Η παγκόσμια ζήτηση φυσικού αερίου έφτασε σε ιστορικό υψηλό το 2025, όμως οι αναταράξεις του 2026 στα Στενά του Ορμούζ ανέδειξαν εκ νέου την ευπάθεια των διεθνών αγορών ενέργειας. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της «Παγκόσμιας Έκθεσης Αερίου 2026», που εκπονήθηκε από τη Rystad Energy σε συνεργασία με τη Διεθνή Ένωση Αερίου και τη Snam.
Σύμφωνα με την έκθεση, η παγκόσμια κατανάλωση φυσικού αερίου ανήλθε το 2025 στα 4,202 τρισ. κυβικά μέτρα, καταγράφοντας ετήσια αύξηση 1,7%. Σε επίπεδα-ρεκόρ κινήθηκαν επίσης η προσφορά, στα 4,147 τρισ. κυβικά μέτρα, και οι καθαρές εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου, στα 580 δισ. κυβικά μέτρα.
Η μεγαλύτερη αύξηση της κατανάλωσης καταγράφηκε στον οικιακό και εμπορικό τομέα, κυρίως λόγω του ψυχρότερου χειμώνα. Η ηλεκτροπαραγωγή παρέμεινε, πάντως, ο μεγαλύτερος τελικός καταναλωτής φυσικού αερίου, απορροφώντας το 34% της παγκόσμιας ζήτησης.
Η Ασία πρόσθεσε 25 δισ. κυβικά μέτρα στη ζήτησή της, ενώ η κατανάλωση στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 10 δισ. κυβικά μέτρα. Η ευρωπαϊκή αύξηση αποδίδεται στις χαμηλότερες θερμοκρασίες και στην περιορισμένη παραγωγή αιολικής ενέργειας κατά τους χειμερινούς μήνες.
Οι ΗΠΑ κυριαρχούν στις εξαγωγές
Η Βόρεια Αμερική πρωταγωνίστησε στην αύξηση της παραγωγής. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεπέρασαν τη Ρωσία και αναδείχθηκαν στον μεγαλύτερο καθαρό εξαγωγέα φυσικού αερίου παγκοσμίως.
Μετά τη λήξη της συμφωνίας για τη διέλευση ρωσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας, η Ευρώπη επιτάχυνε τη στροφή της μακριά από τους ρωσικούς αγωγούς. Πλέον, περισσότερο από το 50% των ευρωπαϊκών εισαγωγών LNG προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την ευρωπαϊκή διαφοροποίηση από τη Ρωσία, δημιουργεί όμως έναν νέο κίνδυνο συγκέντρωσης. Η αυξανόμενη εξάρτηση από το αμερικανικό LNG σημαίνει ότι μελλοντικά προβλήματα στην παραγωγή ή στις εξαγωγικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά τις ευρωπαϊκές αγορές.
Το σοκ στα Στενά του Ορμούζ
Η ανοδική πορεία της αγοράς δοκιμάστηκε στις αρχές του 2026 από την κρίση στα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με την έκθεση, η αναταραχή περιόρισε περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 3% της συνολικής προσφοράς φυσικού αερίου.
Οι μεγαλύτερες πιέσεις εκδηλώθηκαν στις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας και της Αφρικής. Οι υψηλότερες τιμές ανάγκασαν τους πιο ευαίσθητους οικονομικά αγοραστές να μειώσουν την κατανάλωση, να στραφούν σε άλλα καύσιμα ή να αντλήσουν ποσότητες από τις αποθήκες τους.
Το διεθνές εμπόριο LNG μειώθηκε κατά 4% το πρώτο εξάμηνο του 2026, φτάνοντας τα 284 δισ. κυβικά μέτρα. Η έκθεση προβλέπει ότι η παγκόσμια ζήτηση φυσικού αερίου μπορεί να μειωθεί κατά 7 δισ. κυβικά μέτρα μέσα στο 2026, καταγράφοντας την πρώτη ετήσια υποχώρηση από το 2022.
Παρά την έκταση της διαταραχής, οι τιμές παρέμειναν πολύ χαμηλότερες από τα ακραία επίπεδα της ενεργειακής κρίσης του 2022. Η ευρωπαϊκή τιμή TTF ξεπέρασε τον Μάρτιο του 2026 τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι κορύφωσης άνω των 227 ευρώ το 2022.
Η μεγαλύτερη ανθεκτικότητα αποδίδεται στις επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια σε νέες πηγές προμήθειας, εγκαταστάσεις υγροποίησης και επαναεριοποίησης, αποθηκευτικούς χώρους και εναλλακτικές εμπορικές διαδρομές.
Τεχνητή νοημοσύνη και καύσωνες αυξάνουν τη ζήτηση
Η έκθεση εντοπίζει δύο νέους παράγοντες που αναμένεται να αυξήσουν τη μελλοντική ενεργειακή ζήτηση: την ταχεία ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων και τις αυξανόμενες ανάγκες ψύξης εξαιτίας των ακραίων θερμοκρασιών.
Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων έφτασε τις 557 τεραβατώρες το 2025 και, εάν υλοποιηθούν όλα τα σχεδιαζόμενα έργα, θα μπορούσε να πλησιάσει τις 2.904 τεραβατώρες έως το 2030. Η έκρηξη των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης απαιτεί σταθερή και αδιάλειπτη παροχή ηλεκτρικής ενέργειας, την οποία τα συστήματα αποθήκευσης και οι ανανεώσιμες πηγές δεν μπορούν πάντοτε να εξασφαλίσουν.
Οι συντάκτες θεωρούν ότι το φυσικό αέριο θα εξακολουθήσει να λειτουργεί ως εφεδρική και ευέλικτη πηγή ηλεκτροπαραγωγής, ιδιαίτερα όταν η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές μειώνεται ή η ζήτηση αυξάνεται απότομα.
Προειδοποιούν, παράλληλα, για πιθανό έλλειμμα προσφοράς έως το 2030. Εάν συνεχιστούν οι πρόσφατοι ρυθμοί αύξησης, η παγκόσμια ζήτηση θα μπορούσε να φτάσει τα 4,516–4,575 τρισ. κυβικά μέτρα, έναντι περίπου 3,670 τρισ. κυβικών μέτρων από ήδη εγκεκριμένες πηγές παραγωγής.
Ψηφιοποίηση και αέρια χαμηλών εκπομπών
Η έκθεση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην τεχνολογική και περιβαλλοντική προσαρμογή της βιομηχανίας. Η τεχνητή νοημοσύνη, τα ψηφιακά δίδυμα, η προληπτική συντήρηση, οι αυτόνομες επιθεωρήσεις και τα προηγμένα συστήματα εντοπισμού διαρροών χρησιμοποιούνται ήδη για τη μείωση του κόστους και των εκπομπών μεθανίου.
Πρόοδος καταγράφεται επίσης στη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα. Το 2025 τέθηκαν σε λειτουργία εγκαταστάσεις δυναμικότητας περίπου 8 εκατ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα ετησίως, ανεβάζοντας την παγκόσμια επιχειρησιακή δυναμικότητα στα 74 εκατ. τόνους.
Η παραγωγική δυναμικότητα βιομεθανίου αυξήθηκε κατά περίπου 15%, στα 16,5 δισ. κυβικά μέτρα, ενώ η δυναμικότητα καθαρού υδρογόνου έφτασε στις αρχές του 2026 τους 1,2 εκατ. τόνους ετησίως. Το βασικό εμπόδιο παραμένει η διαφορά μεταξύ του υψηλού κόστους των έργων και του ποσού που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν οι καταναλωτές.
Το γενικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι το φυσικό αέριο και το LNG θα παραμείνουν κεντρικά στοιχεία του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος. Η θέση αυτή, πάντως, εκφράζει την οπτική των φορέων της βιομηχανίας που συνέταξαν την έκθεση και προϋποθέτει συνεχιζόμενες επενδύσεις, τεχνολογική καινοτομία, μείωση των εκπομπών και πολιτικές που θα στηρίζουν τη ζήτηση για αέρια χαμηλότερου ανθρακικού αποτυπώματος.
ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ
