Αττάλεια 2026: φόρουμ διαμεσολάβησης για την Τουρκία, αλλά και μηνύματα προς Ελλάδα και Κύπρο

 

Το 5ο Antalya Diplomacy Forum πραγματοποιήθηκε από τις 17 έως τις 19 Απριλίου 2026 στην Αττάλεια, με κεντρικό θέμα το «Mapping Tomorrow, Managing Uncertainties». Σύμφωνα με τους διοργανωτές, συγκέντρωσε εκπροσώπους από πάνω από 150 χώρες, περισσότερους από 20 αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, πάνω από 50 υπουργούς και περίπου 5.000 συμμετέχοντες.

Στην πράξη, όμως, το φόρουμ δεν λειτούργησε τόσο ως χώρος παραγωγής αποφάσεων όσο ως πλατφόρμα επαφών, πολλαπλών συναντήσεων και προβολής ρόλων. Η τουρκική διπλωματία το αξιοποίησε για ένα πυκνό πρόγραμμα διμερών και πολυμερών επαφών: ο Χακάν Φιντάν συναντήθηκε, μεταξύ άλλων, με τον Σεργκέι Λαβρόφ, τον Ουκρανό υπουργό Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα, την υπουργό Εξωτερικών της Βρετανίας Υβέτ Κούπερ, την υπουργό Εξωτερικών της Αυστρίας, τον Ελβετό ΥΠΕΞ και τον πρωθυπουργό/ΥΠΕΞ του Κατάρ, ενώ παράλληλα φιλοξένησε συνάντηση για τη Γάζα, την Τρίτη Υπουργική Συνάντηση της Balkans Peace Platform και άτυπη σύνοδο των ΥΠΕΞ του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών.

Η μεγάλη εικόνα του φόρουμ ήταν δύο παράλληλες κρίσεις: αφενός ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν και η αστάθεια γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, αφετέρου η συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας. Στο περιθώριο του φόρουμ, οι υπουργοί Εξωτερικών της Τουρκίας, Αιγύπτου, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας συναντήθηκαν για να συζητήσουν την ειρηνευτική ώθηση στο μέτωπο ΗΠΑ–Ιράν, ενώ ο Φιντάν προειδοποίησε δημόσια ότι μια έστω και μερική, αλλά ασυντόνιστη, αμερικανική αποχώρηση από την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας θα ήταν «πολύ καταστροφική» για την Ευρώπη.

Για την Ελλάδα και την Κύπρο, το φόρουμ είχε σαφές ενδιαφέρον, έστω κι αν δεν ήταν η κεντρική του θεματολογία. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χρησιμοποίησε την εναρκτήρια ομιλία του για να επαναφέρει την τουρκική γραμμή στο Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό. Δήλωσε ότι η Άγκυρα απορρίπτει τις «μονομερείς και μαξιμαλιστικές θέσεις» που επιχειρούν, όπως είπε, να αποκλείσουν την Τουρκία και την τουρκοκυπριακή πλευρά από την περιοχή, επανέλαβε το σχήμα περί «δύο λαών και δύο κρατών» στην Κύπρο και άνοιξε ξανά και θέμα «τουρκικής μειονότητας» στη Δυτική Θράκη.

Το Κυπριακό, μάλιστα, δεν εμφανίστηκε στην Αττάλεια ως διαδικασία επανέναρξης διαλόγου, αλλά κυρίως ως πεδίο διεθνούς προβολής της τουρκικής και τουρκοκυπριακής θέσης. Στον επίσημο κατάλογο συμμετεχόντων περιλαμβάνονταν ο Tufan Erhürman, ο Ünal Üstel και ο «υπουργός Εξωτερικών» του ψευδοκράτους  Tahsin Ertuğruloğlu. Παράλληλα, ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ συναντήθηκε με τον Erhürman στην Αττάλεια και δήλωσε επισήμως ότι το Μπακού «στεκόταν πάντοτε» στο πλευρό της TRNC και ότι αυτή η στήριξη θα συνεχιστεί, ενώ οι δύο πλευρές υπογράμμισαν και τη σημασία του καθεστώτος παρατηρητή της στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών.

Αυτό έχει πρόσθετη σημασία επειδή ο Erhürman είχε εκλεγεί τον Οκτώβριο του 2025 καλλιεργώντας ελπίδες για επιστροφή σε συνομιλίες ομοσπονδιακού τύπου. Ωστόσο, στο φόρουμ της Αττάλειας υιοθέτησε μια γραμμή που, έστω με πιο νομική γλώσσα από τον προκάτοχό του, παραμένει σκληρή για τη Λευκωσία: είπε ότι οι Τουρκοκύπριοι είναι «ένας από τους δύο ισότιμους ιδρυτικούς εταίρους» της Κύπρου, ότι διαθέτουν ίσα κυριαρχικά δικαιώματα και ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν έχει δικαίωμα να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες ή συμμαχίες σε τομείς όπως η ενέργεια, η ασφάλεια και η θαλάσσια δικαιοδοσία χωρίς τη βούλησή τους. Την ίδια ώρα, δήλωσε πως όλα τα βήματα για το Κυπριακό και την εξωτερική πολιτική γίνονται σε συντονισμό με την Τουρκία.

Υπήρξε και ένα ακόμη μήνυμα με άμεσο κυπριακό ενδιαφέρον. Λίγο πριν από την έναρξη του φόρουμ, ο Ερντογάν είπε στον Erhürman ότι στρατιωτικές δυνάμεις που εστάλησαν στην Κύπρο από ευρωπαϊκές χώρες με αφορμή τον πόλεμο με το Ιράν δεν θα πρέπει να αποκτήσουν μόνιμο χαρακτήρα. Η τοποθέτηση αυτή συνέδεσε ευθέως την Κύπρο με τη νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας και έδειξε ότι η Άγκυρα παρακολουθεί στενά οποιαδήποτε πιθανή αναβάθμιση δυτικής ή ευρωπαϊκής στρατιωτικής παρουσίας στο νησί.

Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι το φόρουμ της Αττάλειας δεν παρήγαγε κάποια θεαματική ελληνοτουρκική ή κυπριακή εξέλιξη, αλλά λειτούργησε ως πολιτικό βαρόμετρο. Επιβεβαίωσε ότι η Τουρκία θέλει να προβάλλεται ταυτόχρονα ως χρήσιμος μεσολαβητής σε Μέση Ανατολή, Ιράν και ευρωπαϊκή ασφάλεια, αλλά και ως δύναμη που επαναφέρει το Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό στο ευρύτερο γεωπολιτικό κάδρο με δικούς της όρους. Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, το μήνυμα της Αττάλειας ήταν σαφές: το ενδιαφέρον δεν ήταν ένα μόνο «ελληνικό» θέμα, αλλά ένας ευρύτερος τουρκικός σχεδιασμός που ενώνει ενέργεια, θαλάσσιες ζώνες, Κυπριακό και ασφάλεια σε ένα ενιαίο αφήγημα.

spot_img

Διαβάστε ακόμα

Stay Connected

2,900ΥποστηρικτέςΚάντε Like
2,767ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
51,000ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής

Τελευταία Άρθρα