DW

Amir Soltanzadeh
6 Αυγούστου 2026

Ο Τραμπ δηλώνει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες με το Ιράν. Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι συζητά με το Ομάν —και όχι με την Ουάσιγκτον— για τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με αναλυτές, αυτή η διάσταση στις δηλώσεις αντανακλά αντικρουόμενες πολιτικές πιέσεις.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην Τεχεράνη, στις 27 Ιουνίου 2026.

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών δηλώνει ότι το Ιράν και το Ομάν βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για τη δημιουργία νέας ναυτιλιακής οδού μέσω των αποκλεισμένων Στενών του Ορμούζ. Φωτογραφία: Sha Dati/Xinhua/picture alliance

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με το Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ, προσθέτοντας ότι η Ισλαμική Δημοκρατία βρίσκεται μπροστά σε μια «τελευταία ευκαιρία πριν από τον αποκεφαλισμό της».

Ο Τραμπ είπε σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο ότι συμφώνησε να συνεχιστεί η προσπάθεια για συνομιλίες με το Ιράν, έπειτα από αίτημα της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ και άλλων χωρών.

Οι δηλώσεις του φάνηκαν να έρχονται σε αντίθεση με τις δημόσιες τοποθετήσεις της Τεχεράνης, η οποία μέχρι στιγμής αρνείται ότι πραγματοποιούνται διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, επιβεβαίωσε, ωστόσο, ότι η Τεχεράνη διεξάγει συνομιλίες με το Ομάν σχετικά με τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο.

Είναι επομένως πιθανό οι δύο πλευρές να περιγράφουν τον ίδιο διπλωματικό δίαυλο με διαφορετικούς όρους, χρησιμοποιώντας η καθεμία διατύπωση προσαρμοσμένη στο δικό της εσωτερικό ακροατήριο.

Η Ουάσιγκτον περιγράφει την ομανική μεσολάβηση ως διαπραγματεύσεις με το Ιράν. Η Τεχεράνη την παρουσιάζει ως τεχνική συζήτηση με το Ομάν σχετικά με τη ναυσιπλοΐα στα Στενά.

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το βασικό εμπόδιο

Τα Στενά του Ορμούζ έχουν καταστεί το κύριο σημείο διαφωνίας.

Η εμπορική κίνηση μέσω αυτής της κρίσιμης θαλάσσιας οδού παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη, ενώ τα πλοία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν επιθέσεις κοντά στα Στενά.

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ναυτιλιακών αναλύσεων Kpler, τα οποία επικαλέστηκε το πρακτορείο Reuters, μόλις έξι εμπορικά πλοία διέσχισαν τη θαλάσσια οδό τη Δευτέρα, έναντι επτά την προηγουμένη.

Η αβεβαιότητα γύρω από τη στρατηγική αυτή δίοδο έχει επηρεάσει και τις παγκόσμιες αγορές.

Οι πρόσφατες προσδοκίες για διπλωματική πρόοδο οδήγησαν σε υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου και βοήθησαν τις χρηματιστηριακές αγορές να κινηθούν ανοδικά. Οι διακυμάνσεις αυτές, όμως, καταδεικνύουν κυρίως πόσο ευαίσθητες παραμένουν οι αγορές σε οποιαδήποτε είδηση για τα Στενά και δεν αποτελούν απόδειξη ότι η κρίση έχει επιλυθεί.

Το Ιράν θέλει να αναγνωριστεί κάποια μορφή ελέγχου του επί των πλοίων που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες απαιτούν την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών και την ανεμπόδιστη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Ο Μπαμπάκ Ντορμπεϊκί, πολιτικός αναλυτής με έδρα το Λονδίνο και πρώην αξιωματούχος του Κέντρου Στρατηγικών Ερευνών του Ιράν, δήλωσε στην DW ότι η διαφωνία δεν αφορά πλέον απλώς το εάν οι δύο πλευρές συνομιλούν.

«Το ερώτημα είναι πώς θα ονομαστούν αυτές οι συνομιλίες και τι ελπίζει να αποκομίσει από αυτές κάθε πλευρά», είπε.

Σύμφωνα με τον Ντορμπεϊκί, ο Τραμπ περιγράφει τον έμμεσο δίαυλο ως διαπραγμάτευση επειδή χρειάζεται να δείξει ότι η στρατιωτική και οικονομική πίεση ανάγκασε την Τεχεράνη να επιστρέψει στο τραπέζι των συνομιλιών.

Το Ιράν, αντίθετα, αποφεύγει την ίδια ορολογία επειδή η παραδοχή ότι διαπραγματεύεται με την Ουάσιγκτον θα μπορούσε να παρουσιαστεί από τους εσωτερικούς αντιπάλους της κυβέρνησης ως συνθηκολόγηση.

Οι θέσεις των δύο πλευρών εξακολουθούν να απέχουν πολύ.

«Το Ιράν θέλει να ελέγχει τα πλοία που εισέρχονται στα Στενά, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες απαιτούν απολύτως ελεύθερη διέλευση», είπε ο Ντορμπεϊκί. «Οι δύο αυτές θέσεις δεν μπορούν να συμβιβαστούν εύκολα».

Διαιρέσεις στο εσωτερικό του Ιράν

Τα αντιφατικά μηνύματα αντανακλούν επίσης τις διαιρέσεις μεταξύ αντίπαλων πολιτικών παρατάξεων στο εσωτερικό του Ιράν.

Ο Ντορμπεϊκί διακρίνει δύο ευρύτερα στρατόπεδα.

«Το πρώτο, το οποίο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί στρατόπεδο της “ανάπτυξης και ανοικοδόμησης μέσω συμφωνίας”, θεωρεί ότι χωρίς άρση των κυρώσεων και επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η ιρανική οικονομία δεν μπορεί να ανακάμψει ούτε καν να διατηρηθεί», δήλωσε στην DW.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ και ορισμένα στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης με οικονομικά συμφέροντα ενδέχεται να βρίσκονται πιο κοντά σε αυτή την άποψη.

Το αντίπαλο στρατόπεδο, στο οποίο περιλαμβάνεται το Μέτωπο Παγινταρί —ένα μικρό, υπερσυντηρητικό κόμμα— «θεωρεί μια συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες ιδεολογική ήττα» και τάσσεται υπέρ της συνέχισης της αντίστασης.

Το κενό ηγεσίας εντείνει την αβεβαιότητα

Η απουσία ενός ξεκάθαρου ηγέτη στο Ιράν έχει επιτείνει την αβεβαιότητα.

Από τότε που ο τότε ανώτατος ηγέτης της χώρας, Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκε σε αεροπορική επιδρομή στις 28 Φεβρουαρίου, κατά τις πρώτες ώρες του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου εναντίον του Ιράν, η άσκηση της εξουσίας έχει κατακερματιστεί περισσότερο.

Ο γιος του, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ορίστηκε νέος ανώτατος ηγέτης. Ο ρόλος του, όμως, παραμένει ασαφής και δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως από την έναρξη του πολέμου, ενώ υπάρχουν εικασίες ότι τραυματίστηκε σοβαρά κατά την επίθεση.

Ο Ντορμπεϊκί υποστηρίζει ότι αυτή η κατάσταση επέτρεψε σε αντίπαλες ομάδες να ισχυρίζονται ότι εκφράζουν την ηγεσία.

«Οι έμμεσες συνομιλίες μέσω του Ομάν πιθανότατα θα συνεχιστούν», είπε στην DW. «Ο Πεζεσκιάν θα παραμείνει υπό πίεση, αλλά είναι απίθανο να απομακρυνθεί προς το παρόν, επειδή το εσωτερικό και διεθνές πολιτικό κόστος θα ήταν υψηλό».

Ο Ντορμπεϊκί επισήμανε ότι η παραμονή του Πεζεσκιάν στην εξουσία διατηρεί ανοικτή τη δυνατότητα να του αποδοθεί η ευθύνη, εάν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν.

Τρία ανταγωνιστικά στρατόπεδα στο εσωτερικό του Ιράν

Ο Χασάν Ασαντί Ζεϊνταμπαντί, Ιρανός πολιτικός αναλυτής με έδρα την Τεχεράνη, πιστεύει ότι τα βασικά κέντρα λήψης αποφάσεων στην Τεχεράνη έχουν ήδη αποδεχθεί την αναγκαιότητα των διαπραγματεύσεων.

Υποστηρίζει, ωστόσο, ότι στο ιρανικό κατεστημένο υπάρχουν τρία κύρια στρατόπεδα.

Το πρώτο αποτελείται από κυβερνητικούς αξιωματούχους οι οποίοι διαχειρίζονται τις οικονομικές συνέπειες του πολέμου και του αποκλεισμού και, επομένως, είναι περισσότερο διατεθειμένοι να υποστηρίξουν τις διαπραγματεύσεις.

«Η δεύτερη ομάδα αποτελείται κυρίως από στρατιωτικούς, οι οποίοι επιδιώκουν να βελτιώσουν τη θέση τους στη σύγκρουση πριν από την έναρξη διαπραγματεύσεων και παραμένουν επιφυλακτικοί απέναντι στις προθέσεις των ΗΠΑ», δήλωσε ο Ζεϊνταμπαντί στην DW.

«Η τρίτη ομάδα αποτελείται από ιδεολογικά αδιάλλακτους, οι οποίοι πιστεύουν ότι η επίτευξη συμφωνίας με την Ουάσιγκτον μετά τον πόλεμο και τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν θα σηματοδοτούσε το τέλος της παραδοσιακής ταυτότητας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, η οποία είναι θεμελιωμένη στην αντίθεση προς τη Δύση».

«Φοβούνται την επόμενη ημέρα μιας συμφωνίας», πρόσθεσε ο Ασαντί Ζεϊνταμπαντί. «Για αυτούς, μια συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα σήμαινε το τέλος της ιδεολογικής εποχής την οποία εκπροσωπούν και, τελικά, τη δική τους απομάκρυνση».

Ο Ζεϊνταμπαντί δήλωσε ότι οι σκληροπυρηνικοί εξακολουθούν να ασκούν επιρροή στο κοινοβούλιο, στους μηχανισμούς ασφαλείας και στον κρατικό μηχανισμό προπαγάνδας και φοβούνται τις αλλαγές που θα μπορούσε να επιφέρει μια συμφωνία.

Το μέλλον των συνομιλιών ενδέχεται να εξαρτηθεί λιγότερο από το Μουσκάτ ή την Ουάσιγκτον και περισσότερο από το ποιες παρατάξεις θα επικρατήσουν στην Τεχεράνη.

Εάν οι υποστηρικτές μιας συμφωνίας πείσουν την ηγεσία ότι η συνέχιση της απομόνωσης απειλεί την ανοικοδόμηση, την οικονομία και, τελικά, την ίδια την επιβίωση του συστήματος, η διπλωματική διαδικασία θα μπορούσε να προχωρήσει.

Εάν οι σκληροπυρηνικοί καταφέρουν να παρουσιάσουν οποιονδήποτε συμβιβασμό ως συνθηκολόγηση, ακόμη και οι έμμεσες συνομιλίες θα μπορούσαν να καταρρεύσουν.

Με βάση τις θέσεις που παρουσίασαν οι δύο αναλυτές, είναι πιθανό οι επόμενες πληροφορίες περί προόδου να εξακολουθήσουν να συνοδεύονται από αντιφατικές δημόσιες δηλώσεις.

Επιμέλεια: Keith Walker