Rachael Larimore / 25 Απριλίου 2026
Γεια σας και καλό Σάββατο. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Τρίτη ότι θα παρατείνει την κατάπαυση του πυρός με το Ιράν, λίγες ώρες αφότου το ταξίδι του αντιπροέδρου Τζ. Ντ. Βανς στο Πακιστάν για διαπραγματεύσεις καθυστέρησε και στη συνέχεια ακυρώθηκε, και λίγες ώρες πριν από τη λήξη της κατάπαυσης του πυρός.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά. Το Ιράν κατέλαβε δύο πλοία στα Στενά την Τρίτη, ενώ οι ΗΠΑ διατήρησαν τον αποκλεισμό της ιρανικής ναυσιπλοΐας. Έτσι, παρότι η κατάπαυση του πυρός τηρείται, ο πόλεμος εξακολουθεί να επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία. Όσο κι αν όλοι αισθανόμαστε την πίεση από τις υψηλές τιμές της βενζίνης, το κλείσιμο των Στενών έχει επηρεάσει επίσης τις τιμές των καυσίμων αεροσκαφών, τη διαθεσιμότητα λιπασμάτων, ακόμη και το ήλιο — το οποίο χρησιμοποιείται σε πολλά περισσότερα πράγματα πέρα από τα μπαλόνια για πάρτι, συμπεριλαμβανομένων των ημιαγωγών. Όπως γράψαμε στο The Morning Dispatch την Πέμπτη:
Το κλείσιμο δημιουργεί επίσης ασφυκτικά σημεία συμφόρησης σε τομείς υψηλής τεχνολογίας, καθώς οι ημιαγωγοί, οι εκτοξεύσεις πυραύλων και η ιατρική απεικόνιση —μαζί με τα μπαλόνια για πάρτι— εξαρτώνται όλα από το ήλιο, του οποίου κύριος εξαγωγέας ήταν το Κατάρ. Οι ημιαγωγοί —που περιλαμβάνονται σε κάθε αυτοκίνητο, υπολογιστή και κέντρο δεδομένων— απαιτούν ήλιο στη διαδικασία παραγωγής τους. Η Ταϊβάν, όπου εδρεύουν οι κορυφαίοι κατασκευαστές τσιπ με συμβόλαια στον κόσμο, προμηθεύεται το μεγαλύτερο μέρος του ηλίου της από τις αγορές του Κόλπου.
Με την παύση των πυρών και την προσοχή να στρέφεται στις διαπραγματεύσεις για έναν πιθανό τερματισμό της σύγκρουσης, αξίζει να εξετάσουμε ποιος κυβερνά πραγματικά το Ιράν αυτή τη στιγμή. Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ορίστηκε ανώτατος ηγέτης μετά τον θάνατο του πατέρα του, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή την πρώτη ημέρα του πολέμου. Ωστόσο, ο Χαμενεΐ φέρεται να τραυματίστηκε σοβαρά σε εκείνη την επίθεση και δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως ούτε έχει δημοσιοποιήσει ηχητικές δηλώσεις από τότε που αναβαθμίστηκε στη θέση αυτή.
Ο Arash Azizi, λέκτορας στο Yale και συγγραφέας δύο βιβλίων για το Ιράν, έγραψε ένα αναλυτικό κείμενο εξηγώντας ποιος έχει πραγματικά τον έλεγχο αυτή τη στιγμή: το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, το οποίο, όπως λέει, «κατανοείται καλύτερα ως ένα αποκεντρωμένο συνονθύλευμα διαφόρων δικτύων». Γράφει ότι «μερικά διαφορετικά κέντρα εξουσίας έχουν αναπτυχθεί μέσα στις τάξεις των Φρουρών, συχνά γύρω από συγκεκριμένες προσωπικότητες. Ίσως η ισχυρότερη τέτοια μορφή σήμερα είναι ο Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ». Ο Γκαλιμπάφ είναι πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, βρίσκεται κοντά στον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και ηγήθηκε της ιρανικής αντιπροσωπείας στον αποτυχημένο γύρο διαπραγματεύσεων στο Πακιστάν πριν από δύο εβδομάδες.
Ωστόσο, όπως σημειώνει ο Azizi, «κανένας άνθρωπος, ούτε καν ο πανούργος Γκαλιμπάφ, δεν ασκεί αδιαμφισβήτητο έλεγχο πάνω στους Φρουρούς». Προβλέπει ότι οι εσωτερικές συγκρούσεις μεταξύ φατριών θα συνεχίσουν να κυριαρχούν στην ιρανική πολιτική.
Στο μεταξύ, αξίζει επίσης να αναρωτηθεί κανείς τι συμβαίνει με τη στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ για τη σύγκρουση. Στο Boiling Frogs, ο Nick Catoggio αναρωτιέται: «Πού είναι ο Μάρκο;» Άλλωστε, ο Μάρκο Ρούμπιο είναι υπουργός Εξωτερικών και σύμβουλος εθνικής ασφάλειας, και σε όλη την καριέρα του είχε σκληρή γραμμή απέναντι στο Ιράν. Κι όμως, ο Βανς ήταν εκείνος που ηγήθηκε της αμερικανικής διαπραγματευτικής ομάδας στο Ισλαμαμπάντ. Τι συμβαίνει λοιπόν;
Ο Nick έχει μερικές θεωρίες. Ίσως ο Ρούμπιο έχει παραγκωνιστεί — οι Ιρανοί πιθανότατα θα αντιδρούσαν στην παρουσία του, ο Τραμπ θα έπρεπε να μοιραστεί τα εύσημα αν ο Ρούμπιο βοηθούσε να τερματιστεί ο πόλεμος, και ο Βανς έχει πολύ ισχυρά κίνητρα να κρατήσει τον Ρούμπιο εκτός παιχνιδιού. Όμως ο Nick υποψιάζεται ότι ίσως ο Ρούμπιο απλώς δεν θέλει να βρίσκεται κοντά στο χάος στο οποίο έχει μετατραπεί πολιτικά ο πόλεμος με το Ιράν. Και κρατιέται απασχολημένος προσπαθώντας να προωθήσει αλλαγή καθεστώτος στην Κούβα, τη χώρα από την οποία έφυγαν οι γονείς του τη δεκαετία του 1950.
Ο Ρούμπιο έχει πραγματική πιθανότητα να αξιοποιήσει την υποταγή του καθεστώτος του Νικολάς Μαδούρο στο Καράκας και να τη μετατρέψει σε επιτυχημένη διπλωματία των κανονιοφόρων στην Κούβα, τερματίζοντας επιτέλους τον κομμουνισμό στο νησί.
Και αν το πετύχει, θα πρόκειται για πολιτική μαεστρία με τέσσερις ή πέντε διαφορετικούς τρόπους. Θα του προσφέρει ένα ακλόνητο άλλοθι απέναντι στον Τραμπ και γενικότερα στους Αμερικανούς για το ότι παραμέρισε τον εαυτό του από το ζήτημα του Ιράν. «Τερμάτιζα τον καστρισμό!» Θα δημιουργήσει μια ευνοϊκή αντίθεση ανάμεσα σε εκείνον και τον Βανς, του οποίου οι διπλωματικές προσπάθειες με τους Ιρανούς είναι πιθανό να αποδειχθούν πολύ λιγότερο επιτυχημένες. Θα ενθουσιάσει τη Δεξιά, καθώς θα έχει πετύχει ένα αποτέλεσμα που οι κυβερνήσεις και των δύο κομμάτων επιδιώκουν από το 1959, και θα τον κάνει ακόμη πιο αγαπητό στον Τραμπ, ο οποίος θέλει πάρα πολύ μια εύκολη νίκη μετά το χάος του Ιράν, ώστε να αποκαταστήσει την εικόνα της ισχύος του.
Στο μεταξύ, ο Κέβιν Γουίλιαμσον δεν βλέπει καμία πιθανότητα για καλή έκβαση. Γράφει ότι η καλύτερη ελπίδα είναι μια εσωτερική εξέγερση του ιρανικού λαού, αλλά λέει πως αυτό είναι και απίθανο και δεν εγγυάται ότι θα αναλάβει την εξουσία ένα καλύτερο καθεστώς. Η συλλογιστική του, όμως, έχει να κάνει τόσο με την εσωτερική πολιτική των ΗΠΑ όσο και με τις διεθνείς σχέσεις. Γράφει:
Δεν πρόκειται να υπάρξει νίκη στο Ιράν, επειδή πρόκειται για έναν παράνομο πόλεμο που θα αφήσει τον συνταγματικό μας μηχανισμό, ήδη δύσρυθμο, ακόμη πιο ανισόρροπο για μια γενιά, με την προεδρική εξουσία διεξαγωγής πολέμου πλέον πλήρως αποδεσμευμένη από το Κογκρέσο. Δεν υπάρχει κανένα θετικό σε αυτό. Η αποκατάσταση της ζημιάς θα απαιτούσε δουλειά μιας ολόκληρης γενιάς από καλύτερους άνδρες και γυναίκες από αυτούς που διαθέτουμε σήμερα στην Ουάσιγκτον.
Με αυτή τη χαρούμενη νότα, σας ευχαριστώ που διαβάσατε και σας εύχομαι καλό Σαββατοκύριακο.
