Τα εκρηκτικά drones έχουν γίνει ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος του IDF στον νότιο Λίβανο. Όμως εδώ και πολλούς μήνες χρησιμοποιείται στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας μια τεχνολογία που μπορεί ανά πάσα στιγμή να μετατραπεί σε απειλή — και για την οποία επίσης δεν υπάρχει γνωστή λύση: η πλοήγηση UAV ή drones μέσω σύνδεσής τους σε τοπικό δίκτυο κινητής τηλεφωνίας. Πρώην ανώτατος αξιωματούχος ασφαλείας λέει ότι το μόνο που χρειάζεται είναι να τοποθετηθεί μια τοπική κάρτα SIM στο αεροσκάφος, και ένας χειριστής που κάθεται στην Τεχεράνη μπορεί να πλήξει το παράθυρο ενός διαμερίσματος.
Του David Baron
Δημοσιεύθηκε: 03/05/2026, 13:49
Τελευταία τροποποίηση: 03/05/2026, 13:49
Drones με οπτικές ίνες; Υπάρχει μεγαλύτερη απειλή — και μπορεί να χτυπήσει οπουδήποτε
Ένα αγωνιστικό drone, FPV, με φόντο τον αυτοκινητόδρομο Ayalon.
Φωτογραφία: Reuters, AFP
Την περασμένη εβδομάδα, φαινόταν σαν να μην υπήρχε σχεδόν κανείς στο Ισραήλ που να μη μιλούσε για τα drones της Χεζμπολάχ με οπτικές ίνες, τα οποία έχουν μετατραπεί σε απτή, άμεση και, δυστυχώς, θανατηφόρα απειλή στον νότιο Λίβανο. Δύο στρατιώτες και ένας πολίτης σκοτώθηκαν από τέτοια drones, τουλάχιστον 15 άνθρωποι τραυματίστηκαν, ενώ και ο IDF έχει αναγνωρίσει ότι, προς το παρόν, δεν υπάρχουν αποτελεσματικές λύσεις στο πρόβλημα.
Και τώρα τα άσχημα νέα: υπάρχει ήδη μια ακόμη μεγαλύτερη απειλή. Είναι πολύ πιο δύσκολο —αν όχι αδύνατο— να αποτραπεί στο στάδιο της εκτόξευσης και θέτει σε κίνδυνο κάθε έναν από εμάς και κάθε εγκατάσταση μέσα στη χώρα. Η απειλή αυτή ονομάζεται πλοήγηση μέσω χρήσης του δικτύου κινητής τηλεφωνίας. Με τεχνολογία που υπάρχει ήδη σήμερα, επιτρέπει τη λειτουργία UAV και drones διαφόρων μεγεθών από απεριόριστες αποστάσεις, με υψηλή αξιοπιστία και σχετική ευκολία.
Πρόκειται για ένα άλμα προς τα εμπρός — ίσως και για πολλά άλματα μαζί. Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της αλλαγής: πριν από δύο ή τρία χρόνια, όσοι εκτόξευαν UAV είχαν δύο επιλογές. Μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν ραδιοσυχνότητες για να κατευθύνουν το αεροσκάφος σε εμβέλεια λίγων χιλιομέτρων ή να το εκτοξεύσουν με τρόπο παρόμοιο με έναν πύραυλο: «Εισάγεις συντεταγμένες και περιμένεις τις ειδήσεις για να ακούσεις αν πέτυχε», όπως το περιγράφει ένας πρώην ανώτατος αξιωματούχος ασφαλείας. Με την ανάπτυξη της δυνατότητας χρήσης του δικτύου κινητής τηλεφωνίας, μπήκαμε σε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο.
«Ας πάρουμε ένα UAV όπως το Shahed-136», είπε στην Israel Hayom ένας πρώην ανώτατος αξιωματούχος ασφαλείας που ειδικεύεται στα UAV. «Τοποθετείς πάνω του ένα modem με τοπική κάρτα SIM, ακριβώς όπως αυτή που υπάρχει σε ένα τηλέφωνο, και στη συνέχεια χρησιμοποιείς το δίκτυο κινητής τηλεφωνίας της χώρας στην οποία βρίσκεσαι — ή μετακινείσαι μεταξύ χωρών και ενεργοποιείται η περιαγωγή. Λαμβάνεις υπηρεσία από δίκτυο κινητής τηλεφωνίας τέταρτης ή πέμπτης γενιάς, το οποίο μπορεί να παρέχει πολύ υψηλό εύρος ζώνης σε πραγματικό χρόνο.
Έτσι, όπως μπορείς να πραγματοποιήσεις μια διεθνή βιντεοκλήση στο WhatsApp, για παράδειγμα, ο χειριστής του UAV μπορεί να λαμβάνει εικόνα πολύ υψηλής ποιότητας, σε πραγματικό χρόνο, από την κάμερα που είναι εγκατεστημένη στο drone ή στο UAV. Δεν υπάρχουν πλέον καθυστερήσεις όπως εκείνες που προκαλούνται από τη χρήση δορυφόρου».
Αλλά η καθοδήγηση ενός τέτοιου αεροσκάφους από το εξωτερικό προς το εσωτερικό της χώρας είναι μόνο ένα σενάριο της απειλής. Ένας άλλος κίνδυνος, ίσως ακόμη μεγαλύτερος λόγω της δυσκολίας εντοπισμού του, είναι ότι η πλοήγηση μέσω διαδικτύου αφορά και αγωνιστικά drones που θα βρίσκονται ήδη μέσα στη χώρα-στόχο όταν ο χειριστής συνδεθεί σε αυτά.
«Αυτή η τεχνική μπορεί να χρησιμοποιηθεί από οπουδήποτε, σε οποιοδήποτε μέρος», είπε ο ανώτερος αξιωματούχος. «Ο χειριστής μπορεί να κάθεται στην Τεχεράνη, και το μόνο που χρειάζεται είναι ένας συνεργός στην Μπερσέβα, στο Τελ Αβίβ ή οπουδήποτε αλλού να εκτυπώσει με 3D εκτυπωτή ή να αγοράσει online ένα drone και να εγκαταστήσει πάνω του modem και κάρτα SIM. Αυτό είναι όλο. Ο χειριστής στην Τεχεράνη μπορεί ήδη να το καθοδηγήσει σε αποστολές αναγνώρισης.
»Φανταστείτε τι θα συμβεί αν οι Ιρανοί αιωρούνται για μισή ώρα πάνω από την Κίρια και καταγράφουν κάθε άνθρωπο μέσα στο συγκρότημα», είπε, αναφερόμενος στο αρχηγείο του IDF στο Τελ Αβίβ. «Το μόνο που χρειάζεται είναι ένας 3D εκτυπωτής και ένα modem κινητής τηλεφωνίας. Και αν ο συνεργός προσαρτήσει εκρηκτικό μηχανισμό, δεν χρειάζεται καν να είναι μεγάλος, επειδή η ακρίβεια θα κάνει τη δουλειά όταν ο χειριστής στην Τεχεράνη καθοδηγεί το drone με την απαιτούμενη ακρίβεια ώστε να πλήξει ένα συγκεκριμένο παράθυρο σπιτιού ή το άνοιγμα ενός άρματος μάχης».
«Χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά»
Αν αυτό ακούγεται φανταστικό, δεν είναι έτσι για όποιον παρακολουθεί τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας.
Ας επιστρέψουμε στις αρχές Ιουνίου του περασμένου έτους, στην Επιχείρηση Spiderweb, την οποία πραγματοποίησε η Ουκρανία βαθιά μέσα στο ρωσικό έδαφος. Τέσσερις βάσεις της ρωσικής Πολεμικής Αεροπορίας, στις οποίες σταθμεύουν στρατηγικά και μεγάλης εμβέλειας βομβαρδιστικά, δέχθηκαν ταυτόχρονη επίθεση, σε αποστάσεις περίπου 700, 900, 2.000 και 4.700 χιλιομέτρων από τα σύνορα της Ουκρανίας. Ήταν το αποκορύφωμα μιας επιχείρησης που το Κίεβο είχε σχεδιάσει και εκτελέσει επί 18 μήνες. Κατά τη διάρκειά της, δεκάδες αγωνιστικά drones μεταφέρθηκαν πρώτα λαθραία στη Ρωσία, ενώ σε δεύτερο στάδιο ακολούθησαν κατασκευές τύπου κοντέινερ με αφαιρούμενες οροφές, κάτω από τις οποίες ήταν κρυμμένα τα drones.
Οδηγοί φορτηγών, που είχαν προσληφθεί για να μεταφέρουν τα κοντέινερ, οδήγησαν τις κατασκευές σε σημεία που βρίσκονταν σε μικρή απόσταση πτήσης από ρωσικές αεροπορικές βάσεις. Την προκαθορισμένη ώρα, οι οροφές των κοντέινερ άνοιξαν και 117 drones απογειώθηκαν προς τους στόχους τους, καθοδηγούμενα από χειριστές που εκείνη τη στιγμή βρίσκονταν εκατοντάδες ή και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τα σημεία των επιθέσεων.
Το αποτέλεσμα: σύμφωνα με την πιο συντηρητική εκτίμηση, καταστράφηκαν 10 ή 11 στρατηγικά βομβαρδιστικά. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι υποστήριξε ότι καταστράφηκε το 34% των ρωσικών βομβαρδιστικών που μπορούν να φέρουν πυραύλους. Η ζημιά εκτιμήθηκε σε τουλάχιστον 2 δισεκατομμύρια δολάρια, αλλά ήταν πολύ μεγαλύτερη από οικονομική. Ξαφνικά, έγινε σαφές ότι το ατελείωτο στρατηγικό βάθος της Ρωσίας, που κάποτε αποτελούσε την ασφάλειά της, δεν είχε πλέον νόημα απέναντι στη νέα τεχνολογία.
«Δεδομένης της δυνατότητας σύνδεσης με τον χειριστή μέσω του δικτύου κινητής τηλεφωνίας, ένα drone που αποτελεί τακτικό εργαλείο μετατρέπεται σε στρατηγική απειλή», είπε ο ανώτερος αξιωματούχος ασφαλείας. «Στην πράξη, αυτή η τεχνολογία συνιστά αλλαγή παραδείγματος. Άλλωστε, για να δημιουργηθεί απειλή μέσα στο Ισραήλ, δεν χρειάζεται να πετάξει η απειλή από το εξωτερικό και να διασχίσει τα σύνορα, στα οποία είναι στραμμένα όλα τα αμυντικά συστήματα και πέρα από αυτά. Εδώ, η πιθανή απειλή μπορεί να βρίσκεται ήδη μέσα στη χώρα. Το μόνο που χρειάζεται είναι να συνδεθεί κάποιος με το drone, και δεν είναι καν δυνατόν να εντοπιστεί ποιος το χειρίστηκε εξ αποστάσεως. Είναι απλώς ακόμη μία σύνδεση στο δίκτυο κινητής τηλεφωνίας — και στο Ισραήλ υπάρχουν περίπου 15 εκατομμύρια τέτοιες. Και τι μπορεί να πει κανείς για μια χώρα όπως οι ΗΠΑ, που έχει εκατοντάδες εκατομμύρια;»
Στην πραγματικότητα, οι Αμερικανοί είχαν ήδη τεθεί σε συναγερμό κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Epic Fury, ακριβώς λόγω μιας τέτοιας ανησυχίας. Στις αρχές Μαρτίου, το FBI προειδοποίησε την αστυνομία στην Καλιφόρνια για τον κίνδυνο εκτόξευσης εκρηκτικών drones από εμπορικό πλοίο που έπλεε ανοικτά της ανατολικής ακτής των ΗΠΑ. «Λάβαμε μη επιβεβαιωμένες πληροφορίες ότι ήδη από τον Φεβρουάριο, το Ιράν επιδίωκε να πραγματοποιήσει αιφνιδιαστική επίθεση κατά των ΗΠΑ από άγνωστο σκάφος», ανέφερε η προειδοποίηση, την οποία αποκάλυψε το ABC. «Δεν έχουμε πρόσθετες πληροφορίες για τον χρόνο, τη μέθοδο, τον στόχο ή τους υπευθύνους της επίθεσης».
Ωστόσο, το γεγονός ότι οι ΗΠΑ τελικά δεν δέχθηκαν επίθεση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο άξονας Ρωσίας–Ιράν δεν διαθέτει τη σχετική ικανότητα. Οι ύποπτες εμφανίσεις UAV σε περίπου 60 περιστατικά σε όλη την Ευρώπη το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του περασμένου έτους το καταδεικνύουν. Οι αρχές στη Δανία, τη Γερμανία και το Βέλγιο έδειξαν με το δάχτυλο τη Ρωσία, αν και σύμφωνα με τον ιστότοπο dronewatch.eu, σύνδεση με τη Ρωσία αποδείχθηκε στην πραγματικότητα μόνο σε μειοψηφία των περιπτώσεων.
Όμως η δυνατότητα χρήσης δικτύων κινητής τηλεφωνίας για σκοπούς επίθεσης ασφαλώς υπάρχει και χρησιμοποιείται από τον Νοέμβριο του 2023, όταν κάρτες SIM ουκρανικών παρόχων κινητής τηλεφωνίας εντοπίστηκαν σε ρωσικά UAV. Επιπλέον, τον Ιούλιο του περασμένου έτους, κάρτες SIM από λιθουανικούς και πολωνικούς παρόχους βρέθηκαν σε UAV Geran-2, τη ρωσική εκδοχή του Shahed-136. Δύο μήνες αργότερα, αυτό προκάλεσε ερωτήματα για το αν η εισβολή ρωσικών UAV στον πολωνικό εναέριο χώρο είχε σχεδιαστεί προσεκτικά.
«Το Ιράν έχει ήδη χρησιμοποιήσει αυτή την τεχνολογία»
Σε κάθε περίπτωση, οι Ρώσοι κάνουν εκτεταμένη χρήση της πλοήγησης μέσω διαδικτύου στις επιθέσεις τους κατά ουκρανικών πόλεων. Αντιστρόφως, και από την πλευρά των Ουκρανών, σημαντικό μέρος της επιτυχίας τους σε επιθέσεις κατά των Ρώσων —είτε στο πεδίο της μάχης, είτε στα επιχειρησιακά μετόπισθεν του στρατού, είτε σε πλήγματα κατά πετρελαϊκών υποδομών εκατοντάδες και μερικές φορές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά— δεν θα ήταν δυνατό χωρίς καθοδήγηση μέσω του δικτύου κινητής τηλεφωνίας.
Διαθέτει το Ιράν αυτή την ικανότητα; Ο αντισυνταγματάρχης ε.α. Ορ Χόροβιτς, σήμερα ερευνητής στο Jewish People Policy Institute και πρώην επικεφαλής του κλάδου Χεζμπολάχ στη Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών, είναι πεπεισμένος ότι τη διαθέτει.
«Γνωρίζουμε ότι η Τεχεράνη έχει αυτή την τεχνολογία επειδή υπάρχουν αναβαθμισμένα Shahed», είπε στην Israel Hayom. «Επιπλέον, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι το Ιράν έχει ήδη χρησιμοποιήσει αυτή την τεχνολογία εναντίον του αμερικανικού αναγνωριστικού αεροσκάφους στη Σαουδική Αραβία. Η φύση του πλήγματος, με τη μεγάλη ακρίβεια και την περιορισμένη έκταση καταστροφής, δείχνει κάτι τέτοιο. Διότι ακόμη και ένα εκρηκτικό φορτίο στο μέγεθος χειροβομβίδας, αν πλήξει δεξαμενή καυσίμων, θα προκαλέσει αρκετή ζημιά. Αυτό είναι δυνατό με ακριβή πλοήγηση. Τώρα υπάρχει επίσης υποψία ότι η τεχνολογία βρίσκεται και στα χέρια της Χεζμπολάχ. Είναι μόνο ζήτημα χρόνου μέχρι το επόμενο περιστατικό».
«Αν οι Ρώσοι έχουν αυτή την ικανότητα, τότε σίγουρα την έχουν και οι Ιρανοί», συμφώνησε ο πρώην ανώτατος αξιωματούχος ασφαλείας, «και τότε η διαρροή της στη Χεζμπολάχ δεν είναι καθόλου περίπλοκη. Όπως αιφνιδιαστήκαμε την περασμένη εβδομάδα από τις οπτικές ίνες, ελπίζω ότι σε άλλη μία εβδομάδα οι άνθρωποι δεν θα μιλούν για drones που καθοδηγούνται μέσω δικτύων κινητής τηλεφωνίας».
Όπως μπορεί ήδη να γίνει κατανοητό, το καλώδιο οπτικών ινών —για το οποίο ο IDF δεν διαθέτει σήμερα συστημικές λύσεις— ακούγεται σχετικά μικρό ζήτημα σε σύγκριση με όσα θα μπορούσαν να κάνουν drones που επικοινωνούν μέσω του δικτύου κινητής τηλεφωνίας.
«Η οπτική ίνα μπορεί να εκτείνεται για αρκετά χιλιόμετρα, αν και στην Ουκρανία έχουμε δει και ίνες μήκους δεκάδων χιλιομέτρων», είπε ο Χόροβιτς. «Από τον νότιο Λίβανο, ένα drone με οπτικές ίνες δεν μπορεί να φτάσει στην Κίρια, τόσο λόγω του ανάγλυφου του εδάφους, όπου η ίνα μπορεί να μπλεχτεί, όσο και επειδή το βάρος του καρουλιού επηρεάζει την επιχειρησιακή εμβέλεια. Τίποτε από αυτά δεν ισχύει για ένα drone που λειτουργεί μέσω διαδικτύου, και αυτό αποτελεί ήδη στρατηγικό κίνδυνο που δεν εμφανίζεται στα σύνορα, αλλά στοχεύει στο μαλακό υπογάστριο του Ισραήλ».
«Οπουδήποτε, σε οποιοδήποτε μέρος»
Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί αυτή η απειλή; Προς το παρόν, υπάρχουν ακόμη λιγότερες λύσεις από όσες υπάρχουν για την απειλή των drones που συνδέονται με οπτικές ίνες. Στην Ουκρανία, η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας προσπαθεί να εντοπίζει Ρώσους πράκτορες ή συνεργούς που επιχειρούν να μεταφέρουν κάρτες SIM, πράγμα που σημαίνει ότι η αναχαίτιση γίνεται πολύ πριν το drone απογειωθεί.
Στη Ρωσία, από το περασμένο καλοκαίρι, οι αρχές έχουν αρχίσει να διακόπτουν το κινητό διαδίκτυο σε πολλές πόλεις, και ακόμη κι έτσι με περιορισμένη μόνο επιτυχία. Όμως ακόμη και αυτή η μερική λύση βλάπτει τους ίδιους τους Ρώσους. Χωρίς διαδίκτυο, διαταράσσεται η επικοινωνία με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, ενώ και ο στρατός διαμαρτύρεται επανειλημμένα για τους αποκλεισμούς.
«Γενικά, δεν μπορείς να κατεβάσεις το δίκτυο κινητής τηλεφωνίας. Σκεφτείτε όλες τις συνέπειες μιας τέτοιας κίνησης», είπε ο Χόροβιτς. «Στις ελεύθερες δημοκρατίες, δεν μπορείς να κλείσεις το διαδίκτυο».
Τα UAV που καθοδηγούνται μέσω σύνδεσης με δίκτυα κινητής τηλεφωνίας μπορούν να εντοπιστούν εκτός συνόρων και να αναχαιτιστούν. Ένα drone, ακόμη και αν πετά σε χαμηλό ύψος, μπορεί επίσης να αναχαιτιστεί αν εντοπιστεί εγκαίρως όταν έρχεται από το εξωτερικό.
«Αλλά τι κάνεις με ένα drone που απογειώνεται, ας πούμε, στην καρδιά του Τελ Αβίβ;» είπε ο ανώτερος αξιωματούχος, οξύνοντας το πρόβλημα. «Δεν υπάρχει ραντάρ που να επιτηρεί τον εναέριο χώρο κοντά στο έδαφος, και ακόμη κι αν υπήρχε, θα ήταν αδύνατο λόγω όλων των κτιρίων. Δεν υπάρχουν ραντάρ μέσα στη χώρα, οπότε αυτή τη στιγμή δεν γνωρίζουμε λύσεις».
Δεν μπορεί να ειπωθεί ότι αυτός ο κίνδυνος είναι άγνωστος διεθνώς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση συζητά την αναζήτηση λύσεων για το ζήτημα, ενώ στις ΗΠΑ υπάρχει ειδική ομάδα, η GIATF-401, που ασχολείται με την αντιμετώπιση αυτής της απειλής. Ο τεχνολογικός τομέας της διεύθυνσης ερευνών της Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών υποτίθεται ότι γνωρίζει την απειλή και θα έπρεπε να την αντιμετωπίζει. Ωστόσο, τόσο ο Χόροβιτς όσο και ο ανώτερος αξιωματούχος που συμφώνησε να μιλήσει ανώνυμα στην Israel Hayom πιστεύουν ότι δεν υπάρχει επαρκής επίγνωση της κλίμακας της απειλής.
«Ο στρατός οργανώνεται πολύ αργά», σημείωσε ο Χόροβιτς. «Είδαμε τον αιφνιδιασμό από τους αντιαρματικούς πυραύλους με εμβέλεια 8 χιλιομέτρων. Γνωρίζαμε για τις επιθετικές σήραγγες και έπειτα, στην Επιχείρηση Protective Edge, ανακαλύψαμε τους περιορισμούς. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αιφνιδιαστήκαμε από την έκταση του “μετρό” στη Γάζα, παρότι δεν υπήρχε λόγος να αιφνιδιαστούμε. Αλλά πρόκειται για ένα πολύ ανθρώπινο και πολύ στρατιωτικό σύμπτωμα.
»Εδώ μιλάμε για μια δραματική εξέλιξη που μπορεί να συγκριθεί με την αρχή της εποχής των ρουκετών, πριν από περίπου 20 χρόνια. Αυτή τη φορά όμως δεν πρόκειται για ρουκέτες. Πρόκειται για μέσα που μπορούν να πλήξουν με ακρίβεια 12 ψηφίων. Είναι μια ικανότητα μεγάλης δύναμης που αποκτάται από δρώντες οι οποίοι δεν είναι μεγάλες δυνάμεις. Αν το Ισραήλ υπερηφανευόταν ότι μπορεί να περάσει έναν πύραυλο μέσα από το παράθυρο ενός συγκεκριμένου διαμερίσματος, τότε η νέα τεχνολογία εξισώνει τις δυνατότητες. Πρόκειται για διάδοση της ακρίβειας σε υπερθετικό βαθμό.
»Ξεκινά από τη Ρωσία, μετά περνά στο Ιράν και από εκεί στους Χούθι και στη Χεζμπολάχ. Είναι ένα επίπεδο ακρίβειας που υπερβαίνει κατά πολύ μια κόκκινη γραμμή, επίσης λόγω του ασύγκριτα χαμηλού εμποδίου απόκτησης και της μεγάλης δυσκολίας εντοπισμού. Είναι επίσης ιδανικό εργαλείο για έναν σκιώδη πόλεμο εναντίον μας, επειδή δεν μπορείς να γνωρίζεις ποιος χειρίζεται εξ αποστάσεως το αεροσκάφος.
»Μπορεί κανείς να παρηγορηθεί από το γεγονός ότι δεν έχει βρεθεί τρόπος να τοποθετηθεί ένας τόνος εκρηκτικών σε UAV. Όμως η δυνατότητα τοποθέτησης ενός εκρηκτικού φορτίου περνά σε κάθε έναν από τους δρώντες, συμπεριλαμβανομένων ημι-κρατικών οργανώσεων όπως η Χαμάς ή η Χεζμπολάχ, ακόμη και “κλασικών” τρομοκρατών. Δεν υπάρχει τίποτα που να το περιορίζει. Το μόνο που χρειάζεται είναι επιθυμία, κίνητρο και η κατανόηση ότι είναι δυνατό».
«Αποτυχία φαντασίας»
«Είδαμε την επιχείρηση Spiderweb. Εντυπωσιαστήκαμε. Το δικό μας σύστημα αναρωτιέται γιατί κάτι τέτοιο να μη γίνει και σε εμάς; Δεν θέλω να δίνω ιδέες στον εχθρό, αλλά η τεχνολογία υπάρχει ήδη εκεί έξω, και θέλω, ως πολίτης, να είμαι βέβαιος ότι το σύστημα αντιλαμβάνεται την κλίμακα της στρατηγικής απειλής. Δεν πρόκειται για κάτι που αναδύεται τώρα. Συμβαίνει ήδη. Το σύστημα πρέπει να εργάζεται για την απάντηση τώρα, όχι σε έναν ή δύο χρόνους, αφού συμβούν περιστατικά, ο μη γένοιτο. Αντιμετωπίζουμε αυτή την απειλή σε μια περίοδο κατά την οποία υπάρχει κρίση στις σχέσεις με την Ουκρανία. Νομίζω ότι μέρος της στρατηγικής ανοησίας είναι το γεγονός ότι δεν αγκαλιάσαμε στενά την Ουκρανία, καθώς αυτή ουσιαστικά εξελίσσεται στη σημαντικότερη δύναμη drones στον κόσμο.
»Σε κάθε περίπτωση, το χειρότερο απ’ όλα είναι η αποτυχία φαντασίας. Δεν πρέπει να πέσουμε στη λογική ότι, επειδή δεν φανταστήκαμε την απειλή, δεν θα την αντιμετωπίσουμε. Δεν πρέπει να ξαναπέσουμε σε αυτό στο οποίο πέσαμε στις 7 Οκτωβρίου. Τα συστήματα τείνουν να χάνουν από το οπτικό τους πεδίο το πώς θα μοιάζει η επόμενη έκπληξη. Τώρα βρίσκεται ακριβώς μπροστά στα μάτια μας, και ελπίζω να μην τα κλείσουμε».
Ο ανώτερος αξιωματούχος ασφαλείας υπενθύμισε ότι το Ισραήλ γνωρίζει εδώ και δύο χρόνια την απειλή των drones με οπτικές ίνες, «και δυστυχώς, παρ’ όλα αυτά αιφνιδιαστήκαμε», είπε. «Αυτό που συμβαίνει με τις δυνατότητες που ενυπάρχουν στην πλοήγηση μέσω του δικτύου κινητής τηλεφωνίας αποτελεί αλλαγή παραδείγματος, και εμείς εξακολουθούμε να σκεφτόμαστε με όρους συνόρων και μιας απειλής που μπορεί να έρθει μόνο απ’ έξω. Αν το Ιράν ή η Χεζμπολάχ καταφέρουν να μας φέρουν σε κατάσταση όπου θα αναγκαστούμε να κατεβάσουμε το κινητό διαδίκτυο, αυτό και μόνο θα τους επιτρέψει να καταγράψουν μια νίκη».
