του Παντελή Σαββίδη
Φωτογραφία:η βρετανίδα ηθοποιός Ροζαμάουντ Πάικ ως Μαρί Κατρίν Κόλβιν, στην ταινία: “Ο δικός της πόλεμος”.
Στην ταινία “ο δικός της πόλεμος” η βρετανίδα ηθοποιός Ροζαμάουντ Πάικ υποδύεται την Μαρί Κατρίν Κόλβιν, την αμερικανίδα δημοσιογράφο που εργαζόμενη ως πολεμική ανταποκρίτρια για την βρετανική εφημερίδα Sunday Times σκοτώθηκε το 2012 κατά την πολιορκία της Χόμς.
Η Μαρί Κόλβιν έπασχε, κατά το σενάριο της ταινίας, απο μετατραυματικό στρές όταν έχασε το ένα μάτι της. Απτόητη, όμως, δεν τα εγκατέλειψε και έμπαινε στην πολεμική φωτιά. Το γιατί είναι το ζητούμενο.
Τι κάνει έναν άνθρωπο, έναν δημοσιογράφο να θέλει να γίνει πολεμικός ανταποκριτής και, μάλιστα, παράτολομος; Το διακύβευμα είναι τεράστιο. Είναι η ζωή. Πόσο μπορεί να την διακινδυνεύει; Υπάρχει κάτι βαθύτερο;
Αυτό το ερώτημα με απασχολεί απο την δεκαετία του 90 και τα πολεμικά γεγονότα στα βαλκάνια απο τα οποία είχα άμεση εμπειρία.
Ξεχώρισα μερικά σημεία της ταινίας στην προσπάθειά μου να δω πως η Κόλβιν προβληματιζόταν και τι απαντήσεις έδινε.
“Ήμουν εκεί”, έλεγε σε κάποιο σημείο της ταινίας”, στα γεγονότα. Η άμεση εμπειρία γεγονότων που καθορίζουν εν όλο ή εν μέρει τις εξελίξεις της ανθρωπότητας. Είναι μια καταλυτική αίσθηση.
“Πείτε μου την ιστορία σας θέλω να την δείξω στον κόσμο” ήταν ένα άλλο σημείο της ταινίας που, πράγματι, προβάλει την διάθεση ενός ανθρώπου-δημοσιογράφου που θέλει να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή και κατακλύζεται απο το αίσθημα της κοινωνικής προσφοράς. Το αίσθημα αυτό είναι στη βάση του ανθρωπιστικό. Η Κόλβιν θελει να δείξει στην ανθρωπότητα την τραγωδία που βιώνουν μανάδες που χάνουν τα μικρά παιδιά τους ή τους άνδρες τους στον πόλεμο και τις τραγικές συνθήκες που ζουν.
Σε τέτοιες στγμές δεν κοιτάς ποιός είναι απέναντί σου. Δεν σε ενιδαφέρει ποιός περνά το δράμα, σε ενδιαφέρει το δράμα και συμμετέχεις στον πόνο του ανθρώπου που το σηκώνει στους ώμους του. Αυτό το συναίσθημα είναι μοναδικό. Είναι καθοριστικό για τον ίδιο τον δημοσιογράφο. Διαμορφώνει τον χαρακτήρα του. Μετά απο τέτοιες εμπειρίες, και αν επιζήσει απο αυτές, τίποτε δεν είναι ίδιο με πριν και για τον δημοσιογράφο. Τον καθορίζει η εμπειρία.
Υπάρχει και ένα τρίτο σημείο. Στον πόλεμο ακόμη και ο πιο άτεγκτος άνθρωπος-δημοσιογράφος ή μη γίνεται διαφορετικός. Οι κανόνες του μετώπου είναι τελείως διαφορετικοί απο της καθημερινής ζωής.
Στην ταινία διακρίνεται καθαρά ο τρόπος που αντιμετωπίζει τα γεονότα και την προβολή τους ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας και η πολεμική ανταποκρίτρια. Λίγο πολύ η αναλογία είναι ίδια με τις αντιδράσεις που έχει ο διοικητής μιας μονάδας που δίνει μάχη στην πρώτη γραμμή με το Κέντρο Επιχειρήσεων. Είδαμε σε πολλές ταινίες ποια απόσταση απο την πραγματικότητα έχει κάποιος που βιώνει τις εξελίξεις απο το Κέντρο Επιχειρήσεων ή το Στρατηγεία απο αυτόν που τις διαχειρίζεται στην πρώτη γραμμή.
Θα μου πείτε προς τι όλα αυτά;
Επειδή βλέπω με πόση απάθεια αντιμετωπίζουμε την είδηση ότι 200 ή 300 παιδιά (μπορεί και περισσότερα) σκοτώθηκαν σε ένα απο τα ενεργά μέτωπα και με ποιόν κυνισμό περνάμε τα γεγονότα μέσα απο το φίλτρο του προσωπικού μας συμφέροντος και μόνο. Ακόμη και της ησυχίας μας.
Η δημοσιογραφία σήμερα περνά κρίση αλλά πάντα υπάρχουν και θα υπάρχουν δημοσιογράφοι όπως η Κόλβιν που θα την εξυψώνουν εκεί που πραγματικά της αξίζει. Της ενημέρωσης, της ευαισθητοποίησης και της ενεργοποίησης της κοινωνίας.
Γι αυτό μην πυροβολείτε εύκολα τους δημοσιογράφους. Καλύτερη ακόμη και μια προβληματική δημοσιογραφία απο την παντελή έλλειψή της. Κάπου θα λυγίσει και ο σκληρός ή αδιάφορος. Η εμπειρία του δράματος είναι καταλυτική.
Συμφωνώ απολύτως με τις τρεις τελευταίες προτάσεις του άρθρου για τους δημοσιογράφους αλλά και όχι για τους ”ρεπόρτερ” που μεταδίδουν όσα ακούνε στα ”ΚΑΠΗ” και ”εις τας ρύμας και τας οδούς των πόλων και των χωρίων ” χωρίς να τα επιβεβαιώνουν ,γιατί δεν αντέχονται οι ανακρίβειες και τα ψέματα τους .
Aκομη καλύτερη μια αξιοπρεπής δημοσιογραφία από μια μονίμως παραπλανητική δημοσιογραφία.
Όχι άλλα κηρύγματα ηθικής από δημοσιογράφους!
Προσθέσατε στην προβληματική δημοσιογραφία του άρθρου την αξιοπρεπή ,αλλά ποια θεωρείτε αξιοπρεπή δημοσιογραφία -που και εγώ την προτιμώ-για συμφωνήσουμε ;.
Εγώ θα προτιμούσα την δημοσιογραφία της κοινής λογικής με ελληνικές λέξεις και νοήματα που είναι πιο εύληπτη.