«Οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις στον Ινδικό Ωκεανό και στις θάλασσες της Μεσογείου και του Αιγαίου θα αποτελούσαν μια προειδοποίηση προς την Τουρκία και το Πακιστάν.»
ΝΕΟ ΔΕΛΧΙ: Σε συνέντευξη μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με την The Sunday Guardian, ο Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος —πρώην Πρέσβης της Ελλάδας στον Καναδά, στην Πολωνία και στην Αρμενία, καθώς και Γενικός Πρόξενος στην Τουρκία και Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου (BSEC) με έδρα την Κωνσταντινούπολη κατά την περίοδο 2006–2012— μίλησε για τον ρόλο της Τουρκίας στη Μεσόγειο, αλλά και για το πώς η Ινδία και η Ελλάδα μπορούν να ενισχύσουν τις σχέσεις τους ώστε να αντιμετωπίσουν συγκεκριμένα τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ερώτηση: Κύριε Πρέσβη, με τη βαθιά σας γνώση της Τουρκίας ως ανώτατος Έλληνας διπλωμάτης, ποιο ρόλο θα λέγατε ότι διαδραματίζει η Τουρκία στην περιοχή σας;
Απάντηση: Η Τουρκία διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην περιοχή μας. Αυτό οφείλεται κυρίως στην ισορροπημένη στάση που υιοθέτησε κατά την ουκρανική κρίση, όπου, παρότι μέλος του ΝΑΤΟ, αρνήθηκε να επιβάλει κυρώσεις κατά της Μόσχας, παρέδωσε drones στο Κίεβο και προσφέρθηκε να φιλοξενήσει, και τελικά φιλοξένησε, ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Μόσχας και Κιέβου. Η Τουρκία έχει επίσης αναπτύξει ισχυρή αμυντική βιομηχανία και εξάγει όπλα παγκοσμίως. Επεκτείνει την επιρροή της στην Αφρική και διατηρεί στρατιωτικές βάσεις στη Λιβύη και στο Σουδάν. Υποστηρίζει την παλαιστινιακή υπόθεση και έχει καταδικάσει την πολιτική γενοκτονίας του Ισραήλ στη Γάζα. Η Δύση θεωρεί την Τουρκία σημαντικό μέλος του ΝΑΤΟ και δεν αντιδρά στις κατάφωρες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που συνεχίζονται στη χώρα. Οι αντιδράσεις της Δύσης ήταν χλιαρές ακόμη και όταν συνελήφθη ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου. Ένα άλλο σοβαρό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Τουρκία είναι το κουρδικό ζήτημα. Περίπου 30 έως 46 εκατομμύρια Κούρδοι ζουν στην Τουρκία. Υφίστανται διακρίσεις, ενώ οι κουρδικές πόλεις της ανατολικής Τουρκίας στερούνται αποτελεσματικών ιατρικών υποδομών και κοινωνικών παροχών. Οι δημοκρατικά εκλεγμένοι κουρδικοί δήμαρχοι έχουν αντικατασταθεί από διορισμένους κρατικούς αξιωματούχους. Το PKK, το κουρδικό απελευθερωτικό κίνημα που θεωρείται τρομοκρατική οργάνωση στην Τουρκία και στη Δύση, διεξήγαγε πόλεμο από το 1984 μέχρι πρόσφατα, οπότε και αποφάσισε τη διάλυσή του για να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση για την ορθή ενσωμάτωση των Κούρδων στην τουρκική κοινωνία. Υπάρχει και μεγάλη κουρδική κοινότητα στη Συρία και στο Ιράκ, όπου έχει επιτύχει καθεστώς ημιαυτονομίας.
Ερώτηση: Πώς θα χαρακτηρίζατε την Τουρκία ως δύναμη; Αναθεωρητική, υπέρ της διατήρησης του status quo ή κάτι άλλο;
Απάντηση: Τη θεωρώ αναθεωρητική δύναμη, καθώς προσπαθεί να αλλοιώσει τις ερμηνείες ιστορικών γεγονότων και αρνείται να διαβάσει σωστά το περιεχόμενο διεθνών συνθηκών που αφορούν και την Ελλάδα.
Ερώτηση: Θα λέγατε ότι η Τουρκία —και συγκεκριμένα ο Ερντογάν— προσπαθεί να αυτοπροβληθεί ως ηγέτης του ισλαμικού κόσμου; Σκέφτεται με όρους Ισλαμικού Χαλιφάτου;
Απάντηση: Ναι, ο Ερντογάν προσπαθεί να εγκαθιδρύσει τον εαυτό του ως ηγέτη του ισλαμικού κόσμου και μπορεί να πει κανείς ότι σχεδόν το έχει επιτύχει. Όμως ο στόχος του είναι ευρύτερος: θέλει η Τουρκία να αποκτήσει την ισχύ και την επιρροή που είχε κατά την Οθωμανική Αυτοκρατορία, πριν την κατάρρευσή της μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ερώτηση: Στο σχέδιο του Ερντογάν, ποιο ρόλο έχουν παίξει τρομοκρατικές οργανώσεις, ξεκινώντας από αλλά όχι περιοριζόμενες στο Ισλαμικό Κράτος (ISIS);
Απάντηση: Η Τουρκία μπήκε στον πόλεμο κατά του ISIS το 2016, μόνο αφότου το ISIS επιτέθηκε στην ίδια. Διατηρεί εξαιρετικές σχέσεις με την παλαιστινιακή οργάνωση Χαμάς, ενώ οι σχέσεις της με τη Χεζμπολάχ του Λιβάνου —που υποστηρίζεται από το Ιράν— είναι χλιαρές ή και αρνητικές. Ο Ερντογάν υποστηρίζει ανοιχτά τη Χαμάς και τη χρησιμοποιεί για να ενισχύσει την επιρροή του στη Μέση Ανατολή — και το έχει καταφέρει.
Ερώτηση: Πώς είναι οι σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας σήμερα;
Απάντηση: Οι σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας δεν είναι καλές, παρά τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης να τις παρουσιάζει διαφορετικά. Η Τουρκία εγείρει διαρκώς ζητήματα έναντι της Ελλάδας, κυρίως για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο, τον εναέριο χώρο και τα μειονοτικά θέματα. Το νομικό καθεστώς των σχέσεων καθορίζεται από τη Συνθήκη της Λωζάνης του 1923, την οποία η Άγκυρα έχει ουσιαστικά καταργήσει μονομερώς. Η Τουρκία κατηγορεί την Ελλάδα ότι έχει στρατιωτικοποιήσει τα νησιά του Αιγαίου — κάτι που είναι ψευδές. Η Συνθήκη προβλέπει αποστρατιωτικοποίηση για ορισμένα νησιά και αυτό τηρείται. Η Άγκυρα επιμένει ότι τα χωρικά μας ύδατα δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα 6 ναυτικά μίλια, ενώ έχουμε το δικαίωμα βάσει της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας να τα επεκτείνουμε στα 12. Έχει μάλιστα ψηφίσει νόμο σύμφωνα με τον οποίο αν η Ελλάδα προχωρήσει σε αυτή την επέκταση, αυτό θα θεωρηθεί «casus belli» — αιτία πολέμου. Η Τουρκία υποστηρίζει επίσης ότι τα νησιά δεν έχουν υφαλοκρηπίδα, κάτι που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη Συνθήκη UNCLOS. Επιπλέον, παρενοχλεί την ελληνική προσπάθεια για την υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, απαιτώντας άδεια από την Άγκυρα και στέλνοντας πολεμικά πλοία για να εμποδίσει την πόντιση του καλωδίου. Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι το 1972 δεν υπήρχε ζήτημα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας σχετικά με τα χωρικά ύδατα. Το πρόβλημα ξεκίνησε όταν η Ελλάδα εντόπισε πετρέλαιο στο βόρειο Αιγαίο. Η Τουρκία φαίνεται να επιθυμεί τον έλεγχο ορισμένων ελληνικών νησιών που βρίσκονται κοντά στα τουρκικά παράλια, ίσως και περιοχών της Βόρειας Ελλάδας όπου υπάρχει μουσουλμανική μειονότητα. Η συνεχιζόμενη κατοχή του βορείου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας μετά την τουρκική εισβολή του 1974 επιδεινώνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Ερώτηση: Πώς είναι οι σχέσεις Ινδίας–Ελλάδας και πώς μπορούν να βελτιωθούν περαιτέρω;
Απάντηση: Οι σχέσεις μεταξύ Ινδίας και Ελλάδας βρίσκονται σε ακμή και δεν θα μπορούσαν να είναι καλύτερες. Οι δεσμοί μας ανάγονται βαθιά στην ιστορία, ακόμα και πριν από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Υπάρχει συνεχής ανταλλαγή υψηλόβαθμων επισκέψεων στην Αθήνα και στο Νέο Δελχί. Τον περασμένο Φεβρουάριο, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας επισκέφθηκε την Ινδία, ενώ φέτος τον Φεβρουάριο ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στο Νέο Δελχί. Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι, επισκέφθηκε την Ελλάδα το 2023. Οι σχέσεις μας εδραιώνονται μέσω πλήθους διμερών συμφωνιών, που περιλαμβάνουν ακόμα και στρατιωτική συνεργασία. Σημαντική πρόοδος καταγράφεται επίσης στον τομέα του πολιτισμού, ενώ η Ινδία έχει προσκληθεί να συμμετάσχει στο «Φόρουμ Αρχαίων Πολιτισμών», μια ελληνική πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 2018. Επιπλέον, περίπου 300.000–350.000 Ινδοί ζουν στην Ελλάδα και αποτελούν μια σεβαστή κοινότητα. Η πλήρης εφαρμογή όλων των διμερών συμφωνιών είναι ο καλύτερος τρόπος για την περαιτέρω εμβάθυνση των σχέσεών μας.
Ερώτηση: Μπορούν οι σχέσεις Ινδίας–Ελλάδας να λειτουργήσουν ως ανάχωμα απέναντι στον Ερντογάν, ειδικά δεδομένου ότι συνεργάζεται ενεργά με το Πακιστάν για την αποσταθεροποίηση της Ινδίας; Αν ναι, πώς;
Απάντηση: Η Ινδία και η Ελλάδα μπορούν πράγματι να λειτουργήσουν ως ανάχωμα απέναντι στον Ερντογάν. Μερικές πρακτικές προτάσεις: Ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας, ιδιαίτερα σε επίπεδο Πολεμικής Αεροπορίας. Θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο για την Ελλάδα εάν η Ινδική Πολεμική Αεροπορία παρείχε στην Αθήνα πληροφορίες σχετικά με την απόδοση των Rafale κατά τη διάρκεια της πρόσφατης σύντομης σύγκρουσης με το Πακιστάν. Κοινές στρατιωτικές ασκήσεις στον Ινδικό Ωκεανό, στη Μεσόγειο και στο Αιγαίο θα αποτελούσαν σαφές μήνυμα προειδοποίησης προς την Τουρκία και το Πακιστάν να ενεργούν σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Η πιο ανοιχτή υποστήριξη της Ελλάδας προς την Ινδία στο ζήτημα του Κασμίρ και αντίστοιχα της Ινδίας προς την Ελλάδα έναντι των απειλών που χρησιμοποιεί η Τουρκία, είναι επίσης κρίσιμη. Ενίσχυση της συνεργασίας Αθήνας και Νέου Δελχί στον ΟΗΕ και σε άλλα διεθνή φόρα. Τέλος, μια αποτελεσματική συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής τεχνολογίας θα ωθούσε την Τουρκία και το Πακιστάν να το ξανασκεφτούν πριν δημιουργήσουν συνθήκες που οδηγούν σε ένοπλες συγκρούσεις.
Η Ινδία μπορεί. Η Ελλάδα είναι πεθαμένη. Το φάντασμα βλέπουμε και μέσα στην κοιλιά του φαντάσματος ζούμε. Ας μην το υπεραναλυουμε. Είμαστε άξιοι της μοίρας μας. Υπερπλούσιοι που την Ελλάδα γραμμένη τη έχουν, φτωχοί, (μικρομεσαίους μας λένε, άραγε ποια η ερμηνεία;;;) που πασχίζουν για την επιβίωση.
Προδότες παντού, δε, γύρω μας.
Αν δεν παλεύεις για το κοινό καλό, για την κοινή ευημερία, τότε δεν παλεύεις για τίποτε. Τσόφλι αυγού χωρίς περιεχόμενο.
Έτσι είμαστε σήμερα.
Ως χώρα, ως λαός, ως, πανάθεμά τους, πολιτικούς ταγούς.
Αν ο Καθείς σκέφτεται μόνο τον εαυτό του, η κοινωνία, ως σύνολο, έχει ήδη πεθάνει.
Το θέμα μας είναι ότι βρισκόμαστε σε αυτήν την κατάσταση, όχι από πείνα. Στην πείνα μόνο δικαιολογείται.
Βρισκόμαστε σε αυτήν την κατάσταση από ΔΕΙΛΙΑ.