του Αχιλλέα Τουαξή, Υποστρατήγου ε.α.Έμεινα άφωνος όταν συγκεντρώνοντας στοιχεία για τον εφιάλτη που περιγράφω διαπίστωσα ότι υπάρχουν 717 μέρη στην Ελλάδα όπου, μέσα σε έξι μήνες, δεν γεννήθηκε κανένα παιδί. Όχι ένα λιγότερο…. Κανένα!!!
Από τις 882 ληξιαρχικές ενότητες της χώρας, μόνο σε 165 δηλώθηκε έστω μία γέννηση το πρώτο εξάμηνο του 2026!
Οι υπόλοιπες, δηλαδή χωριά, κωμοπόλεις, νησιά και ολόκληρες περιφέρειες πέρασαν έξι μήνες σε απόλυτη σιωπή…Δεν το άκουσα ή δεν το διάβασα να μεταδιδεται απο κάποιο ΜΜΕ. Συνηθισαμε το τέρας που μας καταπίνει!
Δεν το γράφω αυτό για να σοκάρω. Το γράφω γιατί νομίζω πως έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ το «δημογραφικό πρόβλημα» ως έκφραση, που έχουμε πάψει να βλέπουμε τι σημαίνει στην πράξη.
Στην πράξη λοιπόν σημαίνει ένα σχολείο που κλείνει, έναν παιδίατρο που μαζεύει τα πράγματά του, μια γειτονιά που γερνάει χωρίς να ανανεώνεται ποτέ.
Τους πρώτους μήνες του 2026 οι θάνατοι στη χώρα είναι σχεδόν διπλάσιοι από τις γεννήσεις.
Μόνο στο πρώτο τετράμηνο καταγράφηκαν 35.604 θάνατοι, δηλαδή, περίπου δύο για κάθε γέννηση. Αν συγκρίνουμε με το 2021, η πτώση είναι κάθετη. Οι γεννήσεις του Ιανουαρίου έπεσαν από 7.057 σε 5.794, του Φεβρουαρίου από 6.601 σε 4.989, του Μαρτίου από 7.039 σε 5.163. Μιλάμε για απώλεια πάνω από 20% μέσα σε πέντε χρόνια.
Οι εκτιμήσεις για φέτος κάνουν λόγο για γεννήσεις κάτω από 60.000 σε εθνικό επίπεδο δηλαδή σε μέγεθος που παραπέμπει σε δεκαετίες πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Δυστυχώς οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις δεν αφήνουν περιθώριο αυτοπαρηγοριάς.
Η Eurostat βλέπει τον πληθυσμό να συρρικνώνεται κατά 30% έως το 2100 — από 10,37 σε 7,24 εκατομμύρια. Το ΙΟΒΕ, με πιο πρόσφατα δεδομένα, δίνει 9,5 εκατομμύρια το 2050 και 8,1 εκατομμύρια το 2100 στο βασικό σενάριο. Χωρίς καθόλου μετανάστευση, ο αριθμός πέφτει στα 5,7 εκατομμύρια. Ό,τι σενάριο κι αν διαλέξεις, ο δρόμος είναι ο ίδιος.
Η Ευρώπη γερνάει κι αυτή, δεν είμαστε μόνοι. Αλλά η σύγκριση δεν μας παρηγορεί!
Η ΕΕ σαν σύνολο εκτιμάται οτι θα χάσει περίπου 12% του πληθυσμού της έως το 2100. Εμείς χάνουμε 30%. Διπλάσιο έως τριπλάσιο ρυθμό.
Επιπλέον πρέπει να αναλογιστούμε ότι η χώρα μας χάνει ανθρώπους προς τα έξω, τη γενιά που θα έπρεπε τώρα να κάνει παιδιά…Αυτή την γενιά την έχουμε στείλει στο Λονδίνο, στο Βερολίνο, στην Ολλανδία….
Μέσα σε όλα αυτά το στεγαστικό λειτουργεί σαν πολλαπλασιαστής του εφιάλτη. Ένας νέος άνθρωπος που δεν μπορεί να φύγει από το πατρικό, ή που πληρώνει το μισό μισθό του σε ενοίκιο, δεν αναβάλλει απλώς την απόφαση να κάνει παιδί. Συχνά την εγκαταλείπει εντελώς.
Η ανάπτυξη δεν φτάνει ποτέ σπίτι….
Κάθε χρόνο ακούμε το ίδιο, ότι η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το 2025 μεγάλωσε 2,1%, φέτος αναμένεται 1,9% ενώ και τα δύο βρίσκονται πάνω από την ευρωζώνη, που ίσα που ξεπερνά το μηδέν.
Στα χαρτιά, δείχνει επιτυχία…..
Μόνο που αυτή η ανάπτυξη δεν μπήκε ποτέ στη ζωή κανενός νέου ανθρώπου.
Οι πραγματικοί μισθοί έμειναν παγωμένοι δύο συνεχόμενα χρόνια με αύξηση 0,1% το 2025, ίδια πρόβλεψη και για το 2026 και αυτό γιατί ό,τι κερδίζεται ονομαστικά το τρώει ο πληθωρισμός. Την ίδια στιγμή το κόστος στέγασης ανεβαίνει με ρυθμό 5,5% τον χρόνο.
Η εξήγηση πιστεύω ότι δεν αποτελεί και μεγάλο μυστήριο. Το ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας στην Ελλάδα είναι περίπου στο μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου και το κατά κεφαλήν εισόδημα στο 70%. Η ανάπτυξη είναι πραγματική σαν αριθμός δημοσιονομικού δελτίου. Δεν είναι πραγματική σαν εμπειρία ζωής.
Κι εδώ κλείνει ο κύκλος με το δημογραφικό. Ένας νέος άνθρωπος δεν αποφασίζει να κάνει βέβαια οικογένεια βλέποντας στατιστικά ΑΕΠ. Αποφασίζει βλέποντας αν ο μισθός του φτάνει το ενοίκιο, αν έχει προοπτική σταθερότητας, αν η ζωή του βελτιώνεται πραγματικά ή απλώς του λένε ότι βελτιώνεται. Όσο η επίσημη αφήγηση περί ανάπτυξης αποσυνδέεται από αυτό που ζει ο κόσμος, κάθε εξαγγελία γίνεται ένας ακόμα λόγος δυσπιστίας και η δυσπιστία δυστυχώς δεν κάνει παιδιά…
Τελευταία έχω γράψει για το ίδιο κενό σε άλλο πεδίο, αυτό της εθνικής ασφαλειας, που και εδώ ακολουθεί το ίδιο μοτιβο.
Στην εθνική ασφάλεια το πρόβλημα δεν είναι ότι λείπουν αποφάσεις, αλλα ότι λείπει το θεσμικό όργανο που θα τις συνδέει σε στρατηγική.
Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει εδώ.
Έχουμε Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, έχουμε αφορολόγητο για οικογένειες με παιδιά, επέκταση επιδόματος μητρότητας, κατά καιρούς επιστροφή ενοικίου και ημίμετρα που αποτελούν ασπιρίνες για την ίαση ασθενούς σε τελευταίο στάδιο καταστροφικής ασθένειας…
Αυτό όμως που δεν έχουμε, είναι ένα ενιαίο σχέδιο που να αντιμετωπίζει το δημογραφικό, όχι ως οικογενειακή πολιτική, αλλά ως το κρισιμότερο ζήτημα επιβίωσης του κράτους.
Η άμεση απαίτηση είναι η στέγαση, η εργασία, η φορολογία, η δημόσια υγεία, η περιφερειακή ανάπτυξη, όλα μαζί με την μέτρηση των αποτελεσμάτων στην πορεία να αποτελέσουν ένα ενιαίο σχέδιο.
Χωρίς αυτό το ενιαίο σχέδιο, κάθε κυβέρνηση θα συνεχίσει να απαντά με το ίδιο αντανακλαστικό, όπως ένα ακόμα επίδομα εδώ, μια επικοινωνιακή καμπάνια εκεί. Καθρεπτακια και χανδρακια στους ιθαγενείς….
Μέτρα που ίσως ανακουφίζουν στιγμιαία, (που δεν είμαι σίγουρος ότι ούτε αυτό καταφέρνουν), αλλά δεν αγγίζουν τη ρίζα του εφιαλτικού και τόσο υποβαθμισμένου υπαρξιακού πλέον ζητήματος, που δυστυχώς δεν το βλέπω ποτέ ως κεντρικό θέμα προεκλογικού προγράμματος από τα κόμματα.
Η Σουηδία δεν έλυσε το δικό της δημογραφικό με επιδόματα. Έχτισε ένα σύστημα, όπως την γονική άδεια που πραγματικά χρησιμοποιείται, την δημόσια παιδική φροντίδα που είναι προσιτή και διαθέσιμη και την πολιτική ισότητας φύλων, που δεν μένει σε διακηρύξεις. Δεν αποτελει μαγική συνταγή, είναι απλά συνέπεια στον χρόνο, κάτι που εμείς δεν έχουμε δείξει ποτέ σε καμία πολιτική, δημογραφική ή εθνικής ασφάλειας.
Πόσες δεκαετίες αναβολής αντέχει μια χώρα;
Δεν θα κλείσω με μια ακόμα πρόβλεψη. Οι αριθμοί είναι ήδη αρκετοί.
Θα κλείσω με μια ερώτηση που νομίζω αξίζει να παραμείνει στο προσκήνιο. Κάθε χρόνος που περνάει χωρίς ενιαίο σχέδιο είναι ένας χρόνος που η αναστροφή γίνεται πιο δύσκολη, όχι μόνο πολιτικά δύσκολη αλλά και βιολογικά δύσκολη. Οι γυναίκες που θα μπορούσαν να κάνουν παιδιά σήμερα δεν θα είναι στην ίδια ηλικία σε δέκα χρόνια.
Πόσες ακόμα δεκαετίες αναβολής μπορεί να αντέξει μια χώρα, πριν το πρόβλημα πάψει να είναι πολιτικό και γίνει μη αναστρέψιμο;
Αυτό δεν αλλάζει, όσο και πιο βαθειά και αν χώνουμε το κεφάλι μας στην άμμο….χανόμαστε!
Αχιλλεύς Ταουξής
Ο Αχιλλέας Ταουξής είναι Υποστράτηγος ε.α. του Ελληνικού Στρατού, με πολυετή εμπειρία στους τομείς της αμυντικής πολιτικής, της στρατηγικής και των διεθνών σχέσεων. Έχει διατελέσει Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής Πολιτικής Εθνικής Άμυνας και Διεθνών Σχέσεων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, καθώς και Διευθυντής της ελληνικής Προεδρίας της Συντονιστικής Επιτροπής της Διαβαλκανικής Υπουργικής Άμυνας (SEDM-CC/PMSC). Το 2023, ως στέλεχος του ΓΕΕΘΑ, διηύθυνε τη Γραμματεία Συντονισμού Διασκέψεων Διεθνών Οργανισμών και εκπροσώπησε τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ στην έναρξη του NATO Training Technology Conference στην Αθήνα. Έχει επίσης συμμετάσχει ως ομιλητής σε ημερίδες για τη διεθνή ασφάλεια, το ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Πάλι κουκουβά, κουκουβά -και σήμερα-σαν τις κουκουβάγιες στα χαλάσματα , που μας άφησαν προηγούμενες κυβερνήσεις και κοινωνίες μετά το 1980, όταν με τις ‘δομικές” αλλαγές στο οικογενειακό δίκαιο της κυβερνήσεως της Αλλαγής και την έξαρση του Φεμινισμού υπό την αιγίδα της συζύγου του πρωθυπουργού της Αλλαγής , είχε αρχίσει να πέφτει ο δείκτης της γονιμότητας κάτω από το όριο αναπλήρωσης .
Ποιος δεν θυμάται τις ”καμπάνες” που χτυπούσε για το δημογραφικό από το 1979 ο κ. Μανώλης Δρεττάκης , βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και του ΚΚΕ-ζωή να έχει-;;;.
Ποιος δεν θυμάται ότι ,
επίδομα στις μητέρες -και τις πλούσιες (πρόκληση για τους αριστερούς και ”προοδευτικούς”) -με τρία ζώντα παιδιά ,
καθιέρωσε η κυβέρνηση της Ν.Δ του κ. Κώστα Καραμανλή από 1ης Ιανουαρίου 2008 καθώς και την έμπρακτη βοήθεια της Εκκλησίας της Ελλάδος ,επί του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου για τις πολύτεκνες οικογένειες της Θράκης ;;;.
Το θέμα ,αγαπητέ στρατηγέ , -που σίγουρα το γνωρίζατε αλλά τώρα το παρουσιάζετε .άγνωστον γιατί- είναι πολυσύνθετο ,με πρώτο καταλύτη για χειροτέρευση του , την άρνηση των γυναικών σε όλη την Δύση-και ιδιαίτερα στην Ελλάδα μας ,σε ποσοστό 40% μέχρι της ηλικίας των 34 ετών να τεκνοποιήσουν και στην μετανάστευση των πολύγλωσσων Ελλήνων μετά την οικονομική κρίση , που έγινε μόδα , περιπέτεια και έθιμο ή και επιβίωση ”με όλα τα καλά”-ποια Ελλάδα τους η φτωχιά – .
Δικαιολογίες πολλές για την μη τεκνοποίηση -όντως υπάρχει πρόβλημα στέγασης παντού στην Ευρώπη και στην Ελλάδα με τα 30 εκατομμύρια τουριστών και τα χιλιάδες airbnp -,αλλά ας μη ξεχνάμε ότι ,
η Παναγία γέννησε τον Χριστό σε χάνι, όπως και εμάς οι γονείς μας μάς γέννησαν σε ”χαμόσπιτα” χωρίς νερό και θέρμανση και χωρίς οικόσιτα ζώα , που στην Ελλάδα πέρασαν το εκατομμύριο και μειώνουν το εισόδημα των Ελλήνων .ΝΑ ΤΑ ΛΕΜΕ ΟΛΑ.
Υ.Γ
1.-Σε 15 νομούς της Ελλάδος είχαμε περισσότερους θανάτους από γεννήσεις για περισσότερα από 41 χρόνια .Βύρων Κοτζαμάνης, καθηγητής Δημογραφίας στο Πανεπιστήμιο Λαρίσης.
2.-Το να έχεις παιδί σημαίνει ότι αποδέχεσαι την απώλεια του χρόνου ,χρημάτων και μερικές φορές και της καριέρας σου.
ΤΟ ΑΚΟΥΤΕ ΑΥΤΟ ΟΣΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΠΕΡΙΜΕΕΝΤΕ ΝΑ ΣΑΣ ΠΛΗΡΩΣΟΥΝ ΓΙΑ ΝΑ ΓΕΝΝΗΣΕΤΕ ;;;.
Σταύρος Αθαν.Ναλμπάντης
Δυστυχώς ή ευτυχώς δεν ζούμε στην δεκαετία του 50. Η εντεχνως εκφρασμένη από σας απορία ότι το γνώριζα αλλά τώρα το παρουσιάζω για άγνωστους για σας λόγους, όσο και να προσπαθείτε δεν αποτελεί μομφή στο προσωπό μου. Αλήθεια εσείς το εκφράσατε δημόσια ποτέ; Γνωρίζετε βέβαια ότι όσο ένας στρατιωτικός βρίσκεται στην ενέργεια σωστά δεν δύναται να δημοσιοποιεί πολιτικά θέματα. Το άρθρο αποτελεί έκκληση να αναληφθούν σοβαρές ενέργειες λαμβάνοντας υπόψη τη σύγχρονη κατάσταση και όχι να επιμοιραζει ευθύνες σε πρόσωπα περασμένων δεκαετιών. Σας ευχαριστώ
Για τίποτε με πολιτική χροιά δεν επιτρεπόταν να εκφράζονται οι στρατιωτικοί -πολλοί βέβαια το παραβίαζαν για ”να ανέβουν” (σχετικός είμαι και εγώ από την Αστυνομία) ,αλλά τώρα ” που το πιάσατε το θέμα από τα μαλλιά”-και πολύ καλά κάνατε- δεν περιλάβατε και αυτά που έγραψα και εγώ, εκτός εάν δεν τα θεωρείτε αιτία για τον σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα της Πατρίδος μας-αυτή μας ενδιαφέρει περισσότερο-.
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΥΜΕΝΗ Ή ΔΥΣΜΕΝΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΩΡΙΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΠΟΥ ΤΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΑΝ και πρέπει να τους μνηνμονεύουμε από ευγνωμοσύνη για τα καλά και από συλλογική εθνική απαξίωση για τα ”κακά” .Τι μας δεσμεύει;;;.
ΕΣΕΙΣ-δεν είστε ο μόνος -ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΤΕ και ”κλαίτε στα χαλάσματα” ,αλλά άλλον φρονείτε πως ΌΛΟΙ ΦΤΑΙΝΕ ,όπως όλοι μαζί τα φάγαμε (εγώ ούτε λεπτό).
Διαπιστώσαμε την διαφορά μας, ευχαριστώ για την απάντησή σας ,καληνύχτα.
Σταύρος Αθαν.Ναλμπάντης.
Εξαιρετικό αντικειμενικό άρθρο ανάλυσης και πρότασης στο πρόβλημα που διαπερνά το μεταπολεμικό πολιτικό κατεστημένο. Η ενόχληση κάποιων αποδεικνύει και την ενοχή τους.
Που είναι να εκφρασθεί και κανένας ενοχλημένος;;;.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον επίσημο νόμο, οι οικογένειες με τρία παιδιά δεν θεωρούνται πολύτεκνες, αλλά τρίτεκνες. Ωστόσο, απολαμβάνουν πολλές ειδικές παροχές και δικαιώματα.Νομικό πλαίσιο και ορισμόςΠολύτεκνη οικογένεια: Θεωρείται εκείνη που έχει τέσσερα ή περισσότερα ζώντα τέκνα, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία (Ν. 3454/2006).Τρίτεκνη οικογένεια: Η οικογένεια με τρία παιδιά αποτελεί ξεχωριστή κατηγορία με δικά της προνόμια.Δικαιώματα και παροχέςΚοινωνική προστασία: Οι τρίτεκνοι δικαιούνται σημαντικές διευκολύνσεις σε τομείς όπως οι προσλήψεις στο δημόσιο (μέσω ειδικών ποσοστών ΑΣΕΠ).Επιδόματα και μειώσεις: Υπάρχουν αυξημένα εισοδηματικά όρια και μοριοδοτήσεις σε προγράμματα (όπως vouchers για βρεφονηπιακούς σταθμούς), καθώς και οικονομικά βοηθήματα από τον ΟΠΕΚΑ για πολύτεκνες και τρίτεκνες μητέρες.
Ο Πρωθυπουργός να δηλώνει συχνά ότι η ελληνική οικογένεια πρέπει να έχει πάνω από τρία παιδιά για εύρωστη ελληνική κοινωνία! ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΜΟΝΑΧΙΣΜΟ!
η Σουηδία δεν έχει αύξηση των γεννήσεων τα τελευταία 5 χρόνια. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Statistics Sweden (SCB), ο αριθμός των γεννήσεων και ο δείκτης γονιμότητας βρίσκονται σε συνεχή πτώση, καταγράφοντας μάλιστα ιστορικά χαμηλά επίπεδα [1.52, 1.585.2].Πορεία των γεννήσεωνΣυνεχής μείωση κάθε χρόνο από το 2021 έως και το 2025.Το 2024 γεννήθηκαν γύρω στα 98.400 παιδιά, ενώ το 2025 οι γεννήσεις έπεσαν στις περίπου 97.500, σημειώνοντας το χαμηλότερο νούμερο των τελευταίων 23 ετών.Δείκτης γονιμότηταςΟ συνολικός δείκτης γονιμότητας (παιδιά ανά γυναίκα) υποχώρησε στο ιστορικό χαμηλό του 1,43 το 2024–2025.Το ποσοστό αυτό απέχει σημαντικά από το όριο αναπλήρωσης του πληθυσμού (2,1).
ΚΑΙ Η ΙΑΠΩΝΙΑ ΕΧΕΙ ΕΛΑΤΤΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΝΗΣΕΩΝ ΑΛΛΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΑ ΕΧΕΙ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ ΛΟΓΩ ΑΥΞΗΣΗΣ ΤΩΝ ΡΟΜΠΟΤ ΣΤΑ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΡΟΠΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΞΕΝΩΝ ΟΠΟΤΕ ΤΟ ΕΘΝΟΣ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΑΝΑΛΛΟΙΩΤΟ!
Το βασικότερο μη κερδοσκοπικό σωματείο που βοηθά ενεργά τις εγκύους στα απομακρυσμένα και ακριτικά νησιά της Ελλάδας καλύπτοντας τα έξοδα παρακολούθησης και τοκετού είναι η HOPEgenesis. Επιπλέον, η αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία Φαιναρέτη παρέχει δωρεάν ψηφιακή μαιευτική και ψυχολογική υποστήριξη σε κατοίκους μικρών νησιών.Οργανώσεις και ΠρογράμματαHOPEgenesis: Αναλαμβάνει την πλήρη κάλυψη των ιατρικών εξετάσεων, των εξόδων μετακίνησης και διαμονής της εγκύου (και συνοδού) στην Αθήνα, καθώς και το κόστος του τοκετού σε συνεργαζόμενα μαιευτήρια.Φαιναρέτη (ΑμΚΕ): Σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, υλοποιεί πρόγραμμα ψηφιακής μαιευτικής φροντίδας, συμβουλευτικής και ψυχολογικής στήριξης για εγκύους σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 5.000 κατοίκων.Εθνικός Φορέας / Κράτος: Σε περιπτώσεις επείγοντος τοκετού ή επιπλοκών, το ΕΚΑΒ και οι ένοπλες δυνάμεις (π.χ. Πολεμικό Ναυτικό / Πολεμική Αεροπορία) πραγματοποιούν αεροδιακομιδές από τα νησιά σε νοσοκομεία αναφοράς