Το μέλος του PKK, Ντουράν Καλκάν, αναφερόμενος σε Κούρδους του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν στη Συρία, δήλωσε,: «Δεν έχουμε τέτοια άμεση σύνδεση. Αλλά αυτό δεν είναι ένα τέτοιο πρόβλημα. Ας πούμε λοιπόν ότι υπάρχεις ως σύμβουλος. Εάν υπάρχουν Κούρδοι που δεν είναι Σύροι, δηλαδή ως άτομα που κάνουν κάποια δουλειά, και συνδέονται με το PKK, εάν η Αυτόνομη Διοίκηση Βόρειας και Ανατολικής Συρίας αποφασίσει να φύγουν από την περιοχή τους, θα φύγουν. Ειδικά για τα μέλη του PKK δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. «Θα πάρουν τα όπλα τους και θα μετακινηθούν στο Βόρειο Κουρδιστάν», είπε.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του κουρδικού Rudaw, το μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του PKK, Ντουράν Καλκάν, έκανε αξιολογήσεις για τη Συρία, την Τουρκία και την Αυτόνομη Διοίκηση της Ροζάβα (Βόρεια και Ανατολική Συρία) στο πρόγραμμα τηλεοπτικού καναλιού που βρίσκεται κοντά στην οργάνωση.
Χάθηκε ξαφνικά η Χεζμπολάχ, ήρθε η σειρά της Συρίας
Μιλώντας για τη Ροζάβα, ο Καλκάν είπε ότι ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήθελε να συναντηθεί με τον Μπασάρ Άσαντ, τον έκπτωτο ηγέτη της Συρίας: «Ο Ταγίπ Ερντογάν ήταν πρόθυμος να συναντηθεί με τον Μπασάρ Άσαντ. Αυτό προσπαθούσε συνεχώς, κρυφά, φανερά. Πόσες φορές προσπάθησε να μεσολαβήσει στον Πούτιν; Όλοι έλεγαν ότι οι ΗΠΑ ήθελαν να συνομιλήσουν με τον Μπασάρ Άσαντ. Πραγματικά δεν ήταν φήμες. Ξαφνικά όμως κάποιες εξελίξεις ανέτρεψαν αυτή την κατάσταση. «Κανείς δεν περίμενε ότι η Χεζμπολάχ θα χτυπιόταν τόσο γρήγορα και τόσο σκληρά και ότι η Συρία θα ήταν η επόμενη στη σειρά τόσο σύντομα», είπε.
«Είναι δύσκολο να δημιουργηθεί μια νέα δομή στη Συρία»
Σχολιάζοντας την τρέχουσα κατάσταση στη Συρία, το μέλος του PKK Καλκάν είπε:
«Η κατάσταση είναι αβέβαιη. Είναι δύσκολο να δημιουργηθεί μια νέα δομή στη Συρία. Δεν εμφανίστηκε ούτως ή άλλως στη Γάζα ή στον Λίβανο. Δεν συνέβη ούτε στο Ιράκ. Καταστρέφουν το παλιό, κάτι που θα συμβεί σε περιφερειακό επίπεδο. Τα πράγματα που δημιουργούνται τώρα είναι προσωρινά. Θα δημιουργήσουν προσωρινά πράγματα στη Συρία, αν μπορούν. Γιατί υπάρχουν πολλές αντιφάσεις στη Συρία.
Η εθνοτική δομή είναι πολύ διαφορετική. Υπάρχουν διαφορετικές θρησκείες. Υπάρχουν διάφορες αιρέσεις. Υπάρχουν τους διαφορετικές ομάδες ανθρώπων. Πλουραλιστικά, δημοκρατικά, συνομοσπονδιακά συστήματα μπορούν μόνο να ενώσουν τους τους κύκλους. Τα μη δημοκρατικά συστήματα απλά δεν μπορούν να επιβιώσουν. Δεν μπορεί να δημιουργήσει κάτι νέο. Αυτό λοιπόν θα συνεχιστεί. «Η Συρία ήταν ένα βήμα μπροστά», είπε.
Ιράν και Τουρκία ο στόχος, θα έρθει και η σειρά της Κύπρου
Υποστηρίζοντας ότι το Ιράν και η Τουρκία θα είναι ο στόχος, ο Καλκάν είπε, «Από τη μια πλευρά, ο στόχος είναι το Ιράν. Υπάρχει πολιορκία στο Ιράν. Η πίεση στο Ιράν θα αυξηθεί περαιτέρω.
Η άλλη είναι η Τουρκία. Το παγκόσμιο μονοπωλιακό σύστημα κεφαλαίου προσπαθεί να εδραιώσει τον έλεγχο στην Ανατολική Μεσόγειο, στη βάση ενεργειακών και εμπορικών οδών.
Ως εκ τούτου, προετοιμάζει τον δρόμο. Αυτό είναι καθαρισμός δρόμων. Η κατάσταση στη Συρία είναι επίσης καθαρισμός του δρόμου. Θα έρθει η σειρά της Κύπρου.
«Η Τουρκία είναι το κέντρο του πολέμου», σχολίασε.
Εκφράζοντας την άποψη ότι «η Ροτζάβα μπορεί να είναι πρότυπο για τη Συρία», είπε ο Καλκάν, «Η εμπειρία της Αυτόνομης Διοίκησης της Βόρειας και Ανατολικής Συρίας είναι μια κατάσταση που θα χρησιμεύσει ως πρότυπο για ολόκληρη τη Συρία. Δημιούργησαν ένα δημοκρατικό σύστημα που ένωσε τόσο διαφορετικές εθνοτικές δομές. Έχουν δημιουργήσει μια παράδοση διαχείρισης εδώ και 12 χρόνια. «Έβγαλαν εμπειρία, έβγαλαν συμπεράσματα», είπε.
«Εάν η Αυτόνομη Διοίκηση της Βόρειας και Ανατολικής Συρίας αποφασίσει να φύγει το PKK, θα φύγει»
Ο Καλκάν είπε ότι τα μέλη του ΡΚΚ θα μπορούσαν να εγκαταλείψουν τη Ροζάβα εάν το αποφασίσει η Αυτόνομη Διοίκηση της Ροζάβα και είπε:
«Συνεχίζουν να λένε ξανά και ξανά ότι είναι πρόβλημα το PKK, το «πρόβλημα PKK». Έφτιαχναν βάλσαμο στη γλώσσα τους. Είναι σαν, ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι στην Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σάμ; Ο Συριακός Εθνικός Στρατός είναι μια στρατολογημένη κοινότητα. Όλοι τους είναι κοινότητες που στρατολογήθηκαν από την Κεντρική Ασία, από εδώ και από εκεί. Μαζέματα.
Από την άλλη, είναι οι Κούρδοι. Πιέζουν την Ειδική Διοίκηση Βόρειας και Ανατολικής Συρίας. Το δήλωσε άλλωστε και ο Μουράτ Καραγιλάν.
Δεν έχουμε τόσο άμεση σύνδεση. Αλλά αυτό δεν υπάρχει ένα τέτοιο πρόβλημα. Ας πούμε λοιπόν ότι υπάρχουμε ως σύμβουλοι. Εάν υπάρχουν Κούρδοι που δεν είναι Σύροι, δηλαδή ως άτομα που κάνουν κάποια δουλειά, και συνδέονται με το PKK, εάν η Αυτόνομη Διοίκηση Βόρειας και Ανατολικής Συρίας αποφασίσει να φύγουν από την περιοχή τους, θα φύγουν.
Ειδικά για τα μέλη του PKK δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Παίρνουν τα όπλα τους και πάνε στο Βόρειο Κουρδιστάν. Είχαν ήδη πάρει τα όπλα τους από το Βόρειο Κουρδιστάν στο παρελθόν. Πήγαν στο Ροζάβα Κουρδιστάν για να πολεμήσουν και να αντισταθούν στο ISIS. Ο Ταγίπ Ερντογάν το γνωρίζει αυτό περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον. Άρα κανένα πρόβλημα.
Δεν υπάρχει πρόβλημα με την κολλημένη διοίκηση της Βόρειας και Ανατολικής Συρίας. Δεν μπορούν να την στριμώξουν έτσι. Αν κάποιος πρόκειται να κολλήσει εκεί, αυτοί είναι άλλοι.
Αφήστε τους να δουν τη δική τους κατάσταση. Χαιρετίζω την αντίσταση όλων των λαών στη Βόρεια και Ανατολική Συρία, και ιδιαίτερα τον κουρδικό λαό, και μνημονεύω τους μάρτυρες τους με σεβασμό. «Σας εύχομαι μεγάλη επιτυχία σε αυτούς τους ιστορικούς αγώνες ελευθερίας».
Ισραηλινός αξιωματικός προειδοποιεί για «κίνδυνο αυξανόμενης τουρκικής επιρροής» στη Συρία, γράφει το δημοσίευμα.
Παρά τις αναφορές του πρώην Τούρκου προέδρου, Αμπντουλάχ Γκιουλ ότι δεν υπάρχει αλήθεια στη «νέο-οθωμανική» προσέγγιση της Τουρκίας στη Συρία, η άμεση παρουσία των Τούρκων στη νέα διοίκηση της Συρίας προκαλεί ανησυχία στη Μέση Ανατολή. Ανώτερος αξιωματικός του ισραηλινού στρατού, προειδοποίησε για τους «κίνδυνους του αυξανόμενου τουρκικού ρόλου» στη Συρία μετά την πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ.
Στο άρθρο του στην εφημερίδα Maariv, ο αντισυνταγματάρχης Άμιτ Γιαγκούρ, πρώην αναπληρωτής επικεφαλής της Παλαιστινιακής Υπόθεσης στη Διεύθυνση Σχεδιασμού στον ισραηλινό στρατό και επικεφαλής των ναυτικών πληροφοριών στο βόρειο τμήμα της χώρας, ζήτησε να αντιμετωπιστεί αυτή η επιρροή μέσω της συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Γιαγκούρ ζητά την ενεργοποίηση ενός «Σχεδίου Μάρσαλ» που περιλαμβάνει την ανοικοδόμηση της Συρίας και την παροχή υλικής και οικονομικής υποστήριξης μέσω περιφερειακών και διεθνών συμμαχιών, σύμφωνα με δημοσίευμα του Al Jazeera Net.
Νέα περιφερειακή τάξη με τη Σουνιτική Αδελφότητα
Ο Γιαγκούρ γράφει στο άρθρο του προσπαθώντας να υπερβάλει τι συνέβη στη Συρία, θεωρώντας ότι η Τουρκία και το Κατάρ «προσπαθούν να σχηματίσουν μια νέα περιφερειακή τάξη και μια περιοχή ηγεσίας και επιρροής για τον εξτρεμιστικό άξονα της Σουνιτικής Μουσουλμανικής Αδελφότητας, ο οποίος στην πραγματικότητα αντικαθιστά τον άξονα της σιιτικής αντίστασης που κατέρρευσε αφαιρώντας τη Συρία από την εξίσωση».
Ο Ισραηλινός αξιωματικός θεώρησε ότι η τουρκική παρουσία στη Συρία αποτελεί έμμεση πρόκληση για το Ισραήλ, που σχετίζεται με την ικανότητα της Τουρκίας να συγκεντρώνει και να μετακινεί τις στρατιωτικές της δυνάμεις σε συριακό έδαφος, απειλώντας τα σύνορα του Ισραήλ, είτε με άμεση επίθεση είτε μέσω χρηματοδότησης ένοπλων ομάδων εχθρικών προς το Ισραήλ.
Πιστεύει ότι «αυτή η απειλή γίνεται πιο περίπλοκη υπό το φως της υποστήριξης της Τουρκίας σε εξτρεμιστικές ισλαμικές ομάδες όπως το Ισλαμικό Κίνημα Αντίστασης (Χαμάς), το οποίο το Ισραήλ θεωρεί άμεση απειλή για την εθνική του ασφάλεια».
Τα θαλάσσια σύνορα και η τουρκική απειλή
Όσον αφορά την οικονομική επιρροή της Τουρκίας, ο Γιαγκούρ επισημαίνει ότι η Τουρκία σκοπεύει να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με τη Συρία για τον καθορισμό των θαλάσσιων συνόρων στη Μεσόγειο, μια συμφωνία που θα επιτρέψει στις δύο χώρες να αυξήσουν την περιοχή επιρροής τους στην αναζήτηση ενέργειας, καθώς και να συνεργαστούν με τη Συρία σε έργα υποδομής, συμπεριλαμβανομένων των λιμανιών.
Ο Ισραηλινός αξιωματικός υπενθύμισε μια παρόμοια συμφωνία που υπέγραψε η Τουρκία με τη Λιβύη το 2019, στην οποία οριοθετήθηκαν τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ των δύο χωρών, επιτρέποντας στα τουρκικά ερευνητικά πλοία να αναζητούν φυσικό αέριο συνοδευόμενα από στρατιωτικά πλοία, όπου η Άγκυρα σε αντάλλαγμα παρείχε στρατιωτική βοήθεια (όπλα, drones, στρατιωτικούς συμβούλους και στρατεύματα).
Ίσως το πιο σημαντικό, σύμφωνα με τον Γιαγκούρ, είναι πολύ πιθανό ότι τα σχέδια του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα περιλαμβάνουν επίσης την αναβίωση του τουρκικού ονείρου και τη μετατροπή της Τουρκίας σε κέντρο εμπορίας φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, καθώς ο αγωγός φυσικού αερίου θα περνά από το Κατάρ, μέσω της επικράτειας της Συρίας στην Τουρκία, μέχρι την Ευρώπη…
Η Γερμανία έχει ήδη υπογράψει συμφωνία για την προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου από το Κατάρ».
Ο Γιαγκούρ εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι αυτός ο δρόμος μπορεί να είναι ανταγωνιστής του οράματος του επόμενου Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Αιώνα, το οποίο περιλαμβάνει ένα όραμα για έναν νέο χερσαίο δρόμο που θα δημιουργηθεί από τα ανατολικά μέσω των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας, που υποτίθεται ότι θα περάσει από το Ισραήλ και από εκεί στην Ευρώπη.
Στρατιωτική ή πολιτική εναλλακτική;
Μπροστά στις προκλήσεις που θέτει η τουρκική παρουσία στη Συρία, ο Ισραηλινός αξιωματικός πιστεύει ότι το Τελ Αβίβ έχει πολλά σενάρια μπροστά του.
«Το πρώτο σενάριο που μπορεί να παρουσιάσει το Ισραήλ είναι να αντιταχθεί στη νέα συριακή κυβέρνηση και να το θεωρήσει «λύκο» με ενδύματα προβάτων», που σημαίνει ότι η διοίκηση που θα αντικαταστήσει τον Άσαντ μπορεί να… «Υπόκειται σε ισχυρή τουρκική επιρροή, η οποία εκθέτει το Ισραήλ στον κίνδυνο ενός εξτρεμιστικού σουνιτικού άξονα με επικεφαλής τον Ερντογάν, που μπορεί να οδηγήσει σε μακροπρόθεσμη απειλή στα σύνορά της, είτε δια θαλάσσης, είτε από ξηρά είτε από αέρα», υποστήριξε.
Σύμφωνα με τον Γιαγκούρ, υπάρχει μια άλλη επιλογή που μπορούν να εξετάσουν οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων στο Ισραήλ, η οποία είναι να αναγνωρίσουν τη νέα συριακή κυβέρνηση σε μια προσπάθεια να επηρεάσουν τη μελλοντική εικόνα της Συρίας και να διασφαλίσουν ότι η Τουρκία δεν θα κυριαρχήσει πλήρως στην περιοχή.
«Αυτό το σενάριο στοχεύει να επιβραδύνει τις προσπάθειες του Ερντογάν να δημιουργήσει ένα στρατηγικό «Ερντογανιστάν» στα σύνορα του Ισραήλ, αλλά αυτή η επιλογή εγκυμονεί επίσης μεγάλους κινδύνους όσον αφορά την περιφερειακή ασφάλεια».
Πρόσθεσε: «Παρά τη δυσκολία και των δύο επιλογών, ορισμένοι στο Ισραήλ πιστεύουν ότι η ζωή στην περιοχή δεν είναι ασπρόμαυρη και ότι υπάρχει μια τρίτη εναλλακτική που μπορεί να επιτρέψει στο Ισραήλ να ελέγχει καλύτερα την πορεία των πραγμάτων, και είναι μια προσπάθεια που αντανακλά τις αμερικανικές τάσεις στην περιοχή».
Η ανασυγκρότηση ως όργανο επιρροής
Η τρίτη εναλλακτική που προτείνει ο αντισυνταγματάρχης Άμιτ Γιαγκούρ είναι να χρησιμοποιήσει τον «πολιτισμό» ως εργαλείο επιρροής, μια ιδέα που υπερβαίνει τις καθαρά στρατιωτικές προσεγγίσεις για να παίξει κεντρικό ρόλο στα έργα ανοικοδόμησης στη Συρία, σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις χώρες που υπέγραψαν στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ, επωφελούμενοι από οικονομική χρηματοδότηση και πολιτική υποστήριξη σε αυτό το κρίσιμο στάδιο.
Συνεχίζει λέγοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να αποτελέσουν αποτελεσματικό παράγοντα σε αυτή την πρωτοβουλία ενεργοποιώντας ένα «Σχέδιο Μάρσαλ» που περιλαμβάνει την ανοικοδόμηση της Συρίας και την παροχή οικονομικής και οικονομικής στήριξης μέσω περιφερειακών και διεθνών συμμαχιών. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στο Ισραήλ να επηρεάσει τη διαδικασία σχηματισμού μιας νέας Συρίας με τρόπο που να εξυπηρετεί τα συμφέροντά του μακροπρόθεσμα».
Ο Γιαγκούρ προσθέτει, «η ανασυγκρότηση σε αυτό το πλαίσιο δεν είναι μόνο ένα οικονομικό έργο, αλλά μάλλον ένα στρατηγικό εργαλείο που μπορεί να ενισχύσει την ισραηλινή επιρροή στην περιοχή, γεγονός που μειώνει τη σημασία των τουρκικών στρατιωτικών επεμβάσεων».
Το τουρκικό Υπουργείο Δικαιοσύνης έδωσε άδεια σε αντιπροσωπεία του φιλοκουρδικού κόμματος DEM να επισκεφθεί τον έγκλειστο αρχηγό του ΡΚΚ Αμπντουλάχ Οτσαλάν.
Αντιπροσωπεία του φιλοκουρδικού κόμματος DEM θα επισκεφθεί τον έγκλειστο αρχηγό του ΡΚΚ ΟτσαλάνΕικόνα: Mustafa Ozer/AFP/Getty Images
Ανταπόκριση από την Κωνσταντινούπολη
Ύστερα από καθυστέρηση εβδομάδων, το τουρκικό Υπουργείο Δικαιοσύνης έδωσε άδεια σε αντιπροσωπεία του φιλοκουρδικού κόμματος DEM να επισκεφθεί το νησί Ιμραλί στη Θάλασσα του Μαρμαρά για να συναντηθεί με τον έγκλειστο αρχηγό του ΡΚΚ, Αμπντουλάχ Οτσαλάν. Σύμφωνα με πληροφορίες τουρκικών ΜΜΕ, η επίσκεψη των δυο βουλευτών Κωνσταντινούπολης του DEM, της Περβίν Μπουλντάν και του Σιρί Σουρεγιά Οντέρ, θα γίνει σήμερα ή αύριο, αν και δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμη από τις τουρκικές αρχές.
Σημειώνεται ότι στις 26 Νοεμβρίου, ακριβώς πριν από έναν μήνα, ο κυβερνητικός εταίρος του προέδρου Ερντογάν, ο ακροδεξιός ηγέτης Ντεβλέτ Μπαχτσελί, είχε δηλώσει στην κοινοβουλευτική του ομάδα ότι θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μια πρόσωπο με πρόσωπο συνάντηση μεταξύ του Κόμματος DEM και του Οτσαλάν για να συζητηθεί αν θέλουν να προχωρήσουν σε διάλυση του ΡΚΚ, κατάθεση των όπλων και αποκήρυξη της τρομοκρατίας». Μάλιστα είχε θέσει τότε το ρητορικό ερώτημα προς το φιλοκουρδικό κόμμα: «Είστε το DEM της αυτονομιστικής τρομοκρατίας; Ή θα είστε το DEM της κοινής μοίρας και της χιλιόχρονης αδελφοσύνης; Θα καταδικάσετε την τρομοκρατία; Αναμένουμε μια χωρίς καθυστέρηση απευθείας επαφή μεταξύ του Οτσαλάν και αντιπροσωπείας του DEM, και επαναλαμβάνουμε την έκκλησή μας με αποφασιστικότητα». «Σίγουρα δεν θα εγκαταλείψουμε τις απόψεις και τις σκέψεις μας που θα είναι προς όφελος της Τουρκίας» είχε τονίσει.
Η προσοχή όλων είναι στραμμένη τώρα στον έγκλειστο ΟτσαλάνΕικόνα: Umit Bektas/REUTERS
Ύστερα από τις ιστορικές αλλαγές στη Συρία και την ευθεία στοχοποίηση των Κούρδων μαχητών της Συρίας από την τουρκική ηγεσία, η στάση του έγκλειστου Κούρδου ηγέτη έχει τώρα ιδιαίτερη σημασία, καθώς θεωρητικά ο Αμπντουλάχ Οτσαλάν παραμένει ο ιδρυτής και αρχηγός του ΡΚΚ από το 1978 και από το 1979 έως το 1998 βρισκόταν στη Συρία.
Η δημοκρατία μπορεί να χαρίσει και δυσάρεστες εκπλήξεις. Είναι ευκολότερο να ξεκινήσεις έναν πόλεμο, παρά να τον τελειώσεις. Οι φιλόδοξοι στόχοι εύκολα «καίγονται».
Θα σηματοδοτήσουν οι εξελίξεις στη Συρία το τέλος ενός πολέμου ή την απαρχή νέων;Εικόνα: Aaref Watad/AFP/Getty Images
Το έχει η… μοίρα κάθε χρόνου που τελειώνει να μπαίνει στο μικροσκόπιο των αναλύσεων και των αναμνήσεων. Να επιχειρείται ένας απολογισμός όσων έγιναν και όσων δεν έγιναν, αλλά κυρίως όσων μάθαμε και όσων δεν μάθαμε. Το 2024 ήταν μια σίγουρα ταραγμένη χρονιά, αφού συνεχίστηκαν με την ίδια σφοδρότητα οι πόλεμοι που είχαν ξεκινήσει τα προηγούμενα χρόνια, χωρίς κανείς να μπορεί να προεξοφλήσει το τέλος τους και τις γενικότερες συνέπειές τους, σε έναν κόσμο που δείχνει να γίνεται πιο «κλειστός» και συντηρητικός.
Εντάλματα δίχως αντίκρισμα
Δίπλα στο παγκόσμιο (με εξαιρέσεις) ένταλμα σύλληψης του Βλάντιμιρ Πούτιν προστέθηκε και εκείνο για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Κανένας από τους δύο δεν δείχνει να ενοχλείται ιδιαίτερα από αυτό, επιμένοντας ότι θα συνεχίσουν τις πολεμικές δραστηριότητες μέχρι να επιτύχουν τον σκοπό τους. Αυτό δεν είναι μόνο μια απαξίωση των θεσμών του Διεθνούς Δικαίου, αλλά και μια πρόσκληση προς άλλους αυταρχικούς ηγέτες να συνεχίσουν να το αγνοούν, σε μια εποχή που δεν λείπουν από τον πλανήτη και άλλες εστίες συγκρούσεων, όχι λιγότερο βίαιες και αιματηρές, αλλά σαφώς λιγότερο ενδιαφέρουσες για τα ΜΜΕ του δυτικού κόσμου.
Πούτιν και Νετανιάχου αντιμετωπίζουν διεθνή εντάλματα σύλληψης, αλλά δεν δείχνουν να ανησυχούνΕικόνα: Maxim Shemetov/REUTERS
Αν υπάρχει κάποια αισιόδοξη πτυχή σε όλα αυτά είναι απλώς η διαπίστωση ότι οι απώλειες και η κόπωση όλων των μερών από τις μακρόχρονες αιματοχυσίες μπορεί να υποχρεώσουν σε κάποιου είδους ανακωχή ή ακόμα και ειρήνευση μέσα στο 2025, χωρίς πάντως να έχουν ξεριζωθεί οι αιτίες των συγκρούσεων. Αυτό που δεν θα μάθουμε ποτέ είναι αν τελικά θα μπορούσε η Ευρώπη να έχει έναν πιο ενεργό ρόλο αυτά τα χρόνια, σε μια κατεύθυνση εξομάλυνσης κρίσεων, και όχι εναλλαγής από τον ρόλο του απαθούς παρατηρητή σε εκείνον του εμμέσως εμπλεκόμενου, έστω ως «απλού» πωλητή οπλικών συστημάτων.
Η εξουσία που πηγάζει από τον λαό
Τα εκλογικά αποτελέσματα σε μια δημοκρατία μπορεί να σημαίνουν ακόμα και την απόρριψή τηςΕικόνα: Vincent Alban/REUTERS
Στην πρώην Ανατολική Γερμανία υπήρχε το λογοπαίγνιο που έλεγε ότι «όλη η εξουσία πηγάζει από τον λαό, αλλά το ζήτημα είναι πού εκβάλλει». Το 2024 έγιναν εκλογές σε χώρες που αφορούν περίπου τον μισό πληθυσμό του πλανήτη. Ινδία, ΗΠΑ, Ρωσία, Νότια Αφρική, Ευρωεκλογές, Γαλλία, Βρετανία και σε άλλες μικρότερες χώρες. Αυτή θα μπορούσε να χαρακτηριστεί, όπως σκωπτικά σχολίαζε το εορταστικό τεύχος του περιοδικού der Spiegel, «μια καλή χρονιά για τη δημοκρατία». Γιατί ακριβώς η δημοκρατία εμπεριέχει και τη δυνατότητα απόρριψης και αλλαγής στην εξουσία. Ή ακόμα και απόρριψης της ίδιας της δημοκρατίας. Αν εξαιρέσει κανείς τη Ρωσία, όπου η διαδικασία θύμισε περισσότερο μια φιέστα επανενθρόνισης ενός «Τσάρου», σε όλες τις υπόλοιπες διαδικασίες υπήρχε ένα έντονο αντισυστημικό στοιχείο, μια έκφραση αντίδρασης και δυσθυμίας των ψηφοφόρων, έστω με έντονα στοιχεία παραδοξότητας, όπως η νίκη ενός πάμπλουτου και μισαλλόδοξου πολιτικού, ονόματι Τραμπ, στον ρόλο του εκδικητή για τις… αδικίες κατά των φτωχότερων.
Στην Ινδία και τη Νότια Αφρική τα άλλοτε πανίσχυρα κυβερνητικά κόμματα έχασαν τις απόλυτες πλειοψηφίες τους. Στη Βρετανία καταποντίστηκαν οι Συντηρητικοί μετά από χρόνια παντοδυναμίας και στη Γαλλία βυθίστηκαν στον βάλτο της πολιτικής στασιμότητας τα όνειρα του ονειροπόλου Μακρόν. Το άρωμα της τιμωρίας ήταν έντονο και στις δύο χώρες.
Εμμανουέλ Μακρόν και Ρίσι Σούνακ είδαν να ξεχειλίζει θυμός από τις κάλπες στις χώρες τουςΕικόνα: Ludovic Marin/AP/picture alliance
Οι ακτιβιστές για το κλίμα είδαν να διαψεύδονται οι όποιες προσδοκίες είχαν από την COP29 στο ΜπακούΕικόνα: Sergei Grits/AP Photo/picture alliance
Το 2024 ήταν η χρονιά που γκρεμίστηκε με κρότο ο στόχος που υποτίθεται έχει τεθεί εδώ και εννέα χρόνια στο Παρίσι. Η μέση ετήσια θερμοκρασία του πλανήτη θα ξεπεράσει ήδη φέτος κατά 1,5 βαθμό Κελσίου τα επίπεδα της προβιομηχανικής εποχής. Αυτό θα μπορούσε να ήταν και περιστασιακό, αν το 2024 δεν ήταν η θερμότερη χρονιά που ακολούθησε το 2023, που είχε κερδίσει ακριβώς τον ίδιο χαρακτηρισμό. Άρα πρόκειται για μια σταθερή και ανοδική τάση. Για μια ακόμα φορά η ετήσια διάσκεψη για το κλίμα, η COP29, που έγινε στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν διέψευσε τις προσδοκίες, ειδικά των χωρών του Παγκόσμιου Νότου, που συνειδητοποιούν ότι ο πλούσιος Βορράς δεν είναι έτοιμος να αναλάβει τις ευθύνες του και να πληρώσει το κόστος από τις συνέπειες των επί δεκαετιών δράσεών του.
Το ίδιο περίπου είχε συμβεί και πέρσι στα Εμιράτα, στην COP28. Η επιλογή των χωρών μάλλον λέει πολλά, όπως και το γεγονός ότι ειδικά φέτος στο Μπακού αυτοί που έδειχναν να παίζουν «εντός έδρας» ήταν οι εκατοντάδες εκπρόσωποι των λόμπι των ορυκτών καυσίμων. Οι προσδοκίες παίρνουν λοιπόν ξανά μετάθεση για του χρόνου, στο Μπελέμ της Βραζιλίας. COP30 και η ελπίδα είναι ότι δεν θα καούμε ήδη πριν από το… 31. Δεν θα τιμωρηθούμε δηλαδή από το γεγονός ότι συχνά δείχνουμε «σαν να μην μάθαμε τίποτα». Αυτό δεν δείχνει πάντως και πολύ πιθανό.
Ο Τύπος για τα σενάρια γύρω από τις κινήσεις του νεοεκλεγμένου προέδου των ΗΠΑ, τους λύκους στην Πελοπόννησο και τον Καρλ Λάουτερμπαχ που δεν του αρέσει η σοκολάτα Ντουμπάι.
O Τραμπ δήλωσε ότι θα σταματήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία μέσα στις πρώτες 24 ώρες από την ανάληψη των καθηκόντων του Εικόνα: Brian Snyder/REUTERS
Σε λιγότερο από έναν μήνα, ο Ντόναλντ Τραμπ θα αναλάβει και πάλι το ανώτατο πολιτικό αξίωμα της χώρας του, ως Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, υποσχέθηκε επανειλημμένα να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία, αμέσως αφού αναλάβει τα καθήκοντά του. Το ζήτημα απασχολεί συστηματικά και τον γερμανικό Τύπο. Η Handelsblatt σχολιάζει σήμερα στις στήλες της πως «Η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει καλλιεργήσει υψηλές προσδοκίες. (…) Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η εκλογική νίκη του Τραμπ έχει τροφοδοτήσει τη συζήτηση για τον πόλεμο στην Ουκρανία, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη. Η ομάδα του δεν έχει παρουσιάσει ακόμη κάποιο ειρηνευτικό σχέδιο. Ωστόσο τώρα, με την ορκομωσία του Τραμπ να πλησιάζει, όλες αυτές οι δηλώσεις αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία».
Τραμπολογία, όπως… Κρεμλινολογία
Για το ίδιο ζήτημα γράφει και η Frankfurter Rundschau. H εφημερίδα παρατηρεί πως «Στην Ευρώπη, η Τραμπολογία έχει γίνει τρεντ τελευταία. Όπως ακριβώς οι Κρεμλινολόγοι που μελετούσαν τη διάταξη των καθισμάτων στο Πολιτικό Γραφείο, μαντεύοντας κατά κάποιον τρόπο και την κατάσταση που επικρατεί στη Μόσχα, έτσι και οι σημερινοί παρατηρητές της Ουάσινγκτον προσπαθούν να μαντέψουν τις πιθανές πολιτικές του Ντόναλντ Τραμπ». Βέβαια, σύμφωνα με τον δημοσιογράφο «κανείς δεν έχει την παραμικρή ιδέα για το τι θα κάνει ο Τραμπ – πιθανότατα ούτε ο ίδιος ο Τραμπ». Και σχολιάζει πως «αντί να εξετάζουν κάθε φράση που λέει ο ίδιος και η ομάδα του, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα ήταν καλύτερα να αξιολογήσουν τις δικές τους ικανότητες και αδυναμίες».
Η ομάδα του Τραμπ δεν έχει παρουσιάσει ακόμη κάποιο ειρηνευτικό σχέδιο για την ΟυκρανίαΕικόνα: STATE EMERGENCY SERVICE OF UKRAINE via REUTERS
Αναφορικά με το ζήτημα του πολέμου στην Ουκρανία γράφει: «Προς ανησυχία των Ευρωπαίων, ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υποσχεθεί να τερματίσει τον πόλεμο εντός 24 ωρών. Για να επιτύχει μία συμφωνία με το Κρεμλίνο, ο Τραμπ θα μπορούσε να προσφερθεί να άρει ορισμένες ή ακόμα και όλες τις αμερικανικές κυρώσεις κατά της Μόσχας. Η άρση ορισμένων μέτρων θα είχε ένα σχετικά μικρό αντίκτυπο, όπως το πάγωμα των περιουσιών και η απαγόρευση ταξιδιών για τους Ρώσους ολιγάρχες. Ωστόσο, μια απόσυρση των ΗΠΑ από τις κοινές κυρώσεις ΗΠΑ-ΕΕ, όπως το ανώτατο όριο τιμών G7-ΕΕ στις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου, θα είχε μεγαλύτερες συνέπειες. (…) Θα ήταν επίσης ακόμα πιο δύσκολο για τους Ευρωπαίους να αντιμετωπίσουν τη ρητορική του Κρεμλίνου που υποστηρίζει ότι οι κυρώσεις είναι άχρηστες – ένα αγαπημένο αφήγημα, παρά τις αυξανόμενες και ολοένα και πιο εμφανείς ρωγμές στη ρωσική οικονομία. Για μια φορά, οι προπαγανδιστές του Κρεμλίνου και οι δυτικοί υποστηρικτές τους θα είχαν δίκιο: αν η Ουάσινγκτον υποχωρούσε, η αποτελεσματικότητα των μέτρων υπό την ηγεσία της ΕΕ θα ήταν περιορισμένη».
Επιστρέφουν οι λύκοι στην Πελοπόννησο
“Επιστρέφουν” οι λύκοι στην ΕυρώπηΕικόνα: blickwinkel/R. Linke/picture alliance
Για πρώτη φορά μετά από σχεδόν έναν αιώνα, εντοπίστηκαν και πάλι λύκοι στην Πελοπόννησο, γράφει ο Γερμανός ανταποκριτής Γκερντ Χέλερ στο Redaktionsnetzwerk Deutschland – ένα θέμα που δείχνει να απασχολεί και το γερμανόφωνο κοινό, καθώς η επανεμφάνιση των λύκων και σε περιοχές της Γερμανίας επανέρχεται τακτικά στον γερμανικό Τύπο, τόσο λόγω επιθέσεων σε άλλα ζώα, όσο και για λόγους που έχουν να κάνουν με την προστασία του περιβάλλοντος. «Ακόμα και κοντά στην πρωτεύουσα, την Αθήνα, οι λύκοι ενδημούν», σημειώνει ο δημοσιογράφος. Και συνεχίζει: «Οι οικολόγοι χαίρονται, ενώ οι κτηνοτρόφοι ανησυχούν. Από το 1930, οι λύκοι θεωρούνταν εξαφανισμένοι στην Πελοπόννησο. Πρόκειται για την τελευταία χρονιά που έκανε την εμφάνισή του λύκος στην περιοχή. Και αυτό παρέμεινε, μέχρι τις 18 Οκτωβρίου αυτού του έτους. Τότε, ένας βοσκός από το ορεινό χωριό Αλαγωνία (σ.σ. Μεσσηνίας) βρήκε 40 νεκρές κατσίκες και έναν ποιμενικό σκύλο στο λιβάδι. Ύποπτοι θεωρήθηκαν αμέσως οι λύκοι».
Ο δημοσιογράφος επιχειρεί να εξετάσει το φαινόμενο της επανεμφάνισης του αρπακτικού στη νότια Ελλάδα και στις ενδεχόμενες διαστάσεις που μπορεί να φέρει η συνύπαρξη με τον άνθρωπο: «Η συνύπαρξη των λύκων με τους ανθρώπους δεν είναι εύκολη, αν και οι λύκοι είναι συνήθως ντροπαλοί και αποφεύγουν τους ανθρώπους. Η ιστορία του “κακού λύκου” είναι βγαλμένη από τα παραμύθια. Τα τελευταία 40 χρόνια, καταγράφηκαν μόνο δύο θανατηφόρες επιθέσεις λύκων σε ανθρώπους στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Οι περιβαλλοντολόγοι χαιρετίζουν την επιστροφή των λύκων ως μία σημαντική συμβολή στην ισορροπία της οικολογίας. Αυτοί (σ.σ. οι λύκοι) λειτουργούν ρυθμιστικά στους πληθυσμούς των θηραμάτων τους, συμβάλλοντας έτσι σε μία υγιή άγρια ζωή».
Στον Καρλ Λάουτερμπαχ δεν αρέσει η σοκολάτα Dubai
Το παρόν περιεχόμενο είναι μέρος του κειμένου που διαβάζετε αυτήν τη στιγμή. Ο πάροχος X (Twitter) παρέχει αυτό το περιεχόμενο και μπορεί να συλλέξει τα δεδομένα χρήσης σας απευθείας όταν κάνετε κλικ στο «Εμφάνιση περιεχομένου».
Με τη σοκολάτα Ντουμπάι να γίνεται ένα από τα πιο διάσημα γλυκίσματα των φετινών Χριστουγέννων, ο Γερμανός υπουργός Υγείας Καρλ Λάουτερμπαχ κατάφερε και πάλι να στρέψει τα βλέμματα πάνω του. Όπως αναφέρει δημοσίευμα του γερμανικού πρακτορείου ειδήσεων dpa, το οποίο αναπαράγει μεταξύ άλλων και η σημερινή Welt, «o Γερμανός υπουργός δοκίμασε σοκολάτα Ντουμπάι και δεν του άρεσε. «Δεν έχει καλή γεύση», έγραψε ο πολιτικός του SPD σε μια φωτογραφία που δημοσίευσε στην πλατφόρμα X. Ένας λογαριασμός του X, ο οποίος πιθανότατα ανήκει στην κόρη του, Ρόζα Λάουτερμπαχ, απάντησε αστειευόμενος: “Θα σου φέρω άλλη από το Άμπου Ντάμπι. Αχάριστε”. Ο Λάουτερμπαχ απάντησε: “Προσπάθησε περισσότερο”.
H Kίνα ετοιμάζει νέο μαχητικό αεροσκάφος «υπερόπλο»:
27/12/2024 10:42
Ένα νέο κινεζικό μαχητικό αεροσκάφος νέα γενιάς πολύ μεγάλου βεληνεκούς κατέπληξε τον κόσμο, αφού εντοπίστηκε στο παρθενικό του ταξίδι.
Το αόρατο «υπερόπλο» εντοπίστηκε πάνω από την Κίνα και οι εικασίες δείχνουν ότι η χώρα μπορεί να βρίσκεται στα πρόθυρα της αποκάλυψης νέου μαχητικού αεροσκάφους υψηλών επιδόσεων. Σύμφωνα με τον ιστότοπο αμυντικών ειδήσεων και αναλύσεων The War Zone, το μαχητικό εικάζεται ότι έχει τη δυνατότητα να πετάει στα όρια του διαστήματος και έχει σχεδιαστεί για να στοχεύει αεροσκάφη και πλοία των ΗΠΑ που δεν μπορούσαν να προσεγγιστούν πριν.
H Kίνα θέλει να περάσει στην επόμενη φάση
«Αλλά πάνω απ’ όλα, αν το προμηθευτεί σε επιχειρησιακή μορφή η κινέζικη πολεμική αεροπορία, θα είναι σε θέση να πετάξει σε μεγάλες αποστάσεις και να παραμείνει για παρατεταμένες περιόδους μακριά από την πατρίδα του χωρίς υποστήριξη από τάνκερ – κάτι που η Κίνα στερείται έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών», ανέφερε η ιστοσελίδα, σύμφωνα με δημοσίευμα της Daily Mail.
Το νέο αεροσκάφος εντοπίστηκε μαζί με ένα Chengdu J-20, την τρέχουσα γενιά μαχητικών του Πεκίνου. Το War Zone δήλωσε ότι το αεροπλάνο εντοπίστηκε να πραγματοποιεί δοκιμαστική πτήση κατά τη διάρκεια της ημέρα. Εθεάθη να πετάει με ανοιχτό το σύστημα προσγείωσης, μια συνήθης πρακτική κατά τα πρώτα στάδια δοκιμών, από το αεροδρόμιο της Chengdu Aircraft Industry Group, η οποία αναπτύσσει κινεζικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και μαχητικά αεροσκάφη.
Το νέο αεροσκάφος εμφανίστηκε σε αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που αποκαλύπτουν ένα μεγάλο, τρικινητήριο πολεμικό αεροσκάφος με πιλοτήριο και πτέρυγα τύπου διαμαντιού χωρίς κάθετη ουρά – γεγονός που μπορεί να βοηθήσει το αεροσκάφος να μην εντοπίζεται από τα ραντάρ.
Tο αεροσκάφος σύμφωνα με σχολιαστές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να μην ανταποκρίνεται στις προσδοκίες επιδόσεων που έχουν τεθεί από την αμερικανική NGAD (Next Generation Air Dominance) – μια πρωτοβουλία της Πολεμικής Αεροπορίας των Ηνωμένων Πολιτειών για την αεροπορική υπεροχή έκτης γενιάς, αλλά θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σημαντικό άλμα στις δυνατότητες τακτικής αεροπορικής ισχύος της Κίνας.
Σύμφωνα με το Aviation Weekly, οι κινητήρες του αεροσκάφους τροφοδοτούνται από μία μόνο ραχιαία είσοδο και δύο κοιλιακές εισόδους. Οι πολλαπλές εισαγωγές φαίνεται να είναι τοποθετημένες για βέλτιστη stealth και απόδοση σε υψηλές ταχύτητες, σύμφωνα με την βρετανική εφημερίδα Defence Journal. Τομεγάλο κοιλιακό τμήμα της ατράκτου του αεροσκάφους πιθανόν να παρέχει χώρο για μια εσωτερική αποθήκη όπλων και το κύριο σύστημα προσγείωσης διαθέτει δύο τροχούς το καθένα, χαρακτηριστικό γνώρισμα των βαρέων μαχητικών-βομβαρδιστικών, όπως το Sukhoi Su-34. Οι εικόνες του πιθανού υπερμαχητικού έχουν επίσης δείξει ότι υπάρχουν πιθανές καταπακτές φόρτωσης πυραύλων και βομβών κάτω από την άτρακτο, ενισχύοντας περαιτέρω την απόκρυψη από τα ραντάρ.
JUST IN: 🇨🇳 First video of the brand new Chinese stealth fighter jet, believed to be a 6th-generation warplane. pic.twitter.com/XsE2Q2fpE9
Stealth λειτουργία, μεγάλη αυτονομία και βαρύ οπλισμό
Η ιστοσελίδα αναφέρει: «Φαίνεται να αντικατοπτρίζει ένα γενικότερο ενδιαφέρον για μεγάλη αντοχή με συγκριτικά τεράστιο εσωτερικό όγκο για να φιλοξενήσει ένα πολύ μεγάλο φορτίο καυσίμων, καθώς και όπλα και αισθητήρες».
Ο σχεδιασμός του αεροσκάφους έχει επίσης οδηγήσει σε κάποιες εικασίες ότι μπορεί να έχει τρεις κινητήρες – κάτι πολύ ανορθόδοξο. Αυτό λέγεται ότι οφείλεται στο μεγαλύτερο βάρος του αεροσκάφους, το οποίο θα χρειαζόταν περισσότερους κινητήρες για να επιτύχει απαιτητικούς επιθετικούς στόχους ειδικά για πτήσεις υψηλής ταχύτητας και επιχειρήσεις σε μεγάλα ύψη. Ο στρατηγός Mark D. Kelly, ο οποίος έχει πλέον αποσυρθεί από την Πολεμική Αεροπορία, είχε δηλώσει ότι δεν θα ήταν έκπληξη αν η Κίνα εργαζόταν πάνω σε μια νέα γενιά μαχητικών αεροσκαφών. Προειδοποίησε ότι η Κίνα «δεν είναι ανδρείκελα. Ξέρουν τι κάνουν».
Πρόσθεσε ότι ανέμενε επίσης ότι το κινεζικό πρόγραμμα μαχητικών έκτης γενιάς θα περιλάμβανε μια «εκθετική» βελτίωση της stealth λειτουργίας σε σύγκριση με τις σημερινές πλατφόρμες.
Yes, China Just Flew Another Tailless Next-Generation Stealth Combat Aircraft
In less than 24hrs, two previously unseen Chinese advanced combat jet designs have broken cover & both are already undergoing flight testing.
Τα αιτήματα του Ερντογάν για την Ιερουσαλήμ θα μπορούσαν να εγείρουν ερωτήματα για την κυριαρχία της Κωνσταντινούπολης
Οι ενέργειες του Τούρκου Προέδρου διαψεύδουν τις δηλώσεις των διπλωματών του ότι η Τουρκία σέβεται και προστατεύει τη χριστιανική και εβραϊκή κληρονομιά της
Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φαίνεται σε μια φωτογραφία αρχείου.
Στις 22 Δεκεμβρίου 2024, ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συγκέντρωσε ένα πλήθος ισλαμιστών υποστηρικτών του στο Μαρντίν, όχι μακριά από τα συριακά σύνορα. Καθώς οι υποστηρικτές του φώναζαν: «Mr. Πρόεδρε, πάρε μας στην Ιερουσαλήμ», έκανε μια παύση ο Ερντογάν και μετά υποσχέθηκε: «Η υπομονή φέρνει τη νίκη». Τα σχόλιά του έγιναν λιγότερο από πέντε μήνες αφότου φάνηκε να απειλεί με πόλεμο κατά του Ισραήλ.
Οι τελευταίες απειλές του δεν ήταν αυθόρμητες. Την 1η Οκτωβρίου 2020, ο Ερντογάν δήλωσε: «Η Ιερουσαλήμ είναι η πόλη μας». Η Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας – ουσιαστικά μια κούφια σφραγίδα για την ατζέντα του Ερντογάν – έχει θέσει την κατάκτηση της Ιερουσαλήμ ψηλά στην ατζέντα της. «Η Τουρκία στέκεται στο πλευρό της Παλαιστινιακής υπόθεσης, με όλους τους θεσμούς της, την κυβέρνησή της, τη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας και το πιο σημαντικό, με το έθνος της. Πιστεύω ολόψυχα ότι, την επόμενη περίοδο, η Παλαιστίνη θα απελευθερωθεί», δήλωσε ο Πρόεδρος της Βουλής Numan Kurtulmuş στις 16 Οκτωβρίου 2024. Για να μην επιδιώξουν οι συνήθεις απολογητές της Τουρκίας να περιστρέψουν ή να συσκοτίσουν την πρόθεση των δηλώσεών του, τόσο το Κόμμα Εθνικιστικού Κινήματος (MHP) του συμμάχου του Ερντογάν Ντεβλέτ Μπαχτσελί όσο και ο γιος του Erdoğan, Bilal, υποσχέθηκαν να πάρουν την Ιερουσαλήμ.
Ως νάρκισσος, ο Ερντογάν κατηγορεί τους πάντες εκτός από τον εαυτό του, και ως αυταρχικός, περιβάλλεται από συκοφάντες που επιβεβαιώνουν οτιδήποτε μπορεί να προτείνει ο Ερντογάν.
Κανείς δεν πρέπει να αμφιβάλλει ότι ο Ερντογάν το εννοεί. Όπως ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Αλί Χαμενεΐ, ο Ερντογάν έχει αντιμετωπίσει αυξανόμενες προκλήσεις με την υγεία του, που ίσως τον οδήγησαν να σκεφτεί τη θνησιμότητα και την κληρονομιά του. Ο Ερντογάν έχει εμμονή με τη δική του φανταστική δόξα.Ιδιωτικά, περιφρονεί τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, τον ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκίας, για την οικοδόμηση ενός νέου και σαφώς επηρεασμένου από τη Δύση κράτους για να αντικαταστήσει την παρακμάζουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία στην Ανατολία. Ενώ ο Ερντογάν δεν θα επικρίνει ευθέως τον Ατατούρκ, τηλεγραφεί την περιφρόνησή του για τον αλκοολικό ιδρυτή της Τουρκίας με συμβολισμό. Τον Ιούνιο του 2005, ο Ερντογάν άλλαξε το φόντο της μηνιαίας τηλεοπτικής του ομιλίας. Έφυγε το πορτρέτο του Ατατούρκ και η τουρκική σημαία. Στη θέση τους, ήταν το Anitkabir – το μαυσωλείο του Ατατούρκ – και ένα τζαμί. Το μήνυμα που προσπάθησε να στείλει ο Ερντογάν στους Τούρκους ήταν ξεκάθαρο: ο Ατατούρκ πέθανε, αλλά το Ισλάμ ζει.
Όσο φιλόδοξος και πολιτικά ικανός κι αν είναι ο Ερντογάν, δεν είναι έξυπνος. Η αποτυχία του να εισαχθεί στα κορυφαία σχολεία της Τουρκίας τον εκνευρίζει. Ως νάρκισσος, ο Ερντογάν κατηγορεί τους πάντες εκτός από τον εαυτό του, και ως αυταρχικός, περιβάλλεται από συκοφάντες που επιβεβαιώνουν οτιδήποτε μπορεί να προτείνει ο Ερντογάν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο Τούρκος δικτάτορας κομπιάζει συνεχώς στα προηγούμενα.
Όταν ο Ερντογάν πρότεινε την ακύρωση της Συνθήκης της Λωζάνης για να αλλάξουν τα σύνορα της Τουρκίας, για παράδειγμα, δεν θεώρησε ποτέ ότι οι αλλαγές δεν πρέπει να συμβαδίζουν με τις επιτυχίες της Τουρκίας. Εάν ο Ερντογάν θέλει να διορθώσει τα ιστορικά λάθη, γιατί να μην μετονομαστεί το Iamir σε Σμύρνη, για παράδειγμα; Εξάλλου, η κατοχή της Σμύρνης από την Τουρκία οφειλόταν αποκλειστικά στην εθνοκάθαρσή της.
Ενώ οι Ισραηλινοί εγγυώνται τη θρησκευτική ελευθερία στην Ιερουσαλήμ και προστατεύουν την ιερότητα των πολλών εβραϊκών, χριστιανικών και ισλαμικών ιερών τόπων της, δεν μπορεί να ειπωθεί το ίδιο για τη διαχείριση της Κωνσταντινούπολης από τον Ερντογάν.
Επιστροφή στην Ιερουσαλήμ: Εάν ο Ερντογάν θέλει να αλλάξει το καθεστώς της Ιερουσαλήμ, μιας πόλης ιερής για πολλές θρησκείες, γιατί να μην ισχύει το ίδιο προηγούμενο με την Istanbul [Κωνσταντινούπολη]; Σε τελική ανάλυση, ενώ οι Ισραηλινοί εγγυώνται τη θρησκευτική ελευθερία στην Ιερουσαλήμ και προστατεύουν την ιερότητα των πολλών εβραϊκών, χριστιανικών και ισλαμικών ιερών τόπων της, δεν μπορούμε να πούμε το ίδιο για τη διαχείριση της Κωνσταντινούπολης από τον Ερντογάν. Το θέμα δεν είναι μόνο η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε ενεργό τζαμί. Μόλις φέτος, το καθεστώς του Ερντογάν βεβήλωσε τη βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Σωτήρα στη Χώρα, Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, μετατρέποντάς την σε τζαμί. Οι ενέργειες του Ερντογάν απλώς συνεχίζουν την τακτική του «σαλαμιού» καταστρέφοντας την ελληνική ορθόδοξη κληρονομιά και διαψεύδοντας τις δηλώσεις των διπλωματών του ότι η Τουρκία σέβεται και προστατεύει τη χριστιανική και εβραϊκή κληρονομιά της.
Οι Αρμένιοι, φυσικά, τα πήγαν ακόμη χειρότερα. Μερικοί από τους πλουσιότερους άνδρες της Τουρκίας έχτισαν την ευημερία τους σε κατασχεμένες και κλεμμένες περιουσίες των Αρμενίων.
Μεγάλο μέρος της αεροπορικής βάσης Ιντσιρλίκ, στην οποία η Πολεμική Αεροπορία των Ηνωμένων Πολιτειών διατηρεί περισσότερα από 1.800 άτομα, είναι χτισμένη σε δημευμένη αρμενική γη. Το 2012, το Ίδρυμα Hrant Dink δημοσίευσε ένα βιβλίο που εντόπισε περισσότερα από 600 ακίνητα μόνο στην Κωνσταντινούπολη που κατασχέθηκαν από την τουρκική κυβέρνηση.
Η Τουρκία έχει τις ρίζες της στην άρνηση της γενοκτονίας των Αρμενίων όχι μόνο στο θρησκευτικό μίσος και τον ρατσισμό, αλλά και στην επιθυμία να συγκαλύψει την κλοπή ενός αιώνα.
Ίσως, λοιπόν, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και οι Ευρωπαίοι εταίροι του θα έπρεπε να κάνουν τα προξενεία τους στην Κωνσταντινούπολη ανεξάρτητες οντότητες για να αναγνωρίσουν τον αμφισβητούμενο χαρακτήρα της μεγαλύτερης πόλης της Τουρκίας.
Η κυβέρνηση Τραμπ δεν φοβάται να τα σπάσει διπλωματική με την Κίνα. Για χρόνια μέχρι την αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπολόγιζε το προξενείο στην Ιερουσαλήμ ως ανεξάρτητη οντότητα.
Πριν από μια δεκαετία, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ εξέτασε ακόμη και την απαίτηση για τους πολίτες των ΗΠΑ που γεννήθηκαν στην Ιερουσαλήμ να αναγράφεται ως τόπος τους το Ισραήλ και όχι ως Ιερουσαλήμ, όπως ζήτησε ο υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι. Επειδή οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αναγνωρίζουν την κατάληψη του Χονγκ Κονγκ από την κομμουνιστική Κίνα, το προξενείο των ΗΠΑ στο Χονγκ Κονγκ συνεχίζει να απολαμβάνει ανεξάρτητο καθεστώς και όχι επίσημη υπαγωγή στην Πρεσβεία των ΗΠΑ στο Πεκίνο.
Ίσως, λοιπόν, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και οι Ευρωπαίοι εταίροι του θα έπρεπε να κάνουν τα προξενεία τους στην Κωνσταντινούπολη ανεξάρτητες οντότητες για να αναγνωρίσουν τον αμφισβητούμενο χαρακτήρα της μεγαλύτερης πόλης της Τουρκίας.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θα πρέπει επίσης να αναγνωρίσει το μοναδικό καθεστώς της Κωνσταντινούπολης επαναπροσδιορίζοντας επίσημα το προξενείο του ως Προξενείο των ΗΠΑ στην Κωνσταντινούπολη/Istanbul.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θα πρέπει επίσης να αναγνωρίσει το μοναδικό καθεστώς της Κωνσταντινούπολης επαναπροσδιορίζοντας επίσημα το προξενείο του ως Προξενείο των ΗΠΑ στην Κωνσταντινούπολη/Istanbul.
Η Τουρκία απέτυχε να υποστηρίξει τη θρησκευτική ελευθερία. Πράγματι, ο Ερντογάν επέδειξε περιφρόνηση και βία προς την Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία και τις Αρμενικές Αποστολικές και Καθολικές εκκλησίες. Μέλη της συρρικνούμενης εβραϊκής κοινότητας της Τουρκίας είναι ντε φάκτο όμηροι του τουρκικού κράτους, ζουν καθημερινά με τον φόβο ότι οι εξτρεμιστές που εκπαιδεύει η Τουρκία θα στρίψουν τα όπλα τους εναντίον τους.
Καθώς ο Ερντογάν επιδιώκει να εγείρει ζητήματα κυριαρχίας στην Ιερουσαλήμ, δημιουργεί ένα προηγούμενο που κάθε χώρα που επιδιώκει την ελευθερία θα πρέπει να εκμεταλλευτεί για να αμφισβητήσει τη διαχείριση της Κωνσταντινούπολης από την Τουρκία και να μελετήσει ανοιχτά το καθεστώς της πόλης και την κυριαρχία της Τουρκίας.
Ο Michael Rubin είναι ανώτερος συνεργάτης στο American Enterprise Institute, όπου ειδικεύεται σε χώρες της Μέσης Ανατολής, ιδιαίτερα στο Ιράν και την Τουρκία. Διετέλεσε αξιωματούχος του Πενταγώνου, με εμπειρίες πεδίου στο Ιράν, την Υεμένη και το Ιράκ, καθώς και δεσμεύσεις με τους Ταλιμπάν πριν από την 11η Σεπτεμβρίου. Ο κ. Ρούμπιν έχει επίσης συνεισφέρει στη στρατιωτική εκπαίδευση, διδάσκοντας μονάδες Πολεμικού Ναυτικού και Πεζοναυτών των ΗΠΑ σχετικά με τις περιφερειακές συγκρούσεις και την τρομοκρατία. Το επιστημονικό του έργο περιλαμβάνει πολλές βασικές εκδόσεις, όπως το «Dancing with the Devil» και το «Eternal Iran». Ο Ρούμπιν απέκτησε το Ph.D. και M.A. στην ιστορία and B.S. στη βιολογία από το Πανεπιστήμιο Yale.
Αμήχανα παρακολουθεί η Αθήνα τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Τουρκίας στην Συρία και την προοπτική σύναψης τουρκο-συριακού συμφώνου για την ΑΟΖ, στο πρότυπο του αντίστοιχου συμφώνου με την Λιβύη.
Μέχρι στιγμής, στις δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Μεταφορών περί επικείμενης συμφωνίας Τουρκίας-Συρίας για καθορισμό Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, η Αθήνα απάντησε με διαρροή – ούτε καν με επίσημη δήλωση – σύμφωνα με την οποία τα σύνορα στην περιοχή είναι ευρωπαϊκά και ότι το θέμα έχει ήδη τεθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση με την κοινή δήλωση που έχει κατατεθεί μαζί με την Αυστρία και την Κύπρο.
Οι ίδιες διπλωματικές πηγές προσθέτουν ότι πρόκειται για μεταβατική κατάσταση που δε νομιμοποιεί τον οποιονδήποτε να κάνει μία τέτοια συμφωνία. Η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί τις εξελίξεις και είναι σε διαρκή επικοινωνία με την Κύπρο και όλες τις γειτονικές χώρες και την ΕΕ.
Όμως, η ΕΕ δεν αντέδρασε στην συμφωνία με την Λιβύη, κατά την οποία προέκυψε το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο, πέρα από αυτονόητη δήλωση και η ελληνική κυβέρνηση δεν απαίτησε περισσότερα μέτρα. Το να “ξυπνήσουν” κάποιες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες από την επέκταση της Τουρκίας και να αντιδράσουν για δικούς τους λόγους δεν αποκλείεται, αλλά, είναι αμφίβολο εάν η Αθήνα μπορεί να βασίζεται σε αυτό. Στον αντίποδα, μία συμφωνία για ΑΟΖ μεταξύ Τουρκίας-Συρίας που προανήγγειλε ο Τούρκος υπουργός Μεταφορών θα είναι διπλωματική και γεωπολιτική ήττα της Ελλάδας.
Πέρα από το ό,τι ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών χαιρέτισε την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, η Αθήνα περιορίζεται στον σχολιασμό της νέας κατάστασης που διαμορφώνεται στην Συρία και σε ευχολόγια για την δημοκρατική λειτουργία και την συμπερίληψη που θα πρέπει να διέπει το καθεστώς των τζιχαντιστών που έχουν καταλάβει την εξουσία.
Γενικότερα η Αθήνα απλώς παρακολουθεί τις εξελίξεις στην Συρία και την ενίσχυση του ρόλου της Τουρκίας που συνιστά de facto αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάνης. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έθεσε το θέμα στην πρόσφατη Σύνοδο των χωρών Βορρά-Νότου στην Λαπωνική Φινλανδία, όπου συμμετείχε από κοινού με την Τζόρτζια Μελόνι. Μίλησε μόνο για την ευρωπαϊκή απάντηση στο μεταναστευτικό και για την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών από την Ρωσία, καθώς και την αύξηση των νατοϊκών δαπανών για την άμυνα.
Εφόσον, όπως έχει δείξει και στο παρελθόν, η Τουρκία κάνει πράξη τις προθέσεις που εξέφρασε ο υπουργός Μεταφορών της μετά το Υπουργικό Συμβούλιο στην Άγκυρα, η ελληνική κυβέρνηση θα βρεθεί προ τετελεσμένων, όπως άλλωστε και με το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο, το οποίο ναι μεν δεν αναγνωρίζεται διεθνώς, ωστόσο παράγει αποτελέσματα, κυρίως λόγω εφαρμογής του από την Τουρκία που συνδυάζεται με απειλές.
Η ατελέσφορη στρατηγική της Αθήνας
Η περιφερειακή πολιτική της Τουρκίας αναδεικνύει την ατελέσφορη στρατηγική της Αθήνας, η οποία υπό το πρόσχημα ότι “απλώς συζητάμε”, νομιμοποιεί τις τουρκικές κινήσεις και τα τετελεσμένα που δημιουργεί κάθε φορά η Άγκυρα. Ενδεικτικά αναφέρονται το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο, η άδεια στο Ιταλικό σκάφος στην Κάρπαθο από τις τουρκικές αρχές, το πάγωμα των θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο, αλλά και η στήριξη (με αντίστοιχη πίεση στην Λευκωσία) του Σινιρλίογλου στον ΟΑΣΕ.
Η Ελλάδα δεν καταθέτει στην ΕΕ τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας, συμμορφούμενη με την αντίστοιχη κοινοτική οδηγία, δεν ενεργοποιεί την ανακήρυξη της ΑΟΖ με βάση τη μέση γραμμή, ενώ δεν αξιοποιεί καν τον Χάρτη της Σεβίλλης που απεικονίζει ακριβώς την ΑΟΖ που δικαιούται η Ελλάδα και χρησιμοποιείται από την Ευρωπαϊκή. Δεν προχωρά στο κλείσιμο των κόλπων και στην χάραξη ευθειών γραμμών βάσης που θα επεκτείνουν το χώρο που δικαιούται η Ελλάδα, ενώ απεμπολεί και το δικαίωμα οικονομικής δραστηριότητας των βραχονησίδων.
Η Αθήνα δείχνει εγκλωβισμένη καθώς μπροστά έχει την Σύνοδο Ελλάδας-Τουρκίας στην Άγκυρα που τοποθετείται για τον Φεβρουάριο. Εάν πραγματοποιηθεί, η ελληνική κυβέρνηση θα εμφανιστεί να “χαριεντίζεται” και να ανταλλάσσει χειραψίεςνομιμοποιώντας την τουρκική πολιτική. Εάν την ακυρώσει κινδυνεύει να χρεωθεί την διακοπή της διαδικασίας διαλόγου, που φυσικά θα εκμεταλλευτεί η Άγκυρα.
Πριν μερικά 24ωρα, ο κυβερνητικός εταίρος του Ερντογάν Ντεβλέτ Μπαχτσελί απείλησε ευθέως το Ισραήλ, λέγοντας ότι «είναι θέμα χρόνου να νικήσουμε αυτούς που δείχνουν τα δόντια τους στο Γκολάν και στη Δαμασκό, στην Ιερουσαλήμ… Όσοι κάνουν τρελές ενέργειες, θα καταλήξουν στην καταστροφή». Έκανε δε μνεία στο γεγονός ότι ο Σαλαντίν κατέλαβε πρώτα την Δαμασκό και μετά την Ιερουσαλήμ, ατυχές παράδειγμα αν αναλογιστεί κανείς ότι ο Σαλαντίν ήταν Κούρδος.
Λίγο αργότερα πλήθη πιστών του Ερντογάν, τον κάλεσαν να καταλάβει την Ιερουσαλήμ, για να λάβουν την απάντησή “να έχουν υπομονή”, υπονοώντας ότι εν καιρώ θα γίνει και αυτό. Στην πραγματικότητα, η εδραίωση της Τουρκίας στην Συρία και η επίθεση των μισθοφόρων της κατά των Κούρδων της χώρας, δεν προμηνύει τίποτα καλό για το Ισραήλ.
Η κατάρρευση του συριακού καθεστώτος ωφέλησε κυρίως την Τουρκία και το Ισραήλ, αλλά καμία από τις δύο χώρες δεν είναι ευχαριστημένη από τα κέρδη της άλλης. Για το Ισραήλ η πτώση του Άσαντ περιόρισε δραματικά την ιρανική επιρροή στην Μέση Ανατολή. Για την Τουρκία, εδραίωσε τον στρατηγικό της ρόλο στην Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο και έδωσε ένα εφαλτήριο για την επίτευξη των νέο-οθωμανικών της βλέψεων.
Τώρα, οι δύο σύμμαχοι των ΗΠΑ – οι σχέσεις των οποίων έχουν φτάσει σε οριακό σημείο με την έναρξη του πολέμου στη Γάζα – βρίσκονται σε τροχιά σύγκρουσης στη Συρία και όχι μόνο.
Τα οφέλη για Ισραήλ-Τουρκία
Οι Τούρκοι θέλουν το νέο καθεστώς στη Συρία να εδραιωθεί – το ίδιο αντιμετωπίζει αντιδράσεις στις τάξεις των Χριστιανών και ειδικά των Αλαουιτών, των τελευταίων δε έχουν λάβει και ένοπλη μορφή – ώστε να θέσουν την χώρα υπό τον έλεγχο τους. Όμως, πιστεύουν ότι οι Ισραηλινοί μπορεί να τους χαλάσουν τα σχέδια. Το πρόσφατο πλήγμα στον, υπό την ηγεσία του Ιράν, “Άξονα Αντίστασης” που σημειώθηκε με την πτώση του Άσαντ, βεβαίως και ωφελεί το Ισραήλ.
Όμως, Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανησυχούν για την διαμόρφωση ενός νέου τουρκόφιλου άξονα, αυτήν την φορά σουνιτών-ισλαμιστών, πόσο μάλλον όταν ο Ερντογάν στηρίζει εχθρούς του Ισραήλ, όπως την Χαμάς. Αν και ο de facto ηγέτης της Δαμασκού Τζολάνι δηλώνει πως έχει προτεραιότητα την ανοικοδόμηση της χώρας, αξιωματούχοι του είχαν υπηρετήσει στην Αλ Κάιντα και το ISIS.
Καθώς το νέο καθεστώς προσπαθεί να παγιωθεί, η Τουρκία έχει αναδειχθεί ως κυρίαρχη δύναμη στη Δαμασκό. Είναι γνωστό το όραμα του Ερντογάν για μία σφαίρα επιρροής σε πρώην οθωμανικά εδάφη, από την Λιβύη, μέχρι την Σομαλία – ανταγωνιζόμενο συχνά το Ιράν που εμφανίζεται ως υπέρμαχος των Παλαιστινίων, παρόλο που Τουρκία και Ιράν δεν είναι αραβικές χώρες.
Ο νόμος του Μέρφι
Οι σχέσεις Ισραήλ-Τουρκίας είναι στο ναδίρ και πάντα ενδέχεται να επιδεινωθούν περαιτέρω. Σε δηλώσεις του ο Τραμπ χαρακτήρισε την ανατροπή Άσαντ με μία επιχειρηματική ορολογία, ως «μια εχθρική εξαγορά» της Συρίας από την Τουρκία. Ακολούθησε ο Ερντογάν που περιέγραψε το όραμα του για την Τουρκία, ως ηγετική δύναμη στη Μέση Ανατολή: «Κάθε γεγονός στην περιοχή μας, και ειδικά στη Συρία, μας υπενθυμίζει ότι η Τουρκία είναι μεγαλύτερη από την ίδια την Τουρκία», είπε.
Με την εξαίρεση του Κατάρ, που είναι στενός σύμμαχος της Τουρκίας, άλλοι σύμμαχοι των ΗΠΑ στην περιοχή, όπως η Σαουδική Αραβία, τα Εμιράτα, το Μπαχρέιν και η Ιορδανία, έχουν τους δικούς τους ενδοιασμούς για τη νέα επιρροή της Άγκυρας, φοβούμενοι την ασφάλεια τους από την εξάπλωση του πολιτικού Ισλάμ, μέσω της Δαμασκού. Η Τουρκία, η πρώτη μουσουλμανική χώρα που αναγνώρισε το Ισραήλ (1949), εξακολουθεί να διατηρεί πρεσβεία στο Τελ Αβίβ, παρόλο που ο Ερντογάν κατηγόρησε τον Νετανιάχου ως «χασάπη της Γάζας». Υπάρχουν ακόμη δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών, από την στιγμή που εξακολουθούν να είναι σύμμαχοι της Ουάσινγκτον.
Είναι πολύ ανησυχητικό να μιλάμε για επικείμενη τουρκο-ισραηλινή αντιπαράθεση στη Συρία, είπε ο Τούρκος αναλυτής και πρώην πρεσβευτής της Τουρκίας στη Δαμασκό (μέχρι το κλείσιμο της πρεσβείας το 2012) Ομέρ Ονχόν. «Η Τουρκία είναι κατά των πολιτικών της κυβέρνησης Νετανιάχου… Αν αλλάξουν οι πολιτικές, τότε οι σχέσεις θα μπορούσαν να επανέλθουν σε φυσιολογικό επίπεδο, όπως ήταν σε όλη την ιστορική διαδρομή», είπε στην Wall Street Journal.
Η στρατιωτική, ενεργειακή και πυρηνική ενεργειακή συνεργασία του Ερντογάν με την Ρωσία και η συγκαλυμμένη συνέργεια με το ΙSIS σε Ιράκ και Συρία, βεβαίως και ενοχλούν τις ΗΠΑ. «Για πολύ καιρό η Τουρκία ήταν ένα αδίστακτο κράτος εντός της δυτικής συμμαχίας», έγραψε πρόσφατα ο Τζόναθαν Σκάνζερ, εκτελεστικός διευθυντής μιας δεξαμενής σκέψης στην Ουάσιγκτον.
Οι Κούρδοι
Όπως προαναφέραμε, η βία δεν έχει πάψει στη Συρία. Εκτός από τις συγκρούσεις των δυνάμεων του νέου καθεστώτος με πολιτοφυλακές Αλαουιτών – η πλειονότητα των οποίων διαμένει στην Λατάκια, την επαρχία που βρίσκονται οι ρωσικές βάσεις – μαίνονται οι συγκρούσεις μεταξύ των μισθοφορικών πολιτοφυλάκων της Τουρκίας (Συριακός Εθνικός Στρατός) με τους Κούρδους στα βορειοανατολικά της χώρας, όπου στεγάζονται οι στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ. Κάποιοι εκ των Κούρδων μαχητών προέρχονται από τη νοτιοανατολική Τουρκία, με την Άγκυρα να καταγγέλλει ότι είναι μέλη του PKK.
Η υποστήριξη της Ουάσιγκτον στις ένοπλες ομάδες των Κούρδων της Συρίας αποτελεί εδώ και καιρό ένα “αγκάθι” για την Τουρκία. Το καθεστώς Ερντογάν αναφέρει συνεχώς ότι οι ΗΠΑ υποστηρίζουν μια «τρομοκρατική οργάνωση», που δρα εναντίον μιας χώρας μέλους του ΝΑΤΟ.
Πολλοί στην Ουάσιγκτον και άλλες δυτικές χώρες, ακόμη και μέλη του τουρκικού κόμματος DEM (που εκπροσωπεί την κουρδική μειονότητα), τονίζουν ότι οι ΗΠΑ έχουν υποχρέωση απέναντι στους Κούρδους της Συρίας, καθώς συνέβαλαν στην μάχη κατά του ISIS. Εάν οι ΗΠΑ προδώσουν τους Κούρδους της Συρίας, θα εκτιμηθεί ως ένα γεωπολιτικό πλήγμα.
Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε δε ότι το Ισραήλ πρέπει να θεωρεί τους Κούρδους, που όπως είπε καταπιέζονται από την Τουρκία και το Ιράν εξίσου, ως «φυσικούς συμμάχους» του και πρέπει να ενισχύσει τους δεσμούς του με αυτούς, όπως και με άλλες μειονότητες της Μέσης Ανατολής. Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν την οργή της Τουρκίας. Βέβαια, σύμφωνα με τον Τούρκο πρώην διπλωμάτη Αϊντίν Σελτσέν, το Ισραήλ δεν μπορεί ουσιαστικά να υποστηρίξει τους Κούρδους μαχητές της Συρίας, στην αντιπαράθεση τους με την Τουρκία και τους πληρεξούσιους της.
Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν αναπτύξει περίπου 2.000 στρατιώτες στη Συρία, το Ισραήλ δεν έχει εμφανή παρουσία στις περιοχές των Κούρδων, οι οποίες βρίσκονται πολύ μακριά από το κατεχόμενο από τους Ισραηλινούς Γκολάν. «Έχουμε μακροχρόνιες σχέσεις με τους Κούρδους… Αλλά το Ισραήλ δεν πρόκειται να αναλάβει τον αμερικανικό ρόλο στην υποστήριξη τους», είπε ο Υποστράτηγος ε.α. Γιαακόβ Αμιντρόρ, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Νετανιάχου και συνεργάτης στο Εβραϊκό Ινστιτούτο Εθνικής Ασφάλειας της Αμερικής.
Οι τουρκικές απειλές
Η Τουρκία, που κατέχει παράνομα εδώ και 50 χρόνια μέρος της Κύπρου (έδαφος της ΕΕ), ζήτησε επανειλημμένως από το Ισραήλ να αποσύρει τα στρατεύματά του από τη ζώνη κατοχής γύρω από τα Υψίπεδα Γκολάν και το κατηγόρησε ότι προσπαθεί να σαμποτάρει το νέο καθεστώς. Όμως, εκτός από την κατάληψη νέων εδαφών στη νότια Συρία, το Ισραήλ βομβάρδισε ανηλεώς ό,τι είχε απομείνει από τον στρατό του καθεστώτος Άσαντ, διασφαλίζοντας ότι η νέα ηγεσία της Συρίας δεν θα έχει αεράμυνα, ναυτικό, αεροπορία ή πυραύλους και ρουκέτες μεγάλου βεληνεκούς.
Το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών απάντησε ότι η Τουρκία “δεν δικαιούται να ομιλεί” περί κατοχής στη Συρία επειδή τα τουρκικά στρατεύματα επιχειρούν στη χώρα αυτή από το 2016, υποστηρίζοντας «τζιχαντιστικές δυνάμεις», φτάνοντας στο σημείο να χρησιμοποιείται ακόμα και το τουρκικό νόμισμα σε μεγάλο μέρος της χώρας.
Η οργάνωση του Τζολάνι, Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ, παραμένει καταχωρημένη ως τρομοκρατική από τις ΗΠΑ. Ο ίδιος ο Τζολάνι προσπαθεί να προβάλει μια μετριοπαθή εικόνα. Έχει μιλήσει επανειλημμένως για τα δικαιώματα των μειονοτήτων και είπε ότι προέχει να οικοδομηθεί μία νέα Συρία μετά από σχεδόν 14 χρόνια εμφυλίου πολέμου και όχι να ανοίξει μια νέα σύγκρουση με το Ισραήλ.
Αυτές οι διαβεβαιώσεις, ωστόσο, δεν πείθουν πολλούς στην ισραηλινή ηγεσία. Ο Τζολάνι, εξάλλου, ενέκρινε την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου 2023. Το όνομά που διάλεξε αναφέρεται στην καταγωγή της οικογένειάς του στα Υψίπεδα του Γκολάν, που το Ισραήλ κατέλαβε από τη Συρία το 1967 και έκτοτε έχει προσαρτήσει.
Οι επιφυλάξεις του Ισραήλ
«Η HTS στην Δαμασκό, υπό την τουρκική αιγίδα, εγείρει την τρομακτική πιθανότητα να βρεθεί το Ισραήλ αντιμέτωπο με εχθρικούς ισλαμιστές στα βορειοανατολικά σύνορά του. Αυτή η δύσκολη κατάσταση θα μπορούσε να γίνει ακόμη πιο “σκοτεινή” εάν οι Κούρδοι απωθηθούν, δίνοντας χώρο στην αναζωπύρωση του ISIS», δήλωσε στην Wall Street Journal ο Σαλόμ Λίπνερ, ανώτερος συνεργάτης στο Atlantic Council που υπηρέτησε ως σύμβουλος αρκετών Ισραηλινών πρωθυπουργών. «Το Ισραήλ βρίσκεται σε βαθιά αμυντική στάση», είπε.
Η πιθανή απειλή από τη Συρία μπορεί να μην είναι άμεση, δεδομένης της αδυναμίας των νέων ηγεμόνων της χώρας, ωστόφο μεσοπρόθεσμα οι ισλαμιστικές ομάδες θα μπορούσαν να απειλήσουν τις ισραηλινές κοινότητες, ενώ μακροπρόθεσμα ένας συριακός στρατός που θα αναδημιουργηθεί με τουρκικά όπλα και βοήθεια θα μπορούσε να αποτελέσει έναν συμβατικό κίνδυνο όσο και ο Άσαντ στο παρελθόν, για να μην αναφερθούμε και στις ασύμμετρες απειλές στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ.
Για πολλούς στην Ιερουσαλήμ, οι διαβεβαιώσεις περί καλών προθέσεων από τους νέους ηγέτες της Συρίας έχουν τόση αξιοπιστία, όσο και οι αντίστοιχες της Χαμάς πριν από την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, που είχαν δημιουργήσει μία ψευδαίσθηση ασφαλείας στο Ισραήλ. Το Ισραήλ παραμένει πολύ προσεκτικό και κρούει τον κώδωνα σε άλλες χώρες που προσποιούνται ότι το νέο καθεστώς στη Συρία είναι “φυσιολογικό”.
Πολλές κοινότητες που βρίσκονται κοντά στα σύνορα του Ισραήλ με την Συρία είναι μειονοτικές, κυρίως χριστιανοί και Δρούζοι. Αυτό αποτελεί ένα έρεισμα για το ίδιο. Θα μπορούσε κάλλιστα να δικαιολογήσει μία επέμβαση για να διασφαλίσει ότι δεν θα κατακλυστούν αυτές οι περιοχές από ισλαμιστικές πολιτοφυλακές και δεν θα μετατραπούν σε στρατιωτική βάση, για μία μελλοντική επίθεση στο Ισραήλ.
Some 2,000 years ago, an itinerant preacher, Saul of Tarsus, was writing to a wayward congregation in Corinth, Greece. Curiously enough, his words still capture the epochal change that may await us just over history’s horizon. “For now we see in a glass, darkly,” he wrote. “Now I know in part, but then shall I know fully.”
Indeed, mesmerized by a present filled with spellbinding events ranging from elections to wars, we, too, gaze into a darkened glass unable to see how the future might soon unfold before our eyes — a future full of signs that the four empires that have long dominated our world are all crumbling.
Since the Cold War ended in 1990, four legacy empires — those of China, France, Russia, and the United States — have exercised an undue influence over almost every aspect of international affairs. From the soft power of fashion, food, and sports to the hard power of arms, trade, and technology, those four powers have, each in its own way, helped to set the global agenda for the past 35 years. By dominating vast foreign territories, both militarily and economically, they have also enjoyed extraordinary wealth and a standard of living that’s been the envy of the rest of the world. If they now give way in a collective version of collapse, instead of one succeeding another, we may come to know a new world order whose shape is as yet unimaginable.
An Empire Once Called Françafrique
Let’s start with the French neocolonial imperium in northern Africa, which can teach us much about the way our world order works and why it’s fading so fast. As a comparatively small state essentially devoid of natural resources, France won its global power through the sort of sheer ruthlessness — cutthroat covert operations, gritty military interventions, and cunning financial manipulations — that the three larger empires are better able to mask with the aura of their awesome power.
For 60 years after its formal decolonization of northern Africa in 1960, France used every possible diplomatic device, overt and covert, fair and foul, to incorporate 14 African nations into a neo-colonial imperium covering a quarter of Africa that critics called Françafrique. The architect of that post-colonial confection was Jacques Foccart, a Parisian “man of the shadows.” From 1960 to 1997, using 150 agents in the Africa section of the state’s secret service, he managed that neocolonial enterprise as France’s “presidential adviser for Africa,” while cultivating a web of personal connections to presidential palaces across the northern part of that continent.
As part of that postcolonial empire, French paratroopers (among the world’s toughest special forces) shuttled in and out of northern Africa, conducting more than 40 interventions from 1960 to 2002. Meanwhile, more than a dozen client states there shared autocratic leaders shrouded in vivid personality cults, systemic corruption, and state terror. In that way, Paris ensured the tenure of compliant dictators like Omar Bongo, president of the oil-rich country of Gabon from 1967 to 2009. Apart from exporting their raw materials almost exclusively to France, the firm economic foundation for Françafrique lay in a common currency, the CFA franc, which gave the French treasury almost complete fiscal control over its former colonies.
From Paris’s perspective, the aim of the game was the procurement of cut-rate commodities — minerals, oil, and uranium — critical for its industrial economy. To that end, Foccart proved a master of the dark arts, dispatching mercenaries and assassins in covert operations meant to eternally maximize French influence.
The exemplary state in Françafrique was undoubtedly Gabon, then a poor country of just a half-million people rich in forestry concessions, uranium mines, and oil fields. When the country’s first president was being treated for fatal cancer in a Paris hospital in 1967, Foccart manipulated its elections to install Omar Bongo, a French intelligence veteran, who was then only 31.
As political opposition to his corrupt rule intensified in 1971, Foccart’s office dispatched notorious assassin and mercenary Bob Denard. When a key opposition leader arrived home from the movies one night, “Mr. Bob” stepped from the shadows and gunned the man down in front of his wife and child. The Foccart network also secured Bongo’s rule by training the presidential guard and forming a security force to protect French oil facilities there.
Through rigged elections in 1993, 1998, and 2005, Bongo clung to power while French officials enabled his graft, facilitating more than $100 million yearly in illicit payments from France’s leading oil company. When he finally died in 2009, his son Ali-Ben Bongo succeeded him, inheriting 33 luxury properties in France worth $190 million and a country a third of whose population lived in misery on the equivalent of two dollars a day. But in August 2023, after one too many rigged elections, Ali Bongo was finally toppled by a military coup, ending a dynasty that had lasted nearly six decades.
As it turned out, his downfall would be a harbinger for the fate of Françafrique. During the preceding decade, France had deployed some 5,000 elite troops to fight Islamic terrorists in six nations in Africa’s Sahel region, an arid strip of territory extending across the continent just south of the Sahara Desert.
By 2020, however, nationalist consciousness against repeated transgressions of their sovereignty was rising in many of those relatively new countries, putting pressure on French forces to withdraw. As its troops were expelled from Mali, Niger, and Burkina Faso, Russia’s secretive Wagner Group of mercenaries moved in and, by 2023, had become increasingly active there. Just last month, the foreign minister of Chad announced that it was time for his country “to assert its sovereignty” by expelling French forces from their last foothold in the Sahel, effectively ending Françafrique after 60 years of neocolonial dominion.
In those same months, Chad also expelled a U.S. Special Forces training unit, while nearby Niger cancelled U.S. Air Force access to Air Base 201 (which it had built at a cost of $110 million), leaving Russia the sole foreign power active in the region.
Russia’s Fragile Empire
While France’s African imperium was driven by economic imperatives, the revival of Russia’s empire, starting early in this century, has been all about geopolitics. During the last years of the Cold War, from 1989 to 1991, the Soviet Union collapsed, with Moscow losing an empire of seven Eastern European satellite states and 15 “republics” that would become 22 free-market democratic nations.
In 2005, calling the collapse of the Soviet Union the “greatest geopolitical catastrophe of the century,” Russian President Vladimir Putin set about reclaiming parts of the old Soviet sphere — invading Georgia in 2008, when it began flirting with NATO membership; deploying troops in 2020-2021 to resolve a conflict between Armenia and Azerbaijan; and dispatching thousands of Russian special forces to Kazakhstan in central Asia in 2022 to gun down pro-democracy protesters challenging a loyal Russian ally.
Moscow’s main push, however, was into the old Soviet sphere of Eastern Europe, where, after a rigged election in 2020, Putin backed Belarus strongman Alexander Lukashenko in crushing the democratic opposition, making Minsk a virtual client state. Meanwhile, he pressed relentlessly against Ukraine after the ouster of his loyal surrogate there in the 2014 Maidan “color revolution” — first seizing Crimea, then arming separatist rebels in the eastern Donbas region adjacent to Russia, and finally invading the country with nearly 200,000 troops in 2022.
But perhaps Putin’s boldest move was a little-understood geopolitical flanking maneuver against NATO, played out across two continents. Starting in 2015, Moscow hopped over the NATO barrier of Turkey by setting up a naval base and an airfield in northern Syria and began a bombing campaign that would soon reduce cities like Aleppo to rubble to keep its ally, President Bashar al-Assad, in power in Damascus. In 2021, Moscow skipped over another U.S. ally, Israel, and began supplying Egypt with two dozen of its advanced Sukhoi-35 jet fighters so its airmen could compete with Israelis flying American F-35s. Completing Russia’s push into the region, Putin built upon shared interests as oil exporters to befriend Saudi Arabia’s uncrowned leader, Prince Mohammed bin Salman.
Using his Syrian bases as a springboard, his final geopolitical gambit was a pivot across North Africa from Sudan to Mali conducted covertly by a notorious crew of Russian mercenaries called the Wagner Group.
In recent weeks, however, Putin’s geopolitical construct suffered a serious blow when rebels suddenly swept into Damascus, sending Syrian leader Bashar al-Assad fleeing to Moscow and ending his family’s more than 50 years in power. After suffering a stunning 700,000 casualties and the loss of 5,000 armored vehicles in three years of constant warfare in Ukraine, Russia had simply stretched its geopolitical reach too far and no longer had sufficient aircraft to defend Assad. In fact, there are signs that Russia is pulling out of its Syrian bases and so losing a key pivot for power projection in the Mediterranean and northern Africa.
Meanwhile, as NATO Secretary-General Mark Rutte condemned the “escalating campaign of Russia’s hostile actions” and its attempt to “crush our freedom and way of life,” Western Europe began ramping up its defense industries and cutting its economic ties to Russia. If Senator John McCain was right when, in 2014, he called Russia “a gas station masquerading as a country,” then the rapid switch to alternative energy across Eurasia could, within a decade, rob Moscow of the finances for further adventures, reducing Russia, now also harried by economic sanctions, to a distinctly secondary regional power.
The Limits of China’s Power
For the past 30 years, China’s transformation from a poor peasant society into an urban industrial powerhouse has been the single most dramatic development in modern history. Indeed, its relentless rise as the planet’s top industrial power has given it both international economic influence and formidable military power, exemplified by a trillion-dollar global development program and the world’s largest navy. Unlike the other empires of our era that have expanded via overseas bases and military intervention, China has only acted militarily on contiguous territory — invading Tibet in the 1950s, claiming the South China Sea during the past decade, and endlessly maneuvering (ever more militarily) to subdue Taiwan. Had China’s unprecedented annual growth rate continued for another five years, Beijing might well have attained the means to become the globe’s preeminent power.
But there are ample signs that its economic juggernaut may have reached its limits under a Communist command-economy. Indeed, it now appears that, in clamping an ever-tighter grip on Chinese society by pervasive surveillance, the Communist Party may be crippling the creativity of its talented citizenry.
After a rapid 10-fold expansion in university education that produced 11 million graduates by 2022, China’s youth unemployment suddenly doubled to 20% and continued climbing to 21.3% a year later. In a panic, Beijing manipulated its statistical methods to produce a lower figure and began fabricating numbers to conceal a youth unemployment rate that may already have reached 30% or even 40%. The potential power of youth to break the hold of the communist state was evident in November 2022, when protests against zero-Covid lockdowns erupted in at least 17 cities across China, with countless thousands of youths chanting, “Need human rights, need freedom,” and calling for President Xi Jinping and the Communist Party to “step down.”
The country’s macroeconomic statistics are growing ever grimmer as well. After decades of rip-roaring growth, its gross domestic product, which peaked at 13%, has recently slumped to 4.6%. Adding to its invisible economic crisis, by 2022 the country’s 31 provinces had shouldered crippling public debts that, the New York Times reported, reached an extraordinary “$9.5 trillion, equivalent to half the country’s economy,” and some 20 major cities have since leaped into the abyss by spending wildly to give the economy a pulse. Seeking markets beyond its flagging domestic economy, China, which already accounted for 60% of global electric vehicle purchases, is launching a massive export drive for its cut-rate electric cars which is about to crash headlong into rising tariff walls globally.
Even China’s daunting military may be a bit of a paper tiger. After years of cloning foreign weapons, Beijing’s arms exports have reportedly dropped in recent years after buyers found them technologically inferior and unreliable on the battlefield. And keep in mind that, even as its military technology has continued to advance, China hasn’t fought a war in nearly 50 years.
Nonetheless, President Xi keeps promising the Chinese people that Taiwan’s reunification with “the motherland is a historical inevitability.” However, should Beijing launch a war on Taiwan, whether to fulfill its promise or distract its people from growing economic problems, the result could prove catastrophic. Its inexperience with combined arms — the complex coordination of air, sea, and land forces — could lead to disastrous losses during any attempted amphibious invasion, and even a victory could do profound damage to its export economy.
The End of the American Century
When it comes to that other great imperial force on Planet Earth, let’s face it, Donald Trump’s second term is likely to mark the end of America’s near-century as the world’s preeminent superpower. After 80 years of near-global hegemony, there are arguably five crucial elements necessary for the preservation of U.S. world leadership: robust military alliances in Asia and Europe, healthy capital markets, the dollar’s role as the globe’s reserve currency, a competitive energy infrastructure, and an agile national security apparatus.
However, surrounded by sycophants and suffering the cognitive decline that accompanies aging, Trump seems determined to exercise his untrammeled will above all else. That, in turn, essentially guarantees the infliction of damage in each of those areas, even if in different ways and to varying degrees.
America’s unipolar power at the end of the Cold War era has, of course, already given way to a multipolar world. Previous administrations carefully tended the NATO alliance in Europe, as well as six overlapping bilateral and multilateral defense pacts in the sprawling Indo-Pacific region. With his vocal hostility toward NATO, particularly its crucial mutual-defense clause, Trump is likely to leave that alliance significantly damaged, if not eviscerated. In Asia, he prefers to cozy up to autocrats like China’s Xi or North Korea’s Kim Jong-un instead of cultivating democratic allies like Australia or South Korea. Add to that his conviction that such allies are freeloaders who need to pay up and America’s crucial Indo-Pacific alliances are unlikely to prosper, possibly prompting South Korea and Japan to leave the U.S. nuclear umbrella and become thoroughly independent powers.
Convinced above all else of his own “genius,” Trump seems destined to damage the key economic components of U.S. global power. With his inclination to play favorites with tariff exemptions and corporate regulation, his second term could give the term “crony capitalism” new meaning, while degrading capital markets. His planned tax cuts will add significantly to the federal deficit and national debt, while degrading the dollar’s global clout, which has already dropped significantly in the past four years.
In defiance of reality, he remains wedded to those legacy energy sources, coal, oil, and natural gas. In recent years, however, the cost of electricity from solar and wind power has dropped to half that of fossil fuels and is still falling. For the past 500 years, global power has been synonymous with energy efficiency. As Trump tries to stall America’s transition to green energy, he’ll cripple the country’s competitiveness in countless ways, while doing ever more damage to the planet.
Nor do his choices for key national security posts bode well for U.S. global power. If confirmed as defense secretary, Peter Hegseth, a Fox News commentator with a track record of maladministration, lacks the experience to begin to manage the massive Pentagon budget. Similarly, Trump’s choice for director of national intelligence, Tulsi Gabbard, has no experience in that highly technical field and seems prone to the sort of conspiracy theories that will cloud her judgment when it comes to accurate intelligence assessments. Finally, the nominee for FBI director, Kash Patel, is already promising to punish the president’s domestic critics rather than pursue foreign agents through counterintelligence, the bureau’s critical responsibility.
By the time Trump retires (undoubtedly to accolades from his devoted followers), he will have compressed two decades of slow imperial decline into a single presidential term, effectively ending Washington’s world leadership significantly before its time.
A New World Order?
So, you might ask, if those four empires do crumble or even collapse, what comes next? The forces of change are so complex that I doubt anyone can offer a realistic vision of the sort of world order (or disorder) that might emerge. But it does seem as if we are indeed approaching a historical watershed akin to the end of World War II or the close of the Cold War, when an old order fails with utter finality and a new order, whether redolent with promise or laden with menace, seems inevitable.
Turkish President Recep Tayyip Erdoğan is shown in a file photo.
On December 22, 2024, Turkey’s President Recep Tayyip Erdoğan rallied a crowd of his Islamist supporters in Mardin, not far from the Syrian border. As his supporters chanted, “Mr. President, take us to Jerusalem,” Erdoğan paused and then promised, “Patience brings victory.” His comments came less than five months after he appeared to threaten war on Israel.
His latest threats were not spontaneous. On October 1, 2020, Erdoğan declared, “Jerusalem is our city.” Turkey’s National Assembly—essentially a hollowed-out, rubber stamp for Erdoğan’s agenda—has put Jerusalem’s conquest high on its agenda. “Türkiye stands by the Palestinian cause, with all its institutions, government, the Grand National Assembly of Türkiye, and most importantly, with its nation. I wholeheartedly believe that, in the coming period, Palestine will be liberated,” Parliamentary Speaker Numan Kurtulmuşdeclared on October 16, 2024. Lest Turkey’s usual apologists seek to spin or obfuscate the intent of his statements, both Erdoğan’s Nationalist Movement Party (MHP) ally Devlet Bahçeli and Erdoğan’s son Bilal promised to take the fight to Jerusalem.
As a narcissist, Erdoğan blames everyone but himself, and as an autocrat, he surrounds himself with sycophants who affirm anything Erdoğan may propose.
No one should doubt that Erdoğan means it. Like Iranian Supreme Leader Ali Khamenei, Erdoğan has faced increasing health challenges, perhaps leading him to consider his mortality and his legacy. Erdoğan is obsessed with his own imagined glory. Privately, he despises Mustafa Kemal Atatürk, founder of modern Turkey, for building a new and decidedly Western-influenced state to replace the decaying Ottoman Empire in Anatolia. While Erdoğan will not criticize Atatürk directly, he telegraphs his disdain for Turkey’s alcoholic founder with symbolism. In June 2005, Erdoğan changed the backdrop for his monthly television address. Gone was the portrait of Atatürk and the Turkish flag; in their place, was the Anitkabir—Atatürk’s mausoleum—and a mosque. The message Erdoğan sought to project to Turks was clear: Atatürk is dead, but Islam lives.
As ambitious and politically skilled as Erdoğan is, he is not smart. His failure to win admission to Turkey’s top schools chafes him. As a narcissist, Erdoğan blames everyone but himself, and as an autocrat, he surrounds himself with sycophants who affirm anything Erdoğan may propose. This is why the Turkish dictator constantly stumbles over precedent.
When Erdoğan proposed voiding the Treaty of Lausanne to change Turkey’s borders, for example, he never considered that the changes need not go Turkey’s way. If Erdoğan wants to rectify historical wrongs, why shouldn’t Izmir revert to Smyrna, for example? After all, Turkey’s possession of Smyrna was solely due to its ethnic cleansing.
While the Israelis guarantee religious freedom in Jerusalem and protect the sanctity of its many Jewish, Christian, and Islamic holy sites, the same cannot be said for Erdoğan’s stewardship of Istanbul.
Back to Jerusalem: If Erdoğan wants to change the status of Jerusalem, a city holy to multiple religions, why should the same precedent not apply to Istanbul [Constantinople]? After all, while the Israelis guarantee religious freedom in Jerusalem and protect the sanctity of its many Jewish, Christian, and Islamic holy sites, the same cannot be said for Erdoğan’s stewardship of Istanbul. The issue is not only the conversion of the Hagia Sophia to an active mosque. Just this year, Erdoğan’s regime desecrated the Byzantine Church of St. Savior in Chora, a UNESCO World Heritage Site, by transforming it into a mosque. Erdoğan’s actions simply continue his “salami slicing” tactics of destroying Greek Orthodox heritage and belying his own diplomats’ statements that Turkey respects and protects its Christian and Jewish heritage.
The Armenians, of course, fared even worst. Some of Turkey’s richest men built their affluence on confiscated and stolen Armenian property. Much of Incirlik Air Base, in which the United States Air Force stations more than 1,800 people, is built on confiscated Armenian land. In 2012, the Hrant Dink Foundation published a book identifying more than 600 properties in Istanbul alone seized by the Turkish government. Turkey roots its Armenian Genocide denial in not only religious hatred and racism, but a desire to cover up the theft of a century.
Perhaps, then, the State Department and its European partners should make their consulates in Istanbul independent entities to recognize the disputed nature of Turkey’s largest city.
The Trump administration is not afraid to break diplomatic china. For years until President Donald Trump’s recognition of Jerusalem as Israel’s capital, the State Department counted Jerusalem as a consulate unattached to any country. A decade ago, the U.S. Supreme Court even considered the demand that U.S. citizens born in Jerusalem have their place listed as Israel, rather than as Jerusalem, like Secretary of State John Kerry demanded. Because the United States does not recognize Communist China’s takeover of Hong Kong, the U.S. consulate in Hong Kong continues to enjoy independent status rather than formal subordination to the U.S. Embassy in Beijing. Perhaps, then, the State Department and its European partners should make their consulates in Istanbul independent entities to recognize the disputed nature of Turkey’s largest city. The State Department also should recognize Istanbul’s unique status by formally redesignating its consulate as the U.S. Consulate to Constantinople/Istanbul.
Turkey has failed to uphold religious freedom; indeed, Erdoğan has shown disdain and violence toward the Greek Orthodox Church and the Armenian Apostolic and Catholic churches. Members of Turkey’s dwindling Jewish community are de facto hostages of the Turkish state, living each day in fear that the extremists Turkey trains will turn their guns on them.
As Erdoğan seeks to raise questions of sovereignty in Jerusalem, he sets a precedent that every freedom-seeking country should seize to question Turkey’s stewardship of Istanbul and to study openly the city’s status and Turkey’s sovereignty.
Michael Rubin is a senior fellow at the American Enterprise Institute, where he specializes in Middle Eastern countries, particularly Iran and Turkey. His career includes time as a Pentagon official, with field experiences in Iran, Yemen, and Iraq, as well as engagements with the Taliban prior to 9/11. Mr. Rubin has also contributed to military education, teaching U.S. Navy and Marine units about regional conflicts and terrorism. His scholarly work includes several key publications, such as “Dancing with the Devil” and “Eternal Iran.” Rubin earned his Ph.D. and M.A. in history and a B.S. in biology from Yale University.
Η βοήθεια στις δυνάμεις κατά του Άσαντ έγινε η πιο ακριβή μυστική δράση των ΗΠΑ
Dr. David S. Sorenson
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ NUÑO RODRÍGUEZ
Εισαγωγή
Τον Δεκέμβριο του 2019, ο πολιτικός επιστήμονας κ. Nuño Rodríguez, ιδρυτής και διευθυντής του Quixote Globe, πήρε συνέντευξη από τον Dr. David Sorensen, καθηγητή διεθνών μελετών ασφάλειας στο Κολέγιο Αεροπορικού Πολέμου των ΗΠΑ (AWC). Ο Δρ. Sorenson έλαβε το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο του Ντένβερ και έχει υπηρετήσει στις σχολές του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στο Ντένβερ, του Πανεπιστημίου Ντένισον και του Κέντρου Mershon στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Οχάιο πριν ενταχθεί στο AWC. Ο Δρ Sorenson έχει υπηρετήσει ως πρόεδρος του Τμήματος Διεθνών Σπουδών Ασφάλειας της Ένωσης Διεθνών Σπουδών και πρόεδρος του Τμήματος Διεθνούς Ασφάλειας και Ελέγχου Όπλων της Αμερικανικής Εταιρείας Πολιτικής Επιστήμης. Έχει γράψει πολλά βιβλία για την αμυντική πολιτική, τη στρατιωτική αεροπορία και τις υποθέσεις της Μέσης Ανατολής.
Συνέντευξη
Rodríguez:Αγαπητέ Δρ Sorenson, σας ευχαριστούμε πολύ για την παρουσία σας στη συνέντευξή μας. Είναι τιμή να καταθέσετε τις γνώσεις και την εμπειρία σας στο Quixote Globe. Θα θέλαμε να συζητήσουμε μαζί σας την κατάσταση της σύγκρουσης στη Συρία από διάφορες οπτικές γωνίες. Από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Συρία. Σε τι βασιζόταν αυτό το ενδιαφέρον;
Sorenson:Από το 1946, η αμερικανική πολιτική στη Μέση Ανατολή γενικά και στη Συρία ειδικότερα επικεντρώθηκε στον περιορισμό της σοβιετικής επέκτασης. Οι ΗΠΑ έβλεπαν το Ιράν και την Τουρκία ως πιο απειλούμενες από τις σοβιετικές δυνάμεις, καθώς οι Σοβιετικοί κινητοποιούσαν στρατεύματα στα σύνορα του Ιράν και η ΕΣΣΔ απαιτούσε παραχωρήσεις από την Τουρκία για την πρόσβαση στη Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής σοβιετικών βάσεων στο Βόσπορο και τα Δαρδανέλια. Πιστεύοντας ότι η αποικιοκρατία ήταν βασικός παράγοντας που επέτρεψε στα Σοβιέτ να επεκταθούν σε πρώην αποικιακές χώρες, ο Πρόεδρος [Χάρι] Τρούμαν υποστήριξε την ανεξαρτησία της Συρίας και αντιτάχθηκε στις προσπάθειες της Γαλλίας να επανεγκαταστήσει την εντολή της Κοινωνίας των Εθνών στη Συρία. Μόλις η ανάσχεση έγινε παγκόσμια μετά την εφαρμογή του NSC-68, η Συρία, ως αναπτυσσόμενη χώρα, έγινε σημαντική για τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς έχει σύνορα ακριβώς κάτω από τα σύνορα της Τουρκίας και του Ιράν, τα οποία με τη σειρά τους συνορεύουν με την πρώην Σοβιετική Ένωση. Η «θεωρία του ντόμινο» υπονοούσε ότι μόλις έπεφταν τα ντόμινο δίπλα στην ΕΣΣΔ, θα συνέχιζαν να πέφτουν, και έτσι εάν η Τουρκία και το Ιράν έπεφταν στα χέρια των Σοβιετικών, η Συρία θα ήταν η επόμενη.
Υπήρχε επίσης ανησυχία ότι τα πρώτα εθνικιστικά κινήματα σε χώρες όπως η Συρία ήταν ευάλωτα στη διείσδυση των κομμουνιστικών δυνάμεων σε αυτές τις χώρες. Έτσι, υπήρξαν αμερικανικές προσπάθειες να εγκαταστήσουν ή να αλλάξουν καθεστώτα με βάση την αίσθηση της ευπάθειας ή της προτίμησής τους στον κομμουνισμό.
Rodríguez:Διαφορετικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ έχουν σχεδιάσει και προσπάθησαν να εκτελέσουν ενέργειες για να ανακατευθύνουν τη συριακή πολιτική, όπως το CIA Operations Straggle και το Wappen. Τι κινδύνους εγκυμονούσαν οι συριακές πολιτικές για τις Ηνωμένες Πολιτείες;
Sorenson:Πριν από τους Straggle and Wappen, η CIA υποστήριξε την ανατροπή του Shukri al-Quwatli [του πρώτου προέδρου της ανεξάρτητης Συρίας] τον Μάιο του 1949, με βάση την άρνηση του Quwatli να υπογράψει συμφωνία με το Ισραήλ, αλλά και επειδή αρνήθηκε να επιτρέψει έναν αγωγό πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία στον Λίβανο για να διασχίσει τη Συρία (η οποία αντανακλούσε τις υπάρχουσες εντάσεις μεταξύ των μοναρχιών του Κόλπου και των άλλων αραβικών δημοκρατιών).
Ο Husni al-Zaim αντικατέστησε τον Quwatli σε ένα αναίμακτο πραξικόπημα, αν και η προσπάθεια των ΗΠΑ απέτυχε όταν ο Quwatli επέστρεψε σύντομα στην εξουσία και μετατόπισε την προτίμησή του στη Σοβιετική Ένωση και τη Νασεριστική Αίγυπτο. Μια δεύτερη απόπειρα πραξικοπήματος απέτυχε. Φοβούμενη την πρόοδο του κομμουνισμού στη Συρία (καθώς οι ΗΠΑ μπέρδευαν συχνά τον κομμουνισμό με τον εθνικισμό), η CIA οργάνωσε τις Επιχειρήσεις Straggle and Wappen το 1956-1957, αν και και οι δύο απέτυχαν (εν μέρει επειδή η πρώτη επρόκειτο να συμβεί κατά τη διάρκεια του πολέμου του Σουέζ του 1956. Οι ΗΠΑ υποστήριξαν την Αίγυπτο).
Επι του θέματος, αυτές οι προσπάθειες υποστήριξης πραξικοπήματος ήταν συνεπείς με την επικρατούσα αμερικανική πεποίθηση ότι η εξάπλωση του κομμουνισμού παγκοσμίως από τη Σοβιετική Ένωση (και στην Ασία από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας) ήταν μια απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι αμερικανικές πολιτικές της εποχής στη Συρία έδειξαν επίσης τον βαθμό στον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν πρόθυμες να χρησιμοποιήσουν συγκαλυμμένη υποστήριξη πραξικοπήματος για να ανατρέψουν κυβερνήσεις που οι ΗΠΑ πίστευαν ότι ήταν φιλομαρξιστικές.
Στο τέλος, σχεδόν όλες αυτές οι πολιτικές πραξικοπήματος της CIA απέτυχαν και οι Ηνωμένες Πολιτείες απομακρύνθηκαν από αυτές, υπέρ των πιο παραδοσιακών μέσων εξουσίας.
Rodríguez:Σε ποιο βαθμό οι εχθρικές σχέσεις της Συρίας με το Ισραήλ έχουν επηρεάσει τις αμερικανικές πολιτικές;
Sorenson: Ο Πρόεδρος [Dwight] Eisenhower δίσταζε να υποστηρίξει το Ισραήλ, ιδιαίτερα μετά τον πόλεμο του Σουέζ το 1956, έτσι, έπεσε στον Πρόεδρο [Τζον] Κένεντι να εκφράσει την υποστήριξή του στο Ισραήλ με βάση την αντιληπτή αξία του στον περιορισμό της Συρίας. Ο Κένεντι προμήθευσε το Ισραήλ με αμερικανικά συστήματα αεράμυνας ως απάντηση στο ότι η Συρία πήρε σοβιετικά αεροσκάφη, αλλά ο Κένεντι προσπάθησε επίσης ανεπιτυχώς να περιορίσει το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων του Ισραήλ, το οποίο φοβόταν ότι θα κλιμακώσει τις περιφερειακές εντάσεις και θα έδινε στους Σοβιετικούς πλεονέκτημα στη Συρία. Ο Λίντον Τζόνσον ήταν πιο ευνοϊκός απέναντι στο Ισραήλ και αύξησε την αμερικανική στρατιωτική και οικονομική βοήθεια προς το Ισραήλ μετά τον πόλεμο του 1967, αν και ο Τζόνσον ανησυχούσε επίσης ότι η ισραηλινή κατοχή του Γκολάν θα παρότρυνε τη Συρία να αναλάβει δράση για να το πάρει πίσω (είχε δίκιο). [
Ο Πρόεδρος [Richard] Nixon, υπό την επιρροή του υπουργού Εξωτερικών [Henry] Kissinger, ακολούθησε μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση στο Ισραήλ και τη Συρία, πιστεύοντας ότι θα μπορούσε να μειώσει τη συριακή απειλή για το Ισραήλ βελτιώνοντας τις σχέσεις ΗΠΑ-Συρίας και ύφεση με την ΕΣΣΔ. Οι επόμενες κυβερνήσεις των ΗΠΑ βασίστηκαν σε αυτή τη διαδικασία και έδωσαν έμφαση στην ισορροπία μεταξύ του Ισραήλ και των Άραβων γειτόνων του, και καθώς η Συρία διέκοψε τους δεσμούς της με την πρώην ΕΣΣΔ, ο αντιληπτός κίνδυνος για το Ισραήλ μειώθηκε. Καθώς η Συρία εξασθενούσε ως περιφερειακή απειλή, με τις δυνάμεις της να εκδιώχθηκαν από τον Λίβανο μετά τη δολοφονία του Ραφίκ Χαρίρι, οι Ηνωμένες Πολιτείες μετατόπισαν το επίκεντρό τους στην ισραηλινή ασφάλεια από τη Συρία στον Λίβανο και την πολιτοφυλακή της Χεζμπολάχ που συνδέεται με το Ιράν και το ίδιο το Ιράν.
Rodríguez:Η συριακή σύγκρουση προέκυψε κάπως απροσδόκητα. Ποια ήταν η εσωτερική πολιτική που πυροδότησε έναν ένοπλο αγώνα με πολλούς παράγοντες στο έδαφος; Γιατί το Ισλαμικό Κράτος επέλεξε τη Συρία ως πεδίο επιχειρήσεων, καθώς η Συρία ήταν μια από τις πιο σταθερές χώρες στην περιοχή;
Sorenson:Ο συριακός εμφύλιος πόλεμος του 2011-σήμερα άνοιξε την πόρτα για το Ισλαμικό Κράτος ή ISIS. Ξεκίνησε όταν ο Μπασάρ αλ Άσαντ απέλυσε τους τζιχαντιστές που συνελήφθησαν μετά την αποτυχημένη εξέγερση της Χάμα το 1982,στέλνοντάς τους στο Ιράκ το 2003 για να αντιμετωπίσουν τους Αμερικανούς. Καθώς ο Συριακός Εμφύλιος Πόλεμος δημιούργησε τεράστιους ακυβέρνητους χώρους μετά την έναρξή του τον Μάρτιο του 2011, ορισμένοι από τους Σύρους τζιχαντιστές που είχαν ενταχθεί στον ISIS στο Ιράκ επέστρεψαν στη Συρία. Επέστρεψαν εν μέρει επειδή ήταν αρχικά Σύροι και είχαν οικογενειακές και φυλετικές σχέσεις στη Συρία. Ο άλλος λόγος ήταν επειδή η συριακή πόλη al-Dabiq είναι ο τόπος μιας προφητείας, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του Προφήτη Μωάμεθ, ότι η τελική μάχη μεταξύ του Ισλάμ και των «Ρωμαίων» (κυριολεκτικά η χριστιανική Δύση) θα ξεκινούσε στο al-Dabiq. . Η προπαγάνδα του ISIS συχνά παρουσίαζε το al-Dabiq.
Το ISIS χρησιμοποίησε επίσης τη Συρία για να γεμίσει τα ταμεία του με λάφυρα, παίρνοντας συριακό πετρέλαιο, συριακές αρχαιότητες και τα περιεχόμενα συριακών τραπεζών για να χρηματοδοτήσει τις επιχειρήσεις του. Ήταν σχετικά εύκολο για το ISIS να λεηλατήσει τη Συρία, δεδομένης της έλλειψης ασφάλειας στις περιοχές που επλήγησαν από τον εμφύλιο πόλεμο.
Rodríguez:Από την αρχή, οι Ηνωμένες Πολιτείες βλέπουν το καθεστώς αλ Άσαντ ως τον κύριο ένοχο της κατάστασης και έχουν κάνει επανειλημμένες καταγγελίες της κυβέρνησής του. Ποιοι παράγοντες είναι παρόμοιοι από τον αλ Άσαντ και τις τρομοκρατικές ομάδες σύμφωνα με τις Ηνωμένες Πολιτείες; Γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες πιστεύουν ότι και τα δύο πρέπει να πολεμηθούν;
Sorenson: Η πρώτη ανησυχία για το καθεστώς του Χαφίζ αλ Άσαντ ήταν η σοσιαλιστική ιδεολογία του Μπάαθ, την οποία κάποιοι στις Ηνωμένες Πολιτείες μπέρδεψαν με τον πρωτομαρξισμό. Η άλλη ανησυχία ήταν η σχέση του Άσαντ με την πρώην ΕΣΣΔ, η οποία προμήθευε τον Άσαντ με όπλα και εκπαίδευση. Η σκέψη του Ψυχρού Πολέμου παρέμεινε στις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με τη χρήση δυνάμεων πληρεξουσίων όπως η Συρία για την προώθηση των συμφερόντων της ΕΣΣΔ. Η άλλη ανησυχία ήταν η θέση του Άσαντ εναντίον του Ισραήλ και τα κέρδη που σημείωσε για λίγο η Συρία στον πόλεμο του 1973 ενίσχυσαν μόνο την πεποίθηση των ΗΠΑ ότι ο Άσαντ ήθελε να εξολοθρεύσει το Ισραήλ (είναι πολύ πιο πιθανό ο Άσαντ να ήθελε να ξανακερδίσει το συριακό έδαφος που έχασε το 1967) .
Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεχώρισαν τον Άσαντ από τις τρομοκρατικές ομάδες της Μέσης Ανατολής δείχνοντας προθυμία να διαπραγματευτούν μαζί του ένα χρόνο μετά τον πόλεμο του 1973, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες κατάφεραν να κάνουν το Ισραήλ να αποσυρθεί από μια λωρίδα γης στο Γκολάν, επιτρέποντας τη δημιουργία μιας ζώνης απεμπλοκής που περιπολεί ο ΟΗΕ. Η επίσημη πολιτική των ΗΠΑ είναι να μην διαπραγματεύονται ποτέ με τρομοκρατικές ομάδες (αν και υπήρξαν εξαιρέσεις), επομένως, η προθυμία των ΗΠΑ να διαπραγματευτούν με τον Άσαντ έδειξε ότι η Αμερική έκανε διάκριση μεταξύ της Συρίας και των τρομοκρατικών ομάδων.
Rodríguez:Ποια υλικοτεχνική υποστήριξη έχουν παράσχει οι Ηνωμένες Πολιτείες στην ένοπλη αντιπολίτευση κατά του αλ Άσαντ;
Sorenson: Οι Ηνωμένες Πολιτείες καθυστέρησαν να παράσχουν υποστήριξη στις δυνάμεις κατά του Άσαντ για λίγο, προσπαθώντας να προσδιορίσουν ακριβώς ποιοι ήταν. Ανησυχώντας ότι οι τζιχαντιστές Σουνίτες Μουσουλμάνοι ηγήθηκαν της αντιπολίτευσης, η κυβέρνηση Ομπάμα προσπάθησε να εντοπίσει κοσμικές δυνάμεις και επέλεξαν τον Ελεύθερο Συριακό Στρατό και τις θυγατρικές του. Το πρόβλημα ήταν ότι ο Ελεύθερος Συριακός Στρατός, που ιδρύθηκε το 2011 κυρίως από λιποτάκτες του συριακού στρατού,κατακερματίστηκε σε πολυάριθμες ομάδες με αντικρουόμενους στόχους. Ενώ ορισμένες υποομάδες δεν είχαν ιδιαίτερη ιδεολογία, άλλες είχαν σουνιτικές σαλαφιστικές τάσεις. Έτσι, η κυβέρνηση Ομπάμα ήταν απρόθυμη να τους υποστηρίξει.
Ωστόσο, η CIA άρχισε να υποστηρίζει ορισμένες ομάδες της αντιπολίτευσης στις αρχές του 2013, αν και δεν είναι σαφές πόσο προσεκτικά η υπηρεσία εξέτασε κάθε ομάδα.
Οι προμήθειες περιελάμβαναν φορητά όπλα, εκπαίδευση και χρήματα που πληρώθηκαν στους διοικητές.
Μέχρι το 2015, η βοήθεια στις δυνάμεις κατά του Άσαντ έγινε το πιο ακριβό πρόγραμμα μυστικής δράσης των ΗΠΑ στην ιστορία, ξεπερνώντας το 1 δισεκατομμύριο δολάρια.
Ωστόσο, ορισμένα από τα κεφάλαια και τα όπλα πέρασαν στα χέρια βίαιων εξτρεμιστών, ενώ ορισμένα από τα στρατεύματα με τις μονάδες που χρηματοδοτούνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες αυτομόλησαν σε άλλες ομάδες, παίρνοντας τα όπλα τους μαζί τους.
Μετά την άνοδο του ISIS τον Ιούνιο του 2014, περισσότερη βοήθεια από τις ΗΠΑ δόθηκε σε ομάδες που δηλώνουν ότι είναι κατά του ISIS, αλλά ορισμένες από αυτές τις ομάδες είχαν βίαιους τζιχαντιστικούς προσανατολισμούς.
Ήταν επίσης η περίπτωση που οι ομάδες κατά του Άσαντ ήταν αποδιοργανωμένες, δεν είχαν ενιαία στρατηγική και μερικές φορές κατέληγαν να πολεμούν μεταξύ τους.
Τέλος, τον Ιούνιο του 2017, ο Πρόεδρος [ Ντόναλντ] Τραμπ διέκοψε τη βοήθεια σε ομάδες κατά του Άσαντ, μια κίνηση που προκάλεσε κριτική από ορισμένους από τους συμμάχους του, συμπεριλαμβανομένων των γερουσιαστών [Τζον] και [Λίντσεϊ] Γκράχαμ.
Rodríguez:Καθώς η σύγκρουση στη Συρία ριζοσπαστικοποιήθηκε, περισσότεροι περιφερειακοί παράγοντες συμμετείχαν στον πόλεμο. Τι έχει κάνει τη Συρία σημείο καμπής για την περιφερειακή πολιτική της Τουρκίας, του Ιράν, του Ισραήλ και του Ιράκ;
Sorenson:Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για αυτά τα σημεία καμπής. Ο πρώτος είναι ότι ο Άσαντ έλαβε υποστήριξη από το Ιράν και τη Χεζμπολάχ, δίνοντας στις σιιτικές ομάδες ένα σημαντικό βήμα στο Λεβάντε. Αυτός ο παράγοντας έσυρε το Ισραήλ και άλλες αραβικές χώρες σε μια μη εύκολη συμφωνία, καθώς αυτές οι χώρες είχαν αμοιβαία συμφέροντα να περιορίσουν την ιρανική επιρροή στην ανατολική Μεσόγειο. Ως εκ τούτου, η Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) αύξησαν την υποστήριξή τους στις σουνιτικές αντιπολιτευόμενες ομάδες, κάτι που τροφοδότησε μόνο το Ιράν και τη Χεζμπολάχ να αυξήσουν την υποστήριξη στον Άσαντ.
Η Τουρκία αύξησε επίσης την υποστήριξή της σε ομάδες κατά του Άσαντ, αν και η υποστήριξή της ήταν υπό όρους. Η Τουρκία φοβόταν ότι οι συριακές κουρδικές αντιπολιτευόμενες ομάδες θα αποκτούσαν αυτονομία στη Συρία, και έτσι η Τουρκία έστειλε κάποια χρηματοδότηση σε ομάδες της συριακής αντιπολίτευσης που ήταν τόσο κατά του Άσαντ όσο και κατά των Κούρδων. Μερικές από αυτές τις ομάδες ήταν ακραίες τζιχαντιστικές ομάδες, που συνδέονταν με οργανώσεις που συνδέονται με την Αλ Κάιντα.Η Ρωσία εισήλθε επίσης στον συριακό εμφύλιο πόλεμο στο πλευρό του Άσαντ, προκαλώντας ανησυχίες σε όλη την περιοχή. Ενώ τα οφέλη για τη Ρωσία είναι περιορισμένα, δεδομένης της αδυναμίας του καθεστώτος Άσαντ και της καταστροφής στη Συρία, οι γειτονικές χώρες ανησυχούν ότι η Ρωσία θα δημιουργήσει μια βάση επιρροής στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Τόσο η Τουρκία όσο και το Ισραήλ προσπάθησαν να δημιουργήσουν σχέσεις με τη Ρωσία, τώρα που ο ρόλος της στη Μέση Ανατολή έχει αυξηθεί.
Το Ισραήλ επικράτησε του Πούτιν για να πείσει το Ιράν να μετακινήσει τις δυνάμεις του τουλάχιστον 70 χιλιόμετρα από τα σύνορα Ισραήλ-Συρίας, αφού οι ιρανικές μονάδες εκτόξευσαν πυροβολικό και ρουκέτες προς το Ισραήλ.
Η Τουρκία και η Ρωσία προσπάθησαν να άρουν τη σύγκρουση των περιφερειακών τους φιλοδοξιών, αν και παραμένουν αμοιβαία καχύποπτες λόγω μακρών ιστορικών διαφορών.
Το Ισραήλ και οι χώρες του ΣΣΚ (εκτός του Κατάρ) έχουν επιδιορθώσει τις σχέσεις τους, λόγω αμοιβαίας ανησυχίας για την αυξανόμενη ρωσική και ιρανική παρουσία στη Συρία.
Rodríguez:Ποιοι είναι οι λόγοι για να αποτελέσει σημείο καμπής στη διεθνή πολιτική;
Sorenson: Πριν από τον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας, η διεθνής συνεργασία και η φιλελεύθερη διεθνής τάξη ήταν ο κυρίαρχος τρόπος διεθνών σχέσεων, παρά την επιμονή της σύγκρουσης παγκοσμίως. Η διεθνοποίηση της συριακής σύγκρουσης δημιούργησε πραγματικές αμφιβολίες για την εγκυρότητα της προηγούμενης διεθνούς τάξης και κατά κάποιο τρόπο ώθησε την περιοχή πίσω σε μια τάξη βασισμένη περισσότερο στον ρεαλισμό. Η διαμεσολάβηση και των δύο χωρών και διεθνών/περιφερειακών οργανισμών απέτυχε να βρει λύση για τον συριακό εμφύλιο πόλεμο και η άνοδος του ISIS κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου αύξησε μόνο την κλίση προς τον ρεαλισμό. Ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων αυξανόταν παρά τα γεγονότα στη Συρία και πέρα από αυτό, αλλά ο συριακός εμφύλιος έδωσε στη Ρωσία νέες ευκαιρίες, καθώς η Ρωσία έχει θετικές, αν και αδύναμες σχέσεις, με το Ιράν, τα περισσότερα αραβικά κράτη, την Τουρκία και το Ισραήλ.
Η Ρωσία δεν έχει εσωτερικά εμπόδια για επέκταση πέρα από την καθυστερημένη οικονομία της, ενώ το αμερικανικό κοινό έχει κουραστεί από δύο μακροχρόνιους πολέμους που κόστισαν σχεδόν 2 τρισεκατομμύρια δολάρια μόνο σε άμεσο κόστος.
Η πίεση είναι να υποβαθμιστεί η σημασία της Μέσης Ανατολής για τις Ηνωμένες Πολιτείες, επιτρέποντας έτσι στη Ρωσία, ως μεγάλη δύναμη, να επεκτείνει την επιρροή της.
Rodríguez: Για να πολεμήσουν ενάντια στο Ισλαμικό Κράτος, οι Ηνωμένες Πολιτείες έστειλαν στρατεύματα στη Συρία. Πώς επηρέασε αυτό τις σχέσεις με τις συριακές αρχές;
Sorenson: Οι Ηνωμένες Πολιτείες αγνόησαν σε μεγάλο βαθμό τις συριακές αρχές και έβαλαν στρατεύματα κυρίως στη βόρεια Συρία για να υποστηρίξουν τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (κυρίως Κούρδους) ενάντια στο ISIS. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνώρισαν ότι η συριακή κυβέρνηση δεν έχει τον έλεγχο της περιοχής όπου έχουν αναπτυχθεί αμερικανικά στρατεύματα. Μπορεί να υπήρξαν άτυπες επαφές με αξιωματούχους της συριακής κυβέρνησης, αλλά μόνο ανεπίσημες.
(U.S. Army photo by Staff Sgt. Jodi Eastham)
Εικόνα 1. Συνεχιζόμενη συνεργασία. Στις εξελίξεις μετά τη συνέντευξη του Dr. Sorenson οι δυνάμεις των ΗΠΑ παρέμειναν στη Συρία. Στρατιώτες της Εταιρείας Bravo, 3ο Τάγμα Πεζικού, 21ο Σύνταγμα Πεζικού, 25η Μεραρχία Πεζικού πραγματοποιούν περιπολία στη βορειοανατολική Συρία, 30 Ιανουαρίου 2020. Αυτές οι περιπολίες συμβάλλουν στη διατήρηση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή καθώς και στην οικοδόμηση κοινοτικής υποστήριξης. Ο Συνασπισμός και οι εταίροι μας στις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) παραμένουν προσηλωμένοι στην αύξηση της ασφάλειας στη βορειοανατολική Συρία, για να επιτρέψουν την ανθρωπιστική βοήθεια, την ανοικοδόμηση και τις επιχειρήσεις σταθερότητας. Οι τρομοκρατικές οργανώσεις χρησιμοποιούν ακυβέρνητους χώρους ως ασφαλή καταφύγια. Όσο περισσότερη σταθερότητα υπάρχει σε μια περιοχή, τόσο λιγότερες ευκαιρίες για να ευδοκιμήσει η τρομοκρατία.
Rodríguez:Ποιες είναι οι σχέσεις της Ουάσιγκτον με τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης, όπως οι Κούρδοι ή οι διάφορες αντικυβερνητικές πολιτοφυλακές;
Sorenson: Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ανάμεικτα αποτελέσματα με τις αντικυβερνητικές πολιτοφυλακές. Έχει υποστηρίξει λίγους, όπως τον Ελεύθερο Συριακό Στρατό, και, πιο πρόσφατα, τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις. Η πραγματικότητα για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ότι υπάρχουν εκατοντάδες από αυτές τις πολιτοφυλακές, και συχνά εξελίσσονται και μεταμορφώνονται σε κάτι που δεν ήταν αρχικά.
Καμία πολιτοφυλακή ή συνασπισμός πολιτοφυλακών δεν είναι αρκετά ισχυρή για να απειλήσει σοβαρά το καθεστώς Άσαντ, με τη ρωσική και ιρανική υποστήριξή του.
Έτσι, οι Ηνωμένες Πολιτείες άλλαξαν από υποστήριξη πολιτοφυλακών κατά του καθεστώτος σε υποστήριξη πολιτοφυλακών κατά του ISIS στη Συρία. Αυτός ήταν ο λόγος για την υποστήριξη των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων καθώς χρησιμοποιούσαν το συριακό έδαφος για να πολεμήσουν τόσο το ISIS όσο και τον Άσαντ.
Η πρόκληση ήταν ότι οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις, οι οποίες είναι σε μεγάλο βαθμό Κούρδοι, έχουν επίσης δεσμούς με το κουρδικό PKK, και αυτός είναι ο λόγος που ο Τούρκος Πρόεδρος [Ρετζέπ Ταγίπ] Ερντογάνζήτησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες να αποσύρουν τα αμερικανικά στρατεύματα μεταξύ της Τουρκίας και των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων. Η απόσυρση σηματοδότησε αυτό που ήταν σε μεγάλο βαθμό προφανές, ότι η κυβέρνηση Ομπάμα δεν βασίστηκε ποτέ τόσο πολύ στις πολιτοφυλακές για να ανατρέψει τον Άσαντ και ο Τραμπ ολοκλήρωσε την υπολειπόμενη αμερικανική δέσμευση για τον τερματισμό της κυβέρνησης Άσαντ.
Rodríguez:Ποιες ήταν οι κύριες διαφορές μεταξύ των πολιτικών της κυβέρνησης Ομπάμα, που εισήλθε στη σύγκρουση, και της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία φαίνεται έτοιμη να αποχωρήσει;
Sorenson:Η διαφορά, από τη μία πλευρά, δεν ήταν τόσο μεγάλη, καθώς και οι δύο διοικήσεις δεν ήθελαν να αναλάβουν μια σημαντική αμερικανική δέσμευση για την ανατροπή της κυβέρνησης Άσαντ. Ο Ομπάμα όντως έδωσε υποστήριξη σε λίγες πολιτοφυλακές, αλλά τα αποτελέσματα ήταν σε μεγάλο βαθμό απογοητευτικά. Ο Ομπάμα όντως δοκίμασε μια διαφορετική τεχνική όταν ο Άσαντ χρησιμοποίησε χημικά όπλα, διπλωματία; ενώ ο Τραμπ χρησιμοποίησε περιορισμένες στρατιωτικές επιθέσεις στις δύο μεγάλες επιθέσεις με χημικά όπλα που έγιναν κατά τη διάρκεια της κυβέρνησής του.
Rodríguez:Η έξοδος του Τραμπ από τη Συρία αντιπροσωπεύει μια αλλαγή του παιχνιδιού στη γεωπολιτική των ΗΠΑ ή είναι μια αλλαγή στρατηγικής μέσα στο ίδιο παιχνίδι;
Sorenson:Θα έλεγα ότι άλλαξε το παιχνίδι. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν στηρίξει την ασφάλειά τους στην προωθημένη παρουσία και την προωθημένη εμπλοκή από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Έτσι, ενώ ήταν δευτερεύουσα απόφαση να αποσυρθούν οι αμερικανικές δυνάμεις από τη Συρία, θεωρήθηκε ευρέως ως ένα μήνυμα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον Τραμπ αποσύρονταν από τον ευρύτερο παγκόσμιο ρόλο τους. Η αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συρία ήρθε καθώς ο Τραμπ αμφισβήτησε τις αμερικανικές συμμαχίες τόσο στον Ειρηνικό όσο και στο ΝΑΤΟ. Έγινε καθώς ο Τραμπ φαινόταν να υποβαθμίζει την ευρωπαϊκή απειλή που θέτει η Ρωσία υπό [τον πρόεδρο Βλαντιμίρ] Πούτιν. Έγινε καθώς ο Τραμπ μίλησε ανοιχτά για την απόσυρση των υπολειπόμενων αμερικανικών δυνάμεων από το Αφγανιστάν και το Ιράκ. Το Ισραήλ και άλλοι φίλοι της Αμερικής στην περιοχή ερμήνευσαν την αμερικανική απόσυρση τόσο ως υποχώρηση από μια περιοχή όσο και ως εγκατάλειψη ενός σχεδόν συμμάχου, των Κούρδων της Συρίας.
Rodríguez:Μετά την αποχώρηση του Τραμπ, η Τουρκία μπήκε ξανά στο σκηνικό του πολέμου με επιθετικότητα. Γιατί επιτρέπεται στην Άγκυρα να συμμετέχει σε πόλεμο μεγάλης κλίμακας χωρίς την άδεια των Ηνωμένων Εθνών;
Sorenson:Οι περισσότερες χώρες δεν θεωρούν απαραίτητη την έγκριση από τον ΟΗΕ για την εισβολή σε άλλη χώρα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έλαβαν την έγκριση του ΟΗΕ για την έξωση των δυνάμεων του Σαντάμ Χουσεΐν από το Κουβέιτ και την Κορέα το 1950, αλλά δεν έλαβαν την άδεια του ΟΗΕ να στείλουν δυνάμεις στο Βιετνάμ, ούτε για την εισβολή στο Ιράκ το 2003. Η Τουρκία πιθανότατα γνώριζε ότι η Ρωσία θα ασκούσε βέτο σε οποιαδήποτε προσπάθεια να εγκρίνει τη μετακίνηση στρατευμάτων της στη Συρία, καθώς η Ρωσία έχει υποστηρίξει να υπερασπιστεί το καθεστώς Άσαντ.
Rodríguez:Υπήρχαν αρκετοί παράγοντες στο έδαφος ανάλογα με την αμερικανική προστασία, όπως οι Κούρδοι της Συρίας. Ποια πολιτική θα ακολουθηθεί για να μην τιμωρηθούν από την Τουρκία ή τη Συρία;
Sorenson:Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις δεν είχαν προστασία μετά την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων. Τουρκικές δυνάμεις τους επιτέθηκαν και τους οδήγησαν νότια. Προσπαθούν να συνάψουν συμφωνία με τον πρώην εχθρό τους, το καθεστώς Άσαντ, για να τους προστατεύσουν από περαιτέρω τουρκικές επιθέσεις. Υπάρχει ένα δυσάρεστο status quo τώρα, αλλά είναι πιθανό ότι εάν οι κουρδικές δυνάμεις προσπαθήσουν να ανακτήσουν εδάφη, θα τραβήξουν και πάλι πυρά από την Τουρκία. Η Τουρκία φαίνεται να έχει ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο για τον έλεγχο των 70 χιλιομέτρων περίπου συριακού εδάφους που συνορεύει με την Τουρκία, και σχεδιάζει να εγκαταστήσει Σύρους πρόσφυγες τώρα απο την Τουρκία. Αυτοί οι πρόσφυγες είναι κυρίως Άραβες και όχι Κούρδοι, επομένως υπάρχει ο κίνδυνος περαιτέρω βίας στην περιοχή.
Rodríguez:Ποιες προβλέψεις μπορούν να προταθούν για την εξέλιξη μιας σύγκρουσης που έχει τοπικές, περιφερειακές και παγκόσμιες χροιές;
Sorenson:Αυτή η σύγκρουση θα μπορούσε να διαρκέσει για πολλά ακόμη χρόνια, σε μειωμένη μορφή. Δεν είναι πιθανό οι μεγάλες δυνάμεις να θέλουν να παίξουν πολύ ισχυρό ρόλο, καθώς ο κίνδυνος κλιμάκωσης είναι υψηλός. Επιπλέον, το κόστος του συριακού εμφυλίου πολέμου ήταν η καταστροφή της Συρίας, με τίμημα 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για να επιστρέψει η χώρα εκεί που ήταν το 2010. Έτσι, η ύπαρξη δυνάμεων στη Συρία μπορεί να έχει σχετικά οριακή αξία για τη Ρωσία. Το Ιράν αντιμετωπίζει πίεση στο εσωτερικό να σταματήσει να χρηματοδοτεί κινήσεις εκτός Ιράν και να δαπανήσει περισσότερα στο εσωτερικό. Ακόμη και η Χεζμπολάχ αποσύρει δυνάμεις από τη Συρία. Η Ρωσία άσκησε πίεση στις εναπομείνασες ιρανικές δυνάμεις στη Συρία να μετακινηθούν τουλάχιστον 70 χιλιόμετρα από τα ισραηλινά σύνορα. Έτσι, φαίνεται ότι όλες οι πλευρές κατανοούν ότι τα οφέλη από τη συνέχιση των μαχών είναι ελάχιστα και ως εκ τούτου έχουν ενεργήσει για να μειώσουν το κόστος και τους κινδύνους μελλοντικών συγκρούσεων. Εξαίρεση αποτελεί το ISIS, το οποίο χρησιμοποιεί τώρα το έδαφος της Συρίας για να ανοικοδομήσει την οργάνωσή του. Εάν το καταφέρει, μπορεί να συμμετάσχει σε έναν συνασπισμό πρώην αντιπάλων που έχουν κοινό συμφέρον να νικήσουν και να καταστρέψουν το ISIS.
Rodríguez:Αγαπητέ Dr Sorenson, σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή και τον χρόνο σας. Ήταν χαρά να βασιστώ στην εμπειρία σας. Ελπίζουμε να έχουμε ξανά τις πολύτιμες γνώσεις σας στο εγγύς μέλλον.
EUROPEAN, MIDDLE EASTERN, C AFRICAN AFFAIRS ⬥ SPRING 2020 145
Michael Rubin
Dr. David S. Sorenson
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ NUÑO RODRÍGUEZ
