του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγου ε.α.
Τον τελευταίο καιρό αντιλαμβάνομαι ότι υπάρχει ένα σχήμα, που χτίζεται μπροστά στα μάτια μας, ιδιαίτερα τους τελευταίους δεκαοκτώ μήνες και η χώρα μας εκτιμώ ότι δεν το έχει ακόμα κατανοήσει στο πλήρες στρατηγικό του βάθος. Δεν μιλάμε για ασκήσεις καλής θέλησης ή φωτογραφίες με χειραψίες, αλλά μιλάμε για μια πραγματική τριμερή αμυντική αρχιτεκτονική, μεταξύ Ελλάδας, Ισραήλ και Ινδίας. Η χώρα μας αν κινηθεί σωστά, μπορεί να βρεθεί στο κέντρο της, αντί στο περιθώριό της.
Ας ξεκινήσουμε από όσα έχουν ήδη συμβεί. Τον Δεκέμβριο του 2025, Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ υπέγραψαν στη Λευκωσία κοινό σχέδιο δράσης και διμερές πρόγραμμα στρατιωτικής συνεργασίας (Ελλάδας- Ισραήλ), μετά από την τριμερή σύνοδο κορυφής στην Ιερουσαλήμ. Το σχέδιο προβλέπει εντατικοποίηση κοινών ασκήσεων (αεροπορικών, ναυτικών και ειδικών δυνάμεων), ανταλλαγή τεχνογνωσίας σε μη επανδρωμένα συστήματα και αντιμετώπιση drone. Το Ισραήλ, όπως άλλωστε ήδη έχει δηλώσει Ισραηλινός στρατιωτικός αξιωματούχος, έχει προσφερθεί να μοιραστεί με την Ελλάδα εμπειρία από τα F-35 και τακτικές καταστολής αεράμυνας, καθώς οι δύο χώρες επιδιώκουν να εμβαθύνουν τη στρατηγική συνεργασία, εν μέσω της αυξανόμενης αστάθειας στη Μέση Ανατολή! Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη συζήτηση, για ένα πολυεπίπεδο σύστημα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας κόστους περίπου 3 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Τον Φεβρουάριο του 2026 η Ελλάδα και η Ινδία υπέγραψαν στο Νέο Δελχί Κοινή Δήλωση Πρόθεσης για αμυντική βιομηχανική συνεργασία, με πενταετή χάρτη πορείας, που περιλαμβάνει από κοινού ανάπτυξη, συμπαραγωγή και μεταφορά τεχνολογίας. Ο Έλληνας υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας υποστήριξε ότι η Ινδία είναι χώρα 1,4 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, με στρατό 1,5 εκατομμυρίου ανδρών και αποτελεί για την Ελλάδα, έναν εξαιρετικά σημαντικό στρατηγικό εταίρο. Η Ινδία έχει ήδη συμμετάσχει στην άσκηση ”Ηνίοχος”, την ελληνική πολυεθνική αεροπορική άσκηση, στην οποία συμμετέχει και το Ισραήλ!
Δηλαδή οι δύο πλευρές του τριγώνου (Ελλάδα-Ισραήλ) και (Ελλάδα-Ινδία) υπάρχουν ήδη και θεσμοθετούνται. Λείπει το τρίτο σκέλος, η ισραηλινο-ινδική συνεργασία, που πρέπει να ενσωματωθεί ρητά σε τριμερές πλαίσιο, με την Αθήνα ως ισότιμο εταίρο, όχι απλώς ως σημείο συνάντησης.
Η ιδέα της συμπαραγωγής πυραύλων μεσαίου βεληνεκούς δεν αποτελεί μια φαντασίωση, έχει ήδη προηγούμενο. Το σύστημα Barak-8/MRSAM, που αναπτύχθηκε από κοινού από την ισραηλινή IAI και την ινδική DRDO από το 2007, αποτελεί ακριβώς αυτό το μοντέλο, που συνδιάζει ισραηλινή τεχνολογία αισθητήρων και καθοδήγησης, ινδική βιομηχανική κλίμακα μέσω κρατικών εταιρειών, όπως η Bharat Dynamics και η Bharat Electronics, με αποτέλεσμα ένα επιχειρησιακό σύστημα αεράμυνας, που χρησιμοποιείται σήμερα και από τον ινδικό Στρατό, την Αεροπορία και το Ναυτικό.
Αυτό το μοντέλο μπορεί να επεκταθεί, ώστε να συμπεριλάβει ελληνική συμμετοχή, φυσικά όχι ως ισότιμο τρίτο κέντρο σχεδιασμού από την πρώτη μέρα, κάτι που θα ήταν αφελές να διεκδικήσουμε, αλλά ως εταίρο σε δοκιμές, προσαρμογή σε ευρωπαϊκά πρότυπα, συντήρηση περιφερειακής κλίμακας, και ενδεχομένως υποσυστήματα, όπου η ελληνική αμυντική βιομηχανία (ΕΑΒ, ΕΑΣ) έχει ήδη τεχνογνωσία.
Για αυτό το εγχείρημα η γεωπολιτική λογική είναι ήδη επίσημα. καταγεγραμμένη αφού Ινδικές αναλύσεις, περιγράφουν ρητά την εμβάθυνση των σχέσεων Ελλάδας-Ινδίας, ως απάντηση στην αυξανόμενη επιρροή της Άγκυρας, τόσο στη Νότια Ασία, όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς η στενή στρατιωτική συνεργασία της Τουρκίας με το Πακιστάν είναι το καθρέφτισμα που κάνει τη σχέση Ελλάδας-Ινδίας γεωστρατηγικά λογική και για τις δύο πλευρές, όχι μόνο για εμάς. Αυτό σημαίνει ότι δεν ζητάμε χάρη άλλα προσφέρουμε κάτι, που η Ινδία το βλέπει ήδη ως προς το δικό της συμφέρον.
Επιπλέον με τον τρόπο αυτό λύνεται ένα πραγματικό ελληνικό πρόβλημα αυτό της απουσίας κλίμακας. Η ελληνική αμυντική βιομηχανία έχει τεχνογνωσία, αλλά όχι όγκο παραγωγής. Η Ινδία έχει ακριβώς το αντίθετο πρόβλημα, αφού διαθέτει τεράστια βιομηχανική ικανότητα (Aatmanirbhar Bharat, την ινδική πολιτική αυτάρκειας στην άμυνα), αλλά έχει παράλληλα ανάγκη για ώριμη τεχνολογία καθοδήγησης, κάτι που το Ισραήλ διαθέτει. Η Ελλάδα, μπαίνοντας ανάμεσα, δεν διεκδικεί να είναι ισότιμος τεχνολογικός πυλώνας, αλλά διεκδικεί μέσω της συμμετοχής, την πρόσβαση σε τεχνολογία και βιομηχανική εμπειρία, κάτι που από μόνη της δεν θα αποκτούσε ποτέ στην ίδια κλίμακα ή ταχύτητα και επιπρόσθετα προσφέρει την εξέχουσα γεωστρατηγική της θέση.
Ένα άλλος θετικός παράγοντας για το γεωοπολιτικο τρίγωνο αποτελεί η ενίσχυση της αποτροπής της Τουρκίας, χωρίς αυτή να περνά αποκλειστικά μέσα από τα κανάλια ΝΑΤΟ-ΗΠΑ. Το ελληνικό στρατηγικό πρόβλημα δεν είναι μόνο ο εξοπλισμός, αλλά η υπερβολική εξάρτηση από έναν άξονα προμήθειας, και η απουσία εναλλακτικών, όταν οι πολιτικές προτεραιότητες της Ουάσιγκτον αλλάζουν. Ένα τρίτο, ανεξάρτητο σκέλος αμυντικής συνεργασίας με χώρες που δεν έχουν συμφέρον να ευνοήσουν την Άγκυρα αποτελει καθαρά στρατηγική διαφοροποίηση, όχι πολυτέλεια.
Χρονικά η στιγμή είναι ώριμη επειδή και οι δύο διμερείς σχέσεις βρίσκονται ήδη σε ανοδική τροχιά και δεν χρειάζεται να χτίσουμε τίποτα από το μηδέν. Αυτό που απλά χρειάζεται είναι η πολιτική βούληση να συνδεθούν δύο υπάρχοντα οικοδομήματα σε ένα τρίτο, τριγωνικό, και σε μελλοντικό χρόνο τετραγωνικο με την πρόσθεση της Κύπρου.
Η επιλογή αρχικά πεδίου χαμηλότερου ρίσκου για την πρώτη κοινή δοκιμή, πριν προχωρήσουμε σε οτιδήποτε άλλο τόσο ευαίσθητο πεδίο, όπως αυτό των πυραύλων μεσαίου βεληνεκούς, εκτιμώ ότι ως πεδίο ανάπτυξης εμπιστοσύνης, μπορεί να αποτελέσει το πεδίο των αντι-drone συστήματων, στο οποίο η Ελλάδα ήδη συνεργάζεται διμερώς με το Ισραήλ. Αυτό μπορεί να αποτελέσει το φυσικό σημείο εκκίνησης για τριμερή επέκταση.
Επιπρόσθετα εκτιμώ ότι πλεονέκτημά μας αποτελεί η αξιοποίηση της θέσης μας εντός ΕΕ και του Καθεστώτος Ελέγχου Πυραυλικής Τεχνολογίας (MTCR). Η Ελλάδα είναι μέλος του MTCR από το 1992, ενώ η Ινδία έγινε μέλος το 2016 και το Ισραήλ παραμένει εκτός, αλλά τηρεί τις κατευθυντήριες γραμμές του, χωρίς να είναι επίσημο μέλος. Αυτή η ασυμμετρία σημαίνει ότι η Ελλάδα, ως πλήρες μέλος ΕΕ και MTCR, μπορεί να λειτουργήσει ως ο θεσμικός δίαυλος νομιμοποίησης, που θα διευκολύνει τη μεταφορά τεχνολογίας μεταξύ Ισραήλ και Ινδίας προς την ευρωπαϊκή αγορά, κάτι που δεν μπορεί να πετύχει κανένα από τα δύο άλλα κράτη μόνο του.
Φυσικά το επιχείρημα δεν στέκεται αν αρχίσουμε να κρύβουμε εμπόδια κάτω από το χαλί. Συνήθεια που η χώρας μας δυστυχως διακρινεται σε αυτήν. Η ίδια η εμπειρία του Barak-8 δείχνει τον κίνδυνο. Σύμφωνα με ινδικές αναλύσεις, το Ισραήλ αφού αξιοποίησε την ινδική χρηματοδότηση και συνεισφορά (όπως ο διπλής ώσης κινητήρας που ανέπτυξε η DRDO), προχώρησε στη συνέχεια σε ανεξάρτητη εμπορική προώθηση του συστήματος χωρίς πλήρη ενσωμάτωση της ινδικής συνεισφοράς, γεγονός που έχει οδηγήσει σε ερωτηματικά για το αν το MR-SAM θα είναι η τελευταία αυτού του είδους κοινή ισραηλινο-ινδική πρωτοβουλία. Αν η Ελλάδα μπει σε ανάλογο σχήμα χωρίς σαφείς συμβατικούς όρους για πνευματική ιδιοκτησία, θα βρεθεί στην ίδια θέση, αυτήν του να συνεισφέρει και να μείνει εκτός επόμενων εμπορικών οφελών.
Η Ελλάδα βρίσκεται, σπάνια, σε πλεονεκτική θέση εφόσον έχει ήδη δύο ενεργές, θεσμοθετημένες διμερείς σχέσεις με τους δύο πλέον δυναμικούς αμυντικούς εταίρους εκτός ΝΑΤΟ-ΕΕ. Αυτό που λείπει δεν είναι η βάση αλλά η πολιτική τόλμη να διεκδικηθεί ρητά η σύνδεσή τους σε τριμερές πλαίσιο, με την Αθήνα να θέτει τους όρους της συμμετοχής της αντί να περιμένει να κληθεί.
Όμως με τις τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις υπάρχει και ένας επιπλέον λόγος γιατί αυτό το εγχείρημα δεν είναι απλώς επιθυμητό, αλλά επείγον. Στις 7 Αυγούστου 2026, Τουρκία, Πακιστάν και Σαουδική Αραβία υπέγραψαν στη Μέκκα τριμερή αμυντική συμφωνία (Το Σύμφωνο της Μέκκας, που ορίζει ρητά, ότι επίθεση εναντίον οποιουδήποτε από τα τρία κράτη θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, χτίζοντας πάνω στην προϋπάρχουσα σαουδοπακιστανική συμφωνία αμοιβαίας άμυνας του Σεπτεμβρίου 2025. Πρόκειται για συμμαχία που συνδυάζει σχεδόν 1,4 εκατομμύρια ενεργό στρατιωτικό προσωπικό, τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, το μοναδικό πυρηνικό οπλοστάσιο μουσουλμανικής χώρας, και σημαντικότατη οικονομική ισχύ. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών έχει δηλώσει ότι η πρόθεση είναι να επεκταθεί σε περισσότερες χώρες. Αυτό δεν είναι μια ακόμα διακήρυξη καλής θέλησης, αλλά είναι η επίσημη θεσμοθέτηση ενός άξονα που η Άγκυρα χτίζει εδώ και χρόνια, τώρα με ρητή αμοιβαία δέσμευση άμυνας!
Επομένως ένα Ελληνικό τρίγωνο με Ισραήλ και Ινδία δεν αποτελεί απλά μια στρατηγική επιλογή ανάμεσα σε πολλές ισοδύναμες, αλλά αποτελεί την φυσική, συμμετρική απάντηση, σε έναν αντίπαλο άξονα, που μόλις απέκτησε επίσημη, θεσμική μορφή. Όσο η Αθήνα καθυστερεί να διεκδικήσει τη δική της πλευρά αυτής της εξίσωσης, τόσο πιο δύσκολο θα γίνεται να μπει σε ισότιμη θέση διαπραγμάτευσης αργότερα.
Για την χώρα μας για την οποία έχω γράψει επανειλημμένα περί του θεσμικού της έλλείμματος στη διαμόρφωση εθνικής στρατηγικής, αυτή είναι ακριβώς η ευκαιρία να αποδείξει το αντίθετο! Να αποδείξει ότι μπορεί να δει μπροστά, να συνδέσει υπάρχοντα οικοδομήματα και να διεκδικήσει θέση σε μια γεωστρατηγική αρχιτεκτονική πριν αυτή παγιωθεί χωρίς εμάς!
”Ότι αρχή και τέλος, παλαιόθεν και ως τώρα, όλα τα θερία πολεμούν να μας φάνε τους Έλληνες και δεν μπορούνε. Τρώνε από μας και μένει και μαγιά.”
Στρατηγός Ιωάννης ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ
Αχιλλεύς Ταουξής
Ο Αχιλλέας Ταουξής είναι Υποστράτηγος ε.α. του Ελληνικού Στρατού, με πολυετή εμπειρία στους τομείς της αμυντικής πολιτικής, της στρατηγικής και των διεθνών σχέσεων. Έχει διατελέσει Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής Πολιτικής Εθνικής Άμυνας και Διεθνών Σχέσεων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, καθώς και Διευθυντής της ελληνικής Προεδρίας της Συντονιστικής Επιτροπής της Διαβαλκανικής Υπουργικής Άμυνας (SEDM-CC/PMSC). Το 2023, ως στέλεχος του ΓΕΕΘΑ, διηύθυνε τη Γραμματεία Συντονισμού Διασκέψεων Διεθνών Οργανισμών και εκπροσώπησε τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ στην έναρξη του NATO Training Technology Conference στην Αθήνα. Έχει επίσης συμμετάσχει ως ομιλητής σε ημερίδες για τη διεθνή ασφάλεια, το ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Δεν μπορούμε να λέμε» Η ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΑΝ ΚΙΝΗΘΕΙ ΣΩΣΤΑ «διότι η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ έχει την απόλυτη ισχύ δράσης λόγω αυτοδυναμίας στη Βουλή που σημαίνει ότι πράττει κατά το δοκουν ! Ελπίζουμε να είναι προς ωφελος της Ελλάδας μας!
Όσο η Ελλάδα δημιουργεί συμμαχίες με το Ισραήλ τόσο θα υπόκεινται στις αντι-ισραηλινές ενέργειες από τους εχθρούς του Ισραήλ. Η συμφωνία της Μέκκα είναι περισσότερο απάντηση στο άπλωμα του Ισραήλ και λιγότερο στο Ιράν.
Για αυτό καλύτερα ενίσχυση των συμμαχιών με ΝΑΤΟ και ΕΕ. Δεν χρειάζεται η Ελλάδα να μπλέξει με την Μέση Ανατολή.
Οι Άραβες και το Ισραήλ δεν καταλαβαίνουν από εμπιστοσύνη. Το είδαμε και με την Αίγυπτο. Μας αγόρασε και τώρα μας πουλάει στην Τουρκία. Και η Ινδία το ίδιο θα κάνει βρίσκει εύκολη την Ελλάδα.
Η εξωτερική πολιτική όλων των κρατών είναι σαν την οικονομική πρακτική των νοικοκυριών σε όλο τον κόσμο
Αλλάζει κάθε μέρα και τρέχει όπου βρει φθηνότερα ή συμφερότερα ,αλλά οι νουνεχείς δεν ξεχνούν και τους μόνιμους και καλούς φίλους τους στη γειτονιά τους ή εμείς το ΝΑΤΟ, Ε.Ε και Ισραήλ.
Στην Μέση Ανατολή ”μπλεκόμαστε” -και άριστα- γιατί υπάρχει ακόμη εκεί Ελληνοχριστιανισμός ,που κρατάει 23 αιώνες.