Την ώρα που στο βόρειο μέτωπο διαφαινόταν ένα σπάνιο παράθυρο αποκλιμάκωσης, με το PKK να ξεκινά τον Οκτώβριο του 2025 την αποχώρηση των δυνάμεών του από την Τουρκία προς τις περιοχές Medya στο Κουρδιστάν, το Ιράκ βρέθηκε ξανά αντιμέτωπο με τον παλιό του εφιάλτη: να μετατραπεί σε χώρο όπου άλλοι λύνουν τους λογαριασμούς τους. Η εικόνα είναι αποκαλυπτική. Από τη μία, μια ένοπλη σύγκρουση τεσσάρων δεκαετιών έδειχνε να οδεύει προς μια δύσκολη αλλά ιστορική καμπή· από την άλλη, ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν απειλούσε να παρασύρει ξανά τη Βαγδάτη, τις σιιτικές επαρχίες και το ίδιο το Κουρδιστάν σε μια νέα περιφερειακή ανάφλεξη.
Η αποχώρηση του PKK από την Τουρκία δεν ήταν μια απλή τακτική κίνηση. Παρουσιάστηκε από την οργάνωση ως εφαρμογή των αποφάσεων του 12ου Συνεδρίου της, σε συνέχεια της έκκλησης του Αμπντουλάχ Οτσαλάν τον Φεβρουάριο για διάλυση της οργάνωσης και κατάθεση των όπλων. Σύμφωνα με το Rudaw, εκατοντάδες μαχητές εκτιμάται ότι συμμετείχαν σε αυτή τη φάση, ενώ η κίνηση συνοδεύτηκε από μήνυμα ότι η διαδικασία δεν μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς αντίστοιχα πολιτικά και νομικά βήματα από την Άγκυρα. Έτσι, το Κουρδιστάν του Ιράκ αναδείχθηκε για ακόμη μία φορά όχι μόνο ως γεωγραφικό καταφύγιο, αλλά και ως κομβικός χώρος μετάβασης από τον πόλεμο σε μια πιθανή πολιτική διευθέτηση.
Όμως η ελπίδα αυτής της εξέλιξης επισκιάστηκε γρήγορα από τη νέα περιφερειακή κρίση. Στις 4 Απριλίου 2026, ο Μουκτάντα αλ-Σαντρ κάλεσε σε μαζικές, ειρηνικές κινητοποιήσεις σε ολόκληρο το Ιράκ κατά του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου εναντίον του Ιράν.
Ο Μουκτάντα αλ-Σαντρ είναι Ιρακινός σιίτης κληρικός και ένας από τους πιο επιδραστικούς πολιτικούς παράγοντες του Ιράκ μετά το 2003. Γεννήθηκε το 1974 στη Νατζάφ και προέρχεται από πολύ ισχυρή θρησκευτική οικογένεια· ο πατέρας του, Μοχάμεντ Σαντίκ αλ-Σαντρ, ήταν εξέχων σιίτης ιερωμένος
Οι διαδηλώσεις οργανώθηκαν στη Βαγδάτη και σε ακόμη 11 επαρχίες, με βασικό μήνυμα ότι το Ιράκ δεν πρέπει να συρθεί σε έναν ακόμη πόλεμο. Οι διοργανωτές τόνιζαν πως οι συγκεντρώσεις έπρεπε να παραμείνουν ειρηνικές και να υψωθεί μόνο η ιρακινή σημαία. Ωστόσο, η επιτόπια κάλυψη στη σορανί κουρδική κατέγραψε ένα πιο σύνθετο σκηνικό: χιλιάδες πολίτες, συνθήματα κατά της εμπλοκής, φόβο για νέα καταστροφή και, ταυτόχρονα, σημαίες του Ιράκ, του Ιράν και κρατών του Κόλπου ως σύμβολα ειρήνης και συνύπαρξης.
Αυτή ακριβώς η αντίφαση αποτυπώνει το αδιέξοδο της σημερινής ιρακινής πραγματικότητας. Επισήμως, η Βαγδάτη επιδιώκει ουδετερότητα. Στην πράξη, όμως, η χώρα παραμένει μπλεγμένη σε έναν πόλεμο δι’ αντιπροσώπων: φιλοϊρανικές ένοπλες οργανώσεις δρουν στο έδαφός της, αμερικανικά συμφέροντα γίνονται στόχοι, ενώ τα αντίποινα αγγίζουν και την Περιφέρεια του Κουρδιστάν. Το ιρακινό κράτος μοιάζει να κινείται διαρκώς πάνω σε μια λεπτή γραμμή, χωρίς να μπορεί ούτε να επιβληθεί πλήρως στους ενόπλους δρώντες ούτε να αγνοήσει τις πιέσεις που έρχονται από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.
Το μεγάλο συμπέρασμα είναι σκληρό αλλά σαφές: ακόμη και όταν μια παλιά σύγκρουση, όπως αυτή ανάμεσα στην Τουρκία και το PKK, δείχνει να υποχωρεί, το Ιράκ δεν παύει να βρίσκεται στο επίκεντρο της περιφερειακής αστάθειας. Η χώρα προσπαθεί να βγει από έναν ιστορικό κύκλο βίας, αλλά η γεωγραφία, οι εσωτερικές ισορροπίες και οι ανταγωνισμοί των μεγάλων δυνάμεων την τραβούν ξανά προς τη δίνη. Το πραγματικό αίτημα σήμερα, από τη Βαγδάτη μέχρι το Καντίλ, δεν είναι απλώς η κατάπαυση του πυρός. Είναι να πάψει επιτέλους το Ιράκ να πληρώνει το κόστος πολέμων που δεν επιλέγει το ίδιο.
Αυτές τις ημέρες αναμένεται να συνέλθει η βουλή του Ιράκ που εξελέγη στις τελευταίες εκλογές και να εκλέξει τον νέο πρόεδρο της χώρας. Ο πρόεδρος στη συνέχεια θα δώσει εντολή στον νέο πρωθυπουργό.
Με συμφωνία κυρίων πρόεδρος εκλέγεται κούρδος. Οι δύο μεγάλες παρατάξεις Μπαρζανί και Ταλαμπανί δεν έχουν αποφασίσει, ακόμη, ποιόν θα προτείνουν ως πρόεδρο και το παρασκήνιο λέει ότι δεν το κάνουν για να εκκρεμεί η θέση του προέδρου ώστε να μην σχηματιστεί νέα κυβέρνηση την πρωθυπουργία της οποίας θα αναλάβει ο σιίτης Μαλίκι. Τον Μαλίκι δεν τον θέλουν ΗΠΑ και Ισραήλ και πιέζουν τους Κούρδους να μην διευκολύνουν τις εξελίξεις. Οι Κούρδοι, όμως, με την παράταση της προεδρικής εκκρεμότητας κινδυνεύουν να χάσουν την θέση του προέδρου που, όπως επισημάνθηκε δεν είναι κατοχυρωμένη συνταγματικά αλλά μετά απο συμφωνία κυρίων μεταξύ των μερών.
Θα δούμε τις επόμενες ημέρες προς τα που θα γύρουν οι εξελίξεις.
