Ρεπορτάζ του Nathan Rennolds
Οι διαδηλώσεις στην Αλβανία εντείνονται εναντίον ενός σχεδιαζόμενου τουριστικού συγκροτήματος που υποστηρίζεται από τον Τζάρεντ Κούσνερ, με χιλιάδες ανθρώπους να βγαίνουν στους δρόμους των Τιράνων την Πέμπτη.
Όμως πλέον το ζήτημα έχει προκαλέσει κάτι περισσότερο από μια απλή πολιτική και περιβαλλοντική αντιπαράθεση. Έχει εξελιχθεί σε διπλωματική σύγκρουση υψηλού διακυβεύματος ανάμεσα στην Αλβανία και το Ιράν.
Καθώς χιλιάδες πολίτες διαδηλώνουν κατά αυτών των έργων, τα οποία υποστηρίζονται από την εταιρεία του Τζάρεντ Κούσνερ, ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα δηλώνει ότι μέρος της διαδικτυακής εκστρατείας και της αφήγησης που τροφοδοτεί αυτές τις διαδηλώσεις αποτελεί στην πραγματικότητα έναν υβριδικό πόλεμο εναντίον της Αλβανίας.
Ο πρωθυπουργός συνδέει αυτή την εκστρατεία με ξένους παράγοντες και συγκεκριμένα υπέδειξε το Ιράν, μια χώρα με την οποία η Αλβανία βρίσκεται εδώ και χρόνια σε βαθιά διπλωματική σύγκρουση, μετά τις μεγάλες κυβερνοεπιθέσεις εναντίον αλβανικών κρατικών θεσμών.
Ωστόσο, οι κατηγορίες των Τιράνων αντικρούστηκαν αμέσως από την Τεχεράνη. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπακαΐ, απέρριψε τις δηλώσεις του Αλβανού πρωθυπουργού, χαρακτηρίζοντάς τες αβάσιμες.
Στη δημόσια αντίδρασή του, ο Μπακαΐ ειρωνεύτηκε τις κατηγορίες περί υβριδικού πολέμου και κάλεσε τον Ράμα να σεβαστεί την κρίση των Αλβανών πολιτών, υποστηρίζοντας ότι οι διαδηλώσεις είναι αποτέλεσμα εσωτερικής δυσαρέσκειας και όχι ιρανικής επιρροής.
Το ερώτημα είναι: έχουμε να κάνουμε με μια πολιτική διαμαρτυρία που αξιοποιείται από εξωτερικούς παράγοντες ή με μια πραγματική επιχείρηση επιρροής;
Για το ζήτημα αυτό, το Euronews Albania μίλησε με τον Κρίστοφερ Χάιλαντ, Αμερικανό ειδικό σε θέματα ασφάλειας και διπλωματίας.
«Υπάρχουν ανησυχίες για την προστασία του περιβάλλοντος, ναι. Αλλά το να μετατρέπεται αυτό σε σύνθημα “Η Αλβανία μόνο για τους Αλβανούς”, το να μετατρέπεται σε “Όχι στις επενδύσεις στην Αλβανία” και να αρχίζει κανείς να ασκεί κριτική ή να ενεργεί με προκατάληψη απέναντι στις θρησκείες ανθρώπων που είναι εταίροι σε μια επένδυση 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Αλβανία, είναι εξαιρετικά επικίνδυνο», είπε.
Διαδηλωτές συμμετέχουν σε συγκέντρωση στα Τίρανα της Αλβανίας, την Τρίτη 9 Ιουνίου 2026, κατά της κατασκευής ενός τεράστιου παραθαλάσσιου αναπτυξιακού έργου. Copyright 2026 The Associated Press. Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος.
Όσα πρέπει να γνωρίζετε για τις διαδηλώσεις
Ο Κούσνερ, γαμπρός του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, και η επενδυτική του εταιρεία Affinity Partners βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία ενός πολυτελούς θέρετρου, εκτιμώμενου κόστους 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σε προστατευόμενη περιοχή στις ακτές της Αδριατικής στην Αλβανία.
Ωστόσο, οι διαδηλωτές αντιδρούν στα σχέδια, υποστηρίζοντας ότι το έργο θα βλάψει το τοπικό περιβάλλον. Ορισμένοι ζητούν επίσης την παραίτηση του Αλβανού πρωθυπουργού Έντι Ράμα λόγω του ζητήματος.
Ακολουθούν όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τις διαδηλώσεις.
Η λιμνοθάλασσα Βιόσα–Νάρτα και το νησί Σαζάν
Το προτεινόμενο θέρετρο θα βρίσκεται στη λιμνοθάλασσα Βιόσα–Νάρτα, μια προστατευόμενη υγροτοπική περιοχή της Αλβανίας.
Η Wetlands International, μια ΜΚΟ που εργάζεται για την προστασία και την αποκατάσταση των υγροτόπων, χαρακτήρισε τον υγρότοπο «αναντικατάστατο» και ανέφερε ότι φιλοξενεί περισσότερα από 200 είδη αποδημητικών πτηνών, φλαμίνγκο, φώκιες και θαλάσσιες χελώνες που φωλιάζουν εκεί.
Ο Κρις Μπέικερ, διευθυντής της Wetlands International Europe, δήλωσε:
«Η λιμνοθάλασσα Βιόσα–Νάρτα είναι ένας μοναδικά άθικτος και εξαιρετικά ιδιαίτερος μεσογειακός υγρότοπος, που προσφέρει καταφύγιο σε περισσότερα από 200 είδη πτηνών και πάνω από 70 απειλούμενα είδη».
Και πρόσθεσε:
«Η κατασκευή πολυτελών θέρετρων μέσα σε αυτό το προστατευόμενο οικοσύστημα —παρά τις έντονες αντιδράσεις των τοπικών πολιτών και των περιβαλλοντικών οργανώσεων— εγείρει σοβαρές αμφιβολίες για την ετοιμότητα της Αλβανίας να ενταχθεί στην ΕΕ».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προειδοποιήσει την Αλβανία ότι πρέπει να δράσει άμεσα, ώστε να μην θέσει σε κίνδυνο την προσπάθειά της να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία απαιτεί συμμόρφωση με τους περιβαλλοντικούς κανόνες της ΕΕ.
«Η Αλβανία θα πρέπει να απέχει από ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την εκπλήρωση του τελικού κριτηρίου, στην προκειμένη περίπτωση του Κεφαλαίου 27, και γι’ αυτό αναμένουμε από τις αλβανικές αρχές να δράσουν χωρίς καμία καθυστέρηση», δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Γκιγιόμ Μερσιέ.
Ως μέρος του σχεδίου, οι επενδυτές ελπίζουν επίσης να μετατρέψουν το ακατοίκητο νησί Σαζάν σε τουριστικό πόλο έλξης.
Η Αλβανική Ένωση για την Προστασία του Περιβάλλοντος δήλωσε ότι η δημιουργία πολυτελούς θέρετρου στο νησί θα δημιουργούσε «σοβαρούς κινδύνους για τη βιοποικιλότητα και τους κρίσιμους οικοτόπους».
Διαδηλώσεις
Οι διαδηλώσεις κατά του έργου συνεχίζονται εδώ και σχεδόν δύο εβδομάδες, με τους διαδηλωτές να κρατούν πλακάτ που γράφουν «Η Αλβανία δεν είναι προς πώληση», να φωνάζουν συνθήματα και να κρατούν φουσκωτά φλαμίνγκο, προκειμένου να αναδείξουν τις πιθανές επιπτώσεις στην άγρια ζωή της λιμνοθάλασσας Βιόσα–Νάρτα.
Η αλβανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το έργο θα μπορούσε να μεταμορφώσει τη χώρα, συμβάλλοντας στην προσέλκυση νέου τουριστικού ρεύματος στο πρώην κομμουνιστικό κράτος.
Ο πρωθυπουργός Ράμα έχει επίσης αντικρούσει τις περιβαλλοντικές ανησυχίες.
«Σε αυτή τη διαμαρτυρία υπάρχουν καλοπροαίρετοι άνθρωποι, νέοι άνθρωποι που ενδιαφέρονται πραγματικά για το περιβάλλον, αλλά έχουν παραπλανηθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό», δήλωσε πρόσφατα στο CNN International.
«Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα όπως “νησί της οικογένειας Τραμπ”. Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα όπως η οικογένεια του Αμερικανού προέδρου να καταλαμβάνει προστατευόμενες περιοχές όπου θα σκοτωθούν φλαμίνγκο».
Στην εικόνα φαίνονται φλαμίνγκο πάνω από την περιοχή της λιμνοθάλασσας Νάρτα, στη δυτική Αλβανία, το Σάββατο 6 Ιουνίου 2026. Copyright 2026 The Associated Press. Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος.
Υβριδικός πόλεμος
Ο Ράμα έχει επίσης υποστηρίξει ότι οι διαδηλώσεις και η προσοχή των μέσων ενημέρωσης υποκινούνται εν μέρει από έναν υβριδικό πόλεμο εναντίον της Αλβανίας, δείχνοντας με το δάχτυλο το Ιράν.
«Υπάρχει ένας κακόβουλος παράγοντας, το Ιράν», έχει δηλώσει ο Ράμα για το ζήτημα. «Αυτό είναι κάτι που γνωρίζουμε ως γεγονός. Ποτέ δεν είπα και δεν λέω ότι το Ιράν το επινόησε. Λέω ότι το Ιράν μπήκε μέσα σε αυτό. Αμέσως. Και βρισκόμαστε σε πόλεμο με το Ιράν, στον κυβερνοχώρο, εδώ και μερικά χρόνια».
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπακαΐ, απέρριψε τους ισχυρισμούς του Ράμα.
«Εσείς, κύριε, το ξεκινήσατε όλο αυτό. Οπότε… θα πρέπει να “αντιμετωπίσετε τις συνέπειες”!», έγραψε στο X.
