Λίγες ώρες πριν από το προγραμματισμένο διάγγελμα του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προς το έθνος σχετικά με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν απηύθυνε ανοιχτή επιστολή προς τους Αμερικανούς, αντικρούοντας τον τρόπο με τον οποίο η Τεχεράνη παρουσιάζεται συχνά στον παγκόσμιο δημόσιο λόγο.
Στο μήνυμά του, απέρριψε την ιδέα ότι το Ιράν συνιστά απειλή για την ασφάλεια, υποστηρίζοντας ότι τέτοιοι ισχυρισμοί δεν συνάδουν με την «ιστορική πραγματικότητα». Περιέγραψε το Ιράν ως έναν από τους αρχαιότερους αδιάλειπτους πολιτισμούς του κόσμου και ανέφερε ότι η χώρα δεν έχει επιδιώξει επιθετικότητα ή επεκτατισμό στη σύγχρονη ιστορία της, αλλά αντιθέτως έχει υπερασπιστεί τον εαυτό της όταν δέχθηκε επίθεση.
Ο πρόεδρος Πεζεσκιάν αναφέρει ότι η σημερινή δυσπιστία της χώρας του απέναντι στην Ουάσιγκτον οφείλεται σε διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων ξένες παρεμβάσεις και «απάνθρωπες κυρώσεις».
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της επιστολής:
Στο όνομα του Θεού, του Συμπονετικού, του Ελεήμονος
Προς τον λαό των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, και προς όλους εκείνους που, μέσα σε έναν χείμαρρο διαστρεβλώσεων και κατασκευασμένων αφηγήσεων, συνεχίζουν να αναζητούν την αλήθεια και να προσβλέπουν σε μια καλύτερη ζωή:
Το Ιράν — με αυτό ακριβώς το όνομα, τον χαρακτήρα και την ταυτότητά του — είναι ένας από τους αρχαιότερους αδιάλειπτους πολιτισμούς στην ανθρώπινη ιστορία. Παρά τα ιστορικά και γεωγραφικά του πλεονεκτήματα σε διάφορες περιόδους, το Ιράν δεν επέλεξε ποτέ, στη σύγχρονη ιστορία του, τον δρόμο της επιθετικότητας, της επέκτασης, της αποικιοκρατίας ή της κυριαρχίας. Ακόμη και αφού υπέστη κατοχή, εισβολή και διαρκή πίεση από παγκόσμιες δυνάμεις — και παρά το ότι διέθετε στρατιωτική υπεροχή έναντι πολλών από τους γείτονές του — το Ιράν δεν ξεκίνησε ποτέ πόλεμο. Ωστόσο, απώθησε με αποφασιστικότητα και γενναιότητα όσους του επιτέθηκαν.
Ο ιρανικός λαός δεν τρέφει εχθρότητα απέναντι σε άλλα έθνη, συμπεριλαμβανομένων των λαών της Αμερικής, της Ευρώπης ή των γειτονικών χωρών. Ακόμη και μπροστά σε επανειλημμένες ξένες παρεμβάσεις και πιέσεις κατά τη διάρκεια της περήφανης ιστορίας του, οι Ιρανοί έκαναν πάντοτε σαφή διάκριση ανάμεσα στις κυβερνήσεις και στους λαούς που αυτές κυβερνούν. Πρόκειται για μια βαθιά ριζωμένη αρχή στον ιρανικό πολιτισμό και στη συλλογική συνείδηση — όχι για μια πρόσκαιρη πολιτική στάση.
Για τον λόγο αυτό, η παρουσίαση του Ιράν ως απειλής δεν συνάδει ούτε με την ιστορική πραγματικότητα ούτε με τα σημερινά, παρατηρήσιμα γεγονότα. Μια τέτοια αντίληψη είναι προϊόν των πολιτικών και οικονομικών ιδιοτροπιών των ισχυρών — της ανάγκης να κατασκευαστεί ένας εχθρός ώστε να δικαιολογηθεί η πίεση, να διατηρηθεί η στρατιωτική κυριαρχία, να συντηρηθεί η πολεμική βιομηχανία και να ελεγχθούν στρατηγικές αγορές. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, αν δεν υπάρχει απειλή, επινοείται.
Μέσα στο ίδιο αυτό πλαίσιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν συγκεντρώσει τον μεγαλύτερο αριθμό δυνάμεων, βάσεων και στρατιωτικών δυνατοτήτων τους γύρω από το Ιράν — μια χώρα που, τουλάχιστον από την ίδρυση των Ηνωμένων Πολιτειών, δεν έχει ξεκινήσει ποτέ πόλεμο. Οι πρόσφατες αμερικανικές επιθέσεις που εξαπολύθηκαν από αυτές ακριβώς τις βάσεις κατέδειξαν πόσο απειλητική είναι στην πραγματικότητα μια τέτοια στρατιωτική παρουσία. Φυσικά, καμία χώρα που βρίσκεται αντιμέτωπη με τέτοιες συνθήκες δεν θα παραιτούνταν από την ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων. Αυτό που έκανε — και συνεχίζει να κάνει — το Ιράν είναι μια μετρημένη απάντηση, βασισμένη στη νόμιμη αυτοάμυνα, και σε καμία περίπτωση δεν συνιστά έναρξη πολέμου ή επιθετική ενέργεια.
Οι σχέσεις μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών δεν ήταν αρχικά εχθρικές, και οι πρώιμες επαφές ανάμεσα στον ιρανικό και τον αμερικανικό λαό δεν στιγματίστηκαν από εχθρότητα ή πραξικόπημα — μια παράνομη αμερικανική επέμβαση το 1953. Το σημείο καμπής, ωστόσο, ήταν η παρέμβαση που στόχευε στην αποτροπή της εθνικοποίησης των ίδιων των πόρων του Ιράν. Εκείνο το πραξικόπημα διέκοψε τη δημοκρατική πορεία του Ιράν, επανέφερε τη δικτατορία και έσπειρε βαθιά δυσπιστία στους Ιρανούς απέναντι στις αμερικανικές πολιτικές. Αυτή η δυσπιστία ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο από την αμερικανική στήριξη στο καθεστώς του Σάχη, την υποστήριξή της προς τον Σαντάμ Χουσεΐν κατά τον επιβεβλημένο πόλεμο της δεκαετίας του 1980, την επιβολή των μακροβιότερων και πιο εκτεταμένων κυρώσεων στη σύγχρονη ιστορία και, τελικά, την απρόκλητη στρατιωτική επιθετικότητα — δύο φορές, ενώ βρίσκονταν σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις — εναντίον του Ιράν.
Ωστόσο, όλες αυτές οι πιέσεις απέτυχαν να αποδυναμώσουν το Ιράν. Αντίθετα, η χώρα έχει ενισχυθεί σε πολλούς τομείς: τα ποσοστά αλφαβητισμού έχουν τριπλασιαστεί — από περίπου 30% πριν από την Ισλαμική Επανάσταση σε πάνω από 90% σήμερα· η ανώτατη εκπαίδευση έχει επεκταθεί θεαματικά· έχουν επιτευχθεί σημαντικές πρόοδοι στη σύγχρονη τεχνολογία· οι υπηρεσίες υγείας έχουν βελτιωθεί· και οι υποδομές έχουν αναπτυχθεί με ρυθμό και σε κλίμακα ασύγκριτα με το παρελθόν. Αυτές είναι μετρήσιμες, απτές πραγματικότητες, που στέκονται ανεξάρτητα από κατασκευασμένες αφηγήσεις.
Ταυτόχρονα, δεν πρέπει να υποτιμάται ο καταστροφικός και απάνθρωπος αντίκτυπος των κυρώσεων, του πολέμου και της επιθετικότητας στη ζωή του ανθεκτικού ιρανικού λαού. Η συνέχιση της στρατιωτικής επιθετικότητας και οι πρόσφατοι βομβαρδισμοί επηρεάζουν βαθιά τις ζωές, τις στάσεις και τις αντιλήψεις των ανθρώπων. Αυτό αντανακλά μια θεμελιώδη ανθρώπινη αλήθεια: όταν ο πόλεμος προκαλεί ανεπανόρθωτη βλάβη σε ζωές, σπίτια, πόλεις και μέλλοντα, οι άνθρωποι δεν παραμένουν αδιάφοροι απέναντι σε όσους ευθύνονται.
Αυτό εγείρει ένα θεμελιώδες ερώτημα: ποια ακριβώς συμφέροντα του αμερικανικού λαού εξυπηρετούνται πραγματικά από αυτόν τον πόλεμο; Υπήρχε πράγματι κάποια αντικειμενική απειλή από το Ιράν που να δικαιολογεί τέτοια συμπεριφορά; Η σφαγή αθώων παιδιών, η καταστροφή φαρμακευτικών εγκαταστάσεων για τη θεραπεία του καρκίνου ή η καύχηση ότι μια χώρα βομβαρδίζεται «ώστε να επιστρέψει στη λίθινη εποχή», εξυπηρετούν άραγε κάποιον άλλο σκοπό πέρα από το να πλήττουν ακόμη περισσότερο τη διεθνή εικόνα των Ηνωμένων Πολιτειών;
Το Ιράν επιδίωξε διαπραγματεύσεις, κατέληξε σε συμφωνία και τήρησε όλες τις δεσμεύσεις του. Η απόφαση να αποσυρθεί από εκείνη τη συμφωνία, να κλιμακώσει προς τη σύγκρουση και να προχωρήσει σε δύο επιθετικές ενέργειες εν μέσω διαπραγματεύσεων ήταν καταστροφικές επιλογές της αμερικανικής κυβέρνησης — επιλογές που εξυπηρέτησαν τις αυταπάτες ενός ξένου επιτιθέμενου.
Η επίθεση στις ζωτικές υποδομές του Ιράν — συμπεριλαμβανομένων ενεργειακών και βιομηχανικών εγκαταστάσεων — στοχεύει άμεσα τον ιρανικό λαό. Πέρα από το ότι συνιστούν έγκλημα πολέμου, τέτοιες ενέργειες έχουν συνέπειες που εκτείνονται πολύ πέρα από τα σύνορα του Ιράν. Δημιουργούν αστάθεια, αυξάνουν το ανθρώπινο και οικονομικό κόστος και διαιωνίζουν κύκλους έντασης, σπέρνοντας σπόρους μνησικακίας που θα διαρκέσουν για χρόνια. Αυτό δεν είναι επίδειξη ισχύος· είναι ένδειξη στρατηγικής σύγχυσης και αδυναμίας επίτευξης μιας βιώσιμης λύσης.
Δεν ισχύει επίσης ότι η Αμερική έχει εισέλθει σε αυτή την επιθετικότητα ως πληρεξούσιος του Ισραήλ, επηρεασμένη και χειραγωγημένη από εκείνο το καθεστώς; Δεν ισχύει ότι το Ισραήλ, κατασκευάζοντας μια ιρανική απειλή, επιδιώκει να αποσπάσει την παγκόσμια προσοχή από τα εγκλήματά του εναντίον των Παλαιστινίων; Δεν είναι προφανές ότι το Ισραήλ επιδιώκει τώρα να πολεμήσει το Ιράν μέχρι τον τελευταίο Αμερικανό στρατιώτη και μέχρι το τελευταίο δολάριο του Αμερικανού φορολογουμένου — μεταφέροντας το βάρος των αυταπατών του στο Ιράν, στην περιοχή και στις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες, προς εξυπηρέτηση αθέμιτων συμφερόντων;
Είναι πράγματι το «America First» ανάμεσα στις προτεραιότητες της αμερικανικής κυβέρνησης σήμερα;
Σας καλώ να κοιτάξετε πέρα από τον μηχανισμό παραπληροφόρησης — αναπόσπαστο μέρος αυτής της επιθετικότητας — και αντί γι’ αυτό να μιλήσετε με όσους έχουν επισκεφθεί το Ιράν. Παρατηρήστε τους πολλούς διακεκριμένους Ιρανούς μετανάστες — εκπαιδευμένους στο Ιράν — που σήμερα διδάσκουν και διεξάγουν έρευνα στα πιο περίβλεπτα πανεπιστήμια του κόσμου ή συμβάλλουν στις πιο προηγμένες τεχνολογικές εταιρείες της Δύσης. Συνάδουν αυτές οι πραγματικότητες με τις διαστρεβλώσεις που σας λένε για το Ιράν και τον λαό του;
Σήμερα, ο κόσμος βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι. Η συνέχιση της πορείας της αντιπαράθεσης είναι πιο δαπανηρή και πιο μάταιη από ποτέ. Η επιλογή ανάμεσα στην αντιπαράθεση και τη συνεργασία είναι πραγματική και καθοριστική· το αποτέλεσμά της θα διαμορφώσει το μέλλον για τις επόμενες γενιές.
Σε όλη τη διάρκεια της χιλιετούς και περήφανης ιστορίας του, το Ιράν έχει επιζήσει από πολλούς επιτιθέμενους. Από εκείνους έχουν απομείνει μόνο αμαυρωμένα ονόματα στην ιστορία, ενώ το Ιράν εξακολουθεί να στέκει — ανθεκτικό, αξιοπρεπές και περήφανο.
