του Thibaut Mercier, δικηγόρου και δοκιμιογράφου
Σημεία των καιρών: Πρωτοφανής ομοφωνία όλων σχεδόν των κομμάτων – δεξιών, αριστερών, κεντρώων- σε νομοσχέδια που διαλύουν την κοινωνία (Ελλάδα) ή καταργούν την ελευθερία της ιδιωτικής ζωής (παγκόσμια πρωτιά της Γαλλίας).
«Ελευθερία, για ποιο σκοπό;» Με αφορμή αυτή την ερώτηση που αποδόθηκε στον Λένιν, ο Ζωρζ Μπερνανός έδωσε μια διάλεξη στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, θυμίζοντας την κυνική δυσαρέσκεια για την ελευθερία που είχε καταλάβει τόσες συνειδήσεις. Έναν αιώνα αργότερα, οι πολιτικές μας «ελίτ» υιοθέτησαν τη δήλωση του μπολσεβίκου ηγέτη, ενώ δεν περνάει ούτε ένας μήνας χωρίς νέο περιορισμό στην ελευθερία της γνώμης να τελειοποιεί το νομοθετικό μας οπλοστάσιο.
Μετά την πολυσυζητημένη απόφαση για το CNnews-Ρεπόρτερ χωρίς σύνορα* από το Συμβούλιο Επικρατείας τον Φεβρουάριο, οι βουλευτές μας είναι τώρα αυτοί που αποδεικνύουν την απέχθειά τους για την ελεύθερη γνώμη ψηφίζοντας στις 6 Μαρτίου, κατά την πρώτη ανάγνωση, ένα νομοσχέδιο που αποσκοπεί στον έλεγχο και την τιμωρία των σχολίων που μπορεί να κάνετε… ιδιωτικά. Προσέχετε περισσότερο: η μη δημόσια προσβολή και η πρόκληση διακρίσεων ή μίσους με βάση ιδίως τη φυλή, το φύλο, τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή ακόμα και το φύλο, θα μπορούσαν σύντομα να αποτελέσουν αδίκημα που τιμωρείται με πρόστιμο 3.750 ευρώ. Και αυτό για «να διατηρήσουμε το δημοκρατικό μας σύμφωνο και να προστατεύσουμε τους συμπολίτες μας» διαβάζουμε στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης.
Μη ικανοποιημένο με τον έλεγχο – δραστικά – του δημόσιου λόγου, το κράτος θα μπει τώρα και στο σπίτι σας για να διασφαλίσει ότι καμία λέξη δεν μπορεί να υπονομεύσει τη δημοκρατική νομιμότητα. «Η ποινική κύρωση πρέπει να είναι εγγυημένη και συστηματική», γράφουν οι βουλευτές που υπογράφουν την πρόταση νόμου. Πρέπει να ξαναδιαβάσουμε τον Φιλίπ Μάρεϊ και τις ατάκες του για τον «φθόνο του εγκληματία» και τη σύγχρονη μανιο-νομοθετική ψύχωση που απαιτεί κάθε χώρος ελευθερίας από τον οποίο απουσιάζει ο νόμος να θεωρείται νομικό κενό που καλύπτεται με νόμους και κανονισμούς…
Να θυμάστε ότι κατά την περίοδο του Covid-19, η Πολιτεία σας ζήτησε «να μην είστε περισσότερα από έξι άτομα στο τραπέζι». Από εδώ και πέρα το ίδιο το περιεχόμενο των συζητήσεων που θα κάνετε με τους καλεσμένους σας θα περνάει κάτω από τα Καυδιανά δίκρανα της; Να είστε προσεκτικοί εάν προσβάλετε έναν καλεσμένο κατά τη διάρκεια μιας πολιτικής συζήτησης αφού έχετε πει λίγο υπερβολικά το Chablis ως απεριτίφ. Καμία λέξη δεν είναι πιο ψηλά από την άλλη! Οποιοσδήποτε ενήλικας με κανονική σύνθεση που έχει υποστεί σοκ ή προσβολή είναι ελεύθερος να μην ξαναπατήσει το πόδι του στο σπίτι σας. Αλλά αυτή είναι μια στιγμή για υγιεινή, τόσο σωματική όσο και ψυχική, στο μεγάλο δυτικό μας γηροκομείο. Ο στόχος της ειρήνευσης των ηθών που επιδεικνύουν οι βουλευτές μπορεί να φαίνεται αξιέπαινος, αλλά είναι πραγματικά αυτός ο ρόλος της Πολιτείας να τιμωρεί την οργή μας και τις εκρήξεις μας;
Και τι γίνεται με την «πρόκληση σε μίσος ή διακρίσεις» ιδιαίτερα λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού ή φύλου. Θα καταγγείλει η Μπέμπα τα τρανσφοβικά σχόλια του παππού Γιάννη όταν θα φύγει από το επόμενο δείπνο της παραμονής της Πρωτοχρονιάς; Θα μπορούσαμε να γελάσουμε με αυτό, αλλά χάρις στην κατάδοση αυτός ο νόμος μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη. Μια φορά δεν συνιστά συνήθεια, ο Όργουελ έκανε λάθος το 1948 και δεν θα χρειαστεί να εγκαταστήσετε τηλεοθόνη σε κάθε σπίτι για να παρακολουθείτε τι μπορεί να συμβαίνει εκεί. Η κουλτούρα της καταγγελίας που προωθεί η κυβέρνηση θα φροντίσει γι’ αυτό. Ο Μπενουά Ντυτέρτρ δημοσίευσε πριν από λίγα χρόνια το «Καταγγείλετε ο ένας τον άλλο» , μια σάτιρα στην οποία φανταζόταν μια κυβέρνηση να δημοσιεύει έναν νόμο «καταγγελίας και προστασίας» για την καταπολέμηση του σεξισμού. Θα μπορούσε το ψιθύρισμα στο αυτί να σας οδηγήσει στο αστυνομικό τμήμα;
Πρέπει να θυμίσουμε τη σημασία της διαφωνίας και της διάστασης απόψεων, τόσο ιδιωτικών όσο και δημόσιων, απαράμιλλα ακόμα εργαλεία για την επίτευξη συμβιβασμού και της αλήθειας; Θα χρειαστεί να περιβαλλόμαστε στα σπίτια μας με ανθρώπους που σκέφτονται μόνο σαν εμάς για να αποφύγουμε οποιαδήποτε ποινική καταστολή; Αυτός ο νέος νόμος απεικονίζει τέλεια αυτή τη λογοφοβία, αυτό το μίσος για την ελεύθερη σκέψη ( και πάλι Muray ) που «θέτουν πάνω από κάθε προσπάθεια προβληματισμού, στη σφαίρα του ιερού, ορισμένα πράγματα και ορισμένα όντα επειδή θεωρούνται απαραβίαστα στοιχεία του καινούριου κόσμου.
Όσο για την κατάργηση του ορίου μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού, χαρακτηρίζει τον ολοκληρωτισμό, όπως μας είπε η Χάνα Άρεντ: «Η κατάργηση του ορίου μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής ζωής χαρακτηρίζει τον ολοκληρωτισμό». Και αναρωτιόμαστε αν οι βουλευτές της ομάδας της Αναγέννησης [του κόμματος του Μακρόν], από την οποία ξεκίνησε η πρόταση του νομοσχεδίου, γνωρίζουν την πολιτική τους φιλολογία. Το ερώτημα είναι σίγουρα ρητορικό… Στο ίδιο πνεύμα, τι να πούμε για τα «μαθήματα ιθαγένειας» και άλλα «μαθήματα καταπολέμησης του ρατσισμού, του αντισημιτισμού και των διακρίσεων» που προβλέπει ο νόμος ως πρόσθετη ποινή και τα οποία μοιάζουν μια πραγματική επιχείρηση επανεκπαίδευσης των πολιτών;
Αν υπάρχει ένας νόμος προς πρόταση, αυτός είναι να δημιουργήσουμε έναν «ασφαλή χώρο» στα σπίτια μας ώστε να μην μπορεί να μπει το κράτος. Αυτό που έπρεπε να κάνουν οι βουλευτές είναι να θεσπίσουν την Αρχή του απαραβίαστου -άυλου- της κατοικίας αντί να φυσούν στα «ποινόφιλα κάρβουνα».
*H απόφαση δίνει στη Ρυθμιστική Αρχή Ενημερωτικών Μέσων 6μηνη προθεσμία να αποφανθεί για τον πλουραλισμό του CNews, γεγονός που θεωρείται επέμβαση στην πολιτική του καναλιού.
https://www.lefigaro.fr/vox/societe/repression-des-propos-tenus-en-prive-pourquoi-les-deputes-devraient-re-lire-hannah-arendt-20240314
