Αρχική Blog Σελίδα 815

Ευθεία προειδοποίηση Μόσχας σε Βερολίνο: «Αν οι Taurus μας κτυπήσουν αυτό θα σημαίνει συμμετοχή στον πόλεμο»!

0

Είχαν προηγηθεί οι δηλώσεις του Φ.Μερτς, ο οποίος εξέφρασε την προθυμία του να προμηθεύσει πυραύλους cruise Taurus στην Ουκρανία

Ξεκάθαρο μήνυμα και προειδοποίηση για επικίνδυνη γενίκευση του πολέμου έστειλε στη γερμανική ηγεσία η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα, η οποία τόνισε πως «αν πύραυλοι Taurus χρησιμοποιηθούν κατά ρωσικών υποδομών, θα σημαίνει πως η Γερμανία συμμετέχει άμεσα στον πόλεμο στο πλευρό της Ουκρανίας».

Σημειώνεται πως είχαν προηγηθεί οι δηλώσεις του επερχόμενου Καγκελάριου Φ.Μερτς, ο οποίος εξέφρασε την προθυμία του να προμηθεύσει πυραύλους στην Ουκρανία.

Παράλληλα, η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ, αναφερόμενη σε Γαλλία και Βρετανία σημειώσε πως: «Παρά τις επίμονες προσπάθειές τους, το Παρίσι και το Λονδίνο απέτυχαν να εξασφαλίσουν ομόφωνη υποστήριξη για το απερίσκεπτο σχέδιό τους να αναπτύξουν αυτό που αποκαλούν «πολυεθνική ειρηνευτική ομάδα» που αποτελείται από στρατεύματα από πολλά κράτη μέλη του ΝΑΤΟ», δήλωσε.

Σημείωσε ότι, μαζί με τους Γάλλους και τους Βρετανούς, «μόνο παρόμοιοι φρενήρεις Ρωσόφοβοι στα κράτη της Βαλτικής» είναι πρόθυμοι να συμμετάσχουν σε αυτό το εγχείρημα, το οποίο κινδυνεύει με μια άμεση αντιπαράθεση μεταξύ της Συμμαχίας και της Ρωσίας.

Σύμφωνα με την ίδια, οι περισσότεροι συμμετέχοντες στον «συνασπισμό» αμφιβάλλουν για τη σκοπιμότητα αυτής της στρατιωτικής επέμβασης χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ. «Κρίνοντας από τις τρέχουσες συζητήσεις, η Ουάσιγκτον δεν έχει ακόμη καμία πρόθεση να εμπλακεί σε μια τέτοια περιπέτεια. Φαίνεται να εκτιμά ρεαλιστικά πού θα μπορούσε να οδηγήσει όλο αυτό», πρόσθεσε.

 

https://www.pronews.gr/kosmos/diethnis-politiki/m-zaxarova-an-pyrayloi-taurus-xrisimopoiithoun-kata-rosikon-ypodomon-simainei-symmetoxi-tis-germanias-ston-polemo/

Γερμανία: Επιστρέφονται στην Ελλάδα δεκάδες χιλιάδες αλλοδαποί μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου!

2

Τα έξοδα θα καλυφθούν αρχικά από κονδύλια της ΕΕ και στην συνέχεια θα επιβαρύνουν την Ελλάδ

Και με δικαστική «βούλα« ανοίγει πλέον ο δρόμος για την επιστροφή στην Ελλάδα δεκάδων χιλιάδων παράνομων μεταναστών από την Γερμανία

Στην Ελλάδα η οποία δέχεται εκατοντάδες λαθρομετανάστες σε εβδομαδιαία βάση, στην Ελλάδα της υπογεννητικότητας και της δραματικής μείωσης του ελληνικού πληθυσμού, η Γερμανία θα προσθέσει έως και 100.000 νέους αλλοδαπούς με μια «κυβέρνηση» η οποία παρακολουθεί ως απλός θεατής τις εξελίξεις ανήμπορη να κάνει το παραμικρό σχεδόν υπνωτισμένη,

Η απόφαση του δικαστηρίου

Στην απόφασή του, που δημοσιοποιήθηκε το βράδυ της Τετάρτης, το Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο της Γερμανίας Bundesgerichtshof (δηλαδή το αντίστοιχο Συμβούλιο της Επικρατείας) ήταν σαφές:

Απέρριψε την προσφυγή δύο ανδρών, οι οποίοι αρχικά είχαν λάβει άσυλο στην Ελλάδα, αλλά στη συνέχεια βρέθηκαν στη Γερμανία για να καταθέσουν εκ νέου αίτηση ασύλου, που όμως απορρίφθηκε με βάση τον ευρωπαϊκό Κανονισμό του Δουβλίνου.

Θέλοντας να αποφύγουν την απέλασή τους πίσω στην Ελλάδα βέβαια, οι δύο άνδρες ισχυρίζονταν ότι οι συνθήκες διαβίωσης στην Ελλάδα, εντός και εκτός προσφυγικών καταυλισμών, είναι «απάνθρωπες» και «εξευτελιστικές», κάτι που αντίκειται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.

Παρόμοια επιχειρηματολογία είχαν αποδεχθεί στο παρελθόν πολλά διοικητικά δικαστήρια στη Γερμανία, «παγώνοντας» απελάσεις λαθρομεταναστών προς την Ελλάδα.

Τώρα όμως η χθεσινή απόφαση του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου σηματοδοτεί αλλαγή στροφής στις απελάσεις πίσω στην Ελλάδα.

Η ετυμηγορία του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου αναμένεται να επαναφέρει, ίσως και με έμφαση, στην πολιτική ατζέντα το ζήτημα της «δευτερογενούς μετανάστευσης».

Αφορά δεκάδες χιλιάδες άτομα, οι οποίοι είχαν λάβει καθεστώς διεθνούς προστασίας στην Ελλάδα, αλλά κατέθεσαν στη συνέχεια αίτηση ασύλου και στη Γερμανία, όπου και παραμένουν μέχρι σήμερα, καθώς τα δικαστήρια δεν επέτρεπαν την απέλασή τους στην Ελλάδα. Εκτιμάται ότι μόνο το 2024 περισσότεροι από 25.000 αιτούντες άσυλο εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία.

 

 

Σημειώνεται ότι ο μελλοντικός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, μιλώντας σε εφημερίδες του ομίλου Φούνκε, ανέφερε ως κορυφαία προτεραιότητα το μεταναστευτικό και τους αυστηρούς συνοριακούς ελέγχους ήδη από τις πρώτες εβδομάδες της διακυβέρνησής του. Η ορκωμοσία της κυβέρνησης Μερτς αναμένεται στις 6 Μαίου στην Ολομέλεια του Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου

Στόχος είναι να επιστρέψουν στην Ελλάδα άτομα που έχουν λάβει ήδη καθεστώς προστασίας στην Ελλάδα τα τελευταία δύο έτη, η ηλικία κυμαίνεται μεταξύ 19 – 49 ετών και είναι ικανά προς εργασία.

Η οργάνωση και χρηματοδότηση της αναχώρησης θα πραγματοποιηθεί από τα ομόσπονδα κρατίδια της Γερμανίας, ενώ τα έξοδα του προγράμματος στην Ελλάδα θα καλυφθούν αρχικά από κονδύλια της ΕΕ και στην συνέχεια θα επιβαρύνει την ελληνική κυβέρνηση.

 

Συμφωνούν CDU και SPD

«Πρόκειται για μία ετυμηγορία που μας δείχνει τον δρόμο, καθώς αποκαθιστά τις θεμελιώδεις αρχές συνεργασίας για την πολιτική ασύλου στην Ευρώπη» δηλώνει στην Bild ο χριστιανοδημοκράτης Μάνφρεντ Πεντς, υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων του ομόσπονδου κρατιδίου της Έσσης. Όπως εξηγεί ο ίδιος «το ευρωπαϊκό δίκαιο προβλέπει ξεκάθαρα, ότι η πρώτη χώρα υποδοχής είναι υπεύθυνη για τη διαδικασία ασύλου. Για πολλά χρόνια αυτός ο βασικός κανόνας δεν είχε τηρηθεί».

Στο ίδιο μήκος κύματος ο Κρίστοφ ντε Βρίες, βουλευτής των Χριστιανοδημοκρατών με ειδίκευση σε θέματα εσωτερικής πολιτικής, κάνει λόγο για μία δικαστική απόφαση «game changer». Μετά από αυτή την απόφαση, επισημαίνει, «μπορούν να αρχίσουν ξανά οι επιστροφές (σ.σ. προσφύγων) προς την Ελλάδα ώστε να περιοριστεί η παράνομη εσωτερική μετανάστευση εντός ΕΕ και η κατάχρηση ασύλου στη Γερμανία».

Αλλά και ο σοσιαλδημοκράτης Ραλφ Στάιγκνερ, πρώην υπουργός Εσωτερικών στο ομόσπονδο κρατίδιο του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν, δηλώνει σε πιο ήπιους τόνους ότι «το δίκαιο είναι δίκαιο» και ότι «πρέπει να γίνεται αποδεκτή η νομολογία του δικαστηρίου» για το μεταναστευτικό.

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/esoteriki-asfaleia/germania-epistrefoun-stin-ellada-dekades-xiliades-allodapon-meta-tin-apofasi-tou-anotatou-dikastiriou/

Ο Τραμπ παίζει με τη φωτιά και την κυριαρχία του δολαρίου

0

Ηκυβέρνηση Τραμπ «ξαναχτύπησε» εν μέσω μάλιστα Μ. Εβδομάδος, αφήνοντας να διαρρεύσει ότι όσα κράτη θέλουν να διαπραγματευτούν μια συμφωνία σχετικά με τους δασμούς, θα πρέπει να δεχθούν να περιορίσουν τις εμπορικές συναλλαγές τους με την Κίνα.

Οι ΗΠΑ θέλουν επίσης οι εμπορικοί εταίροι να αποφεύγουν να «απορροφούν πλεονάζοντα αγαθά» από την Κίνα.

Ο στόχος αυτών των όρων είναι προφανής: Να διασφαλίσουν ότι το Πεκίνο δεν θα βρει διεξόδους για να παρακάμψει τους δασμούς του Τραμπ, ειδικά μέσω χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας, όπως το Βιετνάμ, η Καμπότζη, η Μαλαισία και η Ταϊλάνδη, οι οποίες διαθέτουν εγκαταστάσεις που χρησιμεύουν ως σημεία τελικής συναρμολόγησης για προϊόντα που κατασκευάζονται με κινεζικά εξαρτήματα. (σ.σ: Στην ουσία η Κίνα εξάγει αγαθά μέσω των χωρών αυτών και αποφεύγει τους δασμούς μέσω της πρακτικής transhipment).

Βέβαια, οι πιέσεις των ΗΠΑ δεν θα αφήσουν εκτός την ΕΕ. Άλλωστε ήδη την προηγούμενη εβδομάδα ο Υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ προειδοποίησε την ΕΕ να μη στραφεί προς την Κίνα εν μέσω του παγκόσμιου οικονομικού χάους που προκαλούν οι δασμοί.

Ο Τραμπ επιθυμεί τον πλήρη ανασχεδιασμό του παγκόσμιου εμπορικού συστήματος, μέσω ενός σοκ προς όλους τους εμπορικούς του εταίρους, προκειμένου να τους φέρει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, με στόχο κάτι παραπάνω από νέες εμπορικές συμφωνίες με επίκεντρο της ΗΠΑ: Την πλήρη ανακατανομή των ροών πλούτου και την αναδιαμόρφωση της βιομηχανίας.

Μέρος αυτού του στόχου είναι νομοτελειακά και η αποδυνάμωση του δολαρίου, ως ένα σημείο βέβαια.

Γιατί ο Τραμπ θέλει ένα πιο ασθενές δολάριο

Φανταστείτε ότι είστε κάτοικος στις ΗΠΑ και θέλετε να αγοράσετε ένα γερμανικό αυτοκίνητο.

Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία που παράγει το αυτοκίνητο υπολογίζει την τιμή που θα χρεώσει, με βάση το κόστος παραγωγής της συν μια προσαύξηση. Ας πούμε ότι η τιμή αυτή είναι 20.000 ευρώ.

Οι Αμερικανοί καταναλωτές ενδιαφέρονται, βέβαια, για την τιμή που πληρώνουν σε δολάρια, επομένως η αυτοκινητοβιομηχανία πρέπει να ορίσει την τιμή σε δολάρια. Πριν περίπου έντεκα χρόνια δεδομένης της συναλλαγματικής ισοτιμίας δολαρίου προς ευρώ πέριξ του 0,78, η τιμή του αυτοκινήτου σε δολάρια θα ήταν 25.641 δολάρια.

Σήμερα το δολάριο έχει ενισχυθεί πέριξ του 0,88. Δηλαδή, αντί να «αγοράζετε» 0,78 ευρώ με ένα δολάριο, μπορείτε τώρα να αγοράσετε 0,88 ευρώ με το ίδιο δολάριο.

Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, λοιπόν, σήμερα έχει αρκετές επιλογές: Μπορεί να διατηρήσει την τιμή σε δολάρια του αυτοκινήτου, στα 25.641 δολάρια όπως πριν 11 χρόνια. Η επιλογή αυτή με τη νέα ισοτιμία θα έφερνε πίσω στη Γερμανία 22.564 ευρω (από 20.000), επιτρέποντας στην εταιρεία υψηλότερα κέρδη.

Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία μπορεί, επίσης, να μειώσει την τιμή πώλησης του αυτοκινήτου σε δολάρια, βάση της νέας ισοτιμίας, από τα 25.641 δολάρια στα 22.727 δολάρια, διατηρώντας σταθερή την τιμή σε ευρώ και άρα και των περιθωρίων του κέρδους της ανά μονάδα πώλησης. Αυτό, όμως, θα της επιτρέψει την ίδια στιγμή να ανταγωνιστεί τις αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες και να πουλήσει περισσότερα αυτοκίνητα, αυξάνοντας τον τζίρο και άρα την κερδοφορία της.

Υπάρχει και η «μέση επιλογή» να κερδίσει λίγο περισσότερα χρήματα σε κάθε αυτοκίνητο, μειώνοντας ταυτόχρονα την τιμή για να αυξήσει ΤΟ μερίδιο αγοράς της.

Εν ολίγοις, η ενίσχυση του δολαρίου σε σχέση με το ευρώ, έχει σαν αποτέλεσμα η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία να μπορεί είτε:

  • να διατηρήσει την τιμή του αυτοκινήτου σε δολάρια ίδια και να κερδίσει υψηλότερο κέρδος σε ευρώ είτε
  • να πουλήσει τα αυτοκίνητά της σε χαμηλότερη τιμή σε δολάρια, κερδίζοντας έτσι περισσότερους πελάτες στις ΗΠΑ.

Κερδισμένοι είναι σε κάθε περίπτωση η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία και στη δεύτερη περίπτωση και οι Αμερικανοί καταναλωτές που επιθυμούν ευρωπαϊκό αυτοκίνητο. Οι αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες, όμως, που πρέπει να ανταγωνιστούν τις χαμηλότερες τιμές των ευρωπαϊκών αυτοκινήτων είναι ο μεγάλος χαμένος. Και αυτό θέλει να αντιστρέψει ο Ντόναλντ Τραμπ.

Εν ολίγοις, ένα ισχυρότερο δολάριο σημαίνει ότι οι Αμερικανοί μπορούν να αγοράσουν ξένα προϊόντα πιο φθηνά από πριν, και την ίδια στιγμή οι καταναλωτές εκτός ΗΠΑ θα βρουν τα αμερικανικά προϊόντα πιο ακριβά. Το δυνατό δολάριο, λοιπόν, τείνει να αυξάνει τις εισαγωγές, να μειώνει τις εξαγωγές και να καθιστά πιο δύσκολο για τις αμερικανικές επιχειρήσεις να ανταγωνίζονται τα ξένα προϊόντα ως προς τις τιμές.

Αντίστροφα τώρα, ένα ασθενέστερο δολάριο ΗΠΑ αγοράζει λιγότερο ξένο νόμισμα από ό,τι στο παρελθόν. Αυτό καθιστά τα αγαθά, τις υπηρεσίες και τα περιουσιακά στοιχεία που παράγονται σε ξένες χώρες σχετικά πιο ακριβά για τους καταναλωτές των ΗΠΑ, πράγμα που σημαίνει ότι οι Αμερικανοί παραγωγοί που ανταγωνίζονται τις εισαγωγές πιθανότατα θα πουλήσουν περισσότερα αγαθά σε καταναλωτές των ΗΠΑ.

Ένα ασθενέστερο δολάριο καθιστά επίσης τα αγαθά, τις υπηρεσίες και τα περιουσιακά στοιχεία των ΗΠΑ σχετικά λιγότερο ακριβά για τους ξένους αγοραστές, κάτι που ωφελεί τους παραγωγούς των ΗΠΑ που εξάγουν αγαθά. Ενα ασθενέστερο δολάριο, λοιπόν, τείνει να αυξάνει τις εξαγωγές, να μειώνει τις εισαγωγές και να κάνει τα αγαθά και τις υπηρεσίες που παράγονται από αμερικανικές επιχειρήσεις πιο ελκυστικά για τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Αυτός είναι ακριβώς και ο στόχος του Ντόναλντ Τραμπ. Θα καταφέρει όμως να αποδυναμώσει το δολάριο χωρίς να πλήξει τον ρόλο του ως το απόλυτο αποθεματικό νόμισμα;

Το δολάριο και η αυξημένη «ευαισθησία» στον κίνδυνο

Ο δείκτης του δολαρίου ΗΠΑ φιγουράρει πλέον αρκετές φορές κάτω από το 100 για πρώτη φορά από το 2022, με πολλούς αναλυτές να υπερθεματίζουν ότι στην ουσία μετατράπηκε από ένα ασφαλές καταφύγιο σ’ ένα νόμισμα ευαίσθητο στον κίνδυνο. 

Στην πραγματικότητα, αυτό που έχει γίνει είναι ότι οι αμερικανικές μετοχές, τα ομόλογα και το δολάριο σημειώνουν ταυτόχρονη πτώση, κάτι που ενισχύει τους φόβους για μαζική υποχώρηση ξένων επενδυτών από τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία. 

Το πρώτο 10ήμερο του Απριλίου ήταν πραγματικά το «τρενάκι του τρόμου» για τις αγορές. Οι μετοχές κατρακύλησαν, οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις των ομολόγων αυξήθηκαν, ενώ το δολάριο γνώρισε τη μεγαλύτερη πτώση έναντι του ευρώ και του ελβετικού φράγκου την τελευταία δεκαετία.

Ειδικά η πτώση των ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου που θεωρούνται το απόλυτο ασφαλές καταφύγιο, «πλήγωσε» το επενδυτικό συναίσθημα, ενώ την ίδια στιγμή οι αμοιβαίοι δασμοί που ανακοινώθηκαν από τον πρόεδρο των ΗΠΑ μετατόπισαν γρήγορα την κατάσταση του δολαρίου από νόμισμα-καταφύγιο σε δείκτη αποστροφής κινδύνου, αντανακλώντας την αυξανόμενη αβεβαιότητα και τη μείωση της εμπιστοσύνης στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα των ΗΠΑ. 

Πόσο θα μπορούσε να διαρκέσει αυτή η κατάσταση και μέχρι ποιο σημείο μπορεί να υποχωρήσει το δολάριο; 

Όποιος γνωρίζει το επόμενο κεφάλαιο στο βιβλίο της δασμολογικής πολιτικής με συγγραφέα τον Ντόναλντ Τραμπ, μπορεί να απαντήσει και στην ερώτηση. Ένα όμως είναι σίγουρο. Προς το παρόν το δολάριο και τα ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου, έχουν χάσει τον παραδοσιακό τους ρόλο ως ασφαλή καταφύγια και συμπεριφέρονται ως περιουσιακά στοιχεία ευαίσθητα στον κίνδυνο.

Τι θα σήμαινε για τις ΗΠΑ η πτώση του δολαρίου ως αποθεματικό νόμισμα

Το δολάριο κυριαρχεί ως το νόμισμα επιλογής στο παγκόσμιο εμπόριο από τη δεκαετία του 1950, δίνοντας στις ΗΠΑ το εξαιρετικό προνόμιο μιας σταθερής παγκόσμιας ζήτησης για το νόμισμα τους, κάτι που τους επέτρεπε  να «τρέχουν» ελλείμματα, να χρηματοδοτούν την ανάπτυξη και να αυξάνουν τον πλούτο τους, χωρίς να προκαλούν νομισματική κρίση.

Κάθε νόμισμα, όμως, έχει δύο όψεις. Η ισχυρή ζήτηση και η ισχύς που συνεπάγεται για το δολάριο, παρέσυραν τις ΗΠΑ σε ανεξέλεγκτα ελλείμματα, καθώς εισάγουν πλέον περισσότερα απ’ όσα παράγουν. Η χαμηλή παραγωγικότητα και οι υπερβολικές δημόσιες δαπάνες είναι πλέον χαρακτηριστικό και της οικονομίας των ΗΠΑ, κάτι που αμυδρά έχει αρχίσει να αντικατοπτρίζει η αγορά των ομολόγων της.

Όπως περιγράψαμε πιο πάνω, το ισχυρό δολάριο αποδυνάμωσε τη βιομηχανία, καθιστώντας σημαντικά φθηνότερα τα εισαγόμενα αγαθά και την εγχώρια παραγωγή μη ανταγωνιστική.

Η αποβιομηχάνιση των ΗΠΑ άρχισε να παίρνει διαστάσεις και η ανισότητα στη χώρα του «αμερικανικού ονείρου» αυξήθηκε.

Η έλξη του δολαρίου ως διεθνούς νομισματικού καταφυγίου δημιούργησε τόση ζήτηση για το νόμισμα, που έφερε την υπερτίμησή του και προκάλεσε απώλεια ανταγωνιστικότητας.

Για την κυβέρνηση του Τραμπ αυτός είναι ο βασικός παράγοντας που εξηγεί γιατί το μερίδιο των εργαζομένων που ασχολούνται με τη μεταποίηση των ΗΠΑ έχει μειωθεί από 24% το 1974 σε μόλις 8% το 2024.

Ο Steve Miran μάλιστα, ο πρόεδρος των Συμβούλων Οικονομικών του Προέδρου Τραμπ, υποστήριξε πρόσφατα ότι η συνάρτηση αποθεματικών του δολαρίου έχει προκαλέσει «επίμονες νομισματικές στρεβλώσεις που βοήθησαν να καταστραφούν οι ΗΠΑ με μη βιώσιμα εμπορικά ελλείμματα, καθώς τα ξένα αγαθά έγιναν φθηνότερα σε σχέση με αυτά που παράγονται εγχώρια».

Εν συνεχεία ο παράγοντας Κίνα επιδείνωσε την κατάσταση.

Ένα κύμα φθηνών εξαγωγών από το 2000 και μετά έπληξαν βαριά τη βιομηχανία των ΗΠΑ, κάτι που εξηγεί ως έναν μεγάλο βαθμό την επικέντρωση του 47ου Προέδρου των ΗΠΑ όχι μόνο στον εμπορικό πόλεμο με την Κίνα, αλλά και στην απομόνωσή της και από τους υπόλοιπους εμπορικούς της εταίρους.

Το 2016, κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, η Κίνα κατάφερε να παρακάμψει τα εμπόδια που της έβαλε ο Αμερικανός πρόεδρος εξάγοντας μέσω τρίτων χωρών.

Μετά το διάλλειμα των επιδοτήσεων του προέδρου Μπάιντεν, ήρθε το σοκ των δασμών του  Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος όμως αυτή τη φορά έχει την εμπειρία, ώστε να αποκόψει την Κίνα από τις εναλλακτικές της διαδρομές, βάζοντας και σε αυτές σημαντικούς δασμούς.

Το ζητούμενο, όμως, είναι αν ο Αμερικανός πρόεδρος την ίδια στιγμή έχει την εμπειρία να διασφαλίσει τη θέση των ΗΠΑ στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό στερέωμα.

Την περασμένη εβδομάδα, η εμπιστοσύνη στο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα κλονίστηκε, μετά την αναταραχή στις αγορές μετοχών και ομολόγων των ΗΠΑ που συνέπεσαν με την απότομη πτώση του δολαρίου. Η αστάθεια αυτή ώθησε πολλούς οικονομολόγους να επανεξετάσουν τις μακροχρόνιες υποθέσεις σχετικά με την κυριαρχία του δολαρίου.

Κατά την άποψη της στήλης, όμως, θεωρούμε ότι είναι εξαιρετικά νωρίς να μιλάμε για αποδολαριοποίηση.

Παρά τη μείωση του μεριδίου του δολαρίου στο σύνολο των συμμετοχών των Κεντρικών Τραπεζών, παραμένει το κυρίαρχο αποθεματικό νόμισμα.

Εάν όμως το δολάριο χάσει στο μέλλον αυτή την ιδιότητα, οι επιπτώσεις στην οικονομία των ΗΠΑ θα ήταν πιθανότατα δραματικές, καθώς το κόστος δανεισμού θ’αυξηθεί κάθετα, καθιστώντας πιο δύσκολη την πρόσβαση σε κεφάλαια και πιο ακριβή την επιχειρηματική δραστηριότητα στη χώρα.

Σ’ένα μέλλον όπου το δολάριο δεν θα είναι πλέον βασιλιάς, το χρηματιστήριο των ΗΠΑ και το αμερικανικό Treasury δεν θα είναι προφανώς οι αγορές που όλοι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα. Οι ΗΠΑ δεν θα είναι αυτές που γνωρίζουμε σήμερα.

Βλέπετε, οι ΗΠΑ εξαρτώνται πάρα πολύ καιρό από τον ρόλο του δολαρίου ως αποθεματικό νόμισμα για τη στήριξη μεγάλων ελλειμμάτων στις κρατικές δαπάνες και στο διεθνές εμπόριο. Εάν οι ΗΠΑ απομονωθούν εμπορικά όμως, οι Κεντρικές Τράπεζες σε όλον τον κόσμο θα έχουν ανάγκη ολοένα και λιγότερα δολάρια και ως εκ τούτου, θα έχαναν την ευελιξία χρηματοδότησης που τις έφερε στην κορυφή του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Η επιδείνωση της θέσης του δολαρίου σαν αποθεματικό νόμισμα δεν θα αύξανε μόνο απότομα το κόστος δανεισμού των ΗΠΑ. Την ίδια στιγμή θα πρόσφερε στην Κίνα έναν πολύ ευκολότερο δρόμο για τη διεθνοποίηση του δικού της νομίσματος. 

Μέσα από αυτή την οπτική γωνία, ο τρόπος με τον οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί να αποδυναμώσει το δολάριο έναντι άλλων νομισμάτων, ελπίζοντας ότι ένα υποτιμημένο δολάριο θα μπορούσε να μειώσει το εμπορικό έλλειμμα και να προσελκύσει κατασκευαστές στις ΗΠΑ, δεν είναι ο πιο ενδεδειγμένος, καθώς κλονίζει την εμπιστοσύνη στις ΗΠΑ και το δολάριο μέσα από την πυρπόληση των παγκόσμιων σχέσεων που είχαν μέχρι πρότινος οι ΗΠΑ με τους εμπορικούς τους εταίρους.

Ο Τραμπ έχει λάθος προσανατολισμό

Το έχουμε ξαναπεί. Δεν είναι μόνο οι δασμοί, αλλά κυρίως η ρητορική του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ όταν απευθύνεται στον Καναδά, τη Γροιλανδία, την Ουκρανία, το ΝΑΤΟ ή στην ΕΕ. Μια ρητορική επιθετική και προκλητικότατη απέναντι σε χώρες και οργανισμούς που είναι σύμμαχοι των ΗΠΑ. Μια ρητορική που προκαλεί πολλαπλά ρήγματα εμπιστοσύνης.

Αν και προς το παρόν τα ρήγματα αυτά δεν έχουν εμφανείς συνέπειες, καθώς οι σύμμαχοι αναγνωρίζουν την εξάρτησή τους από τις ΗΠΑ σε θέματα άμυνας, τεχνογνωσίας κ.α, εντούτοις αν συνεχιστεί αυτή η διάβρωση της εμπιστοσύνης, οι συνέπειες θα είναι βαθιές και ως έναν βαθμό μη αναστρέψιμες. Αυτό, κάποια στιγμή, θα πρέπει ο Αμερικανός πρόεδρος να το λάβει υπόψιν του.

Είναι επίσης απορίας άξιο που μέλη της αμερικανικής κυβέρνησης όπως ο Steve Miran ισχυρίζονται ότι η τρέχουσα ισχύς του δολαρίου έχει να κάνει αποκλειστικά με την κατάσταση του ως αποθεματικό νόμισμα. Βλέπετε, παρά την ανατίμησή του την περασμένη δεκαετία, τα συναλλαγματικά αποθέματα μειώθηκαν.

Στο τέλος του 2024, το δολάριο αντιπροσώπευε το 58% των παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεμάτων, ενώ 10 χρόνια νωρίτερα το μερίδιο αυτό ήταν 65%.

Aκόμα και αν ανοίξουμε το πλάνο, τα τελευταία 50 χρόνια το δολάριο είχε τεράστιες διακυμάνσεις. Άλλοτε ανατιμήθηκε –όπως την τελευταία δεκαετία– και άλλοτε υποτιμήθηκε, όπως συνέβη για δέκα συνεχόμενα χρόνια από το 2002 και μετά. Κατά τη διάρκεια αυτών των κύκλων όμως δεν επηρεάστηκε ο δομικός του ρόλος ως αποθεματικό νόμισμα.

Μήπως η διαρθρωτική επιδείνωση του εμπορικού ισοζυγίου των ΗΠΑ καθορίστηκε  περισσότερο από το χάσμα μεταξύ αποταμίευσης και επένδυσης παρά από τον αποθεματικό ρόλο του δολαρίου; Μήπως τόσο η άνοδος του δολαρίου τα τελευταία χρόνια όσο και του εμπορικού ελλείμματος των ΗΠΑ οφείλονται στις εξαιρετικές επιδόσεις της οικονομίας των ΗΠΑ σε σχέση με πολλούς από τους ανταγωνιστές της, προσελκύοντας νομοτελειακά τεράστιες εισροές κεφαλαίων στις αγορές μετοχών και συναλλάγματος;


Aποποίηση Ευθύνης

Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, καμία διασφάλιση δε δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

[email protected]

https://www.liberal.gr/agores/o-tramp-paizei-me-ti-fotia-kai-tin-kyriarhia-toy-dolarioy

Πόλεμος στην Ουκρανία: Απειλές Ρούμπιο για διακοπή της αμερικανικής ειρηνευτικής πρωτοβουλίας

0

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εγκαταλείψουν την προσπάθεια για μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στην Ουκρανία, αν δεν δουν πραγματική βούληση από τα εμπλεκόμενα μέρη, απείλησε σήμερα, Μεγάλη Παρασκευή, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.

Μόνο με την εμφάνιση πραγματικών ενδείξεων ότι μια συμφωνία είναι εφικτή θα συνεχίσουν οι ΗΠΑ την πρωτοβουλία τους για ανακωχή μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, διαμήνυσε από το Παρίσι ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, μερικές ημέρες αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την ανησυχία του για την καθυστέρηση της Ρωσίας στις διαπραγματεύσεις για διακοπή των εχθροπραξιών.

Ο κ. Ρούμπιο προέβη στην απειλή αυτή μετά τη συνάντησή του με υπουργούς ευρωπαϊκών χωρών και της Ουκρανίας στη γαλλική πρωτεύουσα, προσθέτοντας ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ ενδιαφέρεται ακόμη να δει τις αντίπαλες πλευρές να καταλήγουν σε μια συμφωνία, ωστόσο έχει και πολλές άλλες προτεραιότητες ανά τον κόσμο. Επομένως, εάν δεν δει σαφή σημάδια βούλησης για συμφωνία, θα ασχοληθεί με άλλα, πρόσθεσε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών.

Προς συμφωνία για τα ορυκτά με τις ΗΠΑ

Εξάλλου, τις Ηνωμένες Πολιτείες πρόκειται να επισκεφθεί την επόμενη εβδομάδα ο πρωθυπουργός της Ουκρανίας Ντένις Σμιχάλ, για διαβουλεύσεις με τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, σύμφωνα με όσα μεταδίδει το πρακτορείο Reuters.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Κιέβου, έως τις 26 Απριλίου η Ουκρανία και οι ΗΠΑ θα έχουν ολοκληρώσει τις τεχνικές λεπτομέρειες για τη συμφωνία τους σχετικά με τα ορυκτά της Ουκρανίας μετά την επίσκεψη Σμίχαλ.

Πηγή: Reuters

https://www.kathimerini.gr/world/563572159/polemos-stin-oykrania-apeiles-roympio-gia-diakopi-tis-amerikanikis-eirineytikis-protovoylias/

Ώρα για μια Νέα Πολιτική Απέναντι στον Ερντογάν

1

Των Κάμερον ΜακΜίλαν, Σινάν Τζιντί και Μπράντλεϊ Μπόουμαν

17 Απριλίου 2025

Η Τουρκία και το Ισραήλ διεξήγαγαν συνομιλίες την περασμένη Τετάρτη με στόχο την αποφυγή μιας αντιπαράθεσης στη Συρία, καθώς η Άγκυρα συνεχίζει να επιδιώκει μεγαλύτερη επιρροή στη μετα-Άσαντ εποχή, μεταξύ άλλων μέσω της αυξημένης στρατιωτικής της παρουσίας. Με την Τουρκία να επιδεικνύει και πάλι τη στρατιωτική της ισχύ στη Μέση Ανατολή και τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να προβάλλει την κεντρική θέση της Άγκυρας στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, αξίζει να γίνει μια αποτίμηση των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων της Τουρκίας και των στόχων της εξωτερικής της πολιτικής.

Αυτή η ανασκόπηση δείχνει ότι έχει περάσει προ πολλού ο καιρός για την Ουάσιγκτον να απαιτήσει πολύ περισσότερα από την Άγκυρα. Στον ελάχιστο βαθμό, η Ουάσιγκτον θα πρέπει να επιμείνει στην πλήρη απομάκρυνση του ρωσικού συστήματος S-400 από την Τουρκία, στον τερματισμό της χρηματοδότησης και πολιτικής υποστήριξης που παρέχει η Άγκυρα στη Χαμάς, καθώς και σε έναν άμεσο τερματισμό των απειλητικών ενεργειών εναντίον της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις της Τουρκίας

Η Τουρκία είναι μέλος της συμμαχίας του ΝΑΤΟ — αν και κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Ερντογάν δεν έχει λειτουργήσει ακριβώς έτσι. Οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις είναι από τις μεγαλύτερες στη συμμαχία, με στρατό ξηράς που κατατάσσεται δεύτερος σε μέγεθος μετά από εκείνον των Ηνωμένων Πολιτειών μεταξύ των μελών του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με την έκθεση Military Balance 2025 του International Institute for Strategic Studies, οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις διαθέτουν 355.000 εν ενεργεία στρατιωτικό προσωπικό, κατανεμημένο σε 260.200 στον στρατό ξηράς, 45.000 στο ναυτικό και 50.000 στην αεροπορία. Ο τουρκικός στρατός αποτελείται από περισσότερους από 20 σχηματισμούς επιπέδου ταξιαρχίας, με τεθωρακισμένα, μηχανοκίνητο και ελαφρύ πεζικό.

Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος αυτό, αρκετές χώρες του ΝΑΤΟ θα δυσκολεύονταν να παρατάξουν ακόμη και μία πλήρως εξοπλισμένη ταξιαρχία. Ομοίως, η τουρκική αεροπορία διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους στόλους μαχητικών αεροσκαφών στο ΝΑΤΟ, καθώς και σημαντικό στόλο μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones). Το τουρκικό ναυτικό διαθέτει πολλά επιθετικά υποβρύχια και δεκάδες μονάδες επιφανείας, καθώς και μεταφορικά και αμφίβια σκάφη, ενώ αναπτύσσει και στόλο μη επανδρωμένων θαλάσσιων οχημάτων επιφανείας (USVs).

Παρά το γεγονός ότι η Τουρκία διατηρεί πολυάριθμες δυνάμεις «στα χαρτιά», η ποιότητα των δυνατοτήτων της ποικίλλει. Ο στρατός, για παράδειγμα, διαθέτει αρκετά προηγμένα συστήματα, όπως τροποποιημένα άρματα Leopard και τα εγχώρια παραγόμενα Altay, ωστόσο εξακολουθεί να βασίζεται και σε αποθέματα παλαιότερων τεθωρακισμένων και πυροβολικού. Η αεροπορία διαθέτει έναν μεγάλο στόλο F-16, αλλά η Άγκυρα αποκλείστηκε από το πρόγραμμα F-35 μετά την αγορά του ρωσικού συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας S-400. Τα τουρκικά drones έχουν επιδείξει μικτά αποτελέσματα στην Ουκρανία. Παράλληλα, το τουρκικό ναυτικό διαθέτει τόσο δυτικής όσο και εγχώριας κατασκευής συστήματα, συμπεριλαμβανομένων φρεγατών και κορβετών.

Παρά το μέγεθος και τη σχετική ικανότητα ορισμένων τμημάτων των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, μεγάλα μέρη των δυνάμεων της Άγκυρας παραμένουν αδοκίμαστα, γεγονός που οδηγεί ορισμένους να αμφισβητούν αν η τουρκική στρατιωτική ισχύς είναι πιο ισχυρή στα χαρτιά παρά στην πράξη.

Οι τουρκικές δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει επιχειρήσεις κατά Κούρδων μαχητών στη Συρία και πλήγματα στο βόρειο Ιράκ και τη Συρία. Ωστόσο, αυτές οι επιχειρήσεις δεν συγκρίνονται με την εκτεταμένη εμπειρία μάχης των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF). Παρότι η οργάνωση Hayat Tahrir al-Sham (HTS) — την οποία υποστηρίζει η Τουρκία — ανέτρεψε το φιλορωσικό και φιλοϊρανικό καθεστώς Άσαντ, οι τουρκικές δυνάμεις διαδραμάτισαν κυρίως υποστηρικτικό ρόλο, ενώ το HTS ανέλαβε το μεγαλύτερο βάρος των συγκρούσεων.

Μεγάλοι αλλά αδοκίμαστοι στρατοί με προηγμένα οπλικά συστήματα μπορούν να αποδειχθούν πολύ πιο αδύναμοι απ’ ό,τι φαίνονται. Ζητήματα που δεν αποτυπώνονται εύκολα σε ισολογισμούς — όπως η διαφθορά στην ηγεσία ή οι ανεπαρκείς διαδικασίες συντήρησης — μπορούν να αποκαλυφθούν μόλις οι δυνάμεις εμπλακούν σε πραγματικές μάχες. Το παράδειγμα του ρωσικού στρατού είναι χαρακτηριστικό: λίγο πριν την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η Ρωσία όχι μόνο διέθετε μεγάλο στρατό αλλά και είχε επενδύσει για χρόνια στον εκσυγχρονισμό του. Παρ’ όλα αυτά, ο κόσμος παρακολούθησε τα ρωσικά άρματα να μένουν από καύσιμα και να εγκαταλείπονται λόγω κακής συντήρησης, ενώ οι ρωσικές δυνάμεις απέτυχαν στους αρχικούς τους στόχους και σήμερα βρίσκονται στο τρίτο έτος ενός πολέμου φθοράς απέναντι σε μια χώρα που πολλοί φοβούνταν πως θα κατακτούσαν άμεσα.

Πέρα από την επιχειρησιακή απειρία, μια ακόμα σοβαρή ανησυχία για τον τουρκικό στρατό είναι η πολιτικοποίηση. Το 2016, μια αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος από μέλη των ενόπλων δυνάμεων επιχείρησε να ανατρέψει τον Ερντογάν και την κυβέρνηση. Ο Ερντογάν εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία για να αναδιοργανώσει τον στρατό, δίνοντάς του κατεύθυνση που δίνει έμφαση στην προσωπική πίστη προς τον ίδιο. Δεκάδες χιλιάδες αξιωματικοί αποπέμφθηκαν και αντικαταστάθηκαν από πρόσωπα που είχαν “ελεγχθεί” πολιτικά. Σε πολλές περιπτώσεις, όσοι προήχθησαν στις ανώτερες βαθμίδες δεν είχαν την αναγκαία εμπειρία. Στην αεροπορία, ειδικότερα, η απόλυση μεγάλου αριθμού πιλότων μαχητικών δημιούργησε σοβαρή έλλειψη για τον στόλο F-16 της χώρας.

Οι Πολεμικές Σχολές της Τουρκίας, οι οποίες λειτουργούσαν από το 1848, καταργήθηκαν το 2016 και αντικαταστάθηκαν από ένα ενιαίο «Πανεπιστήμιο Εθνικής Άμυνας», το οποίο αποτελείται από πέντε επιμέρους ινστιτούτα.

Μέχρι τότε, η στρατιωτική εκπαίδευση και το δόγμα θεωρούνταν αποκλειστικά αρμοδιότητες του στρατεύματος, χωρίς ουσιαστική παρέμβαση των πολιτικών αρχών. Αυτό πλέον δεν ισχύει. Ο Ερντογάν έχει εδραιώσει τον πλήρη έλεγχό του πάνω στη στρατιωτική εκπαίδευση, την εκγύμναση και την ανάπτυξη του στρατιωτικού δόγματος.

Από το 2016 και έπειτα, τα ανώτατα στρατιωτικά στελέχη της Τουρκίας εκφράζουν ανοιχτά μια στρατηγική αντίληψη που ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις θέσεις του Ερντογάν και είναι εχθρική προς την παραδοσιακή φιλοδυτική και νατοϊκή κατεύθυνση της χώρας. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μεταστροφής είναι η προώθηση και υιοθέτηση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», μιας πολιτικής που αρνείται την ύπαρξη χωρικών υδάτων της Ελλάδας (μέλους του ΝΑΤΟ και της ΕΕ) και της Κύπρου (μέλους της ΕΕ), ενώ αμφισβητεί ολοένα και περισσότερο την κυριαρχία των ελληνικών νησιών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Τέτοιες ενέργειες της Άγκυρας υπονομεύουν τα αμερικανικά συμφέροντα, τη σταθερότητα στην περιοχή και αποτελούν απειλή για το διεθνές δίκαιο.

Παράλληλα, ο Ερντογάν έχει δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην αξιοποίηση ιδιωτικών στρατιωτικών εταιρειών (PMCs) για την προώθηση των στρατηγικών του στόχων στην υποσαχάρια Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Το 2012, μια ομάδα Τούρκων στρατηγών που είχαν εκκαθαριστεί από τον στρατό το 1997 λόγω ισλαμιστικών τάσεων — με επικεφαλής τον Αντνάν Τανριβερντί, στενό σύμβουλο του Ερντογάν — ίδρυσαν την πρώτη τουρκική PMC με την ονομασία SADAT. Από τότε, η SADAT έχει προσφέρει στρατιωτική εκπαίδευση και ασφάλεια σε οργανισμούς με ισλαμιστική ιδεολογία σε Λιβύη, Αζερμπαϊτζάν, Δυτική Αφρική, Συρία και Ιράκ.

Η επίσημη αποστολή της SADAT περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον στόχο της δημιουργίας μιας συμμαχίας ισλαμικών χωρών που θα συγκαταλέγεται στις μεγάλες δυνάμεις του πλανήτη. 

Η Εξωτερική Πολιτική της Τουρκίας

Ο Ερντογάν επιδιώκει ξεκάθαρα να χρησιμοποιήσει τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις και τις ιδιωτικές στρατιωτικές εταιρείες (PMCs) ως εργαλεία μιας πιο επιθετικής και αναθεωρητικής εξωτερικής πολιτικής. Η Άγκυρα προσπαθεί να παρουσιάσει αυτές τις κινήσεις ως συμβατές με τα διατλαντικά συμφέροντα και ως υποστήριξη των αμερικανικών στόχων, αλλά η πραγματικότητα απέχει πολύ από αυτήν την εικόνα. Στην ουσία, τα συμφέροντα και οι στόχοι της Τουρκίας αποκλίνουν σημαντικά από εκείνα των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους.

Αξίζει να θυμόμαστε ότι η Τουρκία προχώρησε στην αγορά του ρωσικού συστήματος αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας S-400, γεγονός που ανάγκασε την Ουάσιγκτον να αποβάλει την Άγκυρα από το πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35. Ένας αξιόπιστος σύμμαχος δεν αγοράζει κρίσιμα αμυντικά συστήματα από τον μεγαλύτερο αντίπαλο της συμμαχίας. Η ταυτόχρονη παρουσία S-400 και F-35 σε τουρκικό έδαφος θα μπορούσε να επιτρέψει στη Μόσχα να συλλέξει πολύτιμες πληροφορίες για το πώς να καταρρίψει τα F-35 που πετούν από ΗΠΑ και συμμάχους. Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ρωσία θα μπορούσε να μοιραστεί αυτές τις πληροφορίες με την Κίνα, το Ιράν ή και τη Βόρεια Κορέα.

Δυστυχώς, τα προβλήματα της Τουρκίας δεν περιορίζονται στις προμήθειες αμυντικών συστημάτων.

Το 2023, ένα τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος (UAV) πραγματοποίησε αεροπορικά πλήγματα περίπου ένα χιλιόμετρο από Αμερικανούς στρατιώτες σε ζώνη επιχειρησιακού περιορισμού των ΗΠΑ στη Συρία, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τις δυνάμεις των ΗΠΑ. Όταν το drone προσέγγισε σε απόσταση μισού χιλιομέτρου από το προσωπικό, οι Αμερικανοί αναγκάστηκαν να το καταρρίψουν με F-16, με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) να χαρακτηρίζει την ενέργεια πράξη «αυτοάμυνας».

Στη συνέχεια, η Άγκυρα υποστήριξε ουσιαστικά τους στόχους του Πούτιν, καθυστερώντας τις προσπάθειες ένταξης της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, μετά την απρόκλητη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία — μια εισβολή που ανάγκασε το Ελσίνκι και τη Στοκχόλμη να εγκαταλείψουν τις παραδοσιακές πολιτικές ουδετερότητας. Η Τουρκία καθυστέρησε την ένταξη της Σουηδίας σχεδόν δύο χρόνια, υπονομεύοντας τη συνοχή της συμμαχίας σε μια κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία.

Όπως κατέθεσε τον Μάρτιο ο αναλυτής του Foundation for Defense of Democracies, Jonathan Schanzer, η Τουρκία έχει μακρά ιστορία υποστήριξης τρομοκρατικών οργανώσεων όπως η Χαμάς. Μετά τη φρικιαστική τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, θα περίμενε κανείς πως ένας σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών θα τερμάτιζε κάθε είδους σχέσεις με την οργάνωση.

Αντιθέτως, ο Ερντογάν σύσφιξε ακόμη περισσότερο τους δεσμούς του με τη Χαμάς, συνεχίζοντας να παρέχει πολιτική και οικονομική στήριξη σε μια τρομοκρατική οργάνωση που έχει δολοφονήσει Αμερικανούς, τους έχει κρατήσει ομήρους και διακηρύσσει ως στόχο την καταστροφή του Ισραήλ.

👉 Σημείωση: Η Χαμάς έχει επισήμως χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρωπαϊκή Ένωση, τον Καναδά, την Ιαπωνία και άλλες χώρες.

Όταν η 7η Οκτωβρίου έθεσε τον Ερντογάν μπροστά σε μια ξεκάθαρη επιλογή, εκείνος επέλεξε τη Χαμάς αντί των Ηνωμένων Πολιτειών. Λαμβάνοντας υπόψη την ισλαμιστική του ιδεολογία, δεν θα πρέπει να αναμένουμε θετικές εξελίξεις όσο παραμένει στην εξουσία.

Τι πρέπει να γίνει στο μεταξύ;

Η Ουάσιγκτον οφείλει να θέσει αυστηρούς, μετρήσιμους και μη διαπραγματεύσιμους όρους για κάθε περαιτέρω στρατιωτική βοήθεια προς την Τουρκία. Αυτοί οι όροι πρέπει, τουλάχιστον, να περιλαμβάνουν:

  • Την πλήρη απομάκρυνση του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 από την Τουρκία.
  • Τον τερματισμό κάθε πολιτικής και οικονομικής υποστήριξης προς τη Χαμάς και άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις.
  • Την άμεση παύση των απειλητικών ενεργειών κατά της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ.

Μια κυβέρνηση που αρνείται να αλλάξει τέτοιες πολιτικές δεν μπορεί και δεν πρέπει να έχει πρόσβαση στο F-35, το πιο προηγμένο αμερικανικό μαχητικό αεροσκάφος.

Αν ο Ερντογάν δεν είναι διατεθειμένος να προβεί σε αυτές τις ενέργειες, τότε απλώς επιβεβαιώνει αυτό που πολλοί υποπτεύονταν εδώ και καιρό:

Ο Ερντογάν είναι “σύμμαχος” μόνο κατ’ όνομα. 

Ο Cameron McMillan είναι αναλυτής στο Κέντρο Στρατιωτικής και Πολιτικής Ισχύος του Foundation for Defense of Democracies (FDD).

Ο Sinan Ciddi είναι ανώτερος ερευνητής όχι μόνιμος στο ίδιο ίδρυμα, ενώ

ο Bradley Bowman είναι διευθυντής του κέντρου και κατέχει ανώτερη διευθυντική θέση.

Το FDD είναι ένα αμερικανικό think tank με έντονο αντιτρομοκρατικό και γεωπολιτικό προσανατολισμό, γνωστό για την αυστηρή του στάση απέναντι σε καθεστώτα που θεωρεί αποσταθεροποιητικά για τη διεθνή τάξη — όπως το Ιράν, η Βόρεια Κορέα, και σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό, η Τουρκία υπό τον Ερντογάν.

realcleardefense.com

ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ  ΣΙΜΩΝΑ ΤΟΝ ΚΥΡΗΝΑΙΟ

8
του Κωνσταντίνου Κούσαντα Αντιστρατήγου ε.α.
Κάθε Μεγάλη Πέμπτη αναφέρεται στα Ευαγγέλια η μορφή του Σίμωνα του Κυρηναίου, ως προσώπου που οι Ρωμαίοι στρατιώτες ανάγκασαν να βοηθήσει τον Ιησού Χριστό και να μεταφέρει Τον Βαρύ Σταυρό Του προς τον Γολγοθά.
Ο  Σίμωνας ο Κυρηναίος θεωρείται ως ένα παράδειγμα ανθρώπου που συμμετέχει στα Θεία Πάθη του Χριστού ως μια συμβολική κίνηση βοήθειας και φιλανθρωπίας προς κάθε συνάνθρωπο που διακατέχεται από ανέχεια κάθε μορφής, με εξιδανικευμένα συναισθήματα και ενσυναίσθηση του πόνου Του Συνανθρώπου του και μοιράσθηκε την μοναδική – ξεχωριστή αυτή  ευλογία.
Πράγματι, υπάρχουν πολλοί συνάνθρωποι μας που δεν δύνανται να σηκώσουν τον Σταυρό τους. Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν προβλήματα υγείας και ασφαλώς χρειάζονται κάποιον άλλο να τους βοηθά καθημερινά.
Συγγενείς και φίλοι ανιδιοτελώς προσφέρονται να ικανοποιήσουν την βασική ανάγκη των ανθρώπων αυτών που η ζωή τους επιφύλαξε αυτήν την τεράστια δοκιμασία.
Η κάθε Μεγάλη Πέμπτη συμβολίζει όμως και τον  κάθε απλό άνθρωπο, που καλείται να βοηθήσει οπουδήποτε στην καθημερινή μας ζωή και η κάθε μικρή μας βοήθεια να είναι καθοριστική και λυτρωτική για κάποιον συνάνθρωπο μας.
Κάθε πράξη αλληλεγγύης και φιλανθρωπίας μας φέρνει πιο κοντά στην ψυχική μας ανακούφιση, ξεφεύγοντας από τα καθημερινά προβλήματά μας.
Ο ανθρώπινος πόνος ψυχικός ή σωματικός μπορεί να αμβλυνθεί μόνο με την ανιδιοτελή βοήθεια και αγάπη, χωρίς ανακοινώσεις και χωρίς καυχησιολογία.
Ακόμα και ο δίσκος της Εκκλησίας πάντοτε έχει Ιερό σκοπό και έστω και η μικρή συνδρομή μας πάντοτε βοηθάει.
Ακόμη και η παραχώρηση του καθίσματος στην Εκκλησία ή στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς σε κάποιον μεγαλύτερο, μας κάνει να νιώθουμε καλύτερα.
Η ταπεινότητα του Σίμωνα του Κυρηναίου που ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα της Ιερής Στιγμής αποτελεί για όλους μας το μεγάλο νόημα της Μεγάλης Πέμπτης

Πυρά Μάντζου και Χριστοδουλάκη κατά ΝΔ για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό

1
Στιγμιότυπο από τα γραφεία του ΠΑΣΟΚ στην οδό Χαριλάου Τρικούπη στην Αθήνα, μετά τον θάνατο του πρώην Πρωθυπουργού και Προέδρου του ΠΑΣΟΚ Κώστα Σημίτη, Κυριακή 5 Ιανουαρίου 2025. (ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)

16.04.202516:47

«Έπρεπε να προηγηθεί μια ευρωπαϊκή καταδίκη και ένας τουρκικός χάρτης, για να υποβάλει η κυβέρνηση με πολυετή καθυστέρηση τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό της χώρας» επισημαίνουν σε κοινή τους δήλωση οι τομεάρχες του ΠαΣοΚ.
Κοινή ανακοίνωση εξέδωσαν ο Δημήτρης Μάντζος, υπεύθυνος Κ.Τ.Ε. Εξωτερικών του ΠαΣοΚ και ο Μανώλης Χριστοδουλάκης, υπεύθυνος Κ.Τ.Ε. Περιβάλλοντος με αφορμή τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό της χώρας.

Ειδικότερα αναφέρουν: «Σας προειδοποιήσαμε δύο φορές, τον Ιανουάριο του 2024 και τον Μάρτιο του 2025, ως πράξη εθνικής ευθύνης για τη μη πλήρωση των υποχρεώσεων της χώρας μας αναφορικά με την κατάρτιση του Θαλάσσιου Χωροταξικού της Σχεδιασμού. Δεν συγκινηθήκατε. Όπως δεν συγκινηθήκατε και από την προειδοποιητική επιστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης (12/21), την παραπομπή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (12/23), αλλά και από την πρόσφατη καταδίκη της χώρας μας από αυτό».

Οι κ.κ. Μάντζος και Χριστοδουλάκης σχολιάζουν ότι «έπρεπε να προηγηθεί η σημερινή δημοσιοποίηση -μέσω του Τύπου- επίσημου τουρκικού χάρτη που καλύπτει το μισό Αιγαίο, προκειμένου να σπεύσει σήμερα η ελληνική κυβέρνηση, άρον άρον, να υποβάλει -ως όφειλε- με πολυετή καθυστέρηση τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό της χώρας».

«Η αδράνεια και ο ολέθριος χειρισμός της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, οδήγησαν σε σοβαρή καθυστέρηση στην εκπλήρωση της ευρωπαϊκής υποχρέωσης της χώρας βάσει της Οδηγίας 2014/89/ΕΕ, που αφορά στη διαχείριση και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και των ελληνικών θαλασσών, όπου μάλιστα το 20% της θαλάσσιας έκτασης μας είναι ενταγμένο σε προστατευόμενες περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής ευαισθησίας και περιοχές Natura 2000, εθνικής και ευρωπαϊκής σημασίας», αναφέρουν.

Οι δύο βουλευτές του ΠΑΣΟΚ σημειώνουν ότι «η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας επέλεξε, με εσφαλμένο τρόπο, να εξαρτήσει τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας από τη διαδικασία οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ με γειτονικές χώρες  -Τουρκία και Αίγυπτο-».

Κάνουν λόγο για «μια επιλογή φοβικότητας και υποκρισίας εκ μέρους της Νέας Δημοκρατίας που αρνήθηκε να πει την αλήθεια όταν έπρεπε σε σχέση με τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό απέναντι στις παράνομες διεκδικήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο». «Αδράνεια, ολιγωρία αλλά και πολιτική επιλογή που απειλεί να επιδεινώσει τη γεωπολιτική συνθήκη για την πατρίδα μας», καταλήγουν.

Ανακηρύχθηκε ΑΟΖ στο Ιόνιο Πέλαγος

1

Ανακηρύχθηκε ΑΟΖ στη θαλάσσια περιοχή του Ιονίου Πελάγους μέχρι το Ακρωτήριο Ταίναρο της Πελοποννήσου.

Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) στο Ιόνιο πέλαγος καθορίστηκε με βάση τη συμφωνία Ελλάδας-Ιταλίας για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και βασίζεται σε 18 σημεία οριοθέτησης.

Η απόφαση που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ) στις 17 Απριλίου 2025 (Τεύχος Α’ 59/17.04.2025), εκτιμάται ως ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Τα κυριαρχικά δικαιώματα και η δικαιοδοσία της Ελληνικής Δημοκρατίας εντός της ανακηρυσσόμενης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης ασκούνται με βάση τα Μέρη V, VI, VII, VIII, XII και XIII της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, η οποία υπογράφηκε τη 10η Δεκεμβρίου 1982 και κυρώθηκε με το πρώτο άρθρο του ν. 2321/1995.

Το Προεδρικό Διάταγμα 33/2025 δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 17 Απριλίου 2025 (ΦΕΚ 59/17.04.2025, Τεύχος Α).

 

 

World Quantum Day

0

World Quantum Day this week was a chance to reflect on the rapidly evolving role of quantum technologies. This year, we’re spotlighting 10 pioneering start-ups using quantum innovations to solve some of the world’s most pressing sustainability challenges – these are the winners of the Quantum for Society Challenge, announced in Riyadh on Monday. From decarbonizing energy systems to optimizing complex supply chains, their solutions show the potential of quantum in the fight for a more sustainable future.

2025 is the UN International Year of Quantum Science and Technology.  But what’s the full potential of quantum computing and how do we build the foundations of a global quantum economy?

Quantum is part of a broader shift in the technological transformation, with artificial intelligence increasingly making waves across industries and society. Here’s the latest on AI and its impact:

weforum.org

Ρούντι Ρινάλντι: για την κοινωνική διέξοδο

0

Ρούντι Ρινάλντι

Ζήτημα πρώτο

Κοινωνική διέξοδος πρωταρχικά σημαίνει μια άλλη κοινωνική συνείδηση.

Ένα νέο αξιολογικό πρότυπο, όπου η αλληλεγγύη, το δημόσιο συμφέρον, η κοινωνία, ο λαός, η χώρα κλπ να πάρουν άλλα περιεχόμενα από αυτά που ο μεταπρατισμός και ο ραγιαδισμός ή ο κοσμοπολιτισμός έχουν δημιουργήσει και εμποτίσει την κοινωνία.

Μεταστροφή της κοινωνικής συνείδησης.

Αντιδιαστολή με τον ωφελιμισμό, άλλο ανθρώπινο πρόταγμα – στο κέντρο η ανθρώπινη χειραφέτηση.

Χειραφέτηση επανανοηματοδότηση κόσμου – άλλες αξιακές προτεραιότητες

Πολιτικές αρετές – νέα ηθική – νέος ανθρωπισμός

Όσο και να φαίνεται παράξενο όταν το διαπιστώνουμε, η εποχή μας δεν είναι μόνο εποχή μεγάλων πολιτικών αλλαγών και κρίσης αλλά είναι και εποχή αναζήτησης αξιών και αρετών.

Σε όλα τα κινήματα και τη συμπεριφορά των ανθρώπων έχουμε διαπιστώσει πως έχει βαρύνουσα σημασία ένα ζήτημα ηθικής. Ιδιαίτερα σε νεολαιίστικα κινήματα.

Την ίδια στιγμή τόσο στην κεντρική πολιτική σφαίρα όσο και από την αριστερά προβάλλονται λογικές μηχανισμών, τακτικών, χειρισμών, συγκαλύψεων, μεγάλης κλίμακας διαφθορά και διαπλοκή.

Το όλο πρόβλημα σχετίζεται με τη συνείδηση και αφορά έναν απαραίτητο εκπολιτισμό σε επίπεδο συνείδησης.

Βεβαίως οι μεγάλες αλλαγές στην συνείδηση γίνονται μέσα από μεγάλα γεγονότα. Όμως υπάρχει ένα συνθετότερο θέμα που θέτει στην επικαιρότητα και σε προτεραιότητα ιδεολογικά – ηθικά ζητήματα.

Μάλιστα αναδεικνύεται μια απόσπαση των ιδεολογικών – ηθικών ζητημάτων από τον στενό οικονομικό και πολιτικό τους καθορισμό.

Όπου αυτό γίνεται μπορετό και αγκαλιάζει διάφορα σύνολα και επηρεάζει σε επίπεδο πολιτικών συσχετισμών και ιδεολογικών χώρων έχουμε άλματα στην συνείδηση.

Με άλλα λόγια πάντα υπάρχει μια προετοιμασία του εδάφους, γίνονται διεργασίες σε μοριακό επίπεδο, διαδίδεται μια μαζική ψυχολογία και ανάταση και μετά έχουμε τις μεγάλες αλλαγές, τα μεγάλα γεγονότα.

Αν θέλουμε να σταθούμε σε δύο κομβικά ζητήματα της κοινωνική διεξόδου μπορούμε να επικεντρωθούμε στα εξής:

στο συλλογικό και στην ελευθερία.

Πρόκειται για δύο κομβικά σημεία.

Υπάρχει ανάγκη επανακαθορισμού και επαναεπικαιροποίησης του συλλογικού.

Μέσα από μεταμοντέρνες απόψεις, οι «μύθοι» της συλλογικότητας έχουν τρωθεί θεωρητικά στον πυρήνα τους και στην πράξη με τον ατομισμό και το χρήμα. Έχει υπάρξει και θεωρητική επικυριαρχία.

Η αποκατάσταση του συλλογικού και στο επίπεδο της σκέψης και της συνείδησης είναι αναγκαία. Το δύσκολο είναι πως δεν μπορεί να γίνει ως επαναφορά σε προηγούμενες καταστάσεις αλλά ως προχώρημα της σκέψης της στάσης και της συνείδησης μέσα από την αποκωδικοποίηση των σύγχρονων συνθηκών που ζει – βιώνει – επιβιώνει το άτομο. Αυτό δεν είναι τόσο εύκολο και απλό όσο φαίνεται ή ακούγεται. Έχει δυσκολία.

Η επανακοινωνικοποίηση του ανθρώπου οφείλει να είναι βαθιά και ουσιαστική, διαφορετική από ότι στο παρελθόν και γι’ αυτό εξαιρετικά δύσκολη. Αντί για προσπάθειες αντίστοιχες του καθήκοντος, γίνονται διάφορες ανακυκλώσεις. Τα όσα λέει η Αριστερά σε μερικές περιπτώσεις μοιάζουν με ανακύκλωση κάτι που υπήρξε πριν από 100 χρόνια.

Όταν λέμε πως χρειάζεται ανασύσταση του συλλογικού, υποστηρίζουμε πως πρέπει να υπάρξει μια άλλη σχέση συλλογικού-ατομικού, τέτοια που θα αποκαθιστά την σημασία του συλλογικού στα μάτια του ατόμου.

Η συλλογικότητα δεν μπορεί να είναι ισοπεδωτική απέναντι στο άτομο ή να νομίζουμε ότι μπορεί να συγκροτηθεί ένα συλλογικό που θα εγκλωβίζει την ατομικότητα σε άκαμπτες νόρμες.

Χρειάζεται μια Συλλογικότητα που να χειραφετηθεί το ατομικό, μέσα από άλλες διαδικασίες και μια άλλη θέσμιση.

Η εξέλιξη οδηγεί σε καταστάσεις όπου το συλλογικό θα στηρίζεται σε λιγότερη ετεροπειθαρχία και περισσότερη συνευθύνη και συνειδητοποίηση πράγμα που οδηγεί σε άλλου τύπου συμμετοχή. Αυτό είναι το αίτημα των καιρών.

Υπάρχει ένα αίτημα ελευθερίας μπροστά σε όσα φοβερά και τρομερά φτιάχνονται και προωθούνται επιβάλλονται μέσα στο καπιταλιστικό σύστημα. Μιας ελευθερίας που πάει παράλληλα με την ευθύνη. Καινούργιο στοιχείο. Μια ελευθερία που δεν θα είναι ψευτοαπαλλαγή ευθύνης σε ατομικό επίπεδο ή ψευδαίσθηση ελευθερίας μέσα από την «αυτοπραγμάτωση». Η ελευθερία είναι πάντοτε και συλλογική και ατομική και είναι ταυτισμένη με την ευθύνη. Όχι όπως μιλούσε για ευθύνη ο παλιός γυμνασιάρχης, αλλά για μια ευθύνη χειραφετητική, στα πλαίσια ενός δρόμου χειραφέτησης. Μία ελευθερία και ευθύνη που να έχει επίγνωση και της αναγκαιότητας (Ένγκελς) και της ανάγκης του συλλογικού δρόμου.

Όλα αυτά θέλουν πολλή ακόμα ανάλυση και επεξεργασία. Όπως ιδιαίτερη μελέτη θέλει σε επίπεδο συνείδηση η σχέση ταξικού και εθνικού στις παρούσες συνθήκες. Η οπτική πρέπει να αντιμετωπίζει τα καθήκοντα της εποχής, της περιόδου, της στιγμής.

Ελάχιστα βήματα έγιναν στην εμβάθυνση της απαίτησης για κοινωνική αναμόρφωση ή αλλιώς την αλλαγή του κοινωνικού μοντέλου – προτύπου του ανθρώπου. Την αλλαγή της γενικής εικόνας του νεοέλληνα.

Από τον κόσμο του ιδιωτικού, απομονωμένου, ιδιοτελή, εγωιστικού ανθρώπου με όλα τα χούγια του μικρομεσαίου μικροαστικού περιβάλλοντος, σε άλλα δημόσια πρότυπα που να προωθούν την συλλογικότητα, την ελευθερία, την υπευθυνότητα, τη γνώμη και το λόγο για το τι πρέπει να γίνει, και την συμμετοχή σε αυτό που πρέπει να γίνει.

…

Ζήτημα δεύτερο

Μπορούν και πώς τα στοιχεία του αντιμνημονιακού αγώνα να γίνουν ταυτοτικά στοιχεία ενός μεγάλου πολιτικού ρεύματος;

…Έχει άραγε ο λαός συνείδηση της αυτοδυναμίας του; μπορεί να είναι αυτοδύναμος;

Όποτε συναντήσαμε την λέξη «αυτοδυναμία» αυτή υπονοούσε ένα κόμμα που θα συγκέντρωνε μόνο του το απαιτούμενο αριθμό βουλευτών για την συγκρότηση μια κυβέρνησης. Δεν είχαμε συνηθίσει να την ακούμε ή να την λέμε για μια χώρα ή για έναν λαό.

Το ζήτημα όμως παραμένει: έχει ο λαός επίγνωση της ανάγκης να είναι αυτοδύναμος;

Ο Μανώλης Γλέζος αναφέρει πολλές φορές ότι το βασικό δεν είναι μόνο να κατακτήσει ο λαός την εξουσία αλλά και να την ασκήσει ο ίδιος και όχι κάποιος άλλος για λογαριασμό του.

Όλες οι εκφράσεις προχωρήματος της κοινωνικής συνείδησης στη χώρα μας –που αναφέραμε και αξιολογήσαμε στο προηγούμενο κεφάλαιο- δείχνουν ότι δεν έχουν πλησιαστεί τέτοιες «οροφές», ότι υπάρχει πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει, μέχρι να συνειδητοποιήσει ο λαός την δύναμή του και να απαντά θετικά στο αίτημα της αυτοδυναμίας του, στο να είναι πράγματι υποκείμενο του κοινωνικού μετασχηματισμού.

Τα στοιχεία που προαναφέραμε ήταν και είναι μεγάλα βήματα που απαιτούν μια συστηματοποίηση, μια επαναδιατύπωση και μια περαιτέρω εμβάθυνσή τους για να γίνουν ταυτοτικά στοιχεία του μαζικού λαϊκού κινήματος. Ταυτοτικά, δομικά στοιχεία, κι όχι να υπάρχουν σαν στιγμές έξαρσης και συγκίνησης που στην συνέχεια να χάνονται, γιατί δεν αρέσουν στο πολιτικό σύστημα, στις συστημικές δυνάμεις και ακόμα στα αριστερά κόμματα.

Επομένως προκύπτει ένα μεγάλο, δύσκολο καθήκον που πρέπει να φέρουμε σε πέρας. Να υπηρετήσουμε τον στόχο να γίνουν ταυτοτικά στοιχεία του κινήματος όλες αυτές οι πλευρές που ανέδειξε ο ίδιος ο λαός με τον αγώνα τα τελευταία 3 χρόνια. Εδώ όμως υπάρχει πάλι ένα πρόβλημα μεθόδου.

Γέφυρες και βαρκούλες :

«Δεν φθάνει να προσδιορίζεις τα καθήκοντα που πρέπει να προωθηθούν, χρειάζεται να επιλυθεί το πρόβλημα των μεθόδων που μας επιτρέπουν να τα πραγματοποιήσουμε. Ας υποθέσουμε ότι στόχος μας είναι να διασχίσουμε ένα ποτάμι. Δεν θα το πραγματοποιήσουμε χωρίς γέφυρες ή βάρκες. Μέχρις ότου το ζήτημα της γέφυρας ή των βαρκών δεν επιλυθεί, σε τι χρησιμεύει να αναφερόμαστε στο ότι πρέπει να διασχίσουμε το ποτάμι; Μέχρις ότου το πρόβλημα των μεθόδων δεν επιλύεται, η διαρκής αναφορά στα καθήκοντα δεν αποτελεί παρά μια άχρηστη φλυαρία» (Μάο, 1934).

Αν βάλουμε τον στόχο να γίνουν αυτά τα στοιχεία από διάχυτα σκόρπια στοιχεία συνείδησης, σε ταυτοτικά στοιχεία, ποια μέθοδο, ποιες βάρκες και γέφυρες διαθέτουμε; Τι θα μπορούσε να αποτελέσει «βάρκα και γέφυρα» σε αυτόν τον τομέα; Πρόκειται για δύσκολο και σύνθετο πρόβλημα, όπου οι απλοποιήσεις, δεν μας φέρνουν πιο κοντά στο στόχο που θέτουμε.

Ας υποθέσουμε πως μια βαρκούλα, μια μικρή γέφυρα, θα ήταν η συστηματική προβολή ενός αξιολογικού προτύπου που θα στηρίζονταν σε ένα υπόβαθρο αναγκών και απαιτήσεων, τέτοια που έχουν προκύψει από την εμπειρία των αγώνων και της συμμετοχής του λαού.

Θα δανειστούμε ένα αξιολογικό πρότυπο από τον Λαοκράτη Βάσση. Αυτός υποστηρίζει το εξής. Ας υποθέσουμε ότι έχουμε ένα τραπέζι. Το ένα πόδι μεταφορικά μπορεί να είναι ο πατριωτισμός. Ακριβώς απέναντι διαγώνια προς αυτό είναι ο διεθνισμός. Στην άλλη άκρη η δημοκρατία και απέναντί της διαγώνια, ο ανθρωπισμός. Τέσσερα στέρεα πόδια – βάσεις του τραπεζιού (αξιολογικό πρότυπο) που είναι ο πατριωτισμός, ο διεθνισμός, η δημοκρατία και ο ανθρωπισμός.

Μας κάνει αυτό το πρότυπο; Είναι ένα ερώτημα. Πάντως περιέχει σχεδόν τα περισσότερα από τα στοιχεία της κοινωνικής συνείδησης που αναφέραμε, τα δίνει περιεκτικά και λιτά, αποτελεί ένα αξιολογικό πλαίσιο αναφοράς που διακρίνει, εμπνέει, προσδίδει συνοχή. Η συστηματική προβολή του και μάλιστα σε αντιπαράθεση με ότι σερβίρει η αστική τάξη είναι μια σημαντική συμβολή.

Αυτό το αξιολογικό πρότυπο έχει ανάγκη από ένα υπόβαθρο πάνω στο οποίο να στηρίζεται, να εμβαθύνεται, να κατευθύνεται προς μια τροχιά κλπ. Ένα όχι αφηρημένο υπόβαθρο αλλά τέτοιο συγκεκριμένο με βάση τις υπαρκτές συνθήκες (την όχθη που βρισκόμαστε) και σε συνάρτηση με τους άμεσους πρακτικούς στόχους που θέτουμε. Αυτό θα μπορούσε να είναι το ακόλουθο και θα μπορούσε να ονομαστεί «σχέδιο άμεσης κοινωνικής ανασυγκρότησης»:

Για να κατακτήσουμε νέες σχέσεις κοινωνικών ομάδων (μέσα στο λαό) στην κατεύθυνση της κοινωνικής δικαιοσύνης και της προοπτικής της κοινωνικής ισότητας (δεν προτάσσεται τυχαία η έννοια της δικαιοσύνης πριν από την έννοια της ισότητας. Και στα δύο όμως μπαίνει με έμφαση το προσδιοριστικό «κοινωνική»).

  1. Παραγωγικό υπόδειγμα σε επίπεδο αξιών, γνώσης και ιδεολογίας, δηλαδή
  • Άρση ιδεολογικού παρασιτισμού, ο οποίος συνίσταται στην άκριτη αναπαραγωγή όποιας «ιδεολογίας» ή γνώσης παράγεται στην ισχυρή Δύση
  • Άρση εγγενούς ατομισμού και ιδεολογίας του «καπάτσου» που παρήγαγε η τελευταία 30ετία, π.χ. αυτοκίνηση
  1. Θέση «νέων» αξιών που όμως έχουν παρελθόν στον ελληνικό σχηματισμό, π.χ.
  • Αξία εργασίας και μόχθου
  • Σεβασμός στην γνώση και τον ορθολογισμό και, επομένως, παραγωγή γνώσης και επιστήμης
  • Αντικατάσταση της ατομικιστικής «καπατσοσύνης» με την υγιή αξιοκρατία στην προοπτική της πλήρους και δημιουργικής ανάπτυξης όλων των ικανοτήτων όλων των ανθρώπων. (Η έκφραση «όλων των ικανοτήτων όλων των ανθρώπων» είναι διαφορετική από μια άλλη που μοιάζει, «όλων των ικανοτήτων των ανθρώπων»)
  • Νέα ανάδειξη του συλλογικού όχι ως δίκτυο προστασίας κολλητών, αλλά ως οικονομικό και οικολογικό κοινοτικό πρότυπο, το οποίο τελικά οδηγεί και στο σεβασμό της μοναδικής προσωπικότητας του καθενός. (Στόχος δεν είναι να επιτευχθεί ένα φαντασιακό συλλογικό ή μια μαζοποίηση των ανθρώπων, αντίθετα μέσου του συλλογικού – νέου αξιακού, να αναδειχθεί ο σεβασμός της μοναδικής προσωπικότητας του καθενός, που σήμερα συνθλίβεται).

Τώρα θα κάνουμε μια παρέκβαση. Τέτοια που μπορεί να μοιάζει ότι περιπλοκοποιεί το θέμα, αλλά είναι αναγκαία επειδή θα μας δώσει μια πιο σαφή εικόνα της διάστασης και της σημασίας του καθήκοντος που έχει τεθεί.

Παρέκβαση

Η παρέμβαση του Γκράμσι

  1. Βασική θέση του μαρξισμού είναι πως δεν υπάρχει «αναλλοίωτη ανθρώπινη φύση».

«Το καινούργιο στοιχείο που έχει εισαγάγει ο μαρξισμός στην επιστήμη της πολιτικής και της ιστορίας είναι η απόδειξη ότι δεν υπάρχει μια αφηρημένη “ανθρώπινη φύση” σταθερή και αναλλοίωτη, αλλά ότι η ανθρώπινη φύση είναι το σύνολο των κοινωνικών σχέσεων που είναι ιστορικά προσδιορισμένες» (Γκράμσι, Σημειώσεις για τον Μακιαβέλι)

  1. Τονίζει την ιδιαίτερη σημασία που παίζει η ιδεολογία σε όλους τους ανθρώπους
  • H ιδεολογία είναι το σύστημα των ιδεών, των παραστάσεων, που δεσπόζει στο πνεύμα ενός ανθρώπου ή μιας κοινωνικής ομάδας.
  • Όταν εξετάζουμε κοινωνικές αναταραχές πρέπει να διακρίνουμε πάντα ανάμεσα στην υλική βάση της αναταραχής δηλαδή των υλικών όρων της παραγωγής και στις νομικές, πολιτικές, θρησκευτικές, καλλιτεχνικές ή φιλοσοφικές μορφές, μέσω των οποίων οι άνθρωποι συνειδητοποιούν τη σύγκρουση και τη φέρνουν σε πέρας. Δηλαδή οι άνθρωποι συνειδητοποιούν τις αντιθέσεις στο ιδεολογικό πεδίο.
  1. Ο τρόπος που οργανώνει και αναπαράγει η κυρίαρχη τάξη την ιδεολογία της αποτελεί κεντρικό ζήτημα

Πρέπει να δούμε με ποιο τρόπο οργανώνει και αναπαράγει η κυρίαρχη τάξη την ιδεολογία της, πως την διαδίδει, πως την κάνει σε μεγάλο βαθμό τμήμα και των υποτελών τάξεων. Ιδιαίτερα στον αναπτυγμένο καπιταλισμό αυτό γίνεται μέσα από τους μηχανισμούς ηγεμονίας η με άλλους όρους τους ιδεολογικούς μηχανισμούς του κράτους. Συνεπώς οι μηχανισμοί ηγεμονίας παίζουν καθοριστικό ρόλο σε όλες τις μοριακές διαδικασίες (ο όρος είναι του Γκράμσι) που γίνονται σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο.

  1. Τονίζει με έμφαση την διαφορά αλλά και την σύνδεση που έχουν η ιδεολογία, η οικονομία και η πολιτική

και καθορίζει στην βάση μιας αντίληψης την σχέση που πρέπει να έχουν, και γιατί η πολιτική έχει μια πρωτοκαθεδρία στην πράξη. Απορρίπτοντας με συντριπτικά επιχειρήματα τον οικονομισμό φθάνει σε ορισμένα συμπεράσματα:

H προτεραιότητα της πολιτικής γεννιέται από το γεγονός ότι είναι συμπυκνωμένη έκφραση της οικονομίας αλλά και παρουσιάζει μια υπεροχή σε σχέση με την ιδεολογία γιατί αφορά μια πιο καθαρή και επεξεργασμένη έκφραση των αντικειμενικών συγκρούσεων που υπάρχουν στην κοινωνία και οι μάζες την αντιλαμβάνονται μέσα από ιδεολογικές παραστάσεις. H πολιτική έχει την δύναμη να εκφράζει με πιο αποφασιστικό και συμπυκνωμένο τρόπο το σκοπούμενο και να συσπειρώσει σε μια δύναμη κρούσης τις καταπιεζόμενες τάξεις, να προωθήσει τους αναγκαίους ριζικούς πολικούς μετασχηματισμούς. Όταν η αντικειμενική εξέλιξη θέτει ιστορικά καθήκοντα για ριζικούς μετασχηματισμούς, το ιδεολογικό επίπεδο έχει μια μεγάλη σημασία.

  1. Στους αναγκαίους όρους για ριζικό μετασχηματισμό θέτει τους ακόλουθους:
  2. a. Την διαμόρφωση μιας συλλογικής θέλησης, για έναν καθορισμένο σκοπό. Το καλύτερο όργανο για την οργάνωση αυτή είναι το πολιτικό κόμμα της πρωτοπόρας τάξης.
  3. b. Πρέπει το κόμμα αυτό να έχει την ικανότητα να δημιουργήσει μια εθνική – λαϊκή συλλογική θέληση. Στην διαδικασία αυτή το κόμμα πρέπει να είναι ο οργανωτής και η δραστήρια και ενεργητική της έκφραση.
  4. c. Για να νικήσει αλλά κα να κρατήσει την νίκη του πρέπει να προωθηθεί μια τεράστια πνευματική και ηθική μεταρρύθμιση ή με άλλους όρους πολιτιστική επανάσταση.

Αυτά μεταφρασμένα στη γλώσσα του Γκράμσι σημαίνουν ακριβώς την ηγεμονία της εργατικής τάξης. Αυτή η πορεία από τα πρώτα της βήματα θα έρθει σε σύγκρουση με το αστικό κράτος όπως το ορίσαμε σαν ηγεμονία θωρακισμένη με καταναγκασμό. Αυτή η διαδικασία ξεκινά από το «σήμερα» και δεν προϋποθέτει πρώτα να παρθεί η πολιτική εξουσία και μετά να οργανωθεί η ηγεμονία της νέας κυρίαρχης τάξης.

….

Στο κέντρο η κοινωνία και μέσο για την χειραφέτηση η ίδια η συμμετοχή των ανθρώπων, παντού και σε όλα. …

…

Χειραφέτηση και δειλία

Η πρώτη είναι λέξη που προέρχεται από την αρχαία ελληνική και η σημασία της ήταν πως κάποιος κύριος μιας οντότητας (δούλου ή γιου) τον απελευθέρωνε για κάποιο λόγο. «Αναιρώ ότι σε κρατώ από το χέρι». Αντίθετα το «χειραφετούμαι» έχει την έννοια ότι εγώ ο ίδιος που κρατιόμουν από το χέρι, το αφήνω, απελευθερώνομαι. Η χειραφέτηση σαν διαδικασία σημαίνει το να γίνεται κανείς κύριος της τύχης του, ανεξάρτητος, η απελευθέρωση από τα δεσμά μιας εξουσίας.

Πριν πολλά χρόνια ο Ιμμάνουελ Καντ είχε διατυπώσει την ακόλουθη κρίση:

«Η οκνηρία και η δειλία είναι οι αιτίες που εξηγούν γιατί ένας τόσο μεγάλος αριθμός ανθρώπων, παρ’ όλο που η φύση τούς έχει απελευθερώσει εδώ και πολύ καιρό από κάθε ξένη καθοδήγηση, παραμένουν ωστόσο ευχαρίστως, όλη τους τη ζωή, ανήλικοι και είναι τόσο εύκολο σε άλλους να αυτοανακηρυχθούν κηδεμόνες τους. Είναι τόσο βολικό να είναι κάποιος ανήλικος».

Η δειλία να χειραφετηθεί ο σύγχρονος άνθρωπος πρέπει να ερμηνευτεί. Η αίσθηση της ασημαντότητάς του απέναντι στο σύστημα και τους μηχανισμούς πρέπει να αναλυθεί και να δοθεί διέξοδος στην συμμετοχή και την δημιουργικότητα της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Αυτή η ανάγκη και απαίτηση παίρνει όλο και πιο επείγουσα σημασία γιατί η μοιρολατρία και η απελπισία που σιγά-σιγά κατακλύζει την ελληνική κοινωνία πρέπει να καταπολεμηθούν με την προβολή ενός άλλου αξιακού προτύπου και με την απλή διαπίστωση πως μόνο κοινωνίες που αγωνίστηκαν, στάθηκαν όρθιες.

…

«Σκέφτομαι πως αυτά τα τρία συστατικά πρέπει να ‘χει η ζωή: το μεγάλο, το ωραίο και το συγκλονιστικό. Το μεγάλο είναι να βρίσκεσαι μέσα στην πάλη για μια καλύτερη ζωή. Όποιος δεν το κάνει αυτό, σέρνεται πίσω απ’ τη ζωή. Το ωραίο είναι κάθε τι που στολίζει τη ζωή. Η μουσική, τα λουλούδια, η ποίηση. Το συγκλονιστικό είναι η αγάπη» (Νίκος Μπελογιάννης)

Παράρτημα

  1. I. Ορισμένες επισημάνσεις του Λ. Βάσση

(από κείμενα στο βιβλίο του «Αναζητήσεις πολιτιστικής πολιτικής», εκδόσεις ταξιδευτής, Αθήνα 2008)

Αναφερόμενος στο ζήτημα μιας αριστερής πολιτικής που να αναδεικνύει τον πολιτισμό (Αριστερά και πολιτιστική πολιτική) προτείνει την προώθηση των ακόλουθων συγκεκριμένων πολιτικών:

  1. Η πολιτιστική διάσταση της παιδείας και η συνακόλουθη αισθητική καλλιέργεια των παιδιών από τα πρώτα βήματα της ζωής τους.
  2. Η ανοιχτή πρόσβαση όλου του κόσμου στα πολιτιστικά αγαθά.
  3. Τα ανοιχτά μέτωπα εναντίον της εμπορευματοποίησης του πολιτισμού, εναντίον όλων των μορφών υποκουλτούρας, εναντίων των ναρκωτικών και της ναρκοκουλτούρας.
  4. Η όλο και πιο οργανωμένη αντίσταση στις δυνάμεις της βίας, της βαρβαρότητας και της καταστροφής, πρωτίστως στις δυνάμεις της περιβαλλοντικής καταστροφής, σε μια κατεύθυνση οριζόμενη απ’ τη διαλεκτική ενότητα του αγωνιστικού ανθρωπισμού, της ειρήνης και της οικολογικής ευαισθησίας.
  5. Η πρωταγωνιστική προάσπιση όλων των ανθρώπινων δικαιωμάτων, ατομικών και συλλογικών.
  6. Η ενίσχυση της ποιοτικής και ποιητικής διάστασης της ανθρώπινης ζωής κόντρα στη χρησιμοθηρική και τεχνοκρατική πεζότητα.
  7. Η αναμέτρηση με το καταναλωτικό πρότυπο ζωής, που αναποδογυρίζει την κλίμακα αξιών του ανθρώπινου πολιτισμού, βάζοντας στην κορυφή όχι τον άνθρωπο, που μεταπίπτει σε μέσο, αλλά τα υλικά αγαθά και πρωτίστως το χρήμα, που ανυψώνεται σε υπέρτατο σκοπό της ζωής.

….

Κάποια, λοιπόν, απ’ αυτά τα βασικά αξιακά στοιχεία του παραδοσιακού πολιτιστικού μας προτύπου, που εδράζονται στις τρεις θεμελιώδεις για τον ανθρώπινο πολιτισμό ισορροπίες: α) την μεταξύ ανθρώπου-φύσης, β) ατόμου-κοινωνίας και γ) πολιτισμού-φύσης, είναι:

  • Η ενότητα ανθρώπου – φύσης.
  • Η ισοτιμία φυσικών και ηθικών αξιών.
  • Η ταύτιση κάλλους – αγαθού.
  • Η ενότητα υλικού και πνευματικού κόσμου.
  • Η όχι εργαλειακή περί ορθού λόγου εκδοχή.
  • Η συνύπαρξη των αντιθέτων.
  • Η σύζευξη ατομικών και κοινωνικών αξιών.

…

III. Για την μαζική δημοκρατία

(Ορισμένες σκέψεις του Παναγιώτη Κονδύλη, από το βιβλίο του «Η παρακμή του αστικού πολιτισμού»)

Η νοοτροπία και ο τρόπος ζωής μιας κοινωνίας προφανώς σχετίζονται στενά με τις εκάστοτε κρατούσες ιδέες για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του ατόμου, για τον ρόλο του ως συνανθρώπου καθώς και για την υφή του ως άνθρωπου. Γνωρίζουμε ότι η μεθερμηνεία και η μετατροπή του φιλελευθερισμού υπό το πνεύμα της μαζικής δημοκρατίας συντελέσθηκαν πρωταρχικά σε συνάφεια με τη δραστική μετατόπιση του περιεχομένου της έννοιας του ατομικισμού.

Η νέα αντίληψη για το άτομο, με την οποία συναρτώνται σε ουσιώδη σημεία η νοοτροπία και ο τρόπος ζωής της μαζικής δημοκρατίας, στηριζόταν σε μια προγραμματική αντικατάσταση των αξιών της αυτοπειθάρχησης από τις άξιες της αυτοπραγμάτωσης, οι οποίες από την πλευρά τους έχουν διπλή αναφορά ή διπλή σημασία.

Στο στενότερο επίπεδο του άτομου —εκείθεν ή εντεύθεν των πολιτικών προγραμμάτων— το αίτημα της αυτοπραγμάτωσης συχνά συνυφαίνεται με τις ηδονιστικές εκείνες στάσεις που υποβαστάζουν ψυχολογικά τη μαζική κατανάλωση και επομένως την υπόσταση της οικονομίας.

Στο επίπεδο των πολιτικών προγραμμάτων και σκοποθεσιών το σύνθημα της αυτοπραγμάτωσης του άτομου συνδέθηκε με αιτήματα, τα οποία σε τελευταία ανάλυση απέβλεπαν στην υλική ισότητα και επί πλέον στον εκδημοκρατισμό μέσω της συμμετοχής. Σε συνάφεια με τον στόχο της υλικής Ισότητας, η αυτοπραγμάτωση του ατόμου σήμαινε ότι το κράτος όφειλε να προνοήσει για τη δημιουργία των γενικών εκείνων συνθηκών, οι οποίες θα πρόσφεραν σε κάθε άτομο («γνήσια», δηλαδή όχι απλώς τυπικά-νομικά, ίσες ευκαιρίες να αναπτύξει ελεύθερα τις φυσικές του καταβολές και τα ενδιαφέροντα του.

Από την άλλη μεριά, η αυτοπραγμάτωση και ο εκδημοκρατισμός φάνηκαν να συνδέονται στενά επειδή μοναχά άτομα, που έχουν αυτοπραγματωθεί με την παραπάνω έννοια ή που βρίσκονται τουλάχιστον στον σωστό δρόμο προς την αυτοπραγμάτωση, έχουν τις απαιτούμενες ικανότητες για να συμμετάσχουν ως ίσοι μεταξύ ίσων στη διαμόρφωση των κοινωνικά σημαντικών αποφάσεων σε όλες τις βαθμίδες όπου λαμβάνονται τέτοιες· η συμμετοχή σε δημοκρατικές διαδικασίες είναι λοιπόν αναγκαίος όρος και συνάμα φυσική συνέπεια της αυτοπραγμάτωσης.

Ως πολιτικό μέγεθος η αυτοπραγμάτωση ισοδυναμεί με τον αυτοπροσδιορισμό, δηλαδή με την ικανότητα του ατόμου να επιβάλλει μέσω της συμμετοχής του σε δημοκρατικές διαδικασίες αποφάσεων την ατομική αυτοπραγμάτωση ως απόλυτη κοινωνική προτεραιότητα, και συνάμα να επεξεργάζεται το νομικό πλαίσιο για την υλική διασφάλιση τούτης της προτεραιότητας.

Αντίστοιχα ερμηνεύονται τώρα και τα «ανθρώπινα δικαιώματα», τα οποία, αντίθετα απ’ όσα ισχυρίζεται η δημοκρατική τελολογική αντίληψη της Ιστορίας, δεν αποτελούν τελειωτικό πνευματικό και ηθικό επίτευγμα ύστερα από αιώνες καταπίεσης και σκότους, παρά κατά βάση συνιστούν τον τρόπο λειτουργίας και επιβίωσης της μαζικής δημοκρατίας, με την οποία και συνδέεται η μοίρα τους. Τα «ανθρώπινα δικαιώματα» είναι δικαιώματα που φαίνονται απαραίτητα για την αυτοπραγμάτωση με τη δημοκρατική έννοια του όρου και έχουν, ακριβώς όπως και η αυτοπραγμάτωση, όχι μόνο μια πολιτική, αλλά και μια δεύτερη διάσταση, την οποία υπαινιχθήκαμε προηγουμένως και θα εξηγήσουμε τώρα.

Στο στενότερο επίπεδο του άτομου —εκείθεν ή εντεύθεν των πολιτικών προγραμμάτων— το αίτημα της αυτοπραγμάτωσης συχνά συνυφαίνεται με τις ηδονιστικές εκείνες στάσεις που υποβαστάζουν ψυχολογικά τη μαζική κατανάλωση και επομένως την υπόσταση της οικονομίας. Τούτη η ηδονιστική αυτοπραγμάτωση πρέπει βέβαια να διακριθεί από την πολιτική· δεν αντιτίθενται οπωσδήποτε θεωρητικά σε τούτην εδώ, όμως ως πρακτική στάση συχνότατα πηγάζει από την παθητικότητα εκείνη, η οποία απορρέει από τη διαπίστωση της ασημαντότητας του άτομου εντός των γιγαντιαίων δομών και μηχανισμών της μαζικής δημοκρατίας και της οποίας το αντιστάθμισμα ζητείται στην ένταση της προσωπικής ζωής και των προσωπικών βιωμάτων — όπως και αντίστροφα: η βεβαιότητα, πως η ζωή στη μαζική δημοκρατία μπορεί να προσφέρει μια πληθώρα τέτοιων αντισταθμισμάτων, ενισχύει την τάση για μιαν ύπαρξη στο περιθώριο της μεγάλης και της μικρής πολιτικής. Αναμφίβολα υπάρχει πρωταρχική και ουσιώδης σχέση ανάμεσα στις διαθέσιμες καταναλωτικές δυνατότητες και στην επικρατούσα εκδοχή του ιδεώδους της αυτοπραγμάτωσης. Γιατί αυτές οι δυνατότητες πρόσφεραν για πρώτη φορά το συγκεκριμένο ερέθισμα και την απτή βάση για την προγραμματική σύνδεση αυτοπραγμάτωσης και ηδονισμού, ενώ σε όλους τους προγενέστερους κοινωνικούς σχηματισμούς η αυτοπραγμάτωση οριζόταν κατά κύριο λόγο ως αυτοϋπέρβαση, δηλαδή ως επιβολή του αληθινού ή αυθεντικού εγώ πάνω στα κατώτερα ψυχόρμητα- τώρα όμως η αυτοϋπέρβαση με την παραδεδομένη ηθική έννοια εμφανίζεται κατά κανόνα ως το ακριβώς αντίθετο της γνήσιας αυτοπραγμάτωσης.

Από την άλλη πλευρά, δεν πρέπει να παραβλέπεται ότι κάτω από την επιρροή βιοτικών ιδεωδών και ρευμάτων, τα οποία εμπνέονται από την πολιτισμική επανάσταση και εκπροσωπούνται κυρίως από ομάδες (π.χ. νέους και διανοουμένους) με μικρότερη ικανότητα ή επιθυμία κατανάλωσης, ο ηδονισμός παίρνει συχνότατα μορφές εν μέρει άμεσα αντιτιθέμενες στον χυδαίο καταναλωτικό υλισμό.

Έτσι εκτιμώνται περισσότερο από τα υλικά αγαθά τα πνευματικά, ωστόσο και πάλι παραμερίζεται η παραδοσιακή ασκητική αντιδιαστολή του πνευματικού στοιχείου προς το αισθητό ή υλικό: στην περίπτωση αυτήν είναι δυνατόν να συμπίπτουν τα πνευματικά αγαθά με την ικανοποίηση των αισθήσεων, ήτοι τα πρώτα σχετίζονται με τον έρωτα, τις αθλοπαιδιές, τη φιλική συντροφιά, τη σχόλη ή τον στοχασμό — πάντοτε στην υπηρεσία της επικοινωνίας και της αυτοπραγμάτωσης. Βέβαια, μονάχα μια κοινωνία που παράγει και καταναλώνει, κατά μάζες υλικά αγαθά μπορεί να δημιουργήσει τους ελεύθερους χώρους, oι οποίοι είναι απαραίτητοι για την ομαδική αναζήτηση και καλλιέργεια τέτοιων πνευματικών αγαθών. Αυτό εξηγεί γιατί τούτα τα τελευταία, παρά τον τρόπο που κατανοούν τον εαυτό τους οι εκπρόσωποι τους, μπορούν να υπαχθούν μαζί με τις πεζές καταναλωτικές ανάγκες των πλείστων μελών της κοινωνίας κάτω από έναν και μόνο κοινό παρονομαστή, εκείνον του ηδονισμού. Και στις δύο περιπτώσεις έχουμε να κάμουμε με στάσεις, οι οποίες διαμορφώνονται κάτω από τις ίδιες κοινωνικές συνθήκες και έχουν μεταξύ τους σχέση συμπληρωματική, αν και όχι πάντοτε αρμονική.

Κοντολογής, το χαρακτηρολογικό πρότυπο, το οποίο δίνει τον τόνο στη μαζική δημοκρατία, μολονότι δεν κυριαρχεί σ’ όλη τη γραμμή, αποτελεί σε κεντρικά σημεία αντιστροφή του πουριτανικού ή του βικτωριανού αστικού ήθους και έθους. Στο προσκήνιο δεν βρίσκεται η αυτοπειθαρχία με σκοπό την επίτευξη εσωτερικών και εξωτερικών στόχων ούτε κι η υποταγή της καθημερινής δραστηριότητας σε μακροπρόθεσμες επιδιώξεις, παρά μάλλον η κατάφαση της βραχυπρόθεσμης απόλαυσης, του στιγμιαίου και του αυθόρμητου καθώς και η απόρριψη του εξωτερικού ελέγχου, της πειθάρχησης και της εξουσίας.

*Σημείωση Ανιχνεύσεων: Το κείμενο γράφηκε το 2013. Διατηρεί την επικαιρότητά του

 

 

 

Ορθόδοξα Χριστιανικά Ιδρύματα Λεηλατούνται στο Πλαίσιο της Μουσουλμανο-Εθνικιστικής Εκστρατείας της Τουρκίας

0

 


Uzay Bulut — 31 Μαρτίου 2025

Εσωτερικό της ελληνορθόδοξης εκκλησίας της Αγίας Τριάδας, Κωνσταντινούπολη

Photo: ImanFakhri, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Οι Έλληνες Ορθόδοξοι Χριστιανοί στην Τουρκία αριθμούσαν περίπου 100.000 πολίτες το 1923. Σήμερα υπολογίζονται σε μόλις 1.200 άτομα.

Η τουρκική κυβέρνηση συνεχίζει συστηματικά την πολιτική λεηλασίας των περιουσιών των Ελληνορθόδοξων θρησκευτικών ιδρυμάτων και την παρέμβαση στις εσωτερικές τους υποθέσεις. Δύο υποθέσεις που εκκρεμούν σήμερα ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτών των πρακτικών.

Στη μία υπόθεση, οι ενάγοντες είναι δύο ιδρύματα της Ελληνορθόδοξης κοινότητας που ιδρύθηκαν το 1834. Τα ιδρύματα διεκδικούν την επιστροφή ακινήτων που τους ανήκαν και περιλαμβάνονταν στη δήλωσή τους του 1936. Εφόσον η επιστροφή δεν είναι δυνατή, ζητούν αποζημίωση αντίστοιχη της αξίας τους. Ωστόσο, η Γενική Διεύθυνση Βακουφίων, δημόσιος φορέας υπό το τουρκικό Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, αρνείται να συμμορφωθεί.

Τα δύο αυτά ιδρύματα δεν αποτελούν μεμονωμένες περιπτώσεις. Χιλιάδες χριστιανικά ακίνητα έχουν κατασχεθεί τις τελευταίες δεκαετίες και μεταβιβαστεί είτε στο Δημόσιο είτε στη Γενική Διεύθυνση Βακουφίων.

Όταν η τουρκική κυβέρνηση αρνείται να αναγνωρίσει την κυριότητα χριστιανικών ιδρυμάτων σε περιουσίες, αυτές συχνά μεταφέρονται επίσημα στο κράτος ή σε άλλους δημόσιους οργανισμούς. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δικαίου και Δικαιοσύνης (ECLJ) σχολίασε:

«Ακόμη χειρότερα, τα εν λόγω ακίνητα μπορούν ντε φάκτο να καταλήξουν σε χέρια επιχειρήσεων με διασυνδέσεις με τη μαφία, κυρίως στον τομέα των χώρων στάθμευσης και της αγοράς ακινήτων, με σκοπό το εύκολο κέρδος.»

Η Ελληνορθόδοξη Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης υπόκειται σε σοβαρές διακρίσεις και διοικητικούς περιορισμούς. Το κλείσιμο της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης το 1971 συνεχίζει να εμποδίζει την εκπαίδευση νέων ιερέων στην Τουρκία.

Την ίδια ώρα, μια ξεχωριστή υπόθεση σχετικά με την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δύο Ελληνορθόδοξων ιερέων, του Νίκου Μαυράκη και του Τζορτζ Κασαπογλού, βρίσκεται επίσης ενώπιον του ΕΔΔΑ.

Το ECLJ ανέφερε τον Νοέμβριο:

«Σε αντίθεση με τους μουσουλμάνους συναδέλφους τους, οι χριστιανοί κληρικοί στην Τουρκία δεν επιτρέπεται να διαχειρίζονται τα δικά τους θρησκευτικά ιδρύματα.»

Αποκλείοντας τους ιερείς αυτούς από τη διοίκηση των κοινοτικών τους θεσμών, η Τουρκία παραβιάζει ουσιαστικά το δικαίωμά τους στον ελεύθερο οργανωτικό βίο — ένας περιορισμός που δεν εδράζεται σε νόμο ούτε δικαιολογείται από κάποια συνταγματική πρόβλεψη.

Η υπόθεση Μαυράκη είναι μόνο ένα παράδειγμα της υπόγειας, αλλά σταθερής καταπίεσης που υφίστανται οι Χριστιανοί στην Τουρκία — θύματα ενός εθνοθρησκευτικού εθνικισμού που προωθεί την ομογενοποίηση του τουρκο-μουσουλμανικού έθνους.

Οι Χριστιανοί στην Τουρκία: Από την Καρδιά της Αυτοκρατορίας στην Περιθωριοποίηση

Ο σημερινός πληθυσμός της Τουρκίας ανέρχεται περίπου στα 80 εκατομμύρια. Ωστόσο, οι Χριστιανοί αποτελούν μόλις το 0,1% αυτού. Η ειρωνεία είναι πως πολλές από τις πόλεις και κωμοπόλεις της σύγχρονης Τουρκίας ιδρύθηκαν ή ήκμασαν χάρη στους Έλληνες – με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την Κωνσταντινούπολη, τη σημερινή Ιστανμπούλ. Ακόμα και οι ίδιες οι ονομασίες της περιοχής έχουν ελληνική ρίζα: η λέξη «Ανατολία» προέρχεται από την ελληνική λέξη «ανατολή», ενώ το όνομα «Ιστανμπούλ» προέρχεται από τη φράση «εις την Πόλιν».

Η Μικρά Ασία, η σημερινή Τουρκία, αποτέλεσε τον πυρήνα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας – της ανατολικής συνέχειας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, που άντεξε χίλια χρόνια μετά την κατάρρευση του δυτικού μισού της σε φεουδαρχικά βασίλεια.

Η πόλη του Βυζαντίου, που χτίστηκε τον 7ο αιώνα π.Χ., υπήρξε πολύτιμη τόσο για τους Έλληνες όσο και για τους Ρωμαίους. Το 330 μ.Χ. επανιδρύθηκε από τον Αυτοκράτορα Κωνσταντίνο ως «Νέα Ρώμη» και μετονομάστηκε σε Κωνσταντινούπολη προς τιμήν του.

Η κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς το 1453 σηματοδότησε το τέλος της Ανατολικής Ρωμαϊκής (Βυζαντινής) Αυτοκρατορίας. Από τότε, οι Χριστιανοί και οι Εβραίοι τέθηκαν υπό καθεστώς « dhimmis” – υπηκόων δεύτερης κατηγορίας, οι οποίοι έπρεπε να πληρώνουν ειδικό φόρο (τζίζια) για να διατηρήσουν τη ζωή και τη θρησκεία τους. Πολλοί εξισλαμίστηκαν με την πάροδο των αιώνων για να αποφύγουν την κοινωνική πίεση, τις διακρίσεις και τις διώξεις.

Οι διώξεις κορυφώθηκαν με τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Ανατολής, η οποία συντελέστηκε πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο (1914–1923). Κατά την περίοδο αυτή, σημειώθηκε συστηματική εξόντωση του αυτόχθονου ελληνικού πληθυσμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι εκτιμήσεις για τα θύματα κυμαίνονται μεταξύ 1 και 1,5 εκατομμυρίου. Στο ίδιο διάστημα, εξοντώθηκαν επίσης μαζικά οι Αρμένιοι και οι Ασσύριοι.

Οι διώξεις, όμως, δεν σταμάτησαν μετά τη γενοκτονία. Από το 1941 έως το 1942, οι τουρκικές αρχές επιστράτευσαν όλους τους Χριστιανούς και Εβραίους άνδρες – συμπεριλαμβανομένων ηλικιωμένων και ψυχικά ασθενών – και τους έστειλαν σε τάγματα εργασίας κάτω από απάνθρωπες συνθήκες. Το 1942 επιβλήθηκε «Φόρος Περιουσίας», με στόχο τον οικονομικό αφανισμό των χριστιανικών και εβραϊκών κοινοτήτων. Το 1955, Έλληνες, Αρμένιοι και Εβραίοι υπήρξαν στόχος μαζικού πογκρόμ στην Κωνσταντινούπολη. Το 1964, οι εναπομείναντες Έλληνες εκδιώχθηκαν βίαια από τη χώρα.

Όλες αυτές οι πράξεις συνιστούν διαρκή εθνοκάθαρση κατά των Χριστιανών και των Εβραίων στην Τουρκία. Ενδεικτικό είναι ότι ενώ οι Έλληνες Ορθόδοξοι Χριστιανοί αριθμούσαν περίπου 100.000 πολίτες το 1923, σήμερα έχουν μειωθεί στους περίπου 1.200.

Η Μακραίωνη Παρουσία του Χριστιανισμού στη Μικρά Ασία και η Διαχρονική Δίωξή του

Ο Χριστιανισμός έχει βαθιές ρίζες στη Μικρά Ασία και για αιώνες υπήρξε η κυρίαρχη θρησκεία της περιοχής. Κατά τον πρώτο αιώνα μ.Χ., η Μικρά Ασία αποτελούσε τον βασικό γεωγραφικό χώρο της πρώιμης Εκκλησίας. Όταν ο πληθυσμός της περιοχής ήταν κυρίως ελληνικός, η Μικρά Ασία φιλοξενούσε τις επτά Εκκλησίες της Αποκάλυψης, καθώς και τις επτά Οικουμενικές Συνόδους. Πολλά από τα κείμενα της Καινής Διαθήκης γράφτηκαν προς ή από Εκκλησίες της Μικράς Ασίας. Εκεί γεννήθηκαν δεκάδες άγιοι, ενώ και οι τρεις κορυφαίοι απόστολοι – ο Πέτρος, ο Παύλος και ο Ιωάννης – έζησαν ή δίδαξαν στη γη αυτή.

Η Κωνσταντινούπολη και η Αντιόχεια (σημερινή Αντάκεια) ήταν δύο από τις πέντε μεγάλες πόλεις της Πενταρχίας – του αρχαίου χριστιανικού συστήματος ηγεσίας. Στην Αντιόχεια οι μαθητές του Ιησού ονομάστηκαν για πρώτη φορά στην ιστορία «Χριστιανοί», και εκεί ιδρύθηκε μία από τις πρώτες χριστιανικές εκκλησίες από τον Απόστολο Πέτρο.

Η τουρκική-ισλαμική παρουσία στην περιοχή είναι ιστορικά πρόσφατη, με αφετηρία τον 11ο αιώνα. Οι Τούρκοι, προερχόμενοι από την Κεντρική Ασία, εισήλθαν στη Μικρά Ασία – τότε μέρος της Βυζαντινής/Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η οποία διοικούνταν από τον ντόπιο ελληνικό πληθυσμό – και ξεκίνησαν την κατάκτηση της περιοχής. Πολλοί σημερινοί Τούρκοι πολίτες έχουν μη τουρκική εθνοτική καταγωγή και είναι απόγονοι εξισλαμισμένων Ελλήνων.

Αιώνες αργότερα, οι διώξεις κατά των Χριστιανών στην Τουρκία συνεχίζονται. Όπως επισημαίνει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δικαίου και Δικαιοσύνης (ECLJ):

«Αν και το τουρκικό Σύνταγμα αναγνωρίζει επίσημα την Τουρκία ως κοσμικό κράτος, στην πράξη οι μη μουσουλμάνοι αντιμετωπίζονται από τη διοίκηση ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας, μέσω διαφόρων μορφών διάκρισης.»

Ο Αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος Παρομοιάζει τον Τραμπ με τον Μέγα Κωνσταντίνο: Έκκληση για Στήριξη του Ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης

Ο Αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος της Ελληνορθόδοξης Αρχιεπισκοπής Αμερικής προέβη σε μια τολμηρή σύγκριση, παρομοιάζοντας τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τον Μέγα Κωνσταντίνο. Ο Ελπιδοφόρος μίλησε στο πλευρό του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, κατά τον εορτασμό της Ημέρας της Ελληνικής Ανεξαρτησίας, γνωστής και ως Επέτειος της Ελληνικής Επανάστασης, στις 24 Μαρτίου.

Η εκδήλωση τιμά την έναρξη της Επανάστασης του 1821, η οποία οδήγησε τελικά στην ανεξαρτησία της Ελλάδας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, μετά από σχεδόν τέσσερις αιώνες κατοχής.

Ο Αρχιεπίσκοπος δήλωσε χαρακτηριστικά:

«Μέσα από την ηγεσία σας, ενσαρκώνετε τις αξίες της χριστιανικής μας πίστης και την αγάπη για το Ευαγγέλιο. Μου θυμίζετε τον μεγάλο Ρωμαίο αυτοκράτορα Κωνσταντίνο τον Μέγα, ο οποίος ίδρυσε και οικοδόμησε τη λαμπρή πόλη της Κωνσταντινούπολης – την πόλη όπου γεννήθηκα, γνωστή σήμερα ως Ιστανμπούλ.»

Ο Ελπιδοφόρος έκλεισε με μια σαφή έκκληση:

«Ελπίζουμε η αμερικανική διοίκηση να βοηθήσει τους Έλληνες της Κωνσταντινούπολης – τους ανθρώπους που έχτισαν την πόλη – όχι μόνο να επιβιώσουν, αλλά να ευημερήσουν στη γη των προγόνων τους.»

*Ο Ουζάι Μπουλούτ είναι δημοσιογράφος γεννημένης στην Τουρκία, με έδρα την Άγκυρα. Επικεντρώνεται στην Τουρκία, το πολιτικό Ισλάμ και την ιστορία της Μέσης Ανατολής, της Ευρώπης και της Ασίας.

europeanconservative.com

Αγγελος Συρίγος: Γιατί είναι σημαντικός ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός της Ελλάδας

0

Σύμφωνα με τον καθηγητή Διεθνούς Δικαίου και βουλευτή της Ν.Δ., Αγγελο Συρίγο, για τρεις κύριους λόγους είναι σημαντικός ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός

Την περάτωση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού ανακοίνωσαν σήμερα, Μεγάλη Τετάρτη, τα υπουργεία Εξωτερικών και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, δίνοντας στη δημοσιότητα και τον σχετικό χάρτη.

Είναι η πρώτη φορά που η χώρα μας θέτει τους κανόνες για την οργάνωση του θαλάσσιου χώρου και επίσης για πρώτη φορά οριοθετεί λεπτομερείς χρήσεις των θαλασσίων ζωνών της, τονίζεται μεταξύ άλλων στην ανακοίνωση.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Διεθνούς Δικαίου και βουλευτή της Ν.Δ., .Αγγελο Συρίγο, για τρεις κύριους λόγους είναι σημαντικός ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός.

  1. Αφενός, για πρώτη φορά αποτυπώνονται οι ελληνικές θέσεις για 480.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλασσίων ζωνών.
  2. Αφετέρου, αποδίδεται πλήρης επήρεια σε όλες τις ηπειρωτικές και νησιωτικές ακτές της χώρας.
  3. Και τέλος αποδίδεται πλήρης επήρεια στο Καστελλόριζο και στη Στρογγύλη, με αποτέλεσμα τα ανατολικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας να ακουμπούν πάνω στα δυτικά όρια της κυπριακής ΑΟΖ.

Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Νοέμβριο η Κομισιόν είχε δημοσιεύσει χάρτη που αποτύπωνε τις ελληνικές θαλάσσιες ζώνες, αναγνωρίζοντας την επήρεια όλων των νησιών, περιλαμβανομένου του Καστελλόριζου, με την Αγκυρα να αντιδρά εκδίδοντας ανακοίνωση στην οποία ανέφερε πως «λαμβάνει όλα τα μέτρα για την προστασία των δικαιωμάτων της στο Αιγαίο και στην Κύπρο».