Ο καθηγητής Βασίλης Κ. Φούσκας, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν έχουν καταφέρει να επιτύχουν τους στόχους τους για «αλλαγή καθεστώτος», είπε: «Δεν είναι δυνατόν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ να αναδιαμορφώσουν τη Μέση Ανατολή».

Οι συνομιλίες για την κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν ξεκίνησαν χθες στην Ισλαμαμπάντ, την πρωτεύουσα του Πακιστάν. Την 40ή ημέρα των επιθέσεων στο Ιράν, και οι δύο πλευρές παρουσίασαν τις απαιτήσεις τους σε συγκεκριμένα ζητήματα. Ωστόσο, ένα από τα πιο σημαντικά θέματα συζήτησης είναι η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ και η κατανομή των πόρων στο Ιράν.

Ο Βασίλης Κ. Φούσκας, καθηγητής Διεθνούς Ιστορίας, Πολιτικής και Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Ανατολικού Λονδίνου, αξιολόγησε τις εξελίξεις στην περιοχή για το Πρακτορείο Μεσοποταμίας (MA).

Μια ανάμνηση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Τονίζοντας την πολιτική που ανέπτυξαν οι ΗΠΑ καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, ο Φούσκας δήλωσε ότι η διαδικασία θύμιζε τη στροφή της Ιαπωνίας εναντίον των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Φούσκας είπε: «Οι ιαπωνικές ελίτ γνώριζαν πολύ καλά ότι μια επίθεση όπως η επίθεση στο Περλ Χάρμπορ δεν θα μπορούσε να νικήσει το αμερικανικό κράτος. Ωστόσο, ο στόχος τους ήταν να αποδυναμώσουν την ισχύ των ΗΠΑ στον Ειρηνικό και να προχωρήσουν ανεμπόδιστα προς μια «κοινή ζώνη ευημερίας» που θα κυριαρχείται από την Ιαπωνία στη Νοτιοανατολική Ασία. Κατά κάποιο τρόπο, έπεσαν στην παγίδα των δικών τους στρατηγικών αντιφάσεων και ο λανθασμένος υπολογισμός τους έγινε εμφανής ακριβώς σε αυτό το σημείο».

Το διπλό σχέδιο των ΗΠΑ

Ομοίως, ο Φούσκας επεσήμανε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται επίσης σε μια αντίφαση, λέγοντας: «Οι ΗΠΑ θέλουν να ελέγξουν τη ροή υδρογονανθράκων από τον Περσικό Κόλπο προς τις διεθνείς αγορές, ιδίως την Κίνα, σε δολάρια και σε σταθερές τιμές. Οι αμερικανικές ελίτ γνωρίζουν ότι οποιοσδήποτε βομβαρδισμός της Τεχεράνης δεν θα επιφέρει αλλαγή καθεστώτος. Αυτή η κατάσταση έχει απρόβλεπτες συνέπειες όχι μόνο για τους λαούς της περιοχής αλλά και για τους ψηφοφόρους και τις κυβερνήσεις στη Δύση (λόγω πληθωριστικών πιέσεων και πιθανών αυξήσεων των επιτοκίων). Πολλοί άνθρωποι ανησυχούν για μια νέα περίοδο στασιμοπληθωρισμού (οικονομική στασιμότητα που συνοδεύεται από υψηλό πληθωρισμό)».

Οι απειλές του ΝΑΤΟ

Από την άλλη πλευρά, ο Φούσκας, αναφερόμενος στις συζητήσεις για τη συμμαχία του ΝΑΤΟ που ανέκυψαν συχνά κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας επίθεσης, υπενθύμισε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ανοιχτά να αποσυρθεί μονομερώς από τη συμμαχία, λέγοντας: «Το ΝΑΤΟ δεν ήταν εκεί για εμάς όταν το χρειαζόμασταν».

«Σύγκρουση συμφερόντων»

Ο Φούσκας, τονίζοντας τη σημασία του Περσικού Κόλπου, δήλωσε ότι σε όλη τη σύγχρονη εποχή, ο κόλπος έχει χαρακτηριστεί ως «διαμάντι στη φωτιά» για όλες τις αυτοκρατορικές δυνάμεις. Από την άλλη πλευρά, ο Φούσκας, τονίζοντας τη σημασία του Πορθμού, ιδιαίτερα όσον αφορά τη δημιουργία εσόδων από το θαλάσσιο εμπόριο, δήλωσε: «Το Πορθμό έγινε για πρώτη φορά αντιληπτό από Πορτογάλους εξερευνητές που διέσχισαν την Αφρική και τη Νότια Ασία τον 16ο αιώνα. Οι Πορτογάλοι οχύρωσαν το στενό και καθιέρωσαν ένα τελωνειακό σύστημα για την είσπραξη φόρων από πλοία που εμπορεύονταν άλογα, μπαχαρικά και μετάξι. Στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής βρισκόταν το νησί Kharg, που βρίσκεται περίπου 55 χλμ. βορειοδυτικά της ηπειρωτικής Ιράν. Ομοίως, οι προσπάθειες άσκησης ελέγχου στην ιρανική κυβέρνηση και οι αυτοκρατορικές παρεμβάσεις σε περιόδους ειρήνης και πολέμου ήταν γνωστές τον 20ό αιώνα. Ωστόσο, η Κρίση του Σουέζ ήταν διαφορετική. Αντιπροσώπευε την υποχώρηση δύο παρακμάζουσων αυτοκρατορικών δυνάμεων, της Γαλλίας και της Βρετανίας, απέναντι στον ανερχόμενο παγκόσμιο ηγεμόνα, τις ΗΠΑ. Σήμερα, ο παρακμάζων παγκόσμιος ηγεμόνας, οι ΗΠΑ, δεν είναι σε θέση να σύρει τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών κρατών, σε μια κοινή σύγκρουση. Επειδή τα συμφέροντα αυτών των χωρών με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν συμπίπτουν πλέον – ακόμα κι αν συμπίπτουν στο παρελθόν. Αυτή είναι μια πολύ σοβαρή κατάσταση. Σε αυτό το στάδιο, αυτός ο πόλεμος…» «Οι μεγαλύτεροι νικητές «είναι η Ρωσία, η οποία επωφελείται από τις υψηλές τιμές του πετρελαίου, και φυσικά το ιρανικό καθεστώς. Η Κίνα έχει επίσης επωφεληθεί χάρη στην προσεκτική πολιτική της σε απάντηση στο λάθος των ΗΠΑ», δήλωσε.

Αντιπαλότητα Κίνας-ΗΠΑ

Ο Φούσκας δήλωσε ότι η Κίνα δεν έχει ακόμη την ικανότητα να ανταγωνιστεί άμεσα τις ΗΠΑ όσον αφορά την πολιτική ισχύος και ότι η λεγόμενη «ελίτ» στην Κίνα το γνωρίζει αυτό. Πρόσθεσε: «Ωστόσο, γνωρίζουν επίσης ότι κάθε λάθος και λανθασμένος υπολογισμός που κάνουν οι ΗΠΑ διαβρώνει την ισχύ και το κύρος τους, ειδικά στον Παγκόσμιο Νότο, αλλά και στην Ευρώπη. Αυτή είναι μια πολύ ακριβής παρατήρηση. Πράγματι, μια παρόμοια κατάσταση υπήρχε και τη δεκαετία του 1970. Οι πετρελαϊκές κρίσεις του 1973 και του 1979 επηρέασαν την Ευρώπη και την Ιαπωνία περισσότερο από τις ΗΠΑ. Το 1974, ο Χένρι Κίσινγκερ μεσολάβησε σε μια συμφωνία με την ελίτ της Σαουδικής Αραβίας για την τιμολόγηση του πετρελαίου σε δολάρια, διασφαλίζοντας ότι τα έσοδα από το πετρέλαιο διοχετεύονταν σε αμερικανικά ομόλογα, συμβάλλοντας έτσι στη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού των ΗΠΑ και των ελλειμμάτων του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών».

«Ο πόλεμος μπορεί να ξεπεραστεί μέσω ανανεωμένου συντονισμού»

Ο Φούσκας τόνισε ότι παρόμοιες δυναμικές εξακολουθούν να ισχύουν εν μέρει και σήμερα και συνέχισε ως εξής:

«Ωστόσο, παράγοντες όπως η παγκόσμια επέκταση της Κίνας, η ανεπίλυτη σύγκρουση στην Ουκρανία και ο συνεχής γεωπολιτικός κίνδυνος για την τεράστια αγορά ομολόγων ύψους περίπου 127 τρισεκατομμυρίων δολαρίων καθιστούν την κατάσταση πολύ πιο περίπλοκη. Υπό αυτές τις συνθήκες, για πόσο ακόμη θα συνεχίσουν να εμπιστεύονται οι επενδυτές το αμερικανικό δολάριο; Άλλωστε, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ απέτυχαν να επιτύχουν τους στόχους τους για «αλλαγή καθεστώτος». Είναι αδύνατο για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να αναδιαμορφώσουν τη Μέση Ανατολή. Όπως ακριβώς το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ελλάδα απέτυχαν να το κάνουν μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η περιοχή μπορεί να αναδιαρθρωθεί ειρηνικά μόνο μέσω συντονισμού και συναίνεσης στο πλαίσιο του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, της Ρωσίας και των ΗΠΑ.»

Νέα: Ceylan Şahinli / MA

yeniyasam