Η κυβέρνηση του Χριστιάν Μίτσκοσκι και το κόμμα του, VMRO-DPMNE, θα συνεχίσουν να εμποδίζουν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση των Σκοπίων, αρνούμενοι να υποστηρίξουν τις συνταγματικές αλλαγές που θα συμπεριλάμβαναν τους Βούλγαρους στον βασικό νόμο.
Αυτή είναι η κύρια απαίτηση που ορίζεται στο διαπραγματευτικό πλαίσιο της Βόρειας Μακεδονίας για να ξεκινήσει η χώρα πραγματικές διαπραγματεύσεις για την ένταξή της στην ΕΕ.
«Οι θέσεις μας είναι σαφείς όσον αφορά τις συνταγματικές τροποποιήσεις και δεν υπάρχει καμία αλλαγή εδώ, επειδή δεν βλέπουμε, τουλάχιστον αυτή τη στιγμή, κανένα σημάδι ότι υπάρχει αλλαγή στη συμπεριφορά από την άλλη πλευρά, δηλαδή από την πλευρά του ανατολικού γείτονά μας», σχολίασε ο Μίτσκοσκι.
Μίλησε ενόψει της επίσκεψης σήμερα του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, στα Σκόπια.
«Λυπάμαι που συμβαίνει αυτό και ελπίζω ότι το επόμενο διάστημα θα μιλήσουμε περισσότερο για λύσεις παρά για προβλήματα», δήλωσε ο Μίτσκοσκι.
Συνεχίζει να εικάζει ότι η Βουλγαρία θα έχει όλο και νέες απαιτήσεις από τη Σόφια, και τα σχόλιά του τροφοδοτούνται επίσης από ορισμένους κύκλους στη Βουλγαρία.
Ο Μίτσκοσκι ανακοίνωσε ότι, κατόπιν πρόσκλησης του Κόστα, θα τον συνοδεύσει στην πτήση του από τα Σκόπια στα Τίρανα, όπου ο Πρόεδρος του Συμβουλίου της ΕΕ θα παραθέσει δείπνο στους ηγέτες των Δυτικών Βαλκανίων.
Η κυβέρνηση VMRO-DPMNE διεξάγει διπλωματική εκστρατεία στην Ευρώπη εδώ και μήνες, αλλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη είναι ανένδοτα στην άποψη ότι οι όροι για την πρόοδο της Βόρειας Μακεδονίας δεν υπόκεινται σε αλλαγές.
Ένα άλλο επιχείρημα του Μίτσκοσκι είναι ότι μπορεί να διαπραγματευτεί καλύτερους όρους με τη Βουλγαρία, αλλά οι βουλγαρικές αρχές είναι ανένδοτες ότι το ζήτημα βρίσκεται ήδη σε ευρωπαϊκό επίπεδο και δεν έχουν προγραμματιστεί διμερείς διαπραγματεύσεις.
Πριν από δύο ημέρες, ο Μίτσκοσκι σχολίασε ότι η ΕΕ θα παραμείνει ο στόχος των Σκοπίων, αλλά «στο παρελθόν έχουν γίνει παραχωρήσεις που έχουν μετατραπεί σε μεγάλες θυσίες για το κράτος και η σημερινή κυβέρνηση πρέπει να ζήσει και να αγωνιστεί με όλα αυτά».
«Η στρατηγική μας είναι να καλύψουμε το πεδίο και να παρουσιάσουμε τα επιχειρήματά μας. Αυτό είναι το δημοκρατικό εργαλείο που έχουμε – δεν έχουμε άλλο. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε δύο, τρεις φορές καλύτεροι από όλους τους άλλους αν θέλουμε να ακουστούμε λογικοί και οι άλλοι να μας καταλάβουν, και πρέπει να μάθουμε να κερδίζουμε στην Ουάσιγκτον, στις Βρυξέλλες, στο Παρίσι, στη Ρώμη… αν θέλουμε να στείλουμε ένα διαφορετικό μήνυμα από αυτό που ακούγεται εδώ και χρόνια», επεσήμανε.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης μιλάει στην Ολομέλεια της Βουλής, στη συζήτηση και λήψη απόφασης για τη σύσταση Ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής, Αθήνα Τρίτη 4 Μαρτίου 2025. Στην Βουλή διεξάγεται η συζήτηση και λήψη απόφαση για τη σύσταση Ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής προς διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης, σύμφωνα με το άρθρο 86 παρ. 3 του Συντάγματος, τα άρθρα 153 επ. του Κανονισμού της Βουλής και το άρθρο 5 του ν.3126/2003 περί της «Ποινικής Ευθύνης των Υπουργών», όπως ισχύουν, επί της υπ’ αριθμ. 1027/5-2-2025 προτάσεως που κατέθεσαν ο αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας «ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΗΜΑ ΑΛΛΑΓΗΣ» Νικόλαος Ανδρουλάκης και τριάντα (30) Βουλευτές της Κοινοβουλευτικής του Ομάδας, για την ενδεχόμενη τέλεση του αδικήματος της παράβασης καθήκοντος (άρθρο 259 ΠΚ) κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ 3-3-2023 και 6-3-2023 από τον πρώην υφυπουργό παρά τω Πρωθυπουργώ Χρήστο Τριαντόπουλο, κατά την άσκηση των καθηκόντων του και σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στην πρόταση. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΧΑΡΗΣ ΑΚΡΙΒΙΑΔΗΣ
Μία αμφιλεγόμενη αλλαγή στον νόμο για το «Πόθεν Έσχες» εισάγει τροπολογία που κατατέθηκε αιφνιδιαστικά το βράδυ της Τρίτης (13/5) στη Βουλή από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, επιτρέποντας πλέον στους συζύγους και στους συγγενείς πρώτου βαθμού πολιτικών προσώπων να διατηρούν ή να συμμετέχουν σε εταιρείες του εξωτερικού, με ορισμένες εξαιρέσεις.
Αυτό που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις είναι το γεγονός ότι η εν λόγω διάταξη παρεμβάλλεται στην τροπολογία ανάμεσα σε ρυθμίσεις μη σχετικής θεματικής, χωρίς καμία προηγούμενη πολιτική ή θεσμική προαναγγελία.
Συγκεκριμένα, η τροπολογία εντάχθηκε στο νομοσχέδιο για την Εθνική Σχολή Δικαστών και φέρει, μεταξύ άλλων, τις υπογραφές του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη και του υπουργού Οικονομίας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκου Πιερρακάκη.
Η νέα ρύθμιση τροποποιεί τον νόμο 3213/2003 για το «Πόθεν Έσχες», καθώς και τη διάταξη του 2016 που είχε θεσπιστεί επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, με προσωπική εισήγηση του τότε πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα. Εκείνη η ρύθμιση επέβαλλε αυστηρή και οριζόντια απαγόρευση στους συζύγους πολιτικών προσώπων να συμμετέχουν σε οποιασδήποτε μορφής αλλοδαπές εταιρείες.
Η νέα ρύθμιση
Σύμφωνα με τη νέα τροπολογία, επιτρέπεται στους συζύγους και συγγενείς πρώτου βαθμού πολιτικών προσώπων να συμμετέχουν σε εταιρείες του εξωτερικού, με μοναδική εξαίρεση τις επιχειρήσεις που έχουν πραγματική ή καταστατική έδρα σε μη συνεργάσιμα φορολογικά κράτη -δηλαδή στους λεγόμενους «φορολογικούς παραδείσους». Αξιοσημείωτο, ωστόσο, είναι ότι δεν προβλέπεται κάποια ρύθμιση ή πρόνοια ώστε να αποτρέπεται η έμμεση σύνδεση εταιρειών σε συνεργάσιμα κράτη με υπεράκτιες δομές ή νομικά πρόσωπα που εδρεύουν σε μη συνεργάσιμα.
Στην έκθεση συνεπειών που συνοδεύει την τροπολογία, το υπουργείο επιχειρεί να τεκμηριώσει την ανάγκη για τη συγκεκριμένη αλλαγή με το επιχείρημα της «εξασφάλισης δίκαιης ισορροπίας» στους περιορισμούς που επιβάλλονται στην επιχειρηματική δραστηριότητα ατόμων τα οποία σχετίζονται με πολιτικά πρόσωπα. Επιπλέον, γίνεται επίκληση συνταγματικών και ενωσιακών αρχών για την προστασία της οικονομικής ελευθερίας.
Επιπλέον, η νομοθετική πρόβλεψη επιχειρεί να διαχωρίσει τη θεσμική ευθύνη από την προσωπική σχέση με πολιτικά πρόσωπα. Συγκεκριμένα, σημειώνεται ότι «τα ανωτέρω πρόσωπα που απλώς τυγχάνει να συνδέονται προσωπικά με πολιτικά πρόσωπα δεν έχουν επιλέξει τα ίδια μια τέτοια πολιτική δραστηριότητα».
Ως εκ τούτου, θεωρείται πιο αναλογικό να επιτρέπεται η συμμετοχή σε εταιρείες του εξωτερικού, εκτός αυτών που βρίσκονται σε μη συνεργάσιμα φορολογικά καθεστώτα ή διαθέτουν προνομιακή φορολόγηση, όπως αυτά προσδιορίζονται στο άρθρο 65 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013), καθώς και στις υπουργικές αποφάσεις που εκδίδονται βάσει αυτού, αναφέρεται χαρακτηριστικά στην νέα ρύθμιση.
Αντιδράσεις της αντιπολίτευσης
Η αντιπολίτευση εξαπέλυσε πυρά εναντίον της κυβέρνησης για τη νέα ρύθμιση, καταγγέλλοντας την κυβέρνηση πως έφερε χωρίς καμία αιτιολόγηση αργά το βράδυ της Τρίτης (13/5) τη διάταξη, με τον Δημήτρη Μάντζο από το ΠΑΣΟΚ να διερωτάται «ποια πρόσωπα αφορά;», αφήνοντας σαφείς αιχμές για «φωτογραφική» τροπολογία και να ζητά την απόσυρσή της.
Επιπλέον, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Χρήστος Γιαννόυλης ανέφερε σχετικά: «Συνυπογράφοντας και αυτά που είπε πριν από λίγο ο κ. Μάντζος, θα προσέθετα ότι ο αρμόδιος υπουργός της Δικαιοσύνης δεν αρκεί μόνο να απαντήσει. Πρέπει να απολογηθεί για το γεγονός ότι αυτό που είχε καταστεί ως εξαίρεση στα προηγούμενα χρόνια τώρα έχει γίνει πραγματικός εθισμός. Είναι ντροπή να αναγράφεται σε τροπολογία το ώρα κατάθεσης 23:10 για μία σειρά ζητημάτων που αποτελούν από μόνα τους αντικείμενο νομοθέτησης και προπαρασκευής».
«Η τροπολογία για τους πολιτικούς θέλει να προστατεύσει τους πολιτικούς. Τους αποκλείει από εξωχώριες. Εισάγει διαφάνεια και ξεκαθαρίζει περίεργες έννοιες. Οι πολιτικοί αποκλείονται από τα πάντα, ενώ για τις οικογένειές τους δεν υπάρχει δυνατότητα συμμετοχής σε εξωχώριες σε χώρες που δεν συνεργάζονται φορολογικά με την Ελλάδα, δηλαδή σε φορολογικούς παραδείσους», απάντησε ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης.
Με μια αιφνιδιαστική κίνηση, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την άρση των κυρώσεων κατά της Συρίας, εγκαινιάζοντας νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στη Μέση Ανατολή. Ο μέχρι πρότινος επικηρυγμένος με 10 εκατ. δολάρια από τις ΗΠΑ, Αχμέντ Αλ Σάρα, εμφανίζεται πλέον ως μεταβατικός ηγέτης της Συρίας και συνομιλητής της Ουάσιγκτον, με τη στήριξη Ριάντ και Άγκυρας.
Η κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ σηματοδοτεί σοβαρό πλήγμα για την επιρροή του Ιράν στη Συρία και ευρύτερα στον αραβικό κόσμο. Στη θέση του αναδύεται ένα τρίγωνο συνεργασίας ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας–Τουρκίας, με γεωστρατηγικό επίκεντρο τη μεταπολεμική ανασυγκρότηση της Συρίας.
Η Άγκυρα αναδεικνύεται σε βασικόπαράγοντα της νέας γεωπολιτικής και γεωενεργειακής πραγματικότητας.Το αμερικανικό Πεντάγωνο ενέκρινε την πώληση πυραυλικών συστημάτων AIM-9X και AIM-120C-8 στην Τουρκία, ύψους 304 εκατ. δολαρίων, ενισχύοντας τη στρατιωτική της υπεροπλία. Η Τουρκία επιδιώκει την επανένταξή της στο πρόγραμμα συμπαραγωγής των αμερικανικών μαχητικών F-35, με την υποστήριξη του Προέδρου Τραμπ. Ωστόσο, το Κογκρέσο παραμένει αντίθετο, λόγω της απόκτησης του ρωσικού συστήματος S-400 από την Άγκυρα. Ταυτόχρονα, η τουρκική διπλωματία, αποφεύγοντας τις κυρώσεις της Δύσης για την προκλητική της στάση, εμφανίζεται ως κρίσιμος διαμεσολαβητής τόσο στη Συρία όσο και στον πόλεμο Ουκρανίας–Ρωσίας.
Ο πρόεδρος Ερντογάν διατηρεί στρατηγικές ισορροπίες: συνομιλεί με τον Πούτιν, στηρίζει το Κίεβο, κρατά τους S-400, συνεργάζεται με την ουκρανική αμυντική βιομηχανία και ταυτόχρονα επιδιώκει είσοδο στους BRICS. Εμφανίζεται έτσι ως πολύτιμος συνομιλητής τόσο της Ανατολής όσο και της Δύσης.
Στο ευρωπαϊκό πεδίο, η Τουρκία προσεγγίζεται ως εταίρος του εξοπλιστικού σχεδίου ReArm Europe, παρά τις καταγγελίες για αυταρχισμό και διώξεις της αντιπολίτευσης. Η σιωπηρή ανοχή Ε.Ε. και ΗΠΑ απέναντι στον αυταρχισμό της Άγκυρας συνοδεύεται από πολιτικοοικονομικά ανταλλάγματα. Ήδη, η ιταλική Piaggio Aerospace πέρασε στον έλεγχο της τουρκικής Baykar, ενώ Βρυξέλλες και κράτη-μέλη απευθύνουν ανοιχτή πρόσκληση στην Τουρκία για συμμετοχή στο πρόγραμμα στρατιωτικής ανασυγκρότησης της Ευρώπης ύψους 800 δισ. ευρώ.
Η νέα περιφερειακή τάξη πραγμάτων δεν διαμορφώνεται πλέον με κριτήριο τις αξίες, αλλά με βάση τις ανάγκες ισχύος. Η Τουρκία, παρά τις δημοκρατικές εκτροπές, αναδεικνύεται στον κύριο διαχειριστή των νέων ισορροπιών στη Μέση Ανατολή, με την ανοχή, αν όχι τη στήριξη,των μεγάλων δυνάμεων, ΗΠΑ και Ρωσία.
Στο επίσημο δείπνο που παρέθεσε ο Εμίρης του Κατάρ, Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θανί, στο πολυτελές παλάτι Lusail στη Ντόχα, προς τιμήν του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, παρευρέθηκε – μεταξύ λίγων και αυστηρά επιλεγμένων προσκεκλημένων – ο Θοδωρής Κυριακού.
Το δείπνο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της τριήμερης περιοδείας του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή. Ανάμεσα στους λιγοστούς προσκεκλημένους, εκτός από τους επίσημους εκπροσώπους των δύο πλευρών, παρευρέθηκαν και ελάχιστα επιλεγμένα μέλη της διεθνούς επιχειρηματικής ελίτ, προσωπικότητες που διαμορφώνουν τάσεις και εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο.
Η παρουσία του Θοδωρή Κυριακού δεν μας κάνει εντύπωση, αφού ο Έλληνας επιχειρηματίας είναι γνωστό πως εδώ και χρόνια είναι ισχυρός παίκτης στη διεθνή σκακιέρα. Έτσι, με τις στενές σχέσεις που διατηρεί με τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και με τις στρατηγικές σχέσεις που έχει αναπτύξει με τον Εμίρη του Κατάρ μέσω της Επενδυτικής Αρχής, η παρουσία του Κυριακού στο δείπνο μόνο τυχαία δεν μπορεί να χαρακτηριστεί.
Κομβικός ρόλος και ισχυρό δίκτυο επιρροής
Στο δείπνο παρευρέθηκε ένα μικρός αριθμός εκπροσώπων και ελάχιστοι επιχειρηματίες από όλο τον κόσμο.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της βραδιάς, o Θοδωρής Κυριακού είχε ιδιαίτερη συνομιλία και με τους 2 ηγέτες. Η συμμετοχή του σε μια τόσο κλειστή και υψηλού κύρους συνάντηση επιβεβαιώνει τον κομβικό του ρόλο στη διεθνή σκακιέρα.
Ο Θοδωρής Κυριακού έχει καταφέρει να χτίσει ένα ισχυρό δίκτυο επιρροής σε δύο από τα πλέον κρίσιμα κέντρα ισχύος του πλανήτη. Η παρουσία του στη συγκεκριμένη εκδήλωση δεν περνά απαρατήρητη, επιβεβαιώνοντας τον καθοριστικό του ρόλο στα διεθνή επιχειρηματικά και πολιτικά δίκτυα.
Η τραγουδίστρια που εκπροσωπεί την Αλβανία στη Eurovision σχημάτισε τον «δικέφαλο αετό» μετά την πρόκριση στον τελικό.
Για άλλη μια φορά η Eurovision γίνεται πεδίο πολιτικής διαμάχης, αυτή τη φορά μεταξύ Αλβανίας και Σερβίας.
Η τραγουδίστρια της Αλβανίας, Beatriçe Gjergji, του ντουέτου Shkodra Elektronike, μετά τη πρόκριση στον τελικό της Eurovision, έκανε on camera τη γνωστή χειρονομία του δικέφαλου αετού, η οποία συνδέεται με τον αλβανικό εθνικισμό και την ιδέα της «Μεγάλης Αλβανίας», που οραματίζεται ως αλβανικά, πολλά εδάφη χωρών των Βαλκανίων, όπως του Κοσσόβου, του Μαυροβουνίου, φτάνοντας μέχρι και στη Σερβία.
Το επίμαχο πλάνο μεταδόθηκε ζωντανά κατά τη διάρκεια του πρώτου ημιτελικού της Eurovision και σύντομα το βίντεο έκανε τον γύρο του διαδικτύου, πυροδοτώντας σφοδρές αντιδράσεις τόσο στα social media όσο και στα ΜΜΕ της Σερβίας, αλλά και άλλων βαλκανικών χωρών.
Τα σερβικά ΜΜΕ κάνουν λόγο για «πρόκληση» και ζητούν την άμεση αποβολή της Αλβανίας από τον διαγωνισμό, καθώς όπως υποστηρίζουν η κίνηση της τραγουδίστριας παραβιάζει τους κανονισμούς της EBU, οι οποίοι απαγορεύουν ρητά τη χρήση πολιτικών συμβόλων ή μηνυμάτων είτε επί σκηνής είτε στα παρασκήνια.
Η EBU, διοργανώτρια αρχή του μουσικού διαγωνισμού, δεν έχει κάνει μέχρι στιγμής κάποια δήλωση, ωστόσο ο κανονισμός της Eurovision προβλέπει πως τα πολιτικά μηνύματα και σύμβολα μπορούν να επιφέρουν μέχρι και αποκλεισμό.
Σε μια δραματική αερομαχία πάνω από τη Βαλτική ενεπλάκησαν μαχητικά του ΝΑΤΟ και της Ρωσίας, μετά από αντιπαράθεση για ένα τάνκερ του σκιώδους στόλου του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Εσθονικές δυνάμεις επιχείρησαν να επιβιβαστούν στο τάνκερ Jaguar με σημαία Γκαμπόν, που πιστεύεται ότι αποτελεί μέρος του σκιώδους στόλου που χρησιμοποιεί η Ρωσία για την αποφυγή διεθνών κυρώσεων.
Το τάνκερ, στο οποίο η Βρετανία επέβαλε κυρώσεις την Παρασκευή, έπλεε προς τη Ρωσία και αρνήθηκε να συμμορφωθεί με τις εσθονικές εντολές. Με την ένταση να κλιμακώνεται, το ΝΑΤΟ απογείωσε μαχητικά αεροσκάφη -συμπεριλαμβανομένων πολωνικών MiG-29-, με τη Ρωσία να απαντά στέλνοντας ένα Su-35S.
Το ρωσικό αεροσκάφος φέρεται να παραβίασε τον εσθονικό εναέριο χώρο καθώς κινούνταν για να προστατεύσει το Jaguar, εντείνοντας τους φόβους για άμεση αντιπαράθεση σε μια από τις πιο ασταθείς περιοχές της Ευρώπης.
Σε ένα δραματικό βίντεο διακρίνεται το πολωνικό μαχητικό να ακολουθεί το ρωσικό Su-35 σε μια αερομαχία πάνω από τον Κόλπο της Φινλανδίας στη Βαλτική Θάλασσα.
Εσθονία: Το Ταλίν καταγγέλλει τη Ρωσία για παραβίαση του εθνικού εναέριου χώρου
Ρωσική φωνή στη γέφυρα του τάνκερ χαρακτήρισε «κλόουν» τους Εσθονούς καθώς προσπάθησαν και απέτυχαν να επιβιβαστούν στο δεξαμενόπλοιο, που αγκυροβόλησε τελικά κοντά στο νησί Γκόγκλαντ -που ελέγχεται από τη Ρωσία- στην ανατολική Βαλτική. «Έτσι μας υποδέχονται τα ελικόπτερα», είπε μια φωνή στα ρωσικά από το τάνκερ. «Απαιτούν να αγκυροβολήσουμε».
Ακούγεται ένα μήνυμα που λέει: «Αυτό είναι το εσθονικό πολεμικό πλοίο Papa 6732. Το αίτημά σας θα απορριφθεί. Ακολουθήστε τις οδηγίες μου. Αλλάξτε αμέσως πορεία σε 105. Τέλος». Μια φωνή από το δεξαμενόπλοιο λέει στα ινδικά: «Αυτό μοιάζει με το drone μας μπροστά…». Μια ρωσική φωνή ακούγεται να διατάζει: «Προχώρα με ταχύτητα…». Και αναφερόμενη στους Εσθονούς, προσθέτει: «Ένα μάτσο κλόουν!».
Το εσθονικό πλοίο πλησιάζει το δεξαμενόπλοιο προσπαθώντας να το στρέψει προς τα δεξιά. Ένα εσθονικό ελικόπτερο A139 και ένα αεροπλάνο M-28 Skytruck των εσθονικών αμυντικών δυνάμεων εθεάθησαν να κυκλώνουν το τάνκερ.
Πανηγυρίζουν τα ρωσικά ΜΜΕ
Κομπάζοντας για τη ρωσική επιτυχία εναντίον της Δύσης, το φιλο-Κρεμλινικό μέσο Izvestia ανέφερε: «Παρά την επίδειξη δύναμης, οι εσθονικές Αρχές δεν μπόρεσαν να σταματήσουν το πλοίο. Το Jaguar έφτασε τελικά στο νησί Γκόγκλαντ… μια περιοχή που ελέγχεται από τη Ρωσία στον Κόλπο της Φινλανδίας και συνέχισε την πορεία του προς το Πριμόρσκ».
Από την πλευρά της η News-Pravda ανέφερε ότι «ναύτες από τη Βαλτική Δημοκρατία [Εσθονία] προσπάθησαν δύο φορές να κατεβάσουν δυνάμεις από ελικόπτερο».
Η Εσθονία καταγγέλλει παραβίαση του εναέριου χώρου της από τη Ρωσία
Μετά το επεισόδιο η Εσθονία κάλεσε τον Ρώσο επιτετραμμένο στο Ταλίν, Λέναρ Σαλιμουλίν, και του επέδωσε νότα διαμαρτυρίας, κατηγορώντας τη Μόσχα για παραβίαση του εναέριου χώρου της με την αποστολή του Su-35.
«Πρόκειται για ένα πολύ σοβαρό και λυπηρό περιστατικό, το οποίο είναι εντελώς απαράδεκτο», τόνισε ο Εσθονός υπουργός Εξωτερικών Μάργκους Τσάχκνα και ζήτησε να επιβληθούν «αυστηρότερες κυρώσεις» στη Ρωσία.
Η Εσθονία, η οποία συνορεύει με τη Ρωσία, αντιμετωπίζει τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ως άμεση απειλή για την εθνική της ασφάλεια. Για αυτόν τον λόγο, άλλωστε, έχει έκτοτε αυξήσει τις στρατιωτικές της δαπάνες.
Αερομαχία μαχητικών Ρωσίας ΝΑΤΟ με φόντο επιχείρηση ρεσάλτο σε τάνκερ της Μόσχας / Φωτογραφίες: YouTube
“https://www.iefimerida.gr/kosmos/dramatiki-aeromahia-mahitikon-nato-kai-rosias”>Δραματική αερομαχία μαχητικών ΝΑΤΟ και Ρωσίας στη Βαλτική, ενώ η Εσθονία επιχειρούσε ρεσάλτο σε τάνκερ της «Μόσχας» – iefimerida.gr</a></p>
Σφοδρή επίθεση της Μόσχας στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στον απόηχο του θρίλερ με την έναρξη των πρώτων απευθείας συνομιλιών Ουκρανίας-Ρωσίας στην Τουρκία.
Συγκεκριμένα, η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, χαρακτήρισε σήμερα «κλόουν» και «αποτυχημένο» τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μετά τις επικρίσεις του για τη ρωσική αντιπροσωπεία που έχει σταλεί στην Κωνσταντινούπολη.
«Ποιος χρησιμοποίησε τη λέξη διακοσμητική; Ένας κλόουν; Ένας αποτυχημένος; Ένα άτομο χωρίς καμία εκπαίδευση», σχολίασε η Ζαχάροβα κατά τη διάρκεια της εβδομαδιαίας ενημέρωσης των δημοσιογράφων, λίγο μετά τις δηλώσεις Ζελένσκι. «Ποιος νομίζει ότι είναι;» διερωτήθηκε.
Το σχόλιο Ζελένσκι για τη ρωσική αντιπροσωπεία
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας δήλωσε στους δημοσιογράφους νωρίτερα σήμερα, κατά την άφιξή του στο αεροδρόμιο της Άγκυρας, ότι η ουκρανική πλευρά δεν ενημερώθηκε επισήμως για τη σύνθεση της ρωσικής αντιπροσωπείας που έστειλε η Μόσχα στην Κωνσταντινούπολη, αλλά πρόσθεσε ότι μοιάζει να είναι «διακοσμητικού χαρακτήρα» και αναρωτήθηκε «αν είναι σε θέση να λάβει αποφάσεις».
Από την πλευρά του, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ χαρακτήρισε τον Ζελένσκι «αξιολύπητο» επειδή απαίτησε από τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν να συμμετάσχει αυτοπροσώπως στις απευθείας συνομιλίες μεταξύ Κιέβου και Μόσχας.
«Πρώτα απ’ όλα, ο Ζελένσκι είπε ότι απαίτησε να έρθει ο Πούτιν αυτοπροσώπως. Λοιπόν, είναι αξιολύπητος», δήλωσε ο Λαβρόφ σε ομιλία του σε διπλωμάτες στη Μόσχα, η οποία μεταδόθηκε από την ιστοσελίδα του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών.
Η άφιξη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Άγκυρα / Φωτογραφία: AP
“https://www.iefimerida.gr/kosmos/o-zelenski-apokalese-diakosmitiki-ti-rosiki-antiprosopia-klooyn-kai-apotyhimenos-toy”>Αντί συνομιλιών ανταλλάσσουν ύβρεις: «Είσαι κλόουν» απαντά η Μόσχα στον Ζελένσκι που είπε «διακοσμητική» τη ρωσική αποστολή – iefimerida.gr</a></p>
Σε προηγούμενο άρθρο αναφερθήκαμε στην αυξανόμενη επιρροή της αμυντικής βιομηχανίας της Τουρκίας στην Ευρώπη η Ελλάδα θα πρέπει να αξιοποιήσει τη στρατηγική της θέση εντός του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, να ενισχύσει τις δικές της αμυντικές δυνατότητες και να διερευνήσει νέες συμμαχίες και συνεργασίες για να διαχειριστεί αυτήν την εξελισσόμενη πρόκληση. Στο παρόν θα αναφερθούμε στα πέντε βήματα για την επίτευξη αυτού του έργου.
Ενίσχυση των Εγχώριων Αμυντικών Δυνατοτήτων και Τεχνολογίας
Το πρώτο και πιο κρίσιμο βήμα που πρέπει να κάνει η Ελλάδα είναι να ενισχύσει τον αμυντικό της τομέα. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη μια αμυντική υποδομή, αλλά πρέπει να χτίσει πάνω σε αυτή τη βάση, εστιάζοντας στην καινοτομία και την τεχνολογική πρόοδο στον αμυντικό τομέα. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στις επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής -όπως προηγμένα UAV, συστήματα αεράμυνας, και επιχειρησιακή χρησιμοποίηση στον κυβερνοχώρο και κυβερνοπόλεμο- που είναι ισάξιες ή ανώτερες από αυτές που αναπτύσσει η Τουρκία.
Μια προσέγγιση θα μπορούσε να είναι η επιτάχυνση της ανάπτυξης εγχώριων αμυντικών συστημάτων σε συνεργασία με αμυντικά έργα της ΕΕ. Συμμετέχοντας ή ηγούμενοι κοινών αμυντικών πρωτοβουλιών της ΕΕ, η Ελλάδα μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ενός τεχνολογικά ανεξάρτητου ευρωπαϊκού αμυντικού οικοσυστήματος, το οποίο θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως εναλλακτική λύση στον αυξανόμενο ρόλο της Τουρκίας σε αμυντικά έργα εντός της Ευρώπης. Για παράδειγμα, η Ελλάδα θα μπορούσε να επικεντρωθεί στην ενίσχυση των εγχώριων δυνατοτήτων κατασκευής UAV, παρόμοια με αυτό που έχει επιτύχει η Τουρκία με την Baykar. Η συνεργασία με άλλα κράτη της ΕΕ που συμμερίζονται ανησυχίες για την αυξανόμενη επιρροή της Τουρκίας, όπως η Γαλλία και το Ισραήλ, θα μπορούσε να βοηθήσει την Ελλάδα σε αυτή την προσπάθεια.
Επιπλέον, η Ελλάδα θα μπορούσε να εργαστεί για τον εκσυγχρονισμό της πολεμικής αεροπορίας της, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας επιπλέον μαχητικών αεροσκαφών F-35 και της ενσωμάτωσης συστημάτων αεράμυνας επόμενης γενιάς. Αυτό θα σήμαινε τόσο στην Τουρκία όσο και στην ΕΕ ότι η Ελλάδα είναι δεσμευμένη στη διατήρηση της τεχνολογικής ισότητας και της εθνικής ασφάλειας, ανεξάρτητα από τις αυξανόμενες αμυντικές εξαγωγές της Τουρκίας.
Εμβάθυνση των δεσμών με τη Γαλλία και το Ισραήλ
Ένα άλλο βασικό αντίμετρο για την Ελλάδα είναι η εμβάθυνση των αμυντικών συνεργασιών της με αξιόπιστους συμμάχους, ιδίως τη Γαλλία και το Ισραήλ. Και οι δύο χώρες συμμερίζονται τις ανησυχίες της Ελλάδας σχετικά με την αυξανόμενη αμυντική επιρροή της Τουρκίας και έχουν μακροχρόνιες σχέσεις με την Αθήνα στον αμυντικό τομέα. Με την επέκταση αυτών των συνεργασιών, η Ελλάδα θα μπορούσε να εξασφαλίσει αμυντική τεχνολογία αιχμής και να ενισχύσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες.
Γαλλία:
Η Ελλάδα και η Γαλλία έχουν ήδη μια ισχυρή αμυντική σχέση και αυτή η συνεργασία θα πρέπει να επεκταθεί περαιτέρω. Κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, συμφωνίες όπλων και κοινά ερευνητικά έργα στον τομέα της άμυνας είναι κρίσιμα για την ενίσχυση της θέσης της Ελλάδας έναντι της αυξανόμενης επιρροής της Τουρκίας. Η Ελλάδα θα μπορούσε να εξετάσει την απόκτηση πρόσθετων προηγμένων γαλλικών στρατιωτικών συστημάτων, όπως τα μαχητικά αεροσκάφη Rafale, ή να διερευνήσει τη συνεργασία στον τομέα της ναυτικής τεχνολογίας, όπως προηγμένες φρεγάτες ή υποβρύχια, για να συμπληρώσει τα υπάρχοντα αμυντικά της περιουσιακά στοιχεία.
Η Ελλάδα θα μπορούσε επίσης να ζητήσει από τη Γαλλία να μοιραστεί αμυντική τεχνολογία με ευνοϊκότερους όρους, διασφαλίζοντας ότι η Ελλάδα είναι εξοπλισμένη με συστήματα αιχμής που να αντιστοιχούν στις δυνατότητες της Τουρκίας. Επιπλέον, η αξιοποίηση του ηγετικού ρόλου της Γαλλίας στην ΕΕ θα μπορούσε να βοηθήσει την Αθήνα να συγκεντρώσει ευρύτερη ευρωπαϊκή υποστήριξη για τον περιορισμό της συμμετοχής της Τουρκίας σε ευαίσθητα αμυντικά έργα.
Ισραήλ:
Η σχέση μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ αποτελεί έναν ακόμη ακρογωνιαίο λίθο της ελληνικής αμυντικής πολιτικής. Η υπεροχή του Ισραήλ στην κυβερνοασφάλεια, την τεχνολογία των drones και την αεράμυνα θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για να αντισταθμίσει την αυξανόμενη επιρροή της Τουρκίας στην αμυντική βιομηχανία. Η Ελλάδα και το Ισραήλ έχουν ήδη συνεργαστεί σε κοινά αμυντικά έργα και αυτή η συνεργασία θα μπορούσε να επεκταθεί ώστε να συμπεριλάβει πιο προηγμένα συστήματα όπως το Iron Dome ή άλλες τεχνολογίες αντιπυραυλικής άμυνας, καθώς και συστήματα αντι-UAV για την εξουδετέρωση των αυξανόμενων δυνατοτήτων της Τουρκίας στον τομέα των drones.
Μέσω της συνεχιζόμενης συνεργασίας στην έρευνα στον τομέα της άμυνας, των κοινών στρατιωτικών ασκήσεων και των πρωτοβουλιών κυβερνοάμυνας, η Ελλάδα μπορεί να διασφαλίσει ότι θα παραμείνει μπροστά από την Τουρκία σε βασικούς τεχνολογικούς τομείς. Επιπλέον, η διπλωματική επιρροή του Ισραήλ σε παγκόσμια φόρουμ άμυνας θα μπορούσε να βοηθήσει την Ελλάδα να αντισταθμίσει την αυξανόμενη παρουσία της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ.
Ενίσχυση της αμυντικής ολοκλήρωσης και αυτονομίας της ΕΕ
Ένας κρίσιμος στρατηγικός στόχος για την Ελλάδα θα πρέπει να είναι η ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της ΕΕ και η μετάβαση προς μια πιο ανεξάρτητη ευρωπαϊκή αμυντική δομή. Ενώ το ΝΑΤΟ παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της διατλαντικής ασφάλειας, η ΕΕ πρέπει να γίνει ισχυρότερος παράγοντας στη δική της αμυντική πολιτική, μειώνοντας την εξάρτηση από τρίτους και αντιμετωπίζοντας τα τεχνολογικά κενά που επιτρέπουν στην Τουρκία να διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο στην ευρωπαϊκή αγορά άμυνας.
Η Ελλάδα θα μπορούσε να υποστηρίξει αμυντικά έργα της ΕΕ που θα επικεντρώνονται σε τεχνολογίες αιχμής, ιδίως σε αυτόνομα αμυντικά συστήματα τα οποία θα ανταγωνίζονταν άμεσα τις τουρκικές προσφορές. Πιέζοντας για περισσότερη χρηματοδότηση και συνεργασία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας, η Ελλάδα θα μπορούσε να διασφαλίσει ότι η ΕΕ θα αναπτύξει την ικανότητα να αυτοσυντηρεί τις αμυντικές της ανάγκες χωρίς να χρειάζεται να στραφεί σε χώρες εκτός ΕΕ όπως η Τουρκία για προηγμένες στρατιωτικές τεχνολογίες.
Επιπλέον, η Ελλάδα θα μπορούσε να προτείνει την ίδρυση ενός Ευρωπαϊκού Οργανισμού Αμυντικής Τεχνολογίας για την παρακολούθηση και τη ρύθμιση της συμμετοχής χωρών εκτός ΕΕ, όπως η Τουρκία, σε ευρωπαϊκά αμυντικά έργα. Αυτός ο οργανισμός θα έχει ως καθήκον να διασφαλίζει ότι πληρούνται τα αμυντικά πρότυπα και οι ανησυχίες για την ασφάλεια της ΕΕ, αποτρέποντας την διείσδυση τεχνολογιών που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τους στρατηγικούς στόχους του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.
Άσκηση πιέσεων εντός του ΝΑΤΟ και της ΕΕ
Παρόλο που η Ελλάδα δεν έχει επίσημο δικαίωμα βέτο για να εμποδίσει τη συμμετοχή της Τουρκίας σε ευρωπαϊκά αμυντικά έργα, μπορεί να ασκήσει σημαντική επιρροή εντός του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Η άσκηση πίεσης σε βασικά κράτη μέλη της ΕΕ, ιδίως σε εκείνα που συμμερίζονται τις ανησυχίες της Ελλάδας σχετικά με την αυξανόμενη επιρροή της Τουρκίας -όπως η Γαλλία, η Κύπρος και τα κράτη της Βαλτικής- θα επέτρεπε στην Ελλάδα να δημιουργήσει έναν συνασπισμό χωρών με παρόμοια νοοτροπία που μπορούν να πιέσουν για αυστηρότερους κανονισμούς σχετικά με τη συμμετοχή της Τουρκίας στην αμυντική βιομηχανία.
Η Ελλάδα θα μπορούσε επίσης να απευθυνθεί απευθείας στις Ηνωμένες Πολιτείες, χρησιμοποιώντας την ισχυρή της σχέση με την Ουάσινγκτον για να υποστηρίξει ότι η αυξανόμενη συμμετοχή της Τουρκίας σε ευρωπαϊκά αμυντικά έργα θα μπορούσε να δημιουργήσει διχασμούς εντός του ΝΑΤΟ. Η Ελλάδα μπορεί να υπογραμμίσει ότι οι ενέργειες της Τουρκίας δεν αποτελούν μόνο πρόκληση για την Ελλάδα, αλλά και μακροπρόθεσμη απειλή για τη συνοχή του ΝΑΤΟ, ειδικά καθώς η γεωπολιτική ευθυγράμμιση της Τουρκίας αποκλίνει από το δυτικό αμυντικό μπλοκ.
Δημόσια Διπλωματία και Ευαισθητοποίηση
Ένα κρίσιμο, αντίμετρο είναι η διπλωματία. Η Ελλάδα θα πρέπει να ευαισθητοποιήσει ενεργά σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους που θέτει η αυξανόμενη επιρροή της Τουρκίας στην αμυντική βιομηχανία, τόσο στα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης όσο και στους θεσμούς της ΕΕ. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει τη δημοσιοποίηση των αμυντικών δεσμών της Τουρκίας με χώρες όπως η Ρωσία και τις επιπτώσεις αυτού στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Καθιστώντας το ζήτημα εξέχον θέμα συζήτησης σε διεθνή φόρα, η Ελλάδα μπορεί να διασφαλίσει ότι θα παραμείνει στο επίκεντρο των συζητήσεων για την ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική. Αυτό όχι μόνο θα ασκούσε πίεση στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της ΕΕ να περιορίσουν τον ρόλο της Τουρκίας, αλλά και θα ενίσχυε τη φήμη της Ελλάδας ως υπερασπιστή της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Σύμπέρασμα
Υπό το πρίσμα του αυξανόμενου ρόλου της Τουρκίας στον ευρωπαϊκό αμυντικό τομέα, η Ελλάδα πρέπει να υιοθετήσει μια πολύπλευρη στρατηγική για την προστασία των εθνικών της συμφερόντων. Η ενίσχυση των εγχώριων αμυντικών δυνατοτήτων, η εμβάθυνση των στρατηγικών συμμαχιών με τη Γαλλία και το Ισραήλ, η προώθηση της αμυντικής αυτονομίας της ΕΕ και η αξιοποίηση των διπλωματικών διαύλων θα είναι καθοριστικής σημασίας για την αντιμετώπιση της επιρροής της Τουρκίας. Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να δράσει γρήγορα και αποφασιστικά για να διασφαλίσει ότι η Ελλάδα θα παραμείνει βασικός παράγοντας στη διαμόρφωση του μέλλοντος των ευρωπαϊκών και ΝΑΤΟϊκών αμυντικών πολιτικών, αντί να παραγκωνίζεται από τη στρατηγική καταπάτηση της Τουρκίας.
*Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), και του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS). Συγγραφέας του βιβλίου «Ο Σύγχρονος Πόλεμος»Προκλήσεις για την Ελληνική Ασφάλεια. Εκδόσεις Ινφογνώμων.
Dimitris Tsailas: How Should Greece Respond to Turkey’s Rising Defense Industry Influence in Europe? by Dimitris Tsailas, Rear Admiral (ret.)
In a previous article, we discussed the growing influence of Turkey’s defense industry in Europe. Greece must leverage its strategic position within NATO and the EU, bolster its own defense capabilities, and explore new alliances and partnerships to address this evolving challenge. In this article, we outline five key steps toward achieving this goal.
Strengthening Domestic Defense Capabilities and Technology
The first and most critical step for Greece is to strengthen its domestic defense sector. While Greece already possesses a foundational defense infrastructure, it must build upon this by prioritizing innovation and technological advancement. This involves investing in cutting-edge technologies—such as advanced UAVs, air defense systems, and operational capacity in cyberspace and cyberwarfare—that can match or exceed those developed by Turkey.
One approach could be accelerating the development of indigenous defense systems in collaboration with EU defense initiatives. By participating in or even leading EU joint defense projects, Greece can contribute to the creation of a technologically independent European defense ecosystem—offering a viable alternative to Turkey’s increasing role in European defense programs. For example, Greece could prioritize expanding its domestic UAV manufacturing capabilities, mirroring Turkey’s success with Baykar. Cooperation with EU member states that share concerns over Turkey’s influence, such as France and Israel, could significantly support Greece’s efforts.
Additionally, Greece should pursue the modernization of its air force—potentially acquiring more F-35 fighter jets and integrating next-generation air defense systems. This would send a clear message to both Turkey and the EU that Greece is committed to maintaining technological parity and national security, despite Turkey’s growing defense exports.
Deepening Defense Ties with France and Israel
Another key countermeasure for Greece is to deepen its defense partnerships with trusted allies, particularly France and Israel. Both countries share Greece’s concerns about Turkey’s expanding influence and have long-standing defense ties with Athens. By expanding these partnerships, Greece could access cutting-edge defense technology and bolster its military capabilities.
France:
Greece and France already maintain a strong defense relationship, which should be further expanded. Joint military exercises, arms agreements, and collaborative defense research projects are vital in strengthening Greece’s position vis-à-vis Turkey’s expanding footprint. Greece could consider acquiring additional French military systems, such as Rafale fighter jets, or explore naval technology cooperation—including advanced frigates or submarines—to enhance its existing defense assets.
Athens could also negotiate preferential terms for access to French defense technologies, ensuring it is equipped with state-of-the-art systems that rival Turkish capabilities. Furthermore, leveraging France’s leadership within the EU could help Greece gather broader European support to limit Turkey’s involvement in sensitive European defense initiatives.
Israel:
The Israel-Greece relationship is a cornerstone of Athens’ defense strategy. Israel’s superiority in cybersecurity, drone technology, and air defense offers key advantages for offsetting Turkey’s growing industry. The two countries have already collaborated on joint defense projects; this cooperation could be expanded to include advanced systems like Iron Dome, missile defense technology, and anti-UAV systems designed to neutralize Turkey’s evolving drone capabilities.
Through sustained research cooperation, joint exercises, and cyber-defense initiatives, Greece can ensure it stays ahead of Turkey in critical technological fields. Additionally, Israel’s diplomatic clout in global defense forums could support Greece in counterbalancing Turkey’s growing footprint within NATO and the EU.
Advancing EU Defense Integration and Strategic Autonomy
A vital strategic objective for Greece should be the strengthening of EU defense capabilities and the pursuit of a more autonomous European defense structure. While NATO remains the cornerstone of transatlantic security, the EU must evolve into a more robust actor in its own defense policy—reducing dependence on external powers and addressing technological gaps that have allowed Turkey to increase its presence in the European defense market.
Greece could champion EU defense projects focused on advanced technologies, particularly autonomous defense systems that directly compete with Turkish offerings. By advocating for increased funding and collaboration within the European Defence Fund, Greece can help ensure the EU develops the ability to meet its defense needs independently—without turning to non-EU countries like Turkey for advanced military systems.
Additionally, Greece could propose the creation of a European Defense Technology Authority to oversee and regulate the involvement of non-EU countries, such as Turkey, in European defense projects. This body would be tasked with ensuring compliance with EU security standards and preventing the infiltration of technologies that could jeopardize NATO and EU strategic objectives.
Exercising Influence Within NATO and the EU
Although Greece does not hold a formal veto over Turkey’s involvement in European defense initiatives, it can still exert significant influence within both NATO and the EU. By lobbying key member states—especially those aligned with Greek concerns, such as France, Cyprus, and the Baltic countries—Greece could help form a coalition that advocates for stricter regulations on Turkey’s participation in the defense industry.
Greece could also engage directly with the United States, leveraging its strong relationship with Washington to argue that Turkey’s growing role in European defense projects could create fissures within NATO. Athens may emphasize that Turkey’s actions not only challenge Greece but also pose a long-term threat to NATO cohesion—particularly as Ankara’s geopolitical alignment continues to diverge from the Western defense bloc.
Public Diplomacy and Awareness
An essential countermeasure lies in diplomacy and public awareness. Greece should actively raise the alarm about the potential risks posed by Turkey’s expanding defense influence—both in European media and within EU institutions. This could include highlighting Turkey’s defense ties with countries like Russia and the implications for European security.
By bringing the issue to the forefront of discussions in international forums, Greece can ensure it remains central to conversations about European defense policy. This would not only pressure EU policymakers to curb Turkey’s role but also elevate Greece’s profile as a defender of European strategic interests.
Conclusion
Given Turkey’s growing role in Europe’s defense sector, Greece must adopt a multi-pronged strategy to safeguard its national interests. Strengthening domestic defense capabilities, deepening strategic alliances with France and Israel, promoting EU defense autonomy, and leveraging diplomatic channels will be essential in confronting Turkey’s influence. The Greek government must act swiftly and decisively to ensure that Greece remains a key player in shaping future European and NATO defense policies—rather than being sidelined by Turkey’s strategic encroachment.
Dimitris Tsailas is a retired Rear Admiral of the Hellenic Navy. He has taught Operational Planning and Strategy and Security Studies to senior officers at the Supreme Joint War College. He is currently a research associate with the Institute for National and International Security (INIS), Strategy International (SI), and the Research Institute for European and American Studies (RIEAS). He is the author of the book “Modern Warfare: Challenges for Greek Security,” published by Infognomon.
Μολονότι δεν έχει πέσει τελειωτικά η αυλαία των εκλογών της 11ης Μαΐου στην Αλβανία (δεν έχουν καταμετρηθεί, ή δεν έχουν ενταχτεί στο τελικό αποτέλεσμα οι ψήφοι της διασποράς, από τα οποία θα κριθεί οριστικά και η νίκη του Βασίλη Λάγιου, εφόσον η διαφορά από τον επόμενο είναι μόλις 200 ψήφοι, όπως επίσης θα συνεχιστούν οι καταγγελίες για εκλογονοθεία), το σκάνερ διάγνωσης των βαριών ασθενειών της δικής μας κοινότητας, μπορεί να γίνει με οξυδέρκεια.
ΤΟ ΣΠΑΝΙΟ ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΚΗ ΒΟΥΛΗ
Για στοχευμένη ανάλυση, θυμίζουμε ότι στις πρώτες πλουραλιστικές εκλογές στην Αλβανία, 1991, τον Ελληνισμό εκπροσωπούσαν στη Βουλή, συν τους 5 βουλευτές της ΟΜΟΝΟΙΑΣ και άλλοι 13-15 στα αλβανικά κόμματα.
Οι πρόσφατες εκλογές δείχνουν ότι πρόκειται για τη χειρότερη ιστορικά περίπτωση απουσίας των Ελλήνων από την Αλβανική Βουλή. Που σημαίνει ότι όχι μόνο έχει εξοστρακιστεί το βάρος και η σημασία του Ελληνισμού στην Αλβανία, αλλά και της Ελλάδας.
ΝΤΟΥΛΕΣ Μέχρι τώρα μετρούμε την εκλογή Ντούλε, όμως πλέον ως την πιο ανούσια. Εκλέγει βουλευτής από ασφαλισμένη εκλόγιμη θέση στο ψηφοδέλτιο του Δημοκρατικού Κόμματος του Σαλί Μπερίσια. Συνεπώς, δεν χρειάστηκε να συγκεντρώσει ούτε ένα σταυρό. Ωστόσο, είναι βέβαιο ότι «η θυσία» στην επιλογή Ντούλε, ως ικανοποίηση αιτημάτων εξ΄ Αθηνών (όπως πάντα) και ο ελάχιστος αριθμός εδρών που πέτυχε ο Μπερίσια στην Αυλώνα, θα οδηγήσουν στην ενίσχυση των εσωκομματικών κοντραρισμάτων με επίκεντρο τον Ντούλε. Άρα περισσότερο μειωμένο ο πολιτικός του ρόλος σε όφελος του Ελληνισμού. (Και πότε έπαιξε ρόλο, θα πει κανείς!)
ΛΑΓΙΟΣ. Ευχόμαστε την εκλογή και του Βασίλη Λάγιου με το ψηφοδέλτιο του Σ. Κόμματος. Καλός στις μπίζνες του, όμως άσχετος με τα εθνικά και τα πολιτικά δρόμενα στον Ελληνισμό. Άρα συγκέντρωσε των ψήφων των Ελλήνων, πρώτο λόγω κομματικού μηχανισμού και δεύτερο με τη σωστή λογική, καλύτερος ένας δικός μας και άσχετος, παρά ένας αλλοεθνής και μάχιμος εναντίον μας.
Η ΕΛΛΕΙΨΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗ.
Οι ελληνικοί μειονοτικοί δήμοι συμπεριλαμβανομένου και της Χιμάρας, έχουν στη χώρα το χαμηλότερο ποσοστό προσέλευσης των ψηφοφόρων στις κάλπες. Δρόπολη 19%, Φοινίκη 18.6%, Χιμάρα, μαζί με το Αλβανικό στοιχείο, 33.8%.
Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗΣ ΤΗΣ ΚΑΛΠΗΣ ΛΕΕΙ: Δεν υπάρχει άμεση, αυτοδύναμη εκπροσώπηση μέσα από δικούς μας εκλογικούς φορείς. Η εκπροσώπηση μέσω αλβανικών κομμάτων, έχει επιβεβαιωθεί πολλαπλώς ότι εξυπηρετεί τα αλβανικά κόμματα και συμφέροντα και τα προσωπικά συμφέροντα των υποψηφίων, ή βουλευτών. Δεν υπάρχει ένα πρόγραμμα που να εκφράζει τα δικαιώματα της εθνικής ελληνικής μειονότητας και τους εθνικούς στόχους της, την επιβίωση και προοπτική της. Δοκιμάστηκαν αρνητικά και οι πιο αναντικατάστατοι, όπως ο Ντούλες. Οι εκλογές δεν συνδέουν , όπως θα έπρεπε, την τύχη του τόπου μας με την ψήφο και την εκλογή οποιουδήποτε πολιτικού στα αλβανικά σχήματα.
ΤΟ ΕΛΛΗΝΟΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΑΣΗΣ. ΑΥΤΗ ΤΗ ΦΟΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΡΗΣΗ, Ο ΕΧΘΡΟΣ ΤΟΥ ΕΧΘΡΟΥ ΜΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΙΛΟΣ ΜΟΥ.
Δεδομένη, ενισχυμένη και ανεπηρέαστη η διάσπαση με ιδεολογικά κριτήρια των ελληνικών κομμάτων, σε βάρος της εθνικής υπόστασης. Από την άλλη, ποτέ στην ιστορία του αλβανικού κράτους δεν υπήρξε τέτοιος φανατισμός σε όφελος των πολιτικών συμφερόντων των αλβανικών κομμάτων. Απαράμιλλος ο αγώνας για επίδειξη ισχύς των Ελλήνων, εναντίον των Ελλήνων.
Ωστόσο όμως καταδικαστέα η επαναφορά του ελληνόμετρου από ελληνικά κέντρα. Λέει λοιπόν οι αρχή λειτουργίας και εφαρμογής του ελληνόμετρου. Όποιος δεν στηρίζει την αλβανική παράταξη του Μπερίσια, μέσω της οποίας εκπροσωπούνται Ντούλες-Μπελέρης και έχουν τη στήριξη κυβερνητικών στελεχών και βουλευτών στην Ελλάδα, αλλά και πολλών ελληνικών και ομογενειακών ΜΜΕ, είναι μειοδότης, ανθέλληνας, προδότης. Δεν έχει σημασία αν στηρίζει ή όχι το αντίπαλο δέος του Μπερίσια, το Ράμα. (Δυσχεραίνει η θέση για όποιον δηλώνει τη στήριξη του Ράμα!)
Ο ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΡΑΜΑ
Ασφαλώς έχει δείξει θέσεις και πραχτικές κατά του Ελληνισμού, κυρίως κατά της Ελλάδας. Η εχθρότητά του αυτή όμως, ταυτίστηκε με τη στάση του στον πρώην φίλο και συνεργάτη του, τον Μπελέρη. Η συγκεκριμένη εξέλιξη παρουσιάστηκε ευρέος και με τυμπανοκρουσίες, ως εχθρική στάση κατά των συμφερόντων και δικαιωμάτων του Ελληνισμού στην Αλβανία. (Η αποσιώπηση των τυμπάνων αυτών δήθεν υπέρ της υπεράσπισης του Ελληνισμού, μόλις ο Μπελέρης έγινε ευρωβουλευτής της Ν. Δημοκρατίας, μαρτυρεί ότι πρόκειται για εκστρατεία φάρσα).
ΜΠΕΡΙΣΙΑ , ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ
Το θέμα έχει και μια βαρύτερη δραματική συνιστώσα, αν λάβουμε υπόψη ότι ο Μπερίσια, στον οποίο στηρίζονται τώρα οι κρατούντες του ελληνόμετρου, είναι ο βασικός υπεύθυνος και αυτουργός των χειρότερων διωγμών που υπέστη ο Ελληνισμός της Αλβανίας. Τα γεγονότα 1993 -1997 με αιχμή του δόρατος το επεισόδιο της Επισκοπής 1994, δεν αποτελούν απλώς μια περίοδο διωγμών, αλλά και στραπατσαρίσματος των ιστορικών διεκδικήσεων του Ελληνισμού της Αλβανίας με ότι αυτό συνεπάγεται. Επίσης, ο Μπερίσια είναι ο πατέρας των μηχανισμών ευρείας και μαζικής υφαρπαγής των ιδιοκτησιών των Ελλήνων, πραχτική την οποία ακολούθησε και προώθησε ο Ράμα. Η εύκολη σύμπραξη με το Μπερίσια μετά από αυτή την εθνική οργή, έστω και με στόχο να πολεμήσουμε έναν άλλο εχθρό του Ελληνισμού, επιβεβαιώνει τις ενδείξεις και μαρτυρίες ότι κάποιοι απ’ αυτούς ήταν συνεργάσιμοι και τότες με τον Μπερίσια.
Η ΕΚΛΟΓΕΣ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΟΥ ΜΥΘΟΥ ΜΠΕΛΕΡΗ.
Ασφαλώς και μου είναι δύσκολο να συμμεριστώ την πολιτική κατάσταση που αναγκάζει τους Έλληνες να ψηφίσουν αλβανικά κόμματα. Το κάνω όμως υπέρ της ανάλυσης. Τα στοιχεία μαρτυρούν ότι οι Έλληνες ψηφοφόροι αντιτάσσονται στη γραμμή αυτών που κρατούνε το ελληνόμετρο. Υπερψηφίζουν το Κόμμα του Ράμα, δείχνοντας, γιατί όχι, ότι είναι ένας τρόπος να δηλώσουν την εναντίωσή τους κατά των προσανατολισμών και οδηγιών της Αθήνας. (Συνήθισαν πλέον με τις απειλές. Από το 1997 οι Έλληνες καταψηφίζουν την αναντικατάστατη επιλογή της Αθήνας, το Ντούλε και την παρέα του, αλλά και η Αθήνα αδιαφορεί για την καταψήφιση των Ελλήνων των επιλογών της, εφόσον οι της Αθήνας, μέσω των μηχανισμών των αλβανικών κομμάτων πετυχαίνουν το σκοπό τους).
Η ΑΚΑΤΑΝΙΚΗΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ
Ο εξ΄αμερικής εκπρόσωπος της γραμμής Ντούλε Μπελέρη υποψήφιος βουλευτής στο ψηφοδέλτιο του Μπερίσια, ο Πέτρος Γκικουρίας, πήρε στο δήμο της Χιμάρας μόλις 1690 ψήφους. Απ΄αυτούς 1241 ψήφους στην πόλη της Χιμάρας. Άρα οι 3 800 ψήφοι του Μπελέρη στις δημοτικές εκλογές του 2023, μειώθηκαν κατά 52 τοις εκατό, ενώ η λογική και η στήριξη απαιτούσε την αύξηση του ποσοστού. Ο Γκικουρίας δεν πήρε τις ψήφους του Μπελέρη σε όλη την περιφέρεια Αυλώνας. Ταυτόχρονα έκανε βήματα πίσω και σε σχέση με την εκλογική του αναμέτρηση με τον Τάβο για το δήμο Χιμάρας.
Ωστόσο, η παράταξη Μπερίσια πήρε στο δήμο Φοινίκης 1166 ψήφους και η παράταξη Μπελέρη Ντούλε στο πρόσωπο του Γκικουρία μόλις 841 ψήφους.
Την πόλωση μαρτυρεί το γεγονός ότι στη Χιμάρα ως εστία του Μπελέρη Ντούλε ο Έλληνικής καταγωγής υποψήφιος με το Κόμμα του Ράμα, Βασίλης Λάγιος πήρε μόλις 160 ψήφους, ενώ συνολικά συγκέντρωσε 4892, μέσα βέβαια σε ένα σκληρό ανταγωνισμό. Στο δήμο Φοινίκης ο Λάγιος συγκέντρωσε 2047 ψήφους, ή 2.5 φορές περισσότερες από τον Γκικουρία.
Η ΚΑΛΠΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΠΕΡΕΤΑΙΡΩ ΔΙΑΣΠΑΣΗ
Εντούτοις, τα συγκεκριμένα αποτελέσματα διέψευσαν πανηγυρικά και την «ένωση» των τριών φορέων «Νέο ΜΕΓΑ», ΟΜΟΝΟΙΑ και ΚΕΑΔ, λίγες μέρες πριν τις κάλπες για δήθεν νέους αγώνες.
Μήπως, πρώτη η Αθήνα θα πρέπει να ενσκήψει, έστω και αργά και να διαβάσει ορθά και όχι με τον μέχρι τώρα ενισχυμένο φανατισμό της στήριξης των δικών μας κομματόσκυλων, αν πράγματι σέβεται τον εαυτόν της όταν δηλώνει πως αγωνιά για τον Βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό;!!
ΚΑΙ ΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΔΙΔΑΓΜΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑΕΙ ΤΗΝ ΑΥΤΟΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗ
Στις πρόσφατες εκλογές κάποια μικρά και νέο-ιδρυθέντα κόμματα, κατάφεραν και πήραν βουλευτικές έδρες. Που σημαίνει ότι κατάφεραν να σπάσουν τις απαγορευτικές μπάρες του εκλογικού νόμου. Ωστόσο, χρόνια στη σειρά οι δικοί μας «αυθεντικοί» φορείς εκπροσώπησης του Ελληνισμού στην Αλβανία, επικαλούνται ακριβώς τις περιοριστικές γραμμές του εκλογικού νόμου για να δικαιολογήσουν την προσχώρησή τους στα μεγάλα αλβανικά κόμματα. (Κάποτε η προσχώρηση μεμονωμένων στελεχών στα αλβανικά κόμματα, αποτελούσε αιτία εθνικού αποκεφαλισμού τους από τους «μόνιμους» και «νόμιμους» εκπροσώπους του Ελληνισμού, ΟΜΟΝΟΙΑ-ΚΕΑΔ-Αθήνα)
Τώρα, και το επιχείρημα αυτό απορρίφθηκε. Μάλιστα, από ένα μικρό άθροισμα προκύπτει ότι η πραγματική συμμαχία των ελληνικών πολιτικών φορέων μπορεί άνετα να συγκεντρώσει αντίστοιχα 40 χιλιάδες ψήφους στην περιφέρεια Αυλώνας και 20 στου Αργυροκάστρου. Που σημαίνει τουλάχιστον 5 βουλευτές.
Τι εμποδίζει τότε το στόχο αυτό. Η έλλειψη πολιτικής συνεννόησης, τα προσωπικά συμφέροντα στη λογική να είμαι μόνο εγώ βουλευτής, οι δεσμεύσεις στα αλβανικά πολιτικά κόμματα, οι λερωμένες φωλιές, η αδυναμία κατάρτισης εθνικού προγράμματος, η βούληση της Αθήνας, το γεγονός ότι οι Έλληνες τους έχουν διαγράψει, ο φόβος μήπως παρέμβει η Αθήνα επειδή δε θέλει να φύγει το κατεστημένο (προτιμώντας να χαθεί ο Ελληνισμός), ο φόβος παρέμβασης του αλβανικού κατεστημένου;! Ή όλα μαζί;! ΤΕΛΟΣ
Από τότε που η τρομοκρατική οργάνωση Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ (HTS) κατέλαβε την πρωτεύουσα της Συρίας, τη Δαμασκό, με τη βοήθεια της Τουρκίας τον Δεκέμβριο του 2024, οι μαχητές της HTS και οι συνεργαζόμενες πολιτοφυλακές της -συχνά παρακλάδια του ISIS και της Αλ Κάιντα- σφαγιάζουν θρησκευτικές μειονότητες σε όλη τη χώρα. Το διαδίκτυο έχει πλημμυρίσει με εικόνες Αλαουιτών ανδρών, γυναικών και παιδιών που εκτελούνται βάρβαρα από κοντινή απόσταση.
Πιο πρόσφατα, μετά τη σφαγή των Αλαουιτών, η HTS και το νέο ισλαμικό καθεστώς της Συρίας, υπό την αυτοαποκαλούμενη «προεδρία» του πρώην διοικητή τζιχαντιστών Αχμέντ αλ-Σαράα, σφαγιάζουν άλλες θρησκευτικές μειονότητες στη χώρα, συμπεριλαμβανομένων των Χριστιανών και των Δρούζων.
Η HTS εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται ως τρομοκρατική οργάνωση από τον ΟΗΕ, την ΕΕ, τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι συνεχιζόμενες σφαγές κατά των θρησκευτικών μειονοτήτων στη Συρία δεν θα έπρεπε να προκαλούν έκπληξη, δεδομένου ότι η χώρα κυβερνάται σήμερα από τον αλ-Σαράα, πρώην μέλος της Αλ Κάιντα και του Μετώπου αλ-Νούσρα.
Εντάχθηκε σε παρακλάδια της Αλ Κάιντα το 2003, πολέμησε για την τρομοκρατική οργάνωση στο Ιράκ για αρκετά χρόνια και φυλακίστηκε από τους Αμερικανούς μεταξύ 2006 και 2011.
Όπως σημειώνει ο δημοσιογράφος Άντι Νίρμαν:
«Ο αλ-Σαράα, που μέχρι πρόσφατα ήταν γνωστός με το ψευδώνυμο «αλ-Τζουλάνι», είναι μακροχρόνιος τζιχαντιστής που ήταν μέλος των τάξεων οργανώσεων που συνδέονται με την Αλ Κάιντα και το ISIS, και μάλιστα οργάνωσε επίθεση κατά του Ισραήλ – ορόσημα που οδήγησαν στον χαρακτηρισμό του ως «Ειδικά Καθορισμένου Παγκόσμιου Τρομοκράτη» από τις ΗΠΑ, με αμοιβή περίπου 10 εκατομμυρίων δολαρίων για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη σύλληψή του».
Το 2011, ο Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι -τότε ηγέτης του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ (ISI), παλαιότερα γνωστού ως Αλ Κάιντα στο Ιράκ- έστειλε τον αλ-Σαράα για να ηγηθεί της εισόδου της οργάνωσής του στη Συρία.
Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ χαρακτήρισε τον αλ-Σαράα ως τρομοκράτη το 2013.
Το πρόγραμμα «Αμοιβές για τη Δικαιοσύνη» προσέφερε 10 εκατομμύρια δολάρια για πληροφορίες που θα οδηγούσαν σε αυτόν, και σημείωσε ότι «παραμένει ο ηγέτης του [συνδεδεμένου με την Αλ Κάιντα] Τζαμπχάτ αλ-Νούσρα, που βρίσκεται στον πυρήνα της HTS».
Ο Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν ακύρωσε αυτή την αμοιβή τον Δεκέμβριο του 2024, πιθανώς με την ελπίδα ότι ο αλ-Σαράα θα αποδειχθεί ένας άλλος Κόνραντ Αντενάουερ, που θεράπευσε τη Γερμανία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ωστόσο, χαρακτηρίζει την HTS ως τρομοκρατική οργάνωση λόγω των δεσμών της με την Αλ Κάιντα και το ISIS.
Ο χαρακτηρισμός αυτός έχει μεταφερθεί στη νομοθεσία της ΕΕ και -θεωρητικά- πρέπει να ακολουθείται από όλα τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ.
Η εμπλοκή της Τουρκίας στην άνοδο της HTS φαίνεται να είναι εκτεταμένη.
Τόσο η Τουρκία όσο και η HTS κατέχουν και εκμεταλλεύονται τμήματα της βορειοδυτικής Συρίας τουλάχιστον από το 2017.
Ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προφανώς παρείχε όπλα και βοήθεια στην HTS κατά την προέλασή της προς τη Δαμασκό τον Δεκέμβριο και επέτρεψε στην τρομοκρατική οργάνωση να διαχειρίζεται ένα κρίσιμο συνοριακό πέρασμα στη βορειοδυτική Συρία.
Από τότε που η HTS ανέλαβε τη Συρία, οι τζιχαντιστές έχουν διαπράξει σφαγές κατά των μελών της μειονότητας των Αλαουιτών, ενώ η δίωξη των Σύρων Χριστιανών έχει εκτοξευθεί.
Από τον Απρίλιο, ανεξέλεγκτη βία ασκείται κατά των Δρούζων από τη νέα κυβέρνηση της Συρίας.
Ο αλ-Σαράα φαίνεται να ελπίζει ότι η κομψή δυτική ενδυμασία του θα ξεγελάσει τη Δύση, κάνοντάς την να υποθέσει ότι οι σκέψεις του ευθυγραμμίζονται με την γκαρνταρόμπα του.
Οι Σουνίτες Μουσουλμάνοι της HTS έχουν προκαλέσει τον θάνατο αμέτρητων Δρούζων αμάχων.
Βίντεο που δημοσιεύτηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν δυνάμεις της HTS να εκτελούν Δρούζους αμάχους στην πόλη Σαχνάγια. Άλλα πλάνα της HTS δείχνουν Δρούζους αμάχους να απάγονται και να εξευτελίζονται.
Οι Δρούζοι είναι μία από τις πολλές θρησκευτικές και εθνοτικές ομάδες στη Μέση Ανατολή.
Χωρισμένοι από τα εθνικά σύνορα που χαράχθηκαν μετά τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1923, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο ζουν πλέον διασκορπισμένοι σε Ισραήλ, Συρία, Λίβανο και Ιορδανία.
Ένας ηγέτης της μειονότητας των Δρούζων της Συρίας, ο Σεΐχης Χικμάτ αλ-Χίτζρι, κατήγγειλε τη βία των τζιχαντιστών στις πόλεις Τζαραμάνα και Σαχνάγια, κοντά στη Δαμασκό, ως «γενοκτονική εκστρατεία» κατά των Σύρων Δρούζων.
Ο Χίτζρι ζήτησε άμεση επέμβαση από «διεθνείς δυνάμεις για τη διατήρηση της ειρήνης και την πρόληψη της συνέχισης αυτών των εγκλημάτων».
Το νέο καθεστώς της Συρίας ανακοίνωσε ότι, για να εξασφαλίσει την ασφάλεια, θα αναπτύξει δυνάμεις στη Σαχνάγια και κατηγόρησε «παράνομες ομάδες» για την πρόκληση των συγκρούσεων.
Ο Χίτζρι δήλωσε ότι δεν εμπιστεύεται πλέον «μια οντότητα που προσποιείται ότι είναι κυβέρνηση… επειδή η κυβέρνηση δεν σκοτώνει τον λαό της μέσω των εξτρεμιστικών πολιτοφυλακών της… και στη συνέχεια ισχυρίζεται ότι ήταν ανεξέλεγκτα στοιχεία μετά τις σφαγές». «Η κυβέρνηση [πρέπει] να προστατεύει τον λαό της», πρόσθεσε.
Οι επιθέσεις κατά των Δρούζων ήρθαν μετά την κυκλοφορία ενός «deepfake» βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που έδειχνε έναν Σύρο Δρούζο Σεΐχη, τον Μαρουάν Κιουάν, να φαίνεται ότι καταφέρεται κατά του προφήτη του Ισλάμ, Μωάμεθ, προκαλώντας την οργή των Μουσουλμάνων.
Σύμφωνα με δημοσίευμα στην ειδησεογραφική ιστοσελίδα The National με έδρα το Άμπου Ντάμπι:
«Οι πνευματικοί ηγέτες των Δρούζων και οι Μουσουλμάνοι σε όλη τη χώρα προειδοποίησαν ότι το βίντεο ήταν προσπάθεια να πυροδοτήσει θρησκευτικές έριδες.
»Το Υπουργείο Εσωτερικών της Συρίας δήλωσε την Τρίτη ότι η φωνή στο βίντεο δεν ήταν του Σεΐχη Κιουάν και ότι εργάζεται για να προσδιορίσει ποιος αλλοίωσε το βίντεο και θα επιβάλει “αυστηρή τιμωρία”.
»Ο Αχμάντ Αλ Ζουάιτερ, επιφανής κάτοικος της Τζαραμάνα, δήλωσε ότι μαχητές από κοντινές περιοχές της Γούτα έριξαν οβίδες όλμων στην περιοχή κατά τη διάρκεια της νύχτας και προσπάθησαν να εισέλθουν μέσω ενός σημείου ελέγχου γνωστού ως Αλ Νασίμ, το οποίο επανδρώνεται από Δρούζους μέλη της νεοσυσταθείσας Αστυνομίας.
»Οι νεκροί περιλάμβαναν έξι Δρούζους, κυρίως μέλη της αστυνομικής δύναμης, ενώ οι υπόλοιποι ήταν επιτιθέμενοι», δήλωσε ο Αλ Ζουάιτερ.
«Ο Σεΐχης Χικμάτ Αλ Χίτζρι, ο πνευματικός ηγέτης των Δρούζων της Συρίας, δήλωσε ότι η επίθεση πραγματοποιήθηκε από “τακφιρί, τρομοκρατικές συμμορίες”, εννοώντας μαχητές που δικαιολογούν τις δολοφονίες μελών άλλων δογμάτων επειδή δεν είναι Μουσουλμάνοι».
Το ψεύτικο βίντεο και η ιστορική ισλαμική εχθρότητα προς τους Δρούζους και άλλους μη Μουσουλμάνους φαίνεται να είναι τα κινητήρια κίνητρα της συνεχιζόμενης βίας κατά των θρησκευτικών μειονοτήτων στη Συρία.
Δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία για τον ακριβή αριθμό των θυμάτων, αλλά πηγές στο πεδίο ανέφεραν ότι εκατοντάδες Δρούζοι εκτιμάται ότι έχουν εκτελεστεί από ισλαμιστές.
Ένας Σύρος Χριστιανός, υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε στο Gatestone:
«Η πόλη Σουέιντα είναι ο τόπος όπου διαμένει ο μεγαλύτερος αριθμός Δρούζων. Στην πόλη Τζαραμάνα, οι Δρούζοι ζουν σε μεγάλους αριθμούς. Η Σαχνάγια και η Ασραφιγιέτ Σαχνάγια είναι μικρές πόλεις, όπου ζουν Δρούζοι και οι τρομοκράτες της HTS επιτέθηκαν πρόσφατα σε αυτές τις πόλεις.
»Οι Δρούζοι έχασαν τον έλεγχο αυτών των δύο πόλεων από την HTS. Υφίστανται σφαγές και εθνοκάθαρση αυτή τη στιγμή. Η Σουέιντα δέχεται επίθεση.
»Οι Δρούζοι εξέδωσαν γενική κινητοποίηση εκεί και βρίσκονται σε αυτοάμυνα. Οι Δρούζοι έξω από την πόλη της Σουέιντα είναι ουσιαστικά πολιορκημένοι. Υπάρχει μεγάλη συσκότιση στα Μέσα ενημέρωσης σε αυτές τις πόλεις αυτή τη στιγμή, και οι Δρούζοι επικεντρώνονται κυρίως στην άμυνα».
Σύμφωνα με την ισραηλινή ειδησεογραφική ιστοσελίδα Ynet:
«Η Τζαραμάνα, μια μικτή πόλη [προάστιο] Δρούζων-Χριστιανών κοντά στη Δαμασκό, βρίσκεται σε ευάλωτη θέση.
»Σε αντίθεση με το προπύργιο των Δρούζων στη Σουέιντα στη νότια Συρία -όπου η κοινότητα είναι πιο ανεξάρτητη και οπλισμένη- οι Δρούζοι της Τζαραμάνα δεν έχουν τη δυνατότητα να αμυνθούν.
»Το Ισραήλ παρακολουθεί στενά την κατάσταση, ανησυχώντας ότι η νέα ηγεσία της Συρίας μπορεί να δοκιμάσει τη θέση του πληθυσμού των Δρούζων, καθιστώντας το κόκκινη γραμμή για την Ιερουσαλήμ».
Εν τω μεταξύ, ριζοσπάστες Σουνίτες Μουσουλμάνοι έχουν βγει στους δρόμους της Συρίας, καλώντας σε βία τζιχαντιστών κατά των Δρούζων και άλλων θρησκευτικών μειονοτήτων.
Σουνίτες στην πόλη Χομς πορεύτηκαν κατά των Δρούζων και των Εβραίων, κηρύσσοντας τζιχάντ και κατά των δύο κοινοτήτων.
Φώναζαν συνθήματα όπως:
«Χαϊμπάρ Χαϊμπάρ, ω Εβραίε – ο στρατός του Μωάμεθ επέστρεψε (σε αναφορά στη σφαγή του προφήτη του Ισλάμ Μωάμεθ κατά των Εβραίων στο Χαϊμπάρ της Αραβίας το 629). Ακούστε, ακούστε ω Δρούζε! Ακούστε, ω εχθρέ του Ισλάμ: πόλεμος και φωτιά – όχι ειρήνη! Στην υπηρεσία σου, ω αγγελιοφόρε του Αλλάχ!».
Σε άλλο βίντεο, διαδηλωτές στην πόλη Χάμα ακούγονται να ουρλιάζουν:
«Αυτή είναι η Σουνιτική Χάμα! Θέλουμε να εξολοθρεύσουμε τους Δρούζους! Στον δρόμο του Αλλάχ, βαδίζουμε! Επιδιώκουμε να υψώσουμε τη σημαία ψηλά! Ώστε η θρησκεία να ανακτήσει τη δόξα της ή το αίμα μας να χυθεί».
Σουνίτες τζιχαντιστές κατέλαβαν επίσης την κεντρική πλατεία αλ-Άσι της Χάμα και φώναζαν συνθήματα, συμπεριλαμβανομένων:
«Χαϊμπάρ, Χαϊμπάρ, ω Εβραίοι, ο στρατός του Μωάμεθ θα επιστρέψει», «Δεν υπάρχει Θεός εκτός από τον Αλλάχ, και οι Δρούζοι είναι οι εχθροί του Αλλάχ, και ο κάφιρ (άπιστος) είναι ο εχθρός του Αλλάχ», «Αλλάχου άκμπαρ!»
Φοιτητές Σουνίτες στο Πανεπιστήμιο της Χομς βιντεοσκοπήθηκαν να φωνάζουν συνθήματα που υποκινούν βία κατά των Δρούζων:
«Προς την προσοχή της [HTS] Γενικής Ασφάλειας: Όποιον Δρούζο δούμε στους κοιτώνες, τον σφάζουμε! Ενημερώστε όσους απουσιάζουν!».
Οι φοιτητές ανακοίνωσαν επίσης ότι θα «ρίξουν φωτιά και σφαίρες» σε όποιον υπερασπιστεί τους Δρούζους ή «υπερασπιστεί τον Σουλτάν αλ-Ατράς» (ηγέτη της Μεγάλης Συριακής Εξέγερσης του 1925).
Η υποκίνηση από Σουνίτες φοιτητές κατά των μειονοτήτων σε άλλα συριακά πανεπιστήμια οδήγησε επίσης στην εκκένωση Δρούζων φοιτητών.
Στις 30 Απριλίου, στη Δαμασκό, τζαμιά στην Ανατολική Γούτα ακούστηκαν να καλούν σε μαζική κινητοποίηση Σουνιτών:
«Σε όλους τους νέους που φέρουν όπλα: προχωρήστε και συγκεντρωθείτε στο δημοτικό κτίριο. Γενική κινητοποίηση! Όλοι οι οπλισμένοι νέοι πρέπει να κατευθυνθούν αμέσως στο δημοτικό κτίριο».
Σουνίτες στην Ινκχίλ της Νταράα βιντεοσκοπήθηκαν να οργανώνουν λεωφορεία για όσους θέλουν να επιτεθούν στους Δρούζους.
Υποστηρικτές της HTS στο Ιντλίμπ κραδαίνοντας σημαίες του ISIS υποκινούσαν κατά των Δρούζων και των Εβραίων.
Ατελείωτα πλάνα από τη Συρία υποδεικνύουν ότι η HTS και οι υποστηρικτές της έχουν γενοκτονική πρόθεση απέναντι σε όλες τις θρησκευτικές μειονότητες της περιοχής.
Σε άλλο βίντεο, τρομοκράτες της HTS που κραδαίνουν σπαθιά απειλούν να κηρύξουν τζιχάντ κατά των Δρούζων. Ένας από αυτούς ακούγεται να λέει, εν μέρει:
«Λέμε σε σένα, ω εχθρέ του Αλλάχ, ω καταραμένε Δρούζε, δεν έχεις τίποτα από εμάς, παρά μόνο το σπαθί που κόβει… Αλλάχου άκμπαρ!»
Στις 2 και 3 Μαΐου, το Ισραήλ φέρεται να εξαπέλυσε τους βαρύτερους αεροπορικούς βομβαρδισμούς του μέχρι τώρα φέτος στη Συρία.
Περιλάμβαναν τον βομβαρδισμό ενός κτιρίου κοντά στο προεδρικό παλάτι στη Δαμασκό.
Ο εκπρόσωπος των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων στα Αραβικά, Αβιχάι Αντραΐ, δήλωσε ότι «πολεμικά αεροπλάνα επιτέθηκαν… στην περιοχή κοντά στο παλάτι του Αχμέντ Χουσεΐν αλ-Σαράα στη Δαμασκό».
Σε κοινή δήλωση, ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς το χαρακτήρισαν «ξεκάθαρο μήνυμα» προς τους νέους ηγέτες της Συρίας.
«Δεν θα επιτρέψουμε την αποστολή δυνάμεων νότια της Δαμασκού ή οποιαδήποτε απειλή κατά της κοινότητας των Δρούζων», δήλωσαν.
Ο ισραηλινός στρατός πρόσθεσε αργότερα ότι οι δυνάμεις του που αναπτύχθηκαν στη νότια Συρία ήταν έτοιμες να προστατεύσουν τη μειονότητα των Δρούζων.
Ώρες αργότερα, το Ισραήλ πραγματοποίησε περισσότερες από 20 επιδρομές σε στρατιωτικούς στόχους σε όλη τη Συρία, σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.
Συριακές αναφορές υποδεικνύουν επίσης ότι ο ισραηλινός στρατός διευκόλυνε την παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας στο χωριό Χαντρ των Δρούζων στην επαρχία Κουνέιτρα της Συρίας.
Η βοήθεια, που οργανώθηκε από το θρησκευτικό συμβούλιο των Δρούζων του Ισραήλ, προοριζόταν για χωριά κοντά στα ισραηλινά σύνορα, με επιπλέον αποστολές να προγραμματίζονται για άλλες περιοχές.
Ταυτόχρονα, οι απειλές κατά των Σύρων Χριστιανών συνεχίζουν να κλιμακώνονται.
Στην «Κοιλάδα των Χριστιανών», οπλισμένοι τζιχαντιστές και Σουνίτες φοιτητές από το Πανεπιστήμιο Χουάς, φωνάζοντας συνθήματα τζιχαντιστών και πραγματοποιώντας δημόσιες προσευχές σε επίδειξη ισχύος, εισέβαλαν στο χριστιανικό [ελληνορθόδοξο] χωριό αλ-Μζαϊνέχ.
Ο Νικόλας Φαραντούρης, Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από την Ελλάδα, επισκέφθηκε τη Συρία στις 8-9 Μαρτίου και συνομίλησε με εκπροσώπους της χριστιανικής κοινότητας της Συρίας, συμπεριλαμβανομένου του Ελληνορθόδοξου Πατριάρχη της Συρίας Ιωάννη Ι΄.
Σε επιστολή που υπέβαλε στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, έγραψε:
«Αξιόπιστα στοιχεία υποδεικνύουν 7.000 σφαγές Χριστιανών και Αλαουιτών και πρωτοφανείς θηριωδίες κατά αμάχων».
Ο Πατριάρχης Ιωάννης Ι΄ δήλωσε κατά τη διάρκεια κηρύγματος στις 9 Μαρτίου:
«Τα αιματηρά γεγονότα που λαμβάνουν χώρα στην ακτή της Συρίας άφησαν πολλούς νεκρούς και τραυματίες…
»Σε πολλές πόλεις, κωμοπόλεις και χωριά, τα σπίτια τους κάηκαν και οι περιουσίες τους κλάπηκαν.
»Οι στοχευμένες περιοχές ήταν τόποι διαμονής Αλαουιτών και Χριστιανών.
»Πολλά αθώα χριστιανικά θύματα σκοτώθηκαν επίσης.
»Οι κάτοικοι κάποιων περιοχών αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.
»Στη συνέχεια πυροβολήθηκαν και δολοφονήθηκαν. Έπειτα, τα σπίτια, η περιουσία και τα αυτοκίνητά τους κλάπηκαν».
Οι μαζικές δολοφονίες εκατοντάδων αμάχων από τη μειονότητα των Αλαουιτών στην περιοχή της δυτικής ακτής τον περασμένο μήνα και οι συνεχιζόμενες σφαγές κατά της κοινότητας των Δρούζων έχουν επίσης αυξήσει τους φόβους μεταξύ άλλων μειονοτικών κοινοτήτων -συμπεριλαμβανομένων των Χριστιανών, των Γιαζίντι και των Κούρδων- και έχουν πυροδοτήσει εκκλήσεις για διεθνή προστασία.
Η μοίρα αυτών των κοινοτήτων δεν πρέπει να αφεθεί στα χέρια τρομοκρατών της Αλ Κάιντα και του ISIS στη Συρία.
Επιπλέον, η Συρία δεν πρέπει να αφεθεί στη βαρβαρότητα του αλ-Σαράα και των παρακλαδιών της HTS από το ISIS και την Αλ Κάιντα, ούτε στον «εγκέφαλο» του τρομοκράτη της Τουρκίας, Ερντογάν.
*Η Ουζάι Μπουλούτ, Τουρκάλα δημοσιογράφος, είναι Διακεκριμένη Ανώτερη Ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Gatestone.
Το οξυμένο, -ιδιαίτερα για τους νέους ανθρώπους- στεγαστικό πρόβλημα επιδρά εξαιρετικά διαβρωτικά στον κοινωνικό και οικονομικό ιστό της χώρας. Επιβαρύνει, -μέσα από πολλές διόδους-, την δημογραφική κατάσταση, επιβραδύνει την βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και, το κυριότερο, υποβιβάζει την ποιότητα της ζωής των πολιτών. Στην Ελλάδα παρατηρείται το υψηλότερο ποσοστό πληθυσμού (22%) από κάθε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αισθάνεται “στεγαστική ανασφάλεια” ενώ, ταυτοχρόνως, το ποσοστό των νοικοκυριών που οι δαπάνες τους για στέγαση ξεπερνούν το 40% του συνολικού τους εισοδήματος, (πράγμα που αποτελεί ένδειξη βιοτικής δυσπραγίας), υπερβαίνει το 30%, την στιγμή που το αντίστοιχο ποσοστό για τον υπόλοιπο ευρωπαϊκό πληθυσμό είναι μικρότερο από 10%. Κατάσταση που είναι ιδιαίτερα απογοητευτική, αλλά και παράδοξη, εάν σκεφτεί κανείς ότι παρατηρείται σε μία κοινωνία η οποία σε όλη την μεταπολεμική περίοδο έως και την εκδήλωση της κρίσης του 2010 είχε, μανιωδώς, επιδοθεί στην δραστηριότητα της (αν)οικοδόμησης όντας συγκριτικά πρώτη (όσον αφορά το ποσοστό του ΑΕΠ), ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες και από τις πρώτες στον κόσμο, στον συγκεκριμένο τομέα ενώ, ταυτοχρόνως, από 20ετίας ήδη ο πληθυσμός της έχει αρχίσει να συρρικνώνεται (αν και ο συνολικός αριθμός των νοικοκυριών της δεν ακολούθησε την μείωση αυτή).
Αποτυχία του μηχανισμού της αγοράς και αστοχία της κυβερνητικής πολιτικής
Η δυσμενής, αυτή, κατάσταση είναι αποτέλεσμα της σύμπτωσης μιας μεγάλης αποτυχίας με μία μεγάλη αστοχία. Η αποτυχία αφορά τον μηχανισμό της αγοράς ο οποίος, στην συγκεκριμένη περίπτωση, από ένα χρονικό σημείο που μπορεί να τοποθετηθεί κοντά στο 2010 και μετά, δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά ώστε να κατανείμει τους υπάρχοντες πόρους, δηλαδή, κυρίως, το ήδη επενδεδυμένο κεφάλαιο, (κτίρια και κατοικίες), με αποδοτικό τρόπο προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η εκροή και το οιονεί κέρδος, εννοούμενο ως το όφελος τόσο για τους κατόχους του, (ιδιοκτήτες) όσο και για τους δυνητικούς καταναλωτές, (τους πολίτες που αναζητούν κατοικία ως αγοραστές ή ενοικιαστές). Η αστοχία, από την άλλη πλευρά, αφορά την κυβερνητική στάση και τις κυβερνητικές ενέργειες, καθ’ όσον οι κυβερνήσεις της περιόδου, αρχικά δεν αντελήφθησαν την σταδιακή γιγάντωση του προβλήματος ενώ στην συνέχεια, η παρούσα κυβέρνηση, αντέδρασε με πολιτικές αλυσιτελείς και αναποτελεσματικές, με λανθασμένο προσανατολισμό και στόχευση.
Αυτό έγινε και πάλι ιδιαίτερα εμφανές με τις τελευταίες εξαγγελίες που αφορούν την “αξιοποίηση” του δημοσιονομικού “υπερπλεονασματος”, (όπως ονομάστηκε), μία εκ των οποίων είναι η χρησιμοποίηση 230 εκατομμυρίων ευρώ για να παρασχεθεί το κατ’ έτος αντίτιμο ενός ενοικίου σε 700.000 οικογένειες που νοικιάζουν την κατοικία στην οποία διαμένουν. Αυτό έρχεται να προστεθεί στο προηγούμενο των προγραμμάτων “Σπίτι μου 1” και “Σπίτι μου 2”, δηλωμένου ύψους 2 δισεκατομμυρίων ευρώ, με τα οποία επιδοτείται η αγορά κατοικίας για νέους ανθρώπους και νέες οικογένειες. (Υπάρχουν και δύο άλλα μικρά προγράμματα που, αυτά, τουλάχιστον, είναι προς την σωστή κατεύθυνση και το ένα αφορά την επένδυση σε κοινωνικές κατοικίες ενώ το δεύτερο αφορά την επισκευή και την προσφορά προς ενοικίαση μη κατοικημένων την στιγμή αυτή κατοικιών. Και τα δύο όμως είναι άτολμα, με περιορισμένους πόρους και προφανώς ατεχνα σχεδιασμένα).
Τα δύο συν έναν προγράμματα της κυβέρνησης για την καταπολέμηση του στεγαστικού προβλήματος είναι εμφανές ότι μέχρι στιγμής έχουν πενιχρά αποτελέσματα, ενώ προβλέπεται πως η ίδια κατάσταση θα συνεχιστεί και στο μέλλον. Αυτό συμβαίνει διότι σκοπεύουν προς την λάθος κατεύθυνση ενισχύοντας την αδιέξοδη δυναμική η οποία ήδη υφίσταται και λειτουργεί αρνητικά: αυξάνουν την ρευστότητα και την ζήτηση σε μία αγορά η οποία είναι εξαιρετικά περιορισμένη όσον αφορά την προσφορά με αποτέλεσμα να υπάρχουν μόνο ανατιμήσεις και περαιτέρω επιβάρυνση του κόστους στέγασης, ιδιαίτερα, μάλιστα, για όσους δεν έχουν το προνόμιο να συμπεριλαμβάνονται στους δικαιούχους των προγραμμάτων αυτών. Όμως, μία πολιτική η οποία επιδιώκει να ρυθμίσει προβλήματα και δυσλειτουργίες της αγοράς που προκύπτουν από την δυσαρμονία μεταξύ υψηλής ζήτησης και περιορισμένης προσφοράς, δεν μπορεί να έχει αποτελέσματα όταν εκείνο που κάνει είναι να ενισχύει και άλλο την ζήτηση προς την λάθος κατεύθυνση. Θα πρέπει, αντιθέτως, να ανακατευθύνει την ζήτηση και, κυρίως, να ενισχύσει την πλευρά της προσφοράς.
Ο αντίλογος σε αυτό συνήθως είναι ότι η ενίσχυση της προσφοράς με την δημιουργία νέων κατοικιών είναι μία μακροπρόθεσμη διαδικασία που δεν απαντάει στα άμεσα βιοτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα τα νοικοκυριά των νέων ανθρώπων στην χώρα μας και, κατά συνέπειαν, εκείνο που επείγει είναι η εισοδηματική ενίσχυση των πιό αδύναμων και ευπαθών οικονομικά ομάδων του πληθυσμού, ενίσχυση η οποία θα ανακουφίσει την οικονομική πίεση που αισθάνονται λόγω της περιορισμένης, και γι’ αυτό ακριβής, προσφοράς στέγης. Μόνο που το εν λόγω επιχείρημα δεν ευσταθεί στην ειδική περίπτωση της Ελλάδος. Είναι πράγματι γεγονός πως, κατά κανόνα, η ενίσχυση της προσφοράς στέγης είναι μία μακροχρόνια διαδικασία. Αλλά αφορά και το άμεσο μέλλον και θα πρέπει να υλοποιηθεί, ξεκινώντας από σήμερα ήδη και επικεντρώνοντας, την προσπάθεια στην σύμμετρη περιφερειακή ανάπτυξη της χώρας με σκοπό να καταπολεμηθεί ο υδροκεφαλισμός της ο οποίος είναι σημαντική αιτία των προβλημάτων της. Μόνο που αυτή η προσπάθεια δεν είναι η πλέον επείγουσα και επιβαλλόμενη απάντηση για την τρέχουσα στεγαστική κρίση. Προηγείται κάτι άλλο. Σήμερα στην Ελλάδα, με τα κατάλληλα μέτρα οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής, η προσφορά κατοικίας μπορεί να αυξηθεί εντυπωσιακά, άμεσα και βραχυπρόθεσμα. Διότι στην χώρα μας υπάρχει διαθέσιμο ένα τεράστιο απόθεμα κατοικιών, δηλαδή επενδεδυμένου κεφαλαίου, το οποίο παραμένει αδρανές χωρίς να χρησιμοποιείται και να αξιοποιείται στην παραγωγή του αγαθού της “στέγασης”. Σε αυτό ακριβώς συνιστάται η αποτυχία του μηχανισμού της αγοράς την συγκεκριμένη ιστορική περίοδο και στον συγκεκριμένο τομέα. Στην αποτυχία του μηχανισμού της αγοράς, λοιπόν είναι που θα πρέπει να επέμβει διορθωτικά η οικονομική και κοινωνική πολιτική .
Το επενδεδυμένο κοινωνικό κεφάλαιο που δεν αξιοποιείται
Ως αποτέλεσμα της εξηκονταετούς φρενήρους δραστηριότητας ανοικοδόμησης και οικοδόμησης, την στιγμή αυτή υπάρχει στην Ελλάδα ένα μεγάλο κτιριακό απόθεμα, (υπολογιζόμενο σε περίπου 7 εκατομμύρια κατοικίες), σημαντικό μέρος του οποίου δεν χρησιμοποιείται. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της κυβέρνησης ο αριθμός τους ανέρχεται σε περίπου 700.000 εκ των οποίων οι 400.000 βρίσκονται στην Αθήνα. Σύμφωνα, πάλι, με την απογραφή κατοικιών της ΕΛΣΤΑΤ, του 2021 στην Αθήνα, σε σύνολο 2.160.000 κατοικιών κενές και μη χρησιμοποιούμενες είναι οι 525.000 από αυτές! Πρόκειται για ένα ποσοστό που διεθνώς δεν συναντάται σχεδόν πουθενά στον κόσμο, με εξαίρεση ίσως τις Ghost Cities της Κίνας, οι οποίες όμως, έως και πριν την εκδήλωση της εκεί κτηματικής κρίσης, είχαν αρχίσει σταδιακά να αποκτούν και αυτές ζωή λόγω των μέτρων της κινεζικής κυβέρνησης. Γεγονός είναι, πάντως, πως ο προσεκτικός περιπατητής σε κάποια συνοικία ή προάστιο της Αθήνας μπορεί να σχηματίσει διαισθητικά την εντύπωση ότι οι “κλειστές” κατοικίες είναι τουλάχιστον το ⅓ του συνόλου. Και αν αναζητήσει κανείς πληροφορίες στις διεθνείς στατιστικές θα διαπιστώσει ότι η Αθήνα αναφέρεται πάντοτε από τις πρώτες, ή και πρώτη παγκοσμίως πόλη των “abandoned houses”, μπροστά ακόμη και από το Ντιτρόιτ, την πόλη των ΗΠΑ δηλαδή που πολλές και σημαντικές επιχειρήσεις της και πάμπολλοι κάτοικοί της την εγκατέλειψαν, ερημώνοντας ολόκληρες περιοχές της, ως συνέπεια των αλλαγών που επέφερε η παγκοσμιοποίηση.
Το ότι η Ελλάδα είναι πρώτη παγκοσμίως στην απαξίωση του κτιριακού της αποθέματος δεν είναι, πάντως, λόγος για να αισθανόμαστε εθνική υπερηφάνεια. Αν μη τι άλλο, κάτι τέτοιο αποκαλύπτει μία ιδιόμορφη παθογένεια σε μία νευραλγική κοινωνική λειτουργία. Γιατί συμβαίνει αυτό στην χώρα μας; Όλοι μπορούμε να υποθέσουμε κάποιους επί μέρους λόγους, ειδικά αν έχουν περιέλθει στην αντίληψή μας περιπτώσεις κενών κατοικιών που ανήκουν σε γνωστούς ή φίλους. Όμως, η αλήθεια είναι πως δεν γνωρίζουμε (να έχει υπάρξει) κάποια συστηματική, έγκυρη, αλλά και επίκαιρη, μελέτη του φαινομένου η οποία, εξηγώντας και αναλύοντας την συμπεριφορά των ιδιοκτητών σε βάθος και με στατιστική ακρίβεια, θα διευκόλυνε και την εξαγωγή συμπερασμάτων για την εφαρμοστέα πολιτική. Ξέρουμε μόνο πως βρισκόμαστε μπροστά σε μία, ίσως, μοναδική, διεθνώς περίπτωση κολοσσιαίας σπατάλης και αδρανοποίησης υπάρχοντος επενδεδυμένου κεφαλαίου. Η θετική πλευρά, βεβαίως, του θέματος είναι πως πρόκειται για ένα διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών, το οποίο δεν χρειάζεται να κατασκευαστεί εκ του μηδενός σε διάρκεια δεκαετιών αλλά, -έστω και αν χρήζει επιδιορθώσεων και επισκευών-, μπορεί πολύ γρήγορα να επανέλθει σε χρήση και να απομειώσει, με καταλυτικό τρόπο, την ένταση του στεγαστικού και βιοτικού προβλήματος των Ελλήνων. Δεν χρειάζεται άλλωστε να επανέλθουν σε χρήση και οι 700.000 κατοικίες για να λυθεί το πρόβλημα. Και οι μισές εάν επανέρχονταν, σε πρώτη φάση, θα επέφεραν σημαντική ανακούφιση όσον αφορά την πίεση στις τιμές των ενοικίων, αλλά και της “δευτερογενούς” αγοράς κατοικίας. (Αν και η επαναφορά σε χρήση όλων των κατοικιών θα ήταν το ευκταίο διότι, ακόμη και ή απλή ύπαρξή τους στον αστικό ιστό, επιδεινώνει την ποιότητα ζωής, την ασφάλεια, τις συνθήκες κοινωνικής υγιεινής αλλά και την αστική αισθητική. Η πραγματικότητα των εγκαταλελειμμένων, των ερειπωμένων ή, ακόμη, και των σε καλή κατάσταση αλλά κλειστών και μη χρησιμοποιούμενων κατοικιών είναι μία συμβολική εικονοποίηση παρακμής και εκφυλισμού για την ελληνική κοινωνία).
Αλλαγή κατεύθυνσης της ζήτησης και ενίσχυση της προσφοράς
Κάθε πολιτική που έχει σκοπό να επιδιορθώσει υπαρκτές αρρυθμίες της αγοράς θα πρέπει να επέμβει και στις δύο πλευρές, τόσο στην ζήτηση όσο και στην προσφορά, αλλά με διαφορετικό τρόπο στην καθεμία, αναλόγως και των χαρακτηριστικών του προβλήματος. Όσον αφορά την ζήτηση λοιπόν, στο συγκεκριμένο πρόβλημα, ο σημερινός τρόπος παρέμβασης της κυβέρνησης είναι λανθασμένος και πρέπει να στραφεί σε άλλη κατεύθυνση. Όλα αυτά τα προγράμματα των παροχών και των επιδοτήσεων που εξ αντικειμένου καταλήγουν να αφορούν το περιορισμένο απόθεμα των ήδη χρησιμοποιούμενων κατοικιών, δηλαδή μία πεπερασμένη και ανελαστική προσφορά, δεν μπορούν να προκαλέσουν άλλο αποτέλεσμα παρά μόνο την περαιτέρω αύξηση των τιμών και, συνεπώς, την αναπαραγωγή, και ενδεχομένως και την επιδείνωση, του προβλήματος που υποτίθεται πως επιδιώκουν να επιλύσουν. Αντί αυτού οι επιδοτήσεις για την αγορά κατοικίας θα έπρεπε να περιορίζονταν αποκλειστικά και μόνο για κατοικίες οι οποίες για τα τρία τελευταία έτη, τουλάχιστον, δεν ήταν κατοικημένες και δεν χρησιμοποιούνταν. Έτσι θα δοθεί κίνητρο στην ίδια την ζήτηση, αφ’ ενός, μεν, να απορροφήσει εκείνες τις κατοικίες που είναι μεν “κλειστές” αλλά προσφέρονται προς πώληση από τους ιδιοκτήτες τους, αφ’ ετέρου, δε, να εντοπίσει και να επιχειρήσει να προκαλέσει την δημιουργία κάποιας αντίστοιχης προσφοράς από τους κατόχους των κατοικιών οι οποίοι για διάφορους λόγους τίς έχουν θέσει παντάπασιν σε αχρησία, δηλαδή δεν τις προσφέρουν ούτε για ενοικίαση αλλά ούτε και για πώληση.
Βεβαίως είναι σαφές πως η συγκεκριμένη ρύθμιση, δηλαδή ο περιορισμός των επιδοτήσεων μόνο για την χρήση σε μη χρησιμοποιούμενες σήμερα, “κλειστές” κατοικίες, μπορεί να μην είναι ‘ικανή συνθήκη” για να επανέλθουν όλα τα εν λόγω περιουσιακά-κεφαλαιακά, αγαθά, στην αγορά και σε χρήση αφού ο καθένας αντιλαμβάνεται πως, για το τμήμα εκείνων των κατοικιών που βρίσκονται εξ ολοκλήρου εκτός χρήσεως και εκτός αγοράς, η δυνητική ζήτηση υπάρχει και τώρα, χωρίς όμως να πείθονται ή να δύνανται οι ιδιοκτήτες τους να ανταποκριθούν. Όμως μία παρόμοια ρύθμιση είναι η “αναγκαία συνθήκη“ για να λειτουργήσει η δυναμική της ζήτησης προς την σωστή κατεύθυνση. Οι “ικανές συνθήκες”, που θα καλύψουν όλο το εύρος του υπάρχοντος αργούντος στεγαστικού αποθέματος, θα πρέπει να δημιουργηθούν στην πλευρά της προσφοράς.
Εκεί, στην πλευρά της προσφοράς απαιτείται, κατ’ αρχήν, μία δέσμη από κατάλληλες νομοθετικές ρυθμίσεις και τα ανάλογα διοικητικά μέτρα τα οποία θα παρωθήσουν δυναμικά τους ιδιοκτήτες των “κλειστών” κατοικιών, και των μη χρησιμοποιούμενων κτισμάτων να προχωρήσουν στην αξιοποίηση της περιουσίας τους. Το πιό άμεσο μέτρο προς τούτο είναι προφανές: πρόκειται για την φορολόγηση των μη χρησιμοποιούμενων κατοικιών σε μεγαλύτερο βαθμό και σε υψηλότερο ποσοστό από τις κατοικίες που χρησιμοποιούνται. (Σε αντίθεση δηλαδή με αυτό που συμβαίνει σήμερα όπου οι αποσυνδεδεμένες από την ηλεκτρική παροχή κατοικίες επιβαρύνονται με χαμηλότερο ΕΝΦΙΑ). Με ανάλογη ελάφρυνση του ΕΝΦΙΑ για τις κατοικίες που ήδη κατοικούνται. Η οικονομική πολιτική πρέπει να προσπαθήσει να μεταφέρει το φορολογικό άχθος και τον κύριο όγκο των φορολογικών εσόδων που εισπράττει από την φορολόγηση των οικοδομών στην πλευρά των κλειστών κατοικιών. Ανακουφίζοντας κατ’ αναλογίαν την φορολογική επιβάρυνση της χρησιμοποιούμενης κατοικίας.
Η υψηλή φορολογία, όμως, θα πρέπει να συνδυαστεί και με ευεργετικά μέτρα τα οποία, επίσης, θα παρωθούν τον ιδιοκτήτη στην “ενεργοποίηση” του περιουσιακού του στοιχείου είτε με ενοικίαση του είτε με πώλησή του. Για παράδειγμα το πρόγραμμα “Επιδιορθώνω και ενοικιάζω” θα πρέπει να ενισχυθεί με σημαντικά κονδύλια και με βελτιώσεις στις προϋποθέσεις και στις διαδικασίες του, ενώ από την άλλη πλευρά οι παροχές και οι διευκολύνσεις των προγραμμάτων “Σπίτι μου” δεν θα πρέπει να περιλαμβάνουν μόνο την δαπάνη για την αγορά ακινήτου αλλά να προβλέπουν επίσης και ουσιαστική επιδότηση για την ανακαίνισή του. Επίσης, όσον αφορά την πλευρά της προσφοράς θα πρέπει να υπάρξουν ρηξικέλευθες νομοθετικές ρυθμίσεις που θα επιτρέπουν την ταχεία και αποτελεσματική επίλυση των προβλημάτων και την ρευστοποίηση εκείνων των περιουσιακών στοιχείων τα οποία, προερχόμενα συνήθως εκ κληρονομίας, αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω μεγάλου αριθμού συνιδιοκτητών. Η νομοθεσία θα πρέπει να διευκολύνει τους επισπεύδοντες και να μην επιτρέπει στους “αδρανείς” μεταξύ των συνιδιοκτητών να παρελκύουν τις διαδικασίες επαναφοράς των ακινήτων στην αγορά.
Με ανάλογη νομοθετική ρύθμιση θα πρέπει να παρωθηθούν τράπεζες, υπηρεσίες, οργανισμοί του Δημοσίου και Νομικά Πρόσωπα που διαθέτουν μεγάλο αριθμό κατοικιών οι οποίες δεν χρησιμοποιούνται, να τις προωθήσουν, ταχέως, στην αγορά. Το αντιεπιχείρημα όσον αφορά αυτό, ιδιαίτερα για τις τράπεζες, είναι πως μαζική παροχή κατοικιών προς πώληση ή σε πλειστηριασμούς θα επιφέρει κατάρρευση της τιμής των ακινήτων. Πλην όμως αυτό που επιθυμούν να αποφύγουν οι τράπεζες, (και οι επιχειρηματίες του κλάδου των ακινήτων επίσης), είναι αυτό που επιθυμεί η κοινωνία να συμβεί, διότι μία, πρόσκαιρη μείωση των τιμών των ακινήτων θα έχει ιδιαίτερα ευεργετικά αποτελέσματα για το βιοτικό επίπεδο των πολιτών. Και όσο μεγάλη και αν είναι αυτή η“κατάρρευση” (μείωση), δεν υπάρχει αμφιβολία πως μεσοπρόθεσμα η αγορά θα ισορροπήσει ξανά και πλήρως, και μάλιστα σε πιό σταθερές βάσεις. (Ενώ και οι επιχειρηματίες του κλάδου της οικοδομής, στο ενδιάμεσο διάστημα, θα μπορέσουν να ενεργοποιηθούν στην δραστηριότητα της ανακαίνισης των ακινήτων που θα επανέρχονται στην αγορά). Άλλωστε οι τράπεζες δεν κινδυνεύουν από μία παρόμοια εξέλιξη αφού έχουν πλέον πολύ ισχυρά κέρδη χωρίς να έχουν επωφεληθεί από την αξιοποίηση των ακινήτων που έχουν περιέλθει στην κατοχή τους. Και ας μην λησμονείται ότι τα τραπεζικά ιδρύματα έχουν κεφαλαιοποιηθεί πολλές φορές από τους φορολογούμενους ενώ και οι εταιρείες που έχουν αγοράσει ή διαχειρίζονται τα χαρτοφυλάκια των επισφαλών και μη εξυπηρετούμενων δανείων των τραπεζών, (και, μέσω αυτών, και πολλά “αδρανή” ακίνητα), τα έχουν αγοράσει σε εξαιρετικά επωφελείς για αυτές χαμηλές τιμές οπότε θα συνεχίσουν να έχουν, έστω και μικρότερα, περιθώρια κερδοφορίας.
Το άλλο αντεπιχείρημα που, μετά βεβαιότητας, θα εγερθεί απέναντι σε μία παρόμοια πολιτική είναι το γνωστό επιχείρημα σχετικά με την “ιερότητα” του δικαιώματος της ιδιοκτησίας. Μόνο που το επιχείρημα αυτό θα είναι εντελώς ανέρειστο διότι δεν πρόκειται για πολιτική κατάργησης ή δήμευσης της περιουσίας κάποιων. Άλλωστε αφού το δικαίωμα της ιδιοκτησίας είναι ιερό, αυτό δεν θα έπρεπε να αναγνωρίζεται μόνο για τους ιδιοκτήτες των abandoned houses. Θα έπρεπε να ισχύει, επίσης, και για άλλους πολίτες, όπως είναι, για παράδειγμα, οι περίοικοι και οι γείτονες των ακινήτων αυτών. Οι κατοικίες, και το οικιστικό απόθεμα εν γένει, είναι ένα συλλογικό κοινωνικό αγαθό για το οποίο έχει δαπανηθεί στο παρελθόν συλλογική εργασία όχι μόνο από όσους ιδιοκτήτες κρατούν σήμερα τις ιδιοκτησίες τους κλειστές αλλά από όλο το κοινωνικό σύνολο. Έτσι, για παράδειγμα, όταν υπάρχει ένα κτίριο σε μία γειτονιά, ή ένα διαμέρισμα σε μία πολυκατοικία, το οποίο, επειδή είναι κλειστό και εγκαταλελειμμένό από τους ιδιοκτήτες τους, δημιουργεί κάθε είδους επιβάρυνση και κίνδυνο για την περιοχή, αυτό καταλήγει στο να απομειώνει την αξία και να φαλκιδεύει το (επίσης “ιερό”) δικαίωμα των περιοίκων στην δική τους ιδιοκτησία. Η ιδιοκτησία εκτός από δικαίωμα, είναι και ευθύνη έναντι του κοινωνικού συνόλου, ευθύνη που οι φορείς της πρέπει να αναλαμβάνουν.
Το ελληνικό πρόβλημα είναι μοναδικό παγκοσμίως και απαιτεί καινοτόμες λύσεις
Είναι παντελώς ακατανόητο και ανορθολογικό η εφαρμοζόμενη πολιτική να συνίσταται στην προσπάθεια να χωρέσουν οι Έλληνες σε όλο και λιγότερες, αλλά και όλο ακριβότερες, κατοικίες την στιγμή που δίπλα τους υπάρχουν αχρησιμοποίητοι δομημένοι χώροι στους οποίους έχει αποκρυσταλλωθεί κοινωνική εργασία και κεφάλαιο δεκαετιών και όμως παραμένουν κενοί και σταθερά απαξιούμενοι στερώντας την ωφέλεια που μπορούν να προσφέρουν τόσο στους δυνητικούς ενοικιαστές και δυνητικούς νέους αγοραστές όσο και στους νυν ιδιοκτήτες τους. (Αν και σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν οικήματα, -προερχόμενα από κληρονομιά- που στην πραγματικότητα δεν ανήκουν σε κανένα διότι εξ αιτίας του πολύ μεγάλου αριθμού συνιδιοκτητών η ατομική ιδιοκτισία έχει διυλισθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε δεν έχει καν νόημα για τον μεμονωμένο υποτιθέμενο “ιδιοκτήτη”). Για τον λόγο αυτό η σκέψη πως τα ριζοσπαστικά αλλά και αυτονόητα μέτρα που πρέπει να ληφθούν μπορεί να μην είναι δημοφιλή και να έχουν “πολιτικό κόστος” θα ήταν τελείως λανθασμένη. Στην πραγματικότητα από αυτά θα επωφεληθούν οι πάντες. Όχι μόνο οι δυνητικοί ενοικιαστές και υποψήφιοι αγοραστές αλλά και οι σημερινοί ιδιοκτήτες οι οποίοι δεν είναι δυνατόν να πιστέψει κανείς πως έχουν αυτοβούλως επιλέξει να απαξιώσουν την περιουσία τους. Αυτό προφανώς που συμβαίνει είναι πως υπάρχει μία σειρά από δυσκολίες, και ίσως ένα σύνολο από προηγούμενες κακές εμπειρίες, που τους έχουν αποθαρρύνει ή καταστήσει αδιάφορους όσον αφορά την αξιοποίηση των ακινήτων τους. Η εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων πολιτικής, συνεπώς, δεν θα έχει σκοπό να τους “τιμωρήσει” για την μη αξιοποίηση της περιουσίας τους αλλά, αντιθέτως, θα έχει σκοπό να αφαιρέσει όλα τα εμπόδια που δεν τους επέτρεπαν έως σήμερα να την αξιοποιήσουν και να επωφεληθούν από αυτήν.
Η ελληνική είναι μία κοινωνία για την οποία η Ιστορία έχει αποδείξει πως δεν ξέρει να λύνει τα προβλήματά της, με αποτέλεσμα αυτά να χρονίζουν, να διογκώνονται και να την βλάπτουν σοβαρά. Τις λίγες φορές που κατάφερε να επιλύσει κάποια προβλήματά της στο παρελθόν αυτό συνέβη διότι η ηγεσία της εποχής επέδειξε πνευματική τόλμη και αποφασιστικότητα στην προσπάθειά της. Το σημερινό, ελληνικό, πρόβλημα της στέγης, (με διεθνή πρωτοτυπία ως προς τα χαρακτηριστικά του), είναι πολύ σοβαρό διότι υπονομεύει την κοινωνική συνοχή και την οικονομική ευρυθμία της χώρας με εξαιρετικά διαβρωτικό τρόπο. Θα πρέπει να αντιμετωπισθεί με ανάλογη τόλμη και αποφασιστικότητα.
*Οι κκ Δημήτρης Α. Ιωάννου και Χρήστος Α. Ιωάννου είναι οικονομολόγοι
του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.
*Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), και του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS). Συγγραφέας του βιβλίου «Ο Σύγχρονος Πόλεμος» Προκλήσεις για την Ελληνική Ασφάλεια. Εκδόσεις Ινφογνώμων.
του Παναγιώτη Μπάρκα
