Από τον WILL WEISSERT
Ενημερώθηκε στις 2:56 μ.μ. GMT+3, 12 Απριλίου 2026
ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ (AP) — Στο πιλοτικό επεισόδιο του «The Apprentice» τον Ιανουάριο του 2004, ο Ντόναλντ Τραμπ είπε κάτι που σήμερα δεν θα παραδεχόταν ποτέ.
«Δεν ήταν πάντα τόσο εύκολο», λέει σε αφήγηση εκτός πλάνου, σημειώνοντας ότι στα τέλη της δεκαετίας του 1980 «βρισκόμουν σε πολύ σοβαρό πρόβλημα» και είχα «χρέη δισεκατομμυρίων δολαρίων».
Είναι μία από τις ελάχιστες φορές που ο Τραμπ έχει αναγνωρίσει δημόσια αποτυχία. Ακόμη και τότε, διάβαζε ένα κείμενο που είχε στόχο να προβάλλει στους τηλεθεατές την εικόνα ενός ανθρώπου που τα κατάφερε παρά τις αντιξοότητες, προαναγγέλλοντας το συγκρουσιακό χάρισμα που ώθησε την πολιτική του καριέρα μία δεκαετία αργότερα.
«Αντεπιτέθηκα», είπε ο Τραμπ. «Και νίκησα. Μεγάλα.»
Ο Τραμπ δεν χάνει ποτέ. Τουλάχιστον, έτσι το αφηγείται ο ίδιος.
Διακήρυξε νίκη μέσα σε λίγες ημέρες από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν και το επανέλαβε διαρκώς, ακόμη και καθώς η Τεχεράνη χτυπούσε αμερικανικούς και συμμαχικούς στόχους και έφραζε τα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας οικονομικό πόνο σε ολόκληρο τον κόσμο.
Με την εκεχειρία τώρα να βρίσκεται σε ισχύ, ο Τραμπ λέει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πέτυχαν τους στόχους τους.
Ο πρόεδρος εξυμνεί μια αλλαγή καθεστώτος μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Όμως τη θέση του πήρε ο γιος του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος θεωρείται ακόμη πιο σκληροπυρηνικός. Ο Τραμπ λέει ότι δεν θα επιτραπεί στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, αλλά η Τεχεράνη διαθέτει αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου. Τα Στενά ξανανοίγουν — υπό ιρανικό στρατιωτικό έλεγχο.
Όταν το συντακτικό συμβούλιο της Wall Street Journal έγραψε ότι ο Τραμπ είχε διεκδικήσει πρόωρα τη νίκη στο Ιράν, ο πρόεδρος απάντησε με ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Πέμπτη: «Στην πραγματικότητα, είναι νίκη.»
Το Σάββατο ανήρτησε ότι τα μέσα ενημέρωσης «λατρεύουν να λένε ότι το Ιράν “κερδίζει”, ενώ στην πραγματικότητα όλοι ξέρουν ότι ΧΑΝΕΙ, και μάλιστα ΧΑΝΕΙ ΜΕΓΑΛΑ!» Αργότερα την ίδια ημέρα, όταν ρωτήθηκε για την κατάσταση των διαπραγματεύσεων με το Ιράν, ο Τραμπ απάντησε: «Ό,τι κι αν συμβεί, εμείς κερδίζουμε.»
Η διεκδίκηση του μανδύα του νικητή αποτελεί μέρος της ψυχοσύνθεσης του Τραμπ από τότε που ήταν νεαρός και δραστηριοποιούνταν στην αγορά ακινήτων της Νέας Υόρκης. Αυτό έχει διατηρηθεί σε μεγάλα και μικρά ζητήματα.
Τα τουρνουά γκολφ στα κλαμπ του, όπου είναι διαρκώς πρωταθλητής. Οι δυσμενείς δικαστικές αποφάσεις, για τις οποίες επιμένει ότι τον δικαίωσαν. Οι συμφωνίες που ανακοινώνει αλλά δεν ολοκληρώνονται ποτέ.
«Έχει αυτό το φανταστικό αφήγημα στο μυαλό του» και είναι «σαν σεναριογράφος», είπε ο Ντέιβιντ Κέι Τζόνστον, συγγραφέας του βιβλίου The Making of Donald Trump. «Όταν χρειάζεται να αλλάξεις το αφήγημα, απλώς το αλλάζεις.»
Κανένα παράδειγμα δεν είναι τόσο χαρακτηριστικό όσο η άρνηση του Τραμπ να αποδεχθεί την ήττα του από τον Δημοκρατικό Τζο Μπάιντεν στις εκλογές του 2020, ένα αποτέλεσμα που επιβεβαιώθηκε σε περισσότερες από 60 δικαστικές υποθέσεις και από τον ίδιο του τον υπουργό Δικαιοσύνης. Κι όμως, ο Τραμπ έχει διακηρύξει τη νίκη τόσες φορές, ώστε οι υποστηρικτές του τον πιστεύουν. Γνωρίζει τη δύναμη της επανάληψης και της έντασης.
Αυτός είναι ο κόσμος του Τραμπ — πωλητής και πρόεδρος, διαμορφωτής της δικής του ιστορίας και των ιστοριών των άλλων, που πορεύεται στη δεύτερη θητεία του με συνθήματα. Ένα μπέιζμπολ καπέλο που φορά και προωθεί συνοψίζει αυτή την προσέγγιση σε πέντε λέξεις: «Ο ΤΡΑΜΠ ΕΙΧΕ ΔΙΚΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΝΤΑ.»
«Είναι πολύ πιο εύκολο να ηγείσαι όταν είσαι πετυχημένος και κερδίζεις», είπε ο Τραμπ πρόσφατα σε επενδυτικό συνέδριο της Σαουδικής Αραβίας στη Φλόριντα, όπου σημείωσε επίσης: «Μου αρέσει πάντα να κάνω παρέα με ηττημένους, στην πραγματικότητα, γιατί αυτό με κάνει να νιώθω καλύτερα.»
«Οι άνθρωποι σε ακολουθούν όταν κερδίζεις», πρόσθεσε ο Τραμπ.
Οι αμερικανικές κυβερνήσεις εδώ και δεκαετίες προσπαθούν να παρουσιάσουν τα κακά νέα ως καλά, ελπίζοντας να αμβλύνουν τις αρνητικές εκτιμήσεις για την πολιτική, τις αποφάσεις τους και ακόμη και για τον πόλεμο. Όμως ο Τραμπ έχει μετατρέψει τη διαρκή επίκληση της νίκης σε κεντρικό στοιχείο της προεδρίας του.
Το Ανώτατο Δικαστήριο ακυρώνει τους εμβληματικούς δασμούς του; Ο Τραμπ ορκίζεται ότι θα παρακάμψει την απόφαση ώστε οι φόροι στις εισαγωγές να μπορούν να «χρησιμοποιηθούν με πολύ πιο ισχυρό και ενοχλητικό τρόπο, με νομική βεβαιότητα». Αν οι υποσχεμένες επενδύσεις στις ΗΠΑ που έχει προωθήσει δεν υλοποιηθούν στην πράξη, εκείνος απλώς λέει ότι υλοποιήθηκαν, διογκώνοντας μερικές φορές και τη φανταστική αξία τους.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης του σταματά να ασκεί εφέσεις κατά δικαστικών αποφάσεων που μπλοκάρουν εκτελεστικά διατάγματα με τα οποία επιδίωκε να τιμωρήσει μεγάλες δικηγορικές εταιρείες, και έπειτα αλλάζει πορεία, επειδή η μη άσκηση εφέσεων θα μπορούσε να εκληφθεί ως παραδοχή ήττας.
Αυτή η μορφή εναλλακτικής «προγραμματικής αφήγησης» έχει εξελιχθεί σε αρχή διακυβέρνησης — και σε οικογενειακή αξία των Τραμπ.
Ένας από τους γιους του προέδρου, ο Έρικ, δήλωσε ότι ο πατέρας του «ποτέ δεν χρειάστηκε να προβάλλει μια “εικόνα νικητή”».
«ΕΙΝΑΙ ο ορισμός του νικητή», ανέφερε ο νεότερος Τραμπ σε δήλωσή του, «με βάση όσα έχει χτίσει και πετύχει».
«Αυτή ήταν η στρατηγική μηνυμάτων»
Η Σάρα Μάθιους, πρώην αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου στην πρώτη θητεία Τραμπ, η οποία παραιτήθηκε όταν όχλος υποστηρικτών του Τραμπ εισέβαλε βίαια στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου 2021, είπε ότι «ο εγωισμός» του προέδρου «δεν του επιτρέπει να αναγνωρίσει την ήττα» και ότι «η πραγματικότητα κάπως λυγίζει» μπροστά σε αυτό.
«Αυτή ήταν η στρατηγική επικοινωνίας», είπε η Μάθιους. «Ήταν: “Πώς μπορούμε να επαναπροσδιορίσουμε αυτή την ήττα ως νίκη;”»
Είπε ότι τώρα το μετανιώνει, αλλά τότε υπήρχε «πάντα ένας τρόπος να βρεθεί μια δικαιολογία για να αιτιολογηθεί εκείνη η ήττα και να υπερασπιστεί η θέση του».
Πιο πρόσφατα, ο Λευκός Οίκος της δεύτερης θητείας Τραμπ σημάδεψε τον πρώτο χρόνο της επιστροφής του στην εξουσία παραθέτοντας «365 νίκες» σε ισάριθμες ημέρες. Σε αυτές περιλαμβάνονταν κάποιοι επαναλαμβανόμενοι και υπερβολικοί ισχυρισμοί, ενώ γινόταν επίσης λόγος για άνοδο των χρηματιστηρίων, πτώση των τιμών της βενζίνης και ισχυρή δημιουργία θέσεων εργασίας — στοιχεία που σε μεγάλο βαθμό δεν ισχύουν πλέον μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν.
Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ντέιβις Ίνγκλ, δήλωσε ότι ο Τραμπ «προβάλλει με υπερηφάνεια τη μοναδική μεγαλοσύνη της χώρας μας με συνέπεια στις δημόσιες τοποθετήσεις του».
Ο Τζον Μπόλτον ήταν ένας από τους συμβούλους εθνικής ασφάλειας του Τραμπ στην πρώτη του θητεία και πρώιμος υποστηρικτής ενός αμερικανοϊσραηλινού πλήγματος κατά του Ιράν. Ωστόσο, είπε ότι η διακήρυξη νίκης του Τραμπ επί του Ιράν ήταν εξαρχής «προδιαγεγραμμένη», ανεξάρτητα από το πραγματικό αποτέλεσμα.
«Ο κόσμος, για εκείνον, χωρίζεται σε νικητές και ηττημένους», είπε ο Μπόλτον. «Και ο ίδιος είναι πάντα νικητής.»
Η παρουσίαση των αποτυχιών ως νικών δεν είναι κάτι νέο
Το 1973, ομοσπονδιακές αρχές μήνυσαν τον Τραμπ και τον πατέρα του, κατηγορώντας τους για φυλετικές διακρίσεις στην ενοικίαση διαμερισμάτων που είχε κατασκευάσει η εταιρεία τους στο Μπρούκλιν και το Κουίνς, δύο δήμους της Νέας Υόρκης. Εκείνος που παρότρυνε τους Τραμπ να ασκήσουν ανταγωγή ήταν ο Ρόι Κον, ο διαβόητος δικηγόρος που είχε προωθήσει επιθετικά τις αντικομμουνιστικές ακροάσεις του γερουσιαστή Τζόζεφ Μακάρθι τη δεκαετία του 1950.
Η υπόθεση διευθετήθηκε όταν και οι δύο πλευρές υπέγραψαν, δύο χρόνια αργότερα, συμφωνία που απαγόρευε στους Τραμπ να «κάνουν διακρίσεις εις βάρος οποιουδήποτε προσώπου». Ο μελλοντικός Ρεπουμπλικανός πρόεδρος το παρουσίασε ως νίκη, σημειώνοντας ότι δεν υπήρξε παραδοχή ενοχής — παρότι το υπουργείο Δικαιοσύνης χαρακτήρισε τον συμβιβασμό «έναν από τους πιο εκτεταμένους που είχαν ποτέ διαπραγματευθεί».
Ο Τραμπ γνώρισε για πρώτη φορά τον Κον το 1973 στο αποκλειστικό Le Club του Μανχάταν, και στον Κον αποδίδεται το ότι του μετέδωσε βασικούς κανόνες, όπως να μην παραδέχεσαι ποτέ ότι έχεις άδικο ή ότι ηττήθηκες, και να επιτίθεσαι σε όποιον σου επιτίθεται.
Ο Κον «δίδαξε στον Ντόναλντ ότι δεν παραχωρείς ούτε κόμμα», είπε ο Τζόνστον.
«Όποια θέση κι αν έχεις πάρει, αυτή είναι η θέση, και όποιος σε αμφισβητεί κάνει λάθος. Είναι αηδιαστικός. Είναι ανίκανος. Είναι ηλίθιος», είπε ο Τζόνστον. «Αν είναι από τις αρχές επιβολής του νόμου, τότε είναι διεφθαρμένος.»
Οι χρεοκοπίες δεν έπληξαν την εικόνα του Τραμπ
Με τα χρόνια, ο Τραμπ έχανε συστηματικά χρήματα, λανσάροντας αποτυχημένες σειρές προϊόντων με το όνομά του, όπως μπριζόλες, εμφιαλωμένο νερό, βότκα, περιοδικό, αεροπορική εταιρεία, εταιρεία στεγαστικών δανείων και διαδικτυακά μαθήματα. Το Trump Plaza Hotel κήρυξε πτώχευση, οι New Jersey Generals της United States Football League διαλύθηκαν και ο ποδηλατικός αγώνας Tour de Trump δεν έγινε ποτέ η αμερικανική απάντηση στον Γύρο της Γαλλίας.
Η Μπάρμπαρα Ρες, που εργάστηκε για τον Τραμπ στην εταιρεία του επί σχεδόν δύο δεκαετίες, θυμάται ότι του άρεσε να φέρνει τα κορυφαία στελέχη σε αντιπαράθεση μεταξύ τους, ώστε να παραμένει ο ίδιος η ισχυρότερη φωνή, ακόμη κι όταν οι ζημίες αυξάνονταν.
Για τον σημερινό Τραμπ, είπε, «τίποτα δεν είναι λάθος γι’ αυτόν, αν τον βοηθά».
«Δεν ήταν πάντα έτσι. Καταλάβαινε τη διαφορά παλαιότερα», είπε η Ρες, συγγραφέας του βιβλίου Tower of Lies: What My Eighteen Years of Working With Donald Trump Reveals About Him. «Δεν μπορώ να πω γιατί άλλαξε. Μπορεί να είναι επειδή έχει τόση εξουσία. Ή επειδή ποτέ δεν το πίστεψε πραγματικά.»
Τίποτε από αυτά δεν αμαύρωσε την εικόνα που προέβαλλε ο ίδιος για τον εαυτό του ως πλούσιου και διάσημου, μια εικόνα που απογειώθηκε ακόμη περισσότερο από την τηλεοπτική επιτυχία του The Apprentice.
Όμως ο Ρόμπερτ Τόμπσον, καθηγητής τηλεόρασης και λαϊκής κουλτούρας στο Πανεπιστήμιο Syracuse, είπε ότι αυτή η επιτυχία στηρίχθηκε και σε προγενέστερους παράγοντες, όπως η ελκυστική αλαζονεία που ήταν ενσωματωμένη ήδη στον τίτλο του βιβλίου του Τραμπ το 1987, The Art of the Deal, η επιθετική του επιδίωξη δημοσιότητας στα μέσα ενημέρωσης και η εμμονή του να δίνει το όνομά του σε πράγματα.
Αυτό βοήθησε τον Τραμπ να γίνει η «τυπική φιγούρα του δισεκατομμυριούχου», εξασφαλίζοντάς του εμφανίσεις σε σειρές όπως τα The Jeffersons, The Fresh Prince of Bel-Air, The Nanny και στην ταινία Home Alone 2, είπε ο Τόμπσον.
«Όταν χρειάζεσαι κάποιον να εκπροσωπήσει γρήγορα και αποτελεσματικά τον “πλούσιο Αμερικανό”, ο Τραμπ έχει κατά κάποιον τρόπο τοποθετήσει τον εαυτό του σε αυτόν τον ρόλο», είπε ο Τόμπσον, «και όλοι ακολουθούν αυτό το αφήγημα».
Ο Τραμπ δεν αναγνώρισε τις τεράστιες απώλειές του. Αφού τα τρία καζίνο του στο Ατλάντικ Σίτι του Νιου Τζέρσεϊ κήρυξαν πτώχευση, επέμεινε μιλώντας στο Associated Press το 2016 ότι το Ατλάντικ Σίτι υπήρξε «μια σπουδαία περίοδος για μένα».
Από το 2007 και μετά, εν τω μεταξύ, έγινε σταθερή παρουσία δίπλα στον επικεφαλής του WWE, Βινς ΜακΜάον, του οποίου η σύζυγος, Λίντα, είναι σήμερα υπουργός Παιδείας του Τραμπ. Ο μελλοντικός πρόεδρος απολάμβανε τα θορυβώδη, τηλεοπτικά φτιαγμένα θεάματα όπου ο παλαιστής που υποστήριζε κέρδιζε πάντα.
Ο Τραμπ άρχισε επίσης να απευθύνεται σε πλήθη, τελειοποιώντας το «σχήμα και τον ρυθμό» που αργότερα θα γίνονταν το δυνατό του σημείο ως πολιτικού, είπε ο Τόμπσον: «Οι συγκεντρώσεις γεννιούνται μέσα από την επαγγελματική πάλη», είπε.
«Η νίκη είναι στάση ζωής, όχι σύνολο γεγονότων», είπε ο Τόμπσον. «Η νίκη είναι, σε αυτή την περίπτωση, πάντα ορισμένη από τον άνθρωπο που υποτίθεται ότι νικά».
«Φτιάχνεις τη δική σου πραγματικότητα»
Ο Τραμπ μετέφερε αυτή τη νοοτροπία του “δεν μπορώ να χάσω” και στην πολιτική του καριέρα.
Αφού έχασε τις εσωκομματικές συγκεντρώσεις των Ρεπουμπλικανών στην Άιοβα το 2016, ανάρτησε ότι ο νικητής, ο γερουσιαστής του Τέξας Τεντ Κρουζ, «την έκλεψε παράνομα». Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι είχε κερδίσει τη λαϊκή ψήφο απέναντι στη Δημοκρατική Χίλαρι Κλίντον εκείνον τον Νοέμβριο, «αν αφαιρέσεις τα εκατομμύρια ανθρώπων που ψήφισαν παράνομα». Πέρα από τους ψευδείς ισχυρισμούς του ότι οι εκλογές του 2020 του εκλάπησαν, κατήγγειλε εκτεταμένες παρατυπίες και στις εκλογές του 2024, παρότι κέρδισε όλες τις κρίσιμες αμφίρροπες πολιτείες.
Ο Ράσελ Μιούρχεντ, καθηγητής στο Dartmouth College που έχει γράψει για το χαοτικό στυλ διακυβέρνησης του Τραμπ, είπε ότι ο πρόεδρος εφαρμόζει αυτή την πρακτική εδώ και τόσο πολύ καιρό, ώστε «ζει σε έναν κόσμο όπου φτιάχνεις τη δική σου πραγματικότητα» και δεν υπάρχει πραγματικός κόσμος «έξω από το ίδιο σου το μυαλό».
Ακόμη και ο τρόπος με τον οποίο παίζει γκολφ ο Τραμπ καταλήγει να του χαρίζει νίκες — τουλάχιστον στα δικά του γήπεδα.
Ο Τραμπ λέει ότι έχει κερδίσει 38 φορές σε γκολφ κλαμπ που του ανήκουν. Σε αυτές περιλαμβάνεται και ένα τουρνουά του 2018 στο Γουέστ Παλμ Μπιτς της Φλόριντα, στο οποίο δεν έπαιξε, αλλά νίκησε τον νικητή σε μεταγενέστερο αγώνα, ένας αγώνας στον οποίο έχασε τον πρώτο γύρο και ένας άλλος κατά τον οποίο δήλωσε τελικό σκορ 67 — επίδοση που θα ζήλευαν ακόμη και ορισμένοι επαγγελματίες γκολφέρ.
Η Μάθιους είπε ότι όταν εργαζόταν μαζί του στον Λευκό Οίκο, δεν μπορούσε να θυμηθεί ούτε μία φορά που ο Τραμπ να παραδέχθηκε ότι είχε άδικο, ούτε καν ιδιωτικά.
«Όταν είναι προφανές ότι στα χαρτιά μοιάζει με ήττα, πρέπει κάπως να το γυρίσεις αυτό σε νίκη», είπε. «Γιατί αυτό θα ήθελε ο Τραμπ.»
ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΗ: Ο Will Weissert καλύπτει την πολιτική για το Associated Press από το 2011 και τον Λευκό Οίκο από το 2022.
Ο Will Weissert καλύπτει τον Λευκό Οίκο για το Associated Press. Εδρεύει στην Ουάσινγκτον.
