του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγου ε.α.
Μια παράγραφος σε ένα ευρωπαϊκό ψήφισμα δεν αναγνωρίζει εθνική μειονότητα. Μπορεί όμως να ανοίξει δρόμο για διεκδικήσεις που αύριο θα φαίνονται φυσιολογικές. Για αυτό με νοιάζει όχι μόνο τι γράφτηκε για την Ελλάδα στο Συμβούλιο της Ευρώπης, αλλά και τι έκανε η χώρα μας πριν κλειδώσει το κείμενο.
Στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 η Κοινοβουλευτική Συνέλευση υιοθέτησε το Ψήφισμα 2674 για την τήρηση των υποχρεώσεων της Ελλάδας ως κράτους μέλους. Στην παράγραφο 10 ζητείται από τις ελληνικές αρχές να επενδύσουν στη διατήρηση της βλάχικης κληρονομιάς στη Βόρεια Ελλάδα.
Δεν πρόκειται για αναγνώριση εθνικής μειονότητας. Το κείμενο μιλά για κληρονομιά, όχι για λαό με ξεχωριστή εθνική ταυτότητα. Όμως η αναφορά μπήκε σε ψήφισμα που εξετάζει δημοκρατία, κράτος δικαίου, ανθρώπινα δικαιώματα και μειονοτικά ζητήματα. Αυτό της δίνει βάρος που δεν πρέπει να το προσπεράσουμε.
Η Ρουμάνα εκπρόσωπος Cristina Gabriela Dumitrescu υποστήριξε την προστασία της αρωμουνικής γλώσσας και του πολιτισμού. Είχε αναφέρει το θέμα των Αρμάνων Βλάχων ήδη από τον Ιούνιο. Δεν έχω στοιχεία ότι η ίδια έγραψε την επίμαχη πρόταση. Το βέβαιο είναι ότι το ζήτημα δεν εμφανίστηκε ξαφνικά την τελευταία στιγμή.Κυκλοφόρησε όμως η πληροφορία ότι κατατέθηκε τροπολογία με επικεφαλής τον Ισπανό Pablo Hispán, η οποία ζητούσε τη διαγραφή της αναφοράς.
Λέγεται ότι υποστήριζε ότι οι αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των Βλάχων δηλώνουν την ελληνική τους ταυτότητα και δεν θέλουν να τους παρουσιάζουν ως εθνική μειονότητα. Η πληροφορία αυτή δεν έχει επαληθευτεί από επίσημο έγγραφο της Συνέλευσης. Για αυτό δεν τη μεταφέρω ως βεβαιότητα.
Αν όμως ισχύει, τότε το ερώτημα που γίνεται πιο σοβαρό αφορά στο γιατί μια πρόταση που ανταποκρινόταν στη θέση των ίδιων των Βλάχων δεν βρήκε υποστήριξη! Επίσης τι έκανε η ελληνική πλευρά όσο ακόμη μπορούσε να αλλάξει το κείμενο!
Πότε ενημερώθηκε το Υπουργείο Εξωτερικών, ποιος παρακολουθούσε το σχέδιο του ψηφίσματος και αν υπήρξαν επαφές με τους εισηγητές ή με όσους ζητούσαν τη διαγραφή της αναφοράς. Η ελληνική αντιπροσωπεία κινητοποιήθηκε ή θεώρησε ότι το θέμα δεν άξιζε παρέμβαση;
Η σιωπή δεν αποδεικνύει αδράνεια. Δημιουργεί όμως εύλογη ανησυχία, ειδικά όταν η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων έστειλε στις 4 Οκτωβρίου επιστολή στην πολιτική ηγεσία και ζήτησε να μάθει τι έκανε η πολιτεία. Όταν οι ίδιοι οι Βλάχοι ρωτούν, η απάντηση δεν μπορεί να είναι η σιωπή.
Οι Βλάχοι δεν χρειάζονται κανέναν να τους πιστοποιήσει την ελληνικότητά τους. Η ιστορία τους, η γλώσσα τους και η θέση τους στην ελληνική κοινωνία δεν κρίνονται από ψηφίσματα του Στρασβούργου. Η προστασία της αρωμουνικής γλώσσας και της τοπικής παράδοσης είναι θεμιτή. Άλλο όμως είναι να προστατεύεις έναν πολιτισμό και άλλο να χρησιμοποιείς μια αναφορά για να ανοίξεις πολιτικό ζήτημα σε βάρος της χώρας.
Δεν φοβάμαι τη διατήρηση μιας γλώσσας ή μιας παράδοσης. Ανησυχώ όταν κάποιοι προσπαθούν να μετατρέψουν μια πολιτιστική αναφορά σε εργαλείο αναθεώρησης της εθνικής ταυτότητας. Η διάκριση αυτή πρέπει να μένει καθαρή.
Η εξωτερική πολιτική δεν ασκείται μόνο όταν έχει γίνει ήδη η ζημιά. Ασκείται πριν, με προσοχή, με επαφές και με παρουσία εκεί όπου διαμορφώνονται οι αποφάσεις. Όταν μια διατύπωση περνά στο τελικό κείμενο και η κυβέρνηση δεν εξηγεί τι έκανε, ο πολίτης μένει με την εντύπωση ότι κανείς δεν ήταν πραγματικά εκεί.
Το Υπουργείο Εξωτερικών και η ελληνική αντιπροσωπεία οφείλουν να πουν με στοιχεία και όχι γενικολογες διαβεβαιώσεις, τι γνώριζαν, πότε το έμαθαν, με ποιους μίλησαν και γιατί το αποτέλεσμα ήταν αυτό.
Αν έκαναν ό,τι έπρεπε, ας το δείξουν. Αν δεν το έκαναν, ας το παραδεχτούν. Γιατί η αξιοπιστία μιας χώρας δεν προστατεύεται με ανακοινώσεις μετά την ψηφοφορία. Προστατεύεται όταν οι εκπρόσωποί της είναι παρόντες πριν από αυτήν.
Υποστράτηγος ε.α. Αχιλλεύς Ταούξης
Απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων και με 43 χρόνια υπηρεσίας στις Ένοπλες Δυνάμεις, υπηρέτησε σε επιχειρησιακές και επιτελικές θέσεις στην Ελλάδα, στο ΝΑΤΟ και σε διεθνείς αποστολές. Διετέλεσε Εκπαιδευτής και Διευθυντής Σπουδών στη ΣΕΘΑ, Διευθυντής Κέντρου Επιχειρήσεων στο ΝΑΤΟϊκό Στρατηγείο Σκοπίων και στέλεχος του ΓΕΣ, του ΓΕΕΘΑ και του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με αντικείμενο την άμυνα, την αμυντική πολιτική, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις διεθνείς σχέσεις.
Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική και Διεθνείς Σχέσεις από το University of Plymouth και έχει συμμετάσχει ως ομιλητής σε ημερίδες και εκδηλώσεις. Αρθρογραφεί για θέματα εθνικής ασφάλειας, άμυνας, στρατηγικής και γεωπολιτικής.
