του Δρ. Anthony J. Constantini BRUSSELS SIGNAL
Ο «νόμος ξένων πρακτόρων» της Γεωργίας, που απαιτεί να είναι γνωστοί οι ξένοι χρηματοδότες οργανώσεων, όχι μόνο δεν είναι «ρωσικός» αλλά μοιάζει με τον αμερικανικό που ισχύει από το 1938!
Φανταστείτε, για μια στιγμή, ότι υπήρχε ένας μυστικός οργανισμός μέσων ενημέρωσης που υποστηρίζεται από τη Ρωσία, σχεδιασμένος να αποδυναμώσει το ευρωπαϊκό κατεστημένο επισημαίνοντας τα λάθη του. Φανταστείτε ότι αυτή η οργάνωση δεν ήταν τόσο μεγάλη ώστε να αποτελεί σοβαρή απειλή, αλλά αρκετά μεγάλη για να προκαλέσει κάποιο ενδιαφέρον.
Αυτό, φυσικά, δεν είναι υποθετικό. Η ανακάλυψη του Φωνή της Ευρώπης, ενός ειδησεογραφικού δικτύου που υποστηρίζεται από τη Ρωσία, έφερε πρόσφατα την Ευρώπη σε ταραχή. Οι Ρώσοι είχαν ξοδέψει χρήματα – πιθανώς περίπου 100.000 ευρώ – για να παρέμβουν στην ευρωπαϊκή πολιτική, τονίζοντας πράγματα όπως η μεταναστευτική κρίση.
Το Voice of Europe έχει πράγματι έναν λογαριασμό X με λιγότερους από 200.000 ακόλουθους και έναν λογαριασμό YouTube με λιγότερους από 500 συνδρομητές. Αλλά το μέγεθος δεν έχει σημασία για την Αμερική και την ΕΕ. Το γεγονός και μόνο ότι μια ξένη δύναμη ξοδεύει χρήματα για να επηρεάσει τους Ευρωπαίους πριν από τις επικείμενες κοινοβουλευτικές εκλογές της ΕΕ ήταν αρκετό για να, στην επίσημη γλώσσα, «πάρει ανάποδες».
Όλα αυτά θα άφηναν κάποιον έκπληκτο βλέποντας την απάντηση της Δύσης στην πρόσφατη ψήφιση ενός «νόμου ξένων πρακτόρων» στη Γεωργία. Έχει χλευαστεί ως «ρωσικός νόμος» από τους αντιπάλους του. Ο νόμος απαιτεί από κάθε οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών ή μέσων ενημέρωσης που λαμβάνει τουλάχιστον το 20 τοις εκατό της χρηματοδότησής του από το εξωτερικό να εγγραφεί ως «ξένος πράκτορας».
Στην πραγματικότητα, ο νόμος είναι παρόμοιος ως προς το σκοπό με τον Νόμο για την Καταχώρηση ξένων πρακτόρων της Αμερικής (FARA), που ισχύει από το 1938. FARA σημαίνει ότι τα χρήματα που προέρχονται από ξένες πηγές στην αμερικανική πολιτική δραστηριότητα πρέπει να αποκαλύπτονται. Τέτοιοι περιορισμοί στην ξένη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να θεωρηθούν πολιτικές ή με στόχο να επηρεάσουν τη συζήτηση είναι κοινή πρακτική στη Δύση.
Σε μια πρώτη ανάγνωση, η απαίτηση φαίνεται «χαρτζιλίκι»: τελικά, το 20 τοις εκατό είναι ένα αξιοπρεπές ποσό χρηματοδότησης. Όμως ο νόμος είναι σημαντικός επειδή μεγάλο μέρος της κοινωνίας των πολιτών της Γεωργίας – από εκείνους που πιέζουν για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση μέχρι τα λεγόμενα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης – κατευθύνεται από μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ), πολλές από τις οποίες εξαρτώνται από ξένη χρηματοδότηση.
Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ακριβώς τι σημαίνει «κοινωνία των πολιτών» στη Γεωργία. Πολλές οργανώσεις στην κοινωνία των πολιτών είναι εγγενώς πολιτικές χωρίς να είναι επίσημα «πολιτικές» οργανώσεις.
Για παράδειγμα, η γεωργιανή οργάνωση Studio Monitor, η οποία αυτοχαρακτηρίζεται ως ερευνητική ομάδα, έχει δημοσιεύσει εδώ και χρόνια δεκάδες έρευνες για υποτιθέμενες αδικοπραγίες από το κυβερνών κόμμα Γεωργία – Όνειρο, μεταξύ άλλων. Σε μια ελεύθερη κοινωνία δεν υπάρχει έγκλημα σε αυτό. Οι δημοσιογράφοι πρέπει να κάνουν έρευνες για την κυβέρνησή τους.
Αλλά αυτή η οργάνωση χρηματοδοτείται από την Αντιπροσωπεία της ΕΕ στη Γεωργία, την Πρεσβεία των ΗΠΑ στη Γεωργία και το Ίδρυμα Ανοιχτής Κοινωνίας του Τζορτζ Σόρος, μεταξύ άλλων. Μήπως αυτό σημαίνει ότι το Studio Monitor λέει ψέματα, υπακούοντας στη θέληση των δωρητών τους; Όχι, όχι απαραίτητα. Αλλά η Φωνή της Ευρώπης δεν έλεγε εγγενώς ψέματα όταν δημοσίευσε στατιστικά στοιχεία σχετικά με τη βία που προκαλούν οι μετανάστες.
Με αρκετά χρήματα, οποιοσδήποτε – ειδικά μια κυβέρνηση που βρίσκεται στην εξουσία για σχεδόν 12 χρόνια όπως η Γεωργία-Όνειρο – μπορεί να γίνει κακός. Γεγονός είναι ότι οι ΜΚΟ που χρηματοδοτούνται από τη Δύση προωθούν μια δυτική γραμμή. Υπάρχουν εκατοντάδες από αυτές τις ΜΚΟ, μερικές από τις οποίες είναι πολύ πιο ρητά πολιτικές, από το Studio Monitor.
Πολλοί που αντιτίθενται στο νόμο της Γεωργίας προσπαθούν να υποστηρίξουν ότι το να πάρεις χρήματα από κάποιο δεν σημαίνει ότι θα κάνεις ό,τι θέλει. Αλλά αυτό είναι το είδος του επιχειρήματος έχει νόημα μόνο αν δεν το σκεφτείς. Όταν τα χρήματα αλλάζουν χέρια, υπάρχει –εκτός αν είναι καθαρό δώρο, σαν τις ευγενικές γιαγιάδες που χαρτζιλικώνουν τα εγγόνια τους– προσδοκία να πάρουν κάτι σε αντάλλαγμα.
Αυτή ήταν η προεπιλεγμένη εξήγηση στην πολιτική εδώ και δεκαετίες. Αν κάποιος λάμβανε συνεισφορές εκστρατείας από έναν κλάδο, προφανώς επρόκειτο να τις επιστρέψει με κάποιο τρόπο… Αυτός ήταν ένας παγκόσμιος νόμος, ουσιαστικά από τότε που επινοήθηκε το χρήμα. Πρέπει να καταλάβουμε ότι οι μόνοι οργανισμοί στην ανθρώπινη ιστορία που δίνουν χρήματα ελεύθερα χωρίς να πάρουν τίποτα πίσω είναι οι πρεσβείες των ΗΠΑ και της ΕΕ;
Γιατί λοιπόν αυτό το νομοσχέδιο βρήκε τόση αντίδραση; Αν γνωρίζετε τη γεωργιανή πολιτική, θα ξέρετε γιατί. Η δυτική χρηματοδότηση είναι ο μόνος τρόπος να επηρεαστεί ο γεωργιανός πληθυσμός, καθώς η αντιπολίτευση –η οποία βασικά συμπεριφέρεται σαν ακέφαλο κοτόπουλο από τότε που προκάλεσε τον καταστροφικό ρωσογεωργιανό πόλεμο του 2008– μοιάζει με γελωτοποιό.
Ας μην ξεχνάμε ότι στην αρχή αυτού του πρόσφατου καυγά, ένας από τους αρχηγούς ενός κόμματος της αντιπολίτευσης γρονθοκόπησε κυριολεκτικά στο πρόσωπο τον επικεφαλής της κοινοβουλευτικής παράταξης Γεωργία-Όνειρο και έβρισε τη μητέρα του (ειρωνικά, ο ίδιος αρχηγός της αντιπολίτευσης αργότερα παραπονέθηκε ότι η αστυνομία τον χτύπησε. Αυτοί απλώς δεν είναι σοβαροί άνθρωποι και χωρίς ξένα χρήματα δεν θα είχαν ουσιαστικά καμία ελπίδα να κερδίσουν τις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές του Οκτωβρίου.
Το συγκλονιστικό είναι ότι όσοι αντιτίθενται στον «νόμο για τους ξένους πράκτορες» έχουν στην πραγματικότητα συμφωνήσει με το παραπάνω πλαίσιο: ότι οι δυτικές ΜΚΟ είναι ο μόνος τρόπος να στερήσουν την εξουσία από την Γεωργία-Όνειρο και ότι θα πρέπει να τους επιτραπεί να πάρουν ξένα χρήματα για να το πραγματοποιήσουν.
Είναι κατανοητό ότι όσοι στη Γεωργία αντιτίθενται στην κυβέρνησή τους έχουν αυτήν την άποψη. Θέλουν να κερδίσουν και ξέρουν ότι τα δυτικά χρήματα μπορούν να τους βοηθήσουν.
Αλλά όσοι εκτός Γεωργίας στέλνουν χρήματα μοιάζουν μάλλον με παζλ. Εξάλλου, τα δυτικά κατεστημένα έχουν περάσει μεγάλο μέρος της τελευταίας δεκαετίας αποδοκιμάζοντας συνεχώς την ξένη παρέμβαση.
Η πρώιμη αντίθεση στη μεταναστευτική κρίση το 2015 χλευάστηκε ως ρωσική επιχείρηση. Brexit; Νίκη του Ντόναλντ Τραμπ; Όλα συκοφαντήθηκαν ως επιχειρήσεις ξένων πληροφοριών.
Ακόμη και οι διαδηλώσεις υπέρ των Παλαιστινίων στις ΗΠΑ χλευάστηκαν ως ρωσική επιχείρηση από την πρώην Πρόεδρο της Βουλής των ΗΠΑ, Νάνσι Πελόζι, μόλις πριν από εβδομάδες. Η προαναφερθείσα υποστηριζόμενη από τη Ρωσία Φωνή της Ευρώπης ήταν ένα σκάνδαλο, το οποίο είναι ακόμη σε εξέλιξη.
Το θέμα είναι ότι δεν είναι κακό να στεναχωριόμαστε όταν υπάρχουν ξένες παρεμβάσεις. Η ταμπέλα της «ξένης παρέμβασης» δεν πρέπει να χρησιμοποιείται επιπόλαια –και το κατεστημένο την απορρίπτει πολύ εύκολα όποτε κάτι τους πάει στραβά– αλλά είναι, καταρχήν, λογικό να ανησυχούμε για ξένες παρεμβάσεις στη χώρα μας.
Γιατί λοιπόν δεν είναι σωστό για το γεωργιανό κατεστημένο να αμφισβητεί την παρέμβαση; Πού είναι η γραμμή;
Φαίνεται, για τη Δύση, ότι «Όταν η Δύση ξοδεύει χρήματα στην πολιτική κάποιου άλλου, είναι καλό. Όταν δεν το κάνουμε, είναι κακό». Ωστόσο, εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αμερική επιμένουν να ενεργούν μόνο προς το εθνικό τους συμφέρον, αυτό θα ήταν πραγματικά αποδεκτό. Δεν υπάρχει υποκρισία εάν κάποιος απλώς κάνει αυτό που πιστεύει ότι εξυπηρετεί το συμφέρον του.
Αλλά από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, η Δύση προσπάθησε να υιοθετήσει μια ευρύτερη προσέγγιση: μια οικουμενικότητα που υπαγόρευσε ότι ο κόσμος πρέπει να τηρεί τις δυτικές αξίες. Αλλά αυτό σημαίνει ότι οι «δυτικές αξίες» αλλάζουν συνεχώς. Ο όρος έχει μετατραπεί από το να δείχνει έναν βασικό σεβασμό στις γενικές ελευθερίες με υποστήριξη στις συνεχώς μεταβαλλόμενες ιδεολογίες LGBT.
Αυτό με τη σειρά του τροφοδοτεί την αντίσταση από τα αδέσμευτα κινήματα και τα κράτη που δεν βρίσκονται ήδη στην τροχιά της Δύσης. Μόλις πρόσφατα, ο Νίγηρας έδιωξε τις αμερικανικές δυνάμεις για «ασέβεια», δίνοντας διαλέξεις στην κυβέρνησή τους για το πώς να συμπεριφερθεί. Και όποιος έχει μάτια μπορεί να δει έναν χάρτη χωρών που έχουν επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία λόγω της Ουκρανίας· ουσιαστικά αποτελείται από τη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη, μαζί με σποραδικά φιλοδυτικά κράτη. Η Γεωργία που διοικείται από το Γεωργία-Όνειρο είναι μεταξύ εκείνων που έχουν επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία.
Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα προαναφερθέντα, φαίνεται επομένως ότι η Γεωργία-Όνειρο, με την ψήφιση αυτής της νομοθεσίας, απλώς προσπαθεί να διασφαλίσει ότι τα ξένα χρήματα δεν μπορούν να διαδραματίσουν μυστικό ρόλο στην πολιτική διαδικασία της χώρας τους. Δεν επιχειρούν καν να απαγορεύσουν τα ξένα χρήματα· ο νόμος απαιτεί απλώς όσοι αντλούν μεγάλο μέρος της χρηματοδότησής τους από ξένες πηγές να ξεκαθαρίζουν στο λαό από πού προέρχονται τα χρήματά τους.
Ωστόσο, οι δυτικοί ηγέτες προσποιούνται ότι είναι σοκαρισμένοι, ανίκανοι να καταλάβουν γιατί η Γεωργία θα ήθελε να κάνει κάτι αντιγράφοντας το FARA της Αμερικής. Δεν πρέπει να εκπλήσσονται τόσο πολύ. Με όλο τον πανικό της Δύσης για τις ξένες παρεμβάσεις τα τελευταία χρόνια, θα μπορούσε κανείς σχεδόν να πει ότι η Γεωργία το έμαθε από εμάς.
