του Θεόδωρου Γκολέμη
Ο Θεόδωρος Γκολέμης είναι απόφοιτος της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου Master of Laws (LL.M.) από το LMU.
Το σίγουρο είναι ότι ο κόσμος πλέον δεν θα είναι ο ίδιος. Ακούγεται κλισέ όμως αυτή τη φορά φαίνεται να ισχύει. Πέρα όμως από το γεγονός ότι το Ισραήλ και η Αμερική πολεμούν με το Ιράν, πολλά κρίσιμα στοιχεία της σύγκρουσης, καθώς και οι στόχοι αυτής δεν είναι ξεκάθαροι στο ευρύ κοινό. Ειδικά όσον αφορά τη στρατηγική του Ιράν η ανάλυση παραμένει ρηχή. Είναι τόσο δύσκολο να την κατανοήσουμε με το μικρό μυαλό μας ή καλλιεργείται σκόπιμα κλίμα δημιουργικής ασάφειας;
Για να αποσαφηνιστούν ορισμένα ζητήματα πρέπει να ξεκινήσουμε από τις χώρες του Κόλπου, όπως το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κουβέιτ. Πιο συγκεκριμένα, οι χώρες αυτές προβάλλουν στους τουρίστες και τους επενδυτές ασφάλεια και ευημερία. Μετά από τις επιθέσεις του Ιράν και τα δυο αυτά προϊόντα εξανεμίζονται. Κάποιος θα αναρωτηθεί γιατί το Ιράν γενικεύει τον πόλεμο αναστατώνοντας ολόκληρη την περιοχή. Το κρίσιμο εδώ είναι πως το Ιράν βλέπει αυτές τις χώρες ως προέκταση της Αμερικανικής Αυτοκρατορίας (pax americana).
Οι λόγοι είναι απλοί:
Πρώτον, σε όλες αυτές τις χώρες υπάρχουν αμερικανικές βάσεις, οι οποίες μπορούν ανά πάσα στιγμή να χρησιμοποιηθούν απέναντι στο Ιράν.
Δεύτερον, τα αραβικά κράτη του Περσικού Κόλπου εγκαθιδρύουν και ενδυναμώνουν την παγκόσμια επιρροή της Αμερικής μέσω του “πετροδολαρίου” -της διασύνδεσης δηλαδή του εμπορίου πετρελαίου με το δολάριο- το οποίο επιτρέπει στην Αμερική να επεκτείνει την επιρροή της στον πλανήτη. Σε αντάλλαγμα οι χώρες αυτές απολαμβάνουν τη προστασία της Αμερικής, αν και όπως φαίνεται δεν είχαν υπολογίσει τη ζημιά που θα τους προκαλούσαν αυτές οι επιθέσεις στην εικόνα που θέλουν να λανσάρουν προς τη Δύση, ως “επίγειοι παράδεισοι”.
Τρίτον, οι χώρες αυτές έχουν επενδύσει μέχρι σήμερα το υπέρογκο πόσο των 1,11 τρισεκατομμύρια δολαρίων (4,5 φορές το ΑΕΠ της Ελλάδας) στο αμερικανικό χρηματιστήριο και κυρίως σε εταιρίες της τεχνητής νοημοσύνης, χρηματοδοτώντας τη κούρσα απέναντι στη Κίνα για τη πρωτοκαθεδρία σε αυτό το τομέα.
Γίνεται, λοιπόν, εύκολα κατανοητό ότι με αυτά τα χτυπήματα το Ιράν αποσκοπεί στην αποσταθεροποίηση όχι μόνο των αμερικανικών συμμάχων και άρα της επιρροής της Αμερικής αλλά και της οικονομίας της, αφού αν τα επενδυμένα κεφάλαια των κρατών αυτών ανακατευθυνθούν στην άμυνα και την ανοικοδόμηση, το πλήγμα στο αμερικανικό (και άρα παγκόσμιο) χρηματιστήριο θα είναι οδυνηρό.
Άλλο σημαντικό κομμάτι της ιρανικής στρατηγικής είναι ο αποκλεισμός των στενών του Ορμούζ. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για ένα πολύ στενό σημείο που ενώνει τον Περσικό Κόλπο (εξού και το όνομα των κρατών του Κόλπου πιο πάνω), τον Κόλπο του Ομάν (κράτος του κόλπου) και την Αραβική θάλασσα.
Για να αντιληφθεί κανείς την σημασία τους αρκεί να αναφερθεί πως το 20-30% της συνολικής θαλάσσιας διακίνησης πετρελαίου (20.000.000 βαρέλια την ημέρα) διέρχεται από τα στενά. Οι χώρες που θα επηρεαστούν περισσότερο από αυτή τη κίνηση είναι η Ιαπωνία και η Ινδία, οι οποίες προμηθεύονται κατα 75% και 60% αντίστοιχα του πετρελαίου τους από αυτό το εμπορικό πέρασμα.
Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας είπε ότι η οικονομία της χώρας της θα καταρρεύσει σε 8-9 μήνες, αν τα στενά δεν ανοίξουν.
Με λίγα λόγια αφού το Ιράν δε μπορεί να ανταγωνιστεί την Αμερική στρατιωτικά θα επιχειρήσει να ¨στραγγαλίσει” οικονομικά τους συμμάχους της δημιουργώντας τους πολύ σοβαρά οικονομικά προβλήματα.
Πέρα από αμερικανικές βάσεις το καθεστώς του Ιράν στοχεύει μονάδες αφαλάτωσης στη περιοχή. Η απάντηση είναι και εδώ απλή. Οι χώρες του κόλπου εξαρτώνται κατά 60% από εργοστάσια αφαλάτωσης για να αντιμετωπίσουν την υδάτινη κρίση στη περιοχή (το Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Κατάρ σχεδόν κατά 100%). Αυτό σημαίνει ότι εύκολα μπορεί να προκληθεί η υδατική καταπόνηση (water stress) ή ακόμα και λειψυδρία. Αν ο λαός των χωρών αυτών έρθει αντιμέτωπος τόσο υπαρξιακά προβλήματα, θα εξεγερθεί ενάντια στα φιλοδυτικά, αντιδημοφιλή και αντιδημοκρατικά καθεστώτα, που τον κυβερνούν, δημιουργώντας περαιτέρω μείωση της αμερικανικής επιρροής.
Συμπερασματικά, τα χτυπήματα του Ιράν δεν είναι αποσπασματικά. Πρόκειται για ένα οργανωμένο σχέδιο που στόχο έχει να πιέσει ολόκληρη τη Δύση, ανεβάζοντας τις τιμές της ενέργειας σε πολύ υψηλά επίπεδα, παρασύροντας έτσι το κόστος παραγωγής και δημιουργώντας μια ολοένα και αυξανόμενη ακρίβεια, την οποία θα δουν όλοι οι Δυτικοί πολίτες στο πορτοφόλι τους. Πιο πολύ θα επηρεαστούν χώρες, όπως η Ελλάδα, όπου οι ελεγκτικοί μηχανισμοί είναι αδύναμοι και ελεγχόμενοι με αποτέλεσμα οι μεγάλες εταιρίες να μπορούν να επιβάλλουν τιμές κατά το δοκούν.
Όσον αφορά τα αμερικανικά κίνητρα, αυτά δεν είναι τόσο σαφή. Από τη πρώτη μέρα όλοι παρακολουθήσαμε προσπάθειες των Δυτικών να δικαιολογήσουν τον πόλεμο ως μια απόπειρα διάσωσης του πληθυσμού από το εγκληματικό θεοκρατικό καθεστώς του Αγιατολάχ (ανώτατος ηγέτης). Αυτή η ευγενής απόδοση κινήτρων κόντεψε να γίνει πιστευτή, παρόλα αυτά ήδη τη πρώτη μέρα των επιθέσεων ένα πύραυλος έπεσε (τυχαία το δίχως άλλο) σε ένα σχολείο θηλέων σκοτώνοντας 157 μαθήτριες. Λίγες μέρες αργότερα και με τους ανώτατους ηγέτες του καθεστώτος νεκρούς, η συμμαχία Αμερικής – Ισραήλ επιτέθηκε σε μεγάλο αριθμό πετρελαιοπηγών δημιουργώντας ένα σκηνικό βγαλμένο από ταινίες επιστημονικής φαντασίας, με φωτιές να καίνε παντού και βροχή πετρελαίου.
Κάπως έτσι το δυτικό ηθικό πλεονέκτημα καταρρίφθηκε.
Τότε γιατί έγινε αυτή η επίθεση;
Γιατί ο πρόεδρος Τραμπ ρισκάρει τις ζωές Αμερικανών (τουλάχιστον 13 νεκροί) και χιλιάδων Ιρανών (4.000 νεκροί);
Ένας λόγος, ο οποίος φαίνεται αληθοφανής, είναι ότι ο στόχος είναι ο κατακερματισμός του Ιράν σε παραπάνω κράτη με βάση τις διάφορες φυλετικές ομάδες (π.χ. Κούρδοι, Αζέροι) καταφέρνοντας έτσι καίριο πλήγμα στο σιιτικό μπλοκ δυνάμεων και αποδυναμώνοντας τα κράτη της Μέσης Ανατολής, τα οποία ήταν κοντά σε Ρωσία και Κίνα, για τις επόμενες δεκαετίες. Το αρχικό επιχείρημα περί καταστροφής των πυρηνικών δυνάμεων δεν φαίνεται να αντέχει σε ενδελεχή έλεγχο, καθώς ήδη από τις 22 Ιουνίου ήταν κατεστραμμένες σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ (με όση αξιοπιστία διαθέτει ακόμα).
Η ανάλυση αυτή, αν και φαίνεται περίπλοκη, μπορεί να εξηγηθεί σε καθημερινή γλώσσα εξετάζοντας τα δεδομένα προσεκτικά. Το ερώτημα, που θα μπορούσε να τεθεί από κάποιον πονηρό, είναι γιατί αυτό δε συμβαίνει από τα συστημικά κανάλια ενημέρωσης στα οποία παρελαύνει καθημερινά ένας στρατός από στρατηγούς, αναλυτές και κάθε λογής ειδικούς. Μιας και δε συμμετέχω στον πρωινό καφέ της αμερικανικής πρεσβείας δε θα μπορούσα να έχω άποψη επαυτού. Σκέφτομαι εντόνως όμως να γίνω και εγώ θαμώνας του Αργυρού, όπου κάτι μπορεί να πάρει το αυτί μου όσον αφορά την υψηλή αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Εξαιρετικό και εμπεριστατωμένο άρθρο!
Εντάξει να μη συμμετέχουμε στον πρωϊνό καφέ της Αμερικανικής πρεσβείας ,αλλά ”να μη δένουμε και κόμπο” όσα ακούμε και διαβάζουμε από τον γνωστό ”αντιιμπεριαλιστή” δημοσιογράφο κύριο Αργυρό.
Συμβουλή .”τα πάντα γνώσεσθε ,το καλόν κατέχετε”.
Υ.Γ Μας συμφέρει ως Έλληνες η ηθική και η στρατιωτική ήττα των συμμάχων μας Αμερικανών και Ισραηλινών και δεχόμαστε – ως ανέκαθεν φιλελεύθεροι Έλληνες – να επιβιώσει και άλλο το απάνθρωπο για τους Ιρανούς -πρώην Πέρσες-47χρονο καθεστώς;;;.
Άπαγε της βλασφημίας .
Πρώτον, στον γνωστό λαϊκό αοιδό Αργυρό αναφέρομαι, γνωστό για τη βελούδινη φωνή του και τις προνομιακές σχέσεις του με τη Πρέσβειρα των Η.Π.Α.
Τώρα, όσον αφορά στο ελληνικό συμφέρον αυτό θα φανεί στη τσέπη μας και στις αυξημένες ροές μεταναστών στα νότια της Κρήτης.
Όταν είσαι μικρή χώρα ,όμως, αναγκάζεσαι να ακολουθήσεις τις επιταγές των ισχυρότερων συμμάχων ελπίζοντας σε κάποιου είδους (αμφίβολο έχει δείξει η ιστορία) μελλοντικό αντάλλαγμα.
Να σημειωθεί πάντως ότι κάθε πόλεμος είναι ευκαιρία για διεύρυνση της επιρροής, πράγμα το οποίο σαν χώρα το εκμεταλλευτήκαμε προστατεύοντας τρίτες χώρες (Βουλγαρία, Σαουδική Αραβία, Κύπρος).
Σας ευχαριστώ πολύ για την άμεση απάντησή σας-απολογούμαι γιατί δεν πήγε το μυαλό μου στον αοιδό κ. Αργυρό (υπάρχει και αυτός ) -και όσον αφορά στα εθνικά μας συμφέροντα ας μη συμπεριλάβουμε ”τη τσέπη μας” , ούτε τους μετανάστες από την Περσία , που δεν θα έρθουν -γιατί ”δεν μας πάνε” από το 490 π. Χ -,αλλά αυτά τα αποτελέσματα θα τα είχαμε και ουδέτεροι να είμασταν .
Επαναλαμβάνω το εθνικό και δημοκρατικό δίλημμά μας ως Ελλήνων -που σήμερα γιορτάσαμε και την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού-
Είναι δυνατόν το Ιράν , που είναι δομημένο πάνω στη θρησκεία, βασίζεται στο φανατισμό και έχει ως κινητήρια δύναμη την εχθρότητα να μην έχει βρεθεί ακόμη απομονωμένο διεθνώς;;;.Καληνύχτα σας.
” που δεν θα έρθουν -γιατί ”δεν μας πάνε” από το 490 π. Χ ”
🙂 🙂 🙂
Εγώ σας ευχαριστώ για τα σχόλια.
Όσον αφορά τους μετανάστες, αυτοί δε νομίζω ότι θα είναι μόνο Πέρσες αλλά και από την ευρύτερη περιοχή λόγω της αποσταθεροποίησης. Το επιχείρημα περί μη συμπάθειας προς τους Έλληνες δε νομίζω ότι στέκει ειδικά αν κινδυνεύει η ζωή σου και η οικογένεια σου. Επίσης, ακόμα κι αν ο σκοπός τους είναι να πάνε στη Βόρεια Ευρώπη, είναι πολύ πιθανό ότι θα καταλήξουν στην Ομόνοια.
Δεύτερον, το ελληνικό συμφέρον (υπό το πόρισμα της εξωτερικής πολιτικής) σίγουρα δεν είναι με το Ιράν και ποτέ δεν υποστήριξα κάτι τέτοιο. Αυτό το οποίο σχολιάζω είναι το χειροπιαστό αντάλλαγμα που αναμένουμε υπομονετικά και ποτέ δεν έρχεται.
Τέλος, ως απλός σχολιαστής δε θα ήθελα να επαναλαμβάνω τις κλασικές θέσεις, οι οποίες διατυπώνονται στον δυτικό δημόσιο διάλογο, αλλά να ερεθίσω λίγο τον αναγνώστη με μια πιο διευρυμένη οπτική, η οποία ασκεί κριτική σε ορισμένες πράξεις της Αμερικής, καθώς δεν έχω την ευθύνη παρά μόνο για αυτά που γράφω. Όταν κυβερνάς ,φυσικά, συμπεριφέρεσαι διαφορετικά και δεν μπορείς να ασκείς κριτική στην Αμερική, διότι δε σε συμφέρει.
Για μόνο την τελευταία φράση σας .Φρονείτε ότι θα εξυπηρετούσε τα εθνικά μας συμφέροντα η κυβέρνησή μας ,εάν ασκούσε κριτική -δυσμενή φυσικά ,όπως η Ελληνική Αριστερά όλων των αποχρώσεων-στην Αμερική , με την οποίαν έχουμε από το 1947 στρατηγικές Συμφωνίες και από το 1952 είμαστε σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ και τελευταία ”Βάση” και στην Αλεξανδρούπολη . Να ”σκίσουμε” τις Συμφωνίες και να διαγράψουμε τις υπογραφές όλων των πρωθυπουργών και των υπουργών που τις υπέγραψαν;;;.
Και προεκλογική περίοδο έχουμε και ισχύει για όλα τα δυστυχώς ανευθυνοϋπεύθυνα ελληνικά κόμματα η παροιμία ”έξω από το χορό πολλά τραγούδια λές-λένε” .
Ας μη τα ακολουθήσουμε οι εχέφρονες με κριτική σκέψη -την οποίαν έχετε και να ασκήσετε-.
Όσο αφορά για τους Πέρσες μετανάστες μόνο την επίσκεψη της Σοράγιας είχαμε και αν μας έρθουν τώρα θα είναι διερχόμενοι και θα ”φρουρούνται” αυτοί ιδιαίτερα. Αλλάζει και το μεταναστευτικό δίκαιο στην Ε.Ε.
Υ.Γ Τα σύκα ,σύκα και η σκάφη ,σκάφη χωρίς περιττούς για τέτοια θέματα παραπολιτικούς ερεθισμούς στα δικά μου γραπτά στις σοβαρές Ανιχνεύσεις ,να είστε γερός και εγώ σας ευχαριστώ.
”Να τα λέμε”.
Χαίρομαι πραγματικά για τον διάλογο μας.
Το επιχείρημα μου στο άρθρο νομίζω είναι απλό: Η Αμερική έχει ξεκινήσει έναν πόλεμο με ασαφές διακύβευμα (αφού τα πυρηνικά έχουν ήδη καταστραφεί σύμφωνα με τον πρόεδρο Τραμπ) και γι΄αυτό επιχειρείται μια παρουσίαση των ιρανικών επιθέσεων με εξίσου ασαφή τρόπο, ενώ στη πραγματικότητα έχουν ξεκάθαρη στόχευση.
Προφανώς και τα ελληνικά συμφέροντα είναι ταυτόσημα με τα αμερικανικά. Με τη λογική σας ,όμως, δε θα πρέπει ποτέ κανένας Έλληνας να ασκεί κριτική. Ξαναλέω εγώ ούτε σε κάποιο κόμμα ανήκω ούτε κατέχω αξίωμα, οπότε μπορώ να εκφράζω τη γνώμη μου εκπροσωπώντας μόνο τον εαυτό μου.
Φυσικά, η κυβέρνηση πρέπει να κρατήσει διαφορετική στάση, όπως έγραψα και στην ανωτέρω απάντηση μου. Όμως μη φτάσουμε στο σημείο οποίος ασκεί κριτική για κάτι προφανές να χαρακτηρίζεται ανεύθυνος.
Με την ίδια άνεση ”κινούμαι” και εγώ στην κριτική μου -”τυραννώ” ίσως την λογική μου ,και με ενδιαφέρει η καλή προοπτική της Πατρίδος μας.
Αποδέχομαι το ανήκομεν εις την Δύσιν πολιτικά ,οικονομικά και πολιτιστικά και εν τέλει θεωρώ ανεύθυνη την κριτική στη Βουλή και στις δηλώσεις των εννοείται δυτικόφιλων πολιτικών -ειδικά όσων ”κυβέρνησαν” είτε αυτοί ,είτε τα κόμματά τους -να κριτικάρουν ”για να παιχθούν” στα ΜΜΕ και το Διαδίκτυο , χωρίς να προτείνουν τι θα έκαναν αυτοί αν ήταν στην θέση όσων κριτικάρουν και εν προκειμένω της κυβερνήσεώς μας ;;;.
‘Μού έμεινε” η τελείως ανεύθυνη δήλωση πολιτικού αρχηγού ”βυθίσατε το Χόρα” το 1976-δεν κρύβω τα χρόνια μου -.
Υ.Γ Εκτιμώ πως ο πρωταρχικός σκοπός του κ. Τραμπ είναι να πάει στις ενδιάμεσες εκλογές του προσεχούς Νοεμβρίου ,χωρίς τους δικτάτορες της Κολομβίας ,του Ιράν και της Κούβας και φρονώ πως όλοι οι δημοκράτες θα εύχονται να τον επιτύχει για να μη να χρειασθεί τρίτος παγκόσμιος πόλεμος.(από 1959 Κούβα .από 1979 Ιράν-νισάφι πια -).Έρρωσθε.
Εξαιρετικός
Για τον κ. Γκολέμη ΔΙΟΡΘΩΣΗ το Κολομβία να γίνει Βενεζουέλα (του Μαδούρο).