του Διονύση Ανανιάδη Ιατρού, Δερματολόγου- Αφροδισιολόγου, Βετεράνου Καλαθοσφαιριστά του Αρη
9.1.2026
Τον Ζαχαρία Σκούρα τον ήξερα αλλά δεν τον γνώριζα. Τον ήξερα ως καθηγητή Βιολογίας του Πανεπιστημίου, ως συγγραφέα και ως δραστήριο πολίτη μέσα από άρθρα, συνεντεύξεις και εκπομπές. Τον γνώρισα όμως χάρις στις δραστηριότητες της ομάδας πολιτών “Σώστε το Παλατάκι” και διαπίστωσα ότι είναι ένας αεικίνητος άνθρωπος με ένα συνεχές ενδιαφέρον για τον άνθρωπο και την κοινωνία.
Όταν μου πρότεινε να είμαι ένας εκ των παρουσιαστών του βιβλίου του, χάρηκα και δέχθηκα αμέσως. Στη συνέχεια όμως, αφού άρχισα να ξεφυλλίζω το βιβλίο που μου χάρισε, και ιδιαίτερα διαβάζοντας τον πρόλογο του δημοσιογράφου Παντελή Σαββίδη, τον οποίο εκτιμώ ιδιαίτερα, άρχισα να έχω επιφυλάξεις κατά πόσον θα τα κατάφερνα.
Έννοιες όπως αναγεννησιακός, τελεολογίες, γονότυπος, φαινότυπος, εντροπία, βιοηθική, ευδαιμονία κ.α. και ονόματα διαχρονικά όπως Αριστοτέλης, Δημόκριτος, Δαρβίνος, Πλάτων, Αϊνστάιν, Επίκουρος, Ασίμωφ κ.α. με έκαναν να “χαρώ” με το πρόβλημα της ρήξης μηνίσκου που μου εμφανίστηκε και που απαιτούσε επέμβαση λίγο πριν την προγραμματισμένη παρουσίαση του βιβλίου.
Όταν όμως “με λύπη” το ανακοίνωσα στον Ζάχο, μου απάντησε: Μη στενοχωριέσαι, η εκδήλωση μεταφέρθηκε για μετά τις γιορτές και θα είσαι μια χαρά..!”
Έτσι είμαστε εδώ, μαζί με τον πρόεδρό μας Νίκο Καρακώστα της κίνησης “Σώστε το Παλατάκι” και της μετεξέλιξης σε “Όχι στη βία – Ναι στη φιλία” και με τους Γιάννη Βένο και Κώστα Ορφανό, ονόματα θρύλοι της εποχής τους.
Ο επόμενος προβληματισμός μου είχε να κάνει με την επιλογή των προσώπων για την παρουσίαση του βιβλίου. Εμείς δεν είμαστε ειδικοί, ούτε συγγραφείς, ούτε φιλόλογοι. Είμαστε παλαίμαχοι αθλητές, επιχειρηματίας ο Βένος, πολιτικός μηχανικός ο Ορφανός, γιατρός δερματολόγος εγώ. Μήπως ο φίλος μας ήθελε να μας “μετρήσει”; Να διαπιστώσει τι προκαλεί το βιβλίο του σε εμάς, τους απλούς ή έστω μη ειδικούς; Και ο τίτλος; “Η κρίση της κρίσης”.
Τι θέλει να πει ο ποιητής; Ή μάλλον ο συγγραφεύς;
Ποια κρίση εννοεί; Την οικονομική; Τον κορονοϊό; Τα παρεπόμενα; Την διαρκή κρίση; Θέλει μήπως να μεγιστοποιήσει την κρίση;
Η κρίση – της κρίσης – ω κρίση, δηλαδή κρισάρα; Ή μήπως κρίνει, κάνει μια κριτική της κρίσης;
Όμως ξεκινώντας το διάβασμα οι επιφυλάξεις μου άρθηκαν!
Ο Ζάχος πιάνει θέματα και ασχολείται με αυτά – χωρίς να κουράζει – σαν μικρές ιστορίες. Τον ενδιαφέρει να παρουσιάσει ένα θέμα με τις παραμέτρους του, να αναπτύξει την επιχειρηματολογία του και να δημιουργήσει στον αναγνώστη προϋποθέσεις προβληματισμού.
Και βεβαίως καταλήγει με την ΕΛΠΙΔΑ.
Τα άρθρα του, οι ιστορίες του, είναι δοσμένα σαν μικρά διηγήματα, χωρίς ιδιαίτερη υπόθεση και πλοκή.
Έχουν όμως προβληματισμό και ευαισθησία, αγγίζουν την καθημερινότητα, τη ζωή, την κοινωνία, την εξέλιξη.
Αφορούν τον καθένα μας είτε ατομικά, είτε ως σύνολο, άλλες φορές της χώρας μας, άλλες φορές όλου του κόσμου.
Διαβάζεται είτε μονορούφι, είτε αποσπασματικά. Η γλώσσα του είναι απλή και κατανοητή. Κάποιες λέξεις του από μόνες τους προκαλούν μειδίαμα:
τακτίσου σ.72, universitas σ. 104, επιστήμη σ. 109 # ψευδοεπιστήμη σ.113, απόλεμες μέρες σ. 39, ευκολάκηδες σ.47.
Μου άρεσαν ιδιαίτερα:
Η αναφορά και όλος ο χειρισμός του δίπολου “Η Πρωτομαγιά δεν είναι αργία, είναι απεργία,” όπου καταφέρνει και συνδυάζει αρμονικά τις κινητοποιήσεις των εργατών ανά τους αιώνες, με τις θυσίες τους, με την αναγέννηση της φύσης και την ψυχική ανάταση που ακολουθεί.
Επίσης, η αναφορά στη μάνα δασκάλα, στον παππού > 100ετ (“σπείρε γνώση για να θερίσεις ελπίδα”), και στη γιαγιά, με άγγιξαν συναισθηματικά.
Είναι καλό που χωρίζει τα θέματά του σε δύο βασικές ενότητες:
Α. Εκπαίδευση και Παιδεία
Β. Κοινωνία και Πολιτική
Τα θέματά του διακατέχονται από μία διαχρονικότητα – όχι απόλυτη – καθ’ όσον παίζει αρκετές φορές και με την επικαιρότητα, και γι αυτό είναι πολύ χρήσιμο που παραθέτει και την ημερομηνία του κάθε κειμένου, την οποία πρέπει να έχει υπ’ όψη ο αναγνώστης.
Λέξεις και έννοιες όπως Παιδεία, Επιστήμη- Επιστήμονας, Ηθική, Εξέλιξη, Κοινωνία-Διάλογος-Κοινωνική ευαισθησία, Πόλη-Πολίτης-Πολιτεία, Αίσθηση, Συναίσθηση, Ενσυναίσθηση, Συνείδηση, Ευδαιμονία, Φόβος, Τέχνη, το εγώ και το φαίνεσθαι κ.α. παίζουν επίσης στις γραμμές του – όπως οι νότες στο πεντάγραμμο – με την πλήρη έννοια και σημειολογία τους, προκαλώντας μια ευχάριστη διέγερση.
Το βιβλίο του Ζάχου μου θύμισε το βιβλίο του Ουμπέρτο Έκο – Σημειώματα Σημειολογίας κ.α. – το οποίο είχα την ευκαιρία να προμηθευτώ από την κόρη μου, η οποία υπήρξε μεταπτυχιακή φοιτήτρια του Έκο στην Μπολόνια.
Το βιβλίο είναι μια συλλογή των άρθρων που έγραφε ο Έκο στο εβδομαδιαίο περιοδικό “L’ Espresso”, και το οποίο πραγματεύεται διάφορα θέματα ποικίλλου ενδιαφέροντος. Το βιβλίο του – Έκο που σημειωτέον είναι (ήταν) σημειολόγος στην ειδικότητα, υπήρξε η παρέα μου σε πολλά ταξίδια στο αεροπλάνο ή σε ώρες αναμονής.
Από εδώ και στο εξής και το βιβλίο του Ζαχαρία Σκούρα θα έχει παρόμοια θέση.
Κλείνοντας την παρουσίασή μου σας παραθέτω δυο αποσπάσματα:
Σελ. 42 Σπείρε γνώση, κατέληγε ο υπερεκατοντάχρονος παππούς μου, ο αγρότης, ο κτηνοτρόφος, ο πολεμιστής… Είναι η μόνη ελπίδα από σκιές και φόβους, από εμμονές και αδιέξοδα. Είναι ο μόνος σπόρος για να θερίσεις ελπίδα για μια κοινωνία που θα σέβεται τα κοινά και τα ιδιαίτερα, που θα αναζητά γόνιμους δεσμούς, θεσμούς και νόμους, που ευέλικτα θα οδηγούν σε μια κοινωνία ευδαιμονίας.
Σελ. 85 Οι δράσεις των πρωτοβουλιών των πολιτών καταδεικνύουν ότι όταν υπάρχει όραμα, θέληση, συνεργασία και οργάνωση, οι πολίτες μπορούν να ορθώσουν λόγο, να στοχεύσουν με νηφαλιότητα και δύναμη, που πηγάζουν από αγνές, ουσιαστικές και συνεργιστικές δράσεις, ωφέλιμες για το κοινό καλό.
Αγαπητέ Ζάχο,
Σε ευχαριστώ που με εμπιστεύτηκες να συμμετέχω στην παρουσίαση του βιβλίου σου.
Σου εύχομαι να είσαι γερός και να συνεχίσεις να ευαισθητοποιείς την κοινωνία και να μας κάνεις καλύτερους ανθρώπους.
Με αγάπη και εκτίμηση
Διονύσης Ανανιάδης
