Αρχική Blog Σελίδα 816

ΑΜΕΣΗ ΑΝΑΛΥΣΗ: Γιατί ο ΕΚΤΡΩΜΑΤΙΚΟΣ Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός δημοσιοποιήθηκε… σχεδόν ταυτόχρονα με τον τουρκικό(;)

2

 

(Τετάρτη 16 Απριλίου 2025)

Στις 16/04/25 δημοσιοποιήθηκε ο χάρτης του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (ΘΧΣ) της Ελλάδας ο οποίος καταρτίστηκε με πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών. Με ανακοίνωση στον Τύπο, εξηγήθηκαν οι λόγοι για τους οποίους η κυβέρνηση προβαίνει στην παρούσα συγκυρία στην δημιουργία του χάρτη, ενώ διασαφηνίζονται οι λόγοι κατά τους οποίους χωρίστηκε ο ΘΧΣ σε 4 χωρικές ενότητες (Χ.Ε. 1 έως 4) μαζί με τις αρχές βάσει των οποίων σχεδιάστηκε. Διευκρινίζεται ότι σύμφωνα με την οδηγία της ΕΕ ο ΘΧΣ αφορά εκτός την τουριστική ανάπτυξη, τις υδατοκαλλιέργειες, αλιεία κλπ, και τις εγκαταστάσεις/υποδομές υπεράκτιων και υποθαλάσσιων έργων για την εκμετάλλευση φυσικών πόρων (υποθαλάσσια καλώδια, αιολικά πάρκα, εξόρυξη ορυκτού πλούτου κλπ).
Πιο συγκεκριμένα, ο εν λόγω χάρτης αποτυπώνει την προβληματική -κατά παράβαση της UNCLOS III- ελληνοαιγυπτιακή τμηματική οριοθέτηση (με πράσινο κύκλο στο διάγραμμα) μειωμένων επηρειών νήσων όπως η Κρήτη και η Ρόδος. Aποτελεί ουσιαστικά απόδειξη ότι στην πραγματικότητα οι κυβερνώντες κατάφεραν να «μικραίνουν» την χώρα αντί να την «μεγαλώσουν», όπως ψευδώς και παραπλανητικά υποστηρίζουν τόσα χρόνια (αναμένουμε να δούμε τί θα πράξουν ανατολικά του 28ου Μεσημβρινού, στον οποίο οριακά καταλήγει η ελληνοαιγυπτιακή οριοθέτηση ΑΟΖ). Πέραν τούτου όμως ανακύπτουν και τα παρακάτω καίρια ερωτήματα:
1ον Γιατί προηγήθηκε αρκετό χρόνο πριν (αρχές του 2025) η ανακοίνωση πρόθεσης δημοσιοποίησης του ΘΧΣ;
Μελέτη χάρτη τουρκικού ΘΧΣ. Δημοσιεύτηκε 16/04/25. Πηγή: Anadolu
2ον Είναι τυχαίο ότι αρχικά η φιλοερντογανική «Milliyet» αποκάλυψε (16/04/25) και εν συνεχεία το «Anadolu» δημοσιοποίησε τον τουρκικό χάρτη ΘΧΣ, με διαφορά λίγων ωρών από την ανακοίνωση της ελληνικής κυβέρνησης; Υπήρξε συνεννόηση; Ερώτημα που με τη σειρά του οδηγεί στην εύλογη απορία: ποιό ακριβώς είναι το περιεχόμενο του διαλόγου Γεραπετρίτη-Φιντάν; Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Γεραπετρίτης δήλωσε από το βήμα της Βουλής: «Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι η διαδικασία για την κατάρτιση, εκπόνηση, δημοσίευση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού δεν συνδέεται με οποιαδήποτε γεωπολιτική αναφορά, δεν έχει να κάνει με τα ζητήματα που αναπτύσσονται σε σχέση με τις συζητήσεις που γίνονται με άλλες χώρες (σ.σ. Τουρκία). Αφορά αμιγώς ένα ζήτημα δικό μας, τεχνικό».
Χάρτης που έχει καταθέσει η Τουρκία στον ΟΗΕ από τον Μάρτιο του 2020 (Α/74/757)
Διευκρινίζεται ότι ο τουρκικός χάρτης ΘΧΣ αποτελεί ακαδημαϊκή μελέτη που εκπόνησε το Εθνικό Ερευνητικό Κέντρο Ναυτικού Δικαίου του Πανεπιστημίου της Άγκυρας. Ο χάρτης σέβεται τον χάρτη Μανιάτη -δηλαδή τις περιοχές που ενδιαφέρουν την Chevron- και τον χάρτη Μπάιντεν, «εξαφανίζει» το Σύμπλεγμα Μεγίστης και διχοτομεί το Αιγαίο εφαρμόζοντας την αρχή της μέσης γραμμής αγνοώντας την επήρεια των νήσων. Έλαβε υπόψη το τουρκολιβυκό ψευδομνημόνιο και τον χάρτη που κατέθεσε η Τουρκία στον ΟΗΕ το 2020, ενώ είναι προδήλως επηρεασμένος από το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας.
Ειρήσθω εν παρόδω, στις 18/03/25 γράφαμε ότι η Τουρκία «εδώ και πολλές δεκαετίες (βλ. τουρκικό χάρτη του 1979 για την μοιρασιά του Αιγαίου […]), χρησιμοποιώντας τους πρόθυμους -και ανοικτά φιλότουρκους- Βρετανούς, έχει ανάγει σε ύψιστη προτεραιότητα την «αποστρατιωτικοποίηση» του Ανατολικού Αιγαίου, η οποία προδήλως -ομοίως με την Κύπρο- αποτελεί προπαρασκευαστικό στάδιο πριν την απώλειά του και την παγίωση της Γαλάζιας Πατρίδας.» Οι ομοιότητες του τουρκικού χάρτη ΘΧΣ με τον χάρτη του 1979 -από αποδεσμευμένα έγγραφα του Βρετανικού Εθνικού Αρχείου- για την μοιρασιά του Αιγαίου είναι κάτι παραπάνω από προφανείς.
Τουρκικός χάρτης του 1979 για την μοιρασιά του Αιγαίου: Χάρτης Ελληνικής Υδρογραφικής Υπηρεσίας με χειρόγραφη σημείωση: «Τουρκική «γραμμή» 11 Ιαν. 79», και τη διευκρίνιση ότι η διακεκομμένη γραμμή είναι «Μέση Γραμμή μεταξύ ηπειρωτικών ακτών ≈ 41000 τ.χ.», ενώ η συνεχόμενη είναι η «επιδειχθείσα υπό Τούρκων «γραμμή» ≈ 47500 (≈51%)». Πηγή: Αποδεσμευμένα έγγραφα Βρετανικού Εθνικού Αρχείου, Φανούλα Αργυρού «Σημερινή»
3ον Εάν ο χάρτης του ελληνικού ΘΧΣ χωρίστηκε -σύμφωνα με την ανακοίνωση- σε 4 χωρικές ενότητες με τα «διοικητικά κριτήρια» των αντίστοιχων Περιφερειών, τότε γιατί η Εύβοια διχοτομείται (γαλάζιο κύκλο διαγράμματος); Μήπως ήταν άλλα τα κριτήρια και έχουν κάποια σχέση με την μυστική διπλωματία Γεραπετρίτη-Φιντάν;
4ον Η κατάθεση του ελληνικού χάρτη στην ΕΕ με την Αιγιαλίτιδα Ζώνη στα 6νμ -εκτός του Ιονίου μέχρι το Ακρωτήριο Ταίναρο όπου έχει ήδη πραγματοποιηθεί επέκταση στα 12νμ-, σημαίνει ότι εμμέσως αποποιούμαστε το δικαίωμα της ενιαίας επέκτασης στα 12νμ; Ας σημειωθεί επίσης ότι στο Ταίναρο παρατηρούμε το τραγελαφικό και παγκοσμίου πρωτοτυπίας σημειακό «άλμα» της Χωρικής Θάλασσας από τα 6 στα 12 νμ (κόκκινο κύκλο διαγράμματος).
Εν κατακλείδι, ο ελληνικός χάρτης ΘΧΣ μόνο ως ΕΚΤΡΩΜΑ μπορεί να χαρακτηριστεί, δεδομένου ότι αποδεικνύει ότι η κυβέρνηση έχει βάλει στην «κλίνη του Προκρούστη» τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, μαζί με την Αιγιαλίτιδα Ζώνη στην οποία ασκείται πλήρη κυριαρχία. Η ταυτόχρονη δημοσιοποίηση των χαρτών Ελλάδας-Τουρκίας -έστω κι αν ο τουρκικός δεν είναι επίσημος- σημαίνει ότι για άλλη μια φορά ο ΥΠΕΞ Γ. Γεραπετρίτης ψεύδεται και παραπλανά. Από τα ίδια τα γεγονότα αποδεικνύεται ότι «η διαδικασία για την κατάρτιση, εκπόνηση, ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού» έχει προφανώς «να κάνει [ΚΑΙ] με τα ζητήματα που αναπτύσσονται σε σχέση με τις συζητήσεις που γίνονται» με την Τουρκία εφόσον ακόμη και οι ανακοινώσεις πραγματοποιούνται με άψογο συντονισμό!

Πηγή: i-epikaira.blogspot.com

ΧΑΙΡΟΝΤΑΙ ΓΙΑΤΙ ΤΟΥΣ ΕΠΕΒΑΛΕ Η ΕΕ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ;

8
του Παντελή Σαββίδη
Η ανακοίνωση απο την κυβέρνηση των ορίων των θαλάσσιων πάρκων ήταν μια θετική ενέργεια. Ήταν αυτό που οι σχολιαστές της πολιτικής της της ζητούσαν να κάνει εδώ και καιρό και δεν το έκανε. Ο προφανής λόγος ήταν ότι ανησηχούσε για τις αντιδράσεις της Τουρκίας.
Η κυβέρνηση αγνοούσε την ελληνική κοινή γνώμη η οποία, επίσης, την πίεζε προς την κατεύθυνση αυτή. Δεν μπορούσε, όμως, να αγνοήσει την πίεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε εδώ και καιρό απο τα κράτη μέλη να υποβάλουν τα όρια των θαλασσίων πάρκων τους. Το έκαναν όλες οι χώρες εκτός της Ελλάδος.
Και εδώ ο λόγος ήταν προφανής. Η κυβέρνηση των Αθηνών φοβόταν τις αντιδράσεις της Άγκυρας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πήγε την Ελλάδα στο Δικαστήριο της Ε.Ε. και το Δικαστήριο καταδίκασε την χώρα και της ζήτησε να συμμορφωθεί ως 27 Απριλίου. Αν δεν συμμορφωνόταν η Αθήνα, η Επιτροπή θα ξαναπήγαινε την Ελλάδα στο Δικαστήριο και αυτήν την φορά θα έπεφτε και πέλεκυς.
Αυτή είναι η ιστορία του θέματος για το οποίο απο χθές η κυβέρνηση και οι προπαγανδιστές της πανηγυρίζουν. Γιατί; Επειδή αναγκάστηκαν απο την ΕΕ να προβούν σε μια κίνηση εθνικού συμφέροντος; Επειδή προέβησαν σε μια τέτοια κίνηση κάτω απο την πίεση της ΕΕ την οποία επίσης επικαλούνται για την ενέργειά τους προς την Τουρκία; Ουσιαστικά την ανάγκην φιλοτιμίαν εποίησαν.
Αυτά ως προς την ιστορία του θέματος.
Για τα απο εδώ και πέρα υπάρχουν τα εξής;
1.-Είναι εμφανής η αδυναμία της Ελλάδας να ασκήσει πολιτική προάσπισης την δικαιωμάτων της. Η αδυναμία αυτή πρέπει να καλυφθεί. Και καλύπτεται μόνο αν ισχυροποιηθεί το στράτευμα. Άλλος δρόμος δεν υπάρχει. Αυτό δεν σημαίνει πόλεμος. Σημαίνει μη πόλεμος. Ο νοών νοείτω.
2.-Τα όρια των Θαλάσσιων Πάρκων είναι αυτά που θα αναμέναμε με βάση το ΔΔ και το Δίκαιο της Θάλασσας. Αλλά αυτά δεν είναι ΑΟΖ. Πρέπει να διακηρυχθούν και ως ΑΟΖ και να κληθούν οι χώρες που ενδιαφέρονται να συζητήσουν με την Ελλάδα. Επειδή θα διακηρυχθούν δεν σημαίνει ότι θα γίνουν και ΑΟΖ. ΑΟΖ θα γίνουν όταν υπάρξει συμφωνία.
3.-Να διακηρυχθούν, λοιπόν, τα όρια και να κληθούν Τουρκία και Κύπρος σε συνομιλίες για την οριοθέτηση ΑΟΖ.
4.-Η θέση της κυβέρνησης για συνυποσχετικό είναι ξεπερασμένη. Στο συνυποσχετικό εκείνο που θα συζητούσαν Αθήνα και Άγκυρα ήταν αν τα νησιά έχουν ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα. (Ουσιαστικά η Τουρκία θα έβαζε ένα σωρό άλλα πράγματα). Αυτήν την στιγμή με την ανακοίνωση των ορίων των Θαλάσσιων Πάρκων η Ελλάδα πήρε σαφή θέση στο θέμα αυτό. Αυτα τα όρια με αυτήν την θέση θα συζητήσει με την Τουρκία. Όχι αν τα νησιά έχουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Τεχνικές συνομιλίες για τα όρια της ΑΟΖ θα κάνει.
Οι εξελίξεις ξεπέρασαν το συνυποσχετικό.

Το στοίχημα των 2,3 δισ. δολαρίων του Harvard: Τι ζήτησε ο Τραμπ – Πώς αντέδρασε το πανεπιστήμιο

1

15 Απριλίου 2025

Ο πρόεδρος του Χάρβαρντ Άλαν Γκάρμπερ πριν από τις τελετές αποφοίτησης τον Μάιο του 2024 [Αρχείο: Brian Snyder/Reuters]

Ένα μήνα μετά την υποχώρηση του Columbia στις απαιτήσεις του Τραμπ, το Πανεπιστήμιο Harvard δηλώνει ότι δεν θα τις αποδεχτεί. Δείτε πώς εξελίχθηκε η σύγκρουση.

Η εκστρατεία του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να πιέσει τα πανεπιστήμια να εγκαταλείψουν τις πολιτικές ποικιλομορφίας, ισότητας και ένταξης (DEI), καθώς και να τιμωρήσουν τους φοιτητές διαδηλωτές, συνάντησε την ισχυρότερη μέχρι στιγμής αντίδραση, όταν το Πανεπιστήμιο Harvard απέρριψε μια σειρά αιτημάτων από την κυβέρνησή του.

Η απόφαση της Δευτέρας προκάλεσε άμεσα την αντίδραση του Υπουργείου Παιδείας των ΗΠΑ, το οποίο «πάγωσε» σχεδόν 2,3 δισεκατομμύρια δολάρια σε ομοσπονδιακή χρηματοδότηση προς το Harvard – ένα από τα κορυφαία πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών.

Σε ανάρτησή του την Τρίτη το πρωί στην πλατφόρμα του Truth Social, ο Τραμπ κατηγόρησε το Harvard ότι προωθεί «πολιτικές, ιδεολογικές και τρομοκρατικά εμπνευσμένες» ιδέες αντί να ενεργεί προς το δημόσιο συμφέρον.

Τι ακριβώς ζητούσε η κυβέρνηση Τραμπ από το Harvard;

Οι επικεφαλής του Υπουργείου Παιδείας, του Υπουργείου Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών και της Γενικής Διοίκησης Υπηρεσιών των ΗΠΑ υπέγραψαν από κοινού επιστολή προς το Harvard την Παρασκευή. Σε αυτήν, ισχυρίζονταν ότι «το Harvard τα τελευταία χρόνια έχει αποτύχει να ανταποκριθεί τόσο στις πνευματικές όσο και στις πολιτικές συνθήκες για τις οποίες δικαιολογείται η ομοσπονδιακή επένδυση».

Ακολούθησε μια λίστα απαιτήσεων που το πανεπιστήμιο του Cambridge, στη Μασαχουσέτη, καλούνταν να ικανοποιήσει. Ανάμεσα στα βασικά σημεία περιλαμβάνονταν τα εξής:

  • Προώθηση καθηγητών που είναι ευθυγραμμισμένοι με τις απαιτήσεις της κυβέρνησης Τραμπ όπως αυτές διατυπώθηκαν στην επιστολή, και «περιορισμός της επιρροής» των μελών ΔΕΠ και διοικητικών στελεχών που θεωρούνται «πιο αφοσιωμένοι στον ακτιβισμό παρά στην ακαδημαϊκή έρευνα».
  • Τερματισμός κάθε μορφής θετικής δράσης (affirmative action) τόσο στις προσλήψεις διδακτικού προσωπικού όσο και στις φοιτητικές εισαγωγές μέχρι τον Αύγουστο. Παράλληλα, η επιστολή απαιτούσε από το πανεπιστήμιο να διασφαλίσει την «ποικιλομορφία απόψεων», καταργώντας κάθε κριτήριο στις διαδικασίες εισαγωγής και προσλήψεων που λειτουργεί ως «ιδεολογικό τεστ».
  • Αλλαγή της διαδικασίας εισαγωγής φοιτητών, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος αλλοδαπών φοιτητών που είναι «εχθρικοί προς τις αμερικανικές αξίες», συμπεριλαμβανομένων φοιτητών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία ή τον αντισημιτισμό. Η επιστολή δεν όριζε επακριβώς τι εννοεί με τον όρο «αμερικανικές αξίες». Για το ακαδημαϊκό έτος 2024-2025, στο Harvard φοιτούν 6.793 διεθνείς φοιτητές, που αποτελούν το 27,2% του συνολικού πληθυσμού — ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το λιγότερο από 20% που ήταν το 2006-2007.
  • Αναθεώρηση των πειθαρχικών κανονισμών και απαγόρευση της αναγνώρισης ή χρηματοδότησης φοιτητικών συλλόγων που προωθούν «εγκληματική δραστηριότητα, παράνομη βία ή παράνομη παρενόχληση».
  • Καθολική απαγόρευση μάσκας με άμεση εφαρμογή και σοβαρές ποινές για παραβάσεις, που δεν θα είναι κατώτερες της αναστολής φοίτησης, ως απάντηση στις πρόσφατες διαδηλώσεις φοιτητών με καλυμμένα πρόσωπα. Η επιστολή δεν ανέφερε καμία εξαίρεση στον κανόνα, όπως για λόγους υγείας.
  • Κλείσιμο όλων των προγραμμάτων και γραφείων ποικιλομορφίας, ισότητας και ένταξης (DEI) καθώς και εφαρμογή οργανωτικών μεταρρυθμίσεων με στόχο τη διαφάνεια απέναντι στις ομοσπονδιακές ρυθμιστικές αρχές, ήταν μεταξύ των τελικών απαιτήσεων της κυβέρνησης Τραμπ. Στο Harvard δόθηκε διορία μέχρι τον Αύγουστο για να εφαρμόσει αυτές τις αλλαγές.Πρόκειται για τη δεύτερη επίσημη επιστολή της κυβέρνησης Τραμπ προς το Harvard. Η πρώτη είχε σταλεί στις 3 Απριλίου και καλούσε το πανεπιστήμιο να απαγορεύσει τις μάσκες προσώπου και να αναμορφώσει ακαδημαϊκά τμήματα που – κατά τους συντάκτες της – είχαν επιδείξει προκατάληψη κατά των Εβραίων. Οι κατηγορίες περί αντισημιτισμού έχουν διατυπωθεί κατά πολλών πανεπιστημίων και κολλεγίων στις ΗΠΑ, ειδικά μετά τις μαζικές φοιτητικές κινητοποιήσεις κατά του πολέμου στη Γάζα.

    Πώς απάντησε το Harvard;

    Οι νομικοί εκπρόσωποι του πανεπιστημίου απάντησαν ότι το Harvard απορρίπτει τις απαιτήσεις της κυβέρνησης Τραμπ, θεωρώντας ότι παραβιάζουν τα συνταγματικά του δικαιώματα όπως κατοχυρώνονται από την Πρώτη Τροπολογία του Συντάγματος των ΗΠΑ. Η εν λόγω τροπολογία προστατεύει την ελευθερία του λόγου, της έκφρασης και του συνέρχεσθαι.

    Το πανεπιστήμιο δήλωσε επίσης ότι αντιτίθεται κατηγορηματικά στον αντισημιτισμό και συνεχίζει να εφαρμόζει δομικές αλλαγές ώστε να διασφαλίσει ένα περιβάλλον φιλόξενο και υποστηρικτικό για όλους τους φοιτητές.

    Σε ξεχωριστή επιστολή που δημοσιεύτηκε online τη Δευτέρα και φέρει την υπογραφή του Πρύτανη Άλαν Γκάρμπερ, τονίζεται ότι η ομοσπονδιακή χρηματοδότηση έχει οδηγήσει σε έρευνα και καινοτομία στους τομείς της επιστήμης και της ιατρικής. «Αυτές οι καινοτομίες έχουν κάνει αμέτρητους ανθρώπους στη χώρα μας και σε όλο τον κόσμο πιο υγιείς και πιο ασφαλείς», ανέφερε χαρακτηριστικά.

  • Η επιστολή του Harvard αναφέρεται επίσης στις κυβερνητικές απειλές για απόσυρση ομοσπονδιακής χρηματοδότησης από διάφορα πανεπιστήμια, συμπεριλαμβανομένου του ίδιου, με αφορμή καταγγελίες για αντισημιτισμό στους πανεπιστημιακούς χώρους. Στο κείμενο τονίζεται ότι η αποχώρηση της κυβέρνησης από τέτοιες συμφωνίες χρηματοδότησης «θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο την υγεία και ευημερία εκατομμυρίων ανθρώπων, αλλά και την οικονομική ασφάλεια και ζωντάνια του έθνους μας».

    Παρόλο που ορισμένες από τις απαιτήσεις της κυβέρνησης αφορούν τον αγώνα κατά του αντισημιτισμού, «η πλειονότητα των απαιτήσεων συνιστά άμεση κρατική παρέμβαση στις ‘πνευματικές συνθήκες’ του Harvard», ανέφερε χαρακτηριστικά η επιστολή.

    Ο Πρύτανης Άλαν Γκάρμπερ δήλωσε κατηγορηματικά:
    «Το Πανεπιστήμιο δεν θα παραδώσει την ανεξαρτησία του, ούτε θα απεμπολήσει τα συνταγματικά του δικαιώματα.»


    Στο μεταξύ, το παράρτημα του Harvard της Αμερικανικής Ένωσης Πανεπιστημιακών Καθηγητών (AAUP) κατέθεσε αγωγή σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στη Βοστώνη την Παρασκευή. Στην αγωγή κατηγορείται η κυβέρνηση Τραμπ για «παράνομη και πρωτοφανή κατάχρηση της ομοσπονδιακής χρηματοδότησης και των εργαλείων επιβολής των πολιτικών δικαιωμάτων» με σκοπό την υπονόμευση της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της ελευθερίας του λόγου στα πανεπιστήμια.

    Σε νέα διαδικτυακή του ανάρτηση, ο Τραμπ έγραψε:
    «Ίσως το Harvard πρέπει να χάσει το καθεστώς του ως φοροαπαλλασσόμενος οργανισμός και να φορολογηθεί ως πολιτική οντότητα, αν συνεχίσει να προωθεί πολιτικά, ιδεολογικά και τρομοκρατικά εμπνευσμένα/υποστηριζόμενα ‘μιάσματα’; Να θυμάστε, η φοροαπαλλαγή εξαρτάται εξ ολοκλήρου από τη δράση προς το δημόσιο συμφέρον!»

  • Το υπόβαθρο της σύγκρουσης: Πώς φτάσαμε ως εδώ

    Η ένταση μεταξύ του Harvard και της κυβέρνησης Τραμπ δεν ξεκίνησε από το πουθενά – έχει τις ρίζες της στα γεγονότα που ξέσπασαν με φόντο τον πόλεμο στη Γάζα και τις αντιδράσεις που αυτός πυροδότησε στα πανεπιστήμια των ΗΠΑ.

    Τον Ιανουάριο του 2024, ο Πρύτανης Άλαν Γκάρμπερ δημιούργησε προεδρικές επιτροπές εντός του πανεπιστημίου, με στόχο την αντιμετώπιση του αντισημιτισμού και την καταπολέμηση της προκατάληψης κατά Μουσουλμάνων και Αράβων, καθώς ο πόλεμος Ισραήλ–Γάζας προκαλούσε έντονες πολιτικές και κοινωνικές εντάσεις σε πανεπιστημιακούς χώρους παγκοσμίως – και ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

    Τον Απρίλιο του 2024, φοιτητές που στήριζαν το παλαιστινιακό ζήτημα δημιούργησαν καταυλισμό διαμαρτυρίας εντός του campus του Harvard, με την επωνυμία Harvard Out of Occupied Palestine (HOOP). Οι διαδηλωτές ζητούσαν από το πανεπιστήμιο να αποσύρει τις επενδύσεις του από εταιρείες όπλων και από επιχειρήσεις που σχετίζονται με το Ισραήλ.

    Ο Γκάρμπερ τότε είχε δηλώσει πως οι ενέργειες της HOOP διατάραξαν την εκπαιδευτική λειτουργία του πανεπιστημίου. Τον Μάιο, το Harvard και οι διαδηλωτές ανακοίνωσαν ότι είχαν καταλήξει σε συμφωνία για τον τερματισμό του καταυλισμού — ωστόσο, τα δύο μέρη παρουσίασαν διαφορετικές εκδοχές για τους όρους της συμφωνίας.


    Αυτή η κλιμακούμενη ένταση, σε συνδυασμό με τη γενικευμένη πολιτική πίεση της κυβέρνησης Τραμπ σε θέματα λόγου, διαμαρτυρίας και ιδεολογικής καθαρότητας στα πανεπιστήμια, δημιούργησε το εκρηκτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εξελίσσεται η σημερινή σύγκρουση.

  • Πίεση χωρίς προηγούμενο: Τι συμβαίνει στα πανεπιστήμια των ΗΠΑ πέρα από το Harvard

    Το Harvard διαθέτει το μεγαλύτερο πανεπιστημιακό ταμείο (endowment) στον κόσμο, που ανήλθε στα 53,2 δισ. δολάρια το 2024. Παρ’ όλα αυτά, το 70% των ετήσιων διανομών του ταμείου προορίζεται για σκοπούς που καθορίζονται από τους ίδιους τους δωρητές – κάτι που περιορίζει την ευελιξία του ιδρύματος σε περιόδους κρίσης.

    Το 2024, σύμφωνα με τη φοιτητική εφημερίδα Harvard Crimson, οι δωρεές προς το ταμείο μειώθηκαν κατά 151 εκατομμύρια δολάρια, καθώς αρκετοί δισεκατομμυριούχοι δωρητές διέκοψαν τη χρηματοδότηση διαμαρτυρόμενοι για την «ανεπαρκή αντίδραση» του πανεπιστημίου στις κατηγορίες για αντισημιτισμό στο campus.


    Harvard πρώτο στην αντίσταση, όχι στον στόχο

    Το Harvard μπορεί να είναι το πρώτο πανεπιστήμιο που αρνείται επίσημα τις απαιτήσεις της κυβέρνησης Τραμπ, αλλά δεν είναι το πρώτο Ivy League ίδρυμα που στοχοποιείται.

    Το Columbia University της Νέας Υόρκης υπήρξε το επίκεντρο των διαδηλώσεων υπέρ της Παλαιστίνης στις ΗΠΑ το 2024. Στις 30 Απριλίου, φοιτητές κατέλαβαν το Hamilton Hall, ένα από τα πιο συμβολικά κτήρια του campus. Το πανεπιστήμιο κάλεσε την Αστυνομία της Νέας Υόρκης (NYPD), η οποία εισέβαλε στο campus και κατέστειλε βίαια τις φοιτητικές διαδηλώσεις.

    Τον Φεβρουάριο του 2025, η κυβέρνηση Τραμπ απέσυρε τη χρηματοδότηση 400 εκατομμυρίων δολαρίων από το Columbia, κατηγορώντας το για «αποτυχία προστασίας των Εβραίων φοιτητών από αντισημιτική παρενόχληση».

    Τον Μάρτιο, πράκτορες της Immigration and Customs Enforcement (ICE) συνέλαβαν τον Mahmoud Khalil, απόφοιτο και ηγετική φυσιογνωμία των φοιτητικών κινητοποιήσεων, ο οποίος είχε διαπραγματευτεί με τη διοίκηση του Columbia κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων. Μόλις λίγες μέρες πριν, το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ ανακάλεσε τη βίζα της Ranjani Srinivasan, υποψήφιας διδάκτορος στον πολεοδομικό σχεδιασμό. Το Columbia την διέγραψε από τα μητρώα και εκείνη εγκατέλειψε τις ΗΠΑ με προορισμό τον Καναδά λίγο πριν την απέλαση.

  • Αυτό το μοτίβο δείχνει πως η πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ έχει μετατρέψει την τριτοβάθμια εκπαίδευση σε χώρο ιδεολογικής αντιπαράθεσης, με μέσα πίεσης που κυμαίνονται από οικονομικές κυρώσεις μέχρι ποινικές διώξεις και παρεμβάσεις στη μεταναστευτική πολιτική.
  • Κλιμάκωση χωρίς όρια: Πώς η κυβέρνηση Τραμπ αναδιαμορφώνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση στις ΗΠΑ

    Η επίθεση στις ακαδημαϊκές ελευθερίες δεν περιορίστηκε στο Harvard και στο Columbia. Αντιθέτως, τις τελευταίες εβδομάδες παρατηρείται μια συστηματική πίεση από την κυβέρνηση Τραμπ σε όλο το φάσμα της αμερικανικής πανεπιστημιακής κοινότητας, με χρήση τόσο οικονομικών όσο και κατασταλτικών μηχανισμών.


    Columbia: Από την καταστολή στις παραχωρήσεις

    Στις 13 Μαρτίου, η Κοινή Ομάδα Δράσης για την Καταπολέμηση του Αντισημιτισμού της κυβέρνησης Τραμπ απέστειλε επιστολή στο Columbia University με εννέα απαιτήσεις για να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με στόχο την επανέναρξη της χρηματοδότησης.

    Στις 18 Μαρτίου, το Columbia αποδέχτηκε πλήρως τις απαιτήσεις.

    Σύμφωνα με νέο υπόμνημα του πανεπιστημίου:

    • Οι διαδηλωτές φοιτητές θα είναι υποχρεωμένοι να επιδεικνύουν πανεπιστημιακή ταυτότητα εάν τους ζητηθεί.

    • Απαγορεύονται οι μάσκες προσώπου όταν χρησιμοποιούνται για απόκρυψη ταυτότητας – με εξαίρεση λόγους υγείας ή θρησκείας.

    • Το πανεπιστήμιο προσέλαβε 36 ιδιωτικούς φρουρούς με δικαίωμα σύλληψης φοιτητών.

    • Το Columbia συνεχίζει να συνεργάζεται με την Αστυνομία της Νέας Υόρκης (NYPD) για επιπλέον μέτρα ασφαλείας.


    Πολιορκία Ivy League: Περικοπές χρηματοδότησης και κρατική επιτήρηση

    Εκτός από το Harvard και το Columbia, η κυβέρνηση Τραμπ έχει πλέον παγώσει ή αναστείλει τη χρηματοδότηση στα Princeton, Cornell και Northwestern. Τα πανεπιστήμια έχουν αντιδράσει με ανακοινώσεις δυσαρέσκειας, επισημαίνοντας ότι η ομοσπονδιακή χρηματοδότηση είναι κρίσιμη για την επιστημονική έρευνα.

  • Η «βόμβα» του Υπουργείου Ενέργειας: Καθολικό πλαφόν στις έμμεσες δαπάνες

    Στις 11 Απριλίου, το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ, το οποίο χρηματοδοτεί σημαντικό μέρος της πανεπιστημιακής έρευνας, ανακοίνωσε καθολικό πλαφόν στις έμμεσες δαπάνες των ερευνητικών προγραμμάτων (π.χ. διοικητικά έξοδα, λειτουργικές ανάγκες).

    Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η απόφαση αυτή θα εξοικονομήσει 405 εκατ. δολάρια ετησίως για τον κρατικό προϋπολογισμό.


    Η ακαδημαϊκή κοινότητα αντεπιτίθεται: Μαζική αγωγή κατά του πλαφόν

    Εννέα πανεπιστήμια και τρεις κορυφαίοι θεσμικοί φορείς της ανώτατης εκπαίδευσης έχουν καταθέσει αγωγή κατά του πλαφόν, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει την ακαδημαϊκή αυτονομία και βάζει σε κίνδυνο την ποιότητα της έρευνας.

    Οι ενάγοντες περιλαμβάνουν:

    • Brown University

    • California Institute of Technology (Caltech)

    • Cornell University

    • Massachusetts Institute of Technology (MIT)

    • Princeton University

    • University of Michigan

    • Michigan State University

    • University of Rochester

    • University of Illinois

    …καθώς και:

    • Association of American Universities

    • American Council on Education

    • Association of Public and Land-Grant Universities

    • Αντιδράσεις στη σύγκρουση Harvard–Τραμπ: Η πολιτική και κοινωνική αντήχηση

      Η στάση του Harvard απέναντι στις πιέσεις της κυβέρνησης Τραμπ προκάλεσε κύμα αντιδράσεων – από έντονες πολιτικές δηλώσεις μέχρι χειροκροτήματα από την πανεπιστημιακή κοινότητα και ακτιβιστές των πολιτικών ελευθεριών.


      Ο Μπέρνι Σάντερς στηρίζει Harvard: “Όχι στον αυταρχισμό του Τραμπ”

      Ο Γερουσιαστής του Βερμόντ, Bernie Sanders, σχολίασε την υπόθεση τη Δευτέρα με ανάρτηση στον Χ (πρώην Twitter):

      🗨️ «Συγχαρητήρια στο Harvard που αρνήθηκε να απεμπολήσει τα συνταγματικά του δικαιώματα μπροστά στον αυταρχισμό του Τραμπ.»

      Η δήλωση του Σάντερς αντήχησε σε χιλιάδες κοινοποιήσεις και αναδημοσιεύσεις, ειδικά σε προοδευτικούς και φοιτητικούς κύκλους. Στην ουσία, ο Sanders κατέστησε σαφές πως βλέπει τη σύγκρουση ως πολιτική μάχη για τις θεμελιώδεις ελευθερίες – και όχι απλώς ως διοικητική διαφωνία.


      Πανεπιστημιακοί: Σημαία για την ακαδημαϊκή ελευθερία

      Πολλοί ακαδημαϊκοί, τόσο από το ίδιο το Harvard όσο και από άλλα ιδρύματα (MIT, Berkeley, NYU), επαίνεσαν την απόφαση του πανεπιστημίου, χαρακτηρίζοντάς την ως ορόσημο για την ανεξαρτησία της γνώσης απέναντι στην πολιτική εργαλειοποίηση.

      Το παράρτημα της Αμερικανικής Ένωσης Πανεπιστημιακών Καθηγητών που κατέθεσε αγωγή, δήλωσε:

      “Η κυβέρνηση δεν μπορεί να χρησιμοποιεί τη χρηματοδότηση ως μαστίγιο για να επιβάλλει ιδεολογική συμμόρφωση. Το Harvard είπε το προφανές: η ελευθερία σκέψης δεν εκβιάζεται.”


      Αντίλογος από συντηρητικούς κύκλους

      Από την άλλη πλευρά, αρκετά συντηρητικά think tanks και δημοσιογράφοι, όπως ο Ben Shapiro και οργανώσεις όπως η Heritage Foundation, κατηγόρησαν το Harvard για «ιδεολογική μονομέρεια» και «συγκάλυψη εξτρεμιστικών απόψεων».

      Ο ίδιος ο Τραμπ, στην Truth Social, είχε ήδη καλέσει το Κογκρέσο να αφαιρέσει το φορολογικό καθεστώς μη κερδοσκοπικού οργανισμού από το Harvard, χαρακτηρίζοντάς το «πολιτικό όργανο με τρομοκρατικά υπονοούμενα».

    • Ο πρώην Πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, ανάρτησε την Τρίτη: «Το Χάρβαρντ έδωσε το παράδειγμα για άλλα ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης – απορρίπτοντας μια παράνομη και άτσαλη προσπάθεια φίμωσης της ακαδημαϊκής ελευθερίας.»
    • Η κυβερνήτης της Μασαχουσέτης, Maura Healey, ανάρτησε δήλωση στην πλατφόρμα X, συγχαίροντας το Χάρβαρντ επειδή «αντιστάθηκε στην προκλητική προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να εκφοβίσει τα σχολεία και να χρησιμοποιήσει το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ ως όπλο, υπό το ψευδές πρόσχημα των πολιτικών δικαιωμάτων».
  • aljazeera.com

Κίνημα Δημοκρατίας: καθυστερημένη αλλά κρίσιμη: Η Εθνική Χωρική Στρατηγική για τον Θαλάσσιο Χώρο

1

 

Αθήνα, 16 Απριλίου 2025

Ανακοίνωση του Κινήματος Δημοκρατίας:

“Με τέσσερα χρόνια καθυστέρηση και υπό την πίεση ευρωπαϊκής καταδίκης, η Ελλάδα δημοσιοποίησε επιτέλους την Εθνική Χωρική Στρατηγική για τον Θαλάσσιο Χώρο (ΕΧΣΘΧ). Ένα θεσμικό εργαλείο που, ενώ θα έπρεπε να έχει τεθεί σε ισχύ από το 2021 —σύμφωνα με την Οδηγία 2014/89/ΕΕ— έρχεται τώρα, ταυτόχρονα με τη νέα τουρκική προβολή ισχύος στο Αιγαίο.

Η δημοσίευση της τουρκικής πρωτοβουλίας, που συνοδεύτηκε από προκλητικό χάρτη με σαφή πρόθεση επαναχάραξης της γεωπολιτικής πραγματικότητας στο Αιγαίο, κατέστησε ακόμα πιο επιτακτική την ανάγκη για εθνικό σχεδιασμό. Η καθυστέρηση τεσσάρων ετών δεν είναι απλώς γραφειοκρατική αμέλεια· συνιστά θεσμική υστέρηση που εκθέτει τη χώρα και πολιτικά και νομικά.

Η ΕΧΣΘΧ, πέρα από την ευρωπαϊκή της διάσταση, έχει κομβική σημασία για την οικονομική ανάπτυξη και την εθνική ασφάλεια: καθορίζει πώς και πού θα γίνονται επενδύσεις (υδατοκαλλιέργειες, τουρισμός, λιμενικές εγκαταστάσεις, ΑΠΕ, υποθαλάσσια καλώδια κ.ά.), ενώ εξασφαλίζει την περιβαλλοντική προστασία.

Οι βουλευτές του Κινήματος Δημοκρατίας έθεσαν εγκαίρως τα σωστά ερωτήματα:

  • Γιατί αυτή η κωλυσιεργία;
  • Ποιες οι ευθύνες για την ευρωπαϊκή καταδίκη;
  • Και γιατί έπρεπε η Τουρκία να προηγηθεί;

Η ευχή να υλοποιηθεί πλέον ανεμπόδιστα η πόντιση του καλωδίου ΑΔΜΗΕ προς Κρήτη και Κάσο δεν είναι απλώς τεχνικό αίτημα, αλλά στρατηγικής σημασίας έργο για την ενεργειακή αυτάρκεια και την εθνική παρουσία σε κρίσιμες θαλάσσιες ζώνες.

Το ερώτημα που μένει, όμως, είναι: Μπορεί η στρατηγική αυτή να καλύψει την καθυστέρηση ή πρόκειται για «τρένο που χάθηκε» σε μια περίοδο που η γεωπολιτική πίεση στο Αιγαίο αυξάνεται”;

H έλλειψη στρατηγικής πρωτοβουλίας οδηγεί σε γεωπολιτική αποδυνάμωση

2

του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.

Ένα άρθρο του Δημήτρη Τσαϊλά στις 11 Μαρτίου που αποκτά την επιακιρότητά του με αφορμή τις σημερινές εξελίξεις στο θέμα του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού.

Το ζήτημα του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού είναι κρίσιμο τόσο για τη συμμόρφωση της χώρας μας με τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις όσο και για την υπεράσπιση των εθνικών μας συμφερόντων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Οι γεωπολιτικές προεκτάσεις της μη υποβολής Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (ΘΧΣ) από την Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι ιδιαίτερα σημαντικές και αφορούν τις ισορροπίες δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.

Πάνω σε αυτό το θέμα υπάρχει μια αρνητική εξέλιξη και εκφράζονται τέσσερις βασικές ανησυχίες, Η πρώτη αφορά την απομείωση της Νομικής και Διπλωματικής Θωράκισης των Ελληνικών Θαλάσσιων Ζωνών. Η έγκαιρη κατάρτιση και κατάθεση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (ΘΧΣ) θα παρείχε στην Ελλάδα ένα επιπλέον νομικό εργαλείο για την εδραίωση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων στις θαλάσσιες ζώνες της. Η δεύτερη, αφορά τις Ελληνοτουρκικές Σχέσεις και τις Διαπραγματεύσεις για την Υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ. Η Τρίτη, αφορά την Ευρωπαϊκή Διάσταση του θέματος καθώς διαφαίνεται η απώλεια πολιτικής στήριξης. Η Ελλάδα μπορεί να χάσει πολύτιμη στήριξη σε ευρωπαϊκά φόρα, ειδικά σε περιόδους κρίσεων, ενώ η Τουρκία συνεχίζει να επηρεάζει ορισμένα κράτη-μέλη προς όφελός της. Αυτό το σημείο είναι εξαιρετικά κρίσιμο, καθώς η αξιοπιστία της Ελλάδας εντός της ΕΕ αποτελεί διπλωματικό κεφάλαιο που δεν πρέπει να διακυβευθεί. Η τέταρτη, αφορά την Ενεργειακή Ασφάλεια και τις Επενδύσεις στις θαλάσσιες ζώνες. Κάθε ένα από αυτά τα παραπάνω επιχειρήματα αξίζει μιας προσεκτικής εξέτασης.

Ανάλυση

Ένα από τα πιο κοινά επιχειρήματα είναι ότι η αναγνώριση από την ΕΕ ενός τέτοιου σχεδίου θα μπορούσε να λειτουργήσει ως de facto επιβεβαίωση των ελληνικών αξιώσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, δυσχεραίνοντας τυχόν αμφισβητήσεις από την Τουρκία ή από άλλες χώρες. Χωρίς Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχέδιο (ΘΧΣ), η Ελλάδα δεν αξιοποιεί τη δυνατότητα ευρωπαϊκής “σφραγίδας” στις θαλάσσιες ζώνες της, αφήνοντας πεδίο σε τρίτες χώρες να εγείρουν διεκδικήσεις ή να προβαίνουν σε ενέργειες όπως η αμφισβήτηση της ελληνικής ΑΟΖ. Το Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχέδιο (ΘΧΣ) θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ένα προληπτικό και διπλωματικό “τείχος προστασίας” έναντι αμφισβητήσεων. Η αναγνώρισή του από την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα είχε μόνο τεχνικό ή διαχειριστικό χαρακτήρα, αλλά θα αποτελούσε και μια έμμεση πολιτική αναγνώριση των ελληνικών θέσεων.

Η Τουρκία, που επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα στην Ανατολική Μεσόγειο, εκμεταλλεύεται κάθε νομικό και διπλωματικό κενό. Αντίθετα, ένα ολοκληρωμένο ελληνικό ΘΧΣ, ευθυγραμμισμένο με το Δίκαιο της Θάλασσας και ενσωματωμένο στην ευρωπαϊκή πολιτική, θα λειτουργούσε ως ασπίδα απέναντι σε μονομερείς τουρκικές ενέργειες. Η καθυστέρηση της Ελλάδας στην υποβολή του ΘΧΣ δίνει την ευκαιρία στην Τουρκία να παρουσιάσει διεθνώς τις δικές της θέσεις ως πιο “οργανωμένες” και “τεκμηριωμένες”, ενισχύοντας την επιχειρηματολογία της σε διεθνή φόρα.

Ένα άλλο κοινό επιχείρημα είναι ότι η έλλειψη του ελληνικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική θέση της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας, καθώς, δεν έχει καταγραφεί επισήμως και με ευρωπαϊκή έγκριση η θέση της Ελλάδας για τις θαλάσσιες περιοχές και τα δικαιώματά της. Έτσι η Τουρκία εκμεταλλεύεται το κενό για να προωθήσει τη δική της ατζέντα (π.χ., το τουρκολιβυκό μνημόνιο ή τις διεκδικήσεις της περί “γκρίζων ζωνών” στο Αιγαίο). Η Ελλάδα εμφανίζεται ασυνεπής στις διεθνείς της υποχρεώσεις, γεγονός που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως διαπραγματευτικό όπλο από την Τουρκία.

Η Τουρκία μπορεί να επιδιώξει να σύρει την Ελλάδα σε διάλογο υπό δυσμενείς όρους, εκμεταλλευόμενη το κενό του ΘΧΣ και πιέζοντας για λύσεις που δεν λαμβάνουν υπόψη τα ελληνικά συμφέροντα. Η απουσία του ελληνικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (ΘΧΣ) δημιουργεί μια σειρά από στρατηγικές αδυναμίες, που μπορούν να αξιοποιηθούν από την Τουρκία.

Το τρίτο επιχείρημα είναι ότι με τη μη συμμόρφωση της Ελλάδας με την Οδηγία (ΕΕ) 2014/89 για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό μπορεί να μειώσει την αξιοπιστία της έναντι της ΕΕ, η οποία αποτελεί σημαντικό διπλωματικό της στήριγμα στα ελληνοτουρκικά.

Άλλες χώρες, όπως η Κύπρος, έχουν συμμορφωθεί και έχουν λάβει την ευρωπαϊκή “σφραγίδα”, κάτι που ενισχύει τη θέση τους, ενώ η μη συμμόρφωση μπορεί να χρησιμοποιηθεί από κράτη-μέλη που έχουν φιλοτουρκική στάση για να μειώσουν την ευρωπαϊκή στήριξη προς την Ελλάδα σε κρίσιμα ζητήματα. Επίσης οι οικονομικές κυρώσεις από την ΕΕ (πρόστιμα για μη συμμόρφωση) μπορεί να πλήξουν τη διεθνή εικόνα της Ελλάδας.

Η Ελλάδα μπορεί να χάσει πολύτιμη στήριξη σε ευρωπαϊκά φόρα, ειδικά σε περιόδους κρίσεων, ενώ η Τουρκία συνεχίζει να επηρεάζει ορισμένα κράτη-μέλη προς όφελός της. Αυτό το σημείο είναι εξαιρετικά κρίσιμο, καθώς η αξιοπιστία της Ελλάδας εντός της ΕΕ αποτελεί διπλωματικό κεφάλαιο που δεν πρέπει να διακυβευθεί.

Το τέταρτο επιχείρημα για την καθυστέρηση του ΘΧΣ είναι η εκτίμηση ότι επηρεάζει τις επενδύσεις στην ενεργειακή εκμετάλλευση, καθώς ο σχεδιασμός αυτός καθορίζει τους όρους για την έρευνα και εκμετάλλευση φυσικών πόρων σε θαλάσσιες περιοχές. Επίσης καθυστερεί την τοποθέτηση κρίσιμων υποδομών, όπως υποβρύχια καλώδια ηλεκτρικής διασύνδεσης και αγωγούς φυσικού αερίου (π.χ. η ηλεκτρική σύνδεση Ελλάδα-Κύπρος, EastMed), που βρίσκονται στο στόχαστρο της Τουρκίας.

Η απουσία ΘΧΣ καθιστά τις ελληνικές θαλάσσιες ζώνες πιο ευάλωτες σε αμφισβητήσεις, επηρεάζοντας αρνητικά την προσέλκυση στρατηγικών επενδύσεων. Αυτό το ζήτημα είναι κομβικό για την ενεργειακή στρατηγική και τη γεωοικονομική θέση της Ελλάδας.

Πώς η διακήρυξη φιλίας και καλής γειτονίας επηρεάζει το ΘΧΣ;

Αν η Ελλάδα καθυστερεί το ΘΧΣ για να μην προκαλέσει την Τουρκία, ουσιαστικά αυτοπεριορίζεται και δεν αξιοποιεί πλήρως τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Η Τουρκία, από την άλλη, συνεχίζει να δρα μονομερώς (π.χ. με το τουρκολιβυκό μνημόνιο, εμποδισμό εργασιών στο πεδίο για την ηλεκτρική διασύνδεση).

Αποδυναμώνει την ελληνική διαπραγματευτική θέση, καθώς η έλλειψη ΘΧΣ σημαίνει ότι η ελληνική θέση δεν έχει καταγραφεί επισήμως σε επίπεδο ΕΕ. Αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον της Ελλάδας σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις. Εν τω μεταξύ υπάρχει δυσκολία στην προώθηση επενδύσεων και έργων καθώς οι ενεργειακές εταιρείες και στρατηγικοί επενδυτές χρειάζονται ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο. Αν η Ελλάδα εμφανίζεται διστακτική, μπορεί να αποθαρρύνει σημαντικά projects.

Κινδυνεύουμε με υποβάθμιση ελληνικών θέσεων και ενίσχυση τουρκικών διεκδικήσεων. Αν η Τουρκία εκμεταλλευτεί το «πάγωμα» του ΘΧΣ, μπορεί να επιχειρήσει τετελεσμένα. Ενώ η Ελλάδα κινδυνεύει να εμφανιστεί παθητική στα διεθνή φόρα, ειδικά στην ΕΕ. Οι συμφωνίες πολιτικής «ήρεμων νερών» δεν πρέπει να εμποδίζουν τη στρατηγική θωράκιση των ελληνικών συμφερόντων.

Εξέταση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (ΘΧΣ) στην Άμυνα και Ασφάλεια

Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός (ΘΧΣ) δεν είναι μόνο ένα αναπτυξιακό εργαλείο αλλά και ένας κομβικός πυλώνας της εθνικής άμυνας και ασφάλειας της Ελλάδας. Η οριοθέτηση και ο νομικός καθορισμός των ελληνικών θαλάσσιων ζωνών επηρεάζουν άμεσα τα Κυριαρχικά Δικαιώματα και την Αποτροπή Αμφισβητήσεων, τις Αμυντικές Υποδομές και τα Δίκτυα Επιτήρησης, την Ενεργειακή Ασφάλεια και την Αποτροπή Υβριδικών Απειλών, ενώ ενισχύει τις Στρατηγικές Συμμαχίες και την Αμυντική Διπλωματία.

Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός (ΘΧΣ)  προσφέρει νομική θωράκιση των ελληνικών δικαιωμάτων έναντι χωρών που επιδιώκουν αμφισβητήσεις, όπως η Τουρκία. Η καταγραφή του στο ευρωπαϊκό πλαίσιο λειτουργεί ως de facto αναγνώριση των ελληνικών θαλάσσιων ζωνών, καθιστώντας δυσκολότερες τις μονομερείς αμφισβητήσεις (π.χ. τουρκολιβυκό μνημόνιο). Επιτρέπει στην Ελλάδα να ενισχύσει την αμυντική της παρουσία σε περιοχές στρατηγικού ενδιαφέροντος, όπως το Ανατολικό Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος.

Επίσης ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός (ΘΧΣ)  καθορίζει περιοχές που μπορούν να αξιοποιηθούν για στρατιωτικές εγκαταστάσεις (π.χ. ναυτικές βάσεις, συστήματα επιτήρησης, θαλάσσια drones). Επιτρέπει τον καλύτερο συντονισμό μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών υποδομών (π.χ. λιμάνια διπλής χρήσης, δίκτυα θαλάσσιας ασφάλειας). Διευκολύνει την τοποθέτηση συστημάτων επιτήρησης για την έγκαιρη ανίχνευση απειλών, όπως μη επανδρωμένα υποβρύχια και παράνομες δραστηριότητες.

Η διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού της Ελλάδας και της ΕΕ εξαρτάται από την ασφαλή διαχείριση των θαλάσσιων ενεργειακών υποδομών (π.χ. EastMed, LNG terminals στην Αλεξανδρούπολη και Ρεβυθούσα). Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός (ΘΧΣ) συμβάλλει στην προστασία κρίσιμων υποδομών από τρομοκρατικές ή κυβερνοεπιθέσεις σε ενεργειακές πλατφόρμες και καλώδια διασύνδεσης. Μειώνει την πιθανότητα παράνομων παρενοχλήσεων από ξένες δυνάμεις, όπως έγινε με τουρκικές παρεμβάσεις σε ερευνητικά σκάφη στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ένας ξεκάθαρος και αναγνωρισμένος Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός (ΘΧΣ) ενισχύει τη θέση της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ, την ΕΕ και διμερείς αμυντικές συμφωνίες (Ελλάδα – Γαλλία, Ελλάδα – ΗΠΑ). Διευκολύνει πολυεθνικές ασκήσεις και αμυντικές συνεργασίες, καθώς καθορίζει νόμιμες περιοχές δραστηριότητας (π.χ. συνεκπαίδευση με γαλλικό αεροπλανοφόρο στην ελληνική ΑΟΖ). Ενδυναμώνει τον άξονα Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ – Αιγύπτου, προσδίδοντας επιπλέον γεωπολιτική σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η έλλειψη σχεδιασμού καθιστά τις ελληνικές θαλάσσιες ζώνες πιο ευάλωτες σε αμφισβητήσεις. Δημιουργεί νομικά κενά που μπορούν να εκμεταλλευτούν τρίτες χώρες για στρατιωτικές ή υβριδικές επιχειρήσεις (π.χ. αποστολή ερευνητικών σκαφών χωρίς ελληνική αντίδραση). Αποδυναμώνει την ελληνική διαπραγματευτική θέση σε διεθνή φόρα, ειδικά στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ.

Το μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο

Οι αυξανόμενες ανησυχίες της Ευρώπης για την ασφάλεια που τροφοδοτούνται από την αβεβαιότητα σχετικά με τις δεσμεύσεις των ΗΠΑ έχουν αναβαθμίσει τη στρατηγική σημασία της Τουρκίας. Δεδομένης της ιστορίας της Ευρώπης να δίνει προτεραιότητα στη ρεαλ-πολιτική έναντι των δημοκρατικών αρχών, όπως φαίνεται στη συμφωνία του 2016 για τους πρόσφυγες, η ΕΕ μπορεί να επιδιώξει και πάλι στενότερη συνεργασία με τον Ερντογάν παρά τις βαθιές εντάσεις.

Αυτή η αλλαγή έχει σημαντικές περιφερειακές επιπτώσεις, ιδιαίτερα για τις σχέσεις Τουρκίας-Ελλάδας. Η Ελλάδα βρίσκεται σε πολύπλοκη θέση εν μέσω της αυξανόμενης επιρροής της Τουρκίας κάτω από το νέο γεωπολιτικό τοπίο του Τραμπ. Οι ιστορικά τεταμένες σχέσεις μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας -που χαρακτηρίζονται από διαφωνίες για τα θαλάσσια σύνορα, τον εναέριο χώρο και τη στρατιωτική στάση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο- θα μπορούσαν να γίνουν πιο ασταθείς καθώς ο Ερντογάν εκμεταλλεύεται την ενισχυμένη θέση του τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη. Το βασικό ερώτημα τώρα είναι πώς θα ανταποκριθούν η Ελλάδα, η Ευρώπη και οι περιφερειακές δυνάμεις στην αυξανόμενη επιρροή της Τουρκίας. Αυτό θα οδηγήσει σε νέες στρατηγικές ευθυγραμμίσεις ή θα συνεχίσουν να κλιμακώνονται οι εντάσεις με τον Ερντογάν;

Σε αυτό το μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο, η Ελλάδα πρέπει να περιηγηθεί προσεκτικά τη θέση της. Να πιέσει για ισχυρότερη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη κατά της Τουρκίας ή να αναζητήσει εναλλακτικές συμμαχίες για τη διασφάλιση των συμφερόντων της; Οι επόμενες κινήσεις της Αθήνας θα είναι καθοριστικές για τη διαμόρφωση της ισορροπίας δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συμπεράσματα

Η έλλειψη Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού αποτελεί σοβαρό γεωπολιτικό κενό, καθώς αποδυναμώνει την ελληνική θέση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ενισχύοντας τα τουρκικά επιχειρήματα. Η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει άμεσα στην υποβολή του ΘΧΣ, ώστε:

  • Να κατοχυρώσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα με ευρωπαϊκή αναγνώριση.
  • Να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση απέναντι στην Τουρκία.
  • Να διασφαλίσει ενεργειακές και επενδυτικές προοπτικές.
  • Να διατηρήσει την αξιοπιστία της εντός της ΕΕ και να αποφύγει κυρώσεις.

Χωρίς αυτή την κίνηση, η Ελλάδα αφήνει ένα κενό που μπορεί να αξιοποιηθεί από ανταγωνιστικές δυνάμεις, επηρεάζοντας κρίσιμες εθνικές και γεωπολιτικές ισορροπίες.

Η άμεση ενεργοποίηση της Ελλάδας στον τομέα αυτόν είναι κρίσιμη για την προστασία των εθνικών της συμφερόντων.

Αν η καθυστέρηση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (ΘΧΣ) συνδέεται με τη συμφωνία Ελλάδας – Τουρκίας πολιτικής περί «ήρεμων νερών», τότε το ζήτημα αποκτά πολιτικές και στρατηγικές διαστάσεις που υπερβαίνουν τη γραφειοκρατία.

Αν η Ελλάδα συνεχίσει αυτή την παθητική στάση, κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε ένα γεωπολιτικό περιβάλλον όπου άλλοι θα διαμορφώνουν τους όρους του παιχνιδιού εις βάρος της. Ο χρόνος δεν είναι ουδέτερος παράγοντας και όσο δεν προωθεί ενεργά τις θέσεις της, τόσο περισσότερο θα εδραιώνονται ξένες ατζέντες σε βάρος των ελληνικών συμφερόντων.

Αντί για “ήρεμα νερά”, η Ελλάδα χρειάζεται μια δυναμική θαλάσσια στρατηγική πριν βρεθεί προ τετελεσμένων.

*Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security (INIS), του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS).

 

 

 

EE: Ευρωπαϊκό το …κοράνι!!!

0

 

© DR

του  Hugues Serraf

Ερευνα για το Κοράνι, η οποία χρηματοδοτήθηκε από τον προϋπολογισμό επιστημονικής έρευνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, φέρεται να ανατέθηκε σε «άτομα φιλικά διακείμενα στην Μουσουλμανική Αδελφότητα».

Η έρευνα φέρει τον τίτλο «Ευρωπαϊκό Κοράνι» (sic) χρηματοδοτήθηκε με 10 εκ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας με σκοπό να «αμφισβητήσει τις παραδοσιακές αντιλήψεις για το Κορανικό κείμενο και τις καθιερωμένες ιδέες των ευρωπαϊκών θρησκευτικών και πολιτιστικών ταυτοτήτων» μέσω ταξιδιωτικών εκθέσεων, συνεδρίων και μονογραφιών.

Με βάση μια έρευνα της Journal Du Dimanche  για τις στενές σχέσεις με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα  ορισμένων ακαδημαϊκών στους οποίους ανατέθηκε αυτή η εργασία, η ευρωβουλευτής των Ρεπουμπλικανών Céline Imart, σε  επιστολή της προς την Ursula von der Leyen , διαμαρτυρήθηκε για «αυτή την έλλειψη ελέγχου των ευρωπαϊκών κονδυλίων και αυτή τη σπατάλη πόρων  (…) . (…) και να βοηθάμε τους ερευνητές μας και όχι να τροφοδοτούμε μελέτες που πραγματοποιούνται από άτομα που βρίσκονται κοντά στη Μουσουλμανική Αδελφότητα  ».

Στη δράση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας αναμένεται να προβεί σε αποκαλύψεις ο υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας  Bruno Retailleau. Συγκεκριμένα, για τη μεγάλη διείσδυση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας σε πολλούς τομείς της γαλλικής κοινωνίας – συμπεριλαμβανομένων όλων των τομέων όπου το γαλλικό κράτος ασκεί διοίκηση. Η εφημερίδα L’ Opinion  περιγράφει «μια οργάνωση και μια μέθοδο λειτουργίας που αποσκοπεί στην ανατροπή ολόκληρης της κοινωνίας, ολόκληρης της επικράτειας, στο νόμο της Σαρία  ». Αντιπροσωπεύει έναν πολύ σοβαρό κίνδυνο χάρις στους «μικρούς ισλαμιστικούς θύλακες» του σαλαφισμού και του οποίου «η απειλή εξαπλώνεται με ολέθριο και προοδευτικό τρόπο».

Αλλά αυτό που είναι εξίσου αινιγματικό είναι η «καλοσύνη», ή τουλάχιστον η «αφέλεια», να χρησιμοποιούμε τους όρους της ερευνήτριας Florence Blackler, των ευρωπαϊκών θεσμών απέναντι σε αυτό το κίνημα και τις πολλαπλές ενσαρκώσεις του, στο οποίο «μοιράζονται εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο».

«…η Μουσουλμανική Αδελφότητα, αν και δεν είναι πολύ αντιπροσωπευτική των Ευρωπαίων Μουσουλμάνων, έχει σταδιακά καθιερωθεί ως θεσμικός συνομιλητής μέσω  του FEMYSO  για τη νεολαία ή  του ENAR  για την καταπολέμηση του ρατσισμού», εξήγησε επί της ουσίας σε μια συνέντευξη βίντεο  στη Le  Figaro .

« L’islam n’ayant pas de clergé auquel s’adresser, le frérisme, pourtant peu représentatif des musulmans européens, s’est progressivement imposé comme interlocuteur institutionnel via le FEMYSO pour la jeunesse, ou l’ENAR pour la lutte contre le racisme », expliquait-elle en substance dans une interview vidéo au Figaro.

https://atlantico.fr/article/rdv/ue-10-millions-deuros-pour-un-coran-europeen-serraf

Μπέζος εναντίον Μασκ: Ποιος Δισεκατομμυριούχος θα “Ρημάξει” Πιο Πολύ το Διάστημα;

1

Lee Hall

15 Απριλίου 2025

Πηγές φωτογραφιών: Public domain και Steve Jurvetson (CC BY-SA 2.0).

Το Project Kuiper της Amazon εκτοξεύει τους πρώτους του δορυφόρους στο διάστημα. Ο ιδρυτής και εκτελεστικός πρόεδρος της εταιρείας, Τζεφ Μπέζος, φαίνεται αποφασισμένος να αμφισβητήσει τα πάντα γύρω από τον Μασκ – συμπεριλαμβανομένου του δορυφορικού συστήματος Starlink της SpaceX.

Οι δορυφόροι του Project Kuiper, που αποτελεί μέρος ενός σχεδίου αξίας άνω των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εκτοξεύονται με τον πύραυλο Atlas V, σχεδιασμένο από τη Lockheed Martin, από τον Σταθμό Διαστημικών Δυνάμεων στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ.

Εντάξει, μερικές σκέψεις για το θέμα – σκέψεις που τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης μάλλον δεν θα εξετάσουν.

Αστρονομικές Δαπάνες

Πριν δεκαπέντε χρόνια, ο Λευκός Οίκος του Μπαράκ Ομπάμα διαφήμιζε την αύξηση της χρηματοδότησης της NASA. Ο Ομπάμα ισχυριζόταν ότι θα «βελτιώσει την καθημερινή ζωή των ανθρώπων εδώ στη Γη» και θα βοηθήσει τις εταιρείες να αναπτύξουν «νέα μέσα μεταφοράς ανθρώπων και υλικών έξω από την ατμόσφαιρα» — πρώτα σε έναν αστεροειδή, αργότερα στον Άρη.

Αυτό που δεν είναι σαφές –τουλάχιστον για μένα– είναι πώς, γενικά, η διοχέτευση εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων στο διάστημα έχει βελτιώσει την καθημερινότητά μου ως τώρα. Αν με ρωτάτε, τα χρήματα για ένα αξιόπιστο σύστημα αστικών συγκοινωνιών θα είχαν πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο. Καθολική υγειονομική περίθαλψη. Δωρεάν ανώτατη εκπαίδευση.

Τα οφέλη για τις πιο ισχυρές πολυεθνικές του πλανήτη είναι, βέβαια, προφανή. Ακούγεται ότι η Amazon ετοιμάζει συμφωνίες στη Βρετανία, την Ινδονησία, την Αυστραλία και, ενδεχομένως, την Ταϊβάν.

Αυτή η επικερδής νέα διαστημική κούρσα τρέφεται από την ανθρώπινη ανάγκη για πληροφορία – ειδικά εκεί όπου η πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι ακόμα περιορισμένη.

Ροές Κέρδους

Ναι, το Starlink συνδέει ανθρώπους σε απομακρυσμένες περιοχές με υπηρεσίες διαδικτύου. Και αποκαλεί αυτούς τους ανθρώπους “αγορές”. Δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πληθυσμούς χωρίς πρόσβαση σε τραπεζικό σύστημα να μετατρέπονται σε ροές κέρδους, μόλις αποκτήσουν σύνδεση στο διαδίκτυο.

Επιπλέον, όταν πλούσιες εταιρείες εξασφαλίζουν τη στήριξη της κυβέρνησης των ΗΠΑ, μπορούν να μετατραπούν σε πολιτικά εργαλεία, χειραγωγώντας τους πληθυσμούς που υποτίθεται ότι εξυπηρετούν. Οι Πολωνοί φορολογούμενοι, για παράδειγμα, έχουν πληρώσει ετήσια επιδότηση 50 εκατομμυρίων δολαρίων για να παρέχεται το Starlink στην Ουκρανία. Όταν όμως ο υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας εξέφρασε δημόσια αμφιβολίες για την αξιοπιστία του αμερικανικού Starlink, ο Μασκ του απάντησε κοφτά: «Σκάσε, μικρέ άνθρωπε». (Στη συνέχεια, καυχήθηκε ότι είχε προκαλέσει τον Πούτιν σε μονομαχία σώμα με σώμα.)

Άνθρωποι με ασύλληπτο πλούτο αποσπούν επιπλέον δισεκατομμύρια σε επιχορηγήσεις από τον στρατό των ΗΠΑ, στο όνομα της εθνικής ασφάλειας. Ο στρατηγός Τσανς Σάλτσμαν, επικεφαλής της Διαστημικής Διοίκησης των ΗΠΑ, ανακοίνωσε πρόσφατα ότι η SpaceX θα λάβει σχεδόν 6 δισεκατομμύρια δολάρια ακόμα. Ο Σάλτσμαν χαρακτήρισε τη σύμβαση «στρατηγική αναγκαιότητα που προσφέρει τις κρίσιμες διαστημικές δυνατότητες στις οποίες βασίζονται οι μαχητές μας για να πολεμούν και να νικούν».

Μάλιστα. Οι μαχητές θα συνεχίσουν να μάχονται. Μπαμ! Ζονκ! Καπάου! Σπλατ!

Κοσμική Επέκταση

Και να σου ο Τζεφ Μπέζος – εξέχον μέλος του θιάσου των γλειψιματιών του Ντόναλντ Τραμπ από τον Ιανουάριο. Με το καθεστώς Τραμπ πλέον να περιγράφει το Amazon Prime ως πρότυπο για απελάσεις, ποιος ξέρει; Ίσως οι «εχθροί του έθνους» (δηλαδή άτομα με τατουάζ για την αυτιστική ευαισθητοποίηση ή όσοι γενικά ενοχλούν την εξουσία) να στέλνονται σύντομα σε τροχιά.

Σε κάθε περίπτωση, το διαστημικό project της Amazon θα προσθέσει πάνω από 3.200 δορυφόρους στις δεκάδες χιλιάδες που εκτοξεύει ο Μασκ στη χαμηλή τροχιά της Γης (μέσα σε ένα εύρος 1.200 μιλίων από την επιφάνεια). Οι επιστήμονες του διαστήματος ζητούν εδώ και καιρό επανεξέταση των επιπτώσεων των δορυφόρων στην εύθραυστη ισορροπία των στοιχείων και μορίων στην ατμόσφαιρα, καθώς αυτά τα πράγματα τελικά καίγονται όταν εισέρχονται ξανά στη Γη.

Και η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών (FCC) τα επιτρέπει όλα.

Καλώς ήρθατε στο διάστημα της Ανθρωπόκαινης εποχής.

*Ο Lee Hall είναι κάτοχος πτυχίου LL.M. στο περιβαλλοντικό δίκαιο με έμφαση στην κλιματική αλλαγή, και έχει διδάξει νομικά ως επικουρικό στο Rutgers–Newark και στο Widener–Delaware Law. Ο Lee είναι συγγραφέας, δημόσιος ομιλητής και δημιουργός του Studio for the Art of Animal Liberation on Patreon.

counterpunch.org

Έπρεπε να καταδικαστεί η χώρα απο το ΔΕΕ για να αποτυπώσουν και να εκδώσουν χάρτη με τα θαλάσσια οικόπεδα!

0

Αγωνιωδώς τονίζουν ότι δεν πρόκειται για άσκηση κυριαρχικών διακιωμάτων!

Αφού περίμεναν να καταδικαστεί η χώρα απο το Δικαστήριο της Ε.Ε. στο οποίο προσέφυγε η Επιτροπή αποτύπωσαν και εξέδωσαν χάρτη με τα θαλάσσια οικόπεδα!!!

Στην ανακοίνωση διευκρινίζεται ότι η συγκεκριμένη ενέργεια αφορά μια ουσιαστική υποχρέωση της χώρας μας έναντι της Ε.Ε. και τονίζεται: “Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός και η εξειδίκευσή του με χάρτη αποτελεί αποτύπωση των δραστηριοτήτων σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες της χώρας – όχι άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Σε άλλο, δε, σημείο της ανακοινωσης επισημαίνεται, επίσης:

Η διαδικασία οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών έχει διαφορετικό αντικείμενο από τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό , ο οποίος αφορά τη διαδικασία με την οποία οι αρμόδιες αρχές των κρατών-μελών αναλύουν και οργανώνουν τις ανθρώπινες δραστηριότητες στις ανωτέρω θαλάσσιες περιοχές για την επίτευξη των οικολογικών, οικονομικών και κοινωνικών στόχων.

Συνεπώς, ο χάρτης που αποτυπώνει τον ελληνικό Θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό δεν συνιστά οριοθέτηση ΑΟΖ.

ΕΝ ΟΛΙΓΟΙΣ

1.-Ο χάρτης με τα Θαλάσσια Πάρκα ήταν μια υποχρέωση της Ελλάδας προς την ΕΕ. Δεν είχε υποβληθεί, η Επιτροπή προσέφυγε κατά της Ελλάδας στο Δικαστήριο της ΕΕ και η Ελλάδα καταδικάστηκε.
2.Ο χάρτης υποβάλλεται λίγες ημέρες μετά την καταδίκη.
3.-Ο χάρτης με τα Θαλάσσια Πάρκα παίρνει υπόψη του τις δύο συμφωνίες της Ελλάδας με Ιταλία και Αίγυπτο και τα υπόλοιπα τα ρυθμίζει με βάση τη μέση γραμμή. Και θεωρεί πως και τα νησιά έχουν δικαίωμα στην οριοθέτηση.
4.-Ο χάρτης ισχύει για τα 27 κράτη μέλη της Ε.Ε.
5.-Αν η Τουρκία υποβάλει δικό της χάρτη, στις χώρες της ΕΕ θα ισχύει ο χάρτης της Ελλάδας.
6.-Ο χάρτης έχει συνταχθεί με βάση το Ενωσιακό δίκαιο. Αν κατά τις διαπραγματεύσεις που θα κάνει η Ελλάδα για οριοθέτηση ΑΟΖ με την Τουρκία προκύψει κάτι διαφορετικό, η Ε.Ε. θα αποδεχθεί τη συμφωνία που θα συνάψει η Ελλάδα με την Τουρκία. Αυτός είναι και ο λόγος της διευκρίνισης ότι δεν πρόκειται για όρια της ελληνικής ΑΟΖ ούτε για όρια άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων.
ΑΥΤΟ ΖΗΤΟΥΣΑΜΕ
Όσοι κάναμε κριτική στην κυβέρνηση για τους χειρισμούς της στο θέμα της ΑΟΖ της λέγαμε ανακοίνωσε τα όρια με βάση το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας (τα νησιά έχουν ΑΟΖ) και κάλεσε την Τουρκία να έρθει σε συνομιλίες. Το ότι θα ανακοινώσει τις θέσεις της η Ελλάδα δεν σημαίνει ότι αυτό που θα ανακοινώσει θα είναι και η ΑΟΖ. Χρειάζεται να συνεννοηθεί με τους γείτονές της.
Η κυβέρνηση φοβούμενη την Τουρκία δεν το έκανε. Και οι προπαγανδιστές της προέβαλαν πως όσοι υποστηρίζουν την θέση αυτή είναι πολεμοχαρείς.
Ήρθε και η ΕΕ και είπε στην κυβέρνηση πως θέλω θαλάσσια πάρκα με βάση το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας. Η κυβέρνηση πάλι φοβούμενη δεν το έκανε. Ουσιαστικά η ΕΕ το ίδιο με τους επικριτές της έλεγε στην κυβέρνηση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πήγε την Ελλάδα στο Δικαστήριο της Ε.Ε. και το δικαστήριο την καταδίκασε.
Μετά την καταδίκη η Ελλάδα ανακοίνωσε αυτό που της έλεγαν οι επικριτές της πολιτικής της εδώ και χρόνια.
Οι προπαγανδιστές της τι λένε τώρα; Πως θα κάνει πόλεμο η Τουρκία;
Είναι άξιο παρατήρησης ότι η κυβέρνηση περίμενε να καταδικαστεί απο το Δικαστήριο για να κάνει την ανακοίνωση. Πάλι, για να το έχει ως άλλοθι απέναντι στην Τουρκία.
Το ότι η κυβέρνηση επισημαίνει πως τα όρια για τα πάρκα που ανακοίνωσε δεν είναι και ΑΟΖ είναι σωστό. Δεν είναι ΑΟΖ. Δήλωσε τις θέσεις της. Και καλεί κάθε ενδιαφερόμενο να έρθει σε συνομιλίες. Αλλά ούτε αυτό τολμούσε να κάνει.
Ευτυχώς που το έκανε πιεζόμενη απο την Ε.Ε. Και ο τρόπος που τα καθόρισε είναι σωστός. Περιμένουμε την Κύπρο για συνομιλίες ως ενδιαφερόμενη γειτονική χώρα.

 

  ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ;
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε τα όρια των Θαλασσίων Πάρκων της τα οποία δεν είναι αλλά συμπίπτουν με τα όρια της ΑΟΖ της.
Είναι το πρώτο στάδιο.
Το δεύτερο είναι να έρθει σε συνομιλίες με τους γείτονές της για τον καθορισμό της ΑΟΖ. Τουρκία, Κύπρο και οποιον άλλο.
Περιμένουμε την Κύπρο.

ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗς ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ

Η πράξη συγκρότησης της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής για τον Θαλάσσιο Χώρο (ΕΧΣΘΧ), με την οποία εξειδικεύεται και αποτυπώνεται σε χάρτη ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός (ΘΧΣ) της χώρας, εκδόθηκε σήμερα με πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών και τα συναρμόδια Υπουργεία.

Πρόκειται για μία σημαντική πρωτοβουλία, καθώς για πρώτη φορά η χώρα μας θέτει τους κανόνες για την οργάνωση του θαλάσσιου χώρου. Ο ΘΧΣ συνιστά ένα ολιστικό χωροταξικό πλαίσιο και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή ανάπτυξη γαλάζιας και κυκλικής οικονομίας, αποτυπώνοντας με ευκρίνεια τις ανθρώπινες δραστηριότητες που μπορούν να πραγματοποιούνται σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες της χώρας μας, με σεβασμό στην αδήριτη ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος.

Η προσέγγιση που ακολουθήθηκε κατά την εκπόνηση της ΕΧΣΘΧ συνέθεσε συχνά αντικρουόμενες κοινωνικές, οικονομικές, ενεργειακές και περιβαλλοντικές παραμέτρους, προκειμένου να υπηρετήσει μια σειρά αλληλένδετους στόχους, όπως η κλιματική ανθεκτικότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος, η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη, η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και ιδιαίτερα των ενάλιων αρχαιοτήτων, η βελτίωση και προστασία των θαλασσίων μεταφορών, η εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων της χώρας, η ιχθυοκαλλιέργεια και η ενίσχυση των διασυνοριακών έργων κοινού ενδιαφέροντος. Ο ΘΧΣ λαμβάνει υπόψη τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ χερσαίων και θαλάσσιων δραστηριοτήτων και αποδίδει έμφαση στη διαβούλευση και συνδιαμόρφωση των προτεραιοτήτων ανά περιφέρεια, μέσα από τη συγκρότηση Θαλάσσιων Χωροταξικών Πλαισίων.

Με τον ΘΧΣ και την ΕΧΣΘΧ, η Ελληνική Πολιτεία για πρώτη φορά οριοθετεί λεπτομερείς χρήσεις των θαλασσίων ζωνών της, υλοποιώντας την υποχρέωση που απορρέει από την Οδηγία 2014/89/ΕΕ και ασκώντας τα δικαιώματα που πηγάζουν από το Διεθνές Δίκαιο.

Οι Υπουργοί

Εξωτερικών

Γιώργος Γεραπετρίτης

Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Σταύρος Παπασταύρου

Θαλάσσιος Χωροταξικός σχεδιασμός

Ερωτήσεις & Απαντήσεις

1. Γιατί είναι σημαντική κίνηση η κατάρτιση και η εξειδίκευση και αποτύπωση σε χάρτη του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού; (ΘΧΣ)

Είναι η πρώτη φορά που αποτυπώνονται σε επίσημο ρυθμιστικό κείμενο της Ε.Ε. τα απώτατα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, (δηλαδή πλήρης επήρεια της ηπειρωτικής χώρας και των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες).

2. Δηλαδή τι αποτυπώνει ο χάρτης;

Οι θαλάσσιες περιοχές που αποτυπώνονται στον χάρτη, συμπεριλαμβάνουν τις ελληνοϊταλικές συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ του 1977 και του 2020 και την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία του 2020, ενώ συμπίπτουν με τα όρια που απορρέουν από τον νόμο 4001/2011.

Σε ό,τι αφορά μη οριοθετημένες περιοχές, αποτυπώνεται η μέση γραμμή που καθορίζει το εξωτερικό όριο της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, μέχρι τη σύναψη συμφωνιών οριοθέτησης με γειτονικά κράτη, των οποίων οι ακτές είναι παρακείμενες ή αντικείμενες με τις ελληνικές ακτές.

3. Άρα ο χάρτης αποτυπώνει την ΑΟΖ της Ελλάδας στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας (στο Ιόνιο, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο);

Η διαδικασία οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών έχει διαφορετικό αντικείμενο από τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό , ο οποίος αφορά τη διαδικασία με την οποία οι αρμόδιες αρχές των κρατών-μελών αναλύουν και οργανώνουν τις ανθρώπινες δραστηριότητες στις ανωτέρω θαλάσσιες περιοχές για την επίτευξη των οικολογικών, οικονομικών και κοινωνικών στόχων.

Συνεπώς, ο χάρτης που αποτυπώνει τον ελληνικό Θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό δεν συνιστά οριοθέτηση ΑΟΖ.

4. Αποτυπώνει την επέκταση της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια (στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο);

Η επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια είναι αναφαίρετο δικαίωμα της χώρας μας που απορρέει από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι ένα δικαίωμα για την άσκηση του οποίου η Ελλάδα επιφυλάσσεται όταν και όπως το κρίνει εθνικά συμφέρον με βάση τους κανόνες που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.

5. Πώς συνδέεται η κατάρτιση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού με την κυριαρχία και την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων;

Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός και η εξειδίκευση του με χάρτη αποτελεί αποτύπωση των δραστηριοτήτων σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες της χώρας – όχι άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

H κυριαρχία δεν είναι αντικείμενο σχεδιασμού. Προϋπάρχει και δεν επηρεάζεται από αυτόν.

6. Γιατί η κυβέρνηση καταθέτει τώρα τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό;

Η κυβέρνηση κλείνει εκκρεμότητες του παρελθόντος. Υπερασπίζεται τα εθνικά συμφέροντα στην πράξη και με ουσιαστικό τρόπο, όχι με επικοινωνιακές φωτοβολίδες.

7. Η κατάρτιση του ΘΧΣ πιθανόν να προκαλέσει την αντίδραση της Τουρκίας. Άρα εγκαταλείπετε τον ελληνοτουρκικό διάλογο;

Το ότι λύνουμε εκκρεμότητες του παρελθόντος δεν σημαίνει ότι δεν επιδιώκουμε τον ελληνοτουρκικό διάλογο. Το ότι διαφωνούμε δεν σημαίνει ότι δεν συζητάμε. Το ότι συζητάμε δεν σημαίνει ότι κάνουμε εκπτώσεις από τις θέσεις μας και αυτό αποδεικνύεται στην πράξη. Η Ελλάδα επιθυμεί θετικό κλίμα στις σχέσεις με την Τουρκία και έχει ταχθεί από την αρχή υπέρ της ελληνοτουρκικής συνεννόησης με βάση το Διεθνές Δίκαιο και την καλή γειτονία.

Εξάλλου, ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός αφορά μια ουσιαστική υποχρέωση της χώρας μας έναντι της Ε.Ε. που απορρέει από συγκεκριμένες ευρωπαϊκές οδηγίες και εντάσσεται στο πλαίσιο επίτευξης σειράς  Ευρωπαϊκών Στρατηγικών, όπως η Πράσινη Συμφωνία και η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Θαλάσσια Ασφάλεια (EUMSS–EUMaritimeSecurityStrategy).

Δείτε για το θέμα άρθρο του διαπρεπούς διεθνολόγου Θεόδωρου Κατσούφρου

Δ. Τσαϊλάς: η Ελλάδα πρέπει να ανακτήσει τη θαλάσσια ισχύ της.

1

του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.

Το Πολεμικό Ναυτικό έχει επιδείξει στην ιστορία του μια αξιοσημείωτη ικανότητα ανάκαμψης από περιόδους κρίσης και περιορισμών. Με τις ρίζες του σε μια βαθιά θεσμική κληρονομιά, τις παραδόσεις του και εμψυχωμένο από ηγεσίες με όραμα, κυριαρχούσε στις θάλασσες των ζωτικών συμφερόντων μας. Ωστόσο, σήμερα, εν μέσω επιχειρησιακής κόπωσης, υποχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων προμηθειών και επικοινωνιακής μόνο δέσμευσης, το Πολεμικό Ναυτικό βρίσκεται και πάλι σε ένα στρατηγικό σταυροδρόμι. Αυτό το άρθρο σκιαγραφεί ένα σχέδιο για την αναζωογόνηση των Θαλάσσιων Υπηρεσιών της Ελλάδας, με βάση το ιστορικό προηγούμενο, τη σύγχρονη προσαρμογή και την επείγουσα αναγκαιότητα.

Στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής βρίσκεται μια διαρκής αλήθεια: ο έλεγχος και η διοίκηση της θάλασσας παραμένουν βασικές προϋποθέσεις για την εθνική επιβίωση και τη στρατηγική αυτονομία. Προκειμένου να εκτελεστεί ευέλικτη αποτροπή ή περιορισμένος πόλεμος, πρέπει να είναι διαθέσιμο ένα πλήρες φάσμα εργαλείων—από τη διπλωματία έως την αξιόπιστη στρατιωτική ισχύ. Αλλά αυτά τα εργαλεία έχουν νόημα μόνο όταν υποστηρίζονται από θαλάσσια υπεροχή. Όσο περισσότερο απομακρυνόμαστε από αυτά τα θεμελιώδη, τόσο πιο τολμηροί θα γίνονται οι αντίπαλοί μας -ιδιαίτερα η Τουρκία-, κλιμακώνοντας τις φιλοδοξίες τους τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά.

Αυτές οι αρχές πρέπει να αποτελέσουν το θεμέλιο μιας συνολικής ναυτικής στρατηγικής – μιας στρατηγικής που υπερασπίζεται την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, προωθεί εθνικούς στόχους και επιβεβαιώνει εκ νέου τον ρόλο της Ελλάδας στη διάδοση των φιλελεύθερων δημοκρατικών ιδεωδών. Το έχουν κάνει και στο παρελθόν. Πρέπει και πάλι.

Οι Στρατηγικές Συνέπειες της Παραμέλησης

Η αποτυχία της Ελλάδας να επενδύσει στη ναυπηγική ζώνη και στην ανάπτυξη πολεμικών πλοίων είναι κάτι περισσότερο από μια οικονομική παράβλεψη, είναι μια στρατηγική ευθύνη με εκτεταμένες συνέπειες. Σε μια εποχή που διαμορφώθηκε από μεταβαλλόμενες συμμαχίες, αντιπαλότητες μεγάλων δυνάμεων και ανανεωμένη έμφαση στη σκληρή ισχύ στη θάλασσα, η νησιωτική Ελλάδα κινδυνεύει να μείνει πίσω.

Η ειρωνεία είναι έντονη. Η Ελλάδα είναι ο ακόλουθος μιας από τις μεγαλύτερες ναυτικές κληρονομιές στην ιστορία. Ήταν στη Σαλαμίνα το 480 π.Χ. που ο Θεμιστοκλής, καταστέλλοντας την υπεροχή της Περσίας στη θάλασσα, αφού έχτισε έναν στόλο από τριήρεις που διατήρησαν τελικά τον δυτικό πολιτισμό. Κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Ανεξαρτησίας το 1821, οι Έλληνες νησιώτες μετέτρεψαν τα εμπορικά πλοία σε αυτοσχέδιες πολεμικές μηχανές, κρατώντας την επανάσταση ζωντανή. Και στη σύγχρονη εποχή, οι Έλληνες μεγιστάνες της ναυτιλίας βοήθησαν στην ανοικοδόμηση ενός κατεστραμμένου από τον πόλεμο έθνους σε μια θαλάσσια εμπορική υπερδύναμη -σήμερα διοικεί πάνω από το 17% της παγκόσμιας χωρητικότητας εμπορίου.

Ωστόσο, αυτή η κυριαρχία σταματά στην ακτογραμμή της εθνικής άμυνας.

Τα κάποτε περήφανα ναυπηγεία όπως ο Σκαραμαγκάς και η Ελευσίνα έχουν ακρωτηριαστεί από χρόνια χρεοκοπίας, κακοδιαχείρισης και δικαστικών αγωγών. Η εγχώρια παραγωγή πολεμικών πλοίων έχει σταματήσει και κατακερματίζεται, συχνά ανατίθεται σε ξένους ναυπηγούς, οδηγώντας σε καθυστερήσεις, διογκωμένα κόστη και εντεινόμενη τεχνολογική εξάρτηση.

Αυτό δεν είναι απλώς ένα βιομηχανικό πρόβλημα. Είναι θέμα κυριαρχίας.

Η σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου

Η Ανατολική Μεσόγειος γίνεται όλο και περισσότερο ένα θέατρο αμφισβητούμενων υδάτων, εξερεύνησης ενέργειας και περιφερειακού ανταγωνισμού. Η Τουρκία έχει ξεκινήσει ένα φιλόδοξο ναυτικό πρόγραμμα εκσυγχρονισμού, συμπεριλαμβανομένου του ελαφρού αεροπλανοφόρου και ενός διευρυνόμενου στόλου νέων φρεγατών και υποβρυχίων. Εν τω μεταξύ, κράτη όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Αίγυπτος και το Ισραήλ έχουν ενισχύσει σημαντικά τη θαλάσσια παρουσία τους.

Η Ελλάδα, παρά τη νησιωτική της γεωγραφία και την απέραντη ακτογραμμή της, κινδυνεύει με στρατηγική απαξίωση εάν δεν μπορεί να οικοδομήσει, να διατηρήσει και να αναβαθμίσει ανεξάρτητα τις ναυτικές της ικανότητες.

Η ανοικοδόμηση της ναυπηγικής μας βάσης είναι εθνική επιταγή. Αυτή η προσπάθεια θα απαιτήσει πολιτική αποφασιστικότητα, μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό και έξυπνες επενδύσεις. Οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα θα πρέπει να αξιοποιηθούν για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών, την προσέλκυση παγκόσμιων αμυντικών εταίρων για συμπαραγωγή και την παροχή κινήτρων για την επιστροφή ειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Η συνεργασία με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα θα μπορούσε να οδηγήσει στην καινοτομία στον σχεδιασμό πλοίων, την πρόωση, την τεχνητή νοημοσύνη και τον υποθαλάσσιο πόλεμο.

Επαναβιομηχάνιση και Στρατηγική Μόχλευση

Τα οικονομικά οφέλη είναι ξεκάθαρα. ​Η έκθεση του ΣΕΒ για το 2023, με τίτλο «Σχέδιο και τομές για τη βιομηχανία των δυνατοτήτων μας», αναδεικνύει τη σημαντική συμβολή της βιομηχανίας στην ελληνική οικονομία. Σύμφωνα με την έκθεση, για κάθε 1 ευρώ άμεσης συνεισφοράς της βιομηχανίας στο ΑΕΠ, προστίθενται συνολικά 2,8 ευρώ στο ΑΕΠ, υπογραμμίζοντας το υψηλό πολλαπλασιαστικό της αποτέλεσμα.​

Αν και η έκθεση δεν παρέχει συγκεκριμένα στοιχεία για την αμυντική βιομηχανία, είναι εύλογο να υποθέσουμε ότι ο τομέας αυτός, ως μέρος της ευρύτερης βιομηχανίας, συμβάλλει θετικά στην οικονομία. Ένας αναζωογονημένος ναυπηγικός τομέας —ειδικά επικεντρωμένος στην άμυνα— θα μπορούσε να δημιουργήσει χιλιάδες θέσεις εργασίας υψηλής ειδίκευσης, να ενισχύσει τις εθνικές αλυσίδες εφοδιασμού και να εκβιομηχανίσει εκ νέου κλάδους που εδώ και καιρό βρίσκονται σε παρακμή. Η αμυντική βιομηχανία μπορεί να ενισχύσει την απασχόληση, να προωθήσει την καινοτομία και να αυξήσει τις εξαγωγές, ιδίως μέσω της συμμετοχής σε διεθνείς εκθέσεις και συνεργασίες

Το γεωπολιτικό περιβάλλον ευνοεί επίσης τη στρατηγική συνεργασία. Το γαλλοελληνικό αμυντικό σύμφωνο ανοίγει δρόμους για μεταφορά τεχνολογίας και κοινή ναυτική παραγωγή. Το ΝΑΤΟ, παράλληλα με τις ενισχυμένες σχέσεις ΗΠΑ-Ελλάδας, προσφέρει πρόσθετη υποστήριξη στη χρηματοδότηση, την εκπαίδευση και την επιμελητεία. Περιφερειακοί σύμμαχοι, όπως η Ιταλία, η Αίγυπτος και η Κύπρος, που μοιράζονται θαλάσσια συμφέροντα, θα μπορούσαν να γίνουν ζωτικοί εταίροι στην οικοδόμηση ενός μεσογειακού τόξου ασφαλείας – με την Ελλάδα ως άγκυρά της.

Ανακαλύπτοντας ξανά τη Ναυτική Ταυτότητα

Ωστόσο, καμία ναυπηγική αναγέννηση δεν θα πετύχει χωρίς έναν βαθύτερο πολιτιστικό και στρατηγικό μετασχηματισμό. Η Ελλάδα πρέπει να ξαναβρεί τη ναυτική της ταυτότητα, όχι απλώς ως έθνος που διαθέτει στόλο, αλλά ως θαλάσσια δύναμη. Ένας ικανός να προβάλλει δύναμη, να αποτρέπει την επιθετικότητα και να προστατεύει τα συμφέροντά του.

Αυτό δεν είναι μια ρομαντική έκκληση για αρχαίες δόξες. Είναι μια νηφάλια αναγνώριση της γεωπολιτικής πραγματικότητας. Η θαλάσσια δύναμη ήταν πάντα —και παραμένει— ο αποφασιστικός παράγοντας στην παγκόσμια επιρροή.

Όπως έγραψε ο Alfred Thayer Mahan, «Όποιος κυβερνά τα κύματα, κυβερνά τον κόσμο».

Η Ελλάδα κάποτε κυβέρνησε τη δικιά της γωνιά – όχι λόγω του μεγέθους στόλου της, αλλά με στρατηγική, θάρρος και ανυποχώρητη αποφασιστικότητα.

Μπορεί να το κάνει ξανά.

Αλλά πρώτα, πρέπει να κατασκευάσει — όχι μόνο πλοία, αλλά το δικό της μέλλον.

Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security (INIS), του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS).

 

Πλάμεν Τόντσεφ: το Chicken Game ΗΠΑ – Κίνας και στη μέση η ΕΕ

0

Πλάμεν Τόντσεφ

15/04/2025 • 00:00

Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αναστείλει τους «ανταποδοτικούς δασμούς» για τρεις μήνες για όλες τις χώρες πλην της Κίνας δείχνει ανάγλυφα την στρατηγική του στόχευση – να αντιπαρατεθεί με τον Ασιατικό γίγαντα, τον οποίο τόσο οι Ρεμπουμπλικανοί όσο και οι Δημοκρατικοί στις Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν τον αριθμόν ένα αντίπαλο της χώρας. Όσο περνούν οι μέρες, γίνεται σαφές ότι η Κίνα είναι ο κύριος στόχος του Τραμπ. Οι διαδοχικές αυξήσεις των δασμών εκατέρωθεν δίνουν την αίσθηση ενός chicken game μεταξύ των δύο μονομάχων, με το ερώτημα που πλανάται: Ποιος θα λυγίσει πρώτος;

Ο κλοιός γύρω από την Κίνα

Υπάρχουν βέβαια και πολλά άλλα ερωτήματα, ξεκινώντας από το στρατηγικό σκεπτικό πίσω από τον εμπορικό πόλεμο που κήρυξε ο Αμερικανός πρόεδρος στο σύνολο σχεδόν της υφηλίου. Πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι ήταν μια παρορμητική απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ παρά ένα καλά επεξεργασμένο σχέδιο κι αυτό ενδεχομένως εξηγεί τις συνεχείς παλινωδίες του Αμερικανού προέδρου.

Σημαντικό ρόλο στην τρίμηνη αναστολή των ανταποδοτικών δασμών φέρονται να διαδραμάτισαν ο Σκοτ Μπέσεντ και ο Χάουαρντ Λούτνικ, υπουργοί Οικονομικών και Εμπορίου, αντίστοιχα. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, το επιχείρημά τους ήταν πως η κίνηση αυτή βάζει την Κίνα σε «υγειονομικό κλοιό», ενώ αποτελεί φιλική χειρονομία προς πολλές άλλες χώρες.

Ως προς τους πραγματικούς λόγους γι’ αυτήν την αλλαγή πλεύσης, ο ισχυρισμός του Τραμπ ότι πολλές κυβερνήσεις τον παρακαλούν για διαπραγματεύσεις και διμερείς συμφωνίες με τις ΗΠΑ δεν είναι ιδιαίτερα πειστικός. Ούτε ευσταθεί η θεωρία ότι έπιασε τόπο η μπλόφα του Αμερικανού προέδρου και γι’ αυτό «πάγωσε» τους δασμούς για 90 μέρες.

Όλα δείχνουν ότι η μεταστροφή του Αμερικανού προέδρου σημειώθηκε υπό τους καταναγκασμούς των αγορών. Καθοριστικοί παράγοντες υπήρξαν οι έντονες αναταράξεις στα χρηματιστήρια και οι πιέσεις από τους «κολοσσούς» της τεχνολογίας, αλλά και η άνοδος των επιτοκίων στα δεκαετή ομόλογα του αμερικανικού Δημοσίου.

Ταυτόχρονα, δημοσκόπηση του οργανισμού Pew Research Center που διενεργήθηκε στα τέλη Μαρτίου δείχνει ότι πολλοί Αμερικανοί πολίτες ανησυχούν για τις επιπτώσεις του εμπορικού πολέμου και φοβούνται κυρίως τον πληθωρισμό. Η ειρωνεία είναι ότι η πολύ πιθανή αύξηση των τιμών στις ΗΠΑ θα διαψεύσει την υπόσχεση του Τραμπ να ελέγξει τον πληθωρισμό και το υψηλό κόστος ζωής. Δεν αποκλείεται το πρόβλημα αυτό που χρεώθηκε στην προηγούμενη κυβέρνηση και ώς ένα βαθμό επανέφερε τον Τραμπ στην εξουσία να το αντιμετωπίσει ο ίδιος κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του.

Πιθανολογείται ότι το ριψοκίνδυνο παιχνίδι του Τραμπ αποβλέπει σε παραχωρήσεις εκ μέρους του Πεκίνου, ώστε να μειωθεί το αμερικανικό έλλειμμα στο διμερές εμπόριο. Το 2024, το αμερικανικό έλλειμμα στο εμπόριο αγαθών έναντι της Κίνας ανήλθε περίπου σε 295 δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, ακόμη κι αν επιτευχθεί αυτός ο βραχυπρόθεσμος στόχος, ενδέχεται σε βάθος χρόνου η Κίνα να καταστεί πιο αυτάρκης, λιγότερο εξαρτημένη από τις ΗΠΑ και, ως εκ τούτου, λιγότερο διαλλακτική.

H απάντηση της Κίνας

Στην άλλη πλευρά του Ειρηνικού Ωκεανού, η Κίνα περίμενε τις αμερικανικές πιέσεις, αν και πιθανώς όχι την σφοδρότητά τους. Απηχώντας την επίσημη ρητορεία του Πεκίνου, έγκριτοι Κινέζοι σχολιαστές μετακινούνται από την πρότερη συζήτηση για αυτοσυγκράτηση και υιοθετούν πιο μαχητικό τόνο στις προβλέψεις τους για την περαιτέρω πορεία των σινοαμερικανικών σχέσεων. Επιχειρηματολογούν ότι οι δασμοί που έχει εξαγγείλει ο Αμερικανός πρόεδρος βασίζονται σε πρόχειρους υπολογισμούς και δείχνουν πολιτική μυωπία, καθώς ο εμπορικός πόλεμος που κήρυξε ο Ντόναλντ Τραμπ θα αποδειχθεί μπούμερανγκ και εν τέλει θα ωφελήσει την Κίνα.

Την ίδια στιγμή, όμως, αποτελούν σταθερή επωδό οι δηλώσεις ότι η Κίνα παραμένει ανοικτή για διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ. Η δημόσια συζήτηση για τις επιπτώσεις του εμπορικού πολέμου στην κινεζική οικονομία είναι υποτονική, πιθανότατα σκοπίμως και κατόπιν άνωθεν εντολής, αν και αναγνωρίζεται πως οι υψηλοί αμερικανικοί δασμοί δεν μπορεί παρά να δυσχεράνουν τη θέση της Κίνας. Ταυτόχρονα, κυριαρχεί η άποψη πως η πλήρης αποσύνδεση (decoupling) από την αμερικανική οικονομία είναι ανέφικτη και δεν αποτελεί ρεαλιστική προοπτική, ενώ διαφαίνεται απόλυτη συναίνεση στην ανάγκη μείωσης της εξάρτησης από τις εξαγωγές στις ΗΠΑ.

Τρόπον τινά, η Κίνα είναι αποδυναμωμένη σε σύγκριση με το 2018, καθώς έκτοτε βίωσε την πανδημία, την φούσκα των ακινήτων και την απαρχή της δημογραφικής της συρρίκνωσης. Ωστόσο, παρά την επιβραδυνόμενη οικονομία της, η Κίνα δείχνει να είναι σε καλύτερη κατάσταση να αντέξει έναν παρατεταμένο εμπορικό πόλεμο, χάρη στον ασφυκτικό έλεγχο που ασκεί το μονοκομματικό της σύστημα στην κινεζική κοινωνία. Το Πεκίνο δεν κινδυνεύει από πολιτική αστάθεια, ενώ αντίθετα η κυβέρνηση Τραμπ ενδέχεται να αντιμετωπίσει αμφιβήτηση στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026 σε περίπτωση που δεν τιθασεύσει τον υψηλό πληθωρισμό και δεν επαναφέρει την αμερικανική οικονομία σε τροχιά ανάπτυξης σύντομα.

Ως απάντηση στις διαφαινόμενες προκλήσεις, η κινεζική ηγεσία προκρίνει τρεις άξονες δράσης. Πρώτον, θεωρείται βέβαιο ότι μεγάλο μέρος των κινεζικών εξαγωγών θα ανακατευθυνθεί προς τις αγορές στην Ευρώπη, όπως και στην Νοτιοανατολική Ασία και άλλες οικονομίες στον Παγκόσμιο Νότο. Δεύτερον, πληθαίνουν τα σχόλια Κινέζων οικονομολόγων -πάντα προσεκτικά διατυπωμένα, για να μην προκαλέσουν την μήνιν της κινεζικής ηγεσίας- για την υπερχειλίζουσα παραγωγή στον μεταποιητικό τομέα της χώρας και την επικίνδυνη εξάρτηση από εξαγωγές, οι οποίες οδηγούν στην ανέγερση προστατευτικών τειχών και αυξανόμενες τριβές με πολλές χώρες όχι μόνο στη Δύση, αλλά και στον Παγκόσμιο Νότο.

Τρίτον, θα ενταθούν οι προσπάθειες των κινεζικών αρχών για τόνωση της -διαχρονικά αναιμικής- εγχώριας κατανάλωσης ως αντίβαρο στις μειωμένες εξαγωγές προς τις ΗΠΑ κι άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες. Εκτιμάται ότι αυτή η δέσμη μέτρων θα συμβάλει στην ενίσχυση της αυτάρκειας της κινεζικής οικονομίας και τη συνέχιση των υψηλών ονομαστικών ρυθμών ανάπτυξης, ακόμη κι αν δεν επιτευχθεί ο φετινός στόχος για μεγέθυνση της οικονομίας κατά «περίπου 5%».

Επιπροσθέτως, η φαρέτρα της Κίνας περιέχει κι άλλα όπλα, η πιθανή χρήση των οποίων δεν ανακοινώνεται επισήμως, για να μην χαθεί το στοιχείο του αιφνιδιασμού. Σε αυτά συγκαταλέγονται η μαζική πώληση ομολόγων του αμερικανικού Δημοσίου, η απαγόρευση εξαγωγών σπάνιων γαιών στις ΗΠΑ ή ακόμη και η υποτίμηση του κινεζικού νομίσματος ρενμιμπί (γιουάν), προκειμένου να τονωθούν οι κινεζικές εξαγωγές.

Όσον αφορά τα αγροτικά προϊόντα, τα οποία αντιπροσωπεύουν την πλειοψηφία των εισαγωγών από τις ΗΠΑ, η Κίνα θα στραφεί σε άλλες χώρες. Παραδείγματος χάριν, το Πεκίνο είχε ήδη δημιουργήσει εναλλακτικές αλυσίδες εφοδιασμού κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ και έκτοτε έχουν αυξηθεί οι εισαγωγές σόγιας από τη Βραζιλία.

Η ΕΕ εν μέσω της αντιπαράθεσης ΗΠΑ-Κίνας

Η Κίνα διείδε στους εξοντωτικούς δασμούς του Τραμπ την ευκαιρία να επαναπροσεγγίσει την Ευρώπη ως στρατηγικό εταίρο, μια πάγια επιδίωξη της κινεζικής ηγεσίας. Σημειωτέον, πριν από λίγες μέρες η ΕΕ και η Κίνα κατέληξαν σε συμφωνία για τον καθορισμό ελάχιστων τιμών για τα εισαγόμενα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, αντί των ευρωπαϊκών δασμών που επιβλήθηκαν πέρυσι. Ενώ η ρύθμιση αυτή κατ’ ουσίαν ισοδυναμεί με τους υφιστάμενους δασμούς της ΕΕ, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα κάπως καλύτερο κλίμα ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Ωστόσο, το γεγονός ότι το πάγωμα των δασμών διάρκειας 90 ημερών περιλαμβάνει την ΕΕ κι όχι την Κίνα έδειξε στο Πεκίνο ότι οι διατλαντικές σχέσεις δεν έχουν διαρραγεί τελείως, ενώ η Κίνα παραμένει στο στόχαστρο της Ουάσινγκτον. Ίσως γι’ αυτόν τον λόγο οι Κινέζοι ιθύνοντες δεν περιμένουν πολλά από την επαναπροσέγγιση με την ΕΕ. Ορισμένοι Κινέζοι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι αναταράξεις στις διατλαντικές σχέσεις δεν μπορούν να εξαλείψουν την στρατηγική εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ και η συζήτηση για την στρατηγική αυτονομία της ΕΕ εστιάζεται σε θέματα τακτικής και προσαρμογής παρά στην προοπτική ουσιαστικής απομάκρυνσης από την Αμερική. Ενδέχεται αυτό να εξηγεί την απόφαση του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ να μην παραστεί στη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Κίνας τον ερχόμενο Ιούλιο.

Κινέζοι σχολιαστές που εν πολλοίς εκφράζουν το πνεύμα των συζητήσεων στο προεδρικό μέγαρο Zhongnanhai υπογραμμίζουν ότι η ΕΕ δεν έχει αποκηρύξει την στρατηγική απομείωσης κινδύνων (de-risking) έναντι της Κίνας. Τονίζουν δε τον υψηλό βαθμό εξάρτησης της ΕΕ από τις ΗΠΑ όχι μόνο στο πεδίο της οικονομίας, αλλά και ως προς την αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας πάνω από την Ευρώπη. Θυμίζουν, επίσης, τον τριπλό ευρωπαϊκό ορισμό της Κίνας ως «εταίρου, ανταγωνιστή και συστημικού αντιπάλου», με τη βελόνα να μετακινείται σταθερά προς το τελευταίο σκέλος. Σύμφωνα, λοιπόν, μ’ αυτήν τη σχολή σκέψης, η όποια αναθέρμανση μεταξύ Πεκίνου και Βρυξελλών μπορεί να έχει μόνον τακτικό κι όχι στρατηγικό χαρακτήρα.

Σε ό,τι αφορά τις ευρωκινεζικές οικονομικές σχέσεις, σε πρόσφατη έκθεση του MERICS, κορυφαίου ευρωπαϊκού ινστιτούτου στον τομέα των κινεζικών σπουδών, επισημαίνεται ότι το αναπτυξιακό μοντέλο της Κίνας εξακολουθεί να βασίζεται στις υπερβολικές -παρότι συχνά ζημιογόνες- επενδύσεις στη μεταποίηση, με αποτέλεσμα να παράγονται τεράστιες ποσότητες προϊόντων που η εγχώρια αγορά δεν μπορεί να απορροφήσει. Ως προτάσεις πολιτικής, στην έκθεση υποδεικνύονται ο στενότερος συντονισμός μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ και η σφυρηλάτηση διεθνούς συνασπισμού με άλλους εταίρους και ομοϊδεάτες. Όσο ευρύτερος είναι αυτός ο συνασπισμός, τόσο πιο αποτελεσματική θα είναι η αντιμετώπιση του αθέμιτου κινεζικού ανταγωνισμού και τόσο πιο δύσκολο θα είναι για το Πεκίνο να προβεί σε μαζικά αντίποινα κατά της Ευρώπης. Θα ήταν αφέλεια από την πλευρά της ΕΕ να ελπίζει ότι η Κίνα θα δεχθεί αυτοβούλως να περιορίσει τα τεράστια εμπορικά πλεονάσματά της. Το φαινόμενο αυτό, καταλήγουν οι συγγραφείς της έκθεσης, δεν είναι παροδικό, αλλά δομικό γνώρισμα του κινεζικού οικονομικού μοντέλου.

Διευθέτηση διά της κλιμάκωσης;

Η αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει την τρέχουσα περίοδο δυσχεραίνει την διατύπτωση αξιόπιστων προβλέψεων. Το μόνο βέβαιο είναι ότι αναμένονται αναγκαστική αναδιάρθρωση των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων και σημαντικές γεωπολιτικές ανακατατάξεις, εν μέσω επιβράδυνσης της παγκόσμιας οικονομίας. Επισημαίνεται από πολλούς αναλυτές ότι ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει την ανασύσταση της διεθνούς τάξης πραγμάτων με αλυσοπρίονο στο χέρι, κάτι που προκαλεί φόβο και πανικό παρά προδιαθέτει για εποικοδομητικές συζητήσεις και συναινετικές λύσεις. Εκφράζονται, μάλιστα, φόβοι πως ο εμπορικός πόλεμος που κήρυξε ο Αμερικανός πρόεδρος, με βασικό αντίπαλο την Κίνα, μπορεί να οδηγήσει σε καθοδικό οικονομικό σπιράλ παγκοσμίων διαστάσεων.

Η Κίνα εμφανίζεται εξίσου ανυποχώρητη, καθώς έχει τις δικές της φιλοδοξίες μακροπρόθεσμα να καταστεί η μεγαλύτερη δύναμη στην υφήλιο, υποκαθιστώντας τις ΗΠΑ. Σημειώνεται, όμως, ότι στην παρούσα φάση το Πεκίνο δεν αποκλείει κατηγορηματικά τη σύναψη συμφωνίας με την Ουάσινγκτον, εφόσον πέσουν οι τόνοι της αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο δυνάμεων. Μένει να δούμε αν ο Τραμπ ο deal maker θα είναι διατεθειμένος για ένα grand bargain με την Κίνα. Τους επόμενους μήνες θα φανεί αν η κλιμάκωση της σινοαμερικανικής μονομαχίας αποτελεί πρελούδιο προς μια διευθέτηση ή την απαρχή της τέλειας καταιγίδας.


* Πλάμεν Τόντσεφ, Επικεφαλής του Τμήματος Ασιατικών Σπουδών, Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ)

liberal.gr

Η εκλεκτική συγγένεια Τραμπ-Ερντογάν

0
epa07284461 (FILE) - US President Donald J. Trump (L) looks at Turkey's President Recep Tayyip Erdogan (R) at NATO headquarters in Brussels, Belgium, 11 July 2018 (reissued 14 January 2019). Trump and Erdogan discussed on the phone the US troop withdrawal from Syria among other bilateral issues, according to White House Press Secretary Sarah Sanders. EPA/TATYANA ZENKOVICH

EPA/TATYANA ZENKOVICH
Οι εκθειασμοί του Ντόναλντ Τραμπ για τον Ερντογάν ενώπιον του Ισραηλινού πρωθυπουργού στο Οβάλ Γραφείο στις 7 Απριλίου αποτελούν μια εξέλιξη που δεν θα πρέπει ουδόλως να υποτιμηθεί στη χώρα μας, καθόσον δεν συνιστούν απλούς βερμπαλισμούς ή φληναφήματα, αλλά απεναντίας μαρτυρούν μια ευρύτερη πολιτική κατεύθυνση του Αμερικανού προέδρου, η οποία έχει αποτυπωθεί, μάλιστα, και σε αρκετές πράξεις του κατά το παρελθόν.

Απαντώντας σε μια ερώτηση μιας δημοσιογράφου της ισραηλινής εφημερίδας Χααρέτζ για τον ρόλο της Τουρκίας στη Συρία, ο Τραμπ ασυγκράτητα σημείωσε ότι: «Λοιπόν, έχω εξαιρετικές σχέσεις με έναν άνδρα που ονομάζεται Ερντογάν. Τον έχεις ακουστά; Και τυχαίνει να τον συμπαθώ κι εκείνος να με συμπαθεί, και ξέρω ότι ο Τύπος θα θυμώσει πολύ. Δεν είχαμε ποτέ πρόβλημα και περάσαμε πολλά… Πάντα παίρναμε, όπως θυμάσαι, πήραμε τον πάστορά μας πίσω από την Τουρκία… Κι είπα στον πρωθυπουργό, είπα, Μπίμπι, αν έχεις πρόβλημα με την Τουρκία, πραγματικά πιστεύω ότι θα μπορέσω να το λύσω… Εννοώ, αρκεί να είσαι λογικός… (οι πλήρεις δηλώσεις εδώ).

Μάλιστα, ακόμη κι ο Νετανιάου ομολόγησε στην κοινή συνέντευξή τους ότι «η Τουρκία είναι μια χώρα που έχει εξαιρετική σχέση με τις ΗΠΑ. Ο πρόεδρος έχει μια σχέση με τον ηγέτη της Τουρκίας».

Οφείλεται να επισημανθεί ότι δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ εγκωμιάζει δημοσίως τον Τούρκο πρόεδρο. Για την ακρίβεια, το έχει κάνει επανειλημμένα στο παρελθόν. Είναι γεγονός ότι η ιδιαίτερη εκτίμηση του Τραμπ προς τον Ερντογάν είναι ευρέως γνωστή. Πέραν του ότι έχει ομολογηθεί από τον ίδιο τον Τραμπ, έχει επίσης καταγραφεί γλαφυρά από τον πρώην σύμβουλο εθνικής ασφαλείας του, τον Τζον Μπόλτον, στο βιβλίο του.

Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος τούτη τη φορά δεν μπόρεσε να συγκρατήσει τα φίλια αισθήματά του για τον Ερντογάν, κι ήταν πιο χειμαρρώδης όσο ποτέ άλλοτε. Εν ολίγοις, δεν άφησε κανένα περιθώριο αμφιβολίας ή παρερμηνείας. Μάλιστα, όπως καταδείχθηκε ανωτέρω, έκανε σύσταση μπροστά στις κάμερες στον Νετανιάου να είναι λογικός με την Τουρκία στο ζήτημα της Συρίας.

Ο μύθος της σκληρής γραμμής Τραμπ 

Σε ορισμένους συντηρητικούς κύκλους της χώρας μας εμφανίζονται ψευδαισθήσεις κι αυταπάτες ότι η διοίκηση Τραμπ υιοθετεί μια τάχα σκληρή γραμμή εναντίον της Τουρκίας. Ωστόσο, ο ίδιος ο Τραμπ με τα λεγόμενα του, τους εκθέτει ανεπανόρθωτα. Εν ολίγοις, οι πρόσφατες δηλώσεις του καταρρίπτουν με τον πλέον εμφατικό τρόπο τον ανωτέρω ευσεβοποθισμό.

Στο, δε, αντεπιχείρημα που θα μπορούσε πιθανώς να διατυπωθεί ότι ο Αμερικανός πρόεδρος προέβη για άλλη μια φορά στους συνηθισμένους του αυθόρμητους βερμπαλισμούς κι ότι οι πράξεις του μετρούν σε τελευταία ανάλυση κι όχι τα λόγια του, ο γράφων επιχειρεί να απαντήσει, παραθέτοντας παρακάτω συγκεκριμένες ενέργειες του Τραμπ κατά την πρώτη αλλά και κατά τη δεύτερη προεδρική θητεία του που ήταν εξόχως ευνοϊκές για την Άγκυρα, αν όχι ολότελα φιλοτουρκικές.

Σύμφωνα με τον Μπόλτον, την 1η Δεκεμβρίου του 2018, δηλαδή λίγες μόλις εβδομάδες μετά την απελευθέρωση του Αμερικανού πάστορα Άντριου Μπράνσον από την Τουρκία, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G20 στο Μπουένος Άιρες ο Τραμπ δεν είχε κανένα πρόβλημα να υποσχεθεί στον Ερντογάν ότι θα παρέμβει στην αμερικανική δικαιοσύνη, για να κλείσει η εισαγγελική έρευνα για την τουρκική τράπεζα Χάλκμπανκ, η οποία σημειωτέον κατηγορείται ότι συνέδραμε το Ιράν στην παράκαμψη των αμερικανικών κυρώσεων, «ξεπλένοντας» ιρανικά έσοδα από πωλήσεις πετρελαίου. Ο Τραμπ αναμενόμενα δεν κατόρθωσε να το επιτύχει, καθώς η αμερικανική δικαιοσύνη δεν επιτρέπει τέτοιες παρεμβάσεις. Όπως σε πολλές άλλες περιπτώσεις, ο Τραμπ υπερεκτίμησε τις δυνάμεις του.

Τον Σεπτέμβριο του 2017 ο Ερντογάν γνωστοποίησε ότι η χώρα του έχει υπογράψει συμφωνία με τη Ρωσία για την αγορά του αντιαεροπορικού συστήματος S-400 κι ότι έχει δώσει προκαταβολή. Αν και βάσει του νόμου CAATSA αυτό επέσυρε την επιβολή κυρώσεων στην Τουρκία, η διοίκηση Τραμπ απέφυγε σκανδαλωδώς να κάνει χρήση του νόμου. Ακόμη κι όταν τον Ιούλιο του 2019 παραδόθηκε στην Τουρκία το πρώτο φορτίο του εξοπλισμού του S-400, ο Τραμπ συνέχισε να διστάζει στο να εφαρμόσει τον νόμο CAATSA, προκαλώντας αντιδράσεις τόσο από τους Δημοκρατικούς όσο κι από το ίδιο του το κόμμα.

Το μόνο που έκανε τότε, το οποίο σημειωτέον θα έπραττε ως αυτονόητο μέτρο η οποιαδήποτε αμερικανική κυβέρνηση, ήταν να αποβάλει την Τουρκία από το πρόγραμμα των F-35. Ακόμη κι αυτό, όμως, το πραγματοποίησε απρόθυμα, δηλώνοντας ότι αυτή η απόφαση είναι άδικη για την Τουρκία και κατηγορώντας την προηγούμενη διοίκηση Ομπάμα ως κύρια υπεύθυνη της όλης υπόθεσης.

Ίσως γι’ αυτόν τον λόγο το Κογκρέσο να ένιωσε την ανάγκη στον αμυντικό προϋπολογισμό για το οικονομικό έτος 2020, που έγινε νόμος στις 20 Δεκεμβρίου του 2019, να επανεπιβεβαιώσει την έξωση της Άγκυρας από το πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35 σε ένα πιο αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο. Επιπλέον, ο ανωτέρω νόμος ξεκαθάρισε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος οφείλει να επιβάλει τις κυρώσεις του νόμου CAATSA στην Τουρκία για την αγορά των S-400. Παρ’ όλ’ αυτά, ο Τραμπ εξακολούθησε να μην κινητοποιείται προς αυτήν την κατεύθυνση.

Μετά από πολυετή καθυστέρηση, για την ακρίβεια μετά από περίπου τρεισήμισι χρόνια από τη συμφωνία αγοράς των S-400 και μετά από 18 μήνες από την παράδοση του πρώτου σχετικού φορτίου, ο Τραμπ εφάρμοσε τελικά μερικώς τον νόμο CAATSA στις 14 Δεκεμβρίου του 2020, κι επέβαλε ορισμένες κυρώσεις, λίγες μόλις εβδομάδες πριν τη λήξη της θητείας του κι έχοντας ήδη χάσει τις προεδρικές εκλογές. Κι αυτό το έκανε κατόπιν πολύ μεγάλης πίεσης από το Κογκρέσο, αφού τον Οκτώβριο η Τουρκία προέβη στη δοκιμή του S-400, εκθέτοντας σφόδρα τη μακροχρόνια ανεκτική του στάση προς την Τουρκία.

Μάλιστα, στις 23 Δεκεμβρίου του 2020, ο Τραμπ άσκησε βέτο στο νομοσχέδιο του Κογκρέσου για τον αμυντικό προϋπολογισμό για το οικονομικό έτος 2021, το οποίο –μεταξύ άλλων– υποχρέωνε τούτη τη φορά τον Αμερικανό πρόεδρο εντός προθεσμίας 30 ημερών από την ψήφιση του νόμου να επιβάλει πιο πολλές κυρώσεις του νόμου CAATSA στην Τουρκία (τουλάχιστον 5 ή περισσότερες του άρθρου 235 του νόμου CAATSA). Τελικά, τα δύο σώματα του Κογκρέσου παρέκαμψαν το βέτο μέσω μιας (διακομματικής) ενισχυμένης πλειοψηφίας, με αποτέλεσμα να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2021.

Η Συρία και Αγία Σοφία

Τις παραμονές της τουρκικής στρατιωτικής επιχείρησης στη βόρεια Συρία τον Οκτώβριο του 2019, ο Τραμπ κι ο Ερντογάν μίλησαν στο τηλέφωνο, κατά την οποία ο πρώτος έδωσε τη συγκατάθεσή του στον δεύτερο να προχωρήσει στα πολεμικά του σχέδια. Την επαύριον της συνομιλίας τους, ο Τραμπ διέταξε την εσπευσμένη απόσυρση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από τη βορειοανατολική Συρία, εγκαταλείποντας στην τύχη τους τούς Κούρδους της Συρίας. Ύστερα, ακολούθησε η τουρκική εισβολή. Εν ολίγοις, ο Τραμπ κατόπιν συνεννόησης με τον Ερντογάν πρόδωσε τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF). Εξίσου ενδιαφέρον είναι το στοιχείο ότι ο τότε Αμερικανός πρόεδρος επέβαλλε για μόλις 9 ημέρες κυρώσεις στην Τουρκία για την εν λόγω επίθεσή της.

Συν τοις άλλοις, όταν τον Ιούλιο του 2020 ο Ερντογάν μετέτρεψε την Αγία Σοφία σε τζαμί, ο –κατά τα άλλα λαλίστατος– Τραμπ παρέμεινε εκκωφαντικά σιωπηλός. Εν ολίγοις, δεν έκανε δημοσίως το παραμικρό σχόλιο για το εν λόγω ζήτημα. Η μόνη τρόπον τινά αντίδραση του Τραμπ φέρεται να έλαβε χώρα με ανεπίσημο τρόπο στην 15λεπτη συνάντησή του με τον αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ελπιδοφόρο στο Λευκό Οίκο στις 24 Ιουλίου, όπου –σύμφωνα με τον τελευταίο– ο Αμερικανός πρόεδρος επισήμανε ότι λυπάται πάρα πολύ για μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί.

Ωστόσο, μετά τη συνάντησή τους δεν έγινε καμία επίσημη σχετική ανακοίνωση από τον Λευκό Οίκο. Ο τότε αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Μάικ Πενς, αρκέστηκε μόνο σε μια λιτή ανάρτηση στο Twitter, όπου δήλωσε την υποστήριξη των ΗΠΑ η Αγία Σοφία να παραμείνει προσβάσιμη σε κάθε άνθρωπο ανεξαρτήτως θρησκείας, κάτι που η τουρκική κυβέρνηση ούτως ή άλλως θα προσέφερε. Εν ολίγοις, απέφυγαν επιμελώς να ασκήσουν κριτική δημόσια στην απόφαση της Άγκυρας. Από την αμερικανική διοίκηση, μόνο ο Μάικ Πομπέο, ο τότε Αμερικανός ΥΠΕΞ τήρησε μια ξεκάθαρη στάση εναντίωσης για την Αγία Σοφία.

Ναγκόρνο Καραμπάχ και Αρμενία

Στη σύγκρουση του Ναγκόρνο-Καραμπάχ το φθινόπωρο του 2020, ο Τραμπ έμεινε εν πολλοίς σιωπηλός. Επίσης, σημειώνεται ότι απέφυγε να κατακρίνει τον τουρκικό ρόλο στον πόλεμο. Μάλιστα, η γενικότερη απαθής στάση του κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών κέρδισε τα θερμά εύσημα του Αζέρου προέδρου Ιλχάμ Αλίγιεφ, ο οποίος εξήρε τον Τραμπ για την ισορροπημένη προσέγγισή του και για το ότι δεν παίρνει το μέρος καμίας πλευράς.Οφείλεται σε αυτό το σημείο να επισημανθεί ότι η διοίκηση Τραμπ αύξησε ραγδαία τη στρατιωτική βοήθεια προς το Αζερμπαϊτζάν το προηγούμενο χρονικό διάστημα με σκοπό την ενίσχυσή του εναντίον του Ιράν. Συγκεκριμένα, τα οικονομικά έτη 2018 και 2019 προσέφερε 58.6 και 42.9 εκατομμύρια δολάρια αντίστοιχα προς το Μπακού, κάτι που ενδυνάμωσε το Αζερμπαϊτζάν λίγο πριν τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ το 2020.

 

 

Στις 12 Δεκεμβρίου του 2019, η αμερικανική Γερουσία σε ψήφισμά της αναγνώρισε ομόφωνα τη γενοκτονία των Αρμενίων, την οποία αναγνώριση προσπάθησε προηγουμένως να παρεμποδίσει τρεις φορές η κυβέρνηση Τραμπ. Είχε προηγηθεί η αποδοχή με συντριπτική πλειοψηφία ενός αντίστοιχου ψηφίσματος από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Ωστόσο, η διοίκηση Τραμπ σε ανακοίνωσή της αρνήθηκε να υιοθετήσει το ψήφισμα της Γερουσίας.

Επιπλέον, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του, ο ηγέτης ξένου κράτους με τον οποίο ο Τραμπ συνομίλησε διά τηλεφωνικής κλήσης μακράν τις περισσότερες φορές ήταν ο Ερντογάν, κάτι που είναι δηλωτικό των ιδιαιτέρως στενών κι οικείων τους σχέσεων εκείνη την περίοδο. Μάλιστα, ο Τούρκος πρόεδρος φέρεται κατά καιρούς να τηλεφωνούσε στον τότε Αμερικανό ομόλογό του τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, με τον Λευκό Οίκο να έχει λάβει σαφείς εντολές από τον Τραμπ να συνδέει απευθείας την τηλεφωνική γραμμή σε εκείνον.

Όσον αφορά τη δεύτερη θητεία του, ο Τραμπ έχει προλάβει ήδη να προβεί σε κάποια τρόπον τινά «δωράκια» προς την Τουρκία. Ειδικότερα, στα τέλη Μαρτίου, γνωστοποιήθηκε ότι δόθηκε στην Τουρκία παράταση εξαίρεσης από τις αμερικανικές κυρώσεις για τις πληρωμές ρωσικού φυσικού αερίου στην τράπεζα Gazprombank.

Επίσης, κατόπιν αιτήματος της τουρκικής κυβέρνησης, το μέσο κοινωνικής δικτύωσης “Χ” (πρώην Twitter), το οποίο ανήκει στον δισεκατομμυριούχο Ίλον Μασκ, τον επικεφαλής του Τμήματος Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας των ΗΠΑ (DOGE) και στενό συνεργάτη του Τραμπ, μπλόκαρε λογαριασμούς κυρίως φοιτητών και φοιτητικών οργανώσεων που καλούσαν για αλληλεγγύη και συμμετοχή στις διαδηλώσεις κατά του Ερντογάν με αφορμή τη σύλληψη του Ιμάμογλου. Επίσης, εν μέσω των μαζικών αντικυβερνητικών συλλαλητηρίων στην Τουρκία, ο πρόεδρος Τραμπ δεν παρέλειψε να πει για άλλη μια φορά καλά λόγια για τον Ερντογάν.

Πέραν τούτων, στις 21 Μαρτίου, το φιλο-τραμπικό Fox News, επικαλούμενο δύο πηγές, ανέφερε ότι ο Τραμπ είναι θετικός στο να επανενταχθεί η Τουρκία στο πρόγραμμα F-35 κι εξετάζει τρόπους ώστε να βρεθεί μια σχετική φόρμουλα που να μην προσκρούει στις κυρώσεις του νόμου CAATSA. Επιπλέον, το δημοσίευμα αναφέρει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είναι παράλληλα πρόθυμος να διευκολύνει την ολοκλήρωση της πώλησης 40 F-16 στην Άγκυρα καθώς κι εξοπλισμού που θα εκσυγχρονίσει 79 F-16 της Τουρκίας.

Πρέπει να ανησυχούμε… 

Ως εκ τούτου, είναι καταφανές ότι ο Τραμπ δεν έχει μείνει μόνο στα λόγια, αλλά έχει κάνει, μάλιστα, και αρκετές σημαντικές κινήσεις προς όφελος του επιστήθιου φίλου του. Ένας γεγονός που οφείλουμε να λάβουμε σοβαρά υπόψιν στη χώρα μας. Η, δε, πιο εντατική κινητοποίηση του ελληνικού λόμπι στο Κογκρέσο είναι εξαιρετικά κρίσιμη στην παρούσα συγκυρία, προκειμένου η Βουλή των Αντιπροσώπων κι η Γερουσία να ασκήσουν στενό έλεγχο στην πολιτική του Τραμπ προς την Τουρκία.

Τούτων δοθέντων, το να επιχειρήσει κανείς να βρει κρυφά νοήματα ή αμφισημίες στα πρόσφατα κατηγορηματικά εγκώμια του Τραμπ για τον Ερντογάν, προκειμένου να μπορούν να ερμηνευθούν με διαφορετικό/λιγότερο αρνητικό τρόπο στη χώρα μας, συνιστά κατά πάσα πιθανότητα μια μάταιη πνευματική διεργασία, αν όχι μια οπαδική-ιδεοληπτική προσκόλληση στο πρόσωπο του τρέχοντα Ρεπουμπλικάνου προέδρου, η οποία διολισθαίνει στην εθελοτυφλία μιας άβολης πραγματικότητας.

Εξάλλου, πέρα από τις προσωπικές συμπάθειες του προέδρου Τραμπ προς τον Ερντογάν, η Τουρκία είναι ένας σημαντικός σύμμαχος για τις ΗΠΑ, καθότι λειτουργεί ως ένας πολύτιμος εξισορροπητικός πόλος του Ιράν, εξασφαλίζει την αδιάλειπτη ενεργειακή τροφοδότηση του Ισραήλ μέσω του αγωγού Μπακού-Τσεϊχάν και δυνητικά μπορεί να επιτελέσει τον ρόλο του περιφερειακού χωροφύλακα ορισμένων βασικών αμερικανικών συμφερόντων στην περιοχή, στην περίπτωση που ληφθεί η απόφαση να μειωθούν δραστικά τα αμερικανικά στρατεύματα στη Δυτική Ασία.

Ταυτόχρονα, όμως, δεν θα πρέπει να λογαριάζουμε την ανάλυση κόστους-οφέλους του Τραμπ ως πάντοτε ορθολογική, καθότι έχει υποστηριχθεί από τον Μπόλτον ότι ο σημερινός Αμερικανός πρόεδρος γοητεύεται υπέρμετρα από ισχυρούς αυταρχικούς ηγέτες. Ίσως επειδή εύχεται να μπορούσε να λειτουργεί ανεξέλεγκτα σαν κι εκείνους στο εσωτερικό της χώρας του.

Πέραν τούτου, δεν θα πρέπει να λησμονείται ότι ο Τραμπ έχει επιχειρηματικά συμφέροντα στην Τουρκία. Άλλωστε, σε μια συνέντευξή του τον Δεκέμβριο του 2015, ήτοι την περίοδο που διεξήγαγε την πρώτη προεκλογική του εκστρατεία για την αμερικανική προεδρία, παραδέχθηκε κυνικά ότι «έχω μια μικρή σύγκρουση συμφερόντων, επειδή έχω ένα μεγάλο, μεγάλο κτίριο στην Κωνσταντινούπολη. Κι είναι μια εξαιρετικά επιτυχημένη δουλειά. Ονομάζεται Trump Towers, δύο ουρανοξύστες αντί για έναν, όχι ο συνηθισμένος ένας, είναι δύο. Κι έχω γνωρίσει πολύ καλά την Τουρκία, κι είναι καταπληκτικοί άνθρωποι. Είναι απίστευτοι άνθρωποι. Έχουν έναν ισχυρό ηγέτη».

slpress.gr

Σπύρος Κάνουρας: ΛΕΛΟΓΙΣΜΕΝΗ, ΕΝΑΝΤΙ ΦΑΡΑΩΝΙΚΗΣ, ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΤΗΣ ΔΕΘ

1

του Σπύρου Κάνουρα, Φυσικού, Αναπτυξιακού Συμβούλου

Τα σπουδαία έργα γίνονται ή πρέπει να γίνονται στον καιρό τους και εν μέτρω. Εν μέτρω όχι μόνον όσον αφορά στα μεγέθη και τους όγκους, αλλά και στους στόχους και τις λειτουργίες που σχεδιάζονται για να τους εξυπηρετούν. Όλα αυτά τα αναδεικνύουν και τα διαστασιολογούν μελέτες σκοπιμότητας και βιωσιμότητας οι οποίες πρέπει και αυτές να γίνονται με ορθολογισμό και χωρίς… σκοπιμότητες.

Είναι η ΔΕΘ, έτσι όπως την προτείνουν, αντίστοιχη της οικονομίας της Βόρειας Ελλάδας και των αναγκών της για προβολή και προώθηση; Όποιος έχει εμπειρίες συμμετοχής σε μεγάλες εκθέσεις του κόσμου, εύκολα αντιλαμβάνεται πως τα προτεινόμενα φαραωνικά κτήρια αντιστοιχούν σε άλλες οικονομίες, με ανθηρή παραγωγική βάση και όχι σε οικονομίες σε χρόνια ύφεση, με έντονο εμπορικό-εισαγωγικό χαρακτήρα, όπως η δική μας. Δεν είναι τυχαίο που στη συνείδηση του κόσμου είναι κυρίως η AGROTIKA αυτή που πείθει ως έκθεση, καθώς ο αγροτικός τομέας -παρά τα δομικά του προβλήματα- συνεχίζει να διατηρεί δυναμική παραγωγική βάση στη χώρα μας. Οι υπόλοιπες διοργανώσεις μάλλον σε πανηγύρι το πάνε, και η λιανική πώληση που αποτελεί πλέον κύρια δραστηριότητά τους, αυτό δείχνει. Δεν είναι κακό, αλλά για τα πανηγύρια δεν χρειάζονται φαραωνικές υποδομές. Μια χαρά τα εξυπηρετεί η υποδομή της ΔΕΘ  HELEXPO και ως έχει· δεν είναι ανάγκη ν’ αγοράσουμε κανόνι για να σκοτώνουμε μύγες.

Ένα δεύτερο που εύκολα καθίσταται αντιληπτό και ομολογείται μάλιστα από τους σχεδιαστές, είναι πως το πολυόροφο ξενοδοχείο και το εμπορικό κέντρο δεν εντάσσονται λειτουργικά και δεν εξυπηρετούν τον επιχειρηματικό σχεδιασμό του προτεινόμενου εκθεσιακού κέντρου. Κατά τη γνώμη μου, μάλλον εξυπηρετούν το όραμα μερικών επιχειρηματιών του ιστορικού κέντρου και όχι μόνο, να βάλουν πόδι στο νέο ρήαλ εστέιτ με τη βοήθεια του υπερεπενδυτή που προσπαθούν να προσελκύσουν κάνοντας χρήση δημόσιου χρήματος, στο πλαίσιο ενός παράταιρου ΣΔΙΤ.

Κακά τα ψέμματα· το υπερ-mall και το πολυόροφο ξενοδοχείο αποτελούν δύο μπαλώματα της τελευταίας στιγμής σ’ ένα σχεδιασμό που δεν έβγαινε και στον οποίο δεν θα κολλήσουν ποτέ. Εάν ευοδωθούν τέτοιες μεθοδεύσεις, αυτό που θα έχει “επιτευχθεί” θα είναι μια ανεπίτρεπτη για τη λειτουργικότητα και ανθεκτικότητα της πόλης αλλαγή χρήσης με τη δέσμευση σημαντικής έκτασης της νυν ΔΕΘ για την εγκατάσταση και λειτουργία ενός αχρείαστου ξενοδοχείου και ενός καταστροφικού για την παραδοσιακή αγορά εμπορικού κέντρου, ενώ δίπλα θα λειτουργεί ουσιαστικώς ανεξάρτητα ένα φαραωνικό εκθεσιακό κέντρο. Οποία επιτυχία των φορέων του επιχειρηματικού και εμπορικού κόσμου που τάσσονται υπέρ της συγκεκριμένης πρότασης ανάπλασης!

Η εγκατάσταση  ενός mall στο κέντρο της πόλης σε επαφή με την ιστορική αγορά της, πέραν του ότι αντίκειται σε κάθε αρχή βιώσιμης κινητικότητας και θα αποτελεί μόνιμη αιτία και εστία κυκλοφοριακής ανωμαλίας, θα λειτουργήσει ανταγωνιστικά και με άνισους όρους προς αυτήν… Η συντριπτική πλειοψηφία του επιχειρηματικού κόσμου της πόλης, όπως και των ξενοδόχων, πρέπει να αντιταχθούν σ’ αυτή τη λύση που είναι ευθέως αντίθετη με τα συμφέροντά τους. Αντ’ αυτής θα μπορούσαν να διεκδικήσουν την άμεση πραγματοποίηση μιας γενικευμένης βαθιάς ανάπλασης του κέντρου, η οποία θα εντάξει αξιόλογες προσπάθειες που ήδη έχουν προηγηθεί είτε είναι σε εξέλιξη, με τελικό στόχο τον ολοκληρωμένο -επιχειρηματικό και κοινωνικό- εκσυγχρονισμό του. Σκοπός θα είναι η αύξηση της ελκυστικότητας και της λειτουργικότητάς του ώστε ν’ αποφευχθεί η θανάσιμη απειλή παρακμής και εγκατάλειψης για την οποία καταλύτης θα είναι η εγκατάσταση του mall στην καρδιά της πόλης.

Ένα ακόμα ζήτημα που εγείρει η προτεινόμενη φαραωνική ανάπλαση έχει σχέση με τη χρηματοδότηση του έργου. Ήδη έγινε στα προηγούμενα αναφορά στον παράταιρο χαρακτήρα του ΣΔΙΤ. Όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα Κράτη Μέλη δημιούργησαν πριν από δυόμισι δεκαετίες το νομικό και θεσμικό πλαίσιο των Public-Private Partnerships (PPPs) ή Συμπράξεων Δημοσίου-Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) στα καθ’ ημάς, αυτό που επιδίωκε ήταν η μόχλευση σημαντικών ιδιωτικών κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση μεγάλης κλίμακας ανταποδοτικών επενδύσεων επάνω σε περιουσιακά στοιχεία ή σε λειτουργικές αρμοδιότητες του Δημοσίου. Έκτοτε τα ΣΔΙΤ έχουν αναδειχθεί σε ένα εξαιρετικά επιτυχημένο χρηματοδοτικό εργαλείο που έχει απελευθερώσει τεράστιους δημόσιους πόρους, οι οποίοι κατευθύνονται πλέον σε τομείς που έχει αρμοδιότητα ο δημόσιος τομέας, αλλά και σε ενισχύσεις των μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων του πρωτογενούς και μεταποιητικού τομέα, προκειμένου αυτές να εκσυγχρονισθούν και να αυξήσουν την παραγωγικότητα και βιωσιμότητά τους.

Σε σχέση με το παραπάνω, μπορούμε να πούμε πως στην περίπτωση της φαραωνικής ανάπλασης της ΔΕΘ, αυτοί που την οραματίζονται θέλουν και την πίττα ολόκληρη και το σκύλο χορτάτο… Όσο όμως και να προσπαθήσουν να το κρύψουν δεν προτείνουν στην πραγματικότητα ΣΔΙΤ, αλλά έργο κρατικών ενισχύσεων, δηλαδή χορηγίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ελληνικό Δημόσιο προς ιδιώτες. Όποιο χρηματοδοτικό εργαλείο και να χρησιμοποιηθεί από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, θα προσκρούσει πάνω σ’ αυτό. Όποιες μεθοδεύσεις και εάν γίνουν για τη χρηματοδότηση θα υπάρχει πάντα ο κίνδυνος διαπίστωσης παραβιάσεων των κοινοτικών κανονισμών και απαίτησης από πλευράς της ΕΕ ανάκτησης όσων ποσών θα έχουν καταβληθεί και επιβάρυνσης στο εκατό τοις εκατό του Ελληνικού Δημοσίου και των φορολογουμένων…

Αντί λοιπόν να ονειρευόμαστε έωλες φαραωνικές επενδύσεις οι οποίες θα δώσουν την χαριστική βολή στην πόλη σε καιρούς οικονομικής δυσπραγίας (ειδικά της Βόρειας Ελλάδας), σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή και τις συνέπειές της, θα πρότεινα να αναζητήσουμε πιο εφικτές από πλευράς οικονομικής σκοπιμότητας και βιωσιμότητας, αλλά και ανθεκτικότητας στο κλίμα λύσεις. Ας αφήσουμε το θέμα της δημιουργίας νέου εκθεσιακού κέντρου για καιρούς που πραγματικά θα το χρειάζεται η πόλη και θα μπορεί να το υποστηρίζει η οικονομία, και ας κοιτάξουμε να νοικοκυρέψουμε την υφιστάμενη κατάσταση.

Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με λειτουργικό επανασχεδιασμό (reengineering) της ΔΕΘ HELEXPO στο νέο εκθεσιακό τοπίο που δημιουργείται στο πλαίσιο της 4ης βιομηχανικής επανάστασης και με πραγματική (όχι με δηλώσεις και ημίμετρα) βιοκλιματική ανάπλαση της σοβαρής υποδομής σε κτήρια και ανοικτούς χώρους που διαθέτει. Ας σημειώσουμε πως στις μέρες μας και σε συνθήκες κλιματικής αλλαγής, οι Βιοκλιματικές αστικές αναπλάσεις γίνονται μέσω πολυδιάστατων παρεμβάσεων, με συνδυασμό μεθόδων και τεχνολογιών και όχι μόνο με φύτεμα δέντρων, στο οποίο ατυχώς έχει επικεντρωθεί η συζήτηση. Μέρος των εκατό εκατομμυρίων που θα δινόταν ως δώρο στον ιδιώτη για να μετατρέψει σε real estate το πιο πολύτιμο φιλέτο της πόλης, θα έφθανε και θα περίσσευε για το σκοπό αυτό.

Ναι! μπορούμε με διατήρηση της Έκθεσης στο χώρο που βρίσκεται εδώ και δεκαετίες και αλληλεπιδρά πολλαπλά με την πόλη και την αγορά της, και, επιπλέον, με λειτουργικό εκσυγχρονισμό και με ριζική βιοκλιματική ανάπλασή της, να έχουμε και την πίττα ολόκληρη και το σκύλο χορτάτο.

 

_____________
Ο Σπύρος Αντ. Κάνουρας είναι συνταξιούχος Αναπτυξιακός Σύμβουλος. Διετέλεσε μέλος του Δ.Σ. του Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΣΕΒΕ) και μέλος του Συνδέσμου Συμβούλων Επιχειρήσεων (ΣΥ.ΣΕ.Π).