Αρχική Blog Σελίδα 812

Ρόλος-κλειδί της Μόσχας στη νέα πυρηνική συμφωνία για το Ιράν

Από
pcuser
-
0
People walk at the Red Square in Moscow, Russia, Monday, April 14, 2025. (AP Photo/Pavel Bednyakov)

Οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν για νέα πυρηνική συμφωνία προχωρούν, με τη Ρωσία να προβάλλεται ως κεντρικός παίκτης, διαχειριστής ουρανίου και πιθανός διαιτητής σε παραβιάσεις.

Η Μόσχα μπορεί να αποκτήσει ρόλο-κλειδί στην πυρηνική συμφωνία με το Ιράν, καθώς οι συνομιλίες των ΗΠΑ προχωρούν.

Συγκεκριμένα, όπως γράφει ο Guardian, η Ρωσία θα μπορούσε να διαδραματίσει βασικό ρόλο σε μια συμφωνία για το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, με τη Μόσχα να προβάλλεται όχι μόνο ως πιθανός προορισμός για το απόθεμα του Ιράν σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, αλλά και ως πιθανός διαιτητής των παραβιάσεων της συμφωνίας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εγκατέλειψε μια πυρηνική συμφωνία του 2015 μεταξύ της Τεχεράνης και των παγκόσμιων δυνάμεων το 2018 κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, έχει απειλήσει να επιτεθεί στο Ιράν εάν δεν καταλήξει γρήγορα σε μια νέα συμφωνία που θα το εμποδίζει να αναπτύξει πυρηνικό όπλο.

Οι τετράωρες έμμεσες συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν στη Ρώμη το Σάββατο, υπό τη μεσολάβηση του Ομάν, σημείωσαν σημαντική πρόοδο, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους. Περαιτέρω τεχνικές συνομιλίες αναμένεται να διεξαχθούν στη Γενεύη αυτή την εβδομάδα, ακολουθούμενες από άλλη μια διπλωματική συνάντηση υψηλού επιπέδου το επόμενο Σαββατοκύριακο στο Ομάν.

Ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, ο οποίος βρισκόταν στο επίκεντρο των συνομιλιών της Ρώμης, επιθυμεί να ολοκληρωθεί μια συμφωνία εντός 60 ημερών, αλλά είναι πιθανό να συναντήσει την αντίσταση του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγκτσί, ο οποίος πιστεύει ότι τα επίπεδα δυσπιστίας και ο τεχνικός χαρακτήρας των συνομιλιών καθιστούν μια τόσο γρήγορη συμφωνία απίθανη.

Τα δύο πιο τρομακτικά ζητήματα είναι η αποθήκευση ή η καταστροφή του ιρανικού αποθέματος εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου και οι εξωτερικές εγγυήσεις που μπορούν να παρασχεθούν στο Ιράν εάν οι ΗΠΑ παραβιάσουν μια συμφωνία για την άρση των οικονομικών κυρώσεων με αντάλλαγμα το Ιράν να θέσει το πολιτικό πυρηνικό του πρόγραμμα υπό την εξωτερική εποπτεία της επιθεώρησης του ΟΗΕ, του ΔΟΑΕ. Το Ιράν θέλει μια εγγύηση των συνεπειών για τις ΗΠΑ εάν αποσυρθεί ή παραβιάσει μια άλλη συμφωνία.

Το Ιράν θέλει να διατηρήσει τα αποθέματα ουρανίου του εντός της χώρας, αλλά οι ΗΠΑ το απορρίπτουν αυτό και επιθυμούν είτε την καταστροφή των αποθεμάτων είτε τη μεταφορά τους σε τρίτη χώρα, όπως η Ρωσία.

Το Ιράν πιστεύει ότι έχει λάβει διαβεβαιώσεις ότι ο στόχος των ΗΠΑ δεν είναι η πλήρης διάλυση του πυρηνικού του προγράμματος.

Πριν από τις συνομιλίες της Ρώμης, σε μια παρέμβαση που έσπειρε σύγχυση στο Ιράν και τις ΗΠΑ, ο Βίτκοφ είχε -στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης- δείξει να υποστηρίζει έναν τέτοιο στόχο, προκαλώντας αναστάτωση στο Ιράν, αλλά στη Ρώμη έδωσε την εντύπωση ότι επρόκειτο σε μεγάλο βαθμό για εσωτερικά πολιτικά μηνύματα.

Ο Μοχάμεντ Αμέρσι μέλος του συμβουλευτικού συμβουλίου του Κέντρου Wilson, ενός thinktank της Ουάσινγκτον, δήλωσε: «Από την ιρανική πλευρά, υπήρχαν κάποια αντικρουόμενα μηνύματα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σε συνεντεύξεις σχετικά με τις ΗΠΑ που ήθελαν την πλήρη εξάλειψη του πυρηνικού τους προγράμματος και αυτό δεν ήταν καθόλου αυτό που είχε συμφωνήσει ο Αμπάς Αράγκτσι, οπότε η πρώτη διαβεβαίωση ήταν ότι δεν υπήρξε καμία επέκταση των αμερικανικών στόχων. Εάν δεν είχε λάβει αυτή τη διαβεβαίωση, είναι πιθανό η όλη διαπραγμάτευση να είχε αναδιπλωθεί και να είχε τερματιστεί αμέσως».

Όσον αφορά τις εγγυήσεις, το Ιράν πιστεύει ότι η μόνη ασφαλής συμφωνία είναι μια συνθήκη που θα υπογραφεί από το Κογκρέσο των ΗΠΑ, αλλά ο Αμπάς Αράγκτσι ενημερώθηκε ότι θα μπορούσε κανείς να μαντέψει αν ο Τραμπ θα μπορούσε να περάσει μια τέτοια συμφωνία από το Κογκρέσο, δεδομένης της δύναμης της φιλοϊσραηλινής γνώμης εκεί.

Μια άλλη επιλογή είναι οι ΗΠΑ να συμφωνήσουν να καλύψουν τις απώλειες της Τεχεράνης εάν η Ουάσινγκτον αποχωρήσει από μια συμφωνία.

Οι Ιρανοί έριξαν στο παρελθόν την ιδέα μιας οικονομικής ποινής, αλλά ο μηχανισμός επιβολής ελλείψει συνθήκης παραμένει προβληματικός.

Μια τρίτη επιλογή σε περίπτωση που οι ΗΠΑ παραβιάσουν τη συμφωνία είναι να εξουσιοδοτηθεί η Ρωσία να επιστρέψει το παραδιδόμενο απόθεμα εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου στην Τεχεράνη, διασφαλίζοντας έτσι ότι το Ιράν δεν θα είναι το μέρος που θα τιμωρηθεί για τη μη συμμόρφωση.

Μια τέτοια ρύθμιση ενδεχομένως να δώσει στη Ρωσία έναν κεντρικό ρόλο στη μελλοντική σχέση ΗΠΑ-Ιράν και θα μπορούσε να παγώσει τη Γερμανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, τους σημερινούς εγγυητές της συμφωνίας του 2015. Ούτε το Ιράν ούτε οι ΗΠΑ θέλουν να διατηρήσουν έναν σημαντικό μελλοντικό ρόλο για τον ΟΗΕ.

Η Ρώμη θεωρήθηκε από ορισμένους ως σημαντικός τόπος για τις συνομιλίες, δεδομένου ότι, αν αυτές πήγαιναν στραβά, η Ιταλίδα πρωθυπουργός, Τζώρτζια Μελόνι, έχει τις καλύτερες σχέσεις με τον Τραμπ, και έτσι ήταν σε θέση να οργανώσει μια επιχείρηση διάσωσης. Μια προσωρινή πρόταση για συνάντηση μεταξύ του Αμπάς Αράγκτσι και του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος βρισκόταν στη Ρώμη, θεωρήθηκε πρόωρη.

Υπάρχει πίεση στον Βίτοφ και τον Τραμπ να επιτύχουν αποτελέσματα σε μία από τις τρεις διαπραγματεύσεις στις οποίες συμμετέχουν – Ιράν, Χαμάς-Ισραήλ και Ρωσία-Ουκρανία. Μια πηγή δήλωσε: «Ο Γουίκοφ είναι ο μόνος που μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο: «Ό,τι κι αν πιστεύετε για το Ιράν, είναι ορθολογικοί παράγοντες και είναι πιο πιθανό να πετύχουν μια συμφωνία».

Η διαπραγματευτική θέση του Ιράν ενισχύθηκε πριν από τις συνομιλίες από την επίσκεψη του Σαουδάραβα υπουργού Άμυνας στην Τεχεράνη για να δει τον ανώτατο ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Η επίσκεψη αποσκοπούσε σε ένα μήνυμα αλληλεγγύης ότι αντιτίθεται και δεν θα συνεργαστεί σε οποιαδήποτε αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν δήλωσε ότι στόχος των συνομιλιών ήταν να επιτευχθεί «μια δίκαιη, βιώσιμη και δεσμευτική συμφωνία … για να διασφαλιστεί ότι το Ιράν θα είναι εντελώς απαλλαγμένο από τα πυρηνικά όπλα και τις κυρώσεις, διατηρώντας παράλληλα το δικαίωμά του να αναπτύσσει πυρηνική ενέργεια για ειρηνικούς σκοπούς»

https://www.ieidiseis.gr/kosmos/472682/rolos-kleidi-tis-moschas-sti-nea-pyriniki-symfonia-gia-to-iran/

Στο στόχαστρο της Ε.Ε. ο «μαύρος στόλος» της Ρωσίας – Τα πρώτα άμεσα μέτρα

Από
pcuser
-
0
A Chinese Coast Guard ship, right, with bow number 5201 shadows Philippine Coast Guard ships BRP Malapascua, second from left, and BRP Malabrigo, foreground, near the Second Thomas Shoal locally known as Ayungin Shoal at the South China Sea on Sunday, April 23, 2023. The Chinese coast guard ship blocked a Philippine patrol vessel steaming into a disputed shoal in the South China Sea in the latest act of Beijing's aggression in the strategic waterway that led to a frightening near-collision witnessed by journalists. (AP Photo/Aaron Favila)

Παρά τους ελέγχους στα ασφαλιστικά έγγραφα των ρωσικών πλοίων, οι αρχές αδυνατούν να σταματήσουν τη δράση τους. Πού κρύβονται οι πραγματικοί υπεύθυνοι;

Παρά τους πρόσφατους ελέγχους στα ασφαλιστικά έγγραφα των ύποπτων ρωσικών πλοίων από κράτη της Βαλτικής και το Ηνωμένο Βασίλειο, το πρόβλημα με τα παράνομα και επικίνδυνα σκάφη παραμένει άλυτο.

Όπως εξηγεί η Elisabeth Braw στο Politico, η νέα στρατηγική ελέγχου, αν και καλοπροαίρετη, δεν αρκεί από μόνη της, καθώς οι απατεώνες χειριστές έχουν βρει τρόπους να παρουσιάζουν πλαστά ή μη αξιόπιστα έγγραφα.

Το άρθρο καταγράφει την αποτυχία των μέχρι τώρα προσπαθειών, την απουσία παγκόσμιου ελέγχου και την ανάγκη να στραφούμε στον εντοπισμό των αληθινών ιδιοκτητών αυτών των σκαφών-φαντασμάτων, που απειλούν τόσο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας όσο και το περιβάλλον.

«Αρχίσαμε να ελέγχουμε την ασφάλιση των ρωσικών σκιωδών σκαφών. Τώρα τι;

Καθώς αυτά τα επικίνδυνα πλοία που παραβιάζουν τους κανόνες συνεχίζουν να πλέουν στα νερά μας, εγκυμονώντας τεράστιους κινδύνους για τα άλλα σκάφη και το περιβάλλον, είναι καιρός να επικεντρωθούμε στην εύρεση των σκοτεινών χειριστών που βρίσκονται πίσω από αυτά.

Τον περασμένο Δεκέμβριο, λίγες ημέρες πριν το σκάφος Eagle S φέρεται να προκάλεσε ζημιά σε καλώδιο ενέργειας στον Κόλπο της Φινλανδίας, μια ομάδα χωρών της Βαλτικής Θάλασσας και το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσαν συλλογικά ότι θα αρχίσουν να ελέγχουν τα ασφαλιστικά έγγραφα των ύποπτων σκαφών.

Οι χώρες πίστευαν ότι είχαν επιτέλους βρει τη λύση που θα τους επέτρεπε να πατάξουν τα σκιώδη σκάφη χωρίς να παραβιάζουν κανέναν κανόνα, καθώς τα σκιώδη σκάφη πιστεύεται ότι δεν διαθέτουν κατάλληλη ασφάλιση ατυχημάτων και τα έγγραφα που επιδεικνύουν στους επιθεωρητές μπορεί να είναι άχρηστα ή εντελώς απατηλά.

«Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Δανία, η Σουηδία, η Πολωνία, η Φινλανδία και η Εσθονία αναθέτουν στις αντίστοιχες ναυτιλιακές αρχές να ζητούν σχετικές αποδείξεις ασφάλισης από ύποπτα σκιώδη σκάφη καθώς διέρχονται από τη Μάγχη, τα στενά της Μεγάλης Ζώνης της Δανίας, τον Ήχο μεταξύ Δανίας και Σουηδίας και τον Κόλπο της Φινλανδίας. Οι πληροφορίες που συλλέγονται από τα συμμετέχοντα κράτη, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που αφορούν τα σκάφη που επιλέγουν να μην ανταποκριθούν στα αιτήματα, θα αξιολογηθούν και θα ληφθούν μέτρα από κοινού με τους διεθνείς εταίρους μας», δήλωσαν.

Αλλά οι ασφαλιστικές επιθεωρήσεις από μόνες τους δεν θα λύσουν το πρόβλημα.

Η ίδια η ιδέα ήταν λογική, καθώς οι δυτικές ασφαλιστικές εταιρείες – γνωστές ως P&I clubs – κυριαρχούν μαζικά στην ασφάλιση ναυτικών ατυχημάτων και δεν επιτρέπεται να ασφαλίζουν σκάφη που έχουν υποστεί κυρώσεις.

Έτσι, εάν ένα σκιώδες σκάφος ζητούσε ασφαλιστικά έγγραφα, τα οποία είναι υποχρεωτικά για όλα τα εμπορικά σκάφη, πιθανότατα δεν θα ήταν σε θέση να επιδείξει κανένα, παρέχοντας στους αξιωματούχους έναν απολύτως νόμιμο λόγο να του ζητήσουν να αποχωρήσει – έτσι τουλάχιστον ήταν το σκεπτικό.

Εννέα ημέρες αργότερα, ωστόσο, η φινλανδική ακτοφυλακή παρατήρησε το Eagle S να εκτελεί μυστηριώδεις κινήσεις στην κορυφή του EstLink 2, του υποθαλάσσιου διασυνδετήριου αγωγού που συνδέει τη Φινλανδία με την Εσθονία. Ως ύποπτο δεξαμενόπλοιο με σημαία των Νήσων Κουκ – το Eagle S έχει επίσης μπει σε γκρίζα και μαύρη λίστα από τους διεθνείς οργανισμούς που τεκμηριώνουν την ασφάλεια των πλοίων. Έτσι, οι Φινλανδοί επιβιβάστηκαν δραματικά στο πλοίο και το κατέλαβαν, κρατώντας το πλήρωμά του.

Δυστυχώς, η σύλληψη σκαφών κατά την πράξη της κοπής καλωδίων με αυτόν τον τρόπο είναι και θα παραμείνει η εξαίρεση. Μακριά από το να σαμποτάρουν καλώδια, τα περισσότερα σκάφη-σκιά απλά πλέουν στα ύδατα άλλων χωρών με όλη τους την ακατάλληλη δόξα, εγκυμονώντας κινδύνους όπου κι αν πάνε – άλλος ένας λόγος για τον οποίο έχει τόσο νόημα για τα πληττόμενα έθνη να επιθεωρούν τα ασφαλιστικά έγγραφα.

Αλλά παρόλο που η Φινλανδία και η Δανία επιθεωρούν από τότε τα πιστοποιητικά ασφάλισης, συνέβη το πιο περίεργο πράγμα: Σχεδόν κάθε φορά που ένα τέτοιο σκάφος έχει σταματήσει για επιθεώρηση, φαίνεται ότι ο υπεύθυνος αξιωματικός ήταν σε θέση να προσκομίσει τα ζητούμενα έγγραφα. Φυσικά, τα εν λόγω έγγραφα μπορεί να μην είναι στην πραγματικότητα απόδειξη της λειτουργίας της ασφάλισης – στην πραγματικότητα, μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από ένα κομμάτι χαρτί.

Διάφοροι σχολιαστές και χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αντέδρασαν στα απροκάλυπτα και εξαιρετικά τακτικά ταξίδια του στόλου μέσω της Βαλτικής Θάλασσας, προτείνοντας στα παράκτια κράτη να κατασχέσουν αυτά τα πλοία, ή ακόμη και να τα βυθίσουν, και να κρατήσουν τα πληρώματά τους, αλλά ούτε αυτό είναι τόσο απλό.

Το σταμάτημα των σκιωδών σκαφών είναι στην πραγματικότητα πολύ πιο περίπλοκο λόγω των παγκόσμιων ναυτιλιακών κανόνων – κανόνων που παραβιάζονται από τους ιδιοκτήτες των σκιωδών σκαφών, αλλά θα πρέπει ωστόσο να τηρούνται από τις δυτικές χώρες.

Έτσι, καθώς το κοινό απογοητεύεται όλο και περισσότερο από το γεγονός ότι εκατοντάδες επικίνδυνα πλοία που παραβιάζουν τους κανόνες συνεχίζουν να πλέουν στη Βαλτική Θάλασσα – και σε ορισμένες περιπτώσεις στη Μάγχη – εγκυμονώντας τεράστιους κινδύνους για τα άλλα πλοία και το θαλάσσιο περιβάλλον, οι κυβερνήσεις μας θα πρέπει να επικεντρωθούν περισσότερο στην ανεύρεση των σκοτεινών χειριστών που βρίσκονται πίσω από τον σκιώδη στόλο. Και μιας και το κάνουμε, όλοι όσοι διαθέτουν ερευνητικές ικανότητες μπορούν επίσης να βοηθήσουν στον εντοπισμό τους.

Ο κόσμος της ναυτιλίας βασίζεται στον επαγγελματισμό. Οι αξιωματικοί της ακτοφυλακής απλώς διασφαλίζουν ότι τα πλοία φέρουν πιστοποιητικά ασφάλισης – δεν είναι σε θέση να ερευνήσουν την αλήθεια των πληροφοριών, πόσο μάλλον αν η υποτιθέμενη εταιρεία υπάρχει.

Τον περασμένο μήνα, για παράδειγμα, μια τέτοια ασφαλιστική επιχείρηση – η Ro Marine – τράβηξε την προσοχή της οικονομικής επιθεώρησης της Νορβηγίας. Με έδρα τη Νορβηγία και επικεφαλής έναν Ρώσο επιχειρηματία που εδρεύει στην Αγία Πετρούπολη, η εταιρεία λέει ότι ασφαλίζει 250 πλοία, αλλά σύμφωνα με έκθεση του εθνικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα της Νορβηγίας NRK και της ομάδας ερευνητών δημοσιογράφων της Δανίας Danwatch, 70 από αυτά ανήκουν στον σκιώδη στόλο και 40 από αυτά υπόκεινται σε κυρώσεις.

Η Ro Marine ισχυρίζεται επίσης ότι είναι πιστοποιημένη στη Νορβηγία, αλλά η έκθεση αναφέρει ότι τα έγγραφα που υποτίθεται ότι το αποδεικνύουν είναι πλαστά. Η εταιρεία ισχυρίζεται μάλιστα ότι βρίσκεται στα γραφεία της Ένωσης Νορβηγών Εφοπλιστών στο Όσλο, κάτι που είναι ψέμα.

Και στις αρχές Μαρτίου, όταν ένα ασφαλισμένο από τη Ro Marine πλοίο έφυγε από τη Ρωσία, πλέοντας μέσω του Κόλπου της Φινλανδίας, της Βαλτικής και περνώντας από τα στενά της Δανίας, το πλήρωμά του ήταν σε θέση να επιδείξει πιστοποιητικό ασφάλισης και να αποπλεύσει.

Και η ασφάλιση απατεώνων αποτελεί σοβαρό κίνδυνο στην ανοικτή θάλασσα, «δεν είναι απλώς ότι τα πλοία αυτά δεν διαθέτουν επαρκή ασφάλιση που να προστατεύει τα ίδια τους τα περιουσιακά στοιχεία», δήλωσε ο Simon Lockwood, επικεφαλής της πρακτικής των πλοιοκτητών στον παγκόσμιο μεσίτη ασφαλίσεων WTW. Εάν ένα πλοίο ασφαλισμένο από τη Ro Marine είχε χτυπήσει ένα άλλο πλοίο, για παράδειγμα, το άλλο πλοίο θα αγωνιζόταν να λάβει αποζημίωση.

Η ναυτιλία ήταν κάποτε χαοτική και δαρβινική. Αλλά κατά τη διάρκεια του περασμένου αιώνα, οι κυβερνήσεις δημιούργησαν ένα εντυπωσιακό οικοδόμημα κανόνων, συνθηκών και συμβάσεων για να καταστήσουν την ανοικτή θάλασσα ασφαλέστερη για όλους τους εμπλεκόμενους. Ο ναυτιλιακός τομέας πρόσθεσε επίσης τους δικούς του κανόνες, και η ασφάλιση αποτελεί μέρος αυτού του οικοδομήματος. Αν και, και πάλι, εξαρτάται κυρίως από την εθελοντική συμμόρφωση.

Τα κράτη της Βαλτικής Θάλασσας και η Βρετανία μπορούν να καλέσουν τους ιδιοκτήτες και τα πληρώματα των σκιωδών σκαφών να υπακούσουν στους κανόνες- μπορούν να καλέσουν τη Ρωσία να υπακούσει στους κανόνες- μπορούν να επιθεωρήσουν τα πιστοποιητικά ασφάλισης όσο θέλουν. Αν κάποιος έχει στο μυαλό του την υπονόμευση της θαλάσσιας τάξης, καμία υπηρεσία δεν μπορεί να τον σταματήσει. Δεν υπάρχει παγκόσμια ναυτική αστυνομία, πόσο μάλλον παγκόσμιο ναυτικό δικαστήριο.

Αλλά δεν είμαστε στο απόλυτο έλεος αυτών των παραβατών των κανόνων. Όλοι όσοι διαθέτουν ερευνητικές ικανότητες μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση κάποιας μορφής θαλάσσιας τάξης ερευνώντας τις δραστηριότητες του σκιώδους στόλου. Οι εταιρείες και οι ιδιώτες που πωλούν πλοία στον στόλο, οι εταιρείες και οι ιδιώτες που τα αγοράζουν, οι φορείς που στήνουν εικονικές ασφαλιστικές εταιρείες – κανένας από αυτούς δεν θέλει να γίνουν γνωστές οι δραστηριότητές του.

Ας τους εκθέσουμε»

Η Elisabeth Braw είναι ανώτερη συνεργάτης του Atlantic Council, συγγραφέας του βραβευμένου βιβλίου «Goodbye Globalization».

https://www.ieidiseis.gr/kosmos/470927/sto-stochastro-tis-e-e-o-mayros-stolos-tis-rosias-ta-prota-amesa-metra/

Ελλάδα – Ουγγαρία 13-9: Η Eθνική πόλο γυναικών κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο και βρέθηκε στην κορυφή του κόσμου!

Από
pcuser
-
0
Μαρία Βασιλείου 

Χάρισαν στη χώρα μας το 4ο χρυσό μετάλλιο σε μεγάλη διοργάνωση

Μετά από μια μεγαλειώδη εμφάνιση η Εθνική Ελλάδας πόλο γυναικών επικράτησε 13-9 της Ουγγαρίας στον μεγάλο τελικό του World Cup της Τσενγκντού στην Κίνα, κατακτώντας το χρυσό μετάλλιο ανήμερα της Κυριακής του Πάσχα.

Τα κορίτσια του Χάρη Παυλίδη χάρισαν στη χώρα μας το 4ο χρυσό μετάλλιο σε μεγάλη διοργάνωση (σε 9 τελικούς) και συνολικά 14ο μετάλλιο!

Οι διεθνείς παίκτριες μπήκαν αποφασισμένες από το πρώτο λεπτό του τελικού κόντρα στη νεανική Ουγγαρία.

Η Εθνική δεν βρέθηκε ποτέ πίσω στο σκορ και από το δεύτερο 8λεπτο εδραίωσε ένα προβάδισμα, το οποίο δεν έχασε ποτέ.

Οι Μαγυάρες βρήκαν γκολ στο ξεκίνημα της τρίτης περιόδου με τη Λαϊμέτερ, αλλά δύο διαδοχικά τέρματα της Σιούτη (ένα σε παραπάνω κι ένα στα ίσια) έφεραν για πρώτη φορά την εθνική στο +3 (8-5).

Το αντιπροσωπευτικό συγκρότημα διατήρησε τον έλεγχο του τελικού και η Ελευθερία Πλευρίτου πήρε τη… σκυτάλη, διαμορφώνοντας με δύο συνεχόμενα γκολ το 10-6.

Η διαφορά ανέβηκε ακόμη περισσότερο στο τέλος του οκταλέπτου (12-7) και η Τζούρκα με τις αποκρούσεις της… αποθάρρυνε οποιαδήποτε σκέψη ανατροπής για την Ουγγαρία.

Τα οκτάλεπτα: 5-4, 1-0, 6-3, 1-2.

ΕΛΛΑΔΑ (Χάρης Παυλίδης): Κοτσιώνη, Ελευθ. Πλευρίτου 3, Τριχά 1, Σάντα, Γιαννοπούλου, Ξενάκη 3, Νίνου 1, Σιούτη 3, Β. Πλευρίτου 2, Τορνάρου, Μυριοκεφαλιτάκη, Τζούρκα, Κουρέτα, Αγγελίδη

ΟΥΓΓΑΡΙΑ (Σάντορ Τσεχ): Νέσμελι, Βάλι 1, Ντόμπι 1, Ντομσόντι, Σουμέγκι, Μπάκσα 1, Περεστέγκι-Νάγκι, Λαϊμέτερ 1, Ριμπάνσκα, Φάραγκο 1, Γκάρντα 2, Τόρμα, Χάιντου 1, Τίμπα 1

https://www.pronews.gr/athlitismos/alla-spor/ellada-ouggaria-13-9-i-ethniki-polo-katektise-to-xryso-metallio-kai-vrethike-stin-koryfi-tou-kosmou/

Eastern Mediterranean Contributions to Middle East Security

Από
pcuser
-
0

The Middle East Forum participated in a high-level panel on “Eastern Mediterranean Contributions to Middle East Security” at the Delphi Economic Forum in Greece.

Note: The text of this transcript has been edited slightly for clarity and readability.

Thanos Davelis: Hi, everyone, and welcome to our discussion on Eastern Mediterranean Contributions to Middle East Security. A special thanks to the Middle East Forum, our programming partner for this event. Since the discovery of natural gas nearly 15 years ago in the Eastern Mediterranean, this region has come together in unexpected ways. Ties have expanded beyond Greece, Cyprus, and Israel to include a number of Middle Eastern countries, the United States, and the European Union, moving well beyond energy into the security realm.

This has taken on new significance in the post-October 7th Middle East, and as the Trump Administration approaches this region, we will tackle these issues today with Michael Rubin, Senior Fellow at the American Enterprise Institute; Gregg Roman, Executive Director of the Middle East Forum; Jonathan Spyer, Director of Research at the Middle East Forum; and Ian Lesser, Distinguished Fellow and Advisor to the President at the German Marshall Fund.

Michael, let’s start with you. For many in the policymaking world, countries in the Eastern Mediterranean have traditionally been categorized under Europe, the Middle East, or Africa, particularly within different bureaus at the State Department. This has changed in recent years with initiatives spearheaded by Greece, Cyprus, and Israel. Can we discuss the Middle East today without considering the broader Eastern Mediterranean region?

Michael Rubin: No, we cannot. When I taught for the Navy, I showed a map of our military bases and facilities in the Persian Gulf, but the Eastern Mediterranean is increasingly critical in the 21st century. We have Souda Bay and Alexandroupolis, and the Sixth Fleet is no longer just a transit point—it’s a destination due to regional instability. Jonathan, who recently returned from Syria, is an expert on this.

The cooperation between Israel, Greece, and Cyprus has reshaped strategic calculations. The elephant in the room is Turkey. Even if the Trump Administration avoids confronting Turkey directly or calibrates policy toward wishful thinking, the Turkey problem won’t disappear. This makes the bipartisan Israel-Greece-Cyprus partnership even more vital.

Thanos Davelis: Gregg, what have the deepening ties across the Eastern Mediterranean meant for the security of Middle Eastern countries, particularly Israel, which straddles both the Eastern Mediterranean and the Middle East?

Gregg Roman: Greece serves as the democratic gateway for Middle Eastern countries, especially Israel, via Cyprus, to connect with the Euro-Mediterranean Partnership. This includes the proposed pipeline, the electric interconnector, joint defense treaties, maritime patrols, and creating a southern bulwark against Turkish aggression.

Beyond Israel, Cyprus and Egypt collaborate on joint pipeline projects, particularly for refining natural gas from Cypriot fields. Washington recognizes the need to solidify this alliance—built on strategic dialogue and exercises like Noble Dina and Argonaut—into a formal defense agreement backed by the United States. As Turkey’s threats grow, including in Turkish-occupied Cyprus and through hybrid warfare, a stronger response from Israel, Cyprus, Greece, Egypt, and other Arab states is essential to connect Europe and the Middle East.

Thanos Davelis: Ian, you’ve closely watched the transatlantic relationship. As Greece and Cyprus lean into their Eastern Mediterranean role, bringing NATO and the European Union to the Middle East’s doorstep, what does this mean for the region?

Ian Lesser: The Eastern Mediterranean is a nexus of Middle Eastern and European security environments, extending even further with initiatives like the India-Middle East-Europe Economic Corridor (IMEC) and Red Sea connections. Protecting infrastructure is a multi-regional challenge. Earlier today, an Egyptian colleague asked why the Mediterranean wasn’t mentioned more in these discussions—it’s a critical question. Even if the United States reduces its presence in European security, it’s likely to remain engaged in this region politically, militarily, and economically. The United States will also be a stakeholder in the ongoing Greece-Turkey détente, which is vital for the European Union and NATO. NATO has significant assets in the Mediterranean, including command structures and ballistic missile defense, which is largely sea-based and unlikely to change.

Michael Rubin: To build on Ian’s point, the United States has a base in Rota, Spain, outside the Strait of Gibraltar, but our key facilities are Souda Bay, Naples (mostly administrative), and Alexandroupolis (logistical). Cyprus has made itself indispensable with facilities like Cyclops, enhancing port and airport security and detecting chemical, biological, and radiological threats. The Eastern Mediterranean’s importance stems not just from its strategic location but from Cyprus’s foresight in becoming a trusted partner to all regional actors.

Thanos Davelis: Jonathan, countries in the region face threats not only from malign state actors like Russia or Turkey but also from non-state actors, such as terrorist groups like Hamas and Hezbollah operating in Syria. How does growing Eastern Mediterranean diplomacy contribute to countering terrorism?

Jonathan Spyer: The cooperation between Israel, Cyprus, and Greece has already yielded results. In June 2023, a serious attack planned on a Jewish and Israeli site in Cyprus was intercepted. In October 2023, two Iranian citizens attempting to enter Cyprus from Turkish-occupied Northern Cyprus were arrested, and seven Pakistani nationals operating for Iran were detained in Greece. These successes stem from robust cooperation among the three countries’ security bodies. However, this cooperation also brings new risks, such as Hezbollah’s open threat against Cyprus in June 2024. We must also complicate the notion of non-state actors. Many, like Hezbollah, operate as proxies for states, a practice pioneered by Iran but also adopted by Turkey, which facilitates such actors from Northern Cyprus. This demands close attention.

Thanos Davelis: Gregg, you follow Syria and groups like Hamas closely. How drastic has the shift been since October 7th, particularly regarding Turkey?

Gregg Roman: Turkey hosts Sunni terror groups much like Iran supports Shia and other Sunni groups. Beyond violent actors, Turkey launches influence operations against the West, Eastern Mediterranean, and Middle Eastern countries. Hamas attacks planned in Istanbul were executed in Gaza, the West Bank, and Israel. Turkey backs Syrian militias responsible for atrocities against Alawites and others. Turkey also uses migration as a weapon, allowing tens of thousands to cross into Europe to pressure the continent. The tripartite alliance of Greece, Cyprus, and Israel, backed by the United States, NATO, and the European Union, is the only shield against Turkey’s violent proxies and asymmetrical warfare, protecting Western democratic ideals.

Michael Rubin: Erdogan’s extremism mirrors Iran’s, but he also resembles Yasser Arafat, prioritizing process over peace to evade accountability. Washington sees him as an intermediary with Russia, Ukraine, and Iran, while Europe often pressures smaller democracies like Cyprus into ill-conceived concessions to appease Turkey. Cyprus should not bear the cost of Turkish malfeasance.
Thanos Davelis: Ian, you’ve worked extensively on Turkey. President Trump recently highlighted his close relationship with Erdogan during a meeting with Prime Minister Netanyahu. How do you see the U.S. role vis-à-vis Turkey?

Ian Lesser: The U.S.-Turkey relationship has always been challenging, with no golden age. It’s somewhat optional for the United States, unlike for Europe, where Turkey’s diaspora, economic ties, and migration issues make the relationship unavoidable. NATO remains critical for Turkey, providing a seat at the table and a hedge against regional insecurity. The West has leverage over Ankara, but the relationship’s fragility, especially if driven by personal dynamics between Trump and Erdogan, could lead to rapid shifts.

Thanos Davelis: Jonathan, what do you make of the potential U.S. response, especially given Trump’s recent comments on Erdogan?

Jonathan Spyer: Turkey’s aggressive strategy spans Libya, the Eastern Mediterranean, Israel, the West Bank, Gaza, Syria, and Iraq, aiming for regional hegemony through semi-state paramilitary actors, a practice seen in Syria, Libya, and Azerbaijan. It’s puzzling that U.S. policymakers, including Trump, seem unaware of this threat, as evidenced by his recent comments calling Erdogan a “good guy.” This contradicts the evidence of Turkey’s radical path, which the United States and its allies should seek to contain.

Thanos Davelis: Ian, you wanted to chime in?
Ian Lesser: The discourse around Trump and Erdogan highlights the relationship’s fragility. If it hinges on personal dynamics, it’s highly changeable. Congress, where Turkey has few allies, would likely temper this if the normal executive-legislative balance were in place. The strategic constituency for the U.S.-Turkey relationship has collapsed, and with critical assets like Incirlik Air Base and nuclear weapons at stake, this volatility is concerning.

Gregg Roman: An analysis of the Trump Administration’s priorities is needed. Erdogan’s actions—threatening Christian communities, challenging Egypt, and undermining U.S. energy companies like Chevron and ExxonMobil through the Turkey-Libya exclusive economic zone agreement—conflict with American interests. If organizations like the Middle East Forum make this case, Erdogan’s overreach could fray his relationship with Trump, exposing the threat he poses to U.S. security and economic interests.

Michael Rubin: Turkey may use NATO as a shield, potentially leveraging the Russian-built nuclear power plant in Akkuyu to import nuclear goods for a covert program, hiding behind NATO’s Article 5. This could endanger Europe, Israel, and Arab states. The Trump Administration’s challenge is that Erdogan is playing for time, and the next four years could have lasting consequences.

Ian Lesser: Another scenario is a more European NATO without strong U.S. involvement, prompting other NATO members like Poland or Sweden to pursue nuclear capabilities. In this context, Turkey’s pursuit of a nuclear program could look different, posing a significant risk.

Michael Rubin: Turkey’s occupation of three countries distinguishes it from Sweden, amplifying the threat.

Thanos Davelis: The Great Sea Interconnector is a transformative project for Greece, Cyprus, and Israel, connecting energy islands. How does this factor into Eastern Mediterranean contributions to Middle East security? Gregg, your thoughts?

Gregg Roman: The U.S. Congress, European Parliament, and private sector are working to create a permanent security framework for infrastructure projects like the Great Sea Interconnector and IMEC, connecting Greece, Cyprus, and Israel. A U.S. bill proposes underwriting cybersecurity and electronic warfare to protect these projects. Israel is ready to secure the eastern flank from Cyprus to Israel and is open to strategic dialogue with Greece and Cyprus, potentially placing forces permanently in both countries. Turkey seeks to disrupt this, but momentum is strong if Greece and Cyprus make financial adjustments.

Michael Rubin: This cooperation allows Israel to lead on Eastern Mediterranean maritime security, freeing Greece to counter Turkey in the Aegean. Without this, Greece’s navy would be overstretched. The whole is greater than the sum of its parts.
Jonathan Spyer: The Great Sea Interconnector faces active Turkish disruption, as seen in the 2019 Turkey-Libya exclusive economic zone agreement that bisects the project. This urgency underscores the need for Israeli security underwriting. These projects, alongside the EastMed Pipeline and Abraham Accords, form part of a broader strategic and economic alliance from Greece to India, countering Turkey’s opposing agenda.

Thanos Davelis: Ian, is there a sense of urgency in Brussels about these projects, given the priority in Athens, Nicosia, and Jerusalem?

Ian Lesser: Brussels is distracted, but a subset of policymakers focuses on connectivity like IMEC, which aligns with European priorities over defense investment. Funding remains a challenge, and while these projects won’t disappear, they may be overshadowed by other priorities.

Thanos Davelis: With two minutes left, what’s one area we should focus on for Eastern Mediterranean security as it relates to the Middle East? Michael?

Michael Rubin: First, Turkey’s potential nuclear weapons capability. Second, we must abandon the notion that Turkey will revert to normalcy after Erdogan. His influence on education, bureaucracy, and the military will persist for generations.

Gregg Roman: The tripartite agreement’s diplomatic, security, and economic strength counters Erdogan’s neo-Ottomanism, offering Middle Eastern countries an alternative trade route to Europe through Greece, Cyprus, and Israel, bypassing Turkey.

Jonathan Spyer: Syria’s developments, particularly the arrival of Hayat Tahrir al-Sham in Damascus on December 8, 2024, represent a Turkish strategic triumph. Turkey’s investment in Syrian Islamist groups and plans for a new exclusive economic zone with Damascus signal its rising influence, which we must closely monitor.

Ian Lesser: Two underexplored areas: Turkey’s commercial stakes in Lebanon and Syria’s reconstruction, and migration, which remains a significant regional challenge.

Thanos Davelis: Thank you all. Our time is up, but please stay for the upcoming panel, “Lessons from FIDE on Strategic Competition,” with Dr. Aias and Andrew Novo.

https://www.meforum.org/spoken/eastern-mediterranean-contributions-to-middle-east-security

Η Κεντρική Ασία στρέφεται προς την Κύπρο: Έκπληξη και απογοήτευση για την Τουρκία

Από
anixneuseis
-
0

Abdulmelik Alkan

Abdulmelik Alkan

Μια ήσυχη αλλά σημαντική διπλωματική αναδιάταξη βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ευρασία – και έχει αιφνιδιάσει την Άγκυρα. Σε συντονισμένη κίνηση, το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν και το Τουρκμενιστάν διόρισαν επίσημα πρέσβεις στη Δημοκρατία της Κύπρου, σηματοδοτώντας μια μετατόπιση προτεραιοτήτων που έρχεται σε αντίθεση με την μακρόχρονη εκστρατεία της Τουρκίας για τη διεθνή αναγνώριση της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου (ΤΔΒΚ) (σσ όπως αναφέρονται στο κείμενο τα κατεχόμενα). Αν και οι αποφάσεις αυτές λήφθηκαν χωρίς τυμπανοκρουσίες, αποτελούν κρίσιμο σταυροδρόμι για την τουρκική εξωτερική πολιτική και τη διπλωματική πορεία της Κεντρικής Ασίας.

Η Τουρκία ήταν η πρώτη χώρα που αναγνώρισε την ανεξαρτησία των χωρών της Κεντρικής Ασίας τον Δεκέμβριο του 1991, επί προεδρίας Τουργκούτ Οζάλ, και οι πρόεδροι τριών κεντροασιατικών κρατών πραγματοποίησαν την πρώτη τους επίσημη επίσκεψη στο εξωτερικό στην Άγκυρα. Καταρτισμένοι κρατικοί λειτουργοί αυτών των χωρών σπούδασαν στην Τουρκία με κρατικές υποτροφίες, ενώ η Άγκυρα συνέβαλε στην επαναφορά της θρησκείας και στην αποτροπή της διείσδυσης ριζοσπαστικών ομάδων στα νεοσύστατα και ευάλωτα, αν και κυρίαρχα κράτη. Η Τουρκία αυτοτοποθετήθηκε ως «μεγάλος αδελφός» προς τις τουρκόφωνες δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας, οικοδομώντας πολιτικές και διπλωματικές σχέσεις βασισμένες σε εθνοπολιτισμικές, συγγενικές και γλωσσικές συγγένειες.

Μέσω φορέων όπως η TİKA, το Ινστιτούτο Γιουνούς Εμρέ και η Διεύθυνση Θρησκευτικών Υποθέσεων (Diyanet), η Τουρκία επένδυσε και εξήγαγε ευρέως τη λεγόμενη ήπια ισχύ της — μέσω της εκπαίδευσης, της θρησκευτικής υποδομής, των ανταλλαγών στον τομέα των ΜΜΕ και της πολιτιστικής διπλωματίας. Παράλληλα, βοήθησε στην ενσωμάτωση των εν λόγω κρατών σε περιφερειακές πλατφόρμες, όπως ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας (ECO), ενώ υποστήριξε τα συμφέροντά τους και σε παγκόσμια φόρα.

Υπόβαθρο: Η Κύπρος και το τουρκικό όραμα

Από τη μονομερή ανακήρυξη της ΤΔΒΚ το 1983 —την οποία έχει αναγνωρίσει μόνο η Τουρκία— η Άγκυρα προωθεί μια λύση δύο κρατών στο διχοτομημένο νησί. Η στάση αυτή έγινε ακόμη πιο αδιάλλακτη μετά την αποτυχία των συνομιλιών επανένωσης υπό την αιγίδα του ΟΗΕ στο Κρανς Μοντάνα το 2017. Τα τελευταία χρόνια, η Τουρκία έχει εντείνει τις προσπάθειες για τη διεθνή αναγνώριση της ΤΔΒΚ, εστιάζοντας ιδίως σε πλατφόρμες πολιτισμικής συγγένειας όπως ο Οργανισμός Τουρκικών Κρατών (TDT). Η ένταξη της ΤΔΒΚ ως παρατηρητή στον TDT το 2021, καθώς και η συμβολική συμμετοχή του ηγέτη της, Ερσίν Τατάρ, στη σύνοδο κορυφής του Μπισκέκ το 2024, θεωρήθηκαν από την Άγκυρα ως ορόσημα που θα συνέβαλαν σταδιακά στη διεθνοποίηση του κυπριακού ζητήματος υπό τουρκική οπτική.

Ωστόσο, αυτό το όραμα συναντά πλέον ένα ισχυρό εμπόδιο: τον γεωπολιτικό ρεαλισμό των φερόμενων ως συμμάχων της Τουρκίας στην Κεντρική Ασία. 

Το Ψήφισμα 541 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, που υιοθετήθηκε στις  18 Νοεμβρίου 1983, αποτέλεσε άμεση απάντηση στη μονομερή ανακήρυξη ανεξαρτησίας της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου (ΤΔΒΚ), η οποία είχε ανακοινωθεί μόλις τρεις ημέρες νωρίτερα, στις 15 Νοεμβρίου. Το ψήφισμα εγκρίθηκε με 13 ψήφους υπέρ, μία κατά (Πακιστάν) και μία αποχή (Ιορδανία).

Κήρυξε τη δήλωση ανεξαρτησίας της ΤΔΒΚ νομικά άκυρη και κάλεσε όλα τα κράτη να σεβαστούν την κυριαρχία, την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα και την πολιτική ουδετερότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το πιο κρίσιμο σημείο ήταν ότι προέτρεπε όλες τις χώρες να μην αναγνωρίσουν καμία κυβέρνηση στο νησί εκτός από αυτήν της Κυπριακής Δημοκρατίας, και απαιτούσε την ανάκληση της ανακήρυξης ανεξαρτησίας. Το ψήφισμα επαναβεβαίωνε τη δέσμευση των Ηνωμένων Εθνών για μια ειρηνική, ενιαία λύση στο Κυπριακό και έκτοτε έχει αποτελέσει θεμέλιο για την πολιτική της διεθνούς κοινότητας περί μη αναγνώρισης της ΤΔΒΚ, η οποία μέχρι σήμερα αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία.

Ως προς το Ψήφισμα 550, αυτό εγκρίθηκε από 13 χώρες στις 11 Μαΐου 1984. Το Πακιστάν ψήφισε κατά, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες απείχαν.

Η σύνοδος κορυφής ΕΕ–Κεντρικής Ασίας που πραγματοποιήθηκε στις 4 Απριλίου στην Σαμαρκάνδη αποτέλεσε διπλωματικό ορόσημο. Η κοινή διακήρυξη που εκδόθηκε κατά τη διάρκεια της συνόδου επανεπιβεβαίωσε τη δέσμευση στις Αποφάσεις 541 και 550 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, οι οποίες απορρίπτουν ρητά τη νομιμότητα της ΤΔΒΚ και επαναβεβαιώνουν την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Σε πλήρη συμφωνία με αυτή τη θέση, το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν και το Τουρκμενιστάν προχώρησαν στην επίσημη σύναψη διπλωματικών σχέσεων με τη Λευκωσία, είτε μέσω διμερών ανακοινώσεων είτε μέσω διαπίστευσης από τις πρεσβείες τους στην Ιταλία.

Αξιοσημείωτο είναι ότι αυτές οι αποφάσεις ανακοινώθηκαν παράλληλα με τη δέσμευση της ΕΕ για επενδύσεις ύψους 12 δισεκατομμυρίων ευρώ στην περιοχή, που καλύπτουν στρατηγικούς τομείς όπως η πράσινη ενέργεια, η ψηφιακή διασυνδεσιμότητα, οι υποδομές και οι μεταφορές — συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης του αποκαλούμενου «Μεσαίου Διαδρόμου», ενός διακαυκασιανού εμπορικού δικτύου από την Κίνα προς την Ευρώπη που παρακάμπτει τη Ρωσία. Ο χρόνος και το εύρος της πρότασης εκ μέρους της ΕΕ υπογράμμισαν την πρόθεση των Βρυξελλών να προσελκύσουν τα κράτη της Κεντρικής Ασίας, σε ένα πλαίσιο αυξανόμενου γεωπολιτικού ανταγωνισμού με τη Ρωσία και την Κίνα.

Για το Καζακστάν, το οποίο είχε ήδη δηλώσει από τον Ιανουάριο την πρόθεσή του να αναβαθμίσει τις σχέσεις του με την Κύπρο, η κίνηση αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη στρατηγική διπλωματικού επαναπροσανατολισμού και διαφοροποίησης. Το Ουζμπεκιστάν και το Τουρκμενιστάν ακολούθησαν, σηματοδοτώντας τη διάθεσή τους να εμπλακούν θεσμικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση σε ένα πλαίσιο συμβατό με το διεθνές δίκαιο. Συλλογικά, τα κράτη αυτά αναπροσαρμόζουν την εξωτερική τους πολιτική προς την Ευρώπη — όχι απαραίτητα εις βάρος της Τουρκίας, αλλά σίγουρα χωρίς την υποταγή στις στρατηγικές της προτεραιότητες.

Η σιωπή και η εγχώρια δυσαρέσκεια της Άγκυρας

Η αντίδραση της Άγκυρας υπήρξε ασυνήθιστα συγκρατημένη. Ούτε το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών, ούτε η ηγεσία του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών (TDT) εξέδωσαν επίσημη ανακοίνωση σχετικά με τις διπλωματικές αναγνωρίσεις.

Αυτή η σιωπή είναι ενδεικτική. Υποδηλώνει είτε διπλωματικό αδιέξοδο είτε μια υπολογισμένη καθυστέρηση στην επεξεργασία μιας απάντησης που να διαφυλάσσει τους δεσμούς με την Κεντρική Ασία χωρίς να δίνει την εντύπωση διπλωματικής ήττας.

Αντίθετα, τα τουρκικά κόμματα της αντιπολίτευσης και τα επικριτικά μέσα ενημέρωσης εξέφρασαν ανοικτά την απογοήτευσή τους. Σχολιαστές χαρακτήρισαν την εξέλιξη ως σοβαρό πλήγμα στο περιφερειακό όραμα του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), το οποίο βασίζεται στην ιδέα της εθνοτικής, γλωσσικής και ιστορικής ενότητας μεταξύ των τουρκικών λαών ως θεμέλιο πολιτικής συνεργασίας. Η ιδέα ότι «αδελφά κράτη» θα ευθυγραμμίζονταν με την ευρωπαϊκή πολιτική για το Κυπριακό και όχι με την Άγκυρα, παρουσιάζεται ως προδοσία αλλά και ως κάλεσμα αφύπνισης.

Στρατηγιστές από τους κόλπους του τουρκικού εθνικιστικού και θαλάσσιου γεωπολιτικού δόγματος (Mavi Vatan) προχωρούν ακόμη περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι η απώλεια δυναμικής στο ζήτημα της ΤΔΒΚ υπονομεύει την ευρύτερη γεωστρατηγική θέση της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Από αυτή την οπτική, η Βόρεια Κύπρος δεν είναι απλώς μια αμφισβητούμενη περιοχή, αλλά ένα ζωτικό ναυτικό προγεφύρωμα — η πύλη της Τουρκίας προς την περιοχή και πιθανή βάση για μια ευρύτερη πανοτουρκική θαλάσσια διασύνδεση. Η αποτυχία εξασφάλισης στήριξης προς αυτή την κατεύθυνση θεωρείται πλέον από ορισμένους ως θεμελιώδες στρατηγικό σφάλμα.

Πέρα από το συναίσθημα: η συναλλακτική διπλωματία των χωρών της Κεντρικής Ασίας

Οι αποφάσεις του Καζακστάν, του Ουζμπεκιστάν και του Τουρκμενιστάν αντικατοπτρίζουν επίσης μια βαθύτερη δομική πραγματικότητα: τη σταδιακή υποχώρηση της ιδεολογικής ταύτισης μπροστά στον οικονομικό ρεαλισμό. Ενώ η Άγκυρα βασιζόταν επί δεκαετίες στην κοινή τουρκική ταυτότητα ως εργαλείο επιρροής, τα κράτη της Κεντρικής Ασίας αποδεικνύουν ότι η ταυτότητα από μόνη της δεν αρκεί για να καθορίσει την εξωτερική πολιτική.

Οι χώρες αυτές καθοδηγούνται από την αρχή της εθνικής κυριαρχίας, τη σταθερότητα και την ανάγκη για οικονομική διαφοροποίηση. Σε μια εποχή μετατόπισης των κέντρων ισχύος και αυξημένου ανταγωνισμού μεταξύ παγκόσμιων δυνάμεων, η ευθυγράμμιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα προσφέρει μακροπρόθεσμη στρατηγική αξία. Η αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας —κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης— δεν είναι απλώς διπλωματική χειρονομία· αποτελεί πύλη για πρόσβαση στο εμπόριο, τη θεσμική νομιμοποίηση και την ενισχυμένη συνεργασία με τις ευρωπαϊκές δομές.

Η ευθυγράμμιση με το διεθνές δίκαιο και η νέα πραγματικότητα της Κεντρικής Ασίας

Επιπλέον, η ευθυγράμμιση με διεθνείς κανόνες και αρχές, όπως στο Κυπριακό, επιτρέπει στις χώρες της Κεντρικής Ασίας να αποστασιοποιούνται από αμφισβητούμενες ή μονομερείς θέσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να περιπλέξουν την ευρύτερη διεθνή τους στρατηγική. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν πρέπει να εκλαμβάνεται απαραίτητα ως επίπληξη προς την Τουρκία, αλλά μάλλον ως επιβεβαίωση μιας κυρίαρχης, συμφεροντοκεντρικής διπλωματίας.

Οι εξελίξεις γύρω από το ζήτημα της Κύπρου απαιτούν σοβαρό αναστοχασμό εντός των κύκλων της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.

Πρώτον, αμφισβητούν την υπόθεση ότι οι πολιτιστικοί και ιστορικοί δεσμοί αρκούν για να εξασφαλίσουν γεωπολιτική αφοσίωση.

Δεύτερον, αναδεικνύουν τον ανταγωνιστικό χαρακτήρα της περιφερειακής διπλωματίας, όπου δρώντες όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να αξιοποιήσουν οικονομικά μέσα για να επηρεάσουν πολιτικές αποφάσεις.

Η μελλοντική στρατηγική της Τουρκίας απέναντι στον τουρκικό κόσμο ίσως χρειαστεί επαναπροσδιορισμό — από συμβολική ενότητα προς ουσιαστική εταιρική σχέση. Αυτό μπορεί να απαιτεί την αναγνώριση των πολυσχιδών συμφερόντων των εν λόγω κρατών και την προσφορά πιο συγκεκριμένων κινήτρων για ευθυγράμμιση σε ευαίσθητα ζητήματα όπως το Κυπριακό. Η αποτυχία προσαρμογής ενδέχεται να οδηγήσει σε περαιτέρω διπλωματικά πλήγματα, όχι μόνο στην Κεντρική Ασία αλλά και σε άλλες περιοχές όπου η Τουρκία επιδιώκει επιρροή.

Συμπερασματικά, η αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν και το Τουρκμενιστάν δεν είναι απλώς μια διπλωματική πράξη. Είναι προάγγελος αλλαγών και ένταξης σε ένα διεθνές περιβάλλον με ανοιχτούς ορίζοντες και νέες ευκαιρίες. Αντανακλά τη μετεξέλιξη της Κεντρικής Ασίας σε μια δυναμική, αυτόνομη περιφερειακή δύναμη που δρα με γνώμονα το συμφέρον, διατηρώντας παράλληλα πολλαπλά διπλωματικά κανάλια. Παράλληλα, αναδεικνύει και τα όρια της παρούσας τουρκικής προσέγγισης εξωτερικής πολιτικής, ιδιαίτερα όταν βασίζεται σε ιδεολογικά πλαίσια ταυτότητας σε έναν όλο και πιο συναλλακτικό κόσμο.

Το αν η Άγκυρα θα επιλέξει να αντιμετωπίσει αυτή τη συγκυρία με στρατηγική προσαρμογή ή με παρατεταμένη σιωπή, θα κρίνει την ανθεκτικότητα των φιλοδοξιών της — όχι μόνο στον τουρκικό κόσμο, αλλά και στην παγκόσμια σκακιέρα.

politurco.com

Θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός: Χάρτης – μήνυμα για την Τουρκία

Από
anixneuseis
-
0

Τι σημαίνει η ανακοίνωση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού από την Ελλάδα – Η υποχρέωση της Ελλάδας ως κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την κατάρτισή του και το μήνυμα προς την Τουρκία

17.04.2025 • 06:58 

Τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας της Ελληνικής Δημοκρατίας αποτυπώνει ο χάρτης του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, τον οποίο ανακοίνωσε χθες η κυβέρνηση. Η χώρα μας εκπληρώνει την υποχρέωση ως κράτος-μέλος της Ε.Ε. να διαθέτει ένα τέτοιο σχέδιο και υπενθυμίζει στην Αγκυρα ότι, εφόσον το επιθυμεί, ο δρόμος προς τη Χάγη για την οριοθέτηση ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδας είναι ανοιχτός. Ο χάρτης αποτυπώνει σε ένα επίσημο έγγραφο προς χρήση από την Κομισιόν και την Ε.Ε. την υφιστάμενη κατάσταση στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και τις ελληνικές απόψεις για την έκταση των θαλασσίων ζωνών της χώρας. Η Αγκυρα αντέδρασε δημοσιεύοντας χάρτη με τις δικές της θέσεις και δηλώνοντας ότι οι μονομερείς ενέργειες της Ελλάδας δεν θα έχουν καμία νομική συνέπεια για την Τουρκία.

«Οπλο» ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός

Του Βασίλη Νέδου

Η ανακοίνωση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού (ΘΧΣ), στο πλαίσιο συγκρότησης της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής για τον Θαλάσσιο Χώρο (ΕΧΣΘΧ), συνιστά αποτέλεσμα μιας προσπάθειας που ξεκίνησε σχεδόν από την πρώτη ημέρα που ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης πέρασε την πόρτα του νεοκλασικού κτιρίου στη Βασιλίσσης Σοφίας. Η κυβέρνηση αποφάσισε να προχωρήσει στην ανακοίνωση του ΘΧΣ για διάφορους λόγους, οι οποίοι συνδέονται κατά κύριο λόγο με την υποχρέωση της Ελλάδας ως κράτους-μέλους της Ε.Ε. να διαθέτει ένα τέτοιο σχέδιο (με καταληκτική ημερομηνία την 31η Μαρτίου 2021) και, βεβαίως, τα πρόστιμα που συνδέονταν με τη διαρκή καθυστέρηση κατάθεσής του. Η τελευταία καταδικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ήταν εκείνη της 27ης Φεβρουαρίου (υπόθεση C‑128/24), η οποία και λειτούργησε ως ένας ακόμα μοχλός πίεσης για την επίσπευση των διαδικασιών από την Αθήνα. Η ελληνική κυβέρνηση ανέμενε, βεβαίως, και τις –ουσιαστικά προαναγγελθείσες– τουρκικές αντιδράσεις, οι οποίες αποτυπώνονται σε ένα χάρτη που περιλαμβάνει ορισμένες από τις πάγιες αντιλήψεις της Αγκυρας, αλλά είναι σε γενικές γραμμές πρόχειρος και δίχως κάποια αυστηρή νομική λογική γύρω από την κατάρτισή του. Πρόκειται, εν ολίγοις, για μια καθαρά επικοινωνιακή αντίδραση, προκειμένου να απαντηθούν οι εσωτερικές επικρίσεις περί δήθεν «υποχωρητικότητας» της κυβέρνησης Ερντογάν έναντι της Ελλάδας.

Επί της ουσίας, πάντως, ο χάρτης που συνοδεύει τον ΘΧΣ, όπως αναρτήθηκε από τα υπουργεία Εξωτερικών και Περιβάλλοντος, αποτυπώνει θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας της Ελληνικής Δημοκρατίας. Κάποιες από αυτές είναι ήδη οριοθετημένες. Συγκεκριμένα, περιλαμβάνονται οι ελληνοϊταλικές συμφωνίες οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) του 1977 και του 2020 και η τμηματική ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία του 2020. Για τη χάραξη χρησιμοποιήθηκε, επίσης, ο νόμος Μανιάτη (4001/2011), με εξαίρεση βέβαια τις παραπάνω συμφωνίες, οι οποίες κατέληξαν έπειτα από διαπραγματεύσεις με την Ιταλία και την Αίγυπτο σε μειωμένη επήρεια κάποιων νησιών.

Επί χάρτου η πλέον διακριτή διαφοροποίηση από τα απώτατα εξωτερικά όρια που προβλέφθηκαν με τον νόμο Μανιάτη είναι εκείνη που αφορά την τμηματική οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδας και Αιγύπτου, με βάση την οποία η νησίδα Χρυσή νότια της Κρήτης, η Κάσος, η Κάρπαθος και η μισή Ρόδος εμφανίζονται να έχουν περιορισμένη επήρεια σε σχέση με την ηπειρωτική ακτή της μεγάλης βορειοαφρικανικής χώρας. Υπενθυμίζεται ότι η συμφωνία του Αυγούστου 2020 είχε σταματήσει ελαφρώς δυτικότερα του 28ου μεσημβρινού που αποτελεί για την Αγκυρα ιδιαίτερα ευαίσθητο σημείο. Και στο ενημερωτικό σημείωμα που συνόδευσε χθες τον ΘΧΣ υπογραμμίζεται ότι για όλες τις υπόλοιπες περιοχές έχει χρησιμοποιηθεί η μέση γραμμή για τον καθορισμό του εξωτερικού ορίου της ελληνικής υφαλοκρηπίδας «μέχρι τη σύναψη συμφωνιών οριοθέτησης με γειτονικά κράτη, των οποίων οι ακτές είναι παρακείμενες ή αντικείμενες με τις ελληνικές ακτές».

Η Αθήνα υπενθυμίζει στην Αγκυρα ότι εφόσον το επιθυμεί, ο δρόμος προς τη Χάγη ή τη διεθνή διαιτησία για την οριοθέτηση ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδας είναι ανοιχτός.

Με τον τρόπο αυτό ουσιαστικά η Αθήνα υπενθυμίζει στην Αγκυρα ότι εφόσον το επιθυμεί, ο δρόμος προς τη Χάγη ή τη διεθνή διαιτησία για την οριοθέτηση ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδας είναι ανοιχτός. Ενώ, επιπλέον, η σαφής διαφορά ανάμεσα στα απώτατα εξωτερικά όρια (νόμος Μανιάτη) και στην τμηματική οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο αποτελεί μια καταφανή διάψευση των κατηγοριών της Τουρκίας περί μαξιμαλιστικού ελληνικού αφηγήματος.

Οι τουρκικές απόψεις βασίζονται, βεβαίως, στην ανάδειξη του λεγόμενου χάρτη της Σεβίλλης ως εθνικής θέσης της Αθήνας και του πάγιου φόβου της Αγκυρας για «εγκλωβισμό» στον κόλπο της Αττάλειας. Στην πραγματικότητα ο χάρτης που συνοδεύει τον ΘΧΣ δεν συμπίπτει με τον χάρτη της Σεβίλλης, παρά μόνο στα σημεία τα οποία δεν έχουν οριοθετηθεί. Αν και τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας έχουν σχεδιαστεί με βάση την πλήρη επήρεια των νησιών, ο χάρτης έχει σχεδιαστεί με την αιγιαλίτιδα ζώνη στα 6 ναυτικά μίλια (πλην Ιονίου που έχει επεκταθεί στα 12 ν.μ.) και με την υποσημείωση ότι η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμά της ανά πάσα στιγμή επέκτασής τους. Εν ολίγοις ο χάρτης που συνοδεύει τον ΘΧΣ αποτυπώνει πραγματικότητες και είναι σημαντικός κυρίως διότι αποτυπώνει σε ένα επίσημο έγγραφο για τη χρήση της Κομισιόν και της Ε.Ε., την υφιστάμενη κατάσταση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και τις ελληνικές απόψεις για την έκταση των θαλάσσιων ζωνών της χώρας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ΘΧΣ δεν έχει καμία σχέση με τη συζήτηση που είχε γίνει τους τελευταίους μήνες περί ανακήρυξης θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο. Ωστόσο ο χάρτης του ΘΧΣ και οι τέσσερις ζώνες (χωρικές ενότητες) στις οποίες διαχωρίζει τις θαλάσσιες περιοχές της Ελλάδας, αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα εναρμόνισης με το κοινοτικό κεκτημένο. Ακολουθεί ένας μακρύς νομοθετικός δρόμος για την εξειδίκευση όλων των δραστηριοτήτων που μπορεί να γίνουν σε αυτές τις τέσσερις περιοχές. Πρακτικά πρόκειται για μια σειρά από παραμέτρους, όπως η κλιματική ανθεκτικότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος, η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη, η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και ιδιαίτερα των ενάλιων αρχαιοτήτων, η βελτίωση και προστασία των θαλάσσιων μεταφορών, η εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων της χώρας, η ιχθυοκαλλιέργεια και η ενίσχυση των διασυνοριακών έργων κοινού ενδιαφέροντος.

«Οι ελληνικές αξιώσεις δεν έχουν νομικές συνέπειες για την Τουρκία»

Του Μανώλη Κωστίδη

Κωνσταντινούπολη-Ανταπόκριση. Tο υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας απέρριψε ως «μονομερή» ενέργεια τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό της Ελλάδας, υπογραμμίζοντας ότι οι ελληνικές αξιώσεις «δεν έχουν νομικές συνέπειες για την Τουρκία». Συνεχίζοντας, υποστηρίζει ότι «παραβιάζουν περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας στο Αιγαίο και στην Αν. Μεσόγειο», όμως άφησε ανοιχτό το παράθυρο συνεργασίας με την Ελλάδα στο Αιγαίο.

Συγκεκριμένα, το υπουργείο Εξωτερικών της γειτονικής χώρας με ανακοίνωσή του υποστηρίζει: «Ορισμένες από τις ζώνες που καθορίζονται στον “θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό” που ανήγγειλε η Ελλάδα σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ε.Ε., παραβιάζουν τις ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας της χώρας μας στο Αιγαίο Πέλαγος και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τονίζουμε για άλλη μια φορά ότι οι μονομερείς ενέργειες και αξιώσεις της Ελλάδας δεν θα έχουν καμία νομική συνέπεια για τη χώρα μας. Υπενθυμίζουμε ότι μονομερείς ενέργειες σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες, όπως το Αιγαίο και η Μεσόγειος, θα πρέπει να αποφεύγονται, ότι το διεθνές δίκαιο της θάλασσας ενθαρρύνει τη συνεργασία, συμπεριλαμβανομένων και περιβαλλοντικών θεμάτων, μεταξύ των παράκτιων κρατών σε αυτές τις θάλασσες και ότι, σε αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία είναι πάντα έτοιμη να συνεργαστεί με την Ελλάδα στο Αιγαίο Πέλαγος».

Για «μονομερή ενέργεια» έκανε λόγο το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο απέρριψε τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό της Ελλάδας.

Η Αγκυρα μιλάει για απόπειρα «τετελεσμένων γεγονότων» που δεν θα έχουν καμία νομική συνέπεια για τη χώρα και αναφέρει ότι «η Τουρκία στις σχέσεις της με την Ελλάδα διατηρεί τη θέση της ότι θα πρέπει να υιοθετηθεί μια ειλικρινής και περιεκτική προσέγγιση για την επίλυση των ζητημάτων στη βάση του διεθνούς δικαίου, της δικαιότητας και της καλής γειτονίας στο πλαίσιο της Διακήρυξης των Αθηνών». Παράλληλα, το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας αναφέρει πως θα υποβάλει δικό της χάρτη θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού και στα Ηνωμένα Εθνη και στην UNESCO.

Εν τω μεταξύ, υπό τον τίτλο «Δημοσιεύθηκε η πρώτη μελέτη της Τουρκίας για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό» το κρατικό πρακτορείο Ανατολή δημοσιοποίησε χάρτη της μελέτης για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό που δείχνει τις προθέσεις της Αγκυρας, δίχως όμως να είναι μέχρι στιγμής επίσημες θέσεις της τουρκικής κυβέρνησης. Η εφημερίδα Milliyet αναφέρει για τον χάρτη πως στο Αιγαίο επιλέχθηκε η μέθοδος της μέσης γραμμής μεταξύ των ηπειρωτικών χωρών, με αποτέλεσμα να διχοτομείται το Αιγαίο μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας. Το Εθνικό Κέντρο Ερευνών για τη Θάλασσα και το Ναυτικό Δίκαιο του Πανεπιστημίου της Αγκυρας δημοσίευσε την πρώτη ακαδημαϊκή μελέτη για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό.

θαλάσσιος-χωροταξικός-σχεδιασμός-χά-563567080
Ανακοινώθηκε ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός της Ελλάδας (χάρτης)

Ο σχετικός χάρτης, σύμφωνα με το «Ανατολή», αποτυπώνει ότι στο πλαίσιο του ΘΧΣ της Τουρκίας γίνονται σχέδια για οικονομικές, επιστημονικές και στρατιωτικές δραστηριότητες στις γύρω θάλασσες, πέρα από τα χωρικά ύδατα, και πως έχουν εντοπιστεί ορισμένες περιοχές για αυτές τις δραστηριότητες. Η εφημερίδα Milliyet αναφέρει ότι έχει συστηθεί «διοργανικό συντονιστικό συμβούλιο» υπό την αιγίδα της τουρκικής προεδρίας και υπό τον συντονισμό του υπουργείου Εξωτερικών για την καλύτερη διαχείριση θεμάτων που σχετίζονται με τον ΘΧΣ, το οποίο αποτελεί ένα «master plan» για τις θάλασσες και καθορίζει πώς και για ποιο σκοπό θα χρησιμοποιηθούν.

Ο διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Ερευνών για τη Θάλασσα και το Ναυτικό Δίκαιο, Μουσταφά Μπάσκαρα, ανέφερε ότι «στη Μεσόγειο υπάρχει ένα εξωτερικό σύνορο που περιλαμβάνει, ανατολικά, τις συντεταγμένες της συμφωνίας για την υφαλοκρηπίδα με την “ΤΔΒΚ” το 2011, την οποία η Τουρκία δήλωσε στα Ηνωμένα Εθνη (ΟΗΕ), και τις συντεταγμένες της συμφωνίας με τη Λιβύη δυτικά, την οποία η Τουρκία υπέβαλε επίσημα στον ΟΗΕ. Ο κύριος σκοπός αυτού του χάρτη είναι να εξυπηρετήσει διαφορετικούς τομείς προκειμένου να αποκομίσουν το μέγιστο όφελος από τις θάλασσες με βάση τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία των θαλάσσιων περιοχών».

Θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός: Χάρτης – μήνυμα για την Τουρκία-1

«Κλείνουν εκκρεμότητες του παρελθόντος»

Αμέσως μετά τη δημοσιοποίηση του χάρτη του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού (ΘΧΣ) τα υπουργεία Εξωτερικών και Ενέργειας ανήρτησαν δύο διακριτά κείμενα ερωταπαντήσεων, προκειμένου να εξηγήσουν τι αφορά η συγκεκριμένη εξέλιξη. Τα κείμενα έχουν ως εξής:

Ερωτήσεις και απαντήσεις από το υπουργείο Εξωτερικών:

1. Γιατί είναι σημαντική κίνηση η κατάρτιση και η εξειδίκευση και αποτύπωση σε χάρτη του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού (ΘΧΣ);

Είναι η πρώτη φορά που αποτυπώνονται σε επίσημο ρυθμιστικό κείμενο της Ε.Ε. τα απώτατα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας (δηλαδή πλήρης επήρεια της ηπειρωτικής χώρας και των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες).

2. Δηλαδή τι αποτυπώνει ο χάρτης;

Οι θαλάσσιες περιοχές που αποτυπώνονται στον χάρτη συμπεριλαμβάνουν τις ελληνοϊταλικές συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ του 1977 και του 2020 και την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία του 2020, ενώ συμπίπτουν με τα όρια που απορρέουν από τον νόμο 4001/2011. Σε ό,τι αφορά μη οριοθετημένες περιοχές αποτυπώνεται η μέση γραμμή που καθορίζει το εξωτερικό όριο της ελληνικής υφαλοκρηπίδας μέχρι τη σύναψη συμφωνιών οριοθέτησης με γειτονικά κράτη, των οποίων οι ακτές είναι παρακείμενες ή αντικείμενες με τις ελληνικές ακτές.

θαλάσσιος-χωροταξικός-σχεδιασμός-χά-563567359
Αγγελος Συρίγος: Γιατί είναι σημαντικός ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός της Ελλάδας

3. Αρα ο χάρτης αποτυπώνει την ΑΟΖ της Ελλάδας στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας (στο Ιόνιο, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο);

Η διαδικασία οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών έχει διαφορετικό αντικείμενο από τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, ο οποίος αφορά τη διαδικασία με την οποία οι αρμόδιες αρχές των κρατών-μελών αναλύουν και οργανώνουν τις ανθρώπινες δραστηριότητες στις ανωτέρω θαλάσσιες περιοχές για την επίτευξη των οικολογικών, οικονομικών και κοινωνικών στόχων. Συνεπώς, ο χάρτης που αποτυπώνει τον ελληνικό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό δεν συνιστά οριοθέτηση ΑΟΖ.

4. Αποτυπώνει την επέκταση της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια (στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο);

Η επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια είναι αναφαίρετο δικαίωμα της χώρας μας που απορρέει από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι ένα δικαίωμα για την άσκηση του οποίου η Ελλάδα επιφυλάσσεται όταν και όπως το κρίνει εθνικά συμφέρον με βάση τους κανόνες που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.

5. Πώς συνδέεται η κατάρτιση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού με την κυριαρχία και την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων;

Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός και η εξειδίκευσή του με χάρτη αποτελεί αποτύπωση των δραστηριοτήτων σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες της χώρας – όχι άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων. H κυριαρχία δεν είναι αντικείμενο σχεδιασμού. Προϋπάρχει και δεν επηρεάζεται από αυτόν.

6. Γιατί η κυβέρνηση καταθέτει τώρα τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό;

Η κυβέρνηση κλείνει εκκρεμότητες του παρελθόντος. Υπερασπίζεται τα εθνικά συμφέροντα στην πράξη και με ουσιαστικό τρόπο, όχι με επικοινωνιακές φωτοβολίδες.

7. Η κατάρτιση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού πιθανόν να προκαλέσει την αντίδραση της Τουρκίας. Αρα εγκαταλείπετε τον ελληνοτουρκικό διάλογο;

Το ότι λύνουμε εκκρεμότητες του παρελθόντος δεν σημαίνει ότι δεν επιδιώκουμε τον ελληνοτουρκικό διάλογο. Το ότι διαφωνούμε δεν σημαίνει ότι δεν συζητάμε. Το ότι συζητάμε δεν σημαίνει ότι κάνουμε εκπτώσεις από τις θέσεις μας και αυτό αποδεικνύεται στην πράξη. Η Ελλάδα επιθυμεί θετικό κλίμα στις σχέσεις με την Τουρκία και έχει ταχθεί από την αρχή υπέρ της ελληνοτουρκικής συνεννόησης με βάση το Διεθνές Δίκαιο και την καλή γειτονία. Εξάλλου, ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός αφορά μια ουσιαστική υποχρέωση της χώρας μας έναντι της Ε.Ε. που απορρέει από συγκεκριμένες ευρωπαϊκές οδηγίες και εντάσσεται στο πλαίσιο επίτευξης σειράς ευρωπαϊκών στρατηγικών, όπως η Πράσινη Συμφωνία και η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Θαλάσσια Ασφάλεια (EUMSS-EU Maritime Security Strategy).

Είναι η πρώτη φορά που αποτυπώνονται σε επίσημο ρυθμιστικό κείμενο της Ε.Ε. τα απώτατα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Ερωτήσεις και απαντήσεις από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας:

1. Τι είναι ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός;

Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός (ΘΧΣ) αποτυπώνει τις ανθρώπινες δραστηριότητες σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες της χώρας μας, με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος σε αυτές. Ταυτόχρονα προσδιορίζει τη συμβατότητα και την παράλληλη ανάπτυξη των δραστηριοτήτων αυτών, με γνώμονα πάντοτε τη βιώσιμη ανάπτυξη των θαλάσσιων περιοχών και την αξιοποίηση των θαλάσσιων πόρων. Το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού καθορίστηκε σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ενωσης και με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, ιδίως δε με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Η διαδικασία αυτή προβλέπεται στην οδηγία 2014/89/Ε.Ε. και εκπληρώνεται, με αυτόν τον τρόπο, η ευρωπαϊκή υποχρέωση της χώρας μας. Η ορθή μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας, τη βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων και τη διατήρηση υγιών θαλάσσιων οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η οδηγία αυτή δεν θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα και τη δικαιοδοσία των κρατών-μελών επί των θαλάσσιων υδάτων, τα οποία απορρέουν από τις σχετικές διατάξεις του Διεθνούς Δικαίου, ιδίως, δε, από την UNCLOS.

θαλάσσιος-χωροταξικός-σχεδιασμός-χά-563567047
Milliyet: Eτοιμο το θαλάσσιο χωροταξικό σχέδιο της Τουρκίας – Κόβει στη μέση το Αιγαίο

2. Ποιος είναι ο στόχος του;

Η οργάνωση του θαλάσσιου χώρου, η ομαλή αλληλεπίδραση χερσαίων και θαλάσσιων δραστηριοτήτων, με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Κατά την εκπόνηση του ΘΧΣ θα ληφθούν υπόψη κοινωνικές, οικονομικές, ενεργειακές και περιβαλλοντικές παράμετροι, για δραστηριότητες όπως:

• Η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής –μεταξύ άλλων– διά του ορισμού θαλάσσιων πάρκων.

• Η διαφύλαξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και ιδιαίτερα των ενάλιων αρχαιοτήτων.

• Η βελτίωση και προστασία των θαλάσσιων μεταφορών.

• Η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.

• Η εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων της χώρας και ιδιαίτερα των δυνητικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου αλλά και των υπεράκτιων αιολικών μας πάρκων.

• Η ιχθυοκαλλιέργεια.

• Η ενίσχυση των διασυνοριακών υποδομών κοινού ενδιαφέροντος με άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της άμεσης περιφέρειάς της.

Με τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό δίνεται η δυνατότητα μιας συντεταγμένης –και όχι αποσπασματικής– οριοθέτησης ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Η ορθή μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας, τη βιώσιμη χρήση των θαλάσσιων πόρων και τη διατήρηση υγιών θαλάσσιων οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Σε συνέχεια των στρατηγικών προτεραιοτήτων που έθεσε ο πρωθυπουργός στο 9ο «Our Ocean Conference», ο σχεδιασμός αποτελεί μέρος μιας ολιστικής πολιτικής χωροταξικού σχεδιασμού της χώρας σε θάλασσα και στεριά, που προοδευτικά υλοποιείται από την ελληνική κυβέρνηση.

3. Γιατί κατατίθεται τώρα ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός;

Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός αποτελεί έναν οδικό χάρτη αξιοποίησης των θαλάσσιων πόρων μας. Συνεπώς, η σχεδίασή του αποτέλεσε αντικείμενο μακράς διαβούλευσης με συναρμόδια υπουργεία, φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς και με τις τοπικές κοινωνίες. Ο ΘΧΣ αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία αν συνυπολογιστεί ότι η χώρα μας διαθέτει τη μεγαλύτερη ακτογραμμή στην Ευρωπαϊκή Ενωση και τα περισσότερα καταγεγραμμένα νησιά.

4. Γιατί χωρίστηκε ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός σε τέσσερις χωρικές ενότητες;

Γιατί με αυτόν τον τρόπο απεικονίζεται η διοικητική διάρθρωση των αντίστοιχων περιφερειών. Θα ακολουθήσει η έκδοση των αντίστοιχων θαλάσσιων χωροταξικών πλαισίων, όπως συνέβη και με τα περιφερειακά χωροταξικά πλαίσια (12 από τα συνολικά 13 έχουν ήδη δημοσιευθεί, ενώ δρομολογείται και το 13ο).

5. Πού δημοσιεύεται ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός; Πώς θα ενημερωθούν οι πολίτες;

Δημοσιεύεται σε ΦΕΚ, όπως προβλέπεται στην Ελλάδα, ενημερώνεται η Ευρωπαϊκή Ενωση και αναρτάται στις σχετικές διαδικτυακές πλατφόρμες της. Παράλληλα θα υπάρξουν και δράσεις ενημέρωσης από το ΥΠΕΝ.

6. Εχει γεωπολιτική σημασία ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός;

Το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού καθορίστηκε σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία της Ενωσης και με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, ιδίως, δε, με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Είναι η πρώτη φορά που αποτυπώνονται σε επίσημο ρυθμιστικό κείμενο της Ε.Ε. τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, δηλαδή πλήρης επήρεια της ηπειρωτικής χώρας και των νησιών. Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός υλοποιεί μια σειρά από ευρωπαϊκές στρατηγικές και αποτελεί τμήμα του ευρωπαϊκού κεκτημένου.

Καθημερινή

Στο Δ΄ΣΣ στην Ξάνθη, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ

Από
anixneuseis
-
1

Επίσκεψη Αρχηγού #ΓΕΕΘΑ Στρατηγού Δημήτριου Χούπη στην έδρα του Δ΄ ΣΣ στην Ξάνθη. Μετάβαση σε Μονάδες της περιοχής ευθύνης του Σχηματισμού & ανταλλαγή ευχών με το προσωπικό με την ευκαιρία των Άγιων ημερών του Πάσχα.

 

Ορυμαγδός εξελίξεων υπό την πίεση της ΕΕ

Από
anixneuseis
-
4

Του Παντελή Σαββίδη

19/04/2025 – 10:30πμ

(Φωτ.: EPA/STR)

Τις τελευταίες ημέρες είχαμε έναν ορυμαγδό εξελίξεων στο θέμα των Θαλάσσιων Πάρκων και της ΑΟΖ, εκεί που πολλά χρόνια υπήρχε μια αναιτιολόγητη στασιμότητα.

Ο υπουργός Εξωτερικών δήλωσε πως οι κινήσεις της κυβέρνησης υπερασπίζουν τα εθνικά συμφέροντα χωρίς φωνασκίες αλλά η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Η κυβέρνηση προέβη στην ανακοίνωση των χαρτών πιεζόμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πάντως, και οι δύο κινήσεις, αν και επιδέχονται κριτικής, ήταν σοβαρά βήματα προς την κατεύθυνση της προώθησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.

Στις 16 Απριλίου η κυβέρνηση παρουσίασε χάρτη με τις θαλάσσιες ζώνες με όλα τα δεδομένα που υπαγορεύουν το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Ο χάρτης λαμβάνει υπόψη πλήρη επήρεια των νησιών, του Καστελόριζου συμπεριλαμβανομένου, που φέρει τον ελληνικό σχεδιασμό να εφάπτεται του κυπριακού.

Η κριτική που γίνεται στην κυβέρνηση στο θέμα αυτό είναι ότι στον χάρτη αποτυπώνονται τα ανατολικά του Ταίναρου χωρικά ύδατα της χώρας στα 6 μίλια ενώ αντίστοιχος χάρτης της ΕΕ τα έχει στα 12 και αφήνονται υπονοούμενα για συνεννόηση με την Τουρκία αφού λίγο αργότερα και η γειτονική χώρα ανακοίνωσε τον δικό της χάρτη. Εξυπακούεται ότι η Τουρκία δεν αναγνωρίζει τον χάρτη που ανακοίνωσε η Ελλάδα. Τον αναγνωρίζει, όμως, η ΕΕ.

Το σημαντικότερο στοιχείο όμως των εξελίξεων ήταν ότι η κυβέρνηση αναγκάσθηκε να ανακοινώσει το χάρτη υπό την πίεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Το σύντομο ιστορικό της υπόθεσης έχει ως εξής: Εδώ και καιρό η Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησε από τα κράτη μέλη της να υποβάλλουν χάρτες με τα όρια των θαλάσσιων πάρκων τους. Όλες οι χώρες συμμορφώθηκαν στην οδηγία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πλην της Ελλάδος η οποία επικαλείτο γεωπολιτικούς λόγους, δηλαδή, ενδεχόμενη ένταση με την Τουρκία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσέφυγε στο Δικαστήριο της ΕΕ και το δικαστήριο με την απόφαση που έλαβε στις 27 Φεβρουαρίου έδωσε στην Ελλάδα δίμηνη προθεσμία να συμμορφωθεί με την οδηγία της Επιτροπής.

Καθώς πλησίαζε η 27η Απριλίου και μπροστά στον κίνδυνο η Επιτροπή να προσφύγει και πάλι στο δικαστήριο κατά της Ελλάδας, εάν η Αθήνα δεν συμμορφωνόταν, η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε τους χάρτες Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού με τα στοιχεία που προαναφέρθηκαν και ήταν ένα θετικό βήμα.

Ο διακεκριμένος διεθνολόγος Θεόδωρος Κατσούφρος θεωρεί ότι «ο χάρτης είναι εξαιρετικός επειδή αποτυπώνει στο μέγιστο δυνατό βαθμό τη θαλάσσια έκταση (όπως αυτή προκύπτει από την εφαρμογή της μέσης γραμμής/γραμμής ίσης απόστασης κατά το δίκαιο της θάλασσας) εντός της οποίας η Ελλάδα ενσωματώνει την οδηγία στο εθνικό δίκαιο. Ακόμη και εάν η Τουρκία εκδώσει τον δικό της χάρτη του ΘΧΣ, για την ΕΕ θα ισχύει ο ελληνικός μέχρις ότου οριοθετηθούν οι θαλάσσιες ζώνες μεταξύ της Ελλάδας και των γειτονικών της κρατών με συμφωνία ή προσφυγή στη δικαιοσύνη. Η ελληνική εκδοχή θα ισχύει μέχρι τότε έναντι των 27 κρατών μελών της Ένωσης και έναντι της ίδιας της ΕΕ προφανώς, η δε Τουρκία (υποψήφιο ΚΜ) δεν διαθέτει κανένα δικονομικό μέσο αμφισβήτησης του ελληνικού μέτρου ενώπιον της ενωσιακής δικαιοσύνης. Είναι μια άριστη αποτύπωση των δικαιωμάτων μας».

Στην κριτική που δέχθηκε η κυβέρνηση ότι αναγκάσθηκε να ανακοινώσει τα θαλάσσια πάρκα κάτω από την απειλή της ΕΕ δεν υπήρξε κυβερνητική απάντηση αλλά διακεκριμένοι διεθνολόγοι θεωρούν ως πολύ πιθανό το ενδεχόμενο η κυβέρνηση να επεδίωξε την πρώτη καταδίκη και να φθάσει στο παραπέντε για την ανακοίνωση, προφανώς, ως ένα στοιχείο ελιγμού απέναντι στην Τουρκία.

Πάντως, Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός δεν σημαίνει και ΑΟΖ.

Την επομένη, στις 17 Απριλίου, η κυβέρνηση εξέπληξε και πάλι ανακηρύσσοντας αυτήν την φορά τα όρια της ελληνικής ΑΟΖ στο Ιόνιο Πέλαγος (δυτικά του Ταίναρου, όπου η χώρα έχει επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια).

Αν και κατά ορισμένες εκτιμήσεις, όπως του κ. Θεόδωρου Καρυώτη, το Δίκαιο της Θάλασσας δεν προβλέπει τμηματική ανακήρυξη ΑΟΖ, ο διεθνολόγος Θεόδωρος Κατσούφρος εκτιμά ότι «τα κράτη έχουν τη διακριτική ευχέρεια να συμφωνήσουν κατά το δοκούν εφόσον δεν απαγορεύεται η μερική συμφωνία. Αλλά η διεθνής πρακτική το επιβεβαιώνει. Ήδη, το 1965, η Γερμανία είχε συνάψει συμφωνίες μερικής οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας της με τη Δανία και τις Κάτω Χώρες. Επίσης, η Χάγη προέβη το 2002 σε μερική οριοθέτηση μεταξύ Νιγηρίας και Καμερούν λόγω της μεταξύ τους παρουσίας μιας νήσου (της Bioko) η οποία ανήκει στην Ισημερινή Γουινέα και διακόπτει τη σχέση των ακτών Νιγηρίας και Καμερούν ως αντικειμένων».

Εκεί που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η επιστημονική άποψη του κ. Κατσούφρου είναι στο σημείο που λέει ότι «η ανακήρυξη ΑΟΖ στο Ιόνιο (η οποία συμπίπτει με τη συμφωνημένη οριοθέτηση με την Ιταλία) περιπλέκει τα πράγματα επειδή καθιστά σαφές ότι στην υπόλοιπη θαλάσσια έκταση (πλην της οριοθετημένης με την Αίγυπτο) η Ελλάδα διαθέτει προς το παρόν μόνο υφαλοκρηπίδα. Εδώ δημιουργείται ένα πρόβλημα. Ο ΘΧΣ αφορά μεταξύ άλλων και την αλιεία. Άρα, λογικά συμπεριλαμβάνεται και η αλιεία ως δραστηριότητα εντός της θαλάσσιας έκτασης του ελληνικού χάρτη για τον ΘΧΣ. Ο υφυπουργός ΥΠΕΞ σε χτεσινή συνέντευξή του κάνει λόγο για υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ αλλά η επίσημη ανάρτηση του ΥΠΕΞ αναφέρεται μόνο στην υφαλοκρηπίδα.

»Βεβαίως, άλλο πράγμα είναι η μονομερής ανακήρυξη ΑΟΖ και άλλο η οριοθέτησή της με συμφωνία ή με δικαστική απόφαση, όπως διευκρίνισε και το Δικαστήριο του Λουξεμβούργου. Τίθεται όμως στην πράξη ένα πρακτικό ζήτημα: η αλιεία στο Αιγαίο και στην Α. Μεσόγειο θα διέπεται από το δίκαιο της Ένωσης (το οποίο αφορά μόνο τους 27) ή από το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, οπότε η αλιεία πέραν των 6 ν.μ, δηλαδή στην ανοικτή θάλασσα, θα ισχύει για όλους, άρα και για την Τουρκία επειδή η Ελλάδα δεν ανακήρυξε ΑΟΖ στις συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές; Σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου του Λουξεμβούργου, ενόσω δεν θα συνάπτεται συμφωνία οριοθέτησης, θα ισχύει η ενωσιακή ρύθμιση του ΘΧΣ. Το πλεονέκτημά μας είναι ότι η υιοθέτηση από την Τουρκία αντιστοίχου ΘΧΣ δεν θα εμπίπτει στην ενωσιακή δικαιοδοσία, παραμένοντας απλώς μια μονομερής διεκδίκηση χωρίς αντίκρισμα και έρεισμα στο διεθνές δίκαιο εφόσον δεν θα πρόκειται περί ΑΟΖ. Το ζήτημα χρειάζεται να εξεταστεί πολύ προσεκτικότερα», καταλήγει στην ανάλυσή του ο κ. Κατσούφρος.

Όπως και να έχουν τα πράγματα μπαίνουμε σε ένα νέο κεφάλαιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Το ερώτημα είναι αν οι εξελίξεις είναι συμφωνημένες. Και υπάρχουν πολλές ενδείξεις που επιβεβαιώνουν την εκτίμηση αυτή.

pontosnews.gr

Ευάγγελος Κοροβίνης: ο Χέγκελ, ο Μαρξ και το κινεζικό κράτος 

Από
anixneuseis
-
0

από

Ευάγγελος Κοροβίνης

 –

 

Η κύρια διαφοροποίηση μεταξύ Χέγκελ (1770-1831) και Μαρξ (1818-1883),από την σκοπιά που μας ενδιαφέρει στο παρόν άρθρο, αφορά την φύση του νεωτερικού κράτους της εποχής. Το κράτος αυτό, το κράτος της συνταγματικής μοναρχίας, αποτελεί για τον Χέγκελ υπέρβαση των ταξικών ανταγωνισμών, ενώ για τον Μαρξ είναι έκφραση αυτών των ανταγωνισμών, ως όργανο κυριαρχίας της αστικής τάξης. Γιατί όμως ο Χέγκελ αντιμετωπίζει το νεωτερικό κράτος ως υπερταξικό και ως την τελείωση της ιστορίας, ενώ στα νεανικά του γραπτά ασπάζονταν το ιδεώδες της αρχαιοελληνικής πόλεως στα πλαίσια της οποίας το κράτος δεν ήταν μια διαχωρισμένη από την κοινωνία οντότητα; 

Κατά τον ώριμο Χέγκελ, μετά την κατάληξη της Γαλλικής επανάστασης στον βοναπαρτισμό και ιδίως μετα την παλινόρθωση των Βουρβώνων,στην αφετηρία του παντός βρίσκεται η Ιδέα, το υποκειμενικό Πνεύμα. Το υποκειμενικό Πνεύμα αποτελεί την στιγμή της θέσης στους κόλπους της εγελιανής διαλεκτικής και των τριών στιγμών της. Της θέσης δηλαδή, της αντίθεσης ή άρνησης και της σύνθεσης. Το υποκειμενικό Πνεύμα στην επόμενη στιγμή, την στιγμή της αντίθεσης, αλλοτριώνεται και γίνεται Φύση, αντικειμενικό Πνεύμα. Μέσω των ανόργανων στοιχείων και της έμβιας ζωής  φθάνουμε στον άνθρωπο, την τρίτη στιγμή της εγελιανής τριάδας, την στιγμή της σύνθεσης. Με τους ανθρώπους η Ιδέα, το υποκειμενικό Πνεύμα, ξεπερνάει την αντικειμενοποίηση της στην Φύση και καθίσταται το Απόλυτο Πνεύμα. 

Με ποιο τρόπο ακριβώς μέσω των ανθρώπων και της κοινωνικής τους ζωής αφυπνίζεται το Πνεύμα και γίνεται Απόλυτο; Η κοινωνική ζωή διελαύνει και αυτή με την σειρά της απο τρεις στιγμές: Την οικογένεια, την κοινωνία των πολιτών και το κράτος. Η οικογένεια είναι η θέση, η κοινωνία των πολιτών η αντίθεση και το κράτος η σύνθεση. Το να είναι μέλος της οικογένειας κανείς προϋποθέτει υπέρβαση της ιδιοτέλειας του και μετάβαση από την αφηρημένη ανθρώπινη φύση στην συγκεκριμενοποίηση της σε μια πρώτη μορφή συλλογικής ζωής. Η κοινωνία των πολιτών, η καπιταλιστική κοινωνία δηλαδή με τους οξείς ανταγωνισμούς της, είναι η στιγμή της άρνησης, στα πλαίσια της οποίας το Πνεύμα παραιτείται κατά κάποιο τρόπο από τις πρώτες κατακτήσεις του στην συλλογική ζωή της οικογένειας. 

Τα ηθικά υποκείμενα,τώρα,τα ριζωμένα στην οικογένεια υπερβαίνουν την αποξένωση και τους ανταγωνισμούς που χαρακτηρίζουν την κοινωνία των πολιτών,υπό την επίδραση του Πνεύματος που ενεργεί μέσα τους. Δια μέσου της άρνησης της άρνησης φθάνουν στην στιγμή της σύνθεσης, στο κράτος κατά τον Χέγκελ. Η κοινωνία των πολιτών δια του κράτους γίνεται λαός και αποκτά συνοχή. Το κράτος πάλι ως καθαρό Πνεύμα διαθέτει δική του βούληση και δράση. 

Τελικά για τον Χέγκελ η τριάδα της διαλεκτικής, θέση-αντίθεση-σύνθεση, δεν είναι ένα παιχνίδι του νου, αλλά η ίδια η κίνηση του όντος. Η θετικότητα οδηγεί πάντα στην αρνητικότητα, γιατί η θετικότητα δεν αντιπροσωπεύει ποτέ το σύνολο. Η αρνητικότητα είναι έλλειψη, είναι ένα κάλεσμα προς την ολότητα. Αυτό που είναι πραγματικά συγκεκριμένο και ολικό είναι το Απόλυτο Πνέυμα,ως εντελώς ανεμπόδιστο και πλήρως ελεύθερο. Ο μονισμός της Ιδέας, του υποκειμενικού Πνεύματος,εκδιπλώνεται σε δυϊσμό Ιδέας-Φύσης, για να καταλήξει σε έναν ανώτερης μορφής μονισμό, σε έναν μονισμό του Απολύτου Πνεύματος. 

*** 

Ο Μαρξ αντιμετωπίζει τον Χέγκελ ως ιδεαλιστή επειδή υποστηρίζει ότι το Πνεύμα προϋπάρχει της Φύσης και υποβαθμίζεται σε αυτήν. Σύμφωνα με τον Μαρξ στην αρχή του κόσμου βρίσκεται η ύλη. Η Φύση περνάει μια στιγμή άρνησης με την εμφάνιση των ταξικών κοινωνιών. Θα εξέλθει όμως από αυτήν την αποξένωση με την ανάδυση της αταξικής κοινωνίας, που είναι η στιγμή της σύνθεσης. Ο μαρξισμός επομένως μπορεί να θεωρηθεί κατά κάποιο τρόπο ως μια υλιστική ερμηνεία της εγελιανής φιλοσοφίας. Κρατάει ως κεκτημένο την εγελιανή διαλεκτική, αλλά προσδιορίζει μια διαφορετική πρωταρχή,την Φύση, και ένα διαφορετικό τέλος, την αταξική κοινωνία και τον μαρασμό του κράτους, με μοχλό μετάβασης στο τέλος αυτό την δικτατορία του προλεταριάτου. 

Ποια ήταν η ιστορική τύχη των επαναστατικών κινημάτων που εμπνεύσθηκαν από τον μαρξισμό; Ο Σταλινισμός και ο Μαοϊσμός, ενώ επισήμως και τυπικά οικοδομήθηκαν με μαρξιστικές προδιαγραφές, υπήρξαν πολιτικά συστήματα που μέσα από διαφορετικούς δρόμους κατέληξαν να βρεθούν πιο κοντά στον Χέγκελ παρά στον Μαρξ. Στην σταλινική εκδοχή του σοσιαλισμού η δικτατορία του προλεταριάτου-στην πραγματικότητα η δικτατορία του κόμματος-ασκήθηκε όχι μόνον επί της αστικής τάξης, αλλά και πάνω στην πολυπληθή αγροτιά. Αποτέλεσμα ήταν η εκβιομηχάνιση που προέκυψε να προέλθει από μια «πρωταρχική συσσώρευση κεφαλαίου» εις βάρος και της αγροτικής τάξης. Ο Μαοϊσμός προσπάθησε να αποφύγει αυτήν την εξέλιξη. Το «Μεγάλο άλμα προς τα εμπρός» είχε, για παράδειγμα, έντονα αποκεντρωτικά και κινηματικά χαρακτηριστικά. Και στις δυο περιπτώσεις πάντως το τελικό αποτέλεσμα ήταν να ισχυροποιηθεί το κράτος και  να παλινορθωθεί ο καπιταλισμός. 

*** 

Ειδικά στην Κίνα,τώρα,η πρόταξη του δημοσίου συμφέροντος και η κοινωνική αρμονία που προάγει ο σοσιαλισμός ήταν πλήρως συμβατά με τις κινεζικές παραδόσεις. Στην Κίνα υφίσταται ισχυρή κεντρική εξουσία επί δυο και πλέον χιλιετίες (από το 221π.Χ ).Το πιο εξέχον μάλιστα στοιχείο του κινεζικού πολιτικού συστήματος ανά τους αιώνες είναι η αξιοκρατική επιλογή των κρατικών αξωματούχων,μέσω αδιάβλητων εξετάσεων. Στην αυτοκρατορική Κίνα απουσιάζουν οι φεουδαρχικοί θεσμοί και δεν υπάρχουν κληρονομικοί τίτλοι ευγενείας στην αυλή του αυτοκράτορα. 

Και σήμερα οι προαγωγές και οι προσλήψεις των στελεχών του κόμματος και του κράτους γίνονται με βάση τα κινέζικα θέσμια, δηλαδή με βάση την απόδοση τους και τα προσόντα τους. Η αστική τάξη,εξάλλου,υπάρχει μετά την καπιταλιστική παλινόρθωση,αλλά δεν της επιτρέπεται να λειτουργεί σαν συνεκτική τάξη, σαν συλλογικότητα. Τα μέλη της δεν μπορούν να αποκτήσουν πολιτική δύναμη. Η τάξη αυτή δεν διαθέτει λόμπι και συνδικαλιστικές ενώσεις. Στην Δύση,αντίθετα,οι θεσμοθετημένες σε αρκετές περιπτώσεις χορηγίες προς τους πολιτικούς και τα λόμπι μετατρέπουν το αντιπροσωπευτικό πολυκομματικό σύστημα σε ολιγαρχία του πλούτου. Στο σύστημα αυτό μια μικρή ομάδα συμφερόντων, με οικονομική ισχύ και διασυνδέσεις, μπορεί να ελέγξει την εθνική ατζέντα. 

Όσο βέβαια το μονοκομματικό πολιτικό σύστημα καθοδηγείται από την μέριμνα για το συμφέρον των πολλών, όλα πάνε καλά. Υπάρχει όμως πάντα ο κίνδυνος, στην πορεία του χρόνου, και το σύστημα αυτό να αλωθεί από ιδιωτικά συμφέροντα. Μετά την αποδυνάμωση του μαρξισμού και των εγελιανών τροπών του, η Κίνα στράφηκε προς τις αρχαίες παραδόσεις της, τον κομφουκιανισμό και ταοϊσμό. Ο κομφουκιανισμός αποβλέπει στην κοινωνική ευταξία μέσω της καλλιέργειας των αρετών, της πατρικής μέριμνας των ηγητόρων για τους πολίτες και του υικού σεβασμού των δεύτερων προς τους πρώτους. Ο ταοϊσμός προωθεί την εναρμόνιση των αντιθέτων και την συμφιλίωση με την Φύση. Η αναβίωση αυτών των προνεωτερικών παραδόσεων σταθεροποιεί το κράτος. Υψώνεται ως ανάχωμα απέναντι στην μηδενιστική διάβρωση και την σήψη των αξιών, που δεν αποτελεί αποκλειστικό «προνόμιο» της παρακμάζουσας Δύσης. 

Η σταθεροποίηση του κινεζικού κράτους δεν μπορεί να είναι διαρκής. Η ισορροπία μεταξύ ομαδισμού και ατομοκεντρισμού,κράτους και αγοράς, κεντρικού σχεδιασμού και ατομικής πρωτοβουλίας καθίσταται από ένα σημείο και πέρα εύθραυστη. Αργά ή γρήγορα θα τεθεί και στην Κίνα το ζήτημα της αναζήτησης μιας μετανεωτερικής διεξόδου. 

Πηγές 

Κράτος και φιλοσοφία. Ο διάλογος Μαρξ–Χέγκελ. Του Κώστα Παπαϊωάννου. Εναλλακτικές εκδόσεις «Κομμούνα».1990 

Introduction to “the Philosophy of history». By Hegel Friedrich.Hachatt.1988 

China is better at capitalism than the US and Trump’s tariffs can’t reverse that. By Robert Sheer. The Unz Review. March 14,2025.

Ο ζωγραφικός πίνακας που συμπληρώνει τη σελίδα (“Παραδείσια πόλη” 1988) είναι έργο του, ιταλού, Lorenzo Bonechi.

antifono.gr

Τουρκία: Σφοδρές αντιδράσεις από κόμμα Ιμάμογλου για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που ανακοίνωσε η Ελλάδα

Από
anixneuseis
-
0

Όσοι γνωρίζουν το πολιτικό σύστημα στην Τουρκία, ξέρουν καλά ότι πιο φανατικοί εθνικιστές είναι οι λεγόμενοι «Κεμαλιστές» της αξιωματικής αντιπολίτευσης CHP, παρά το AKP του Ερντογάν

Μπορεί η Τουρκία ή, για την ακρίβεια, η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να αντέδρασε σχετικά ήπια, μετά την ανακοίνωση από την ελληνική κυβέρνηση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού – αφού είχε προηγηθεί, βεβαίως, ο δικός τους χάρτης με την «Γαλάζια Πατρίδα» σε τουρκική εφημερίδα, που διχοτομούσε το Αιγαίο – δεν ισχύει το ίδιο, όμως, για την τουρκική αντιπολίτευση και ιδίως την αξιωματική, στελέχη της οποίας επικαλούνται μέχρι και το casus belli.

Και αυτό, βέβαια, επειδή θεωρεί δεδομένο πως το επόμενο βήμα της Ελλάδας μετά τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό είναι η επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.

Τα κόμματα της τουρκικής αντιπολίτευσης εξαπολύουν σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης Ερντογάν, ο οποίος βρίσκεται, ούτως ή άλλως, στο στόχαστρο και της κοινωνίας μετά τη φυλάκιση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης και υποψηφίου αντιπάλου του Τούρκου προέδρου στις επόμενες εκλογές του 2028, Εκρέμ Ιμάμογλου, με το CHP.

Οι εθνικιστικές «κορώνες» των «Κεμαλιστών» του Ιμάμογλου
Γι’ αυτό, άλλωστε, οι πιο σφοδρές έως και απειλητικές αντιδράσεις απέναντι στην Ελλάδα προέρχονται από το κόμμα CHP της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ωστόσο, η αντίδραση αυτή δεν έχει να κάνει με την συγκυρία της προφυλάκισης Ιμάμογλου, καθώς όσοι γνωρίζουν το πολιτικό σύστημα της Τουρκίας, ξέρουν καλά πως οι πιο φανατικοί εθνικιστές στην γείτονα είναι οι «Κεμαλιστές» Ρεπουμπλικάνοι του CHP, παρά το AKP του Ερντογάν.

Σε κάθε εκλογική αναμέτρηση, εξάλλου και επί χρόνια, ο πρώην πρόεδρος του CHP Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου – εκείνος ο ηλικιωμένος και απολύτως ανίκανος να κερδίσει τον Ερντογάν πολιτικός, που έφυγε με τα χίλια… «ζόρια» από την ηγεσία του κόμματος, μήπως και δουν άσπρη μέρα – είχε ως βασικό του σύνθημα την «επιστροφή» των ελληνικών νησιών του Αιγαίου στην πατρίδα του και κατηγορούσε ευθέως τον αντίπαλό του για αδράνεια και παθητικότητα.

Το γεγονός ότι και ο Ερντογάν κατέφευγε σε «κορώνες» και προκλήσεις, πολλές φορές, οφειλόταν πρωτίστως στο γεγονός ότι έπρεπε να απαντήσει στην αξιωματική αντιπολίτευση, που του ασκούσε σφοδρή κριτική.

Η αντίδραση της τουρκικής κυβέρνησης, που η αντιπολίτευση κρίνει «χλιαρή»
«Ορισμένες από τις περιοχές που καθορίζονται στο Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ) που ανακοίνωσε η Ελλάδα, ως απόρροια της νομοθεσίας της ΕΕ, παραβιάζουν τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της χώρας μας στο Αιγαίο Πέλαγος και την Ανατολική Μεσόγειο», ανέφερε, μεταξύ των άλλων, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, σημειώνοντας: «Τονίζουμε για άλλη μια φορά ότι οι μονομερείς ενέργειες και οι ισχυρισμοί της Ελλάδας δεν θα έχουν καμία νομική συνέπεια για τη χώρα μας».

Και σε πιο χαμηλούς τόνους, προσέθεσε: «Υπενθυμίζουμε ότι οι μονομερείς ενέργειες θα πρέπει να αποφεύγονται σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες, όπως το Αιγαίο και η Μεσόγειος, ότι το διεθνές δίκαιο της θαλάσσης ενθαρρύνει τη συνεργασία, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών θεμάτων, μεταξύ των παρόχθιων κρατών στις εν λόγω θάλασσες και, στο πλαίσιο αυτό, η χώρα μας είναι πάντα έτοιμη να συνεργαστεί με την Ελλάδα στο Αιγαίο Πέλαγος».

«Η κυβέρνηση σχεδόν παρέδωσε το Αιγαίο»
Έντονη ήταν η αντίδραση του αντιπροέδρου του CHP, Γιανκί Μπαγτζίογλου, ο οποίος κατηγορεί την κυβέρνηση Ερντογάν ότι βλάπτει το εθνικό συμφέρον, επειδή «δεν θέλει να θέσει σε κίνδυνο τις οικονομικές της σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση», γι’ αυτό, όπως ισχυρίζεται, «έχει σχεδόν παραδώσει το Αιγαίο στην Ελλάδα».

Σημειώνει, μάλιστα, πως «αν η Τουρκία συνεχίσει την παθητική της πολιτική, αυτή η μοίρα είναι αναπόφευκτη».

«Ο παράνομος και αβάσιμος Χάρτης της Σεβίλλης, ο οποίος εκπονήθηκε ως ακαδημαϊκή άποψη στις αρχές της δεκαετίας του 2000, επιχειρείται να επισημοποιηθεί με τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (DMP), που δημοσιεύει το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών», γράφει σε ανάρτησή του ο αντιπρόεδρος του CHP.

Και παρότι τονίζει πως «ο σχεδιασμός δεν συνεπάγεται κυριαρχία», εκτιμά ότι «το επόμενο διάστημα είναι πολύ πιθανό η Ελλάδα, με τη στήριξη της ΕΕ, να εφαρμόσει πρακτικές με στόχο την κήρυξη αποκλειστικών οικονομικών ζωνών στις περιοχές που δήλωσε. Νησιά/νησίδες των οποίων η κυριαρχία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα, μέσω συμφωνιών, εμφανίζονται υπό την ελληνική κυριαρχία στο ελληνικό σχέδιο».

 Η επίκληση του casus belli
Ο βουλευτής του CHP, Aydın Süleyman Bülbül, που κάνει λόγο για «προετοιμασίες της Ελλάδας να καταθέσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον χάρτη που αυξάνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο στα 12 μίλια», δήλωσε χαρακτηριστικά: «Ποιος δίνει στην Ελλάδα αυτό το θάρρος; Δεν ήταν μόλις πριν από δύο μήνες που ο υπουργός Εξωτερικών Φιντάν σηματοδότησε μια άνοιξη στις σχέσεις μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας; Αναρωτηθήκατε ποτέ τι κάνατε σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, ώστε το βάρος και η σοβαρότητα της Τουρκίας στη διεθνή κοινότητα να έχει γίνει ασήμαντη;».

Ο Aydın που είναι και εκπρόσωπος του CHP στην επιτροπή Δικαιοσύνης της τουρκικής εθνοσυνέλευσης, κατηγορεί ευθέως την κυβέρνηση του Ερντογάν, σχολιάζοντας δηκτικά «το σημείο στο οποίο έχει φτάσει η κυβέρνηση του ΑΚΡ στην εξωτερική πολιτική..».

Και αφού επισημαίνει πως «όταν δεν υπάρχει αρκετή αντίδραση από την Τουρκία απέναντι σε αυτές τις ενέργειες, το ελληνικό κράτος κάνει ένα ακόμη βήμα και ετοιμάζεται να παρουσιάσει στην ΕΕ στις 27 Απριλίου τον χάρτη που αυξάνει τα χωρικά ύδατα στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια», υπογραμμίζει ότι, «σύμφωνα με ειδικούς σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, στην περίπτωση των 12 ναυτικών μιλίων, το 71% του Αιγαίου θα είναι ελληνικά χωρικά ύδατα. Η περιοχή που θα απομείνει στην Τουρκία θα μειωθεί από το 19% στο 9%».

Για να καταλήξει στην επίκληση του «περίφημου» casus belli, κάνοντας την απαραίτηση ιστορική αναδρομή: «Στις 15 Απριλίου 1976, η Τουρκία ενημέρωσε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι θα θεωρούσε την πρωτοβουλία της Ελλάδας ως πράξη πολέμου με επιστολή του τότε υπουργού Εξωτερικών İhsan Sabri Çağlayangil. Το 1982, η Τουρκία σχολίασε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) για το Δίκαιο της Θάλασσας και υπογράμμισε για άλλη μια φορά ότι η μονομερής επέκταση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας στα 12 μίλια αποτελούσε πράξη πολέμου. Μετά την κρίση των βράχων Καρντάκ (σ.σ. έτσι ονομάζουν οι Τούρκοι τα Ίμια), η Τουρκία επανέλαβε την απόφαση αυτή στις 8 Ιουνίου 1995, με κοινή δήλωση που εκπονήθηκε από τους εκπροσώπους όλων των κομμάτων στη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση».

«Ξεκάθαρη πράξη πολέμου», λέει το κόμμα Νταβούτογλου
Το Κόμμα του Μέλλοντος του πρώην πρωθυπουργού, Αχμέτ Νταβούτογλου, καταφεύγει επίσης σε απειλές.

«Η μετατροπή του Αιγαίου σε εσωτερική θάλασσα της Ελλάδας δεν μπορεί ποτέ να γίνει ανεκτή. Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, η λήψη μονομερών μέτρων αποτελεί ξεκάθαρη πράξη πολέμου», δήλωσε ο αναπληρωτής πρόεδρος του κόμματος, Αϊχάν Σεφέρ Ουστούν.

«Η σιωπή της κυβέρνησης είναι σημαντική. Οι προσπάθειες της Ελλάδας να μας στριμώξει αποτελούν επίθεση στην ελευθερία της χώρας μας σε ξηρά και θάλασσα», ανέφερε και ο αναπληρωτής πρόεδρος του κόμματος Ευημερίας, Μουσταφά Καγιά.

Αντίστοιχες «κορώνες» αλλά και εκκλήσεις για συστράτευση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης προέρχονται από τον εμπνευστή της «Γαλάζιας Πατρίδας», Τζεμ Γκιουρντενίζ, ο οποίος προειδοποιεί ότι «δυστυχώς, άρχισε μια νέα περίοδος στη Μεσόγειο».

Τα Νέα

Αντιαμερικανισμός και φιλορωσισμός στην Ελλάδα

Από
anixneuseis
-
0

Διαχρονικά αντιαμερικανικά, αν και με διακυμάνσεις, είναι τα πολιτικά αντανακλαστικά της ελληνικής κοινωνίας. Κάτι, πάντως, που φαίνεται να αλλάζει προς το θετικότερο την τελευταία δεκαετία, και ιδιαίτερα από το 2022. Ακρως ενδιαφέρον είναι, επίσης, ότι ενώ τους ψηφοφόρους και τις βάσεις των «κομμάτων εξουσίας», ανεξαρτήτως Δεξιάς, «Κέντρου», Αριστεράς, διαπερνούν οριζόντια τα αντιαμερικανικά αισθήματα, οι ηγεσίες τους χαρακτηρίζονται από άκρατο φιλοαμερικανισμό έως συγκρατημένα θετική στάση προς τις ΗΠΑ. Ενα ακόμα στοιχείο που δείχνει τη διάσταση απόψεων ανάμεσα σε βάση και πολιτική κορυφή.

Αυτά είναι ορισμένα από τα συμπεράσματα έρευνας που παρουσιάστηκαν πρόσφατα στο Φόρουμ των Δελφών. Το πώς βλέπει η ελληνική κοινωνία τις ΗΠΑ τα τελευταία 50 χρόνια, την περίοδο 1974-2024, αποτέλεσε αντικείμενο έρευνας της καθηγήτριας Σύγχρονης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Σέφιλντ – Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδας, Ειρήνη Καραμούζη, και της επίκουρης καθηγήτριας Πολιτικής Ανάλυσης του ΕΚΠΑ, Λαμπρινής Ρόρη. Η έρευνα είχε παρουσιαστεί πάλι προ μηνών σε αντίστοιχο Φόρουμ της εφημερίδας, «το Βήμα».

«Φιλορωσισμός»

Η έρευνα δεν κομίζει κάτι καινούργιο που δεν γνωρίζουν οι Ελληνες πολίτες στο θέμα του αντιαμερικανισμού. Ωστόσο, αυτό που είναι ενδιαφέρον, είναι ότι «αναλύθηκε ο φιλορωσισμός με τον αντιαμερικανισμό, και έγινε λόγος για σημαντική απόκλιση μεταξύ των δύο, με σαφώς φιλορωσικά αισθήματα αλλά και η στάση σε σχέση με την ΕΕ».

Ουσιαστικά, δηλαδή, διαπιστώνεται ότι η ελληνική κοινωνία, σε σταθερή βάση, ακόμα και στην περίοδο του μεγάλου προπαγανδιστικού πολέμου των τελευταίων τριών χρόνων που διαρκεί ο πόλεμος στην Ουκρανία, διάκειται θετικότερα έναντι του ρωσικού παράγοντα. Στοιχείο που έχει επιβεβαιωθεί από σειρά ευρημάτων σε δημοσκοπήσεις των τελευταίων ετών, οι οποίες δείχνουν την αντοχή των «φιλορωσικών» αισθημάτων, αν και με υποχώρηση την τελευταία τριετία, εξαιτίας της άκρως αρνητικής ατμόσφαιρας στις σχέσεις Δύσης – Ρωσίας.

Βέβαια, αυτοί οι σχηματικοί – μηχανιστικοί χαρακτηρισμοί περί «αντιαμερικανισμού» και «φιλορωσισμού», στη «λογική» του άσπρου – μαύρου, μόνο εύστοχοι δεν είναι. Προφανώς, κοινωνικά, οι Ελληνες επουδενί απεχθάνονται τον αμερικανικό λαό. Αντίθετα, πολιτικά, ο «αντιαμερικανισμός» είναι εξηγήσιμος, δεδομένων των εθνικών ηττών που έχει υποστεί η Ελλάδα εξαιτίας των εκάστοτε πολιτικών χειρισμών της Ουάσιγκτον, κυρίως ως προς τα ελληνο-τουρκικά και το Κυπριακό.

«Επικήρυξη» του άλλοτε υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Χένρι Κίσιγκερ, για την τουρκική εισβολή στην Κύπρο

Ταυτόχρονα, ο «φιλορωσισμός» έχει και αυτός την εξήγησή του, κατ’ αρχήν κυρίως πολιτική, διότι η χώρα μας, έως τώρα, δεν έχει υποστεί κάποια εθνική ήττα εξαιτίας πολιτικών του Κρεμλίνου, αν και οι πολιτικές γραμμές Αθήνας και Μόσχας συχνά κινήθηκαν και κινούνται σε εντελώς διαφορετικά μήκη κύματος.

Τουναντίον, η θετικότετη στάση των πολιτών και ενός μη υποτιμητέου τμήματος του πολιτικού προσωπικού και του κρατικού μηχανισμού έναντι της Ρωσίας, μάλλον έχει να κάνει με ιστορικούς δεσμούς μεταξύ των δύο λαών, με τις όποιες -μεγάλες και μικρότερες- διαφοροποιήσεις υπάρχουν μεταξύ τους. Χωρίς, πάντως, να υποτιμάται ο πολιτικός παράγων και, πιθανότατα, ανάλογα με την πολιτική τοποθέτηση του κάθε πολίτη, η στάση του ως προς τον «ηγέτη» ή τις ηγεσίες των δύο χωρών, ΗΠΑ και Ρωσίας. Φαίνεται ότι, όπως αισθήματα «αντιαμερικανισμού» διαπερνούν οριζόντια τις βάσεις των ψηφοφόρων, από τα Δεξιά έως τα Αριστερά, έτσι και τα αισθήματα «φιλορωσισμού».

«Αντιαμερικανισμός»

Οσον αφορά τον «αντιαμερικανισμό», όπως αναφέρθηκε στο Φόρουμ των Δελφών:

-Είναι ο αντι-αμερικανισμός, και όχι ο φιλοαμερικανισμός, που αποτελεί την κυρίαρχη τάση σε βάθος δεκαετιών.

-Η κοινή γνώμη είναι διαχρονικά αντιαμερικανική, αλλά από το 2010 παρατηρείται μια μεταστροφή, ενώ είναι θετική από το 2022.

–Τα κόμματα είναι πιο φιλοαμερικανικά από τους ψηφοφόρους τους. Ενδεικτικά, η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ είναι λιγότερο φιλοαμερικανικά ή πιο φιλοαμερικανικά σε σχέση με το εκλογικό τους κοινό. Μόνο στο ΚΚΕ ταυτίζονται οι ψηφοφόροι με τις θέσεις του κόμματος. Πάντως, όσο λιγότερο συζητιέται στα κομματικά προγράμματα το θέμα (σ.σ. του «αντιαμερικανισμού), τόσο μειώνεται και η αρνητικότητα του συναισθήματος.

-Ιστορικά «τραύματα», όπως η Δικτατορία και το Κυπριακό αποτελούν και την «μήτρα» του αντιαμερικανισμού από το 1974. Επίσης, θέματα όπως οι αμερικανικές βάσεις, η τρομοκρατία, η συνεχής βεβήλωση του αγάλματος του Χ. Τρουμαν, ο ρόλος της ελληνικής διασποράς, το Πολυτεχνείο. Όσον αφορά στην πρόσφατη ιστορία, κύρια θέματα είναι η εισβολή στο Ιρακ, ο πόλεμος της Γιουγκοσλαβίας (σ.σ. ΝΑΤΟϊκοί βομβαρδισμοί της μίνι Γιουγκοσλαβίας και πόλεμος), αλλά και η αντίδραση απέναντι στην ΕΕ, το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ την εποχή των Μνημονίων.

Πολυτεχνείο 1973

-Τα κεντροαριστερά και κεντροδεξιά κόμματα έχουν το μεγαλύτερο μερίδιο των αναφορών στις ΗΠΑ μέχρι το 2008, οπότε ο συσχετισμός αυτός αλλάζει. Ενώ δηλαδή το θέμα των ΗΠΑ έγινε λιγότερο σημαντικό για τα συμβατικά κόμματα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, τα ακραία κόμματα το προτεραιοποίησαν. Αυτή η αλλαγή εξηγεί γιατί η συνολική στάση προς τις ΗΠΑ την εν λόγω περίοδο αποτιμάται εμπειρικά ως αρνητική στον κοινοβουλευτικό λόγο.

–Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 μέχρι το 2008, το συναίσθημα (σ.σ. ως προς τις ΗΠΑ) στο ελληνικό Κοινοβούλιο είναι θετικό ως επί το πλείστον, ενώ με την έναρξη της κρίσης (σ.σ. του 2008 που στην Ελλάδα εκδηλώθηκε από το 2010) γίνεται ιδιαίτερα αρνητικό, μέχρι και το 2015 με τη μεταστροφή του ΣΥΡΙΖΑ, όταν και πάλι το συναίσθημα αλλάζει προς το θετικό αν και τα κόμματα της άκρας αριστεράς και της άκρας δεξιάς, συνέχισαν να μιλούν αρνητικά και τη συγκεκριμένη περίοδο. Μετά το 2008, παρατηρείται το εξής φαινόμενο: Οποιος είναι αντι-ευρωπαίος είναι και αντι-αμερικανός και το αντίθετο.

-Η μεγάλη εικόνα δείχνει ότι το φιλοαμερικανικό συναίσθημα έφτασε στο αποκορύφωμά του κατά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου (σ.σ. κατάρρευση της ΕΣΣΔ,το 1991) και στη συνέχεια άρχισε να μειώνεται μέχρι να αρχίσει να αυξάνεται σταθερά μετά το 2010. Ωστόσο, παρά τις ανοδικές τάσεις, το συνολικό συναίσθημα παραμένει αρνητικό σχεδόν σε όλη τη διάρκεια της υπό μελέτης περιόδου.

-Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, τα κεντροδεξιά και κεντροαριστερά κόμματα παραμένουν φιλοαμερικανικά στα επίσημα κείμενά τους, αν και συγκρατημένα (σ.σ. ο όρος «συγκρατημένα» είναι καταφανώς ατυχής στην περίπτωση της κυβέρνησης Μητσοτάκη, η οποία έχει δώσει στις ΗΠΑ περισσότερα ακόμα και από αυτά που ζητάει η Ουάσιγκτον). Στην ίδια περίοδο, ουσιαστικά τα κόμματα εξουσίας είναι φιλοαμερικανικά, ενώ το αντιαμερικανικό αίσθημα προέρχεται κυρίως από τα κόμματα της ακροαριστεράς. Η άνοδος της ακροδεξιάς από τα τέλη της δεκαετίας του 2000, συμβάλλει επίσης στο αντι-αμερικανικό ρεύμα.

Ανδρέας Παπανδρέου

Τώρα, τι εννοούν οι ερευνητές με την έννοια της «ακροαριστεράς» – «ακροδεξιάς», είναι μεν δική τους … υπόθεση, αλλά π.χ. στις ΗΠΑ που το πολιτικό κατεστημένο διακατέχεται από σκληρά αντικομμουνιστικά αισθήματα, διαφορετικά ορίζουν την Αριστερά, την οποία ταυτίζουν με την radical Left (ριζοσπαστική Αριστερά – ούτε λίγο ούτε πολύ κάτι σαν «αριστεριστές»), όρος με τον οποίο χαρακτήριζαν ακόμα και τον ΣΥΡΙΖΑ. Αλλιώς, όμως, ορίζεται στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη, όπου ομιλούν για «Αριστερά», «εξωκοινοβουλευτική Αριστερά» ή «αριστεριστές», κ.ο.κ.. Τα ίδια και με την «ακροδεξιά». Υπάρχει η «Δεξιά», «alt right» – δεξιότερα της Δεξιάς που είναι εντός της Βουλής- και «ακροδεξιά», τάσεις που συχνά εμφανίζονται μάλιστα ως άκρως συστημικές και κάποιες ως δήθεν «αντισυστημικές», καθώς και η νεοφασιστική – νεοναζιστική Δεξιά μορφωμάτων τύπου «Χρυσής Αυγής».

Ως εκ τούτου, το να «τσουβαλιάζονται» διάφορες τάσεις, συχνά με σημαντικές πολιτικές διαφοροποιήσεις μεταξύ τους, στο ίδιο τσουβάλι, είναι μάλλον ατυχές.

neostrategy.gr

Κ. Χολέβας: ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΗ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ

Από
anixneuseis
-
0

Kωνσταντίνος Χολέβας

«Αναστάσεως ημέρα, λαμπρυνθώμεν λαοί. Πάσχα Κυρίου Πάσχα!». Το μήνυμα της Αναστάσεως του Κυρίου φέρνει φως και ελπίδα στη ζωή μας και ενώνει τους απανταχού Έλληνες. Μία γιορτή άρρηκτα συνδεδεμένη με την παράδοση, την ιστορία και τους αγώνες του Ελληνισμού. Σταυροαναστάσιμη η πορεία του Έθνους μας. Σταυρώνεται και ανασταίνεται. Ταλαιπωρείται και αναγεννάται. Περνά περιόδους πολέμου με υπομονή και ανθεκτικότητα και δημιουργεί έργα πολιτισμού στις περιόδους ειρήνης, παρά τα ελαττώματα και τις διχόνοιες. Και όπως είπε ο Μακρυγιάννης στον Γάλλο Ναύαρχο Δεριγνύ (Μύλοι Αργολίδος, Ιούνιος 1825): Πολλά θεριά πολεμούν να μας φάνε, αλλά η μαγιά πάντα μένει!

Αυτές τις Άγιες Ημέρες η σκέψη μας στρέφεται προς τον Ελληνισμό εκτός συνόρων. Στους Κυπρίους, στους Βορειοηπειρώτες, στην Ελληνική  Μειονότητα της Κωνσταντινουπόλεως, Ίμβρου και Τενέδου, στους Αποδήμους μας ανά την Υφήλιο. Ευχές και μήνυμα ελπίδας στέλνουμε και στους Ορθοδόξους Χριστιανούς όλου του κόσμου, ιδίως δε στους εμπερίστατους και αγωνιώντες αραβόφωνους Ορθοδόξους της Συρίας (Ρουμ Ορτοντόξ), οι οποίοι διασώζουν την αίγλη και την κληρονομιά του πολιτισμού της Ρωμανίας, της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Η ιστορία μας, η γλώσσα μας και η Ορθόδοξη Χριστιανική παράδοση διευρύνουν τα πολιτιστικά σύνορα της Ελλάδος και αποκτούν οικουμενική διάσταση. Η διδασκαλία των αρχαίων, βυζαντινών και νεοελληνικών κειμένων σε Πανεπιστήμια όλου του κόσμου κάνει την Ελλάδα να φαίνεται πιο πλατιά, όπως θα έλεγε ο Σεφέρης. Η κληρονομιά του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των ελληνιστικών χρόνων διασώζεται με ελληνικές και ελληνογενείς ονομασίες πόλεων (Αντιόχεια, Αλεξάνδρεια) και με ελληνικά μνημεία στη Μέση Ανατολή και στα βάθη της Ασίας. Η οικονομική, εκπαιδευτική και κοινωνική πρόοδος των  Ομογενών δημιουργεί ερείσματα φιλικά προς την Ελλάδα σε διάφορα σημεία του ορίζοντα. Η παρουσία Ορθοδόξων πληθυσμών, Ναών και μνημείων μαρτυρεί για τη διαχρονικότητα και για το πάντα επίκαιρο και ζείδωρο πνεύμα της Ορθοδοξίας.

Η ελληνορθόδοξη οικουμενικότητα είναι πηγή κύρους και ήπιας ισχύος για τη χώρα μας. Όταν θαυμάζουν τη γλώσσα σου, την ιστορία σου και τον πολιτισμό σου παύεις να είσαι μία χώρα 11 εκατομμυρίων κατοίκων και γίνεσαι μία πηγή διεθνούς ακτινοβολίας. Το ζήτημα είναι να γνωρίσουμε, και να εκτιμήσουμε πρώτα εμείς οι ίδιοι την αξία της Ελληνικής Γραμματείας, της Ορθόδοξης παράδοσης και των ιστορικών καταβολών μας.

Το μήνυμα της Αναστάσεως ας γίνει η αφορμή για να δώσουμε Αναστάσιμο περιεχόμενο και στην Παιδεία μας. Παράλληλα με τις γνώσεις, τις πληροφορίες και τις τεχνολογικές δεξιότητες, τα νέα αγόρια και κορίτσια να εξοικειώνονται με τις παλαιότερες μορφές της μιας και ενιαίας ελληνικής γλώσσας, η οποία κατά την UNESCO έχει ηλικία 4000 ετών. Να κατανοούν την αξία των γλυπτών του Παρθενώνα, την πολιτιστική κληρονομιά του Μ. Αλεξάνδρου, την επίδραση της Βυζαντινής Κωνσταντινούπολης στους  Σλάβους, στη Δυτική Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή. Να επικοινωνούν με τα κείμενα των Πατέρων της Εκκλησίας μας και με τα αριστουργήματα της Ορθόδοξης Υμνογραφίας.

Για ολόκληρη την κοινωνία Αναστάσιμη Παιδεία σημαίνει ελπίδα και εθνική αυτοπεποίθηση. Να απαλλαγούμε από συμπλέγματα ηττοπαθείας, μειονεξίας και ξενομανίας. Χωρίς βεβαίως να φτάσουμε στο άλλο άκρο, στην εθνική αλαζονεία. Ούτε θα κλειστούμε στο καβούκι μας, ούτε θα γίνουμε άμορφος χυλός στο όνομα μιας δήθεν παγκοσμιοποίησης. Το μήνυμα της Αναστάσεως είναι πανανθρώπινο. Χριστός Ανέστη!

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 19.4.2025

1...811812813...3,038Σελίδα 812 από 3,038