Ένα κρίσιμο ζήτημα για το μέλλον της ιδιωτικότητας και του απορρήτου των επικοινωνιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναδεικνύει εκτενής έρευνα του δημοσιογράφου Βασίλη Γαλούπη στους Data Journalists για το αποκαλούμενο «Chat Control».
Πρόκειται για το ευρωπαϊκό πλαίσιο που έχει ως διακηρυγμένο στόχο την αντιμετώπιση της διαδικτυακής σεξουαλικής κακοποίησης και αποπλάνησης ανηλίκων, αλλά έχει προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις για τις συνέπειες που μπορεί να έχει στην ιδιωτικότητα των περίπου 450 εκατομμυρίων πολιτών της ΕΕ.
Σύμφωνα με την έρευνα, το κρίσιμο τεχνικό ζήτημα αφορά τη δυνατότητα σάρωσης μηνυμάτων, φωτογραφιών και άλλων αρχείων στις συσκευές των χρηστών πριν αυτά κρυπτογραφηθούν και αποσταλούν. Πρόκειται για το λεγόμενο client-side scanning, το οποίο θα μπορούσε να επηρεάσει στην πράξη ακόμη και τις υπηρεσίες που χρησιμοποιούν end-to-end encryption.
Παράλληλα, η Τεχνητή Νοημοσύνη αποκτά κεντρικό ρόλο. Όπως περιγράφεται στο δημοσίευμα, αυτοματοποιημένα συστήματα θα μπορούν να αξιολογούν αρχεία που χαρακτηρίζονται ύποπτα, ώστε στη συνέχεια να κρίνεται εάν μία υπόθεση πρέπει να παραπεμφθεί στις αρμόδιες αρχές.
Η μεγάλη αντιπαράθεση
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η ουσία της σύγκρουσης.
Οι υποστηρικτές του Chat Control θεωρούν ότι η προστασία των παιδιών από τη διαδικτυακή σεξουαλική εκμετάλλευση αποτελεί υπέρτατη προτεραιότητα και ότι απαιτούνται αποτελεσματικότερα εργαλεία για τον εντοπισμό παράνομου υλικού.
Οι επικριτές του μέτρου, όμως, προειδοποιούν ότι η σάρωση των επικοινωνιών όλων των πολιτών, χωρίς να υπάρχει προηγουμένως συγκεκριμένη υποψία, δημιουργεί τις τεχνικές και θεσμικές προϋποθέσεις για μαζική ψηφιακή επιτήρηση.
Στην έρευνα παρουσιάζονται, μεταξύ άλλων, οι ενστάσεις ευρωπαϊκών φορέων προστασίας δεδομένων και ειδικών στην κρυπτογράφηση. Οι τελευταίοι προειδοποιούν ότι η αποδυνάμωση της κρυπτογράφησης δεν δημιουργεί κινδύνους μόνο για τους απλούς χρήστες, αλλά μπορεί να επηρεάσει ευαίσθητες επικοινωνίες κρατικών και στρατιωτικών υπηρεσιών, πολιτικών, δημοσιογράφων και μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος.
Σημαντικό πρόβλημα θεωρούνται και τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα των αυτοματοποιημένων συστημάτων, δηλαδή η πιθανότητα νόμιμο και αθώο περιεχόμενο να χαρακτηριστεί εσφαλμένα ως ύποπτο.
Τι συνέβη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πολιτική διάσταση.
Στις 9 Ιουλίου 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρέτεινε το προσωρινό πλαίσιο του «Chat Control 1.0» μέχρι τις 3 Απριλίου 2028.
Όπως αναφέρει ο Βασίλης Γαλούπης, 314 ευρωβουλευτές ψήφισαν κατά, 276 υπέρ και 17 απείχαν. Παρά το γεγονός ότι οι αρνητικές ψήφοι ήταν περισσότερες, δεν συγκεντρώθηκε η απαιτούμενη απόλυτη πλειοψηφία των 361 ψήφων που χρειαζόταν για να απορριφθεί η παράταση.
Η επόμενη μεγάλη συζήτηση αφορά το «Chat Control 2.0», την ευρύτερη και μόνιμη εκδοχή του πλαισίου, η οποία, σύμφωνα με το δημοσίευμα, συνδέεται και με τις κρυπτογραφημένες υπηρεσίες επικοινωνίας.
Και η Ελλάδα;
Σύμφωνα με την έρευνα, στις 23 Ιουλίου 2026 οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών επιβεβαίωσαν την προσωρινή παράταση του Chat Control 1.0, με 25 χώρες υπέρ, μία κατά και μία αποχή.
Ωστόσο, δεν δημοσιοποιήθηκε επίσημος αναλυτικός κατάλογος με την ψήφο κάθε χώρας στη συγκεκριμένη διαδικασία.
Με βάση την προηγούμενη στάση των κρατών τον Νοέμβριο του 2025, το δημοσίευμα τοποθετεί την Ελλάδα μεταξύ των χωρών που υποστήριζαν τη σχετική νομοθεσία, κάνοντας όμως σαφή τη διάκριση ανάμεσα στην προηγούμενη στάση και στη μη δημοσιοποιημένη επιμέρους ψήφο του Ιουλίου 2026.
Στην έρευνα μιλούν επίσης ο καθηγητής Γιώργος Πλειός, ο οποίος αντιμετωπίζει κριτικά την ενίσχυση των μηχανισμών παρακολούθησης από κράτη και τεχνολογικές εταιρείες, και ο Κωστής Πιερίδης, ο οποίος θέτει ζήτημα «γκρίζων ζωνών» και νομιμότητας, εντάσσοντας τη συζήτηση στη μακροχρόνια μετατόπιση της ισορροπίας μεταξύ ελευθερίας και ασφάλειας.
Το πραγματικό ερώτημα που ανοίγει η υπόθεση του Chat Control είναι επομένως πολύ μεγαλύτερο από μια ακόμη ευρωπαϊκή νομοθετική διαμάχη:
Μέχρι πού μπορεί να φτάσει μια δημοκρατική κοινωνία στην παρακολούθηση των επικοινωνιών των πολιτών της στο όνομα της ασφάλειας και της προστασίας των ανηλίκων, χωρίς να υπονομεύσει το ίδιο το δικαίωμα στο απόρρητο που καλείται να προστατεύει;
Ολόκληρη η αναλυτική έρευνα του Βασίλη Γαλούπη, με όλα τα στοιχεία, τις ψηφοφορίες, τις τεχνικές παραμέτρους και τις τοποθετήσεις των ειδικών, δημοσιεύεται στους Data Journalists με τίτλο «Chat Control: Όλες οι επικοινωνίες των Ευρωπαίων στο μικροσκόπιο».
https://www.datajournalists.co.uk/2026/08/18/chat-control-oles-oi-epikoinonies-ton-eyropaion-sto-mikroskopio/?fbclid=IwY2xjawTxGGlwZG9mBWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkEDIyMjAzOTE3ODgyMDA4OTIAAR5HFh2H7OblqA0SPHoSLLwPwSkKO8sDkl3wWGBuj9rNcSxC8Zqv0LStMFm-iA_aem_jUBj9SQj4lAi_rMEaNe7TA
Εφόσον υπάρχει το όριο των 18 ετών για χρήση ιστοσελίδων σεξουαλικού περιεχομένου όπως και για θέαση ταινιών στον κινηματογράφο η παρούσα νομοθεσία είναι ικανοποιητική.,