Μια φευγαλέα αναφορά σε μια σχετικά άγνωστη συνεργάτιδα του Ντόναλντ Τραμπ ήταν αρκετή για να προκαλέσει μια δυσανάλογα οργισμένη αντίδραση του Λευκού Οίκου — και τελικά να μετατρέψει τη Νάταλι Χαρπ σε πρόσωπο της αμερικανικής επικαιρότητας.

Αυτό είναι το βασικό επιχείρημα του Jonathan Lemire στο The Atlantic: η προσπάθεια του Λευκού Οίκου να εξαφανίσει την ιστορία όχι μόνο απέτυχε, αλλά εξασφάλισε ότι αυτή θα παρέμενε στην επικαιρότητα επί ημέρες. Πρόκειται για ένα κλασικό επικοινωνιακό αυτογκόλ, γνωστό και ως «φαινόμενο Στρέιζαντ»: όσο εντονότερα επιχειρεί κάποιος να καταπνίξει μια πληροφορία, τόσο μεγαλύτερη δημοσιότητα της προσφέρει.

Ποια είναι η Νάταλι Χαρπ

Η 35χρονη Νάταλι Χαρπ είναι εκτελεστική βοηθός του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών και μία από τις πλέον αφοσιωμένες συνεργάτιδες του Τραμπ. Παρότι ο επίσημος τίτλος της παραπέμπει σε διοικητικά καθήκοντα, η πραγματική επιρροή της φαίνεται να είναι πολύ μεγαλύτερη.

Συνοδεύει σχεδόν παντού τον Αμερικανό πρόεδρο, του μεταφέρει εκτυπωμένα δημοσιεύματα, μηνύματα και αναρτήσεις και πληκτρολογεί κείμενα που εκείνος της υπαγορεύει για το Truth Social. Επειδή ο Τραμπ προτιμά να διαβάζει τις πληροφορίες σε χαρτί, η Χαρπ έγινε γνωστή στο περιβάλλον του ως «ανθρώπινος εκτυπωτής».

Ο χαρακτηρισμός μπορεί να ακούγεται υποτιμητικός, αλλά περιγράφει μια θέση πραγματικής ισχύος. Όποιος αποφασίζει ποια δημοσιεύματα θα φτάσουν στο γραφείο του προέδρου, ποια μηνύματα θα του παρουσιαστούν και ποιες αναρτήσεις θα δημοσιευθούν στο όνομά του δεν είναι απλώς μια γραμματέας. Λειτουργεί ως φύλακας της πρόσβασης στον πρόεδρο και ως φίλτρο της πραγματικότητας που φτάνει σε αυτόν.

Η Χαρπ προέρχεται από συντηρητική χριστιανική οικογένεια της Καλιφόρνιας και έχει σπουδάσει στο Point Loma Nazarene University και στο Liberty University. Έγινε γνωστή στον κόσμο του Τραμπ ως επιζήσασα καρκίνου. Το 2019 υποστήριξε δημοσίως ότι ο νόμος «Right to Try», τον οποίο υπέγραψε ο Τραμπ, της επέτρεψε να λάβει πειραματική θεραπεία και της έσωσε τη ζωή.

Ιατρικοί ειδικοί αμφισβήτησαν αργότερα εάν η θεραπεία της είχε πράγματι οποιαδήποτε σχέση με τον συγκεκριμένο νόμο. Η αφήγησή της, ωστόσο, συγκίνησε τον Τραμπ και την έφερε στο εσωτερικό του πολιτικού του κύκλου. Μίλησε στο συνέδριο των Ρεπουμπλικανών το 2020, εργάστηκε στο έντονα φιλοτραμπικό τηλεοπτικό δίκτυο One America News και στη συνέχεια εντάχθηκε στο προσωπικό του στο Μαρ-α-Λάγκο.

Όταν πολλοί παλαιοί συνεργάτες απομακρύνθηκαν από τον Τραμπ μετά την πρώτη προεδρική του θητεία, τις δύο παραπομπές του και τις ποινικές έρευνες, η Χαρπ παρέμεινε απολύτως πιστή. Με την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο ανέλαβε επισήμως καθήκοντα εκτελεστικής βοηθού.

Η φράση που προκάλεσε την έκρηξη

Η υπόθεση άρχισε όταν ο Δημοκρατικός γερουσιαστής της Τζόρτζια Τζον Όσοφ επιτέθηκε πολιτικά στον Τραμπ, κατηγορώντας τον ότι δεν ενδιαφέρεται να ασκήσει τα καθήκοντά του. Υποστήριξε ότι ο πρόεδρος προτιμά να παίζει γκολφ, να ασχολείται με μετοχές, να κατασκευάζει την αίθουσα χορού του και να ταξιδεύει «με τη Νάταλι».

Η διατύπωση άφηνε έναν αμφίσημο προσωπικό υπαινιγμό, χωρίς να διατυπώνει συγκεκριμένη κατηγορία. Όταν η δημοσιογράφος του CNN Κρίστεν Χολμς ζήτησε από τον Τραμπ να απαντήσει, εκείνος επιτέθηκε στον Όσοφ σχολιάζοντας την εμφάνισή του. Στη συνέχεια, ο μηχανισμός ταχείας αντίδρασης του Λευκού Οίκου εξαπέλυσε προσωπική επίθεση εναντίον της δημοσιογράφου, φτάνοντας στο σημείο να αναφερθεί και στα παιδιά της.

Κατά το Atlantic, αυτή ακριβώς η εκρηκτική αντίδραση μετέτρεψε μια στιγμιαία πολιτική αιχμή σε εθνική ιστορία. Εκατομμύρια Αμερικανοί που δεν γνώριζαν τη Χαρπ άρχισαν να αναρωτιούνται ποια είναι και γιατί ο Λευκός Οίκος αντιδρά τόσο έντονα όταν ακούγεται το όνομά της.

Γιατί η σχέση της με τον Τραμπ προκαλεί ερωτήματα

Η Χαρπ έχει περιγράψει την αφοσίωσή της στον Τραμπ με γλώσσα ασυνήθιστα προσωπική για μια επαγγελματική σχέση. Σύμφωνα με δημοσιεύματα που επικαλούνται επιστολές της, του είχε γράψει ότι εκείνος είναι το σημαντικότερο πρόσωπο για την ίδια και τον είχε χαρακτηρίσει προστάτη της.

Οι περιγραφές αυτές έχουν προκαλέσει σχόλια για συναισθηματική εξάρτηση ή υπερβολική αφοσίωση. Δεν αποτελούν, όμως, απόδειξη ερωτικής σχέσης, και μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιαστεί αξιόπιστο τεκμήριο για κάτι τέτοιο. Η πολιτική και θεσμική διάσταση είναι σοβαρότερη από τη σχετική παραφιλολογία.

Το ουσιαστικό ερώτημα είναι πώς μια συνεργάτιδα, της οποίας το κύριο προσόν φαίνεται να είναι η απόλυτη προσωπική πίστη στον πρόεδρο, απέκτησε τόσο στενή πρόσβαση στην πληροφόρηση και στην επικοινωνία του. Η Χαρπ συγκαταλέγεται στους ελάχιστους ανθρώπους που έχουν πρόσβαση στον λογαριασμό του Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μπορεί να επηρεάζει ποια γεγονότα, πρόσωπα και δημοσιεύματα φτάνουν στην προσοχή του.

Πρόσθετα ερωτήματα δημιούργησε δημοσίευμα σύμφωνα με το οποίο εργάστηκε για περισσότερο από έναν χρόνο στον Λευκό Οίκο χωρίς να έχει ολοκληρώσει τη συνήθη διαδικασία διαβάθμισης ασφαλείας. Η άδεια φέρεται να χορηγήθηκε αργότερα, αφού παρενέβη προσωπικά ο Τραμπ. Ο Λευκός Οίκος δεν έχει δώσει πλήρη δημόσια εξήγηση για τους λόγους της αρχικής καθυστέρησης.

Η σημασία της θέσης της επιβεβαιώθηκε και όταν συμπεριλήφθηκε στη μικρή ομάδα που συνόδευσε κρυφά τον Τραμπ κατά την αλλαγή αεροσκάφους στην Τουρκία, εξαιτίας πληροφοριών για πιθανή ιρανική απειλή. Το γεγονός ότι βρισκόταν ανάμεσα στους ελάχιστους ανθρώπους που παρέμειναν δίπλα στον πρόεδρο σε μια τόσο ευαίσθητη επιχείρηση ασφαλείας δείχνει το πραγματικό εύρος της πρόσβασής της.

Τι κρύβεται πίσω από την επικαιρότητα

Η ιστορία της Νάταλι Χαρπ αφορά λιγότερο την προσωπική ζωή του Τραμπ και περισσότερο τον τρόπο λειτουργίας της εξουσίας γύρω του. Αναδεικνύει ένα προεδρικό περιβάλλον στο οποίο η προσωπική πίστη μπορεί να έχει μεγαλύτερη βαρύτητα από τη θεσμική ιδιότητα, την κυβερνητική εμπειρία ή την εσωτερική ιεραρχία.

Μια βοηθός χωρίς εκλεγμένο αξίωμα και χωρίς αυτοτελή πολιτική νομιμοποίηση μπορεί να αποκτά δυσανάλογη επιρροή επειδή ελέγχει την καθημερινή ροή πληροφοριών προς τον πρόεδρο. Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν ο πρόεδρος προτιμά ευνοϊκά δημοσιεύματα, χρησιμοποιεί τα κοινωνικά δίκτυα ως βασικό εργαλείο άσκησης πολιτικής και περιβάλλεται από συνεργάτες που ανταγωνίζονται στην επίδειξη αφοσίωσης.

Η αντίδραση του Λευκού Οίκου δείχνει επίσης πόσο ευαίσθητο θεωρεί το θέμα. Αντί να δώσει μια ψύχραιμη εξήγηση για τον θεσμικό ρόλο της Χαρπ, επιτέθηκε στον πολιτικό που την ανέφερε και στη δημοσιογράφο που έθεσε την ερώτηση. Έτσι ενίσχυσε την υποψία ότι πίσω από το όνομά της βρίσκεται μια ευρύτερη ιστορία για την πρόσβαση, την επιρροή και την προσωπική εξάρτηση στο προεδρικό περιβάλλον.

Αυτό εννοεί τελικά ο τίτλος «Πώς ο Λευκός Οίκος σύστησε τη Νάταλι Χαρπ στη χώρα». Μέχρι την έκρηξη του Λευκού Οίκου, η Χαρπ ήταν μια πανταχού παρούσα αλλά σχεδόν αόρατη συνεργάτιδα. Η υπερβολική προσπάθεια προστασίας της την κατέστησε δημόσιο πρόσωπο — και άνοιξε μια συζήτηση την οποία η κυβέρνηση επιχείρησε ακριβώς να αποτρέψει.

Το κείμενο βασίζεται στο άρθρο του Jonathan Lemire στο The Atlantic, με συμπληρωματικά στοιχεία από τη Washington Post και τον Guardian.