πηγή: εφημερίδα “Θεσσαλονίκη”
Του Παντελή Σαββίδη
Η υπόθεση της Ryanair στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» δεν είναι απλώς μια επιχειρηματική διαφορά. Είναι η αφορμή για να φανεί, ακόμη μία φορά, ένα βαθύτερο πρόβλημα: η θέση της Θεσσαλονίκης μέσα στο ελληνικό κράτος.
Η πιθανή αποχώρηση ή συρρίκνωση της βάσης της Ryanair αφορά αεροσκάφη, θέσεις εργασίας, τουριστική κίνηση και δεκάδες διεθνείς προορισμούς. Αφορά, δηλαδή, τη συνδεσιμότητα της πόλης με τον κόσμο. Και η συνδεσιμότητα δεν είναι δευτερεύον ζήτημα. Για μια πόλη που θέλει να είναι μητροπολιτικός κόμβος της Βόρειας Ελλάδας, των Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, οι πτήσεις δεν είναι πολυτέλεια. Είναι αναπτυξιακή υποδομή.
Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος υπερασπίζεται τη Θεσσαλονίκη και, εν προκειμένω, ποιος την υπερασπίζεται όταν κρίνονται οι πύλες της προς τον κόσμο. Ποιος αντιμετωπίζει το αεροδρόμιο «Μακεδονία» ως στρατηγική υποδομή και όχι απλώς ως περιουσιακό στοιχείο προς διαχείριση. Ποιος αντιλαμβάνεται ότι μια πόλη χωρίς ισχυρές διεθνείς συνδέσεις δεν αναπτύσσεται· απλώς παρακολουθεί την υποβάθμισή της.
Το πιο παράδοξο είναι ότι το αεροδρόμιο δεν βρίσκεται σε πτώση. Αντιθέτως, τα στοιχεία δείχνουν άνοδο της επιβατικής κίνησης και σημαντική αύξηση των διεθνών αφίξεων. Η Θεσσαλονίκη, λοιπόν, δεν είναι μια αδύναμη αγορά που δεν αντέχει. Δεν είναι μη βιώσιμη. Το πρόβλημα δεν είναι η πόλη. Το πρόβλημα είναι το σύστημα μέσα στο οποίο η πόλη δεν διαθέτει την πολιτική και θεσμική ισχύ για να υπερασπιστεί τα αυτονόητα.
Η εταιρεία που διαχειρίζεται το αεροδρόμιο μπορεί να παρουσιάζει επενδύσεις, νέους χώρους, ανακαινίσεις και βελτιώσεις. Όμως η εμπειρία των επιβατών συχνά δίνει μια διαφορετική εικόνα: ταλαιπωρία, ανεπαρκή προστασία σε καιρικές συνθήκες, προβλήματα λειτουργικότητας σε ένα αεροδρόμιο που υποτίθεται ότι αποτελεί διεθνή είσοδο της χώρας. Αν παρόμοιες εικόνες εμφανίζονταν στο «Ελευθέριος Βενιζέλος», θα είχαν γίνει κεντρικό πολιτικό θέμα. Στη Θεσσαλονίκη, συχνά υποβιβάζονται σε «τοπικό παράπονο».
Αυτή είναι η ουσία του αθηνοκεντρικού κράτους. Δεν συγκεντρώνει μόνο πόρους, υπουργεία, αποφάσεις, μέσα ενημέρωσης, επιχειρηματικά δίκτυα και δημόσια προσοχή στην Αθήνα. Αποφασίζει και ποια προβλήματα θεωρούνται εθνικά. Τα προβλήματα της πρωτεύουσας γίνονται αυτομάτως ζητήματα της χώρας. Τα προβλήματα της Θεσσαλονίκης παρουσιάζονται ως περιφερειακή γκρίνια.
Η Θεσσαλονίκη, όμως, δεν είναι μια ακόμη πόλη στον χάρτη. Είναι η δεύτερη μητρόπολη της χώρας, η φυσική πύλη προς τα Βαλκάνια, η πόλη που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κόμβος εμπορίου, ενέργειας, εκπαίδευσης, τεχνολογίας, μεταφορών και πολιτισμού. Αντί γι’ αυτό, αντιμετωπίζεται συχνά ως διοικητικό παράρτημα. Ως χώρος εκλογικής χρήσης, όχι ως κέντρο στρατηγικής. Η Θεσσαλονίκη έχει ιστορία που κανένα αθηναϊκό μόρφωμα δεν μπορεί να εξαλείψει όσο και αν το προσπαθεί μετά την ένταξη της πόλης στον εθνικό κορμό.
Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη πολιτική ευθύνη. Το αεροδρόμιο μπορεί να έχει παραχωρηθεί σε ιδιώτη διαχειριστή, αλλά η πολιτική ευθύνη δεν εξαφανίζεται με μια σύμβαση παραχώρησης. Το Δημόσιο έθεσε τους όρους. Το Δημόσιο εποπτεύει. Το Δημόσιο οφείλει να διασφαλίζει ότι μια κρίσιμη υποδομή λειτουργεί προς όφελος της πόλης και της ευρύτερης περιοχής.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ευθύνη όσων εκλέγονται στη Θεσσαλονίκη ή την επιλέγουν ως εκλογική τους έδρα. Η πόλη δεν χρειάζεται πολιτικούς που τη χρησιμοποιούν ως συμβολική βιτρίνα. Χρειάζεται πολιτική ισχύ. Χρειάζεται εκπροσώπους που να συγκρούονται για τις υποδομές της, τις συνδέσεις της, το λιμάνι της, το αεροδρόμιό της, το σιδηροδρομικό της δίκτυο, τα πανεπιστήμιά της, τη βιομηχανική της βάση, τον ρόλο της στα Βαλκάνια. Έχει; Μάλλον όχι. Πάντως αυτοί που υπάρχουν είναι ανεπαρκείς αν κρίνουμε από το αποτέλεσμα.
Η Θεσσαλονίκη έχει καταντήσει πόλη από την οποία εκλέγονται αρχηγοί, αλλά για την οποία σπάνια μάχεται κανείς με συνέπεια. Τα στελέχη της φεύγουν. Τα κέντρα αποφάσεων βρίσκονται αλλού. Τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης βρίσκονται αλλού. Τα δίκτυα επιρροής βρίσκονται αλλού. Και η πόλη χάνει όχι επειδή δεν έχει ανθρώπους, αλλά επειδή δεν έχει οργανωμένη αστική τάξη με συνείδηση πόλης, ισχυρή κοινωνία πολιτών και θεσμούς ικανούς να μετατρέπουν την αγανάκτηση σε πολιτική πίεση.
Το αποτέλεσμα είναι γνωστό: άλλοι αποφασίζουν για τις υποδομές της, άλλοι για τις μεταφορές της, άλλοι για τις πτήσεις της, άλλοι για τον ρόλο της. Και όταν προκύπτει κρίση, συγκαλείται μια σύσκεψη, αποστέλλεται μια επιστολή, ζητείται μια ενημέρωση. Όμως μια μητρόπολη δεν μπορεί να κυβερνάται με εκ των υστέρων συσκέψεις πανικού.
Η πρόσφατη, από τις πολλές εκδοχές, υπόθεση Ryanair πρέπει να γίνει αφορμή αφύπνισης. Όχι για μια ακόμη τοπική διαμαρτυρία που θα ξεχαστεί σε λίγες ημέρες. Αλλά για μια σοβαρή συζήτηση γύρω από τη θέση της Θεσσαλονίκης στο ελληνικό κράτος.
Η Θεσσαλονίκη δεν κινδυνεύει απλώς να χάσει πτήσεις. Κινδυνεύει να χάσει τον ίδιο της τον ρόλο. Και μια πόλη που χάνει τις πύλες της προς τον κόσμο δεν είναι πόλη που αναπτύσσεται. Είναι πόλη που μικραίνει.
Το μεγάλο σκάνδαλο δεν είναι μόνο όσα συμβαίνουν. Είναι ότι παρουσιάζονται ως κανονικότητα. Και αυτό πρέπει επιτέλους να τελειώσει.
Είναι ανάγκη να συγκροτηθεί μια Επιτροπή Σωτηρίας της Θεσσαλονίκης. Από νυν και πρώην πολιτικούς, πρόσωπα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ισχυρά μέλη της αστικής τάξης της πόλης και προσωπικότητες της πνευματικής ηγεσίας της. Ποιος θα αναλάβει την πρωτοβουλία.
Ο καταλληλότερος θεσμός είναι ο δήμαρχος της πόλης. Θα το τολμήσει;
Σε μια πόλη χωρίς οραματιστές και έναν δήμαρχο απλό γρανάζι ενός κομματικού μηχανισμού που αρκέστηκε στη νίκη επί του αντιπάλου, δεν μπορείς να περιμένεις κάτι περισσότερο από τη συντήρηση της απαξίωσης. Το ένδοξο πολυπολιτισμικό παρελθόν εκτοπίζεται χάριν μιας νέας ταυτότητας ως “πατρίδα του Κεμάλ” στην οποία επένδυσε δήμαρχος του οποίου το όνομα προορίζεται να δοθεί σε κάποια πλατεία, πιθανώς ένας ακόμη τόπος επίσκεψης των Τούρκων τουριστών, με την πόλη να οδεύει προς το αβέβαιο μέλλον της.
Ζήτω η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΣ ,αλλά προσωπικά δεν θα ήθελα να ασχολείται πρώτη η κεντρική-όποια- κυβέρνηση μας -με τις διαφορές μιας ιδιωτικής αεροπορικής εταιρείας -της ΡΑΥΝΑΙΡ εν προκειμένω-με την εταιρεία ΦΡΑΠΟΡΤ , που διαχειρίζεται και εκμεταλλεύεται το Αεροδρόμιο ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ (το οποίο ο μακαρίτης Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης ήθελε να μετονομασθεί προ και μετά την Συμφωνία την Πρεσπών σε Νίκος Γκάλης για να μη διχάζει -ναι μη γελάτε- ), όταν μάλιστα μαθαίνουμε ότι είναι προσχηματικές οι αιτιάσεις της ΡΑΥΝΑΙΡ και ΚΥΡΙΩΣ ότι μειώνει τα δρομολόγια της , γιατί μειώθηκαν οι πελάτες της και τέλος-τέλος ΕΙΝΑΙ ΙΡΛΑΝΔΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ.
Το πολύ-πολύ να δείξουν περισσότερο ενδιαφέρον οι εκλεγμένοι κυρία Περιφερειάρχης και ο κύριος Δήμαρχος .
Πάντως η πόλη δεν τελεί σε κατάσταση πολιορκίας και ”βογγάει” από τον αυξημένο τουρισμό του ΠαρασκευοΣαββατοτοΚύριακου.
ΜΗ ΣΥΝΗΘΙΣΟΥΜΕ ΣΤΗ ΓΚΡΙΝΙΑ -χωρίς σοβαρή αιτία-ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΧΩΡΩΝ ,που κλαίγονται όταν ψιλοχιονίζει στην Πάρνηθα ,ενώ στη Φλώρινα ή στον Έβρο δεν μπορείς από το χιόνι να βγεις από το σπίτι σου.
Ἀθήνα δὲν εἶναι ἡ Ἑλλάδα
Τι χαζομάρες επι τέλους….
Η παρακμή ανήκει σε όλους. Είτε Θεσσαλονίκη, είτε Αθήνα, είτε Κρήτη, είτε νησιά.
Η Θεσσαλονίκη είναι πόλη που εκλέγονται αρχηγοί, η Κρήτη επίσης, η Αχαια μη πω. Και λοιπόν;;;;;
ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΝ;;;;;
Όσοι εκλέγονται, έχουν να κάνουν με τις τσέπες τις δικές τους πρωτίστως και τις τσέπες των ακόλουθων τους μετά.
Ρωτήστε την Θεσσαλονίκη. Θέλει να κάνει κάτι άλλο;;; Πιο ριζοσπαστικό;;; Θέλει μήπως να επιβάλει καταστάσεις;;; Έχει τρόπο. ΘΕΛΕΙ;;;; ΒΟΛΕΥΕΤΑΙ;;;;
Μάλλον βολεύεται.
Πόλη της διασκέδασης, του χαλαρού τρόπου ζωής. Αυτό. Από την 10ετια του 90. «Πάμε ένα 2μερο εκεί να περάσουμε καλά». Όχι κόμβος πολιτισμού, ποσω δε μάλλον πολιτικής. Μην διαμαρτύρεστε. Εσείς και τα αφεντικά μας, το δημιουργήσατε. (Τα περισσότερα αφεντικά από σας).
Και φυσικά και πάνω από όλα, ποια περιοχή του γεωγραφικού χώρου (γιατί πολιτικός δεν υφίσταται) μπορεί ακριβώς να ονομαστεί ΕΛΛΑΔΑ;;;;
Άνθρωποι μίζεροι είμαστε, που ζούμε ακόμη στον 19ο αιώνα, τούτεστιν ό,τι αρπάξει ο κ….., με τα ρουσφέτια και την εξασφάλιση του μικροαστικού τρόπου ζωής. Γιατί από αυτό δεν έχουμε ξεφύγει. Οι κοντζαμπασιδες είναι εδώ.
Η ΠΑΡΑΚΜΗ ΟΛΩΝ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΕΔΩ.
Μη πω κι ολας ότι η μισή Θεσσαλονίκη στην Αθήνα κατοικοεδρεύει.
Μη διαμαρτύρεστε. Τα λουζόμαστε. Με συναίνεση.
Βιασμός με συναίνεση, γίνεται;;;; Ναι!!! Στην χώρα της φαιδρής Πορτοκαλέας….
ΟΛΟΙ διαμαρτύρονται, στις λαϊκές, στα σούπερ, στους φούρνους, παντού. Και τι γίνεται;;;
Τι ψηφίζουμε;;; Την καρμανιόλα στους λαιμούς μας.
Ντροπή μας θα έλεγα.
ΟΛΟΙ σκέφτονται. ΟΛΟΙ ξέρουν. Κανείς όμως δεν αποφασίζει. Ντροπή μας και αίσχος μας.
Είχαμε ποτέ, έναν πρόεδρο να μας μιλήσει, με ανοιχτά χαρτιά, όπως ο ισλανδός, τότε στην χώρα του όταν είχαν μπει στο Δ.Ν.Τ;;; Πρόεδρος αξιοπρεπής, χαμηλών τόνων αλλά αποφασιστικός για το συμφέρον της χώρας και των συμπολιτών του;;; Είχαμε ποτέ κανέναν τόσο αξιοπρεπή ώστε να μας βγάλει κι εμάς έναν καλύτερο, υπέρ της χώρας μας αδελφέ και σε τελευταία ανάλυση του εαυτού μας,
Εαυτό;;;
Μπορεί να είμαστε ως λαός κεντρική φυσιογνωμία στο ιστορικό γιγνεσθαι, αλλά τη σημερον ημερα, μόνο γιατί απλά κατοικούμε στον ίδιο χώρο. Όχι γιατί δεν είμαστε απόγονοι. Μόνο και μόνο γιατί αποποιηθήκαμε την κληρονομιά. Λόγω χρεών υποθέτω.
Επειδή αναφερθήκατε σε ”Πρόεδρο -της Δημοκρατίας , για να μας μιλήσει με ανοιχτά χαρτιά”-είχαμε τον αείμνηστο Καραμανλή μέχρι το 1985 -αν δεν τον ζήσατε-αλλά τότε ”τον κατάπιε μαζί με την Ελλάδα μας” η καλύτερη επιθετική τριπλέτα του ντόπιου απροσδιόριστου σοσιαλισμού ο Ανδρέας ,ο Μένιος και οι αδελφοί Κουρή.
Έκτοτε μέχρι και την κυρία Δήμητρα Λιάνη-Παπανδρέου είχαμε που μας κυβερνούσαν αυτοδυνάμως ,με νομίμως εκλεγμένους Προέδρους της Δημοκρατίας , οι οποίοι και να μιλούσαν ΚΑΝΕΝΑΣ ΔΕΝ ΘΑ ΤΟΥΣ ΑΚΟΥΓΕ και θα μας δίχαζαν για άλλη μια φορά ΕΘΝΙΚΑ ,ειδικά μετά τις εκλογές του 2009 και του 2015.
Όλα ”να περνούν από το μυαλό μας” , όταν μάλιστα θέλουμε να νουθετούμε τους σημερινούς Έλληνες, που ενδεχομένως να μη τα έζησαν ή να τα ξέχασαν ”επί τούτου”.
Η Θεσσαλονίκη μας δεν τολμά να υπερηφανευτεί για την 3άδα των Θεσσαλονικαρχών της ”στα ωραία εκείνα χρόνια του ΠΑΣΟΚ”, μακαρίτη Ακη Τσοχατζόπουλου ,Ευ. Βενιζέλου και Χάρη Καστανίδη γιατί και αυτοί ”ΤΑ ΕΔΩΣΑΝ ΟΛΑ ”ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ.
Υ.Γ Αφήστε μας στον πόνο μας .
Προφανῶς δὲν εἶναι οἱ πύλες τῆς Θεσσαλονίκης πρὸς τὸν κόσμο, ἀλλὰ στρατηγικὴ ὑποδομὴ τοῦ Κράτους, ὅπως καὶ ὅλες οἱ ἀνάλογες ὑποδομὲς στὴν χώρα.
Ἐμεῖς οἱ `μένουμεΑθήνα ` μπορεῖ νὰ θεωροῦμε προτεραιότητα πρός ἐπίλυση τὰ ζητήματα τῆς Ἀθήνας, ἀλλὰ τὸ Κράτος πρέπει νὰ ἔχει συνολικὴ θεώρηση. Καὶ γιά ὅλους τούς πολίτες, ἡ πόλη ποὺ γεννηθήκαμε εἶναι ἄμεσου ἐνδιαφέροντος, ἀλλὰ ὅλη ἡ χώρα μᾶς ἀφορᾶ ἐξίσου.