Αμερικανοί αξιωματούχοι αποκάλυψαν πως ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται κοντά σε μια συμφωνία «μόλις μιας σελίδας», ένα μνημόνιο κατανόησης, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου και τη διαμόρφωση ενός πλαισίου, το οποίο θα αποτελέσει τη βάσει για πιο λεπτομερείς διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Η εξέλιξη έρχεται λίγες ώρες μετά την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να ακυρώσει τη επιχείρηση «Project Freedom» που προέβλεπε πως το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό θα συνόδευε εμπορικά πλοία για την ασφαλή διέλευσή τους από τα Στενά του Ορμούζ.
Η πρωτοβουλία του Αμερικανού Προέδρου εξελίχθηκε σε φιάσκο και τερματίστηκε μέσα σε μόλις 48 ώρες, καθώς σχεδόν καμιά ναυτιλιακή δεν δέχτηκε να προχωρήσει σε μια τέτοια έξοδο υψηλού ρίσκου και επιπλέον οδήγησε σε νέα εκτόξευση των τιμών πετρελαίου λόγω αναζωπύρωσης του κινδύνου για επιστροφή σε μια απευθείας σύγκρουση Ουάσινγκτον – Τεχεράνης με ανεξέλεγκτες διαστάσεις για την περιοχή και τον κόσμο.
Σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, οι ΗΠΑ έχουν καταθέσει τη σχετική μονοσέλιδη πρόταση και αναμένουν τις ιρανικές απαντήσεις εντός 48ωρών. Υπενθυμίζεται πως η Τεχεράνη στη δική της πρόταση είχε προτείνει τερματισμό της σύγκρουσης, με ταυτόχρονη απελευθέρωση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα λιμάνια του Ιράν. Η συζήτηση για το πυρηνικό πρόγραμμα, βάσει της ιρανικής πρότασης, θα μπορούσε να διεξαχθεί στη συνέχεια… «εν ευθέτω χρόνω».
Τόσο οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι, όσο και δύο ακόμη διπλωματικές πηγές που έχουν γνώση των διαπραγματεύσεων και μίλησαν στο Axios, διευκρίνισαν πως ακόμη δεν έχει συμφωνηθεί τίποτα, συμπληρώνοντας ωστόσο ότι «οι δύο πλευρές βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου».
Τι θα προβλέπει η συμφωνία
Σύμφωνα με τις πληροφορίες το μνημόνιο κατανόησης μιας σελίδας θα προβλέπει ότι το Ιράν θα δεσμευτεί σε μορατόριουμ (προσωρινή αναστολή) εμπλουτισμού ουρανίου και οι ΗΠΑ θα συμφωνήσουν στην άρση των κυρώσεων και στην αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια. Και οι δύο πλευρές θα άρουν τους περιορισμούς στη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Στην παρούσα μορφή της, η συμφωνία επί της ουσίας προβλέπει τον τερματισμό του πολέμου και την έναρξη μιας περιόδου διαπραγματεύσεων 30 ημερών για μια λεπτομερή συμφωνία σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Οι διαπραγματεύσεις αυτές ενδέχεται να πραγματοποιηθούν είτε στο Ισλαμαμπάντ είτε στη Γενεύη, σύμφωνα με δύο πηγές. Οι πληροφορίες αναφέρουν πως το μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου θα μπορούσε να είναι διάρκειας 12 ή 15 χρόνων. Το προηγούμενο διάστημα το Ιράν είχε προτείνει ένα μορατόριουμ 5 χρόνων και οι ΗΠΑ ζητούσαν 20 χρόνια.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να ενταχθεί όρος σύμφωνα με τον οποίο οποιαδήποτε ιρανική παραβίαση στους όρους εμπλουτισμού θα παρατείνει τη διάρκεια του μορατόριουμ. Μετά τη λήξη του, το Ιράν θα μπορεί να προχωρά σε χαμηλού επιπέδου εμπλουτισμό έως 3,67%.
Μέσω του μνημονίου, το Ιράν θα δεσμευτεί ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικού όπλου ούτε θα προχωρήσει σε δραστηριότητες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην κατασκευή του. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, οι δύο πλευρές συζητούν και ρήτρα βάσει της οποίας το Ιράν θα δεσμεύεται να μην λειτουργεί υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις. Η Τεχεράνη καλείται επίσης να αποδεχθεί ένα ενισχυμένο καθεστώς επιθεωρήσεων, συμπεριλαμβανομένων αιφνιδιαστικών ελέγχων από επιθεωρητές του ΟΗΕ, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο.
Δύο πηγές με γνώση των συνομιλιών υποστήριξαν επίσης πως ζητείται από το Ιράν να συμφωνήσει να απομακρύνει από τη χώρα το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, κάτι που αποτελεί βασική αμερικανική απαίτηση και το οποίο η Τεχεράνη έχει απορρίψει μέχρι σήμερα. Μία από τις επιλογές που εξετάζονται είναι η μεταφορά του υλικού στις ΗΠΑ, σύμφωνα με μία πηγή.
Εξάλλου πολλοί από τους όρους που περιλαμβάνονται στο μνημόνιο θα εξαρτώνται από την επίτευξη τελικής συμφωνίας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης του πολέμου ή μιας παρατεταμένης μεταβατικής κατάστασης, όπου οι εχθροπραξίες θα έχουν σταματήσει αλλά τίποτα δεν θα έχει επιλυθεί οριστικά. Σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν, οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούν να επαναφέρουν τον αποκλεισμό ή να επαναλάβουν στρατιωτικές επιχειρήσεις, υπογράμμισε πηγή από την Ουάσινγκτον.
«Αυτή τη φορά οι δύο πλευρές είναι πραγματικά κοντά»
Σημειώνεται πως και στο παρελθόν Αμερικανοί αξιωματούχοι ακόμη και ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ έχουν υποστηρίξει πως οι δύο πλευρές είναι κοντά στο οριστικό deal με τους ισχυρισμούς τους να διαψεύδονται. Ωστόσο οι πηγές που μίλησαν στο Axios εκτίμησαν ότι αυτή τη φορά οι δύο πλευρές βρίσκονται πραγματικά κοντά και αυτό αντανακλάται και στην απόφαση του Προέδρου των ΗΠΑ να ακυρώσει το «Project Freedom».
Ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε την Τρίτη ότι «δεν χρειάζεται να έχει γραφτεί η τελική συμφωνία μέσα σε μία ημέρα». «Πρόκειται για μια εξαιρετικά σύνθετη και τεχνική διαδικασία. Πρέπει όμως να υπάρξει μια διπλωματική λύση που να είναι απολύτως σαφής ως προς τα ζητήματα που είναι διατεθειμένοι να διαπραγματευτούν και το εύρος των παραχωρήσεων που είναι πρόθυμοι να κάνουν εξαρχής ώστε να αξίζει τον κόπο», πρόσθεσε.
https://www.ieidiseis.gr/kosmos/757237/ipa-kai-iran-konta-se-mia-monoselidi-symfonia-gia-termatismo-toy-polemoy/
