Της Όλγας Τζέτζη, MD, PhD
Παιδιάτρου – Εκλεγμένης εκπροσώπου του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης στη ΓΣ του ΠΙΣ 2026 – 2030
Η συζήτηση που άνοιξε στις 20 Ιουλίου 2026, με αφορμή το άρθρο 67 του υπό ψήφιση νομοσχεδίου του Υπ. Υγείας, υπερβαίνει τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις του ιατρικού κόσμου. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη δημοκρατική λειτουργία των θεσμών, την ανεξαρτησία της επιστημονικής εκπροσώπησης και τελικά την ίδια την πολιτική υγείας.
Με την προτεινόμενη διάταξη παρέχεται στον Υπουργό Υγείας η δυνατότητα να διορίζει προσωρινά τα όργανα διοίκησης του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου. Ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης ζήτησε την άμεση απόσυρσή της, επισημαίνοντας ότι η διοίκηση του ΠΙΣ πρέπει να εκλέγεται από τους εκπροσώπους των ιατρών και όχι να διορίζεται από την εκάστοτε πολιτική ηγεσία.
Ως εκλεγμένη εκπρόσωπος του ΙΣΘ στον ΠΙΣ, αλλά και ως γιατρός που υπηρέτησε για δύο θητείες την Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Βορείου Ελλάδος από τη θέση της προέδρου και συμμετείχε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων, γνωρίζω ότι ο ιατρικός συνδικαλισμός έχει πολλά προβλήματα. Έχει γνωρίσει εντάσεις, προσωπικές στρατηγικές, παραταξιακές συγκρούσεις και απομάκρυνση σημαντικού μέρους των συναδέλφων από τις συλλογικές διαδικασίες.
Η απάντηση, όμως, στις αδυναμίες της αυτοδιοίκησης δεν μπορεί να είναι ο περιορισμός της. Η απάντηση είναι περισσότερη διαφάνεια, συμμετοχή, λογοδοσία και δημοκρατική νομιμοποίηση.
Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος δεν είναι ένας ακόμη διοικητικός μηχανισμός. Είναι ο θεσμικός σύμβουλος της Πολιτείας σε ζητήματα υγείας και οφείλει να μπορεί να εκφράζει ελεύθερα τεκμηριωμένες θέσεις, ακόμη και όταν αυτές δεν είναι ευχάριστες για την κυβέρνηση. Ένας επιστημονικός φορέας που εξαρτά την ηγεσία του από την εκτελεστική εξουσία κινδυνεύει να χάσει όχι μόνο την ανεξαρτησία του, αλλά και την εμπιστοσύνη των γιατρών που εκπροσωπεί.
Την ίδια ημέρα, ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης ανέδειξε και ένα δεύτερο κρίσιμο ζήτημα: την εφαρμογή του μηχανισμού αυτόματης επιστροφής, του γνωστού clawback, ακόμη και στις επισκέψεις συμβεβλημένων κλινικών ιατρών. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΙΣΘ, ο ΕΟΠΥΥ ανάρτησε για το 2025 ποσά επιστροφής στους λογαριασμούς συμβεβλημένων γιατρών, παρά το γεγονός ότι στις ιατρικές επισκέψεις υπάρχει ήδη καθορισμένο ατομικό πλαφόν.
Τα δύο θέματα δεν είναι άσχετα μεταξύ τους. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η ανεξαρτησία των θεσμικών οργάνων των γιατρών. Από την άλλη, η οικονομική και επαγγελματική βιωσιμότητα της καθημερινής ιατρικής πράξης. Χωρίς ισχυρή, δημοκρατικά νομιμοποιημένη εκπροσώπηση, ο μεμονωμένος γιατρός μένει μόνος απέναντι σε αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα τη δυνατότητά του να ασκεί την Ιατρική με ποιότητα και αξιοπρέπεια.
Αυτό γίνεται ιδιαίτερα εμφανές στην παιδιατρική πράξη. Ο παιδίατρος δεν πραγματοποιεί απλώς μία «επίσκεψη». Παρακολουθεί την ανάπτυξη του παιδιού, οργανώνει τον εμβολιασμό, ανιχνεύει έγκαιρα αναπτυξιακές και μαθησιακές δυσκολίες, στηρίζει τον θηλασμό και τη διατροφή, συμβουλεύει για την ψυχική υγεία του εφήβου και συχνά λειτουργεί ως το σταθερό σημείο αναφοράς ολόκληρης της οικογένειας.
Όταν η παιδιατρική επίσκεψη αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως αριθμητική δαπάνη, υποτιμάται η αξία της πρόληψης. Και όταν οι ελευθεροεπαγγελματίες γιατροί καλούνται να επιστρέψουν χρήματα για υπηρεσίες που ήδη παρείχαν, δημιουργείται ένα περιβάλλον επαγγελματικής ανασφάλειας που τελικά επηρεάζει και την πρόσβαση των πολιτών σε ποιοτικές υπηρεσίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.
Ο σύγχρονος ιατρικός συνδικαλισμός οφείλει ασφαλώς να αλλάξει. Να υπερβεί τις προσωπικές αντιπαραθέσεις, να ανοίξει τις διαδικασίες του στους νέους γιατρούς και στις γυναίκες, να εκπροσωπήσει ουσιαστικά τους νοσοκομειακούς, τους ιδιώτες, τους συμβεβλημένους και τους γιατρούς της περιφέρειας. Να μιλήσει για τις αμοιβές, την επαγγελματική εξουθένωση, τη βία κατά των υγειονομικών, την υποστελέχωση, την πρόληψη και την ποιότητα της φροντίδας.
Δεν πρέπει, όμως, να μετατραπεί σε ελεγχόμενο συνομιλητή της εκάστοτε πολιτικής εξουσίας.
Η διοίκηση του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου πρέπει να εκλέγεται από τους γιατρούς, μέσα από απολύτως νόμιμες, διαφανείς και αδιάβλητες διαδικασίες. Η κρατική εποπτεία οφείλει να εγγυάται τη νομιμότητα, όχι να υποκαθιστά τη βούληση των εκλεγμένων εκπροσώπων.
Γιατί η ανεξαρτησία των ιατρικών θεσμών δεν αποτελεί συντεχνιακό προνόμιο. Είναι προϋπόθεση για να υπάρχει ειλικρινής επιστημονικός λόγος, ουσιαστικός κοινωνικός έλεγχος και πολιτική υγείας με επίκεντρο τον ασθενή.
Και στην παιδιατρική, ο ασθενής αυτός είναι το παιδί — ο πολίτης που δεν έχει ακόμη δική του πολιτική φωνή και χρειάζεται όλους μας να μιλήσουμε υπεύθυνα για λογαριασμό του.
