Των Ariba Shahid, Parisa Hafezi, Saad Sayeed, Asif Shahzad και Humeyra Pamuk
13 Απριλίου 2026, 11:34 μ.μ. GMT+3
Ενημερώθηκε πριν από 41 λεπτά
Σύνοψη
Οι πρώτες συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν εδώ και δεκαετίες έληξαν χωρίς συμφωνία
Το Πακιστάν μεσολαβεί έπειτα από ολονύκτιες, τεταμένες συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ
Οι δύο πλευρές παρέμειναν σε επαφή, αλλά εξακολουθούν να διαφωνούν για τα πυρηνικά, τα Στενά του Ορμούζ και τα περιουσιακά στοιχεία
Ο διάλογος παραμένει ζωντανός παρά την απότομη λήξη της συνάντησης
ΙΣΛΑΜΑΜΠΑΝΤ / ΝΤΟΥΜΠΑΪ / ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ, 13 Απριλίου (Reuters) — Ύστερα από μια άυπνη και κατά στιγμές τεταμένη νύχτα στο Ισλαμαμπάντ, Ιρανοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι ολοκλήρωσαν τις υψηλότερου επιπέδου συνομιλίες τους εδώ και δεκαετίες χωρίς κάποια σημαντική πρόοδο, όμως 11 πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων δήλωσαν ότι ο διάλογος παραμένει ζωντανός.
Η συνάντηση του Σαββατοκύριακου για την επίλυση της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία πραγματοποιήθηκε τέσσερις ημέρες μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας της περασμένης Τρίτης, ήταν η πρώτη άμεση επαφή μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία και η υψηλότερου επιπέδου εμπλοκή από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 στο Ιράν.
Μέσα στο πολυτελές ξενοδοχείο Serena του Ισλαμαμπάντ, οι συνομιλίες διεξήχθησαν σε δύο ξεχωριστές πτέρυγες και έναν κοινό χώρο — έναν για την αμερικανική πλευρά, έναν για τους Ιρανούς και έναν για τις τριμερείς συναντήσεις με τη συμμετοχή Πακιστανών μεσολαβητών, όπως ανέφεραν στο Reuters στελέχη του επιχειρησιακού συντονισμού.
Μεταξύ των πολλών ζητημάτων που διακυβεύονταν ήταν τα Στενά του Ορμούζ, ένα βασικό πέρασμα για τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες, το οποίο το Ιράν έχει ουσιαστικά αποκλείσει αλλά οι ΗΠΑ έχουν δεσμευθεί να ανοίξουν ξανά, καθώς και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και οι διεθνείς κυρώσεις κατά της Τεχεράνης.
Δεν επιτρεπόταν η χρήση τηλεφώνων στην κύρια αίθουσα, με αποτέλεσμα οι αντιπροσωπείες, μεταξύ των οποίων ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ, να βγαίνουν έξω στα διαλείμματα για να μεταφέρουν μηνύματα στις πρωτεύουσές τους, σύμφωνα με δύο από τις πηγές.
«Υπήρχε έντονη ελπίδα, στη μέση των συνομιλιών, ότι θα σημειωνόταν πρόοδος και ότι οι δύο πλευρές θα κατέληγαν σε συμφωνία. Ωστόσο, τα πράγματα άλλαξαν μέσα σε πολύ λίγο χρόνο», δήλωσε πηγή της πακιστανικής κυβέρνησης.
Μια άλλη πηγή που συμμετείχε στις συνομιλίες ανέφερε ότι οι πλευρές έφτασαν «πολύ κοντά» σε συμφωνία και ότι «ήταν κατά 80% εκεί», πριν προσκρούσουν σε αποφάσεις που δεν μπορούσαν να ληφθούν επιτόπου.
Δύο ανώτερες ιρανικές πηγές περιέγραψαν την ατμόσφαιρα ως βαριά και αφιλόξενη, προσθέτοντας ότι, παρότι το Πακιστάν προσπάθησε να αμβλύνει το κλίμα, καμία από τις δύο πλευρές δεν έδειξε διάθεση να μειώσει την ένταση.
ΚΑΠΟΙΑ ΣΤΙΓΜΗ, Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΑΡΧΙΣΕ ΝΑ ΒΕΛΤΙΩΝΕΤΑΙ
Ωστόσο, οι δύο ιρανικές πηγές ανέφεραν ότι μέχρι τα ξημερώματα της Κυριακής η ατμόσφαιρα είχε παρουσιάσει κάποια βελτίωση και άρχισε να διαμορφώνεται το ενδεχόμενο μιας μονοήμερης παράτασης.
Παρά ταύτα, οι διαφορές παρέμειναν. Αμερικανική πηγή δήλωσε ότι οι Ιρανοί δεν είχαν κατανοήσει σωστά ότι ο βασικός στόχος των ΗΠΑ ήταν να επιτευχθεί μια συμφωνία που θα διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο. Μεταξύ των ανησυχιών του Ιράν ήταν και η δυσπιστία απέναντι στις προθέσεις των ΗΠΑ.
Η αφήγηση αυτή, που βασίζεται σε πηγές οι οποίες μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας του ζητήματος, προσφέρει μια πρώτη εικόνα για την εσωτερική δυναμική της συνάντησης: για το πώς μεταβλήθηκε το κλίμα στην αίθουσα, πώς οι συνομιλίες έληξαν παρότι υπήρχαν ενδείξεις ότι η συνάντηση θα μπορούσε να παραταθεί, και πώς το ενδεχόμενο περαιτέρω διαλόγου παραμένει ανοιχτό.
Δεν υπήρξε άμεση απάντηση από την ιρανική κυβέρνηση σε αίτημα για σχολιασμό σχετικά με τα ζητήματα που αναφέρονται σε αυτό το ρεπορτάζ.
Τη Δευτέρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν «τηλεφώνησε το πρωί» και ότι «θα ήθελε να συνάψει μια συμφωνία». Το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει άμεσα αυτόν τον ισχυρισμό.
Αμερικανός αξιωματούχος, αναφερόμενος στο σχόλιο του Τραμπ, δήλωσε ότι συνεχίζεται η επαφή μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και ότι υπάρχει πρόοδος στην προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας.
Ερωτηθείσα για σχόλιο, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ολίβια Ουέιλς, δήλωσε ότι η αμερικανική θέση δεν μεταβλήθηκε ποτέ κατά τη διάρκεια της συνάντησης στο Ισλαμαμπάντ.
«Το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, και η διαπραγματευτική ομάδα του προέδρου Τραμπ παρέμεινε προσηλωμένη σε αυτή την κόκκινη γραμμή, όπως και σε πολλές άλλες. Η εμπλοκή συνεχίζεται με στόχο την επίτευξη συμφωνίας», ανέφερε.
«ΑΝΟΔΟΙ ΚΑΙ ΠΤΩΣΕΙΣ»
Διπλωμάτης με έδρα τη Μέση Ανατολή δήλωσε ότι οι συνομιλίες μεταξύ των μεσολαβητών και των Αμερικανών συνεχίστηκαν και μετά την αποχώρηση του Βανς από το Ισλαμαμπάντ, ενώ η πηγή που συμμετείχε στις συνομιλίες ανέφερε ότι το Πακιστάν εξακολουθεί να διαβιβάζει μηνύματα μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.
«Θέλω να σας πω ότι καταβάλλεται ακόμη πλήρης προσπάθεια για την επίλυση των ζητημάτων», δήλωσε τη Δευτέρα ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ.
Παρά τα πολυάριθμα εμπόδια για την ειρήνη, και οι δύο πλευρές φαίνεται να έχουν σοβαρούς λόγους να εξετάσουν την αποκλιμάκωση.
Τα αμερικανικά πλήγματα φαίνεται να είναι αντιδημοφιλή στο εσωτερικό των ΗΠΑ και δύσκολα θα ανατρέψουν το θεοκρατικό σύστημα εξουσίας του Ιράν, ενώ ο ασφυκτικός περιορισμός των ενεργειακών προμηθειών από την Τεχεράνη πλήττει την παγκόσμια οικονομία και ενισχύει τον πληθωρισμό, λίγους μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Επιπλέον, οι καταστροφές του πολέμου στην ήδη εξασθενημένη οικονομία του Ιράν ενέχουν τον κίνδυνο να αφήσουν τις αρχές ακόμη πιο αποδυναμωμένες στο εσωτερικό, μόλις λίγες εβδομάδες μετά τις διαμαρτυρίες που κατάφεραν να καταστείλουν μόνο με μαζικές δολοφονίες.
Στο Ισλαμαμπάντ, οι δύο μακροχρόνιοι αντίπαλοι συγκεντρώθηκαν σε μια προσπάθεια να χαράξουν πορεία προς μια μακροπρόθεσμη διευθέτηση, αφού μια εκεχειρία με τη μεσολάβηση του Πακιστάν ανέστειλε έξι εβδομάδες πολέμου που έχει σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους και έχει διαταράξει τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες.
Στον πυρήνα της διαφοράς βρίσκεται η πεποίθηση δυτικών χωρών και του Ισραήλ ότι το Ιράν επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνική βόμβα. Το Ιράν αρνείται ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι οι ΗΠΑ επιθυμούν το Ιράν να τερματίσει κάθε εμπλουτισμό ουρανίου, να διαλύσει όλες τις κύριες εγκαταστάσεις πυρηνικού εμπλουτισμού, να παραδώσει το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιό του, να αποδεχθεί μια ευρύτερη ειρήνη, να συμφωνήσει σε ένα πλαίσιο ασφαλείας που θα περιλαμβάνει περιφερειακούς συμμάχους, να σταματήσει τη χρηματοδότηση περιφερειακών πληρεξουσίων και να ανοίξει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ χωρίς να επιβάλλει διόδια.
Σύμφωνα με ιρανικές πηγές, στα αιτήματα της Τεχεράνης περιλαμβάνονταν μια εγγυημένη μόνιμη κατάπαυση του πυρός, διαβεβαιώσεις ότι δεν θα υπάρξουν μελλοντικά πλήγματα κατά του Ιράν και των συμμάχων του στην περιοχή, άρση των πρωτογενών και δευτερογενών κυρώσεων, αποδέσμευση όλων των περιουσιακών στοιχείων, αναγνώριση του δικαιώματός της στον εμπλουτισμό και διατήρηση του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ.
Τέσσερις από τις 11 πηγές ανέφεραν ότι κατά στιγμές ο διάλογος φαινόταν κοντά στο να καταλήξει τουλάχιστον σε μια συμφωνία-πλαίσιο, αλλά τελικά κατέρρευσε εξαιτίας διαφωνιών γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ και το ύψος των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων στα οποία θέλει να αποκτήσει πρόσβαση η Τεχεράνη.
Οι ιρανικές πηγές ανέφεραν ότι οι περισσότερες ουσιαστικές ανταλλαγές στο Ισλαμαμπάντ έγιναν μεταξύ του Βανς, του Καλιμπάφ και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
«Υπήρχαν διακυμάνσεις. Υπήρχαν τεταμένες στιγμές. Άνθρωποι έφευγαν από την αίθουσα και μετά επέστρεφαν», δήλωσε η πηγή ασφαλείας.
Πακιστανοί εκπρόσωποι, μεταξύ των οποίων ο αρχηγός του στρατού Ασίμ Μουνίρ και ο υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ, κινούνταν όλη τη νύχτα μεταξύ των δύο πλευρών για να κρατήσουν τη διαδικασία σε τροχιά, σύμφωνα με πέντε πακιστανικές πηγές.
«ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΣΑΣ ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΟΥΜΕ;»
Οι συνομιλίες διήρκεσαν περισσότερο από 20 ώρες, με το προσωπικό του ξενοδοχείου που βρισκόταν σε υπηρεσία να τρώει, να κοιμάται και να εργάζεται επιτόπου, αφού πρώτα είχε υποβληθεί σε ταχείς ελέγχους ασφαλείας, ανέφεραν οι πηγές.
Όταν οι συζητήσεις στράφηκαν στις εγγυήσεις, τόσο σε ό,τι αφορά τις διαβεβαιώσεις μη επιθετικότητας όσο και την άρση των κυρώσεων, ο συνήθως ήπιος τόνος του Αραγτσί έγινε πιο αιχμηρός, σύμφωνα με τις δύο ιρανικές πηγές.
Οι πηγές τον παρέθεσαν να λέει: «Πώς μπορούμε να σας εμπιστευθούμε όταν, στην τελευταία συνάντηση της Γενεύης, λέγατε ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτεθούν όσο βρισκόταν σε εξέλιξη η διπλωματία;»
Η αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν άρχισε δύο ημέρες μετά τον προηγούμενο γύρο συνομιλιών που είχαν πραγματοποιήσει οι δύο πλευρές στη Γενεύη.
Πέρα από τις διαφορές για τα Στενά του Ορμούζ, τις κυρώσεις και άλλα ζητήματα, οι δύο πλευρές διαφώνησαν και ως προς το εύρος οποιασδήποτε συμφωνίας. Ενώ η Ουάσινγκτον επικεντρωνόταν στο πυρηνικό ζήτημα και στα Στενά του Ορμούζ, η Τεχεράνη επιδίωκε μια ευρύτερη συνεννόηση, σύμφωνα με δύο από τις πηγές.
Σε μια τεταμένη στιγμή, ακούστηκαν υψωμένες φωνές έξω από την αίθουσα των διαπραγματεύσεων, προτού ο Μουνίρ και ο Νταρ καλέσουν σε διάλειμμα για τσάι και μεταφέρουν τις δύο πλευρές ξανά σε ξεχωριστές αίθουσες, δήλωσε κυβερνητική πηγή.
«Η ΤΕΛΙΚΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΑΣ»
Προς τα τελικά στάδια των συζητήσεων, που συνεχίστηκαν μέχρι το πρωί της Κυριακής, οι Αμερικανοί αντιπρόσωποι μετακινούνταν μεταξύ της αίθουσας διαπραγματεύσεων και του ιδιωτικού τους ορόφου πολύ συχνότερα από τους Ιρανούς, σύμφωνα με ανώτερο Πακιστανό αξιωματούχο.
Αμερικανική πηγή δήλωσε ότι ο αντιπρόεδρος προσήλθε στις συνομιλίες με στόχο να επιτευχθεί συμφωνία και αμοιβαία κατανόηση. Η αμερικανική πλευρά παρέμενε επιφυλακτική απέναντι σε παρατεταμένες διαπραγματεύσεις με το Ιράν, θεωρώντας ότι οι Ιρανοί είναι ικανοί στις τακτικές καθυστέρησης και αρνούνται να κάνουν παραχωρήσεις, πρόσθεσε η ίδια πηγή.
Παρά το αδιέξοδο, όταν ο Βανς εμφανίστηκε αργότερα ενώπιον των δημοσιογράφων για να ανακοινώσει ότι οι συνομιλίες είχαν λήξει, οι δηλώσεις του άφησαν να εννοηθεί ότι ενδέχεται να υπάρξουν και άλλες επαφές κάποιου είδους.
«Φεύγουμε από εδώ με μια πολύ απλή πρόταση, έναν τρόπο συνεννόησης που αποτελεί την τελική και καλύτερη προσφορά μας», δήλωσε. «Θα δούμε αν οι Ιρανοί θα την αποδεχθούν.»
Ρεπορτάζ των Ariba Shahid, Mubasher Bukhari, Saad Sayeed και Asif Shahzad στο Ισλαμαμπάντ, της Parisa Hafezi στο Ντουμπάι και των Steve Holland και Humeyra Pamuk στην Ουάσινγκτον. Επιμέλεια: William Maclean.
