του Αχμέντ Σαράι • 17 Αυγούστου 2026, 11:00 π.μ.
- Η ουσιαστική ανησυχία του Νετανιάχου πρέπει να παραμείνει στο επίκεντρο οποιασδήποτε συμφωνίας. Το Ισραήλ δεν μπορεί να αποσυρθεί, για να διαπιστώσει κατόπιν ότι η Χαμάς έχει διατηρήσει σήραγγες, όπλα, δομές διοίκησης ή τη δυνατότητα να τα ανασυγκροτήσει. Η 7η Οκτωβρίου κατέστησε έναν τέτοιο κίνδυνο απαράδεκτο. Επομένως, η απαίτησή του είναι σαφής: η Χαμάς πρέπει να προχωρήσει σε μη αναστρέψιμα βήματα προς έναν πραγματικό αφοπλισμό, προτού το Ισραήλ αναλάβει έναν μη αναστρέψιμο κίνδυνο για την ασφάλειά του.
- Το Ιράν παραμένει η κεντρική στρατηγική πρόκληση… Διατηρεί οικονομικούς πόρους, μέσα εξαναγκασμού και την ικανότητα να ανασυγκροτηθεί. Δεν μπορεί να προσφερθεί χρόνος στην Τεχεράνη ως στρατηγικό δώρο.
- Συνεπώς, η απάντηση δεν είναι να επιλυθεί πρώτα το ζήτημα της Γάζας και να επανέλθουμε αργότερα στο Ιράν.
- Η αποχώρηση του Ισραήλ δεν μπορεί να βασίζεται σε υποσχέσεις· πρέπει να ακολουθήσει την παροχή επαληθευμένων εγγυήσεων ασφαλείας.
- Το δίλημμα δεν είναι ειρήνη αντί ασφάλειας. Είναι η ασφάλεια ως προϋπόθεση για την ειρήνη και η ειρήνη ως θεμέλιο για την ευημερία.
- Για τον Νετανιάχου, το άμεσο ερώτημα δεν είναι εάν μπορεί να υπάρξει εμπιστοσύνη στη Χαμάς. Δεν μπορεί. Το ερώτημα είναι εάν ο Κούσνερ μπορεί να διαμορφώσει μια συμφωνία στην οποία η εμπιστοσύνη θα αντικαθίσταται από την επαλήθευση, την αμοιβαιότητα και την επιβολή των συμφωνηθέντων — μια συμφωνία που θα επιτυγχάνει τον αφοπλισμό της Χαμάς χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια του Ισραήλ και θα καθιστά την ισραηλινή αποχώρηση συνέπεια της επαληθευμένης εφαρμογής, αντί αποτέλεσμα πολιτικών υποσχέσεων.
- Μια τέτοια συμφωνία θα επανέφερε στο τραπέζι την πρόταση που χρειάζεται επειγόντως η Μέση Ανατολή: ότι η ασφάλεια μπορεί να καταστήσει δυνατή την ειρήνη και ότι η ειρήνη μπορεί να κάνει την ευημερία ισχυρότερη από την αντιπαράθεση.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ δεν ζητά από το Ισραήλ να εμπιστευτεί τη Χαμάς. Ούτε προτείνει στο Ισραήλ να ανταλλάξει την ασφάλειά του με μια διπλωματική επιτυχία. Η προσέγγισή του βασίζεται σε μια αυστηρότερη εξίσωση: μετρήσιμος αφοπλισμός, ανεξάρτητη επαλήθευση και σταδιακή αποχώρηση του Ισραήλ, με κάθε ισραηλινό βήμα να εξαρτάται από την εφαρμογή της αντίστοιχης δέσμευσης ασφαλείας.
Στη φωτογραφία: Ο Κούσνερ παρουσιάζει τα σχέδια για τη Γάζα στο Νταβός, στις 22 Ιανουαρίου 2026. (Φωτογραφία: Mandel Ngan/AFP μέσω Getty Images)
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπος με μια απόφαση καθοριστικής σημασίας για τη Γάζα. Το πολιτικό περιβάλλον είναι δύσκολο, οι ισραηλινές εκλογές πλησιάζουν και κάθε παραχώρηση θα προκαλέσει αντιδράσεις. Ωστόσο, η ασφάλεια του Ισραήλ δεν μπορεί να υποτάσσεται στο εκλογικό ημερολόγιο.
Το ερώτημα είναι θεμελιωδέστερο: μπορεί η Χαμάς να αφοπλιστεί με τρόπο επαληθεύσιμο, ενώ ταυτόχρονα το Ισραήλ αποχωρεί χωρίς να αναδημιουργηθούν οι συνθήκες που οδήγησαν στην 7η Οκτωβρίου; Ο Τζάρεντ Κούσνερ επιχειρεί να προσφέρει στον Νετανιάχου έναν μηχανισμό για την επίτευξη ακριβώς αυτού του στόχου — και ο Νετανιάχου έχει ισχυρούς στρατηγικούς λόγους να τον υποστηρίξει.
Ο Κούσνερ δεν ζητά από το Ισραήλ να εμπιστευτεί τη Χαμάς. Ούτε προτείνει στο Ισραήλ να ανταλλάξει την ασφάλειά του με μια διπλωματική επιτυχία. Η προσέγγισή του βασίζεται σε μια αυστηρότερη εξίσωση: μετρήσιμος αφοπλισμός, ανεξάρτητη επαλήθευση και σταδιακή ισραηλινή αποχώρηση, με κάθε βήμα του Ισραήλ να εξαρτάται από την εφαρμογή της αντίστοιχης δέσμευσης ασφαλείας.
Η ουσιαστική ανησυχία του Νετανιάχου πρέπει να παραμείνει στο επίκεντρο οποιασδήποτε συμφωνίας. Το Ισραήλ δεν μπορεί να αποσυρθεί, για να διαπιστώσει κατόπιν ότι η Χαμάς έχει διατηρήσει σήραγγες, όπλα, δομές διοίκησης ή την ικανότητα να τα ανασυγκροτήσει. Η 7η Οκτωβρίου κατέστησε έναν τέτοιο κίνδυνο απαράδεκτο. Επομένως, η απαίτησή του είναι σαφής: η Χαμάς πρέπει να προχωρήσει σε μη αναστρέψιμα βήματα προς έναν πραγματικό αφοπλισμό, προτού το Ισραήλ αναλάβει έναν μη αναστρέψιμο κίνδυνο για την ασφάλειά του.
Η σημασία της προσέγγισης του Κούσνερ έγκειται στο γεγονός ότι επιδιώκει να καταστήσει αυτή την απαίτηση εφαρμόσιμη στην πράξη.
Η Χαμάς αφοπλίζεται σε καθορισμένα και επαληθεύσιμα στάδια, η συμμόρφωσή της πιστοποιείται από ανεξάρτητο φορέα και το Ισραήλ ανταποκρίνεται με το αντίστοιχο στάδιο αποχώρησης. Κανένα από τα δύο μέρη δεν αποκομίζει το σύνολο των ωφελημάτων προτού εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, ενώ κανένα δεν υποχρεώνεται να εγκαταλείψει εξαρχής όλα τα διαπραγματευτικά του πλεονεκτήματα.
Γι’ αυτό είναι σημαντική η σειρά επαφών του Κούσνερ — Χαμάς, περιφερειακοί διαμεσολαβητές, Νετανιάχου. Στόχος του δεν πρέπει να είναι να μεταφέρει στον Νετανιάχου διαβεβαιώσεις της Χαμάς. Το Ισραήλ έχει ακούσει διαβεβαιώσεις και στο παρελθόν. Στόχος πρέπει να είναι να του παρουσιάσει ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο οι διαβεβαιώσεις δεν θα είναι πλέον απαραίτητες.
Τα δύσκολα ερωτήματα είναι πρακτικά: Ποιος θα επαληθεύει τον αφοπλισμό; Ποια όπλα θα περιλαμβάνονται; Τι θα συμβεί με τις σήραγγες, τις εγκαταστάσεις παραγωγής όπλων και τις υποδομές διοίκησης; Τι θα θεωρείται παραβίαση και ποιες θα είναι οι συνέπειές της; Αυτές οι προβλέψεις δεν αποτελούν τεχνικές λεπτομέρειες γύρω από μια συμφωνία. Αποτελούν την ίδια τη συμφωνία.
Ο Κούσνερ διαθέτει ακόμη ένα πλεονέκτημα. Οι Συμφωνίες του Αβραάμ τού προσέδωσαν πολιτικό κεφάλαιο στο Ισραήλ και σε ολόκληρο τον αραβικό κόσμο, το οποίο διαθέτουν ελάχιστοι Αμερικανοί διαπραγματευτές. Κατέδειξαν επίσης μια συγκεκριμένη μέθοδο: τον εντοπισμό συγκλινόντων συμφερόντων, τη διαμόρφωση αμοιβαίων υποχρεώσεων και τη σύνδεση της ειρήνης με απτά οικονομικά οφέλη.
Νωρίτερα φέτος υποστήριξα ότι ο Κούσνερ θα έπρεπε να αποφύγει την υπερβολικά βαθιά εμπλοκή του στο ζήτημα του Ιράν. Αυτό δεν αποτελούσε επιχείρημα υπέρ της μείωσης της πίεσης προς την Τεχεράνη. Το ακριβώς αντίθετο.
Το Ιράν παραμένει η κεντρική στρατηγική πρόκληση. Οι στρατιωτικές δυνατότητές του έχουν αποδυναμωθεί και η οικονομία του έχει υποστεί σοβαρές ζημιές, αλλά το καθεστώς έχει αποδειχθεί ανθεκτικό. Εξακολουθεί να διαθέτει οικονομικούς πόρους, μέσα εξαναγκασμού και την ικανότητα να ανασυγκροτηθεί. Δεν μπορεί να προσφερθεί χρόνος στην Τεχεράνη ως στρατηγικό δώρο.
Το Ιράν έχει επίσης μετατοπίσει επιδέξια το επίκεντρο της αντιπαράθεσης. Η συζήτηση για την ευάλωτη θέση του καθεστώτος έχει σταδιακά παραχωρήσει τη θέση της στο Στενό του Ορμούζ, στην ενεργειακή ασφάλεια και στις οικονομικές συνέπειες μιας κλιμάκωσης. Αυτό ασκεί πίεση όχι μόνο στην Ουάσιγκτον και στο Ισραήλ, αλλά και στα κράτη του Κόλπου, στην Ευρώπη και στις ασιατικές οικονομίες, των οποίων τα συμφέροντα επηρεάζονται άμεσα από την ασφάλεια αυτής της ζωτικής σημασίας θαλάσσιας διόδου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να επωμιστούν μόνες τους αυτό το βάρος. Η Ευρώπη και η Ασία διακυβεύουν σημαντικά συμφέροντα και πρέπει να αναλάβουν το μερίδιο ευθύνης που τους αναλογεί. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να αγνοεί τους εταίρους της στον Κόλπο, οι οποίοι έχουν αναλάβει σημαντικούς κινδύνους και έχουν προχωρήσει σε αποφάσεις με σοβαρές συνέπειες προς υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών.
Συνεπώς, η απάντηση δεν είναι να επιλυθεί πρώτα το ζήτημα της Γάζας και να επανέλθουμε αργότερα στο Ιράν. Οι δύο προκλήσεις πρέπει να αντιμετωπιστούν ταυτόχρονα, αλλά όχι απαραιτήτως από τους ίδιους ανθρώπους ή με τα ίδια μέσα.
Η πίεση προς το Ιράν πρέπει να συνεχιστεί. Το ιδιαίτερο διπλωματικό κεφάλαιο του Κούσνερ θα πρέπει να επικεντρωθεί εκεί όπου μπορεί να παραγάγει ένα διαφορετικό στρατηγικό αποτέλεσμα: στη Γάζα.
Μια επιτυχία εκεί δεν θα οδηγούσε αυτομάτως στον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ ούτε θα απομάκρυνε τους Χούθι από το Ιράν. Οι οργανώσεις αυτές διαθέτουν τις δικές τους πολιτικές δομές, τα δικά τους στρατιωτικά συμφέροντα και μακροχρόνιες σχέσεις με την Τεχεράνη. Οποιαδήποτε διαφορετική υπόθεση θα υποτιμούσε και τις δύο πλευρές. Η Γάζα, όμως, θα μπορούσε να αναδείξει μια διαφορετική μέθοδο.
Ο αφοπλισμός δεν μπορεί να παρουσιάζεται απλώς ως παράδοση. Πρέπει να ανοίγει τον δρόμο για την ανοικοδόμηση, τις επενδύσεις και την οικονομική ανάκαμψη. Η αποχώρηση του Ισραήλ δεν μπορεί να βασίζεται σε υποσχέσεις· πρέπει να ακολουθήσει την παροχή επαληθευμένων εγγυήσεων ασφαλείας. Η διεθνής και αραβική χρηματοδότηση πρέπει να συνοδεύεται από αξιόπιστη διακυβέρνηση και σταθερότητα.
Το δίλημμα δεν είναι ειρήνη αντί ασφάλειας. Είναι η ασφάλεια ως προϋπόθεση για την ειρήνη και η ειρήνη ως θεμέλιο της ευημερίας.
Η αρχή αυτή θα μπορούσε, μελλοντικά, να προσαρμοστεί και στην περίπτωση του Λιβάνου. Η αποκατάσταση της εξουσίας του λιβανικού κράτους επί των όπλων θα απαιτήσει άσκηση πίεσης και δεσμεύσεις που θα μπορούν να επιβληθούν στην πράξη. Θα απαιτήσει, όμως, και την προσφορά μιας αξιόπιστης οικονομικής προοπτικής στον Λίβανο: ανοικοδόμηση, επενδύσεις από τις χώρες του Κόλπου, έργα υποδομής και επανένταξη στην περιφερειακή οικονομία.
Η Υεμένη θα απαιτήσει μια διαφορετική αρχιτεκτονική, η οποία θα λαμβάνει υπόψη τις εσωτερικές πολιτικές πραγματικότητές της και τις απαιτήσεις ασφαλείας της Σαουδικής Αραβίας και των κρατών του Κόλπου. Αλλά και εκεί η στρατιωτική πίεση από μόνη της έχει όρια. Η ανοικοδόμηση και η οικονομική επανένταξη μπορούν να αποτελέσουν μέρος των κινήτρων για μια βιώσιμη διευθέτηση.
Εδώ ακριβώς παραμένει επίκαιρη η παρακαταθήκη των Συμφωνιών του Αβραάμ. Η σημασία τους δεν περιοριζόταν απλώς στην εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ κυβερνήσεων. Απέδειξαν ότι η διπλωματία καθίσταται πιο ανθεκτική όταν η ειρήνη δημιουργεί απτά οικονομικά συμφέροντα για τη διατήρησή της.
Το Ιράν προσφέρει στην περιοχή του μια κατάσταση μόνιμης αντιπαράθεσης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους πρέπει να συνεχίσουν να περιορίζουν αυτή την απειλή και να στερούν από την Τεχεράνη τον χρόνο και τον χώρο που χρειάζεται για να ανασυγκροτήσει τις δυνατότητές της. Πρέπει, όμως, να προσφέρουν και μια πιο ελκυστική προοπτική: ασφάλεια, επενδύσεις, οικονομική ολοκλήρωση και ένα μέλλον πέρα από τη μόνιμη αντιπαράθεση.
Για τον Νετανιάχου, το άμεσο ερώτημα δεν είναι εάν μπορεί να υπάρξει εμπιστοσύνη στη Χαμάς. Δεν μπορεί. Το ερώτημα είναι εάν ο Κούσνερ μπορεί να διαμορφώσει μια συμφωνία στην οποία η εμπιστοσύνη θα αντικαθίσταται από την επαλήθευση, την αμοιβαιότητα και την επιβολή των συμφωνηθέντων — μια συμφωνία που θα επιτυγχάνει τον αφοπλισμό της Χαμάς χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια του Ισραήλ και θα καθιστά την ισραηλινή αποχώρηση συνέπεια της επαληθευμένης εφαρμογής, αντί αποτέλεσμα πολιτικών υποσχέσεων.
Αυτό είναι ένα πλαίσιο το οποίο ο Νετανιάχου μπορεί να υποστηρίξει χωρίς να υποχωρήσει από τις θεμελιώδεις απαιτήσεις ασφαλείας του Ισραήλ.
Εάν αυτός ο μηχανισμός μπορέσει να αφοπλίσει τη Χαμάς με επαληθεύσιμο τρόπο, να προστατεύσει την ασφάλεια του Ισραήλ και να ανοίξει τον δρόμο για αξιόπιστη διακυβέρνηση και ανοικοδόμηση στη Γάζα, θα αντιπροσωπεύει κάτι περισσότερο από τη διευθέτηση ενός μόνο πολέμου.
Θα επανέφερε στο τραπέζι την πρόταση που χρειάζεται επειγόντως η Μέση Ανατολή: ότι η ασφάλεια μπορεί να καταστήσει δυνατή την ειρήνη και ότι η ειρήνη μπορεί να κάνει την ευημερία ισχυρότερη από την αντιπαράθεση.
Αυτή είναι η στρατηγική ευκαιρία την οποία επιδιώκει ο Τζάρεντ Κούσνερ. Αξίζει να αντιμετωπιστεί με τη δέουσα σοβαρότητα.
Ο Αχμέντ Σαράι είναι πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της World Herald Tribune, Inc., καθώς και εκδότης των Jerusalem Strategic Tribune, TV Abraham και Radio Abraham. Συμμετέχει στα διοικητικά συμβούλια αρκετών διακεκριμένων οργανισμών, μεταξύ των οποίων το Atlantic Council, το Center for the National Interest, το Foreign Policy Research Institute και το International Crisis Group. Είναι επίσης διεθνής σύμβουλος και μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του Center for Strategic and International Studies.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στην Jerusalem Strategic Tribune και αναδημοσιεύεται εδώ με την ευγενική άδεια του συγγραφέα.
