Sky News Arabia – Άμπου Ντάμπι
Σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη περιφερειακή στιγμή, το ζήτημα της αμερικανο-ιρανικής αντιπαράθεσης επέστρεψε στο προσκήνιο της διεθνούς σκηνής με την ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι βρίσκεται κοντά στην οριστικοποίηση της απόφασής του σχετικά με τη συμφωνία με την Τεχεράνη, η οποία συμπίπτει με την ομιλία του για άρση του ναυτικού αποκλεισμού και άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ στη ναυσιπλοΐα, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη να αποτραπεί το Ιράν από το να κατέχει πυρηνικά όπλα και να μην απελευθερωθούν παγωμένα ιρανικά κεφάλαια.
Ενώ η Τεχεράνη συνδέει οποιαδήποτε συμφωνία με την παύση αυτού που περιγράφει ως « υπερβολικές αμερικανικές απαιτήσεις», αυξάνονται τα ερωτήματα σχετικά με το εάν η περιοχή οδεύει προς μια συμφωνία που θα αμβλύνει τις εντάσεις ή προς μια νέα φάση στρατιωτικής κλιμάκωσης υπό το πρόσχημα των διαπραγματεύσεων.
Σε μια ανάλυση της κατάστασης, ο ειδικός σε πολιτικά και στρατιωτικά θέματα Muhannad Al-Azzawi και ο αναλυτής Αμερικανικών και Μεσανατολικών υποθέσεων του Sky News Arabia, Paul Salem, κατά τη διάρκεια της συνέντευξής τους στην εκπομπή “Radar”, παρουσίασαν δύο προσεγγίσεις που αποκαλύπτουν την έκταση της ασάφειας που περιβάλλει τις διαπραγματεύσεις και τη φύση των αντιφάσεων μεταξύ του πολιτικού λόγου και των στρατιωτικών κινημάτων που λαμβάνουν χώρα στο παρασκήνιο.
Πόλεμος λέξεων ή μια επικείμενη λύση;
Ο Μουχάναντ Αλ-Αζάουι πιστεύει ότι η τρέχουσα σκηνή εξακολουθεί να κινείται στο πλαίσιο ενός «πολέμου δηλώσεων» και ακρογωνιαίων λίθων μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης , δεδομένου ότι η αμερικανική συζήτηση για την «αίθουσα επιχειρήσεων» φέρει στρατηγικές διαστάσεις που υπερβαίνουν την παραδοσιακή πολιτική διάσταση.
Επεσήμανε ότι η χρήση αυτού του όρου συνήθως συνδέεται με την εξέταση σεναρίων ισχύος και τη λήψη πιθανών στρατιωτικών αποφάσεων, ειδικά με την παρουσία του Προέδρου του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ στις πρόσφατες συναντήσεις του Τραμπ.
Ο Αλ-Αζάουι σταμάτησε για να εξετάσει τις δηλώσεις του Τραμπ σχετικά με την «άρση του αποκλεισμού» και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, αναρωτώμενος αν αυτές οι δηλώσεις αντικατοπτρίζουν μια πραγματική μετατόπιση στην αμερικανική πολιτική ή αν αντιπροσωπεύουν ένα προοίμιο για μια διαφορετική φάση χρήσης βίας.
Επεσήμανε ότι ο αποκλεισμός χάνει το νόημά του σε περίπτωση κίνησης προς άμεση στρατιωτική δράση, γεγονός που καθιστά τις αμερικανικές δηλώσεις ανοιχτές σε περισσότερες από μία ερμηνείες.
Αντιθέτως, ο Πολ Σάλεμ θεώρησε ότι οι διαρροές από περισσότερες από μία πρωτεύουσες υποδήλωναν την πιθανότητα επίτευξης μιας «περιορισμένης συμφωνίας» που θα παρατεινόταν για περίπου 60 ημέρες, βασισμένης κυρίως στην άρση του εμπάργκο στο Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες με αντάλλαγμα το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ για τη ναυσιπλοΐα.
Σύμφωνα με τον Σάλεμ, αυτή η πιθανή κατανόηση θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός, αν και τα βασικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων πρωταρχικό είναι το πυρηνικό ζήτημα, θα παραμείνουν αναβλημένα για μεταγενέστερες και πιο περίπλοκες διαπραγματεύσεις.
Υπάρχει ένα βαθύ χάσμα μεταξύ της αμερικανικής και της ιρανικής ρητορικής.
Ο Αλ-Αζάουι τόνισε ότι υπάρχει μεγάλο χάσμα μεταξύ του τρόπου σκέψης και συμπεριφοράς της ιρανικής πλευράς αφενός και της αμερικανικής πλευράς αφετέρου, δεδομένου ότι οι μεσολαβητές, ιδίως το Πακιστάν και το Κατάρ, προσπαθούν να μειώσουν αυτό το χάσμα μέσω νέων εγγράφων και προτάσεων για να φέρουν τις απόψεις πιο κοντά.
Επεσήμανε ότι οι δηλώσεις Ιρανών αξιωματούχων, κυρίως του Mohammad Baqer Qalibaf και του Vahidi, οι οποίες επιβεβαιώνουν ότι το Ιράν «μιλάει τη γλώσσα των πυραύλων, όχι της διπλωματίας», αντικατοπτρίζουν την προσήλωση της Τεχεράνης στην επιλογή της βίας και την απροθυμία της να κάνει στρατηγικές παραχωρήσεις, ειδικά όσον αφορά το Στενό του Ορμούζ.
Επεσήμανε επίσης ότι το Ιράν επικεντρώνεται κυρίως στο ζήτημα των παγωμένων κεφαλαίων και ότι η συζήτηση για 12 δισεκατομμύρια δολάρια είναι ένα από τα κεντρικά θέματα στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις, ενώ δεν έχουν ακόμη προκύψει πρακτικές ενδείξεις σχετικά με προτάσεις που σχετίζονται με την καταστροφή του ιρανικού ουρανίου σε συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας.
Ο Πολ Σάλεμ, ωστόσο, πιστεύει ότι η αναμενόμενη συμφωνία-πλαίσιο, εάν ανακοινωθεί, θα περιλαμβάνει γενικές ενδείξεις που θα ικανοποιούν και τις δύο πλευρές σχετικά με το πυρηνικό ζήτημα, αλλά η εφαρμογή και οι λεπτομέρειες θα αναβληθούν για μεταγενέστερες διαπραγματεύσεις. Εξήγησε ότι αυτό που θα επιτευχθεί πρακτικά κατά τη διάρκεια της εξήντα ημερών θα είναι η άρση των αμερικανικών κυρώσεων και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, ενώ τα πυρηνικά ζητήματα, οι επενδύσεις και τα παγωμένα κεφάλαια θα παραμείνουν ανεπίλυτα ζητήματα.
Αίθουσα επιχειρήσεων και στρατιωτικό σενάριο
Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία ανησυχίας στην ερμηνεία του Al-Azzawi είναι η σύνδεση μεταξύ των πρόσφατων στρατιωτικών συναντήσεων του Τραμπ και της ομιλίας του για «άρση της πολιορκίας τώρα».
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η είσοδος στην αίθουσα επιχειρήσεων δεν γίνεται συνήθως σε καθαρά πολιτικό πλαίσιο, αλλά συχνά συνδέεται με τη συζήτηση για τη χρήση βίας ή την παρουσίαση πιθανών στρατιωτικών σεναρίων.
Επεσήμανε ότι οι δηλώσεις του Τραμπ σχετικά με την ανατίναξη ναρκών στο Στενό με τη χρήση «μεγάλων σαρωτών» αντικατοπτρίζουν μια γλώσσα πολέμου και όχι μια γλώσσα διευθέτησης, προσθέτοντας ότι οι ιρανικές επεκτατικές προθέσεις, όπως τις περιέγραψε, εξακολουθούν να υπάρχουν στο μυαλό του ιρανικού καθεστώτος και ότι η Τεχεράνη σκέφτεται τον πόλεμο περισσότερο από ό,τι την ειρήνη.
Ο Αλ-Αζάουι πίστευε επίσης ότι το Ιράν χρησιμοποιούσε μια πολιτική αγοραπωλησίας χρόνου για να αναδιατάξει τις στρατιωτικές του δυνατότητες και να επανατοποθετήσει το καθεστώς, εκμεταλλευόμενο την παράταση των διαπραγματεύσεων, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες, κατά την εκτίμησή του, δεν διεξάγουν πολέμους με βάση τα συναισθήματα, αλλά μάλλον με βάση υπολογισμούς που σχετίζονται με τα στρατηγικά και πολιτικά οφέλη της χρήσης βίας.
Ο Τραμπ μεταξύ εσωτερικών πιέσεων και πολιτικών υπολογισμών
Από την πλευρά του, ο Πολ Σάλεμ πιστεύει ότι ο Τραμπ επιδιώκει να προωθήσει οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία στο εσωτερικό της χώρας ως ένα επίτευγμα που θα μετριάσει τις οικονομικές και πολιτικές πιέσεις στην κυβέρνηση των ΗΠΑ, ιδίως όσον αφορά τις τιμές του πετρελαίου και τον πληθωρισμό.
Επεσήμανε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα μπορούσε να παρουσιάσει τη συμφωνία στο κοινό ως κάτι που οδήγησε στο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, μείωσε τις τιμές ενέργειας και καθυστέρησε το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα για χρόνια, διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα να επιστρέψει στη στρατιωτική στόχευσή του όταν χρειαστεί.
Ο Σάλεμ μίλησε επίσης για εσωτερική δυσαρέσκεια εντός του Τραμπ λόγω των εμποδίων του πολέμου σε σύγκριση με τα γρήγορα αποτελέσματα που ανέμενε, σημειώνοντας ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ πίστευε ότι η αντιπαράθεση θα μπορούσε να τελειώσει μέσα σε λίγες μέρες, αλλά βρέθηκε αντιμέτωπος με μια πιο περίπλοκη και εξαντλητική κρίση.
Σε σχετικό πλαίσιο, ο Σάλεμ αποκάλυψε ότι ένα νέο στοιχείο έχει εισέλθει στις συζητήσεις, το οποίο είναι η πιθανότητα δημιουργίας ενός ταμείου στήριξης επενδύσεων ή ανοικοδόμησης στο Ιράν, εάν οι διαπραγματεύσεις επιτύχουν και επιλυθεί η πυρηνική κρίση, δεδομένου ότι ορισμένα αραβικά και διεθνή κόμματα προσπαθούν να πιέσουν την ιρανική ηγεσία να επικεντρωθεί στην οικονομία και τις επενδύσεις αντί για την ανοιχτή σύγκρουση.
Προσωρινή εκεχειρία ή μακροχρόνιος πόλεμος;
Παρά τις συζητήσεις για επικείμενη συμφωνία, τόσο ο Αλ-Αζάουι όσο και ο Σάλεμ συμφωνούν ότι η κατάσταση παραμένει ανοιχτή σε πολλαπλά ενδεχόμενα. Ο Αλ-Αζάουι πιστεύει ότι η ανταλλαγή δηλώσεων εξακολουθεί να αντικατοπτρίζει «ακραίες σχέσεις», με τις δύο πλευρές να κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις, ενώ οι μεσολαβητές συνεχίζουν τις προσπάθειές τους να γεφυρώσουν τα χάσματα.
Όσο για τον Σάλεμ, πιστεύει ότι οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία δεν θα ξεπεράσει το πλαίσιο μιας «προσωρινής εκεχειρίας» στο πρώτο της στάδιο, επισημαίνοντας ότι η κατάσταση πολέμου μεταξύ του Ιράν από τη μία πλευρά και των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ από την άλλη δεν έχει στην πραγματικότητα τελειώσει, αλλά μπορεί να εισέλθει σε νέους γύρους με διαφορετικές μορφές, είτε μέσω στρατιωτικών αντιπαραθέσεων είτε μέσω επιχειρήσεων στον κυβερνοχώρο και πληροφοριών.
