Η απομάκρυνση της πυροβολαρχίας του αντιαεροπορικού και αντιπυραυλικού συστήματος Patriot από την Κάρπαθο, ήταν λογικό να απασχολήσει τη δημοσιότητα. Βασικό σενάριο μεταφοράς τους είναι στην Κρήτη, για την ενίσχυση της άμυνας της Σούδας, μετά τις απειλές του Ιράν για την εξαπόλυση πληγμάτων εναντίον βάσεων υποστήριξης των αμερικανικών δυνάμεων. Ωστόσο, το κυρίαρχο αφήγημα «μπάζει νερά»…
Του ΚΑΥΣΙΜΑΡΧΗ
Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές του DP, πρόκειται για αμιγώς πολιτική απόφαση. Η μεταφορά και ανάπτυξή τους στην Κρήτη δεν μοιάζει με επιλογή βασισμένη σε επιχειρησιακά κριτήρια. Ολοένα και πιο πειστική δείχνει η ερμηνεία της ενδιάμεσης μεταφοράς τους εκεί, ώστε να μη συνδεθεί για άλλη μια φορά ελληνική ενέργεια με απόπειρα κατευνασμού της Τουρκίας.
Σε μια ακόμα δύσκολη συγκυρία λόγω παρόξυνσης του αναθεωρητισμού της χώρας του Ερντογάν, η Ελλάδα επιχειρεί να προβεί σε «χειρονομία αποκλιμάκωσης» για να σωθούν ξανά… τα «ήρεμα νερά». Εμφανίζεται να ψάχνει, εναγωνίως, να βρει ένα πρόσχημα που θα λειτουργήσει ως επικοινωνιακό προκάλυμμα, για να αιτιολογήσει την απομάκρυνση των Patriot από την Κάρπαθο. Ας το δούμε όμως αναλυτικά.
Η επιχειρησιακή διάσταση
Όπως πληροφορείται το DP, στην Πολεμική Αεροπορία επικρατεί προβληματισμός για την περιοχή ανάπτυξης της πυροβολαρχίας Patriot. Μπορεί το απλουστευτικό πολιτικό αφήγημα να δίνει την αίσθηση ότι η μεταφορά και αξιοποίηση από το ένα μέρος στο άλλο να είναι μια απλή υπόθεση. Ουδέν ψευδέστερον όμως…
Στhν συνημμένη δορυφορική φωτογραφία από το Google Earth απεικονίζεται η χερσόνησος του Ακρωτηρίου του Νομού Χανίων. Περίπου στο κέντρο διακρίνεται το αεροδρόμιο από το οποίο επιχειρεί η 115 Πτέρυγα Μάχης, ο διεθνής Αερολιμένας «Ιωάννης Δασκαλογιάννης» (σημαίνεται με το λευκό αεροσκάφος σε μπλε φόντο) και η Αμερικανική Ναυτική Ευκολία Σούδας (Naval Support Activity – NSA Souda Bay) πλησίον του οικισμού Μουζουράς η οποία καταλαμβάνει χώρο 404 στρεμμάτων για την εξυπηρέτηση αμερικανικών στρατιωτικών αεροσκαφών.
Σημαίνεται επίσης, η κατά προσέγγιση θέση του Νατοϊκού συγκροτήματος προβλητών Μαραθίου (NATO Marathi Pier Complex), που περιλαμβάνει την Προβλήτα Κ-14 που έχει δυνατότητα ελλιμενισμού αμερικανικών πυρηνοκίνητων αεροπλανοφόρων.
Στην ευρύτερη περιοχή βρίσκονται επίσης και οι εγκαταστάσεις εκτόξευσης του Πεδίου Βολής Κρήτης (ΠΒΚ – NAMFI: NATO Missile Firing Range). Το που ακριβώς θα εγκατασταθεί η πυροβολαρχία Patriot που μεταστάθμευσε από την Κάρπαθο όπως και το που βρίσκεται αναπτυγμένη η πυροβολαρχία που από τον προηγούμενο Μάρτιο έχει αναπτυχθεί, δεν είναι γνωστό, πιθανά εντός της 115 Πτέρυγας Μάχης (115 ΠΜ) ή εγγύς αυτής.
Όμως η κοινή λογική υποδεικνύει ότι η ανάπτυξη των δύο πυροβολαρχιών Patriot θα πρέπει να παρεμποδίζει όσο το δυνατόν λιγότερο την καθημερινή λειτουργία των τριών χρηστών που «μοιράζονται» το αεροδρόμιο. Της 115ης Πτέρυγας Μάχης, στην οποία υπάγονται, οι 340 Μοίρα «Αλεπού», 341 Μοίρα «Αστέρι» και Μοίρα Εκπαίδευσης Αέρος Εδάφους «Άσσος», των πτήσεων της πολιτικής αεροπορίας (υπενθυμίζεται ότι ακόμη βρισκόμαστε σε υψηλή τουριστική περίοδο) και της NSA Souda Bay.
Επισημαίνεται, ότι η επιχειρησιακή ανάπτυξη μίας πυροβολαρχίας Patriot απαιτεί η περιοχή που επιλεγεί (κύρια και εναλλακτική) να ικανοποιεί συγκεκριμένες απαιτήσεις, μερικές εκ των οποίων αναφέρονται στο Παράρτημα G του Εγχειριδίου Εκστρατείας (FM: Field Manual) FM 3-01.85 (πρώην FM 44-85) του Στρατού των ΗΠΑ, η έκδοση του Μαΐου 2022 του οποίου διατίθεται στο διαδίκτυο. Για παράδειγμα:
>Είναι απρόσκοπτο το πεδίο ορατότητας (FOV) του ραντάρ; Η τοποθεσία που θα επιλεχθεί για το συγκρότημα του ραντάρ αποτελεί τη βάση για τη χωροθέτηση των υπόλοιπων κύριων στοιχείων του εξοπλισμού της πυροβολαρχίας.
>Έχει η περιοχή ελέγχου πυρός διαστάσεις 30 επί 35 μέτρα και κλίση μικρότερη από 10 μοίρες;
>Είναι αρκετά μεγάλη για να χωρέσει τα οχήματα και τον εξοπλισμό της μονάδας;
>Είναι επαρκές το εσωτερικό οδικό δίκτυο;
>Υπάρχει οπτική επαφή για τους τηλεχειριζόμενους εκτοξευτές Φάσης 1 (RL-1: Remote Launchers Phase 1 και Φάσης 3 (RL-3); Οι εκτοξευτές RL-1 τοποθετούνται σε απόσταση έως και 10 χλμ. έμπροσθεν του ραντάρ και αναπτύσσονται με ισαπέχουσες θέσεις εκατέρωθεν της κύριας γραμμής στοχοποίησης (PTL: Primary Target Line). Οι RL-3 τάσσονται σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις, έως και 30 χιλιόμετρα μακριά από το ραντάρ και τον Σταθμό Ελέγχου Εμπλοκής (ECS) για την αντιμετώπιση βαλλιστικών απειλών.
>Διαθέτει σταθερή, καλά αποστραγγιζόμενη και επίπεδη επιφάνεια για τη συντήρηση και τη διασπορά των οχημάτων;
>Είναι δυνατή η άμυνα της τοποθεσίας;
>Διαθέτει τουλάχιστον μία είσοδο και μία έξοδο;
>Διαθέτει φυσική κάλυψη και απόκρυψη;
Επιπρόσθετα, ιδιαίτερη μέριμνα απαιτείται για την ικανοποίηση των αποστάσεων ασφάλειας. Για παράδειγμα, το συγκρότημα ραντάρ πρέπει να διαθέτει απρόσκοπτο πεδίο ορατότητας ώστε να εξαλειφθεί ο κίνδυνος ακτινοβολίας για το προσωπικό και τον εξοπλισμό και να αποφευχθούν οι επιστροφές υποβάθρου (clutter). Επίσης, επιβάλλεται απόσταση ασφαλείας 120 μέτρων έμπροσθεν του τομέα ιχνηλάτησης του ραντάρ ώστε να εκμηδενιστεί ο κίνδυνος ακτινοβολίας.
Η ελάχιστη απόσταση μεταξύ ραντάρ και των εκτοξευτών σε τοπική διάταξη (συνδέονται με οπτική ίνα) ανέρχεται σε 120 μέτρα, ενώ η μέγιστη σε 1.200 μέτρα. Ακριβώς όπισθεν κάθε εκτοξευτή επιβάλλεται ελάχιστη απόσταση ασφαλείας για την εκτόνωση των αερίων της εκτόξευσης του πυραύλου τουλάχιστον 90 μέτρα, όπου απαγορεύεται η παρουσία προσωπικού και εξοπλισμού. Σε 90 μέτρα ανέρχεται επίσης, η ελάχιστη απόσταση μεταξύ δύο τοπικών εκτοξευτών.
Απαιτήσεις υφίστανται και για την εγκατάσταση του τμήματος ελέγχου πυρός που αποτελεί την «καρδιά» της πυροβολαρχίας. Αποτελείται από τον Σταθμό Ελέγχου Εμπλοκής (ECS), το Συγκρότημα Ιστού Κεραιών (AMG), το Συγκρότημα Ραντάρ (RS) και τον Σταθμό Παραγωγής Ενέργειας (EPP).
Όταν η ομάδα RSOP (Reconnaissance, Selection, and Occupation of Position: Αναγνώρισης, Επιλογής και Προετοιμασίας Τοποθεσίας) εγκαθιστά τα «τέσσερα μεγάλα» [στοιχεία], πρέπει να λάβει υπόψη της πολλούς παράγοντες, τόσο για την ασφάλεια του προσωπικού όσο και του εξοπλισμού.
Το Σχήμα G-1 δείχνει μια πιθανή διάταξη θέσης του τμήματος ελέγχου πυρός, όπου τα AMG, ECS και EPP διατάσσονται όπισθεν του τομέα εκπομπής του ραντάρ. Ο εξοπλισμός θα πρέπει να τοποθετείται με βάση το μήκος των καλωδίων δεδομένων και ισχύος σε συνδυασμό με το ανάγλυφο του εδάφους.
Κατά την εκτίμηση ενημερωμένων πηγών, με δεδομένη την παρουσία μιας πυροβολαρχίας Patriot στην περιοχή και για το δεδομένο επίπεδο των ιρανικών πυραυλικών δυνατοτήτων δεν μοιάζει να προκύπτει κάποιο κενό που χρήζει κάλυψης.
Εξάλλου, όπως σημειώνουν, λόγω της δυνατότητας του ECS να ελέγξει μέχρι 16 εκτοξευτές, η ήδη αναπτυγμένη πυροβολαρχία θα μπορούσε να ενισχυθεί με ζεύγος εκτοξευτών και ο υπόλοιπος εξοπλισμός της δεύτερης πυροβολαρχίας που μεταστάθμευσε από την Κάρπαθο (Σταθμός Ελέγχου Εμπλοκής – ECS, Συγκρότημα Ιστού Κεραιών – AMG, Συγκρότημα Ραντάρ – RS, Σταθμός Παραγωγής Ενέργειας – EPP και τέσσερις εκτοξευτές – LS) να αναπτυχθεί σε άλλη περιοχή της χώρας.
Υπό αυτή την οπτική, η απόφαση μεταστάθμευσης της πυροβολαρχίας Patriot από την Κάρπαθο στη Σούδα μπορεί να θεωρηθεί πολιτική απόφαση και η στρατιωτική ηγεσία δεν έχει άλλη επιλογή από το να εκτελέσει. Επειδή, όμως το πολιτικό – επικοινωνιακό κριτήριο έχει αρχίσει να παίζει… υπερβάλλοντα ρόλο σε βάρος των ορθολογικών στρατιωτικών αποφάσεων, αναρωτιέται κανείς εάν υπάρχει κάποιο όριο…
Ελληνική αεράμυνα
Σε κάθε περίπτωση, η διασφάλιση του υψηλότερου επιπέδου διαθεσιμότητας των συστημάτων Patriot επιβάλλει την περιοδική λειτουργία και τη συστηματική εκτέλεση όλων των προβλεπόμενων εργασιών συντήρησης. Η δε χρησιμότητα τους αποδείχθηκε τόσο σε επιχειρησιακό όσο και σε επικοινωνιακό επίπεδο. Αποτελεί δε, πολύτιμο εργαλείο για την αμυντική και εξωτερική πολιτική της χώρας. κατά συνέπεια, επιβάλλεται η επανεξέταση του υφιστάμενου σχεδιασμού που προβλέπει την απόσυρση τους μέχρι τα μέσα της επόμενης δεκαετίας.
Με βάση την επιχειρησιακή τους αποτελεσματικότητα, ο γενικός εκσυγχρονισμός τους και η προμήθεια νέων πυραύλων για την ανανέωση και συμπλήρωση του αποθέματος αποτελεί εξαιρετικά ελκυστική επιλογή κόστους – απόδοσης. Αυτή η επιλογή στο πλαίσιο της επικαιροποίησης του Μακροπρόθεσμου Προγραμματισμού Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ) 2025-2036 θα πρέπει να αξιολογηθεί και να διατεθούν οι αναγκαίες για την υλοποίηση της πιστώσεις.
Για να το διατυπώσουμε απλά, η «Ασπίδα του Αχιλλέα», με 5 πυροβολαρχίες BARAK MX, 10 πυροβολαρχίες SPYDER AiO, δύο πυροβολαρχίες David’s Sling και έξι εκσυγχρονισμένες πυροβολαρχίες Patriot θα είναι περισσότερο ισχυρή, ανθεκτική και αδιαπέραστη, από ό,τι χωρίς αυτές.
Ἄρχισε ἡ μεταφορά τῶν Patriot ἀπό τήν Κάρπαθο στήν Σούδα
Νέα ἐπιβεβαίωσις τῆς «Ἑστίας» – Ἀποσύρονται καί ἀπό τήν Σαουδική Ἀραβία