Ο πρόεδρος δήλωσε επίσης ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν την άρση των κυρώσεων κατά της Συρίας και ότι «πολύ καλά πράγματα συμβαίνουν» στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις με το Ιράν.
Αντιμέτωπος με έντονη ηθική κριτική για την απόφασή του να αποδεχθεί ένα πολυτελές τζετ αξίας 400 εκατομμυρίων δολαρίων από τη βασιλική οικογένεια του Κατάρ για χρήση ως Air Force One, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπερασπίστηκε τη συμφωνία τη Δευτέρα, χαρακτηρίζοντάς την ως «πολύ ευγενική χειρονομία» που έγινε σε ένδειξη ευγνωμοσύνης για την αμερικανική συνδρομή στην ασφάλεια της χώρας.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο κατά την υπογραφή εκτελεστικού διατάγματος, ο Τραμπ δήλωσε ότι πιστεύει πως οι Καταριανοί προσέφεραν το αεροσκάφος επειδή οι ΗΠΑ «τους έχουν βοηθήσει πολύ όλα αυτά τα χρόνια σε θέματα ασφάλειας και προστασίας». Αναφερόμενος στο Κατάρ, καθώς και στη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, σημείωσε: «Εμείς τους διατηρούμε ασφαλείς. Αν δεν ήμασταν εμείς, πιθανόν να μην υπήρχαν αυτή τη στιγμή.»
Ο Τραμπ εξέφρασε τον σεβασμό του «για την ηγεσία και τον ηγέτη του Κατάρ» και πρόσθεσε: «Αν μπορούμε να πάρουμε ένα [Boeing] 747 ως συνεισφορά προς το Υπουργείο Άμυνας, για χρήση μερικών ετών όσο [η Boeing] κατασκευάζει τα καινούργια, νομίζω ότι είναι μια πολύ ευγενική χειρονομία. Τώρα, θα ήμουν ανόητος αν έλεγα “Όχι, δεν θέλουμε δωρεάν αεροπλάνο.” Δίνουμε δωρεάν πράγματα, θα πάρουμε κι εμείς ένα — και μας βοηθάει κιόλας.»
Το πρωτοφανές δώρο προκάλεσε αμέσως κατηγορίες περί αθέμιτης επιρροής και παραβίασης της συνταγματικής ρήτρας κατά της δωροδοκίας, περιλαμβανομένων αντιδράσεων από Δημοκρατικούς βουλευτές και ειδικούς σε θέματα δεοντολογίας. Ο βουλευτής Ρίτσι Τόρες (Δημοκρατικός, Νέα Υόρκη) απέστειλε επιστολή στην κυβέρνηση Τραμπ γράφοντας: «Με την πιο σκληρή ειρωνεία, το Air Force One θα έχει πλέον κάτι κοινό με τη Χαμάς: Χρηματοδοτείται από το Κατάρ.»
Ο πρόεδρος τόνισε ότι δεν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει το αεροσκάφος για προσωπικούς σκοπούς μετά τη λήξη της θητείας του: «Θα περάσει απευθείας στο [Ίδρυμα Βιβλιοθήκης Τραμπ] μετά την αποχώρησή μου από το αξίωμα, εγώ δεν θα το χρησιμοποιώ.» Υπογράμμισε επίσης ότι δεν πρόκειται για προσωπικό δώρο προς τον ίδιο, αλλά για συνεισφορά προς το Υπουργείο Άμυνας.
Ο Τραμπ αναφέρθηκε επίσης στην επικείμενη απελευθέρωση του ομήρου αμερικανικής υπηκοότητας και καταγόμενου από το Νιου Τζέρσεϊ, Ένταν Αλεξάντερ, από τη Χαμάς, που είχε προγραμματιστεί για αργότερα τη Δευτέρα, χαρακτηρίζοντάς την «πραγματικά εξαιρετική είδηση». Πρόσθεσε ότι η απελευθέρωση θα πραγματοποιηθεί «ενώπιον του [ειδικού απεσταλμένου για τη Μέση Ανατολή] Στιβ Γουίτκοφ, ο οποίος έχει κάνει φανταστική δουλειά. … Ο Στιβ δεν ήξερε σχεδόν τίποτα για το θέμα – ποιος ξέρει; – αλλά το έμαθε σε περίπου δύο ώρες και από τότε ήταν καταπληκτικός.»
Ο πρόεδρος επιβεβαίωσε ότι ο αριθμός των ζωντανών ομήρων που παραμένουν στα χέρια της Χαμάς ανέρχεται πλέον σε 21, από 24 προηγουμένως. Μετά την απελευθέρωση του Αλεξάντερ, δήλωσε ο Τραμπ, η Χαμάς θα κρατά «20 ζωντανούς ομήρους εκεί. Οι υπόλοιποι είναι νεκρά σώματα.»
Ανάλογα με την κατάσταση της υγείας του Αλεξάντερ κατά την απελευθέρωσή του, η οικογένειά του επιβεβαίωσε ότι ενδέχεται να ταξιδέψει στη Ντόχα προκειμένου να συναντήσει τον Τραμπ και τον εμίρη του Κατάρ, στο πλαίσιο της επίσκεψης του πρώην προέδρου στη Μέση Ανατολή αυτή την εβδομάδα.
Αναφορικά με τη Συρία, ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι «εργάζεται» πάνω στο ζήτημα με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ότι πρέπει να «πάρει μια απόφαση» σχετικά με τις κυρώσεις που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στη Δαμασκό, «τις οποίες πιθανότατα θα άρουμε. Ίσως τις αποσύρουμε, γιατί θέλουμε να τους δώσουμε μια νέα αρχή… Θέλουμε να δούμε αν μπορούμε να τους βοηθήσουμε.»
Ο Τραμπ ανέφερε ότι ενδέχεται να πραγματοποιήσει στάση στην Τουρκία την Πέμπτη, ανάλογα με το πρόγραμμα της περιοδείας του στη Μέση Ανατολή, προκειμένου να συναντηθεί με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, οι οποίοι έχουν δηλώσει ότι ενδέχεται να συμμετάσχουν σε απευθείας συνομιλίες.
Διακομματικές ομάδες νομοθετών στο Καπιτώλιο έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο άρσης των κυρώσεων κατά της νέας συριακής κυβέρνησης, υπό την προϋπόθεση ότι η Δαμασκός θα επιτύχει συγκεκριμένους στόχους σε ζητήματα όπως η δημοκρατία και η καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Το Ισραήλ εμφανίζεται πιο απαισιόδοξο απέναντι στο νέο καθεστώς και τον ηγέτη του, Άχμεντ αλ-Σάραα, τον οποίο ο Ισραηλινός ΥΠΕΞ Γιντεόν Σαάρ έχει χαρακτηρίσει «τζιχαντιστή με κοστούμι». Το Ισραήλ διατηρεί στρατιωτική παρουσία στα σύνορα με τη Συρία, αν και ο Σάραα αποκάλυψε πρόσφατα ότι η Ιερουσαλήμ και η Δαμασκός βρίσκονται σε έμμεσες διαβουλεύσεις για την αποτροπή κλιμάκωσης.
Ο Τραμπ αναφέρθηκε επίσης στις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις των ΗΠΑ με το Ιράν, οι οποίες ολοκλήρωσαν τον τέταρτο γύρο τους μέσα στο Σαββατοκύριακο, δηλώνοντας: «Νομίζω ότι συμβαίνουν πολύ καλά πράγματα εκεί… Πιστεύω ότι δεν μπορούν να έχουν πυρηνικό όπλο, αλλά θεωρώ ότι μιλούν με έξυπνο τρόπο.»
Τόνισε πως επιθυμεί το Ιράν «να είναι πλούσιο, υπέροχο, ευτυχισμένο και μεγάλο — αλλά δεν μπορούν να έχουν πυρηνικό όπλο. Είναι πολύ απλό. Οπότε νομίζω ότι καταλαβαίνουν ότι εννοούμε — ότι εγώ εννοώ — σοβαρά, και μέχρι τώρα δείχνουν πολύ λογικοί.»
Αναφερόμενος στη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που επιτεύχθηκε πρόσφατα μεταξύ ΗΠΑ και Χούθι στην Υεμένη, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «δημιούργησαν μια κατάσταση στην οποία οι Χούθι, για πρώτη φορά στην ιστορία, σταμάτησαν να πυροβολούν, και έκαναν γνωστό ότι δεν πρόκειται πλέον να χτυπούν αμερικανικά πλοία, ούτε να στοχεύουν Αμερικανούς.»
Ο Τραμπ χαρακτήρισε την υποστηριζόμενη από το Ιράν τρομοκρατική οργάνωση ως «σε διαρκή κατάσταση πολέμου, ουσιαστικά για πάντα», και «πολύ δύσκολη για άλλες χώρες». Πρόσθεσε: «Κανείς δεν μπόρεσε να κάνει αυτό που κάναμε εμείς, αλλά σταμάτησαν — και σήμερα δεχόμαστε τον λόγο τους. Τόσο οι ίδιοι όσο και οι εντολοδόχοι τους δήλωσαν ξεκάθαρα ότι δεν θέλουν να το συνεχίσουν. Και έτσι μείναμε ικανοποιημένοι.»
Η συμφωνία ανακοινώθηκε μόλις λίγες ημέρες μετά την επίθεση των Χούθι στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν του Ισραήλ, ενώ η οργάνωση συνεχίζει να βάλλει κατά ισραηλινών στόχων, παρά την ισχύ της εκεχειρίας με τις ΗΠΑ.
του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.
Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), και του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS). Συγγραφέας του βιβλίου «Ο Σύγχρονος Πόλεμος» Προκλήσεις για την Ελληνική Ασφάλεια. Εκδόσεις Ινφογνώμων.
