21 Μαΐου 2025

Alon Ben-Meir

Η προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ για μια διαπραγματευτική συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν αποτελεί τη μοναδική ρεαλιστική πολιτική που μπορεί να αποτρέψει μια περιφερειακή ανάφλεξη. Πέραν αυτού, προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία που μπορεί να μεταβάλει την πορεία της περιφερειακής ασφάλειας και να θέσει τα θεμέλια για μακροχρόνια ειρήνη και σταθερότητα. Οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένουν βεβαρημένες από βαθιές διαφωνίες. Ωστόσο, ο Τραμπ –περισσότερο από κάθε πρόσφατο προκάτοχό του– έχει μια μοναδική ευκαιρία να πετύχει μια συμφωνία που θα εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα και των δύο πλευρών, αποτρέποντας έναν καταστροφικό πόλεμο στην περιοχή, εφόσον και οι δύο κάνουν σημαντικές υποχωρήσεις. Παρ’ όλα αυτά, η κοινή βούληση για συμφωνία είναι αρκετά ισχυρή ώστε να ξεπεραστούν οι βασικές διαφορές.

Ωστόσο, μια τέτοια συμφωνία από μόνη της δεν επαρκεί για να διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια και σταθερότητα που επιθυμούν το Ιράν, τα κράτη του Αραβικού Κόλπου και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η σύναψη συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και η παράλληλη εξομάλυνση των αμερικανοϊρανικών σχέσεων όχι μόνο θα διευκολύνει την επίτευξη συμφωνίας, αλλά θα αμβλύνει και τη χρόνια εχθρότητα μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, ενισχύοντας τις προοπτικές περιφερειακής ειρήνης και σταθερότητας.

Η θέση του Ιράν

Το Ιράν επιμένει ότι το δικαίωμά του να εμπλουτίζει ουράνιο εντός της επικράτειάς του είναι «αδιαπραγμάτευτο» και «κόκκινη γραμμή», υποστηρίζοντας ότι ο εμπλουτισμός προορίζεται για ειρηνική, πολιτική χρήση. Παρόλο που η Τεχεράνη είναι πρόθυμη να επιβάλει προσωρινό όριο στον εμπλουτισμό, απορρίπτει διαρκείας περιορισμούς και αντιτίθεται στον εκτεταμένο έλεγχο, τον οποίο θεωρεί παραβίαση της εθνικής της κυριαρχίας. Επίσης, απορρίπτει κατηγορηματικά την αποσυναρμολόγηση των πυρηνικών της εγκαταστάσεων. Παράλληλα, η ιρανική ηγεσία επιζητεί την άρση των συντριπτικών αμερικανικών κυρώσεων για να ανακουφίσει τη διογκούμενη κοινωνική δυσαρέσκεια, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνική έκρηξη. Το Ιράν επιθυμεί να αποφύγει τον πόλεμο με τις ΗΠΑ ή/και το Ισραήλ, καθώς κάτι τέτοιο θα απειλούσε σοβαρά την επιβίωση του καθεστώτος – την οποία η ηγεσία προτάσσει ως απόλυτη προτεραιότητα.

Η θέση των ΗΠΑ

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν τη δική τους «κόκκινη γραμμή» περί «μηδενικού εμπλουτισμού», απαιτώντας την εξάλειψη όλων των εγχώριων εγκαταστάσεων εμπλουτισμού σε Νατάνζ, Φορντό και Ισφαχάν, την αποσυναρμολόγηση της πυρηνικής υποδομής και την απόρριψη προσωρινών παγώσεων. Η Ουάσινγκτον ζητά μόνιμους, επαληθεύσιμους περιορισμούς που υπερβαίνουν τους όρους της συμφωνίας του 2015 (JCPOA), από την οποία ο Τραμπ αποσύρθηκε, με αντάλλαγμα την προοδευτική άρση των κυρώσεων, υπό την προϋπόθεση πυρηνικής υπαναχώρησης του Ιράν, ενισχυμένης πρόσβασης του ΔΟΑΕ και αυστηρότερης εποπτείας. Από την οπτική Τραμπ, μια συμφωνία με το Ιράν θα σταθεροποιούσε την περιοχή, θα διευκόλυνε το εμπόριο και θα περιόριζε την επιρροή Κίνας και Ρωσίας.

Η πιθανή μορφή μιας συμφωνίας

Παρά τις διαφορές, ΗΠΑ και Ιράν μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία επί της ουσίας και των τεχνικών παραμέτρων, όπως ο αριθμός των ενεργών φυγοκεντρητών, η αποστολή του εμπλουτισμένου ουρανίου 60% στο εξωτερικό (πιθανώς στη Ρωσία), καθώς και η επαληθεύσιμη υπαναχώρηση του Ιράν από το πυρηνικό του πρόγραμμα, με αυστηρή εποπτεία του ΔΟΑΕ.

Το βασικό αγκάθι παραμένει η επιμονή του Ιράν στο δικαίωμα εμπλουτισμού, στο οποίο οι ΗΠΑ αντιδρούν κατηγορηματικά. Ωστόσο, υπάρχουν διάφορες εναλλακτικές που θα μπορούσαν να συμφωνηθούν, επιτρέποντας και στις δύο πλευρές να υποστηρίξουν ότι πέτυχαν τους στόχους τους. Οι πιθανότητες περιλαμβάνουν:

1. Το Ιράν να παγώσει τον εμπλουτισμό στα τρέχοντα επίπεδα και να αποσυναρμολογήσει τους εξελιγμένους φυγοκεντρητές.
2. Το Ιράν να διατηρήσει βραχυπρόθεσμα το δικαίωμα εμπλουτισμού έως 3,67%, ευθυγραμμιζόμενο σταδιακά με τους μακροπρόθεσμους στόχους μη διάδοσης των ΗΠΑ.
3. Το Ιράν να διατηρήσει συμβολικές, πιλοτικές εγκαταστάσεις υπό αυστηρή εποπτεία του ΔΟΑΕ – ρύθμιση παρόμοια με εκείνη του 2015.

Ο Τραμπ δεν πρέπει να επιμείνει σε προθεσμία 60 ημερών ούτε να απειλήσει με στρατιωτικές ενέργειες

Η επιμονή του Ντόναλντ Τραμπ σε μια αυστηρή προθεσμία 60 ημερών και η διατύπωση στρατιωτικών απειλών σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων θα ήταν αντιπαραγωγικές. Το Ιράν δεν πρόκειται να διαπραγματευτεί υπό καθεστώς στρατιωτικής απειλής, καθώς το θεωρεί ταπεινωτικό – γεγονός που ενισχύει την αμοιβαία καχυποψία ως προς τις προθέσεις και τη συμμόρφωση. Παρόλα αυτά, ένα χρονικό πλαίσιο για την επίτευξη συμφωνίας είναι αναγκαίο και πρέπει να συνδέεται με την πρόοδο των συνομιλιών, χωρίς όμως να είναι αόριστο ή απεριόριστο.

Ακόμη και αν επιτευχθεί συμφωνία, αυτή δεν θα εξαλείψει τον ισραηλινοπαλαιστινιακό διχασμό, ούτε την εχθρότητα Ιράν–Ισραήλ, ούτε τη φιλοπόλεμη περιφερειακή πολιτική του Ιράν ή την υποστήριξή του σε οργανώσεις-υποχείρια της «αντίστασης» – συνταγή για διαρκή αστάθεια και συγκρούσεις.

Μια μοναδική ευκαιρία για μια νέα περιφερειακή τάξη πραγμάτων

Η ταυτόχρονη διαπραγμάτευση για την εξομάλυνση των σχέσεων ΗΠΑ–Ιράν όχι μόνο θα διευκόλυνε την επίτευξη συμφωνίας για τον εμπλουτισμό, αλλά θα μπορούσε και να ανοίξει τον δρόμο για μακροχρόνια ειρήνη και σταθερότητα στη Μέση Ανατολή. Λόγω της απρόβλεπτης και ανορθόδοξης προσέγγισής του, ο Τραμπ βρίσκεται σε μοναδική θέση να προσφέρει στο Ιράν μια στρατηγική μετατόπιση: από εστία αστάθειας, σε εποικοδομητικό περιφερειακό παράγοντα.

Το Ιράν ενδέχεται να είναι δεκτικό σε αυτή την αλλαγή πορείας, εφόσον διασφαλιστεί η επιβίωση του καθεστώτος, επιτευχθεί οικονομική ανάκαμψη και δεν υπάρξει ξένη παρέμβαση στα εσωτερικά του. Το timing είναι ιδιαίτερα ευνοϊκό για μια τέτοια προσέγγιση, καθώς το Ιράν βρίσκεται στο πιο αδύναμο σημείο του τις τελευταίες δύο δεκαετίες.

Ο άξονας της «αντίστασης» του Ιράν έχει αποδομηθεί – η Χαμάς έχει καταρρεύσει, η Χεζμπολάχ έχει υποστεί σοβαρή φθορά, ενώ οι Χούθις καθίστανται όλο και πιο αναποτελεσματικοί. Το Ιράν χάνει και το στρατηγικό του έρεισμα στη Συρία, που ήταν κρίσιμο για την περιφερειακή του επιρροή. Επιπλέον, το Ισραήλ κατέστρεψε μεγάλο μέρος του αμυντικού συστήματος του Ιράν, καθώς και σημαντικά αποθέματα βαλλιστικών πυραύλων και drones – τα οποία, ούτως ή άλλως, δεν θα είχαν πρακτική αποτελεσματικότητα απέναντι στις εξελιγμένες ισραηλινές και δυτικές αντιαεροπορικές ασπίδες.

Τα τρία σενάρια για την Τεχεράνη

Απέναντι στη στρατηγική της αποδυνάμωση, το Ιράν έχει τρεις βασικές επιλογές:

1. Ανασυγκρότηση του άξονα της αντίστασης – μια διαδικασία που θα απαιτούσε χρόνια και τεράστιο κόστος. Δεδομένου ότι το Ισραήλ τον κατέρριψε ήδη μία φορά, αυτό το σενάριο θεωρείται μη ρεαλιστικό.
2. Ανάπτυξη πυρηνικών όπλων – με σκοπό την αποτροπή μελλοντικών επιθέσεων και την αντιστάθμιση της ισραηλινής πυρηνικής αποτρεπτικότητας. Όμως αυτό εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους, καθώς θα προκαλούσε πιθανή αμερικανική ή/και ισραηλινή επίθεση – εξέλιξη που η Τεχεράνη επιθυμεί πάση θυσία να αποφύγει.
3. Εξομάλυνση σχέσεων με τις ΗΠΑ, όπως έχει υπονοήσει ο Τραμπ, με αντάλλαγμα τη διαβεβαίωση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιδιώξουν αλλαγή καθεστώτος και θα αφήσουν το Ιράν να ρυθμίσει τα εσωτερικά του κατά βούληση. Αυτό είναι το πιθανότερο σενάριο, καθώς ο Τραμπ προτιμά να μιλά για ειρήνη και εξομάλυνση, εφόσον το Ιράν πληροί ορισμένες προϋποθέσεις.

Οι όροι για μια νέα συμφωνία

Το Ιράν θα πρέπει:

• Να τηρήσει πλήρως και επαληθεύσιμα τη νέα συμφωνία και να απενεργοποιήσει τη βιομηχανική του υποδομή με σκοπό αποκλειστικά ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας.
• Να τερματίσει την υποστήριξη προς εξτρεμιστικές ομάδες που απειλούν γειτονικά κράτη.
• Να σταματήσει τις υπαρξιακές απειλές κατά του Ισραήλ.
• Να μην παρεμβαίνει, άμεσα ή έμμεσα, στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων χωρών της περιοχής.
• Να αποδείξει έμπρακτα την πρόθεσή του να γίνει εποικοδομητικός περιφερειακός δρών.

Το Ρήγμα Τραμπ – Νετανιάχου

Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται ξεκάθαρα ανοιχτός στην εξομάλυνση των σχέσεων με το Ιράν, βρίσκεται σε φανερή δυσαρμονία με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος αντιτίθεται σε κάθε πιθανή συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν. Ο Νετανιάχου επιμένει σε μια συμφωνία τύπου Λιβύης, που θα απαιτεί την πλήρη παράδοση όλων των πυρηνικών υποδομών του Ιράν, και δεν αποκλείει ακόμη και μονομερή στρατιωτική επίθεση. Αντίθετα με τον Νετανιάχου, οι υπόλοιποι περιφερειακοί παίκτες –ιδίως τα κράτη του Αραβικού Κόλπου– όπως και ο ίδιος ο Τραμπ, επιθυμούν την αποφυγή στρατιωτικής σύγκρουσης με το Ιράν, γνωρίζοντας ότι μια τέτοια ενέργεια θα ήταν καθαρή τρέλα εκ μέρους του Ισραήλ, με αδιανόητες περιφερειακές συνέπειες.

Για τον λόγο αυτό, σε σχεδόν όλα τα κρίσιμα στρατηγικά και γεωπολιτικά ζητήματα που αφορούν το Ισραήλ, ο Τραμπ έχει επιλέξει να δράσει μονομερώς και σε μέτωπα εντελώς διαφορετικά από εκείνα που θα προτιμούσε ο Νετανιάχου. Μεταξύ αυτών: η προσπάθεια για νέα πυρηνική συμφωνία με το Ιράν, η κατάπαυση του πυρός με τους Χούθις στην Υεμένη, η αποδοχή του νέου καθεστώτος στη Συρία, καθώς και οι απευθείας διαπραγματεύσεις με τη Χαμάς για την απελευθέρωση ομήρων – ακόμα και η προοπτική να προσφερθεί στο Ιράν μια νέα γεωπολιτική προοπτική, στην οποία η Τεχεράνη ίσως ανταποκριθεί θετικά.

Η καταστροφή της πυρηνικής υποδομής του Ιράν δεν θα εξουδετερώσει τις φιλοδοξίες του· αντίθετα, θα ενισχύσει την αποφασιστικότητα της Ισλαμικής Δημοκρατίας να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ενώ η εχθρότητά της προς το Ισραήλ θα λάβει αμετάκλητα θανάσιμη μορφή. Σε τελική ανάλυση, το Ιράν παραμένει μια περιφερειακή υπερδύναμη: με πληθυσμό 90 εκατομμυρίων, πλούσιους φυσικούς και ανθρώπινους πόρους, γεωστρατηγική θέση-κλειδί και βαθιά ιστορική κληρονομιά που του προσδίδει ισχυρή πολιτισμική και πολιτική ταυτότητα στην περιοχή. Ακόμη και μετά από έναν καταστροφικό πόλεμο, το Ιράν θα αναδυθεί ξανά ως σημαντική δύναμη — μια πραγματικότητα που τόσο ο Τραμπ όσο και ο Νετανιάχου δεν μπορούν να αγνοήσουν. Το Ιράν ήρθε για να μείνει, και η λογική επιτάσσει την εξεύρεση μίας μακροπρόθεσμης, ειρηνικής λύσης για το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Η επιδίωξη εξομάλυνσης των σχέσεων με το Ιράν και η μετάβαση προς μια συμφωνία ειρήνης —την οποία ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να προωθήσει— συνιστά ιστορικό γεωπολιτικό άλμα. Μια τέτοια εξέλιξη θα μείωνε δραστικά την ένταση μεταξύ Ιράν και Ισραήλ και θα μετέτρεπε μια περιοχή μαστιζόμενη από πολέμους και κρίσεις σε χώρο ειρήνης, ασφάλειας και ευημερίας.

Ειρωνικά, ο Τραμπ –παρά τα αμέτρητα ελαττώματά του– βρίσκεται σε μοναδική θέση να επιχειρήσει κάτι που οι προκάτοχοί του δεν τόλμησαν καν να σκεφτούν.

Παλαιστίνια μητέρα κρατά το χέρι της υποσιτισμένης 12χρονης κόρης της, σε νοσοκομείο του Άμπου Ντάμπι όπου λαμβάνει ιατρική περίθαλψη. (REUTERS/Amr Alfiky)

– Οι βουλευτές Τζιμ Κόστα (Δ-Καλιφόρνια) και Κρις Σμιθ (Ρ-Νιου Τζέρσεϊ) καλούν την κυβέρνηση Τραμπ να ενεργοποιήσει το Άρθρο 907 και να εξασφαλίσει την απελευθέρωση Αρμενίων αιχμαλώτων από το Αζερμπαϊτζάν
21 Μαΐου 2025 – Ουάσινγκτον

Ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε σήμερα ενώπιον μελών της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εργάζονται ενεργά για την αποτροπή μιας εισβολής του Αζερμπαϊτζάν στην Αρμενία, απαντώντας σε διακομματικές εκκλήσεις των βουλευτών Τζιμ Κόστα (Δ-Καλιφόρνια) και Κρις Σμιθ (Ρ-Νιου Τζέρσεϊ) για την εφαρμογή των περιορισμών του Άρθρου 907 στη στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ προς το Αζερμπαϊτζάν και για την άμεση απελευθέρωση Αρμενίων αιχμαλώτων, όπως ανέφερε η Αρμενική Εθνική Επιτροπή Αμερικής (ANCA).

«Ευχαριστούμε τους βουλευτές Σμιθ και Κόστα που ανέδειξαν την επείγουσα ανάγκη για ενισχυμένη ηγεσία των ΗΠΑ όσον αφορά την ανάληψη ευθυνών από το Αζερμπαϊτζάν για την επιθετικότητά του και την συνεχιζόμενη κακομεταχείριση Αρμενίων αιχμαλώτων. Χαιρετίζουμε τη θετική ανταπόκριση του Υπουργού Ρούμπιο – και ειδικά τη διαβεβαίωσή του ότι η κυβέρνηση Τραμπ-Βανς δεσμεύεται να αποτρέψει μια εισβολή στην Αρμενία και να εξασφαλίσει την απελευθέρωση των Αρμενίων κρατουμένων», δήλωσε ο διευθυντής της ANCA, Αράμ Χαμπαριάν.

Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Κρις Σμιθ εξέφρασε έντονη ανησυχία για εγκλήματα πολέμου του Αζερμπαϊτζάν και την κράτηση πολιτικών και στρατιωτικών αιχμαλώτων: «Είναι ξεκάθαρο ότι μετά τη γενοκτονία που διέπραξε ο Αλίεφ κατά των Αρμενίων, κρατούνται πάρα πολλοί πολιτικοί κρατούμενοι και αιχμάλωτοι πολέμου… Θα σας παρότρυνα να κάνετε ό,τι μπορείτε για να απελευθερωθούν αυτοί οι άνδρες και γυναίκες — τουλάχιστον 300».

Ο Ρούμπιο αναγνώρισε την κρισιμότητα του θέματος, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ αξιοποιούν την διπλωματική τους παρουσία για να θέσουν σε προτεραιότητα τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ειρήνη: «Τα ζητήματα που θίξατε για τους αιχμαλώτους και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι κρίσιμα… Το Αζερμπαϊτζάν μάς προσφέρει μια ευκαιρία να εργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση, στο πλαίσιο της ευρύτερης ειρηνευτικής προσπάθειας που προσπαθούμε να οικοδομήσουμε».

Ο Δημοκρατικός βουλευτής Τζιμ Κόστα (Καλιφόρνια) κάλεσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να ενισχύσουν την υποστήριξή τους προς την Αρμενία και να τερματίσουν τη στρατιωτική βοήθεια προς το Αζερμπαϊτζάν, δηλώνοντας:

«Προσπαθήσαμε επανειλημμένα να πείσουμε τόσο Ρεπουμπλικανικές όσο και Δημοκρατικές κυβερνήσεις να μην κάνουν χρήση της εξαίρεσης του Άρθρου 907 σχετικά με τη στρατιωτική βοήθεια προς το Αζερμπαϊτζάν. Επιτέλους, πέρυσι, η κυβέρνηση Μπάιντεν αρνήθηκε – και σωστά – να χορηγήσει την εξαίρεση. Πιστεύω ότι αυτό θα πρέπει να γίνει μόνιμο.»

Ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο απάντησε:

«Δεν έχουμε λάβει ακόμη οριστική απόφαση για το θέμα, διότι αυτή τη στιγμή επικεντρωνόμαστε στο να τους πείσουμε να αποδεχθούν μια ειρηνευτική συμφωνία που να μην περιλαμβάνει εισβολή σε γειτονική χώρα, την Αρμενία.»

Ο Ρούμπιο χαρακτήρισε έναν πόλεμο μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας «καταστροφικό, αντιπαραγωγικό και το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται αυτή τη στιγμή η περιοχή».

Η ANCA ζητά εκ νέου πλήρη εφαρμογή του Άρθρου 907 – Καλεί για αυστηρά μέτρα λογοδοσίας κατά του Αζερμπαϊτζάν

Η Αρμενική Εθνική Επιτροπή Αμερικής (ANCA) επανέλαβε το πάγιο αίτημά της για πλήρη εφαρμογή του Άρθρου 907 του νόμου FREEDOM Support Act – το οποίο περιορίζει τη βοήθεια των ΗΠΑ προς το Αζερμπαϊτζάν έως ότου η χώρα σταματήσει τις επιθετικές στρατιωτικές ενέργειες κατά της Αρμενίας και του Αρτσάχ (Ναγκόρνο-Καραμπάχ).

«Συνεχίζουμε να καλούμε τον Υπουργό Εξωτερικών Ρούμπιο και την κυβέρνηση Τραμπ-Βανς να διατηρήσουν και να τηρήσουν την εφαρμογή των περιορισμών του Άρθρου 907 στη στρατιωτική βοήθεια προς το Αζερμπαϊτζάν – ένα κρίσιμο εργαλείο αποτροπής απέναντι στον υπαρκτό κίνδυνο πολέμου», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής της ANCA, Αράμ Χαμπαριάν. «Ευχαριστούμε τους συμμάχους μας στο Κογκρέσο για τη συνεχή ηγεσία τους προκειμένου να διασφαλίσουν ότι ούτε ένα δολάριο από τους Αμερικανούς φορολογούμενους δεν θα χρησιμοποιηθεί για να εξοπλιστεί το γενοκτονικό καθεστώς του Αλίεφ.»

Διακομματική πίεση για λογοδοσία και αλλαγή πολιτικής των ΗΠΑ

Η ANCA εργάζεται στενά με μέλη του Κογκρέσου για να πιέσει την κυβέρνηση Τραμπ/Βανς να απαιτήσει λογοδοσία από το Αζερμπαϊτζάν για την εθνοκάθαρση των Αρμενίων Χριστιανών στο Αρτσάχ, να επιβάλει κυρώσεις στο καθεστώς Αλίεφ για εγκλήματα πολέμου, να εξασφαλίσει την άμεση απελευθέρωση Αρμενίων αιχμαλώτων, να στηρίξει το δικαίωμα επιστροφής του πληθυσμού του Αρτσάχ, να ενισχύσει την ασφάλεια της Αρμενίας και να αυξήσει την ανθρωπιστική βοήθεια προς τα θύματα της γενοκτονίας στο Αρτσάχ.

Τον Μάρτιο, εξήντα μέλη του Κογκρέσου κάλεσαν τον Υπουργό Ρούμπιο να εφαρμόσει πλήρως το Άρθρο 907 και να σταματήσει άμεσα η στρατιωτική βοήθεια προς το Αζερμπαϊτζάν, επικαλούμενοι την εθνοκάθαρση 120.000 αυτόχθονων Αρμενίων Χριστιανών του Αρτσάχ, τη συνεχιζόμενη κατοχή εδαφών της Αρμενίας και την παράνομη κράτηση και κακομεταχείριση Αρμενίων αιχμαλώτων. Στην επιστολή –στηριζόμενη από την ANCA– πρωτοστάτησαν οι βουλευτές Μάικ Λόουλερ (Ρ-Νέα Υόρκη), Φρανκ Παλλόνε (Δ-Νιου Τζέρσεϊ), Γκας Μπιλιράκης (Ρ-Φλόριντα) και Γκέιμπ Άμο (Δ-Ρόουντ Άιλαντ). Οι βουλευτές τόνισαν ότι «καθώς το Αζερμπαϊτζάν δεν έχει αντιμετωπίσει καμία ουσιαστική συνέπεια ή λογοδοσία, συνεχίζει να υπονομεύει τις προσπάθειες για δίκαιη, βιώσιμη και αξιοπρεπή ειρήνη στην περιοχή μέσω της συνεχιζόμενης επιθετικότητάς του κατά της Αρμενίας.»

Στις 8 Απριλίου, οι ηγέτες του Αρμενικού Κογκρεσιακού Κόμματος –μεταξύ τους οι Φρανκ Παλλόνε, Ντέιβιντ Βαλαδάο (Ρ-Καλιφόρνια), Μπραντ Σέρμαν (Δ-Καλιφόρνια) και Γκας Μπιλιράκης– συνυπέγραψαν με άλλους δύο δεκάδες βουλευτές επιστολή προς τον Υπουργό Ρούμπιο και τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας Μάικλ Γουόλτζ, καλώντας για την απελευθέρωση των Αρμενίων αιχμαλώτων και την ενίσχυση της πολιτικής των ΗΠΑ για την προστασία της κυριαρχίας και της ασφάλειας της Αρμενίας. Οι βουλευτές υπογράμμισαν ότι «συμφωνούμε απόλυτα με τη δήλωση του Υπουργού Ρούμπιο πως ‘τώρα είναι η ώρα για δέσμευση στην ειρήνη’ στον Νότιο Καύκασο, καθώς και με την παρότρυνση του Γουόλτζ να ‘ολοκληρωθεί τώρα αυτή η ειρηνευτική συμφωνία, να απελευθερωθούν οι αιχμάλωτοι και να εργαστούμε όλοι μαζί για μια ασφαλέστερη και ευημερούσα περιοχή.’»

Στις 11 Απριλίου, τριάντα έξι μέλη της Βουλής, με επικεφαλής τις βουλευτές Ντίνα Τάιτους (Δ-Νεβάδα) και Κρις Σμιθ, κάλεσαν τον Ρούμπιο να επιβάλει κυρώσεις βάσει του νόμου Global Magnitsky σε Αζέρους αξιωματούχους υπεύθυνους για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως παράνομες συλλήψεις, βασανιστήρια και εικονικές δίκες Αρμενίων αιχμαλώτων πολέμου και πρώην ηγετών του Αρτσάχ.

Στις 29 Απριλίου, ο Κρις Σμιθ προήδρευσε σε ακρόαση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Tom Lantos με θέμα το Αζερμπαϊτζάν, καλώντας την κυβέρνηση Τραμπ/Βανς να εντείνει την πίεση στο καθεστώς Αλίεφ. «Πρέπει να εργαστούμε για την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων και αιχμαλώτων πολέμου που κρατούνται από την κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν, να προστατεύσουμε την αρμενική πολιτιστική κληρονομιά και να διασφαλίσουμε το δικαίωμα επιστροφής και ειρηνικής διαβίωσης στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ», ανέφερε. Η ακρόαση περιλάμβανε παρεμβάσεις από τον πρώην υπουργό Επικρατείας και Συνήγορο του Πολίτη του Αρτσάχ Αρτάκ Μπεγκλαριάν, τον δικηγόρο του αιχμαλώτου Ρούμπεν Βαρντανιάν Τζάρεντ Τζένσερ, καθώς και στελέχη από οργανώσεις υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως η Freedom Now και το National Endowment for Democracy.

Την 1η και 2α Απριλίου, οι περιφερειακές οργανώσεις της ANCA σε Ανατολικές και Δυτικές ΗΠΑ οργάνωσαν εκστρατεία στο Καπιτώλιο, ενώνοντας δυνάμεις με δεκάδες υποστηρικτές από όλη τη χώρα, ζητώντας δράση κατά της αζεροτουρκικής επιθετικότητας, αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων και του Αρτσάχ, και σταθερή ειρήνη στον Νότιο Καύκασο. Η επόμενη αντίστοιχη εκστρατεία της ANCA έχει προγραμματιστεί για τις 15–16 Σεπτεμβρίου 2025. Για πληροφορίες ή εγγραφή, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνήσουν με το ANCA Eastern Region στο [email protected] ή με το ANCA Western Region στο [email protected].

Οι Αρμενοαμερικανοί πολίτες καλούνται να αναλάβουν δράση μέσω της ιστοσελίδας anca.org/action για να πιέσουν τα μέλη του Κογκρέσου να εφαρμόσουν το Άρθρο 907 και να απαιτήσουν την άνευ όρων απελευθέρωση των Αρμενίων κρατουμένων, στο πλαίσιο του ευρύτερου φάσματος φιλοαρμενικών πρωτοβουλιών που υποστηρίζει η ANCA.

anca.org

Γράφει ο Παναγιώτης Παύλος,

Πανεπιστήμιο του Όσλο

Ο Στηβ, Σταύρος, Λάλας είναι η επιβεβαίωση της Ομηρικής αλήθειας του Ελληνισμού. Η ζωή του επαληθεύει τα Ομηρικά Έπη, με μόνη διαφορά τη μεγαλύτερη, έναντι του Οδυσσέα, διάρκεια των δικών του βασάνων. Επί πολλά χρόνια ως ανώτατος αξιωματούχος των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών πολεμάει από διάφορα μετερίζια με γνώμονα τη φιλοπατρία του, την έγνοια και τον καημό του για την Ελλάδα και τον Ελληνισμό. Όταν τον ρώτησα, στη συνέντευξή μας για τη Δημοκρατία (18-19 Μαΐου 2025) γιατί ως πράκτορας της CIA διοχέτευε πληροφορίες υπέρ της Ελλάδος -που ωστόσο δεν έβλαπταν την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ- στο ελληνικό σύστημα ισχύος, η απάντησή του ήταν ξεκάθαρη: «Διότι είδα τι γινόταν στην Τουρκία με τους ομογενείς Ελληνες. Ο κόσμος να φοβάται να μιλήσει. Οι εκκλησίες με σύρματα περικυκλωμένες, θαρρείς πως ήταν εμπόλεμη ζώνη… Μετά, στην Κύπρο έγιναν τόσα αίσχη. Σφάξανε, σκοτώσανε κόσμο, υπάρχουν ακόμα χιλιάδες αγνοούμενοι, γυναίκες και παιδιά. Είδα πράγματα που δεν μου άρεσαν. Και λέω αυτό δεν είναι σωστό. Γι᾽ αυτό και έκανα αυτό που έκανα!».

Σταθείτε κι αφουγκραστείτε για μια στιγμή το φαινόμενο αυτό: ένας Αμερικανός πολίτης με μικρασιατική ανδρεία και τσαγανό, κινείται ως δορυφόρος στα πόστα της υπηρεσίας του, κι αντί να κοιτάζει το ατομικό ιδιοτελές συμφέρον και την καριέρα του που θα του επέφερε σήμερα μια ιλιγγιώδη ετήσια σύνταξη ύψους εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων κι άλλες αμέτρητες διευκολύνσεις και προνόμια στις ΗΠΑ, έβαλλε κάθε μέρα την καριέρα και τη ζωή του σε ρίσκο για ένα και μόνο λόγο: την αγάπη του για την Ελλάδα. Το διανοείσθε;

Μου μηνύει ένας αναγνώστης της συνέντευξης: «και πού ξέρεις εσύ ότι είναι ο μεγαλύτερος εν ζωή Έλληνας ήρωας;». Η απάντηση βρίσκεται σε αυτά που δεν γράφονται. Να το πω αλλιώς, εδώ ισχύουν τα λόγια του Ευαγγελιστή Ιωάννου: «και ο εωρακώς μεμαρτύρηκε και αληθής εστίν η μαρτυρία αυτού».

Μετά τη 15ετή και πλέον Ιλιάδα του, ξεκινά για τον Στιβ Λάλας η Οδύσσεια, με τρόπο βγαλμένο από ελληνική τραγωδία: προδίδεται μέσα στη (νέα) πατρίδα των (Μικρασιατών) γονέων και των παππούδων του από υπαλλήλους στη γη που αγάπησε και υπηρέτησε με αυτοθυσία. Ο ίδιος όμως, κατά τρόπο θαυμαστό, δεν κρατά κακία σε κανένα: ούτε στους υπαλλήλους των ελληνικών υπηρεσιών που τον πρόδωσαν είτε από βλακεία είτε με δόλο, ούτε καν στη μακαρίτισσα τη Βιργινία Τσουδερού, Υφυπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας τότε, και την ασύλληπτη ανοησία της.

Επιστρέφει τέτοιες ημέρες, αρχές Μαΐου του 1993, στις ΗΠΑ, δήθεν για μια εκπαίδευση, και ξεκινά ο Γολγοθάς του για 14 χρόνια, μολονότι πολλοί εχθροί του τον ήθελαν να σαπίσει όλη την υπόλοιπη ζωή του στη φυλακή, εκεί που οι ντόπιοι το αποκαλούν «Αλκατράζ του Βορρά». Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες. Λέω μόνον αυτό: τα δεινά που πέρασε ο Στιβ Λάλας κατανοούνται κι ερμηνεύονται μόνον ως αναλογία του Σταυρού του Χριστού και των δοκιμασιών του Ιώβ. Στις 25 Νοεμβρίου 2007, χάρη σε ενέργειες και του ιδίου του τότε Πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, όπως μας εξιστορεί ο ίδιος ο κ. Λάλας στη συνέντευξη, επιστρέφει ελεύθερος στην Ελλάδα.

Όπου αρχίζει το τρίτο «ομηρικό έπος», αυτό που δεν απήγγειλε ο Όμηρος. Το μαρτύριο δηλαδή του Μικρασιάτη ήρωα σύγχρονου «Οδυσσέα», αφότου επέστρεψε στην Ιθάκη του, τη μητέρα Ελλάδα, όπως την αποκαλεί χαρακτηριστικά. Η οποία όμως έκτοτε, κι επί 18 σχεδόν χρόνια πλέον, του συμπεριφέρεται όχι ως μάνα στοργική αλλά ως κακή μητριά. Τον είχε προϊδεάσει βέβαια, ήδη από τα χρόνια της φυλακής, καθώς κανείς θεσμικός, ή αξιωματούχος, καμία ελληνική κρατική υπηρεσία, δεν φρόντισε να θέσει τη σύζυγό του και τα μικρά, αλλά κι αγέννητα τότε, παιδιά του, υπό την προστασία και κηδεμονία του ελληνικού κράτους.

Αν, βέβαια, ο Στιβ Λάλας ήταν ένας αμερικανικής καταγωγής Έλληνας πολίτης που είχε την ίδια μοίρα, επιστρέφοντας στις ΗΠΑ θα τον υποδέχονταν με ανοιχτές αγκάλες και τιμές ήρωα, και θα του προσέφεραν γη και ύδωρ. Όπως συνέβη πρόσφατα με τον Marc Fogel που έφερε από την Ρωσία ο Πρόεδρος Τραμπ. Όπως συνέβη και με τον Αμερικανό κατάσκοπο Jonathan Pollard που του επεφύλαξε υποδοχή ήρωα στο Ισραήλ ο Πρωθυπουργός Νετανιάχου το 2020, και τον αποκατέστησε ζηλευτά. Στην περίπτωση όμως του Λάλας, η Ελλάδα του γύρισε την πλάτη με περιφρόνηση, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων που απλώς επέτειναν τον πόνο των πληγών.

Αναρωτιέμαι: Γιατί το ελληνικό κράτος δεν τίμησε ποτέ ουσιαστικά αυτόν τον άνθρωπο; Δεν τον συνέδραμε με το να στηρίξει αφειδώς τον ίδιο και την οικογένειά του; Δεν μιλώ για ένα τσίγκινο επίχρυσο μετάλλιο ή μια αναμνηστική πλακέτα. Μιλώ για την πλήρη στήριξη της συζύγου του και των μικρών παιδιών του, που τους άφησε στο έλεος του Θεού επί δεκαετίες. Γιατί το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και ο Υπουργός δεν τον εισήγαγε στις τάξεις των επί τιμή αξιωματικών του; Γιατί ο Υπουργός Εσωτερικών είναι άφαντος; Η Εκκλησία της Ελλάδος γιατί είναι εξαφανισμένη; Τί κάνει η Ακαδημία Αθηνών; Η Περιφέρεια; Η Μητρόπολη; Πότε κάποιο Υπουργείο, ή κρατικός οργανισμός, ή η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών, ή το Βιομηχανικό Επιμελητήριο, τον κάλεσαν να αξιοποιήσουν την τεράστια γνώση και κατάρτισή του δίνοντάς του θέση έστω χαμηλόβαθμου υπαλλήλου; Γιατί μέχρι σήμερα τόση αδιαφορία και αναισθησία; Πού είναι η ευαισθησία της «φιλελεύθερης δημοκρατίας» των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της πολιτισμένης πρόνοιας;

Φυσικά, ένας περήφανος λεβέντης άρχοντας Μικρασιάτης Έλληνας, δεν θα παραπονεθεί για τον Σταυρό που κουβαλάει. Εξάλλου, τα λέει όλα το ίδιο του το όνομα. Σταύρος. Ο Χριστός βλέπει και στηρίζει τους ανθρώπους Του με τον δικό Του τρόπο. Αυτό είναι βέβαιο.

Αλλά όταν σου λάχει να γνωρίσεις το μεγαλείο του Στιβ Λάλας από κοντά, δεν μπορείς να σιωπήσεις. Σε αναγκάζει η οργή και το αίσθημα ντροπής που νιώθεις εξ ονόματος όλων των ευαίσθητων Ελλήνων για την εγκληματική στάση του «ελληνικού» κράτους που μισεί και θέλει να σκοτώνει τα πιο ανιδιοτελή από τα παιδιά του.

Ας γίνουν επιτέλους οι «αναρμόδιοι» για μια φορά αρμόδιοι!

Σωτήρης Βαλντέν*

Πού είναι τα δημοκρατικά κόμματα και πολιτικοί της αντιπολίτευσης που δεν αφήνουν τίποτε να πέσει χωρίς να καταγγείλουν την κυβέρνηση; Τόσο δύσκολο είναι να απαιτήσουν από κοινού -γιατί όχι και στη Βουλή- η κυβέρνηση να ζητήσει από το Ισραήλ την άμεση παύση της σφαγής και να διακόψουμε τη στρατιωτική συνεργασία με τον Νετανιάχου; Να αναγνωρίσουμε επίσημα την Παλαιστίνη; Να θέσουμε ζήτημα κυρώσεων στην Ε.Ε. και τον ΟΗΕ; Ενδεχομένως η ακρίβεια και τα Τέμπη να συγκινούν περισσότερο τον κόσμο. Ομως αλίμονο αν δυνάμεις που διεκδικούν να κυβερνήσουν τη χώρα σιωπούν ή αδυνατούν να συντονιστούν μπροστά σε εγκλήματα αυτής της κλίμακας στη γειτονιά μας.

Οπου και να κοιτάξεις στον κόσμο γύρω σου σε πιάνει απελπισία, αγανάκτηση και τρόμος. Βλέπουμε καθημερινά στις οθόνες μας τη δολοφονία ενός ολόκληρου λαού στη Γάζα με βομβαρδισμούς και λιμοκτονία. Βλέπουμε τον δήμιο να μην κρύβει καν τις προθέσεις και το έργο του και τη «διεθνή κοινότητα» να μην κάνει τίποτε. Ακριβέστερα να τον εξοπλίζει, να τον στηρίζει οικονομικά και πολιτικά, να μιλά για «δικαίωμα στην άμυνα» (με αναλογία 50 προς 1 τους νεκρούς Παλαιστινίους προς Ισραηλινούς), να καταδικάζει τους επικριτές του για αντισημιτισμό. Κάποιοι (δηλαδή ο πλανητάρχης) σχεδιάζουν στα σοβαρά τον εκτοπισμό ολόκληρου του πληθυσμού 2 εκατομμυρίων.

Και μόλις τελευταία, όταν πια βαίνουμε ραγδαία προς τον αφανισμό των κατοίκων της δύσμοιρης Λωρίδας, ακούγονται κάποιες φωνές να σταματήσει το κακό. Ομως ούτε λέξη για κυρώσεις, που κατά τα άλλα τόσο εύκολα μοιράζει παντού η Δύση, ούτε για διακοπή της παροχής όπλων στους δολοφόνους. Δεν θέλουμε, λέει, πολιτικοποίηση της Eurovision και επιτρέπουμε την πολιτικοποιημένη συμμετοχή του Ισραήλ, την ώρα που έχουμε φτάσει να απαγορεύουμε ακόμα και τον Τσαϊκόφσκι.

Η γενοκτονία στη Γάζα (ή όπως αλλιώς θέλετε να ονομάσουμε τη μαζική δολοφονία του λαού της) είναι η αιχμή μιας παγκόσμιας δυστοπίας που αποτελεί πια παρόν, όχι πιθανό μέλλον: άλλος ένας πόλεμος, τριετής, στην Ουκρανία, με περισσότερα θύματα από την Παλαιστίνη, ακόμα και αν δεν είναι οι περισσότεροι άμαχοι, είναι όμως η νιότη των δύο εμπολέμων χωρών, αμυνόμενης και επιτιθέμενης. Αιματηροί πόλεμοι αλλού (Σουδάν, Κονγκό) που περνούν κάτω από τα ραντάρ μας. Ενα οιονεί φασιστικό καθεστώς στις ΗΠΑ που διαβρώνει ταχύτατα τη δημοκρατία. Μια ανερχόμενη Ακροδεξιά περίπου σε όλη την Ευρώπη. Η ξενοφοβία που σαρώνει Ευρώπη και Βόρεια Αμερική. Αυτό που εκτυλίσσεται όμως μπροστά στα μάτια μας στη Γάζα ξεπερνά και την πιο νοσηρή φαντασία.

Υπάρχει και ελληνική πτυχή αυτής της δυστοπίας. Δεν ανήκω σε όσους με αρκετή ευκολία χαρακτηρίζουν την κυβέρνηση Μητσοτάκη ακροδεξιά ή φασιστική. Ασφαλώς διαπράττει συνεχώς πολλά φάουλ κατά της δημοκρατίας (παρακολουθήσεις, παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη, push backs…). Νομίζω όμως πως η αντιπολίτευση συχνά αναμιγνύει τα φάουλ με την κλασική δεξιά και νεοφιλελεύθερη πολιτική που ασκεί η κυβέρνηση και που χρειάζεται όχι απλώς κραυγές, αλλά τεκμηριωμένες και αξιόπιστες εναλλακτικές (και όσο με αφορά θα έλεγα προοδευτικές) προτάσεις. Τάσσομαι επίσης από καιρό υπέρ του διαλόγου και των «ήρεμων νερών» με την Τουρκία και επικρίνω την κυβέρνηση επειδή δεν προχωράει και σε λύσεις, όχι επειδή μιλάει με τον Ερντογάν.

Ομως όσον αφορά τη Μέση Ανατολή, ο δρόμος που έχει πάρει η κυβέρνηση αποτελεί άλλη ποιότητα, από ηθικής και πολιτικής σκοπιάς. Οι εναγκαλισμοί Μητσοτάκη με τον Νετανιάχου, την ώρα ακριβώς που αυτός συνεχίζει ακάθεκτος τη γενοκτονία, αποτελούν μείζονα κηλίδα για την πατρίδα μας. Ντρέπομαι ως Ελληνας γι’ αυτές. Διαφώνησα, και δημόσια, και όταν ο Τσίπρας ως πρωθυπουργός έκανε το ίδιο, όμως τουλάχιστον τότε δεν είχε αρχίσει η γενοκτονία.

Το χειρότερο είναι πως ο απεχθής και «υψηλού συμβολισμού» εναγκαλισμός δεν αποτελεί απλά μια φιλοφρόνηση σε έναν εγκληματία. Αποτελεί έκφραση και συνέπεια της φιλοσοφίας της εξωτερικής μας πολιτικής. Της πολιτικής που κεντρικό της στοιχείο είναι η προσπάθεια περικύκλωσης της Τουρκίας και που τελευταία έχει λάβει και επιχειρησιακές διαστάσεις με στενή στρατιωτική συνεργασία της χώρας μας και της Κύπρου με το Ισραήλ. Πίσω δηλαδή από τους εναγκαλισμούς με τον Νετανιάχου βρίσκεται η «εθνική», δηλαδή εθνικιστική, γραμμή που κυριαρχεί επί δεκαετίες στη χώρα μας με την πλατιά συναίνεση πολιτικών κομμάτων και κοινής γνώμης. Αυτό εξηγεί και γιατί ο Μητσοτάκης αγκαλιάζει ανενδοίαστα τον δολοφόνο φίλο του, καθώς γνωρίζει πως αρκεί να εκστομίσει τη λέξη Τουρκία για να σωπάσουν οι περισσότεροι διαφωνούντες.

Ας επαναλάβω πως η στρατηγική της περικύκλωσης της Τουρκίας απέτυχε παταγωδώς, εμπεριέχει δε και σοβαρότατους κινδύνους για τη χώρα μας. Ο δρόμος της σύγκρουσης με τον ανατολικό μας γείτονα, ακόμη και με τον μανδύα της άμυνας στον αναθεωρητισμό, είναι καταφανώς αδιέξοδος. Με την Τουρκία πρέπει «να τα βρούμε» με αμοιβαίες παραχωρήσεις γιατί η σύγκρουση και η απομόνωσή της, συν τοις άλλοις, δεν μας «βγαίνουν». Αλλά επιπλέον η συμμαχία με το Ισραήλ του Νετανιάχου υπάρχει κίνδυνος να μας εμπλέξει άμεσα σε έναν πόλεμο στη Μέση Ανατολή, που κάθε άλλο παρά απίθανος είναι.

Αισθάνομαι ντροπή που πριν από 1½ χρόνο έγραφα για τη Γάζα πως η σιωπή είναι συνενοχή (και τότε με κατηγόρησαν, όχι φασίστες, αλλά πρώην σύντροφοι, για φωνή της Χαμάς) και σήμερα το μόνο που κάνω είναι να το επαναλαμβάνω. Πόσο ανήμποροι είμαστε πια;

Από μηχανής θεός δεν υπάρχει βέβαια για να μας σώσει από τη δυστοπία. Ομως ως ενεργοί πολίτες και ως πολιτικές δυνάμεις είναι δυνατόν να σηκώνουμε τα χέρια ψηλά; Δηλαδή δεν μας μένει παρά να βλέπουμε από τα σπίτια μας στην τηλεόραση τα πτώματα και τα λιμοκτονούντα παιδιά;

Στην Ελλάδα, όπως και (περισσότερο) αλλού στην Ευρώπη, υπάρχουν ευτυχώς κινήματα που σώζουν την τιμή μας. Οι κινητοποιήσεις κατά του πολέμου γίνονται όλο και πιο συχνές και μαζικές. Ας μην αφήσουμε τους εκπροσώπους και τους υποστηρικτές του Νετανιάχου σε χλωρό κλαδί! Ομως εξ ορισμού η εμβέλεια των κινημάτων αυτών στην κοινωνία έχει τα όριά της.

Πού είναι οι πνευματικοί ταγοί της χώρας; Είναι ανάλογες των περιστάσεων οι σποραδικές τοποθετήσεις πανεπιστημιακών, ανθρώπων των γραμμάτων και των τεχνών, των εκπροσώπων των εργαζομένων, της αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών; Γιατί δεν μπορούν να κινητοποιηθούν συλλογικά και ηχηρά; Κατανοώ τον κορεσμό από μια «βιομηχανία υπογραφών» στο παρελθόν, αλλά αν δεν κινητοποιηθούν τώρα, πότε;

Η Ντόρα Μπακογιάννη, έστω και με καθυστέρηση, πήρε σαφή θέση κατά της σφαγής. Θα προχωρήσει άραγε στο λογικά επόμενο βήμα να ζητήσει αλλαγή πλεύσης της κυβέρνησής της; Πού είναι τα δημοκρατικά κόμματα και πολιτικοί της αντιπολίτευσης που δεν αφήνουν τίποτε να πέσει χωρίς να καταγγείλουν την κυβέρνηση; Τόσο δύσκολο είναι να απαιτήσουν από κοινού -γιατί όχι και στη Βουλή- η κυβέρνηση να ζητήσει από το Ισραήλ την άμεση παύση της σφαγής και να διακόψουμε τη στρατιωτική συνεργασία με τον Νετανιάχου; Να αναγνωρίσουμε επίσημα την Παλαιστίνη; Να θέσουμε ζήτημα κυρώσεων στην Ε.Ε. και τον ΟΗΕ; Ενδεχομένως η ακρίβεια και τα Τέμπη να συγκινούν περισσότερο τον κόσμο. Ομως αλίμονο αν δυνάμεις που διεκδικούν να κυβερνήσουν τη χώρα σιωπούν ή αδυνατούν να συντονιστούν μπροστά σε εγκλήματα αυτής της κλίμακας στη γειτονιά μας.

Χρειάζονται φωνές και πρωτοβουλίες για την ειρήνη κάθε μορφής και βάρους. ΣΗΜΕΡΑ!

*Μέλος της επιτροπής εξωτερικής πολιτικής της Νέας Αριστεράς

20/5/2025

Του Στράτου Σιμιτζή

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ήταν η συνέντευξη που παραχώρησε ο κόουτς του μπάσκετ και διάσημος μπασκετμπολίστας Βασίλης Σπανούλης στο Μονακό. Προφανώς, η Συνέντευξη πραγματοποιήθηκε με την ευκαιρία της ανάδειξης της ομάδας μπάσκετ του Μονακό, που ως γνωστό έχει ως κόουτς τον Βασίλη Σπανούλη, στις τέσσερις πιο δυνατές ομάδες που θα αγωνιστούν στο Final Four του Abu Dhabi.

Η συνέντευξη είναι ένας ύμνος στην οικογένεια, την σύζυγο – μητέρα και παιδιά, το ήθος, την αγωνιστική ταπεινότητα και την συνεχή προσπάθεια για την κατάκτηση των στόχων που έκαστος θέτει.

Αν και ο γράφων έχει στο ενεργητικό του δεκαετίες στον τύπο και τη δημοσιογραφία,, σπανίως αντιμετώπισε τόσο μεστή, εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη, μάλιστα, από τον αθλητικό χώρο.

Ύμνησε ο Βασίλης Σπανούλης την οικογένεια, την σύντροφό του, τους συμπαίχτες – όπως και την συνεργασία που είχε μαζί τους, δηλώνοντας ότι ως κόουτς στο μπάσκετ δεν καθοδηγούσε μόνο του παίκτες του, με οδηγίες και συστήματα, αλλά «έπαιρνε» και από αυτούς, μια και για εκείνο ο καθένας τους αποτελεί ξεχωριστή προσωπικότητα.

Ωφέλιμο και χρήσιμο για κάθε εμπλεκόμενο στον χώρο του αθλητισμού θα ήταν αν η συνέντευξη του Βασίλη Σπανούλη μεταδιδόταν στα ελληνικά από κάποιο τηλεοπτικό κανάλι εθνικής εμβέλειας.

Με τον τρόπο αυτό θα μάθαιναν τι είναι αθλητικό ήθος, σεβασμός στον συναθλητή, αθλητική μετριοφροσύνη και ταπεινότητα.

Ακόμη, τι σημαίνει οικογένεια, οικογενειακή συνεργασία και κατανόηση και γενικά σεβασμός στο θεσμό.

Όλα αυτά από τον πιο διάσημο Έλληνα μπασκετμπολίστα  με διεθνή θητεία – NBA, Houston Rockets και επιτυχημένο κόουτς, Βασίλη Σπανούλη.

Πρέπει να είναι συλλογισμένο άτομο, ο κόουτς Βασίλης Σπανούλης.

«Πρωοίμιο καλοκαιριού»

Του Στράτου Σιμιτζή

Όχι δειλά δειλά αλλά δυναμικά, οι δρόμοι της Θεσσαλονίκης αρχίζουν και κατακλύζονται από νεανικές υπάρξεις με εντυπωσιακή αισθησιακή εμφάνιση,

Ουδείς λόγος αν πρόκειται για ημεδαπής ή αλλοδαπής υπάρξεως. c’est la même chose!

Μίνι και σούπερ μίνι, ομοίως καυτά σόρτς, εντυπωσιακές γυμνές πλάτες που φτάνουν μέχρι τη νεφραμιά, ντεκολτέ –χαιρε βάθος αμέτρητο- ατελείωτα πόδια, προσωρινά λευκά, όλα σε γενική θέα. Μπροστά σε μία τόσο δυναμική αισθησιακή πρόκληση, τι να κάνει ο ανδρικός πληθυσμός; To πιο απλό είναι να επισκεφθεί τον…οφθαλμίατρο του! Ασφαλώς, αναφερόμαστε στον γνήσιο ανδρικό πληθυσμό,

Κοντολογίς, είμαστε στην αρχή μίας νέας εποχής και όλα δείχνουν πως θα ισχύσει για μια ακόμα φορά το «όλα σέξυ και όποιος αντέξει».

«Μήπως περάσαμε τα όρια και τα εσκαμμένα;»

Του Στράτου Σιμιτζή

Το να θέτει ο συγγραφέας ερωτηματικό στο θέμα που αναπτύσσει δεν είναι το πιο κανονικό, μια και ενδέχεται υποδηλώσει και αδυναμία. Με άλλα λόγια, ρωτάει τους αναγνώστες του αντί να τους πληροφορεί.

Αλήθεια, που το πάει η τεχνολογία και η επιστήμη; Mήπως έχει βάλει στόχο και σκοπό να «κατασκευάσει» ακόμη και τεχνητό άνθρωπο;

Από τη μία, το ρομπότ από την άλλη η τεχνητή νοημοσύνη, όλα δείχνουν πως θα συνεχίσει μια και η πρόκληση φαντάζει πολύ μεγάλη.

Υπάρχει, όμως, κίνδυνος και το δέλεαρ είναι πολύ δυνατό, κάποια στιγμή να έρθει σε αντίθεση ακόμη και να συγκρουστεί με τα θεία.

Κατά τας Γραφάς, ο άνθρωπος δημιουργήθηκε κατ΄ εικόνα και καθ΄ ομοίωση του θεανθρώπου, ο άνθρωπος της τεχνολογίας επιχειρεί να τον ξεπεράσει.

Με άλλα λόγια, αυτός ο άτυπος αλλά εν δυνάμει ανταγωνισμός, είναι ποτέ δυνατόν να καταλήξει υπέρ της τεχνολογίας;

Στον πλανήτη υπάρχει τόση φτώχεια, τόση δυστυχία, τόση μιζέρια, ώστε οι φιλόδοξοι τεχνολόγοι έχουν μία τεράστια πρόκληση να τα εξαφανίσουν όλα αυτά, αντί να επιχειρούν να ανταγωνίζονται τον Θεό και γενικώς τα θεία.

«Τουριστική κίνηση και διαχείριση»

του Στράτου Σιμιτζή

Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, η τουριστική κίνηση στη Θεσσαλονίκη, κατά τους επίμαχους μήνες, θα χτυπήσει «κόκκινο».

Σταθερός και κύριος πόλος έλξης των επισκεπτών, τα μοναδικά μνημεία της Βυζαντινής εποχής, χωρίς να υστερούν εκείνα της Ρωμαϊκής και της Οθωμανικής περιόδου.

Το ενδιαφέρον των επισκεπτών θα τραβήξουν και οι δύο κεντρικοί σταθμοί του Μετρό, Βενιζέλου και Αγίας Σοφίας, οι οποίοι με τα πλούσια αρχαιολογικά ευρήματα να έχουν διαμορφωθεί σε υπαίθρια φυσικά μουσεία.

Στον όγκο αυτόν των επισκεπτών, αν προσθέσουμε και εκείνους του θρησκευτικού-προσκυνηματικού τουρισμού, που βαίνει συνεχώς αυξανόμενος, μπορούμε να προσδοκούμε μία ξεχωριστή τουριστική χρονιά για τη Θεσσαλονίκη.

Όμως, για να εξελιχθεί ομαλά και αποδοτικά η τουριστική κίνηση, είναι απαραίτητο,  η Δημοτική Αρχή κατά κύριο λόγο και οι εμπλεκόμενοι στο χώρο του τουρισμού φορείς, να ανταποκριθούν σε όσα τους αφορούν και τους αναλογούν.

Για να μην κινείται, επιτέλους, ο τουρισμός της Θεσσαλονίκης σε «αυτόματο πιλότο».