα πρέπει να βελτιωθεί ή ο ίδιος ο πολιτισμός θα πρέπει να εξακολουθήσει να υπάρχει και να αφηγείται τη δική του ιστορία από τώρα έως τότε.

Σχετικά με τον συγγραφέα

Ross Andersen

Ο Ross Andersen είναι συντάκτης του The Atlantic. Προηγουμένως διετέλεσε αναπληρωτής αρχισυντάκτης του περιοδικού. Ως συντάκτης του έχει πραγματοποιήσει δημοσιογραφικές αποστολές στη Γροιλανδία, τη Ρωσία, την Ινδία, το Πακιστάν, την Κίνα, τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία. Είναι επίσης ο συγγραφέας του βιβλίου The Long Search, το οποίο πρόκειται να κυκλοφορήσει από τον εκδοτικό οίκο Random House.

The Atlantic

ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΩΝ

Το άρθρο αναφέρεται στην παλαιολίμνη της λεκάνης της Μεγαλόπολης στην Αρκαδία — όχι σε κάποια σημερινή λίμνη.

Τα ευρήματα προέρχονται από την αρχαιολογική θέση Μαραθούσα 1 (Marathousa 1 ή MAR‑1):

  • Βρίσκεται στη δυτική πλευρά του πρώην υπαίθριου λιγνιτωρυχείου της Μεγαλόπολης.
  • Είναι δυτικά της πόλης της Μεγαλόπολης, κοντά στην περιοχή του παλιού χωριού Μαραθούσα.
  • Δημοσιευμένες συντεταγμένες: 37°24′31″ N, 22°05′29″ E — περίπου 37.4086, 22.0914.
  • Προβολή της θέσης στον χάρτη

Κατά το Μέσο Πλειστόκαινο η λεκάνη φιλοξενούσε μια μεγάλη αλλά σχετικά ρηχή λίμνη. Η Μαραθούσα 1 βρισκόταν στην όχθη της. Τα υγρά λιμναία ιζήματα σκέπασαν γρήγορα τα αντικείμενα και επέτρεψαν να διατηρηθούν το ξύλο, οστά ζώων και φυτικά κατάλοιπα για περίπου 430.000 χρόνια. Η αρχαιολογική θέση αποκαλύφθηκε από τις εργασίες εξόρυξης λιγνίτη και ανακαλύφθηκε επιστημονικά το 2013.

Iράν: Επιλέγει αποκλιμάκωση ο Τραμπ

0

«Ρίχνουμε τους τόνους»: Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι προς το παρόν επιλέγει την οικονομική πίεση αντί για νέα στρατιωτική επιχείρηση, λέγοντας πως η Ουάσινγκτον «χαμηλώνει τους τόνους» απέναντι στην Τεχεράνη.
Οι όροι της Τεχεράνης: Το Ιράν ζητά τερματισμό του πολέμου, άρση του ναυτικού αποκλεισμού και των κυρώσεων, αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων, αποζημιώσεις για τις καταστροφές και απελευθέρωση δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Κοντά σε συμφωνία για το Ορμούζ: Η συμφωνία Ιράν–Ομάν για τις νέες θαλάσσιες διαδρομές στα Στενά βρίσκεται «στα τελικά στάδια», σύμφωνα με τον Ιρανό ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί, όμως η επαναλειτουργία τους εξακολουθεί να εξαρτάται από την ικανοποίηση των ευρύτερων απαιτήσεων της Τεχεράνης.

Ξέσπασε ο Σταύρος Μπένος κατά του υφυπουργού Κ.Κατσαφάδου για το έργο «Έβρος Μετά» – «Με πουλήσατε»

3

Ο κ. Μπένος υποστήριξε ότι ο αρχικός στρατηγικός σχεδιασμός, ο οποίος προέβλεπε παρεμβάσεις ύψους 3 δισ. ευρώ με αξιοποίηση ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων, ουσιαστικά υποβαθμίζεται

Στο επίκεντρο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης βρίσκεται η πορεία του σχεδίου ανασυγκρότησης του Έβρου μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2023, με αφορμή τις εξέλιξεις κατά τη διάρκεια της 14ης συνεδρίασης της Ειδικής Επιτροπής στη Νέα Βύσσα.

Η παρουσίαση της νέας Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης (ΟΧΕ) με 108 έργα συνολικού προϋπολογισμού 309,9 εκατομμυρίων ευρώ προκάλεσε την έντονη αντίδραση του προέδρου του σωματείου «Διάζωμα» και επικεφαλής του σχεδιασμού, Σταύρου Μπένου.

Ο κ. Μπένος υποστήριξε ότι ο αρχικός στρατηγικός σχεδιασμός (Master Plan), ο οποίος προέβλεπε παρεμβάσεις ύψους 3 δισεκατομμυρίων ευρώ με αξιοποίηση ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων, ουσιαστικά υποβαθμίζεται.

Σύμφωνα με τον ίδιο, από το νέο πλαίσιο απουσιάζουν κρίσιμα έργα υποδομής, όπως ο εκσυγχρονισμός του σιδηροδρομικού δικτύου, με αποτέλεσμα να αλλοιώνεται ο ολοκληρωμένος χαρακτήρας της πρότασης.

Κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής του, εξέφρασε την απογοήτευσή του για την τροπή των πραγμάτων, κάνοντας λόγο για ακύρωση του αρχικού πλάνου.

 

Στη συνέχεια, σε ένδειξη διαμαρτυρίας κατά τις διευκρινίσεις της κυβερνητικής πλευράς, αποχώρησε από την αίθουσα της συνεδρίασης.

Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κωνσταντίνος Κατσαφάδος, καθώς και εκπρόσωποι της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, απέρριψαν τις αιτιάσεις περί εγκατάλειψης του Master Plan.

Όπως διευκρινίστηκε: Τα 309,9 εκατ. ευρώ της ΟΧΕ αφορούν το σκέλος των έργων που έχει αναλάβει να υλοποιήσει άμεσα η Περιφέρεια και άλλοι τοπικοί φορείς.

Οι υπόλοιπες παρεμβάσεις του συνολικού σχεδιασμού προγραμματίζεται να εντάσσονται σταδιακά σε άλλα τομεακά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.

Η κυβερνητική πλευρά διαβεβαίωσε ότι δεν χάνεται καμία χρηματοδότηση και ότι τα δεσμευμένα κονδύλια κατευθύνονται ήδη σε έργα υποδομής και αποκατάστασης των πληγέντων δήμων.

Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει ευρύτερες συζητήσεις γύρω από τους ρυθμούς υλοποίησης και τη χρηματοδοτική διασφάλιση των έργων ανασύνταξης της ακριτικής περιοχής.

Τουρκία: «Η αμυντική συμφωνία με Σ.Αραβία και Πακιστάν είναι ίδια με το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ»

2

Ο Χακάν Φιντάν προειδοποίησε ότι η σύγκρουση έχει επεκταθεί στη Μαύρη Θάλασσα

Η Τουρκία ζητά από τη Ρωσία και την Ουκρανία να συμφωνήσουν σε «μορατόριουμ» για τις επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς η Άγκυρα εκφράζει έντονη ανησυχία για την κλιμάκωση των περιστατικών στην περιοχή.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η Άγκυρα έχει μεταφέρει τις ανησυχίες της τόσο στη Μόσχα όσο και στο Κίεβο και πρότεινε τη δημιουργία ενός μηχανισμού που θα μπορούσε να οδηγήσει σε προσωρινή αναστολή των επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων.

«Η σύγκρουση έχει επεκταθεί σε όλη τη Μαύρη Θάλασσα», ανέφερε ο Φιντάν, επισημαίνοντας ότι ενώ αρχικά οι επιθέσεις επικεντρώνονταν σε λιμάνια και πολεμικά πλοία, πλέον επηρεάζονται και εμπορικά πλοία.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στην Άγκυρα το γεγονός ότι μεταξύ των πλοίων που έχουν βρεθεί στο στόχαστρο περιλαμβάνονται και πλοία τουρκικών συμφερόντων ή πλοία που φέρουν την τουρκική σημαία.

Η Τουρκία έχει ήδη καταδικάσει πρόσφατες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στη Μαύρη Θάλασσα εναντίον δύο πλοίων που ανήκουν σε Τούρκους πλοιοκτήτες. Από τα περιστατικά τραυματίστηκαν μέλη των πληρωμάτων.

Ο Φιντάν υπογράμμισε ότι η Τουρκία εφαρμόζει παράλληλα δικά της μέτρα ασφαλείας για την προστασία της ναυσιπλοΐας, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Επίσης, νέα διάσταση δίνει στη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας αφού τόνισε ότι ο μηχανισμός αμοιβαίας άμυνας που προβλέπει είναι, σε τεχνικό επίπεδο, αντίστοιχος με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/diethnis-asfaleia/tourkia-zita-moratorioum-rosias-kai-oukranias-stis-epitheseis-kata-emporikon-ploion/

Ο Νετανιάχου «αδειάζει» τον Τραμπ: Το Ισραήλ απορρίπτει το αμερικανικό σχέδιο για τη Γάζα – «Καρφιά» και για συμφωνία με το Ιράν

0

«Καμιά αποχώρηση πριν τον πραγματικό αφοπλισμό της Χαμάς», διαμηνύει το Ισραήλ ακυρώνοντας το σχέδιο Τραμπ.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου απέρριψε το σχέδιο 15 σημείων του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να υπάρξει καμία στρατιωτική αποχώρηση έως ότου η Χαμάς αφοπλιστεί «πραγματικά».

Το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ ανακοίνωσε ότι είχε επιτευχθεί συμφωνία για τον «πλήρη αφοπλισμό» της Χαμάς και άλλων ένοπλων οργανώσεων στη Γάζα. Ωστόσο, η Χαμάς ανέφερε ότι η παράδοση των βαρέων όπλων της προϋποθέτει τον τερματισμό από το Ισραήλ «κάθε μορφής επιθετικότητας» και την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τη Γάζα.

Το Ισραήλ εξακολουθεί να διατηρεί υπό την κατοχή το μεγαλύτερο μέρος του παλαιστινιακού θύλακα και να πραγματοποιεί πλήγματα στη Γάζα από τότε που συμφώνησε σε μια αρχική κατάπαυση του πυρός στον παλαιστινιακό θύλακα τον περασμένο Οκτώβριο.

«Απορρίπτουμε το σχέδιο» το ξεκάθαρο μήνυμα Νετανιάχου

«Το Ισραήλ απορρίπτει το έγγραφο των 15 σημείων», δήλωσε ξεκάθαρα ο Νετανιάχου κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου την Κυριακή.

Όπως πρόσθεσε, ο ισραηλινός στρατός «δεν θα πραγματοποιήσει καμία αποχώρηση έως ότου η Χαμάς αφοπλιστεί πραγματικά και θα συνεχίσει να εξουδετερώνει τις απειλές εναντίον των δυνάμεών μας και των πολιτών μας».

Το «άδειασμα» σε Τραμπ

Η άρνηση του Νετανιάχου καταρρίπτει με πάταγο τους ισχυρισμούς Τραμπ, ο οποίος λίγο καιρό πριν δήλωνε – με το γνωστό πανηγυρικό του τόνο – πως με δικές του παρεμβάσεις επετεύχθη «ένα μνημειώδες βήμα προς τη διαρκή ειρήνη και ασφάλεια».

Ο Νετανιάχου επέμεινε ότι η Χαμάς θα πρέπει να αφοπλιστεί πριν το Ισραήλ αποσύρει τις δυνάμεις του από τη Γάζα, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να πρόκειται για κάποιον «εικονικό αφοπλισμό».

Ο ίδιος ανέφερε ότι βρίσκεται πλέον σε συζητήσεις με Αμερικανούς αξιωματούχους σχετικά με τα επόμενα βήματα. «Έχουν ιδέες. Ορισμένες από αυτές είναι αποδεκτές για εμάς και ορισμένες όχι, και ξέρουμε πώς να υπερασπιζόμαστε τις θέσεις μας σε αυτά τα ζητήματα», δήλωσε.

Μήνυμα και για το Ιράν

Παράλληλα, ο Νετανιάχου επανέλαβε ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ανεξάρτητα από την πορεία των διπλωματικών επαφών με την Ουάσινγκτον και τα αραβικά κράτη. «Θέλω να τονίσω για ακόμη μία φορά: με συμφωνία ή χωρίς συμφωνία, όσο είμαι πρωθυπουργός, το Ιράν δεν θα έχει πυρηνικά όπλα», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Αντίδραση «Μπίμπι» ενόψει εκλογών

Με τις ισραηλινές εκλογές να απέχουν μόλις λίγους μήνες, θεωρείται απίθανο ο Ισραηλινός πρωθυπουργός να επιθυμεί να προχωρήσει σε παραχωρήσεις.

Παράλληλα, βρίσκεται αντιμέτωπος με πιέσεις από τους ακροδεξιούς συμμάχους του, οι οποίοι ζητούν νέα ψηφοφορία στο υπουργικό συμβούλιο και τερματισμό του σχεδίου για τη Γάζα. Μεταξύ αυτών βρίσκεται και ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, ο οποίος χαρακτήρισε το προσχέδιο «μη αποδεκτό».

Η εξέλιξη αποτελεί ακόμη ένα πλήγμα για το ειρηνευτικό σχέδιο του Τραμπ για τη Γάζα, το οποίο είχε ανακοινωθεί τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους. Το σχέδιο προέβλεπε, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία του Συμβουλίου Ειρήνης, το οποίο θα επέβλεπε την εφαρμογή της συμφωνίας, καθώς και τον αφοπλισμό της Χαμάς, την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων και την ανοικοδόμηση της Γάζας.

https://www.ieidiseis.gr/kosmos/843383/o-netaniachoy-adeiazei-ton-tramp-to-israil-aporriptei-episima-to-amerikaniko-schedio-gia-ti-gaza/

«Μερτς Φύγε!»: Μαζικές διαδηλώσεις ακροδεξιών στη Γερμανία κατά του Καγκελάριου

1
Σε ελεύθερη πτώση η αποδοχή για τον Μερτς, ενώ το ακροδεξιό AfD πάει ολοταχώς για νίκη στις περιφερειακές εκλογές.

Χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν στους δρόμους του Πλάουεν, στο ανατολικό κρατίδιο της Σαξονίας στη Γερμανία, ενόψει περιφερειακών εκλογών, για να διαμαρτυρηθούν κατά της κυβέρνησης του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, ζητώντας την παραίτησή της και την πρόωρη προσφυγή σε ομοσπονδιακές κάλπες.

Η διαδήλωση διοργανώθηκε από την πανεθνική πρωτοβουλία Unity for Germany / Project M1llion. Η αστυνομία της Σαξονίας υπολόγισε τη συμμετοχή σε περίπου 10.000 άτομα, μεταξύ των οποίων και μέλη του ακροδεξιού κόμματος Ελεύθεροι Σάξονες (Free Saxons), το οποίο υποστήριξε την κινητοποίηση.

«Αυτό το καρτέλ, αυτή η κυβέρνηση πρέπει να φύγει!», δήλωσε ένας από τους ομιλητές στο συγκεντρωμένο πλήθος, προκαλώντας χειροκροτήματα.

Βίντεο δείχνουν τους διαδηλωτές να διασχίζουν την πόλη – υπό ισχυρή αστυνομική παρουσία – φωνάζοντας συνθήματα και κρατώντας γερμανικές σημαίες και πλακάτ με το μήνυμα «Ο Μερτς πρέπει να φύγει!». «Ο Μερτς έκανε τα πράγματα ακόμη χειρότερα από τους προκατόχους του. Και αν συνεχίσει έτσι, σύντομα στη Γερμανία θα σβήσουν τα φώτα», δήλωσε ένας από τους διαδηλωτές.

Οι διοργανωτές παρουσίασαν κατάλογο με 11 αιτήματα, μεταξύ των οποίων η διεξαγωγή πρόωρων εκλογών, η μείωση του κόστους ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου, η καθιέρωση σε ολόκληρη τη χώρα εισιτηρίου 29 ευρώ για τις δημόσιες συγκοινωνίες και αλλαγές στην πολιτική για την Υγεία.

Παράλληλα, ζήτησαν αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική και άσκησαν κριτική στις στρατιωτικές δαπάνες του Μερτς. «Όλο και περισσότερα χρήματα δαπανώνται για επανεξοπλισμό, εις βάρος των πολιτών», δήλωσε ένας ακόμη διαδηλωτής. «Ο καγκελάριος πρέπει να παραιτηθεί. Πρέπει να γίνουν νέες εκλογές, ώστε να αλλάξει αυτή η κατάσταση».

Κατακόρυφη η πτώση του Μερτς

Η αποδοχή του Μερτς καταγράφει ελεύθερη πτώση, εν μέσω οικονομικής στασιμότητας, καθυστερήσεων στις μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό της χώρας και εντάσεων στους κόλπους του κυβερνητικού συνασπισμού.

Δημοσκόπηση του ARD-DeutschlandTrend, που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο από την Infratest Dimap, έδειξε ότι το 84% των Γερμανών ήταν δυσαρεστημένο από τις επιδόσεις του Μερτς και του κεντροδεξιού συνασπισμού της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU) και της Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης (CSU).

Η δημοτικότητα του ίδιου του καγκελαρίου βρισκόταν μόλις στο 13% – το χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί για Γερμανό καγκελάριο από τότε που άρχισε η σχετική μέτρηση, το 1997.

Νίκη του AfD στις τοπικές εκλογές δείχνουν οι δημοσκοπήσεις

Την ίδια ώρα, ακροδεξιό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) καταγράφει σημαντική άνοδο, με ορισμένες μετρήσεις να το παρουσιάζουν και ως πρώτη δύναμη στη χώρα.

Τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων καταγράφονται μόλις λίγες εβδομάδες πριν από κρίσιμες περιφερειακές εκλογές στα ανατολικά κρατίδια της Σαξονίας-Άνχαλτ και του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας, όπου το AfD προηγείται στις δημοσκοπήσεις και θα μπορούσε, για πρώτη φορά, να αναλάβει τον έλεγχο μιας περιφερειακής κυβέρνησης.

https://www.ieidiseis.gr/kosmos/843352/merts-fyge-mazikes-diadiloseis-akrodexion-sti-germania-kata-toy-kagkelarioy-vinteo/

​ Ποιά Ἑλλάδα θέλουμε;

3

Ἡ Βόρειος Ἑλλάδα ἔχει «βουλιάξει» καί αὐτό τό καλοκαίρι ἀπό Βαλκανίους ἐπισκέπτες.

Στά κυβερνητικά γραφεῖα, οἱ τεχνοκράτες μᾶλλον θά τρίβουν τά χέρια τους. Βλέπουν τούς ἀριθμούς νά εὐημεροῦν, τόν δημοσιονομικό χῶρο γιά «παροχές» νά μεγαλώνει ‒ ὅ,τι πρέπει δηλαδή γιά τό προεκλογικό ἀφήγημα.

Μόνο πού πίσω ἀπό τούς πανηγυρισμούς κρύβεται μιά ἄλλη πραγματικότης: ἡ ἐκτοξευμένη ζήτησις ἔχει συμπαρασύρει τίς τιμές στά ὕψη, μετατρέποντας τίς θερινές διακοπές σέ ἀπαγορευτικό ὄνειρο γιά τήν μέση ἑλληνική οἰκογένεια.

Τό πρόβλημα ὅμως δέν σταματᾶ στήν ἀκρίβεια. Τά τελευταῖα χρόνια, ἕνα σημαντικό κομμάτι τῶν τουριστικῶν ἐπιχειρήσεων στούς δημοφιλεῖς προορισμούς ἔχει περάσει στά χέρια ἐπιχειρηματιῶν ἀπό τίς γειτονικές βαλκανικές χῶρες. Κι αὐτό ἀλλάζει ἄρδην τούς ὅρους τοῦ παιχνιδιοῦ. Ὅταν ἡ ὑπεραξία τοῦ ἑλληνικοῦ τουρισμοῦ δέν παραμένει στήν τοπική ἤ τήν ἐθνική οἰκονομία, ἀλλά διοχετεύεται στό ἐξωτερικό, τί ἀκριβῶς κερδίζει ἡ χώρα;

Ἄς εἴμαστε ξεκάθαροι: Τό ζήτημα δέν εἶναι οὔτε οἱ ξένοι τουρίστες οὔτε οἱ ἀλλοδαποί ἐπιχειρηματίες. Τό ζήτημα εἶναι τό οἰκονομικό μοντέλο πού ἐπελέξαμε. Ἀπεφασίσαμε νά «πωλοῦμε» τίς ὀμορφιές τοῦ τόπου μας, χωρίς νά νοιαζόμαστε ἄν οἱ ἴδιοι οἱ πολῖτες του μποροῦν νά τίς χαροῦν. Μιά χώρα ὅμως δέν εὐημερεῖ ἐπειδή εὐημεροῦν οἱ δεῖκτες της, ὅταν τήν ἰδία στιγμή ἡ ποιότης ζωῆς τῶν κατοίκων της διολισθαίνει σταθερῶς.

Ὅταν ἀφήνεις τά χρήματά σου σέ μιά ἐπιχείρηση ἑλληνικῶν συμφερόντων, αὐτά ἀνακυκλώνονται στήν τοπική κοινωνία. Ὁ ἰδιοκτήτης θά ψωνίσει ἀπό τό τοπικό κατάστημα, θά πληρώσει Ἕλληνες προμηθευτές καί θά ἐπενδύσει τά κέρδη του ἐκ νέου στόν τόπο του. Στήν περίπτωση τῶν ξένων ἰδιοκτητῶν, ἡ διαδρομή τοῦ χρήματος εἶναι τελείως διαφορετική. Τά καθαρά κέρδη ‒ὅσα μένουν, ἀφοῦ πληρωθοῦν φόροι καί ἔξοδα‒ φεύγουν κατ’ εὐθεῖαν γιά τίς χῶρες προελεύσεως τῶν ἰδιοκτητῶν. Παραλλήλως, πολλοί ἐξ αὐτῶν τῶν ἐπιχειρηματιῶν προσπερνοῦν ἐντελῶς τήν ἐγχώριο παραγωγή. Εἰσάγουν τά πάντα, ἀπό τρόφιμα καί ἀναψυκτικά μέχρι ἀναλώσιμα, ἀπ’ εὐθείας ἀπό τίς δικές τους ἀγορές, ἐπειδή τούς κοστίζουν φθηνότερα.

Ἡ πραγματική προστιθεμένη ἀξία εἶναι τό οὐσιαστικό ὄφελος πού ἀφήνει μιά δραστηριότης στόν τόπο. Ἄν ἕνας τουρίστας ἀφήσει 1.000 εὐρώ στήν Ἑλλάδα, τό ζητούμενο εἶναι νά παραμείνει στήν ἑλληνική οἰκονομία τό μεγαλύτερο μέρος αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ. Ὅταν ὅμως ἡ ἰδιοκτησία περνάει σέ ξένα χέρια, ἡ Ἑλλάς εἰσπράττει μόνον τά ψίχουλα: τούς τοπικούς φόρους (ΦΠΑ, φόρο εἰσοδήματος) καί τούς μισθούς τῶν ὑπαλλήλων ‒ ἄν καί πολύ συχνά μετακαλοῦνται ἐργαζόμενοι ἀπό τό ἐξωτερικό. Τό μεγάλο κομμάτι τῆς «πίττας», πού εἶναι τό καθαρό ἐπιχειρηματικό κέρδος καί ἡ τροφοδοσία τῆς ἐφοδιαστικῆς ἁλυσίδος, ἁπλῶς ἐξαφανίζεται ἀπό τήν χώρα.

Τό φαινόμενο τοῦ «κλειστοῦ κυκλώματος»

Σέ ἀρκετές περιοχές τοῦ Βορρᾶ ἔχει πλέον στηθεῖ ἕνα τουριστικό οἰκοσύστημα πού λειτουργεῖ ἐντελῶς ἀπομονωμένο ἀπό τήν τοπική κοινωνία. Ὁ ἐπισκέπτης κλείνει τίς διακοπές του μέσῳ πρακτορείου στήν χώρα του, ταξιδεύει ὁδικῶς μέ δικό του μέσο, μένει σέ ξενοδοχεῖο ὁμοεθνοῦς του καί τρώει σέ ἑστιατόριο πού ἀνήκει ἐπίσης σέ ὁμοεθνῆ του, τό ὁποῖο σερβίρει εἰσαγόμενα προϊόντα. Τό 80% τῶν χρημάτων πού ἐδαπάνησε ἐπιστρέφει ἀπ’ εὐθείας στήν χώρα του.

Αὐτό τό μοντέλο δέν συναντᾶται μόνο στόν Βορρᾶ. Στό κέντρο τῆς Ἀθήνας δυσκολεύεσαι πλέον νά ἀκούσεις ἑλληνικά, ἐνῷ οἱ τιμές στήν ἑστίαση εἶναι ἀπαγορευτικές γιά τόν μέσο μισθωτό. Ὅσο γιά τά δημοφιλῆ νησιά τῶν Κυκλάδων, ὅπου πληθώρα καταλυμάτων ἔχει ἤδη πωληθεῖ σέ ξένους, οἱ διακοπές τόν Αὔγουστο ἀποτελοῦν πλέον σενάριο ἐπιστημονικῆς φαντασίας γιά μιά οἰκογένεια μέ δύο παιδιά. Τό ἐλάχιστο κόστος γιά ἕξι ἡμέρες ἐγγίζει τά 2.300 εὐρώ, ἐνῷ στήν Σαντορίνη ἡ ταρίφα φθάνει εὐκόλως ἀπό 3.100 ἕως καί 6.000 εὐρώ. Ἀκόμη καί οἱ πιό «οἰκονομικές» λύσεις τῆς ἠπειρωτικῆς Ἑλλάδος ἀπαιτοῦν τοὐλάχιστον 1.500 εὐρώ.

Στήν πραγματικότητα, ὁλόκληρες περιοχές ἔχουν διαμορφώσει τό τουριστικό τους προϊόν ἔτσι ὥστε τό 85% μέ 90% τῶν ἐπισκεπτῶν τους τό καλοκαίρι νά εἶναι ξένοι. Τιμές, ὑπηρεσίες, νυκτερινή ζωή, ὅλα εἶναι κομμένα καί ραμμένα στά εἰσοδήματα τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τό συμπέρασμα εἶναι ἀμείλικτο: στά χαρτιά ὁ ἑλληνικός τουρισμός καταρρίπτει τό ἕνα ρεκόρ μετά τό ἄλλο. Στήν πράξη ὅμως τά κέρδη δέν φθάνουν ποτέ στήν τσέπη τοῦ Ἕλληνος πολίτου ἤ τῆς τοπικῆς μικρομεσαίας ἐπιχειρήσεως. Ἡ χώρα κινδυνεύει νά καταντήσει ἕνα ἁπλό «θεατρικό σκηνικό», ὅπου ἡ οἰκονομική ὑπεραξία παράγεται στήν δική μας γῆ, ἀλλά εἰσπράττεται ἀπό ἄλλους.

estianews.gr

Ὑπερπτήσεις πάνω ἀπό νησιά καί παραβιάσεις ἄρχισε ξανά ἡ Τουρκία

1

Μία ἡμέρα μετά τήν ἐπίσκεψη τοῦ Πρωθυπουργοῦ Κυριάκου Μητσοτάκη στό Ἀγαθονήσι, τουρκικό drone πέταξε πάνω ἀπό τό Φαρμακονήσι

Σταδιακή ἐπιστροφή στίς παραβιάσεις τοῦ ἑλληνικοῦ ἐναερίου χώρου καί στίς ἐμπλοκές μέ ἑλληνικά F-16 – Παρελθόν τά «ἤρεμα νερά», ἐπιζητοῦν τήν ἔνταση

Στίς 30 Iουλίου, τουρκικό μή ἐπανδρωμένο (drone) πέταξε πάνω ἀπό τό Φαρμακονήσι ἀφοῦ βεβαίως εἶχε παραβιάσει τόσο τό FIR Ἀθηνῶν ὅσο καί τόν ἐθνικό ἐναέριο χῶρο. Τό γεγονός δέν εἶναι τυχαῖο οὔτε μεμονωμένο. Ἐσημειώθη τήν ἑπομένη τῆς ἐπισκέψεως τοῦ Πρωθυπουργοῦ Κυριάκου Μητσοτάκη στό γειτονικό Ἀγαθονήσι. Ἦταν δηλαδή πολιτικό μήνυμα. Μήνυμα πού δείχνει πώς ἡ Τουρκία τοῦ Ἐρντογάν ἐπιζητεῖ τήν ἔνταση. Τά «ἤρεμα νερά» ὑπάρχουν μόνον στήν τεταραγμένη φαντασία ὁρισμένων.

Ἡ ὑπέρπτησις αὐτή ἐπιπροσθέτως ἦταν τό ἀποκορύφωμα σειρᾶς προκλήσεων πού ἐσημειώθησαν τούς τελευταίους τρεῖς μῆνες. Ἡ Τουρκία κατά τό διάστημα αὐτό κλιμακώνει τίς προκλήσεις της στό Αἰγαῖο. Τό γεγονός ὅτι οἱ πτήσεις μαχητικῶν ἀεροσκαφῶν τῆς γείτονος δέν εἶναι τόσο συχνές ὅσο κατά τό παρελθόν δέν σημαίνει ὅτι ἔχουν ξεπερασθεῖ οἱ ἐποχές τῆς συνεχοῦς ἀμφισβητήσεως τῆς κυριαρχίας καί τῶν κυριαρχικῶν δικαιωμάτων μας στόν ἀέρα. Μόνον ἡ μεθοδολογία ἔχει ἀλλάξει. Τώρα τό ἔργο τῆς ἀμφισβητήσεως καί τῆς παρενοχλήσεως τό κάνουν οἱ Τοῦρκοι διά τῶν drone. Εἶναι φθηνότερο καί ἀσφαλέστερο.

Παρά ταῦτα, τό τελευταῖο διάστημα παρατηρεῖται κλιμάκωσις τῆς ἀεροπορικῆς δραστηριότητος. Πέραν τῶν καθημερινῶν παραβάσεων καί παραβιάσεων ἀπό drones καί ἀεροπλάνα ναυτικῆς περιπολίας καί καταγραφῆς δεδομένων, εἴχαμε καί ἀλλεπάλληλες ἐξόδους μαχητικῶν. Φυσικά καί τά τουρκικά μαχητικά ἀναχαιτίσθηκαν. Ὅπως ἀναχαιτίζονται καί τά drones. Δηλαδή ἡ Ἀεροπορία μας δέν ἐφησυχάζει, παρ’ ὅτι ὁρισμένοι ἐπιμένουν νά ὁμιλοῦν γιά «ἤρεμα νερά» στό Αἰγαῖο ἀποφεύγοντας τεχνηέντως τίς ἀναφορές στίς καθημερινές ἀεροπορικές προκλήσεις.

Χθές, σχηματισμός δύο ὁπλισμένων F-16, πέντε drones καί ἕνα ἀεροπλάνο ἐπιτηρήσεως ATR-72 πραγματοποίησαν 10 παραβάσεις τοῦ FIR Ἀθηνῶν καί 17 παραβιάσεις τοῦ ἐθνικοῦ ἐναερίου χώρου. Κατά τήν ἀναχαίτισή τους ἀπό ἑλληνικά μαχητικά ἐσημειώθη καί ἐμπλοκή σέ ἑλιγμούς ἀερομαχίας. Τά γεγονότα μιλοῦν ἀπό μόνα τους.

Σταχυολογοῦμε τά σημαντικώτερα περιστατικά:

Στίς 30 Ἰουλίου, ὅπως προαναφέραμε, drone πραγματοποίησε ὑπέρπτηση στό Φαρμακονήσι. Τήν ἴδια ἡμέρα, ἄλλο drone καί ἀεροπλάνο ναυτικῆς περιπολίας τύπου CN-235 πραγματοποίησαν 8 παραβάσεις τοῦ FIR Ἀθηνῶν καί 8 παραβιάσεις τοῦ ἐθνικοῦ ἐναερίου χώρου.

Στίς 10 Ἰουλίου, ζεῦγος ὁπλισμένων μαχητικῶν F-16, δύο drones καί ἀεροπλάνο ἐπιτηρήσεως ATR-72 πραγματοποίησαν 7 παραβάσεις τοῦ FIR Ἀθηνῶν καί 13 παραβιάσεις τοῦ ἐθνικοῦ ἐναερίου χώρου. Κατά τήν ἀναχαίτισή τους ἀπό ἑλληνικά μαχητικά ἐσημειώθη καί ἐμπλοκή σέ ἑλιγμούς ἀερομαχίας.

Στίς 23 Ἰουλίου, ἄλλο ζεῦγος ὁπλισμένων μαχητικῶν F-16 καί ἐπίσης δύο drones καί ἀεροπλάνο ἐπιτηρήσεως ATR-72 πραγματοποίησαν 7 παραβάσεις τοῦ FIR Ἀθηνῶν καί 6 παραβιάσεις τοῦ ἐθνικοῦ ἐναερίου χώρου, ἐνῷ ἐσημειώθησαν καί δύο ἐμπλοκές.

Στίς 16 Ἰουνίου, δύο ζεύγη ὁπλισμένων μαχητικῶν F-16 καί ἕνα drone πραγματοποίησαν 4 παραβάσεις τοῦ FIR Ἀθηνῶν καί 6 παραβιάσεις τοῦ ἐθνικοῦ ἐναερίου χώρου.

Στίς 6 Ἰουνίου, δύο ζεύγη τεσσάρων μαχητικῶν F-16, ἀπό τά ὁποῖα τά δύο ἦσαν ὁπλισμένα, δύο drones, δύο ἀεροπλάνα ἐπιτηρήσεως ATR-72 καί ἑλικόπτερο πραγματοποίησαν 8 παραβάσεις τοῦ FIR Ἀθηνῶν καί 9 παραβιάσεις τοῦ ἐθνικοῦ ἐναερίου χώρου. Κατά τήν ἀναχαίτισή τους ἀπό ἑλληνικά μαχητικά ἐσημειώθη μία ἐμπλοκή.

Τήν 1η Ἰουνίου, ζεῦγος ὁπλισμένων μαχητικῶν F-16, drone καί ἀεροπλάνο ἐπιτηρήσεως ATR-72 πραγματοποίησαν 4 παραβάσεις τοῦ FIR Ἀθηνῶν.

Στίς 25 Μαΐου, ζεῦγος ὁπλισμένων μαχητικῶν F-16 καί δύο ἀεροπλάνα ἐπιτηρήσεως ATR-72 πραγματοποίησαν 4 παραβάσεις τοῦ FIR Ἀθηνῶν καί 10 παραβιάσεις τοῦ ἐθνικοῦ ἐναερίου χώρου, ἐνῷ ἐσημειώθη καί μία ἐμπλοκή.

Στίς 18 Μαΐου, σχηματισμός τριῶν F-16 μαζί μέ ἀεροπλάνο ἐναερίου ἀνεφοδιασμοῦ KC-135, καθώς καί δύο ἀεροπλάνα ἐπιτηρήσεως ATR-72 καί ἕνα ναυτικῆς περιπολίας CN-235) πέταξαν στό Νοτιοανατολικό Αἰγαῖο.

Στίς 13 Μαΐου, ζεῦγος ὁπλισμένων μαχητικῶν F-16 καί ἀεροπλάνο ἐπιτηρήσεως ATR-72 πραγματοποίησαν 5 παραβάσεις τοῦ FIR Ἀθηνῶν καί 2 παραβιάσεις τοῦ ἐθνικοῦ ἐναερίου χώρου.

Στίς 12 Μαΐου, τρία ζεύγη μαχητικῶν F-16, ἐκ τῶν ὁποίων τά δύο ὁπλισμένα, ἀεροπλάνο ἐπιτηρήσεως ATR-72 καί δύο drones πραγματοποίησαν 9 παραβάσεις τοῦ FIR Ἀθηνῶν.

Οἱ κινήσεις αὐτές δείχνουν ὅτι ἡ Τουρκία δημιουργεῖ τό ὑπόστρωμα γιά τριβές. Τοῦτο σημαίνει ὅτι οἱ κατευναστικές πολιτικές τῆς ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως δέν τυγχάνουν ἀνταποκρίσεως. Ἡ Τουρκία τά θέλει ὅλα δικά της καί ἡ ὑποχωρητικότης πού ἔχει ἐπιδειχθεῖ μέχρι στιγμῆς τῆς ἔχει ἀνοίξει τήν ὄρεξη. Ὁ Ἐρντογάν ζητοῦσε πρό ὀλίγων μηνῶν «νά τελειώσουμε τήν δουλειά»!

Καί ὅσο βλέπει νά μήν ἐπιτυγχάνει τούς στόχους του μέ τήν ταχύτητα πού θέλει ἤ μέ τήν ταχύτητα πού νόμιζε ὅτι θά ὑποχωροῦσε ἡ Ἑλλάς, ἀρχίζει νά κλιμακώνει τίς προκλήσεις. Στήν Ἀθήνα ὅμως, κάποιοι παραμένουν θιασῶτες τῶν «ἤρεμων νερῶν», πού στήν πραγματικότητα δέν ὑπάρχουν. Προβλέπονται μᾶλλον τεταραγμένα.

Καί στό ἑπόμενο διάστημα θά τεθοῦν σέ δοκιμασία ὅλες οἱ θεωρίες περί κατευνασμοῦ. Ἰδιαιτέρως ὅταν θά κινηθοῦν τά πράγματα γιά τήν πόντιση τοῦ καλωδίου πρός τήν Κύπρο. Ὅσο καί νά προσπαθήσουν νά τηρήσουν τά προσχήματα οἱ ἡμέτεροι «κατευναστικοί», ἡ Τουρκία μπορεῖ νά ὀξύνει τά πράγματα περαιτέρω. Καί πρέπει νά εἴμαστε ἕτοιμοι.

estianews.gr

Ἐρωτήματα συγκυριαρχίας γιά τό καλώδιο στό Αἰγαῖο

2

Θολές ἡ συμφωνία πού ὑπέγραψε ὁ Πρωθυπουργός μέ τήν γαλλική Μeridiam καί ἡ τριμερής ΑΔΜΗΕ – GSI – Nexans

Ποιός θά μισθώνει τά ἐρευνητικά καί ποιός θά μιλᾶ μέ τήν Τουρκία ἄν ἀπαιτεῖ ἄδειες, οἱ ἑταιρεῖες ἤ τό κράτος;

Τά πράγματα ὅσον ἀφορᾶ στήν ἠλεκτρική διασύνδεση τῆς Ἑλλάδος μέ τήν Κύπρο, τό ἔργο πού ὀνομάζεται GSI (Great Sea Interconnector), φαίνονται νά κινοῦνται, ἀλλά σοβαρά ἐρωτήματα ἐξακολουθοῦν νά πλανῶνται. Χθές στό Μέγαρο Μαξίμου ὑπεγράφη συμφωνία συμμετοχῆς γαλλικῆς ἑταιρείας ἐπενδύσεων στό ἔργο, ἀλλά δέν ἔχει διευκρινισθεῖ ἄν τοῦτο θά προχωρήσει βάσει τῆς ἑλληνικῆς ἀδειοδοτήσεως τῶν σχετικῶν ἐρευνῶν ἤ ἄν αὐτήν τήν φορά θά ζητηθεῖ ἄδεια καί ἀπό τήν Τουρκία, κάτι πού θά συνιστοῦσε ἄτυπη (ἀλλά ἰσχυρή) ἀναγνώριση τῶν διεκδικήσεών της στό Αἰγαῖο.

Ἐν ὀλίγοις ἡ συμφωνία εἶναι «θολή» καί μένουν ἀνοικτά ὅλα τά ἐρωτήματα ἀδειοδοτήσεων πού συνδέονται μέ τήν συνεκμετάλλευση καί τήν συγκυριαρχία πού ἐπιδιώκει ἡ Τουρκία. Μέ τό τριμερές σχῆμα πού διαμορφώνεται (ΑΔΜΗΕ – GSI – Nexans) δημιουργεῖται ἀκόμη τό ἐρώτημα ποιός θά μισθώνει τά ἐμπλεκόμενα σκάφη καί ποιός θά μιλᾶ μέ τήν Τουρκία ἄν ἐμπλακεῖ στίς ἀδειοδοτήσεις. Μήπως θά ἀφεθεῖ ἡ κοινοπραξία νά τό πράττει καί τό κράτος τεχνηέντως θά ἀποσυρθεῖ;

Ὑπενθυμίζεται ὅτι, κατά τήν προηγουμένη φάση, τό ἔργο εἶχε διακοπεῖ ὅταν ἡ Τουρκία ἀπέτρεψε, διά τῆς ἀποστολῆς πολεμικῶν πλοίων, τήν ἐκτέλεση ἐρευνῶν γιά τήν πόντιση τοῦ καλωδίου στήν περιοχή μεταξύ Κάσου καί Καρπάθου. Ἀκολούθως τό ἔργο «πάγωσε», μέ τόν Ἕλληνα ὑπουργό Ἐξωτερικῶν κ. Γιῶργο Γεραπετρίτη νά παραδέχεται ὅτι «ἀπό τή στιγμή πού πρόκειται νά ὑπάρξει ἔρευνα καί πόντιση σέ θαλάσσιες περιοχές οἱ ὁποῖες δέν ἔχουν ὁριοθετηθεῖ καί ὑπάρχουν διεκδικήσεις ἐκ μέρους καί τῆς Τουρκίας, εἶναι προφανές ὅτι αὐτό θά μποροῦσε νά δημιουργήσει τριβή».

Χθές πάντως στό Μέγαρο Μαξίμου ὑπεγράφη ἡ ἀνάληψις τοῦ ἔργου ἀπό τόν γαλλικό ἐπενδυτικό ὅμιλο Μeridiam, πού καθίσταται πλειοψηφικός μέτοχος στήν ἑταιρεία Great Sea Interconnector (GSI). Ἡ ὑπογραφή αὐτή ἔγινε σέ μιά στιγμή κατά τήν ὁποία καί ἡ Τουρκία κινεῖται ἐνεργειακῶς πρός τήν Κύπρο. Πρός τά Κατεχόμενα. Πρό ἑβδομάδος περίπου, ἡ Ἄγκυρα ἐκήρυξε NAVTEX καί ἔβγαλε τό «Ὀρούτς Ρεΐς» γιά ὑδρογραφικές ἔρευνες στό πλαίσιο τοῦ σχεδίου νά κατασκευάσει ὑποθαλάσσιο ἀγωγό γιά τήν μεταφορά φυσικοῦ ἀερίου στήν Βόρειο Κύπρο. Τοῦτο ἐντάσσεται στόν εὐρύτερο σχεδιασμό της γιά ἐπιβολή τῆς βουλήσεώς της στήν Ἀνατολική Μεσόγειο καί ἐνδέχεται νά περιπλέξει πολύ τά πράγματα.

Διά τῆς χθεσινῆς ὑπογραφῆς σημειοδοτεῖται, συμφώνως πρός τήν ἑλληνική Κυβέρνηση, ἡ ἐκκίνησις τοῦ ἔργου. Ὅμως δέν ἔχουν ἀπαντηθεῖ βασικά ἐρωτήματα πού ἀφοροῦν στήν πρόθεση τῆς Ἑλλάδος νά ἀντιμετωπίσει τίς τουρκικές ἀπαιτήσεις γιά συγκυριαρχία στό Αἰγαῖο. Πράγματι, διά τῆς ὑπογραφείσης συμφωνίας ρυθμίζονται οἰκονομικά καί ἐπιχειρηματικά ζητήματα συνδεόμενα μέ τό ἔργο.

Οἱ γεωπολιτικές περιπλοκές, οἱ «τριβές» στίς ὁποῖες ἔχει ἀναφερθεῖ ὁ κ. Γεραπετρίτης, ἐξακολουθοῦν νά ὑφίστανται.

Τό βασικό ἐρώτημα εἶναι ἄν ἡ Κυβέρνησις ἔχει λάβει τήν ἀπόφαση νά ὑπερασπισθεῖ τά κυριαρχικά δικαιώματα τῆς Ἑλλάδος, τά ὁποῖα ἐκτείνονται πέρα ἀπό τά ἕξι μίλια τῶν χωρικῶν μας ὑδάτων, ἐπί τῶν ὁποίων ἀσκεῖται κυριαρχία. Ὡς γνωστόν, αὐτά τά κυριαρχικά δικαιώματα τά ἀρνεῖται ἡ Τουρκία, ἡ ὁποία ὑποστηρίζει ὅτι τά νησιά δέν ἔχουν ὑφαλοκρηπῖδα καί κατ’ ἐπέκτασιν οὔτε ΑΟΖ καί ζητεῖ (μεταξύ πολλῶν ἀκόμη ἀπαιτήσεων) τόν θαλάσσιο ἔλεγχο ἀκόμη καί μεταξύ τῶν ἑλληνικῶν νησιῶν. Τί θά πράξει ἡ Ἑλλάς στήν περίπτωση κατά τήν ὁποία θά ἔλθει ἡ Τουρκία νά παρεμποδίσει καί πάλι τήν πόντιση τοῦ καλωδίου; Θά ἀπαντήσει δυναμικά;

Θά ὑποχωρήσει, ὅπως ἔπραξε κατά τό παρελθόν; Θά ἐπιλέξει ἐναλλακτικές διαδρομές ἐπιμηκύνοντας τό καλώδιο ὥστε νά περάσει ἀπό σημεῖα πού δέν προκαλοῦν «τριβές» μέ τήν Τουρκία; Ἤ μήπως ἐκ τῶν προτέρων θά ζητηθεῖ ἡ ἄδεια τῆς Τουρκίας; Κάτι πού θά σημάνει ὑποχώρηση ἀπό τίς πάγιες θέσεις τῆς Ἑλλάδος στά ζητήματα τῆς θαλασσίας δικαιοδοσίας. Αὐτά ὅλα θά διαφανοῦν μόνον ὅταν οἱ ἐργασίες ἀρχίσουν καί εἰλικρινῶς εὐχόμεθα ἡ Κυβέρνησις νά σταθεῖ στό ὕψος τῶν περιστάσεων καί νά ὑπερασπισθεῖ τά δίκαια τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλά ἐνῷ ἡ συμμετοχή τοῦ ὁμίλου Μeridiam συνιστᾶ κίνηση πού δείχνει ἐμπιστοσύνη πρός τήν Ἑλλάδα, τήν ἴδια στιγμή ἡ ἑτέρα γαλλική ἑταιρεία πού ἐμπλέκεται, ἡ κατασκευάστρια τοῦ καλωδίου Nexans, ἔχει ἐκφράσει τίς ἐπιφυλάξεις της.

Ἐμμέσως, ἀλλά μέ πολύ μεγάλη σαφήνεια, ἡ ἑταιρεία ἔχει στείλει πρός τήν Ἀθήνα τό μήνυμα ὅτι ὁ χρόνος λειτουργεῖ εἰς βάρος τοῦ ἔργου. Ναί μέν τό ἀναφέρει ὡς ἔργο ὑψηλῆς προτεραιότητος, ἀλλά κατά τήν παρουσίαση τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ πρώτου ἑξαμήνου τοῦ 2026 δέν τό περιέλαβε στίς οἰκονομικές προβλέψεις τοῦ ἔργου. Ταυτοχρόνως ἄφησε ἀβεβαιότητα νά πλανᾶται. Στήν σχετική ἐνημέρωση πρός τούς μετόχους μεταξύ ἄλλων ἀνεφέρετο: «Ὅταν ἀνεβλήθη ὁ GSI, ἡ ὁμάδα μας ἐκινήθη εὐέλικτα προσεγγίζοντας πελάτες γιά νά ἀξιοποιήσει τήν διαθέσιμη δυναμικότητα. Ἄν ὁ GSI δέν προχωρήσει ἀρκετά γρήγορα καί βροῦμε ἄλλη συμφωνία, τότε θά τήν προχωρήσουμε πρώτη».

Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τό ἔργο τῆς ἠλεκτρικῆς διασύνδεσεως Ἑλλάδος – Κύπρου ἀποτελεῖ ἕνα ἀπό τά μεγαλύτερα ἔργα ἠλεκτρικῶν διασυνδέσεων παγκοσμίως, πρωτοπορῶντας στήν πόντιση καλωδίων σέ βάθος ἕως 3.000 μ. καί χρησιμοποιῶντας καινοτόμο τεχνολογία σταθμῶν μετατροπῆς (High Voltage Direct Current). Ὁ προϋπολογισμός του ἀνέρχεται σέ 1,9 δισ. εὐρώ. Ἡ ἀρχική μεταφορική του ἱκανότης θά εἶναι 1.000 MW, μέ δυνατότητα ἀναβαθμίσεως στά 2.000 MW. Θά διασυνδέει τήν Κρήτη μέ τήν Κύπρο, μέσῳ ὑποβρυχίου καλωδίου 900 χιλιομέτρων. Πρόκειται γιά πρόγραμμα πού βρίσκεται πολύ ψηλά στήν ἐνεργειακή ἀτζέντα τῆς ΕΕ, καθώς ἔχει συμπεριληφθεῖ στίς ὀκτώ «Ἐνεργειακές Λεωφόρους» ὑψηλῆς προτεραιότητος γιά τήν Κομμισσιόν, ἐνῷ χρηματοδοτεῖται μέ 657 ἑκατ. εὐρώ ἀπό κοινοτικούς πόρους, μέσῳ τοῦ Connecting Europe Facility (CEF).

estianews.gr