Αρχική Blog Σελίδα 705

Σύγχυση: Το περίφημο άρθρο 5 του ΝΑΤΟ δεν λέει αυτό που πιστεύετε, λέει ο Τραμπ

Από
pcuser
-
0

Την παραμονή μιας κρίσιμης συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ολλανδία, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε, συγκεκριμένα την Τρίτη, ότι το Άρθρο 5 της Βορειοατλαντικής Συνθήκης, κεντρικό στοιχείο αυτής της συμμαχίας, καθώς καθιερώνει την αρχή της αμοιβαίας άμυνας σε περίπτωση επίθεσης εναντίον μιας από τις χώρες μέλη, θα μπορούσε «να ερμηνευτεί με διάφορους τρόπους».

Ποια είναι η αλήθεια;

Αυτή είναι μια νέα βόμβα που έριξε ο Ντόναλντ Τραμπ και σπέρνει σύγχυση στους συμμάχους του.

Λίγο πριν από την άφιξή του την Τρίτη 24 Ιουνίου στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη, ο Αμερικανός πρόεδρος παρέμεινε αόριστος σχετικά με τη στάση των  Ηνωμένων Πολιτειών  σε περίπτωση επίθεσης εναντίον ενός από τα μέλη της συμμαχίας, πιστεύοντας ότι το Άρθρο 5  της συνθήκης ήταν ανοιχτό σε ερμηνείες.

Το Άρθρο 5 της συνθήκης του ΝΑΤΟ μπορεί «να ερμηνευτεί με διάφορους τρόπους», δήλωσε στους δημοσιογράφους, αναφερόμενος σε αυτόν τον πυλώνα της Ατλαντικής Συμμαχίας. Το άρθρο αυτό καθιερώνει την αρχή της αμοιβαίας άμυνας: εάν μια χώρα-μέλος δεχθεί επίθεση, όλες οι άλλες πρέπει να σπεύσουν να τη βοηθήσουν.

Απαντώντας, το βράδυ της Τρίτης,  ο Μαρκ Ρούτε, Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, προσπάθησε να είναι καθησυχαστικός: «Δεν έχω καμία αμφιβολία για τη δέσμευση» των Αμερικανών εντός του ΝΑΤΟ, επιβεβαίωσε.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να αμφισβητεί το Άρθρο 5. Τον Μάρτιο, ο ένοικος του Λευκού Οίκου εξέφρασε αμφιβολίες για την αλληλεγγύη μεταξύ συμμάχων σε περίπτωση επιθετικότητας από τρίτη χώρα.

«Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν προβλήματα και τους τηλεφωνούσαμε, θα λέγαμε: “Έχουμε πρόβλημα, Γαλλία. Έχουμε πρόβλημα με μερικές άλλες χώρες που δεν θα κατονομάσω”. Πιστεύετε ότι θα έρθουν να μας προστατεύσουν; Υποτίθεται ότι θα το κάνουν. Δεν είμαι και τόσο σίγουρος», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.

«Είμαστε καλοί και πιστοί σύμμαχοι», αντέδρασε γρήγορα ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, πιστεύοντας ότι η Γαλλία είχε «το δικαίωμα να περιμένει το ίδιο πράγμα».

Άρθρο 5, «πράξη πίστης»

Το Άρθρο 5, που υιοθετήθηκε στις 4 Απριλίου 1949, όταν υπογράφηκε η συνθήκη ίδρυσης του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ), ορίζει ότι «ένοπλη επίθεση εναντίον ενός ή περισσότερων [μελών] που λαμβάνει χώρα στην Ευρώπη ή τη Βόρεια Αμερική θεωρείται επίθεση εναντίον όλων των μερών».

Στόχος των 12 ιδρυτικών μελών ήταν να καταστείλουν τυχόν επεκτατικές τάσεις του σοβιετικού μπλοκ εν τη γενέσει τους. Ως ένδειξη ότι αυτό το αποτρεπτικό μέσο λειτούργησε, το Άρθρο 5 δεν ενεργοποιήθηκε ποτέ κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Από την ίδρυση του ΝΑΤΟ, έχει επικαλεστεί μόνο μία φορά, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου στη Νέα Υόρκη.

Νυχτερινή ζωή της Νέας Υόρκης

Το Άρθρο 5 βοήθησε στη δημιουργία του συνασπισμού που συμμετείχε στη μεγαλύτερη επιχείρηση στην ιστορία της συμμαχίας, στο Αφγανιστάν.

Nato, france24

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog

Η «αναβάθμιση» της Ελλάδας που μας «πουλάει» η κυβέρνηση σ’ ένα βίντεο

Από
pcuser
-
0

Ο κ.Μητσοτάκης ήρθε στην εξουσία το 2019, υποστηρίζοντας ,μεταξύ άλλων, ότι θα ανβαθμίσει τη θέση της χώρας στο εξωτερικό, θεωρώντας ότι με την προηγούμενη κυβέρνηση αυτή είχε υποβαθμιστεί. Μπορούμε να γράψουμε πολλές σελίδες για το τι έγινε τελικά μ’  αυτή την…αναβάθμιση. Αρκεί το βίντεο που έχει «ανεβάσει» στο X το in.gr ,μέσω του οποίου με χιουμοριστικό τρόπο, σχολιάζει τη θλιβερή παρουσία του πρωθυπουργού στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ… Η απόγνωση για ένα βλέμμα του Τραμπ είναι εμφανής. Το κακό για τη χώρα είναι ότι την ίδια ώρα ο Ερντογάν μιλά όποτε θέλει με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Κι όλα αυτά ενώ ο κ.Μητσοτάκης έχει δώσει στους Αμερικανούς τα πάντα, θέτοντας όπως φάνηκε πρόσφατα με τον πόλεμο στο Ιράν σε κίνδυνο την ασφάλεια της χώρας

 

https://www.militaire.gr/i-anavathmisi-tis-elladas-poy-mas-poylaei-i-kyvernisi-s-ena-vinteo/

Βαθιά κρατικό κόμμα

Από
pcuser
-
1

MIA ΑΠΟ τίς μεγάλες ἀλλαγές πού ἐπέφερε στόν πολιτικό λόγο καί τήν ὀργανωτική δομή τῆς ΝΔ ὁ Κωνσταντῖνος Μητσοτάκης τό 1985 ἦταν ἡ ἐγκατάλειψη τοῦ ὅρου «παράταξις» καί ἡ προσφυγή στήν εὐρεῖα χρήση τοῦ ὅρου «κόμμα».

Τό κόμμα ἀπέκτησε, γιά πρώτη φορά, μεγάλη ἰσχύ μέσα στήν παράταξη ἀπό τῆς ἱδρύσεως τῆς ΝΔ. Καί γιά λόγους εὐρύτερα πολιτικούς –μόνο μέ μία ἄρτια ὀργάνωση ἑνός ἑκατομμυρίου μελῶν σέ ὅλη τήν ἐπικράτεια θά μποροῦσε νά κτυπήσει στά ἴσια τό παντοδύναμο ΠΑΣΟΚ τοῦ Ἀνδρέα Παπανδρέου– καί γιά λόγους ἐσωκομματικούς ὅμως.

Ὁ Ἐπίτιμος γνώριζε ὅτι μόνο διά τῆς βάσεως τῆς ΝΔ καί διά παροχῆς προνομίων πρός αὐτήν θά μποροῦσε νά ὑποβαθμίσει τήν ἰσχύ καί ἐπιρροή τῶν ἱδρυτῶν τοῦ κόμματος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ἡ διενέργεια μή δεσμευτικῶν ἐσωκομματικῶν ἐκλογῶν γιά τήν ἀνάδειξη ὑποψηφίων βουλευτῶν. Ἐπίσης ἡ ἰσχύς πού ἀπέκτησαν οἱ Πρόεδροι τῶν Νομαρχιακῶν Ἐπιτροπῶν (ΝΟΔΕ) ἔναντι τῶν βουλευτῶν. Ἡ πλέον σοφή μέθοδος ὅμως γιά τήν ἀπόκτηση τοῦ πλήρους ἐλέγχου τῆς ΝΔ ἦταν ἡ μετατροπή τῆς ΝΔ σέ ἕνα ἀπόλυτα κρατικό κόμμα μέ ἰσχυρή ἡγεσία κατά τόπους.

Κοινῶς, κομματάρχες, πού ἀντλοῦσαν τήν δύναμή τους ἀπ’ εὐθείας ἀπό τόν ἀρχηγό, πέραν τῶν ἐπισήμων.

Τό μοντέλο τῆς ἐπιβιώσεως τοῦ μητσοτακισμοῦ ὡς μειοψηφίας ἐντός τῆς παρατάξεως μέχρι νά καταφέρει νά γίνει μέ δανεικό ὄχημα τό κόμμα πλειοψηφία ἦταν ἀκριβῶς αὐτό: ἰσχυρά ἐρείσματα μέσα στό κράτος (δικαιοσύνη, ἀστυνομία, μυστικές ὑπηρεσίες, Ἔνοπλες Δυνάμεις, Ἐκκλησία, διπλωματικές ἀρχές, πρεσβεῖες σύν τίς δυνάμεις τῆς ἀγορᾶς καί τά ΜΜΕ) καί βεβαίως ἰσχυρά ἐρείσματα στήν βάση τῶν Νεοδημοκρατῶν καί στήν κομματική ὀργάνωση πού εὐνοοῦντο ποικιλοτρόπως ἀπό τό Κράτος.

Ἡ διαφορά τοῦ συστήματος αὐτοῦ (πού μόνο φιλελεύθερο δέν θεωρεῖται) ἀπό τήν ΝΔ τοῦ Κωνσταντίνου Καραμανλῆ, τοῦ Γεωργίου Ράλλη, τοῦ Κώστα Καραμανλῆ καί τοῦ Ἀντώνη Σαμαρᾶ εἶναι ὅτι ἀξιοποιεῖ τό κράτος ὡς μηχανισμό ἐπιβολῆς ἰσχύος μέσα στό εὐρύτερο σύστημα ἐξουσιῶν, περιλαμβανομένων τῶν μηντιακῶν καί τῶν ἐπιχειρηματικῶν καί, μέσα στό κόμμα. Τό ἀξιοποιεῖ μέ κρατικές ἤ ἄλλες ἐνισχύσεις σέ κλειστό ἀριθμό μεγαλοεπιχειρηματιῶν (Ταμεῖο Ἀνακάμψεως, ΕΣΠΑ, Ἀναπτυξιακός Νόμος, λίστα Πέτσα, Ταμεῖο Μικροπιστώσεων κ.ἄ.), τό ἀξιοποιεῖ γιά νά διοικεῖ μέ τόν φόβο τό πολιτικό προσωπικό (ὑποκλοπές), τό ἀξιοποιεῖ γιά νά κουκουλώνει σκάνδαλα (δικαιοσύνη), τό ἀξιοποιεῖ μέ παράνομες ἐπιδοτήσεις, ἐπιδόματα, τριγωνικούς διορισμούς μετακλητῶν σέ γραφεῖα Ὑπουργῶν γιά νά διατηρεῖ ἀτόφιο τό πελατειακό κομματικό κράτος κ.λπ.

Ἀντιθέτως, ἡ μεταπολιτευτική ΝΔ τοῦ Κωνσταντίνου Καραμανλῆ ἀξιοποίησε τό κράτος γιά νά ὑλοποιήσει κυρίως κρατικές πολιτικές στήν οἰκονομία ἐπί ζημίᾳ τῶν διαπλεκομένων ὀλιγοπωλίων. Ὄχι γιά νά ἐπανιδρύσει τό κομματικό κράτος τῆς προδικτατορικῆς ΕΡΕ. Γι’ αὐτό ἄλλως τε ὁ δημόσιος τομέας κατεκλύσθη ἀπό ἀριστερόστροφους ὑπαλλήλους.

Ἀξιοποίησε ἐπίσης μέ τήν σοσιαλμανία Παπαληγούρα τό Κράτος γιά νά δώσει τόν τόνο, ὅτι στήν Δημοκρατία ἡ πολιτική ἔχει τά πρωτεῖα, ὄχι ἡ ἀγορά. Τό ἀναγνωρίζει καί ἡ Καγκελλάριος Μέρκελ στό βιβλίο της «Ἐλευθερία» (κεφάλαιο Βιωσιμότητα): «Φαίνεται πώς ἤμουν ἀφελής παραμένοντας πιστή στό ἰδεῶδες τῆς κοινωνικῆς οἰκονομίας τῆς ἀγορᾶς. Στήν ἰδέα ὅτι οἱ ἐπιχειρήσεις καί ἡ πολιτική μοιράζονται τήν εὐθύνη ἀκόμη καί γιά δύσκολα ζητήματα. Ἡ πραγματικότητα κατέδειξε πώς πρόκειται γιά μιά πλάνη. Ἡ πολιτική ἔχει ἐν τέλει τά πρωτεῖα. Σήμερα εἶμαι ἁπλά πεπεισμένη ὅτι αὐτό εἶναι καί τό σωστό. Ἡ εὐθύνη γιά τό κοινό καλό, γιά τήν εὐημερία ὅλων ἀνήκει στό κράτος καί ὄχι στίς ἐπιχειρήσεις, ἀσχέτως τοῦ μεγέθους ἤ τῆς ἐπιρροῆς τους». Προσοχή: Ἄλλο τό πελατειακό κράτος, ἄλλο οἱ δημόσιες πολιτικές.

Ἄν μᾶς ἐπιβεβαιώνει κάτι λοιπόν τό σκάνδαλο τοῦ ΟΠΕΚΕΠΕ (πού ἀκουμπᾶ εὐθέως ὅλο τόν ὀργανωτικό πυρῆνα τοῦ κόμματος μέσα στό Κράτος) καθώς καί ἡ ἀπάτη μέ τίς ἐπιδοτήσεις, εἶναι αὐτό: αὐτή ἡ ΝΔ δέν εἶναι φιλελεύθερο κόμμα. Εἶναι ἕνα βαθιά κρατικό κόμμα.

Σέ κάθε τομέα τῆς οἰκονομίας, εἴτε αὐτός ὀνομάζεται ἀγροτική παραγωγή, εἴτε δημόσια ἔργα, εἴτε σοῦπερ μάρκετ, εἴτε ἀκτοπλοΐα, εἴτε ἐνέργεια, τό κόμμα ἔχει ἕναν ἀριθμό ὀλίγων ἐκλεκτῶν πού χρηματοδοτεῖ μέσα ἀπό κρατικά ἤ κοινοτικά κονδύλια γιά νά διατηρεῖ ἀκατάλυτους τούς δεσμούς μαζί τους. Ἀκόμη καί γιά τά μή κρατικά ΑΕΙ αὐτό εἶναι τό σχέδιο. «Πλειοδοτικός διαγωνισμός» ὀλίγων καί ἐκλεκτῶν γιά τίς τελικές ἄδειες, ὄχι ἄνω τῶν 5. Ἄλλοι αὐτό τό λένε «καρτέλ». Ἄλλοι ὅπως ὁ Νῖκος Πουλαντζᾶς τό ὀνομάζουν «κομπραδόρικο καπιταλισμό». Καί ἄλλοι, ὅπως ἐμεῖς, κρατικομονοπωλιακό παρεμβατισμό. Φιλελευθερισμός πάντως δέν εἶναι.

Οἱ πλέον ἐμβληματικές ἰδιωτικοποιήσεις ἄλλως τε χωρίς τήν παραμικρή σκιά ἔγιναν τό 2007-2009 (Ὀλυμπιακή, ΟΤΕ, λιμάνι Πειραιῶς κ.ἄ.) καί τό 2013 (Περιφερειακά ἀεροδρόμια). Καί τίς ἔκαναν συμπτωματικά κάποιοι πού τό σύστημα ὀνόμαζε κρατιστές καί λαϊκιστές γιά νά ἀπονείμει στόν ἑαυτό του τήν στέφανο τοῦ πεφωτισμένου. Ἐνῷ αὐτοί ἦταν οἱ βαθιά φιλελεύθεροι.

estianews.gr

Ἄγνωστη ἡ λέξις εὐθιξία γιά 2 ὑπουργούς καί 5 ὑφυπουργούς

Από
pcuser
-
1
Συζήτηση και ψηφοφορία στην Ολομέλεια της Βουλής για την σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής, η οποία θα κληθεί να διερευνήσει τις τυχόν ποινικές ευθύνες του πρώην υφυπουργού παρά τω πρωθυπουργώ, Χρήστου Τριαντόπουλου, για το μπάζωμα στο πεδίο της σύγκρουσης των αμαξοστοιχιών στα Τέμπη, Τρίτη 4 Μαρτίου 2025. Την πρόταση κατέθεσαν ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ - Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης και τριάντα βουλευτές του κόμματος. (ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ/EUROKINISSI)

Ὁ ὑπουργός Μεταναστεύσεως κ. Βορίδης δηλώνει …«ἀνακουφισμένος» πού κατηγορεῖται γιά «ἠθική αὐτουργία σέ ἀπιστία ἄνω τῶν 120.000 εὐρώ» – Δέν παραιτεῖται καί συναρτᾶ τήν ἀποχώρησή του ἀπό τήν …στάση τῶν βουλευτῶν τῆς ΝΔ – Θεωρεῖ τήν «ὑπογραφή ὑπουργοῦ» γιά κακούργημα ἀσήμαντη – Ἔκθετοι καί Λ. Αὐγενάκης, Δ. Σταμενίτης, Τ. Χατζηβασιλείου, Χ. Μπουκῶρος, Χ. Κέλλας καί Μ. Σενετάκης

ΚΑΠΟΤΕ ὑπῆρχαν πολιτικοί μέ εὐθιξία. Κάποτε οἱ ὑπουργοί δέν ἐπέτρεπαν νά ὑπάρχουν σκιές πού θά μποροῦσαν νά βαρύνουν τήν ἠθική τους ὑπόσταση καί τό ἀκέραιον τοῦ χαρακτῆρος τους. Στήν ἰδέα καί μόνον ὅτι θά μποροῦσαν νά εὑρεθοῦν κατηγορούμενοι ἐφρόντιζαν ἐγκαίρως νά ἀπεκδυθοῦν τῶν πολιτικῶν τους ἰδιοτήτων, ὥστε νά μήν ὑπάρξει κάποιος νά τούς κατηγορήσει ὅτι χρησιμοποίησαν τό ὑπουργικό τους ὀφφίκιον προκειμένου νά ἐπηρεάσουν τήν δικαιοσύνη. Τότε βεβαίως ὑπῆρχαν καί Δικαιοσύνη ἀνεξάρτητη καί Δικαστές ἀδέκαστοι.

Καί ἐκείνη τήν ἐποχή δέν ὑπῆρχε περίπτωσις ὑπουργός ἐν ἐνεργείᾳ νά ἀντιπαρέλθει τίς ἐναντίον του κατηγορίες δηλώνοντας ὅτι ἐλέγχεται «γιά μία ὑπογραφή». Μικρό πρᾶγμα εἶναι ἡ ὑπογραφή ἑνός ὑπουργοῦ;

Πῶς τό ἀντιλαμβάνεται; Αὐτή ἡ ὑπογραφή, ὅπως ὁ ἴδιος ὁ κ. Βορίδης εἶπε, ἐπικύρωσε τήν κατανομή τῶν βοσκότοπων, δηλαδή καί τῶν ἐπιδοτήσεων. Ἦταν ὅπως ἐπί λέξει ἀνέφερε: «Μιά ἀπόφαση τῆς διοίκησης τοῦ 2019 τοῦ ΟΠΕΚΕΠΕ νά γίνει κατανομή βοσκότοπων, στήν ὁποία εἶχα γράψει ἐπάνω της τή λέξη “συμφωνῶ”. Αὐτό εἶναι». Ἀσφαλῶς καί δέν θά σπεύσουμε ἐμεῖς νά τόν καταδικάσουμε ἤ νά τόν ἀθωώσουμε. Αὐτή εἶναι δουλειά τῶν δικαστηρίων. Ἐπισημαίνουμε μόνον τήν πολιτική εὐθύνη καί τό ζήτημα τῆς εὐθιξίας. Εἶναι χαρακτηριστικό ὅτι αὐτό τό ζήτημα ὁ κ. Βορίδης τό μεταφέρει στούς βουλευτές τῆς ΝΔ: «Παραλήπτης τῆς στάσεώς μου εἶναι τό κοινοβούλιο. Τό τί θά πεῖ ἡ κοινοβουλευτική πλειοψηφία εἶναι ἀκόμα πιό καθοριστικό γιά μένα»…

Θά κρατήσουμε ὅμως ἕνα σημεῖο ἀκόμη. Εἶπε ὁ κ. Βορίδης: «Ἔλαβα ἀντίγραφο τῆς δικογραφίας. Ὅταν εἶχε ἀνακοινωθεῖ ἀπό τήν Εὐρωπαϊκή Εἰσαγγελία τό θέμα, εἶπα ὅτι ἐσεῖς οἱ πολῖτες δέν ξέρετε τί ἔχω κάνει καί τί ὄχι. Ἐγώ ξέρω τί ἔχω κάνει. Εἶχα πεῖ λοιπόν τότε χωρίς νά ἔχω δεῖ τή δικογραφία ὅτι δέν ὑπάρχει κάτι ἐπιλήψιμο. Δέν σᾶς κρύβω ὅτι μιά ἔννοια τήν εἶχα, ὅμως ἀπό χθές εἶμαι πιό ἀνακουφισμένος γιατί αὐτό πού εἶχε δεῖ τό φῶς ὡς ἐλεγκτέο εἶναι καί τό μόνο πού ὑπάρχει στή δικογραφία».

Καί ἐμεῖς ἀσκοῦμε κριτική ἐπ’ αὐτῶν πού εἶπε ὁ ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἔλαβε ἀντίγραφο τῆς δικογραφίας. Διότι οὔτε ἐμεῖς οὔτε ἕτερος ἐκ τῶν ΜΜΕ ἀποκτήσαμε ἄμεση πρόσβαση στήν δικογραφία. Σχολιάζουμε μέ βάση τά ὅσα μᾶς ἀποκαλύπτουν οἱ βουλευτές πού ἐνημερώθηκαν γιά τό περιεχόμενό της.

Καί δυστυχῶς τά ὅσα ἀποκαλύπτονται δεικνύουν ὅτι ἡ ὑπογραφή τοῦ κ. Βορίδη εἶναι ἕνα μόνον ἀπό μιά πληθώρα στοιχείων. Ὑπάρχει ἀκόμη ἡ ἐμπλοκή τοῦ κ. Αὐγενάκη πού ἐπίσης ἀντιμετωπίζει κατηγορία γιά «ἠθική αὐτουργία σέ ἀπιστία ἄνω τῶν 120.000 εὐρώ» (πολλαπλασίως ἄνω τῶν 120.000 εὐρώ) ἀλλά καί βουλευτῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουν καταγραφεῖ νά ἀπαιτοῦν ἐπιδοτήσεις γιά ψηφοφόρους τους.

Ἀνάμεσά τους καί τέσσερα πρόσωπα πού πλέον κατέχουν θώκους ὑφυπουργῶν. Ὁ κ. Τάσος Χατζηβασιλείου (τόν ὁποῖο τόν μάθαμε ὅλοι ὡς …τουρκομαθῆ!), ὁ κ. Χρῆστος Κέλλας, ὁ κ. Μάξιμος Σενετάκης, ὁ κ. Χρῆστος Μπουκῶρος, καί ὁ κ. Διονύσης Σταμενίτης, ὁ ὁποῖος ἐμφανίζεται μάλιστα νά ζητεῖ παράνομο ρουσφέτι γιά τόν ἑαυτό του!

Καί ἄλλοι ἀκόμη βουλευτές τῆς συμπολιτεύσεως καί τῆς ἀντιπολιτεύσεως (ἐδῶ ὑπάρχει ἡ διακομματική συναίνεσις πού δέν τήν ἔχουμε δεῖ στά ἐθνικά μας θέματα) καταγράφονται νά συνομιλοῦν καί νά ἀπαιτοῦν. Ὁ ἕνας λέγει: «Μοῦ εἶπαν ὅτι ὁ …κατάφερε νά μετατρέψει μιά ἔκταση ἀπό γλυκό καλαμπόκι σέ κανονικό. Θέλω νά μοῦ πεῖς πῶς μπορῶ νά τό κάνω κι ἐγώ». Σέ ἄλλον ὁ ἁρμόδιος τοῦ ΟΠΕΚΕΠΕ δηλώνει: «Λοιπόν, κοίταξε νά σοῦ πῶ. Τόν …θά στόν φτιάξω. Ἀλλά νά τοῦ πεῖς, νά μήν γυρίζει καί κοκορεύεται στά καφενεῖα. Γιατί ἔχουν μείνει πολλοί σάν τόν δικό του ἀπ’ ἔξω». Σέ ἄλλον διάλογο δίδονται ἐξηγήσεις: «750 λείπουν καί δέν νομίζω ὅτι θά μποῦν. Ποῦ εἶναι τά ὑπόλοιπα 738 μέχρι τά 23.900;». Καί δέν λείπουν καί ἐπιπλήξεις τοῦ τύπου: «Μ…α, σέ χαλάσανε, σέ λυπᾶμαι τώρα πού σέ ἀκούω. Κάθεσαι νά ποῦμε τώρα ἐσύ στήν καρέκλα, καί σοῦ ἦρθαν τριάντα χιλιάρικα;»

Πρόκειται γιά τόν ἀπόλυτο ἐξευτελισμό. Καί τῶν ἐμπλεκομένων προσώπων, ἀλλά καί τοῦ πολιτικοῦ μας συστήματος. Δεδομένου δέ ὅτι ὅλα αὐτά ἔχουν φθάσει στήν Εὐρωπαϊκή Εἰσαγγελία, ὁ ἐξευτελισμός εἶναι διεθνής. Οἱ ἄνθρωποι πού ὑπεβάθμισαν τόν πολιτικό λόγο σέ μικροκομματική συναλλαγή, δέν ἀντιλαμβάνονται ὅτι κανονικά δέν πρέπει νά ἔχουν θέση στήν πολιτική ζωή τῆς χώρας. Καί μόνον ἡ ἀποκάλυψις τοῦ ἐπιπέδου τῆς φρασεολογίας τους θά ἔπρεπε νά τούς εἶχε ὁδηγήσει σέ ἄμεσες παραιτήσεις καί δηλώσεις μετανοίας. Ἀλλά γιά νά μετανοήσει κανείς πρέπει νά ἔχει συναίσθηση τῶν σφαλμάτων του. Καί γιά νά παραιτηθεῖ πρέπει νά τόν διακρίνει εὐθιξία. Καί δέν βλέπουμε κανέναν νά τήν ἔχει…

estianews.gr

Ο γαλάζιος διοικητής του Τζανείου με το αμαρτωλό παρελθόν

Από
pcuser
-
0

Είχε κατηγορηθεί για ρουσφετολογική προσέγγιση της παροχής υγείας…

Κατά τα λοιπά, περιμέναμε τα αποτελέσματα της αξιολόγησης του δημοσίου από τους πολίτες για να καταλάβουμε τι γίνεται!

Διοικητής στο Τζάνειο έχει αναλάβει κάποιος κύριος Τάσος Μύτογλου, κομματικό στέλεχος της ΝΔ και υποψήφιος δήμαρχος Κερατσινίου – Δραπετσώνας στις τελευταίες αυτοδιοικητικές εκλογές.

Το ζήτημα είναι ότι όταν κατά το παρελθόν είχε διοριστεί επίσης Διοικητής του Γενικού Κρατικού Νίκαιας, δύο φορές είχε συγκληθεί το ειδικό συμβούλιο λόγω σειράς λαθών του στον Ιατρικό Σύλλογο Πειραιά.

Τότε, είχε κατηγορηθεί για ρουσφετολογική προσέγγιση της παροχής υγείας, με μέλη της ΔΑΚΕ να καταγγέλλουν πως ντυνόταν γιατρός κι έμπαινε στα επείγοντα ζητώντας να διαλέγουν οι γιατροί πολιτικούς του φίλους ώστε να προπορεύονται.

Στο δε, ΚΚΕ είχε περιέλθει φωτογραφία από χειρουργείο επί των ημερών του, το οποίο γινόταν σε τάβλες.

Όλα αυτά ήταν σε γνώση του υπουργού υγείας Θάνου Πλεύρη που τον απομάκρυνε πριν λήξει η θητεία του και ζήτησε να μην ανανεωθεί.

Να όμως, που αποδεικνύεται χαλκέντερος… ο ίδιος.

Γιατί στο νοσοκομείο που διευθύνει, ελέγχεται για πολλά, με αφορμή την αιμοδοσία – από λάθος – σε 62χρονη που χαροπαλεύει στην εντατική.

Α.Ο.

https://www.ieidiseis.gr/parapolitika/522078/o-galazios-dioikitis-toy-tzaneioy-me-to-amartolo-parelthon/

Τουρισμός χωρίς Έλληνες – Πάνω από τους μισούς δεν θα κάνουν φέτος διακοπές

Από
pcuser
-
0
Swimmers sit on rocks by the sea, at Vioulagmeni suburb, southeast of Athens, Greece, Saturday, July 22, 2023. Heat in Greece is expected to grow worse during the weekend, approaching 44 Celsius (111 Fahrenheit) and the country will face one more heatwave episode by the end of July. (AP Photo/Yorgos Karahalis)

Βασίλης Ανδριανόπουλος

Έρευνα του iEidiseis.gr για τις διακοπές των Ελλήνων που ολοένα και μειώνονται ή εκλείπουν.

Τουλάχιστον οι μισοί Έλληνες δεν θα κάνουν φέτος διακοπές. Πολλοί από τους «προνομιούχους» που θα τα καταφέρουν, θα αρκεστούν σε μια ολιγοήμερη απόδραση. Η πλειοψηφία εγκαταλείπει τα νησιά, προτιμώντας κάποιον προορισμό στην ηπειρωτική Ελλάδα, προκειμένου να μειώσει τα δυσθεώρητα έξοδα. Οι διακοπές σε κάποιο εξοχικό, ακόμη κι αν είναι συγγενή ή φίλου, αποτελούν τη νέα νόρμα της εποχής. Το ίδιο ισχύει και για το μαγείρεμα στις διακοπές, σε μια προσπάθεια μείωσης του κόστους.

Η Ελλάδα ετοιμάζεται να υποδεχθεί και φέτος δεκάδες εκατομμύρια τουρίστες που έρχονται για να απολαύσουν το πολυδιαφημιζόμενο ελληνικό καλοκαίρι. Αυτό δηλαδή, που ολοένα και περισσότεροι Έλληνες δεν μπορούν πλέον να βιώσουν.

«4 στους 10 εργαζόμενους θα πάνε φέτος διακοπές»

Σύμφωνα με όσα σχολίασε στο iEidiseis ο Απόστολος Ραυτόπουλος, πρόεδρος της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδος (ΕΕΚΕ), «βάσει έρευνας που κάναμε και θα ανακοινώσουμε τις επόμενες ημέρες, περίπου 4 στους 10 εργαζόμενους θα πάνε φέτος διακοπές. Όσοι ταξιδέψουν, θα κάνουν κατά μέσο όρο 4 ημέρες διακοπές, ενώ πέρυσι έκαναν 5 ημέρες. Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να δουλεύει όλο τον χρόνο και να μην μπορεί να κάνει έστω μια εβδομάδα διακοπές;».

Είναι ενδεικτικό, ότι σύμφωνα με έρευνα του ΕΕΚΕ, το 2023, το 56,2% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι δεν έχει κάνει διακοπές τουλάχιστον τα 3 τελευταία χρόνια ή εδώ και πολλά χρόνια. Σημειώνεται πως το 80,33% όσων έχουν μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα έως 1000 ευρώ, δήλωσε πως ανήκει σε αυτές τις δύο κατηγορίες. Το αντίστοιχο ποσοστό για όσους έχουν μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα 1.000 – 2.000 ευρώ κυμαίνεται στα 57,5%, ενώ στην ίδια θέση βρίσκεται το 68,42% των συνταξιούχων και το 77,53% των ανέργων.

AP/ Γιώργος Καραχάλης

Βάσει έρευνας που δημοσίευσε πριν από λίγες ημέρες το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), το 52% των ερωτηθέντων, δήλωσε πως δεν προγραμματίζει να κάνει φέτος διακοπές. Από όσους δήλωσαν πως θα ταξιδέψουν, το 31% θα πάει στο εξοχικό του και το 23% σε εξοχικό τρίτου. Μόλις το 7% επιλέγει διαμονή σε ξενοδοχεία.

«Φτάσαμε να θεωρούμαστε προνομιούχοι»

Άλλωστε, σύμφωνα με τον κ. Ραυτόπουλο, «τον Αύγουστο, στους τουριστικούς προορισμούς ένα δωμάτιο ξενοδοχείου μπορεί να στοιχίζει περισσότερα από 150 ευρώ. Ειδικά αν πρόκειται για οικογένεια με παιδιά, το κόστος είναι τεράστιο».

Η Γεωργία, 73 χρονών, δήλωσε στο iEidiseis πως «έχω να πάω διακοπές περίπου είκοσι χρόνια. Από όταν πέθανε ο σύζυγός μου, συντηρούμαι με τη σύνταξη χηρείας, που είναι κάτω από 1.000 ευρώ. Επομένως, το κόστος των διακοπών είναι απαγορευτικό. Δυστυχώς, δεν υπάρχει κάποιο εξοχικό. Είναι κάτι που με στεναχωρεί πολύ, επειδή πάντα λάτρευα τη θάλασσα, όμως δεν μπορεί να γίνει αλλιώς».

Παράλληλα, η Ελένη, δήλωσε στο iEidiseis πως «την τελευταία δεκαετία, πάμε πάντα για διακοπές στο πατρικό σπίτι του συζύγου μου. Τα έξοδα είναι πολύ μειωμένα, επειδή γλιτώνουμε τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια και τη διαμονή. Κάποια λίγα καλοκαίρια, μπορεί να πάμε σε κάποιον κοντινό προορισμό για 3-4 ημέρες, όμως αυτό δεν θα γίνει φέτος, επειδή τα έξοδα είναι πολλά. Δεν παραπονιέμαι πάντως, επειδή θεωρώ πως δυστυχώς, έχουμε φτάσει στο σημείο να θεωρούμαστε και προνομιούχοι που μπορούμε να πάμε κάπου».

Αύξηση 38% σε 8 χρόνια

Παράλληλα, σύμφωνα με τον κ. Ραυτόπουλο, «το κόστος των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, ειδικά για μακρινές αποστάσεις, όπως τα Δωδεκάνησα, είναι τεράστια. Μια τετραμελήε οικογένεια με αμάξι και καμπίνα, μπορεί να χρειαστεί να ξοδέψει περισσότερα από 1.100 ευρώ για εισιτήρια μετ’ επιστροφής». Μάλιστα, «οι ακτοπλοϊκές εταιρείες έχουν προβλέψει ότι θα υπάρξει επιβάρυνση στα ναύλα 10%-12% αν συνεχιστεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή».

Πριν από μερικές ημέρες, ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλης Κικίλιας, παραδέχθηκε πως από το 2017 έως το 2024, οι τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων αυξήθηκαν κατά 38%. Ο ίδιος αναφέρθηκε στην πρόσφατη νομοθέτηση που προβλέπει τη μείωση των λιμενικών τελών κατά 50%, ώστε να αποφευχθεί μια νέα αύξηση των εισιτηρίων τον Μάιο που μας πέρασε. Όμως, παρά την κίνηση του υπουργείου, οι αυξήσεις συνεχίζονται.

αυξήσεις ακτοπλοϊκά εισιτήρια
Κατά 38% έχουν αυξηθεί τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια την τελευταία 8ετία. EUROKINISSI/ Γιάννης Παναγόπουλος

Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο τιμών ναύλων ακτοπλοϊκών μεταφορών του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, την εβδομάδα από 12 έως 18 Μαΐου 2025, παρουσιάστηκε αύξηση στις 18 από τις 40 ενδεικτικές ακτοπλοϊκές γραμμές που παρατίθενται, συγκριτικά με την αντίστοιχη περίοδο της προηγούμενης χρονιάς. Μείωση παρουσιάζεται σε μόλις 8 ακτοπλοϊκά δρομολόγια. Είναι ενδεικτικό ότι σε δρομολόγια όπως: Πειραιάς – Ηράκλειο, Λαύριο – Κύθνος και Αιδηψός – Αρκίτσα, η αύξηση ξεπερνάει το 10%.

«Λίγοι όσοι δεν μαγειρεύουν στις διακοπές»

Βάσει της επίμαχης έρευνας του ΙΕΛΚΑ, το 62% δήλωσε πως επισκέπτεται συστηματικά του σούπερ μάρκετ και τα μίνι μάρκετ, σε μια προσπάθεια εξοικονόμησης χρημάτων. Σύμφωνα με τον κ. Ραυτόπουλο, «πλέον λίγοι δεν μαγειρεύουν στις διακοπές. Ειδικά στη νησιωτική Ελλάδα, το κόστος στην εστίαση είναι ακόμη υψηλότερο. Η χωριάτικη σαλάτα έχει ξεπεράσει τα 12 ευρώ, ενώ στην παραλία, θα πρέπει να πληρώσεις ομπρέλα και ξαπλώστρες. Όλα αυτά τα κόστη, ξεπερνούν τους δύο, ενδεχομένως και τρεις μέσους μισθούς για λίγες ημέρες διακοπών».

Σχετικά με όσους εργαζόμενους δεν πάνε διακοπές, ο κ. Ραυτόπουλος ανέφερε πως «ο εργαζόμενος προτιμάει να μην αφήσει πίσω του ανελαστικές δαπάνες κι ας μην πάει διακοπές». Άλλωστε, «ο πληθωρισμός στην Ελλάδα βρίσκεται πλέον 70% πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Οι αυξήσεις σε πολλά είδη πρώτης ανάγκης είναι τεράστια, όπως και στα ενοίκια».

Η ουσία σύμφωνα με τον κ. Ραυτόπουλο είναι ότι «ζούμε σε μια χώρα που βρέχεται παντού από θάλασσα, όμως δεν έχεις τη δυνατότητα να την απολαύσεις».

«Πληρώνεις περισσότερο από ότι αξίζει αυτό που αγοράζεις».

Από την πλευρά του, ο Γιάννης Γεωργιδάκης, επαγγελματίας του τουρισμού με ειδίκευση στις ξενοδοχειακές κρατήσεις και παραπάνω από 20 χρόνια εμπειρίας, ανέφερε στο iEidiseis πως «λένε ότι συμφέρει να κλείσεις διακοπές για Ελλάδα από το εξωτερικό, παρά αν είσαι από την Ελλάδα. Αυτό οφείλεται στα τεράστια συμβόλαια που κλείνουν οι tour operators με τα μεγάλα ξενοδοχεία, παίρνοντας τα δωμάτια σε χονδρική. Ειδάλλως, οι μεγάλες μονάδες δεν θα μπορούσαν να γεμίσουν τα δωμάτιά τους».

Με τεράστια συμβόλαια που κλείνουν με tour operators λειτουργούν οι περισσότερες μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες της χώρας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, «αυτή τη στιγμή, το φθηνότερο ακτοπλοϊκό εισιτήριο για Κρήτη, κοστίζει 44 ευρώ. Και η Κρήτη έχει σχετικά φθηνά εισιτήρια. Αν μιλάμε για μια τετραμελή οικογένεια που θα πάρει αμάξι και καμπίνα, έχουμε ήδη εκτροχιαστεί. Τα καθημερινά έξοδα αποκλείεται να είναι κάτω από 100 ευρώ. Το κόστος διαμονής σίγουρα θα να είναι τουλάχιστον 80 ευρώ τη βραδιά και τα δωμάτια θα έχουν απλώς τα στοιχειώδη. Στην υψηλή περίοδο, πάντα πληρώνεις περισσότερο από ότι αξίζει αυτό που αγοράζεις. Πλέον, είναι φθηνότερο να βρεις εισιτήρια για εξωτερικό παρά για Ελλάδα».

«Το δωμάτιο δεν είχε ντουζιέρα, αλλά στοίχιζε 100 ευρώ»

Όπως άλλωστε ανέφερε στο iEidiseis o Σπύρος, «σχεδόν κάθε καλοκαίρι επέλεγα να πηγαίνω διακοπές σε κάποιο νησί, συνήθως των Κυκλάδων. Τα τελευταία τρία χρόνια όμως, τα έξοδα είναι υπέρογκα. Οι τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, των δωματίων και της εστίασης είναι τεράστια. Μια φορά, ένα δωμάτιο που μείναμε, στοίχιζε 100 ευρώ τη βραδιά, αλλά δεν είχε ούτε ντουζιέρα».

Επομένως, «εδώ και τρία χρόνια, περνάμε τις καλοκαιρινές διακοπές με την κοπέλα μου στο εξωτερικό. Έχουμε πάει Ιταλία, Πολωνία και Ισπανία και το συνολικό κόστος είναι μικρότερο από το να πηγαίναμε σε κάποιο νησί. Ειδικά αν κλείσεις από νωρίς και βρεις προσφορές, τα έξοδα μειώνονται. Στα νησιά δαπανούσαμε σίγουρα 2.000 ευρώ για 1 εβδομάδα διακοπών ή και λιγότερο. Και στους δύο αρέσει πολύ η θάλασσα, αλλά πλέον προτιμούμε να βλέπουμε νέες εικόνες, από το να χρυσοπληρώνουμε εντελώς βασικές παροχές».

«Αυτό που κυρίως έχει πληγεί είναι οι οικογενειακές διακοπές»

Κάποιοι άλλοι, δεν εγκαταλείπουν τα νησιά, αλλά αναγκάζονται να μειώσουν τις ημέρες των διακοπών. Σύμφωνα με όσα ανέφερε στο iEidiseis ο Γιάννης, «την τελευταία πενταετία έχουμε μειώσει τις ημέρες των διακοπών. Πάμε με την κοπέλα μου διακοπές λιγότερο από μια εβδομάδα, πάντα σε κάποιο σχετικά κοντινό προορισμό στην ηπειρωτική Ελλάδα, ώστε να μειώσουμε τα μεταφορικά έξοδα. Ευτυχώς, ένα φιλικό ζευγάρι, έχει εξοχικό στην Αττική και περνάμε εκεί το υπόλοιπο της άδειας, όπου τα κυριότερα έξοδα είναι τα τρόφιμα που αγοράζουμε για να μαγειρέψουμε».

Για μπάνιο στις παραλίες της Αττικής θα περιοριστούν φέτος πολλοί Αθηναίοι.
INTIME/ Νίκος Παναγιωτόπουλος

Όπως χαρακτηριστικά σχολίασε ο κ. Γεωργιδάκης, «μειώνονται αισθητά οι Έλληνες που πάνε διακοπές. Το έβλεπα στις εταιρείες που έκανα κρατήσεις. Ειδικά οι τηλεφωνικές κρατήσεις -στις οποίες επιδίδονταν οι Έλληνες-, έχουν μειωθεί πάρα πολύ». Αντίστοιχα, «οι ημέρες των διακοπών, έχουν μειωθεί από εβδομάδες σε 3ημερα. Και μετά χωριό, αν υπάρχει. Επίσης, οι οικογένειες συχνά επιλέγουν κατάλυμα που έχει υποδομές ώστε να μπορούν να μαγειρέψουν. Γενικότερα, αυτό που κυρίως έχει πληγεί, είναι οι οικογενειακές διακοπές».

«Είναι εμπειρία διακοπών να μην μπορείς να περπατήσεις στα νησιά;»

Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΕΛΚΑ, μόλις το 28% θα ταξιδέψει στα νησιά, καθώς το 60% θα επιλέξει παραθαλάσσιες περιοχές στην ηπειρωτική Ελλάδα. Αυτό σύμφωνα με τον κ. Γεωργιδάκη «είναι ευτύχημα, επειδή υπάρχουν πολλοί προορισμοί με τους οποίους δεν ασχολούνταν κανείς. Πλέον ανεβαίνουν, όμως οι τιμές εκεί, είναι ακόμη πολύ κάτω συγκριτικά με οποιονδήποτε διαδεδομένο προορισμό».

Όπως περιέγραψε ο ίδιος, «συνάντησα μια Ελληνίδα φίλη που ζει στο Βέλγιο, η οποία ήθελε να έρθει λίγες ημέρες στην Ελλάδα για διακοπές με τον άντρα και το παιδί τους. Όμως, ο προϋπολογισμός δεν μπορούσε να βγει κάτω από 2.000 ευρώ και δεν θα έρθουν. Έχουμε φτάσει στο σημείο η Ελλάδα να μην είναι συμφέρουσα για τους τουρίστες, πόσω μάλλον για τους Έλληνες».

Αναφορικά με τον τεράστιο αριθμό τουριστών που δέχεται η χώρα κάθε χρόνο, ο κ. Γεωργιδάκης σχολίασε πως «το πρόβλημα είναι ότι οι τουρίστες δεν είναι μοιρασμένοι στη χώρα, αλλά συγκεντρώνονται σε προορισμούς που οριακά μπορούν να συντηρήσουν τους μόνιμους κατοίκους. Το μοντέλο δεν είναι βιώσιμο και το ζήτημα είναι τι προσφέρουμε τελικά σε όσους χρυσοπλήρωσαν για να έρθουν στα νησιά μας, που τα καταστρέφουμε στο βωμό του κέρδους. Είναι εμπειρία διακοπών να μην μπορείς ούτε να περπατήσεις στα σοκάκια ενός νησιού;».

https://www.ieidiseis.gr/ellada/518916/toyrismos-choris-ellines-pano-apo-toys-misoys-den-tha-kanoyn-fetos-diakopes/

Νέες απειλές από τη Λιβύη: «Θα προχωρήσουμε στην πλήρη εκμετάλλευση των θαλασσίων κοιτασμάτων μας»

Από
pcuser
-
0
Πάνος Σπαγόπουλος 

Ανακοίνωση από τον Οργανισμό Πετρελαίου της Λ

Η Λιβύη συνεχίζει να επιμένει στην «εγκυρότητα» του τουρκο-λιβυκού συμφώνου για τον καθορισμό των θαλασσίων ζωνών αντιδρώντας έτσι στην ελληνικές αιτιάσεις οι οποίες το αμφισβητούν. 

Μετά τον Οσάμα Χαμάντ, πρωθυπουργό της Βουλής των Αντιπροσώπων στην ανατολική Λιβύη, αυτή τη φορά σειρά  πήρε ο Εθνικός Οργανισμός Πετρελαίου της Λιβύης (NOC) ο οποίος σε ανακοίνωσή του ανέφερε ότι η Λιβύη είναι αποφασισμένη να προχωρήσει στην πλήρη ανάπτυξη των θαλασσίων κοιτασμάτων της και της υπεράσπισης, όπως τονίστηκε των «κυριαρχικών δικαιωμάτων» της χώρας.

Σε γραπτή δήλωσή ο NOC αναφέρει ότι η Λιβύη θα προχωρήσει στην εκμετάλλευση όλων των πόρων εντός των περιοχών της.

«Η Λιβύη είναι αποφασισμένη να εφαρμόσει όλα τα προγράμματα για την προστασία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων και των εθνικών της συμφερόντων στην εξερεύνηση και ανάπτυξη υδρογονανθράκων, συμπεριλαμβανομένης της Μέσης Ανατολής.», αναφέρεται στην ανακοίνωση του NOC ανώ αναφέρθηκε και στην συμφωνία με την Τουρκία για τον Καθορισμό Περιοχών Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας.

«Λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες σκέψεις σχετικά με τα θαλάσσια σύνορα και την ενεργειακή συνεργασία στην περιοχή, ο NOC τονίζει ότι όλες οι συμφωνίες και οι συνεργασίες που συνάπτει το λιβυκό κράτος βασίζονται στις αρχές του διεθνούς δικαίου και εξυπηρετούν τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα του λιβυκού λαού».

Σημειώνεται ότι πριν μια ημέρα ο Ο Οσάμα Χαμάντ, προειδοποίησε την Ελλάδα για τις συνέπειες της συνέχισης μιας πολιτικής προκλήσεων και κλιμάκωσης, δήλωσε:

«Η Λιβύη διατηρεί το δικαίωμα να λάβει τα κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης μιας σκληρής απάντησης σε οποιαδήποτε παραβίαση της κυριαρχίας της, προκειμένου να προστατεύσει την εθνική της ασφάλεια και τα στρατηγικά της συμφέροντα».

Ο επικεφαλής της κυβέρνησης που διορίστηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στην ανατολική Λιβύη, Οσάμα Χαμάντ, απάντησε στις δηλώσεις της Ελλάδας λέγοντας: «Η συμφωνία Λιβύης-Τουρκίας συνάδει με τη διεθνή νομιμότητα».

 

 

 

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/ethnika-themata/livyi-tha-proxorisoume-stin-pliri-ekmetalleysi-ton-thalassion-koitasmaton-sto-plaisio-tis-symfonias-me-tin-tourkia/

Νομικές αλήθειες και πολιτική μειωπία σχετικά με τον SAFE

Από
anixneuseis
-
0

Ενωσιακές νομικές αλήθειες και εγχώρια (και όχι μόνο) πολιτική μυωπία σχετικά με τον κανονισμό SAFE

του Θεοδώρου Κατσούφρου

νομικού διεθνολόγου (*)(**)

 Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο συνεχιζόμενος ρωσο-ουκρανικός πόλεμος και η στρατιωτική αποστασιοποίηση των ΗΠΑ από την Ευρώπη κατέστησαν επιτακτικότερη από ποτέ την ανάγκη αυτονόμησης της δεύτερης και άμεσης λήψης μέτρων σε επίπεδο εξοπλισμών. Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση του ενωσιακού προγράμματος ReArm Europe, με πρώτο συγκεκριμένο ολιστικό βήμα την υιοθέτηση του κανονισμού SAFE, απαντούν στις έντονες ανησυχίες και ανταποκρίνονται στο καθολικό αίτημα για την αμυντική ενηλικίωση της Ευρώπης.

Προσεγγίζοντας με τη δέουσα προσοχή το ζήτημα της συμμετοχής της Τουρκίας ως τρίτης χώρας στις προβλεπόμενες «κοινές προμήθειες» πολεμικού υλικού, διαπιστώνουμε καταρχάς ότι, με την από 19 Μαρτίου 2025 πρότασή της προς το Συμβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Επιτροπή ΕΕ) επέλεξε ως νομική βάση του κανονισμού SAFE το άρθρο 122 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Η πρόταση περιοριζόταν σε ένα πλέγμα διατάξεων αναφορικά με την υπό όρους συμμετοχή τρίτων χωρών και, μέσω αυτών, εταιριών τους ως αναδόχων και υπεργολάβων. Πάντως, ως εκ του σκοπού και του αντικειμένου του, ο κανονισμός SAFE εμπλέκει και διατάξεις τόσο του πρωτογενούς όσο και του παράγωγου δικαίου της Ένωσης, καθώς και άλλες ενωσιακές «πράξεις» βαρύνουσας σημασίας. Διαφωτιστικές είναι συναφώς και οι απόψεις Τουρκίας και Ελλάδας επί του κανονισμού SAFE. Συγκρατώ ως ημερομηνίες ορόσημα την 19η Μαρτίου 2025, όταν η Επιτροπή υπέβαλε την πρότασή της στο Συμβούλιο, την 18η Μαΐου 2025, όταν συνεδρίασε επί του θέματος του κανονισμού SAFE η Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων των κρατών μελών (το COREPER) και επέφερε ορισμένες σημαντικές τροποποιήσεις, και την 20ή Μαΐου 2025, όταν το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων ενέκρινε την οριστική μορφή του κανονισμού SAFE.

Α. Το πρωτογενές δίκαιο της ΕΕ

  1. Η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ)

Συναφείς με το αντικείμενο του κανονισμού SAFE είναι οι διατάξεις των άρθρων 21, 22, 24 και 42 ΣΕΕ οι οποίες αφορούν στην κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας και εμπίπτουν στον τίτλο V («Γενικές διατάξεις για την εξωτερική δράση της Ένωσης και ειδικές διατάξεις σχετικά με την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας»). Σύμφωνα με της ανωτέρω διατάξεις, η δράση της Ένωσης στη διεθνή σκηνή έχει ως γνώμονα «τον σεβασμό των αρχών του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου». Η Ένωση αναπτύσσει «εταιρικές σχέσεις με τρίτες χώρες και διεθνείς, περιφερειακούς ή παγκόσμιους, οργανισμούς που συμμερίζονται της αρχές του πρώτου εδαφίου». Οι συναπτόμενες διεθνείς συμφωνίες εγκρίνονται με αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου οι οποίες λαμβάνονται «ομόφωνα μετά από σύσταση του Συμβουλίου».

  1. Η Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ)

Η Επιτροπή ΕΕ επέλεξε, όπως προανέφερα, ως νομική βάση του κανονισμού SAFE το άρθρο 122 ΣΛΕΕ στο σύνολό του, το οποίο εντάσσεται στον τίτλο VIII («Οικονομική και νομισματική πολιτική»). Κατά την παράγραφο 1 του άρθρου, υπό την επιφύλαξη άλλων διατάξεων που προβλέπουν οι Συνθήκες, «το Συμβούλιο, προτάσει της Επιτροπής, μπορεί να θεσπίσει, σε πνεύμα αλληλεγγύης μεταξύ κρατών μελών, τα κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση της οικονομικής κατάστασης, ιδίως αν ανακύψουν σοβαρές δυσκολίες στον εφοδιασμό με ορισμένα προϊόντα, [κυρίως] στον τομέα της ενέργειας». Η παράγραφος 2 αναφέρεται στην περίπτωση κράτους μέλους που αντιμετωπίζει δυσκολίες ή διατρέχει μεγάλο κίνδυνο να αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες, οφειλόμενες σε φυσικές καταστροφές ή έκτακτες περιστάσεις εκφεύγουσες από τον έλεγχό του. Το Συμβούλιο «προτάσει της Επιτροπής, μπορεί να αποφασίσει να του χορηγήσει, υπό ορισμένους όρους, χρηματοδοτική ενίσχυση της Ένωσης». Πέραν του άρθρου 122 ΣΛΕΕ, θα πρέπει να αναφερθούν ως συναφή και τα άρθρα 212 και 218 ΣΛΕΕ. Το άρθρο 212 εμπίπτει στο Πέμπτο Μέρος («Η εξωτερική δράση της Ένωσης») της ΣΛΕΕ, το οποίο ορίζει ότι «η Ένωση αναλαμβάνει δράσεις οικονομικής, χρηματοοικονομικής και τεχνικής συνεργασίας […] με τρίτες χώρες», το δε Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, θεσπίζουν τα αναγκαία συναφώς μέτρα. Τέλος, κατά το άρθρο 218 ΣΛΕΕ, το οποίο εμπίπτει στον τίτλο V («Οι διεθνείς συμφωνίες»), το Συμβούλιο εκδίδει, όταν αφορά σε διεθνή συμφωνία με αντικείμενο την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας, απόφαση για τη σύναψή της μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Β. Λοιπές ενωσιακές «πράξεις»

Τόσο η Έκθεση της Επιτροπής ΕΕ της 30ής Μαρτίου 2024 για την Τουρκία, όσο και η Έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της 15ης Απριλίου 2025 και το Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Μαΐου 2025 σχετικά με την πρόοδο της ενταξιακής πορείας της, έχουν ιδιαίτερη σημασία για τον χαρακτηρισμό ή μη της γείτονος ως «ομονοούσας» («like-minded third country») ή, ακριβέστερα, ως χώρας η οποία «συμμερίζεται» τα ίδια ιδεώδη με την Ένωση, τις αρχές και τις αξίες της, σύμφωνα τουλάχιστον με τη φρασεολογία του προοιμίου της ΣΛΕΕ και του προαναφερθέντος άρθρου 21 ΣΕΕ, προκειμένου να συμμετάσχει στο πρόγραμμα των κοινών προμηθειών, όπως προβλέπει ο κανονισμός SAFE (βλέπε κατωτέρω υπό Γ).

  1. Η Ετήσια Έκθεση της Επιτροπής ΕΕ για την Τουρκία (2024)

Με την από 30 Οκτωβρίου 2024 Έκθεσή της για την Τουρκία, η Επιτροπή ΕΕ, αναφερόμενη στις «Σχέσεις καλής γειτονίας και περιφερειακής συνεργασίας», επισημαίνει, όσον αφορά στις ελληνο-τουρκικές σχέσεις, ότι, παρά τη βελτίωσή τους, «το θέμα της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (ΑΟΖ) στο Αιγαίο Πέλαγος εξακολουθεί να επηρεάζει τις διμερείς σχέσεις» και ότι, από τον Ιανουάριο του 2024, υπό το πρόσχημα αεροναυτικών ασκήσεων, η Τουρκία εξέδωσε σειρά «ναυτιλιακών προειδοποιήσεων (Navtex) με αίτημα την αποστρατιωτικοποίηση είκοσι τριών νήσων οι οποίες έχουν εκχωρηθεί στην Ελλάδα βάσει διεθνών συνθηκών, διεκδικώντας πλαγίως την κυριαρχία επί των συγκεκριμένων νήσων. Η Τουρκία αμφισβητεί επίσης την εξαγγελθείσα από την Ελλάδα ίδρυση θαλάσσιων πάρκων εντός της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης». Στη συνέχεια, γίνεται αναφορά στο τουρκικό casus belli σε περίπτωση επέκτασης της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 νμ, ενώ καταγράφονται παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου εκ μέρους τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών ακόμη και με πτήσεις επάνω από κατοικημένες περιοχές. Γίνεται επίσης αναφορά στην παρεμπόδιση ερευνητικών δραστηριοτήτων σχετικά με τον «Great Sea Interconnector», τον οποίο η ΕΕ έχει αναγνωρίσει ως σχέδιο «κοινού ενδιαφέροντος». Η Επιτροπή ΕΕ υπενθυμίζει την υποχρέωση της Τουρκίας για την ειρηνική επίλυση των διαφορών της με την Ελλάδα στο πλαίσιο της καλής γειτονίας, εν ανάγκη και μέσω προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο. Η Τουρκία οφείλει να αποφεύγει απειλές και ενέργειες βλαπτικές των σχέσεων καλής γειτονίας και να σέβεται τόσο την κυριαρχία όλων των κρατών μελών της Ένωσης στην αιγιαλίτιδα ζώνη τους και στον εναέριο χώρο τους, όσο και τα κυριαρχικά δικαιώματά τους, συμπεριλαμβανομένου, μεταξύ άλλων, του δικαιώματος εξερεύνησης και εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων τους σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο, ιδίως σύμφωνα με τη Σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας (UNCLOS). Η Επιτροπή ΕΕ διατυπώνει τη νομική άποψη ότι το τουρκο-λιβυκό Μνημόνιο Κατανόησης του 2019, όσο και αυτό του 2022, παραβιάζουν κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδουν με την UNCLOS και δεν επάγονται κανένα έννομο αποτέλεσμα έναντι τρίτων κρατών.

Όσον αφορά στο κεφάλαιο «Αλιεία και υδατοκαλλιέργεια», η Επιτροπή ΕΕ υπενθυμίζει στη γείτονα ότι η εκ μέρους της επικύρωση της UNCLOS «θα βελτίωνε τη συνεργασία με την ΕΕ στους τομείς της αλιείας και της θαλάσσιας πολιτικής». Στο κεφάλαιο «Εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας και άμυνας», η Επιτροπή ΕΕ σημειώνει ότι «ατυχώς, η Τουρκία διατήρησε ένα πολύ χαμηλό ποσοστό ευθυγράμμισής της, της τάξεως του 5%».

Από τα ανωτέρω μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι τα αρνητικά για την γείτονα σημεία της Έκθεσης δεν επιτρέπουν αφεαυτών τον «αβασάνιστο» χαρακτηρισμό της ως «like-minded third country» παρά τη γεωστρατηγική σημασία της.

Η απάντηση της Τουρκίας στην Έκθεση της Επιτροπής ΕΕ έρχεται μια μόλις ημέρα μετά την έκδοσή της. Με σχετική ανακοίνωσή του, το Τουρκικό ΥΠΕΞ βάλλει κατά των αρνητικών διαπιστώσεων της Επιτροπής, τονίζοντας ότι η Έκθεση «απηχεί τις μη ρεαλιστικές, έκνομες και μαξιμαλιστικές απόψεις της Ελλάδας και της Ελληνοκυπριακής πλευράς, αγνοώντας πλήρως τις θεμιτές ανησυχίες και τις δικαιολογημένες πολιτικές τόσο της ίδιας της Τουρκίας, όσο και της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου». Παράλληλα, ενόψει των τρεχουσών περιφερειακών και παγκόσμιων προκλήσεων, το Τουρκικό ΥΠΕΞ εκτιμά ότι απαιτείται «μια νέα προοπτική για τις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ», υπογραμμίζοντας ότι, ως υποψήφια χώρα, η πολιτική βούλησή της για την ενίσχυση των σχέσεών τους «είναι αταλάντευτη και ισχυρή» [ανακοίνωση Τύπου της 31ης Οκτωβρίου 2024 «Regarding the European Commission 2024 Report on Türkiye» (https://www.mfa.gov.tr/no_- 226_-avrupa-komisyonu-2024-turkiye-raporu-hk.en.mfa)].

  1. Η Έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Απριλίου 2025 για την προόδου της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας και το σχετικό Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Μαΐου 2025

Με την από 15 Απριλίου 2025 Έκθεσή της (τα «νευραλγικά» σημεία της οποίας αποτυπώνονται και στο σχετικό Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου), η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με εισηγητή τον Ισπανό Nacho Sanchez Amor, επαναλαμβάνει εν πολλοίς την Έκθεση της Επιτροπής ΕΕ. Συγκεκριμένα, διαπιστώνεται ότι, αν και πρόκειται για υποψήφια προς ένταξη χώρα με δεδηλωμένη την πολιτική βούλησή της να καταστεί πλήρες μέλος της Ένωσης, «το χάσμα έναντι των αξιών και συμφερόντων της ΕΕ διευρύνεται». Εξάλλου, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις έχουν βαλτώσει από το 2018 λόγω της επιδείνωσης του κράτους δικαίου και της Δημοκρατίας στη χώρα. Κατά τον εισηγητή της Έκθεσης, ναι μεν η πόρτα εισόδου της Τουρκίας στην Ένωση δεν έκλεισε οριστικά, πλην όμως, «δεν χωρούν εκπτώσεις για την κτήση της ιδιότητας του κράτους μέλους της ΕΕ» (https://www.euronews.com/my-europe/2025/05/07/european-parliament- turkeys-accession-on-hold-no-progress-since-2018). Σύμφωνα με το Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Τουρκία «κλήθηκε επανειλημμένα να απέχει από πράξεις που στρέφονται κατά της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των κρατών μελών της Ένωσης, παραβιάζοντας το διεθνές και το ενωσιακό δίκαιο». Το Ψήφισμα χαρακτηρίζει μεν την Τουρκία ως «κομβικό εταίρο» («key partner») σε θέματα εμπορίου, οικονομικών σχέσεων, ασφάλειας, καταπολέμησης της τρομοκρατίας και μετανάστευσης, αλλά, περιέργως, εξίσου κομβικό εταίρο και για τη «σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου». Όσον αφορά στο κεφάλαιο της δέσμευσής της για την προσχώρησή της στην ΕΕ, υπενθυμίζεται η ανάγκη σεβασμού του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της προστασίας των μειονοτήτων, των σχέσεων καλής γειτονίας, του διεθνούς δικαίου και της εναρμόνισης με την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της ΕΕ, υπό την έννοια ότι πρόκειται για «αυστηρά κριτήρια και όχι για ζητήματα συναλλακτικού τύπου υποκείμενα σε στρατηγικές εκτιμήσεις και διαπραγματεύσεις», ενώ η «αναγνώριση όλων των κρατών μελών» «αποτελεί αναγκαία συνιστώσα της διαδικασίας προσχώρησης». Στο κεφάλαιο «Περιφερειακή συνεργασία και σχέσεις καλής γειτονίας» γίνεται ρητή αναφορά στο γεγονός ότι, παρά την αποκλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, «άλυτα ζητήματα εξακολουθούν να επηρεάζουν τις διμερείς σχέσεις». Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποδοκιμάζει το γεγονός ότι η Τουρκία «εξακολουθεί να παραβιάζει την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα κρατών μελών της Ένωσης, όπως είναι η Ελλάδα και η Κύπρος, μέσω και της προώθησης της θεωρίας της Γαλάζιας Πατρίδας» και τονίζει ότι, παρά τη μείωση των παραβιάσεων του εναέριου χώρου της Ελλάδας «οι παραβιάσεις των χωρικών της υδάτων αυξήθηκαν σε σχέση με το 2023, ενώ ασκούνται συστηματικά παράνομες αλιευτικές δραστηριότητες από τουρκικά πλοία εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων». Υιοθετώντας δε σχετική τροπολογία του Έλληνα ευρωβουλευτή Μανώλη Κεφαλογιάννη και ενσωματώνοντάς την στο Ψήφισμά του, «το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκφράζει τη βαθιά λύπη του για το γεγονός ότι η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί επίσημη απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας (casus belli) σε περίπτωση κατά την οποία η τελευταία ασκήσει το νόμιμο δικαίωμά της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα έως και τα 12 ναυτικά μίλια». Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί εκ νέου τη γείτονα «να σεβαστεί πλήρως την κυριαρχία όλων των κρατών μελών της ΕΕ στην αιγιαλίτιδα ζώνη και στον εναέριο χώρο τους, καθώς και τα κυριαρχικά δικαιώματά τους, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματός τους να εξερευνούν και να εκμεταλλεύονται τους φυσικούς τους πόρους, σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο, ιδίως σύμφωνα με τη Σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας (UNCLOS), η οποία αποτελεί ενωσιακό κεκτημένο (“acquis”)». Τέλος, διατυπώνει τη νομική άποψη ότι το Μνημόνιο Κατανόησης του 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών δικαιοδοσίας τους στη Μεσόγειο «παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το δίκαιο της θάλασσας και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών».

Η επίσημη αντίδραση της Τουρκίας υπήρξε δριμεία. Υποστηρίζοντας ότι το Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου «περιλαμβάνει διαστρεβλωμένες, προκατειλημμένες και αβάσιμες θέσεις κατά της Τουρκίας», το Τουρκικό ΥΠΕΞ απορρίπτει «ως αθεμελίωτες τις εκτιμήσεις ενός θεσμικού οργάνου το οποίο προσφέρει δωρεάν το βήμα του για την άσκηση προπαγάνδας σε τρομοκρατικές οργανώσεις και σε ομάδες οι οποίες ανήγαγαν τα αντι-τουρκικά αισθήματά τους σε λόγο ύπαρξής τους («their raison d’ être»), αναφορικά με την πολιτική δυναμική της χώρας μας, την εξωτερική μας πολιτική και την επίσκεψη του προέδρου μας στην Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου». Το Τουρκικό ΥΠΕΞ καταλήγει με ένα ευχολόγιο: «Κατά την ερχόμενη χρονική περίοδο, αναμένουμε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να ανταποκριθεί στις ευθύνες του προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι σχέσεις μας με την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ενταξιακής διαδικασίας, θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται με βάση το αμοιβαίο όφελος» (https://www.mfa.gov.tr/no_-98_- avrupa-parlamentosu-nun-2023-2024-turkiye-raporu-hk.en.mfa).

Γ. Το παράγωγο δίκαιο και η στάση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επί της επιλεγείσας νομικής βάσης του κανονισμού SAFE

 Από όσα προανέφερα στα σημεία υπό Α) και Β), συμπεραίνω ότι η αναγνώριση ενός τρίτου κράτους ως συμμεριζόμενου τα ιδεώδη, τις αρχές και τις αξίες της Ένωσης (like-minded third country) αναδεικνύεται σε καθοριστική για την επιλεξιμότητά του παράμετρο, παράλληλα με την επιλογή της νομικής βάσης του κανονισμού SAFE ως αποφασιστικής σημασίας για την προβλεπόμενη ομοφωνία ή ειδική πλειοψηφία στο πλαίσιο της συναφούς διαδικασίας, όπως εξηγώ αμέσως κατωτέρω (υπό Γ).

  1. Ο κανονισμός SAFE ως συνέχεια δύο συναφών κανονισμών του 2023

Η από 19 Μαρτίου 2025 πρόταση της Επιτροπής ΕΕ προς το Συμβούλιο [COM(2025) 122 final, Proposal for a Council Regulation establishing the Security Action for Europe (SAFE)] τροποποιήθηκε σε ορισμένα σημεία μετά τη συνεδρίαση του COREPER της 18ης Μαΐου 2025, όταν Ελλάδα και Κύπρος προέβησαν σε κρίσιμες διορθωτικές παρεμβάσεις και δηλώσεις. Κατόπιν τούτου, η επικαιροποιημένη μορφή του εγκρίθηκε πλέον στις 20 Μαΐου 2025 από το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων ως κανονισμός (ΕΕ) 7926/25 του Συμβουλίου. Ο κανονισμός αποτελεί έναν από τους πέντε πυλώνες του ReArm Europe Plan. H χρηματοδότηση (στην πραγματικότητα, η ευνοϊκή δανειοδότηση) μέσω του SAFE έχει διάρκεια ισχύος μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2030 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 10). Ο βασικός λόγος έκδοσης του κανονισμού συνίσταται στην ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων (capabilities) της Ένωσης μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία (αιτιολογικές σκέψεις 1 και 8). Η Επιτροπή ΕΕ πρότεινε προς το Συμβούλιο ως «ορθή νομική βάση του κανονισμού το άρθρο 122 ΣΛΕΕ», εκτιμώντας ότι πρόκειται για ένα μέσο έκτακτης ανάγκης με σκοπό τη χρηματοδοτική βοήθεια της Ένωσης στα κράτη μέλη της λόγω της επείγουσας κατάστασης της ευρωπαϊκής άμυνας, υπό το φως των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας.

Είχε προηγηθεί ο κανονισμός (ΕΕ) 2023/1525 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2023, σχετικά με τη στήριξη της παραγωγής πυρομαχικών, ως νομική βάση του οποίου επελέγησαν τα άρθρα 114 ΣΛΕΕ του τίτλου VII («Κοινοί κανόνες για τον ανταγωνισμό, τη φορολογία και την προσέγγιση των νομοθεσιών») και 173, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, τα οποία προβλέπουν τη σύμπραξη (συναπόφαση) Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου. Ακολούθησε ο κανονισμός (ΕΕ) 2023/2418 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Οκτωβρίου 2023, σχετικά με τη θέσπιση μέσου για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας μέσω κοινών προμηθειών, ως νομική βάση του οποίου επελέγη το άρθρο 173, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ του τίτλου XVII («Βιομηχανία»), το οποίο προβλέπει επίσης τη διαδικασία της σύμπραξης (συναπόφασης) Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου. Το άρθρο 5 του κανονισμού ορίζει ότι στην κοινή προσπάθεια  μπορούν  να  συμμετέχουν,  εκτός  από  τα  κράτη  μέλη,  και  οι «συνδεδεμένες χώρες», ήτοι οι χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) και μέλη του ΕΟΧ.

Ο κανονισμός SAFE διαφοροποιείται σε σχέση με τους δύο προηγούμενους τόσο ως προς τη νομική βάση και τα εμπλεκόμενα, συνακόλουθα, θεσμικά όργανα, όσο και ως προς τα τρίτα κράτη. Συγκεκριμένα, αφενός, σε διαδικαστικό επίπεδο, παρακάμπτεται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνεπεία της επιλογής του άρθρου 122 ΣΛΕΕ ως νομικής βάσης και, αφετέρου, επί της ουσίας, διευρύνεται ο κατάλογος των τρίτων χωρών, ώστε να συμπεριληφθεί κατ’ αρχήν και η Τουρκία (η οποία δεν κατονομάζεται) μέσω των αναδόχων ή των υπεργολάβων. Δίδοντας τον ορισμό της «κοινής προμήθειας», το άρθρο 2 αναφέρεται στα κράτη μέλη, στα συνδεδεμένα μέλη και στην Ουκρανία, διευκρινίζοντας, όμως, ότι «η κοινή προμήθεια μπορεί να συμπεριλαμβάνει χώρες τελούσες υπό καθεστώς προσχώρησης [Αλβανία, Βοσνία- Ερζεγοβίνη, Κόσοβο, Μαυροβούνιο, Σερβία και Βόρεια Μακεδονία], υποψήφιες χώρες [Γεωργία, Μολδαβία] και εν δυνάμει υποψήφιες χώρες, καθώς και άλλες τρίτες χώρες με τις οποίες η Ένωση συνήψε εταιρική σχέση ασφάλειας και άμυνας [Ηνωμένο Βασίλειο]». Το ενδιαφέρον εστιάζεται στα άρθρα 16 και 17 του κανονισμού SAFE. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 16 (Κανόνες επιλεξιμότητας των υποστηρικτικών της αμυντικής βιομηχανίας κοινών προμηθειών), οι εμπλεκόμενοι σε κοινή προμήθεια «ανάδοχοι και υπεργολάβοι» πρέπει να είναι εγκατεστημένοι και να έχουν τις εκτελεστικές δομές διαχείρισής τους εντός της Ένωσης, εντός χώρας μέλους της ΕΖΕΣ και του ΕΟΧ ή εντός της Ουκρανίας. Δεν πρέπει να υπόκεινται στον έλεγχο άλλης, πλην των χωρών της ΕΖΕΣ ή του ΕΟΧ και της Ουκρανίας, τρίτης χώρας ή άλλης οντότητας τρίτης χώρας η οποία δεν είναι εγκατεστημένη στην Ένωση, στην Ουκρανία ή σε χώρα μέλος της ΕΖΕΣ και του ΕΟΧ. Πλην όμως, η παράγραφος 5 του ιδίου άρθρου προβλέπει εξαίρεση από την παράγραφο 3: «μια νομική οντότητα εγκατεστημένη στην Ένωση και ελεγχόμενη από άλλη οντότητα τρίτης χώρας μπορεί να συμμετάσχει στην κοινή προμήθεια εάν έχει αποτελέσει αντικείμενο ελέγχου […] και, όπου απαιτείται, αντικείμενο ενδεδειγμένων περιοριστικών μέτρων («appropriate mitigation measures»), ή εάν παρέχει εγγυήσεις, στην επαλήθευση των οποίων προβαίνει το κράτος μέλος όπου είναι εγκατεστημένος ο εμπλεκόμενος στην κοινή προμήθεια ανάδοχος ή υπεργολάβος. Οι εγγυήσεις διασφαλίζουν ότι η εμπλοκή του αναδόχου ή του υπεργολάβου στην κοινή προμήθεια δεν αντίκειται στα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης και των κρατών μελών της, όπως αυτά ορίζονται στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής και πολιτικής ασφάλειας, σύμφωνα με τον τίτλο V της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση». Κατά την παράγραφο 1 του άρθρου 17 (προϋποθέσεις για τη συμμετοχή οντοτήτων και προϊόντων άλλων τρίτων χωρών), η Ένωση είναι αρμόδια να συνάπτει διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες με χώρες υπό καθεστώς προσχώρησης, υποψήφιες προς ένταξη χώρες, πλην της Ουκρανίας, και εν δυνάμει υποψήφιες χώρες, καθώς και άλλες τρίτες χώρες με τις οποίες συνήψε Εταιρική Σχέση Ασφάλειας και Άμυνας. Αξιοσημείωτο (αν όχι αξιοπερίεργο) είναι το γεγονός ότι από το τελικό κείμενο αφαιρέθηκαν, αφενός, η κατά το άρθρο 17, παράγραφος 1, μνεία των «like-minded third countries», σε αντίθεση με όσα προέβλεπε αρχικά το πρώτο εδάφιο της πρώτης παραγράφου του άρθρου 17 σύμφωνα με το προταθέν κείμενο της Επιτροπής EE, αφετέρου, και η εντός αγκυλών φράση της σχετικής διάταξης, σύμφωνα με την οποία «προκειμένου να ισχύσουν οι προβλεπόμενες στο άρθρο 16 προϋποθέσεις επιλεξιμότητας [σε περίπτωση κατά την οποία πληρούνται το κριτήριο της γεωγραφικής θέσης, της προέλευσης και του τόπου εγκατάστασης] των χωρών εκείνων και των εδαφών τους βάσει των παραγράφων 2 και 3 του οικείου άρθρου» («in order to open the eligibility conditions referred to in Article 16 [to the possibility to fulfil the criterion of location, origin and place of establishment] to those countries and their territories, in accordance with paragraphs 2 and 3 of this Article»). Κατά την παράγραφο 2 του άρθρου 17, οι διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες θα προσδιορίζουν «πώς πρέπει να εφαρμόζονται οι κατά το άρθρο 16 προϋποθέσεις επιλεξιμότητας», ενώ η παράγραφος 3 θέτει και επιπλέον όρους επιλεξιμότητας.

 

Επομένως, ο ανάδοχος ή ο υπεργολάβος δεν εμπλέκεται σε καμία περίπτωση στον συνδεόμενο με την επιλεξιμότητά του έλεγχο διότι, εάν γινόταν δεκτή παρόμοια ερμηνεία, ο ίδιος ο ενδιαφερόμενος θα καθόριζε τελικά τους όρους αποδοχής της συμμετοχής του στην κοινή προμήθεια. Εξάλλου, η επεξηγηματικού χαρακτήρα αιτιολογική σκέψη 23 του κανονισμού, απολύτως σαφής, όπως προκύπτει από την τελική διατύπωσή της, αναφέρεται στη σύναψη διμερών ή πολυμερών συμφωνιών μεταξύ της Ένωσης και μιας ή περισσοτέρων από τις «like-minded third countries» [εδώ δεν αφαιρέθηκε σκοπίμως ο όρος ως προϊόν συμβιβασμού μετά από εκτενείς συζητήσεις για την αναγκαιότητα συμπερίληψής του, όπως σχολιάζει ο δημοσιογράφος Βασίλης Νέδος («Το casus belli στο παζάρι για τους εξοπλισμούς» https://www.kathimerini.gr/politics/5636272778/to-casus-belli-sto-pazari-gia-toys- exoplismoys/)]. Έτσι, οι εγκατεστημένοι στις εν λόγω χώρες ανάδοχοι και υπεργολάβοι «θα μπορούσαν να συμμετέχουν σε κοινές προμήθειες υπό τον μηχανισμό SAFE, σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που θα καθοριστούν στις εν λόγω διεθνείς συμφωνίες». Άρα, είναι σαφές ότι και στην περίπτωση της Τουρκίας θα προβλέπεται η σύναψη συμφωνίας με ομοφωνία επί του θέματος, οπότε η Ελλάδα θα έχει τον τελευταίο λόγο ως προς το εάν, στο πλαίσιο της ενωσιακής πολιτικής άμυνας και ασφάλειας, απειλείται ή όχι η εθνική άμυνα ή η ασφάλειά της με την προοπτική και λόγω της συμμετοχής της γείτονος σε κοινή προμήθεια.

  1. Η στάση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επί της επιλεγείσας νομικής βάσης του κανονισμού SAFE

Όσον αφορά ειδικότερα στο άρθρο 122 ΣΛΕΕ ως νομικής βάσης, πιθανολογείται, αν δεν είναι ήδη βέβαιο, ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα κάνει χρήση του δικαιώματός του να προσφύγει ενώπιον του Δικαστηρίου ΕΕ κατά της συγκεκριμένης επιλογής, λόγω του ότι έχει ως συνέπεια τον αποκλεισμό του θιγόμενου θεσμικού οργάνου της Ένωσης από τη διαδικασία της συναπόφασης. Διεκδικώντας τον θεσμικό ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η πρόεδρός του Roberta Metsola απέστειλε στις 5 Μαΐου 2025 στον εκ περιτροπής προεδρεύοντα του Συμβουλίου Υπουργών αρμόδιο ΥΠΕΞ της Πολωνίας επιστολή την οποία κοινοποίησε και στην πρόεδρο της Επιτροπής. Με την επιστολή διευκρινίζεται ότι η αρμόδια Νομική Επιτροπή (JURI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έκρινε ομόφωνα στις 24 Απριλίου 2025 ότι το άρθρο 122 ΣΛΕΕ «δεν είναι η ορθή νομική βάση του προτεινόμενου κανονισμού» επειδή, κατά πρώτον, η Επιτροπή ΕΕ δεν αιτιολογεί επαρκώς την επιλογή του στο σύνολό του, παρακάμπτοντας το γεγονός ότι η κάθε μία από τις δύο παραγράφους του υπόκειται σε διαφορετικούς όρους. Κατά δεύτερον, το ίδιο το άρθρο 122 ΣΛΕΕ προβλέπει την αρμοδιότητα της Ένωσης να δρα επιλέγοντας άλλη νομική βάση. Χωρίς να αμφισβητείται η ουσία της πρότασης της Επιτροπής ΕΕ, η συγκεκριμένη επιλογή θέτει σε κίνδυνο τη «δημοκρατική νομιμότητα», «υπονομεύοντας τις νομοθετικές και ελεγκτικές αρμοδιότητες του Κοινοβουλίου». Ειδικότερα, η επιλογή του άρθρου 122 ΣΛΕΕ στο σύνολό του «δεν ευθυγραμμίζεται με την αρχή της ειλικρινούς συνεργασίας, όπως αυτή κατοχυρώνεται με τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση». Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενημερώνει επίσης τον προεδρεύοντα Πολωνό ΥΠΕΞ ότι «κάλεσε την πρόεδρο της Επιτροπής να επανεξετάσει την επιλεγείσα νομική βάση», ώστε να διασφαλιστεί ότι «αμφότεροι οι από κοινού νομοθέτες [co-legislators] μετέχουν στη διαμόρφωση των πλέον λυσιτελών μέτρων τα οποία θα επιτρέπουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στα κράτη μέλη της να αντιμετωπίζουν τις ενώπιόν τους άνευ προηγουμένου γεωπολιτικές προκλήσεις». Καταλήγοντας, η Roberta Metsola καθιστά σαφές ότι «εάν το Συμβούλιο υιοθετήσει τον κανονισμό επικαλούμενο ως νομική βάση του το άρθρο 122 ΣΛΕΕ, τότε το Κοινοβούλιο θα εξετάσει την εν λόγω πράξη βάσει του άρθρου 155 των Κανονισμού Λειτουργίας του (διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου ΕΕ)». Στην περίπτωση αυτή, το Δικαστήριο ΕΕ ενδέχεται να ακυρώσει τον κανονισμό λόγω εσφαλμένης νομικής βάσης, ανατρέποντας τον επείγοντα χαρακτήρα της έγκρισής του. Τόσο την επιστολή της προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όσο και την από 24 Απριλίου 2025 γνωμοδότηση της Νομικής Επιτροπής (JURI) του, δημοσιοποίησε ο δημοσιογράφος Χρήστος Μαζανίτης με σχετική ανάρτηση στην ιστοσελίδα του (https://www.enikos.gr/politics/vomva-apo-to-evrokoinovoulio-stin-komision-gia-ti- symmetochi–tis-tourkias-stin-evroamyna-deite-ta-engrafa/2374185).

Συναφώς, δεν χωρεί αμφιβολία ότι η πολιτική παράκαμψη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συνδέεται ευθέως με την, όλως αρνητική, προαναφερθείσα Έκθεσή του για την Τουρκία και τη μελλοντική στάση του επί του θέματος. Ούτως ή άλλως, η αρμόδια Νομική Επιτροπή (JURI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναμένεται να εξετάσει εκ νέου στις 23-24 Ιουνίου 2025 το ενδεχόμενο παραπομπής της υπόθεσης ενώπιον του Δικαστηρίου ΕΕ. Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας Καθημερινή Κύπρου, η ηγεσία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου «αποδίδει επιτηδευμένη προσπάθεια παράκαμψης του Σώματος» από την Επιτροπή ΕΕ και το Συμβούλιο [βλέπε το άρθρο του Παύλου Ξανθούλη «Ώρα αποφάσεων για προσφυγή κατά του SAFE στο Δικαστήριο ΕΕ» (https://www.kathimerini.com.cy/gr/politiki/1-wra- apofaseon-gia-prosfygi-kat-toy-safe-sto-dikastirio-e-e )].

Δεν πρέπει πάντως να αποσιωπηθεί το γεγονός ότι ισχυρότεροι από τους δικονομικούς είναι οι συνηγορούντες υπέρ του αποκλεισμού του άρθρου 122 ΣΛΕΕ ουσιαστικοί λόγοι, δεδομένου ότι η ως άνω επίδικη διάταξη ουδόλως αφορά, ευθέως ή εμμέσως, πλην του επείγοντα χαρακτήρα της λήψης του κανονισμού SAFE, στον αμυντικό βραχίονα της Ένωσης.

Τούτων δοθέντων, θεωρώ χρήσιμο να αναφερθώ αμέσως κατωτέρω (υπό Δ), ολοκληρώνοντας τον επί του θέματος σφαιρικό προβληματισμό, και στις αντιδράσεις της Τουρκίας και της Ελλάδας στα προεκτεθέντα για την πληρέστερη κατανόησή τους.

Δ. Η στάση της Τουρκίας και της Ελλάδας επί του κανονισμού SAFE

Δ. 1. Η στάση της Τουρκίας επί του κανονισμού SAFE

Με την από 27 Ιουνίου 2024 δήλωσή του (στην οποία προστέθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2024 και η προαναφερθείσα ανακοίνωση του Τουρκικού ΥΠΕΞ), ο Τούρκος πρόεδρος είχε διαβεβαιώσει ότι η προσχώρηση της Τουρκίας στην ΕΕ αποτελεί «στρατηγικό στόχο» με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αυτονόητη ενσωμάτωση του ενωσιακού κεκτημένου  στο  εθνικό  της  δίκαιο  (https://www.aa.com.tr/en/turkiye/turkish- president-reaffirms-commitment-to-eu-membership/3260220).        Εντούτοις,                          σε συνδυασμό με τη σκληρή γλώσσα που χρησιμοποίησε έναντι των προαναφερθεισών Εκθέσεων, η Τουρκία αντέδρασε στην έγκριση του κανονισμού SAFE υπό την επικαιροποιημένη        του μορφή,       εκφράζοντας την «απογοήτευσή» της και υποστηρίζοντας ότι, ενώ επί της αρχής γίνεται δεκτή          η συμμετοχή της στις κοινές προμήθειες, οι πολλές περιοριστικές ρυθμίσεις οδηγούν στον αποκλεισμό των εκτός ΕΕ συμμάχων, της ίδιας                           συμπεριλαμβανομένης (https://reporter.com.cy/article/2025/5/29/839689/bgainoun-paraponemenoi-oi- tourkoi-gia-safe-ekphrazoun-apogoeteuse-gia-tis-perioristikes-ruthmiseis/).

Σε συνέντευξή του στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters, και απαντώντας σε γραπτή ερώτηση για τη θέση της Ελλάδας ως προς το casus belli στο πλαίσιο του κανονισμού SAFE,  ο Τούρκος ΥΠΑΜ Yaşar Güler υποστήριξε ότι τέτοιου είδους «αιτήματα» είναι λανθασμένα και «ισοδυναμούν με την εμπλοκή πολυμερών πλατφορμών σε διμερείς διαφορές», επισημαίνοντας ότι η Τουρκία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη στο ΝΑΤΟ μετά τις ΗΠΑ και διαθέτει υψηλές δυνατότητες σε τομείς όπως τα μη επανδρωμένα αεροχήματα, η αντιαεροπορική άμυνα, τα ναυτικά και χερσαία συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, τα ραντάρ και τα πυρομαχικά, δυνατότητες που θα μπορούσαν να φανούν ιδιαίτερα χρήσιμες στους Ευρωπαίους συμμάχους της καθώς προετοιμάζονται για μεγάλες αμυντικές δαπάνες. Αναφερόμενος στους περιορισμούς του κανονισμού SAFE που θα ισχύουν για τρίτες χώρες όπως η Τουρκία, ο Τούρκος ΥΠΑΜ προειδοποίησε ότι «τέτοιοι περιορισμοί αποκλείουν χώρες εκτός ΕΕ […] από την αρχιτεκτονική ασφάλειας και άμυνας της Ευρώπης», κάτι που «δεν μπορεί να συζητηθεί μόνον εντός της ΕΕ», υπαινισσόμενος και άλλα fora όπως το ΝΑΤΟ. Η Άγκυρα επιθυμεί «να χτίσει μαζί με την Ευρώπη την ασφάλεια του μέλλοντος» και είναι έτοιμη «να συνεργαστεί με ευρύνοες και οραματιστές Ευρωπαίους εταίρους» τους οποίους «θα πιέσει για πρόσβαση στα αμυντικά κονδύλια της ΕΕ» (https://www.skai.gr/news/politics/gkiouler-lathos-i- syndesi-tou-casus-belli-me-tin-eyropaiki-amyntiki-xtimatodotisi). Εξάλλου, ο Τουρκικός Τύπος υπήρξε ιδιαίτερα δηκτικός επί του θέματος. Η εφημερίδα Milliyet χαρακτήρισε το casus belli το οποίο συνέδεσε ο Έλληνας πρωθυπουργός με την εφαρμογή του άρθρου 16 του κανονισμού SAFE (βλέπε και αμέσως κατωτέρω) ως «προειδοποίηση, του τύπου “καλύτερα να είσαι έξυπνος”,» και όχι ως «απειλή», τιτλοφορώντας το σχετικό άρθρο της «Η ελληνική ύπουλη συμπεριφορά που μεταμφιέζεται  σε        φιλία»                           [https://www.capital.gr/politiki/3920557/proklisi-apo- milliyet-to-casus-belli-den-einai-apeili-alla-proeidopoiisi-o-mitsotakis-xerei-oti-den- mporei-na-to-allaxei/.

Επομένως, η Άγκυρα δεν θεωρεί μόνον αυτονόητη τη συμμετοχή της στις κοινές προμήθειες του κανονισμού SAFE αλλά επιδιώκει και την ελάφρυνση των προβλεπόμενων συναφώς όρων και προϋποθέσεων, μετερχόμενη ως συνήθως επιχειρηματολογία που καταντά το άσπρο μαύρο.

Δ.2. Η στάση της Ελλάδας επί του κανονισμού SAFE

Σχολιάζοντας δημοσιογραφικές κυρίως ανακρίβειες που κυκλοφόρησαν σχετικά με τον κανονισμό SAFE, ελληνικές διπλωματικές πηγές υπογραμμίζουν ότι οι επί του θέματος γνώμες και ανακοινώσεις «ουδεμία σχέση έχουν με την πραγματικότητα». Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, «κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, η Ελλάδα κατάφερε να εξασφαλίσει ισχυρές νομικές βάσεις ως προς τις προϋποθέσεις συμμετοχής υποψήφιων προς ένταξη χωρών». Διμερείς συμφωνίες με τρίτες χώρες όπως η Τουρκία θα συναφθούν εφόσον θα πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Με ελληνική παρέμβαση, «για την υπογραφή κάθε τέτοιας συμφωνίας απαιτείται ομοφωνία βάσει του άρθρου 212 ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 ΣΛΕΕ». Αυτό προκύπτει από την προαναφερθείσα αιτιολογική σκέψη 23 του κανονισμού, «σε συνδυασμό με τη δήλωση της Επιτροπής που καταγράφηκε στα πρακτικά της συνεδρίασης του COREPER II της 18ης Μαΐου ότι προτίθεται να χρησιμοποιήσει το άρθρο 212 ΣΛΕΕ ως νομική βάση για τις συμφωνίες αυτές» (https://www.kathimerini.gr/politics/563635021/diplomatikes-piges-pente- anakriveies-gia-ton-kanonismo-safe-meta-to-prasino-fos-tis-e-e/).

Επαναπροσδίδοντας τις ορθές διαστάσεις και την πρέπουσα σημασία του στον «περιθωριοποιημένο» όρο «like-minded third countries», ο Έλληνας πρωθυπουργός υπήρξε σαφής συνδέοντας την άρση του casus belli με τον κανονισμό SAFE. Δεν νοείται μια χώρα να διεκδικεί πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΕ και παράλληλα να απειλεί με πόλεμο ένα κράτος μέλος της σε περίπτωση επέκτασης της αιγιαλίτιδας ζώνης του στα 12 νμ, όπως δικαιούται να πράξει βάσει του εθιμικού δικαίου της θάλασσας [βλέπε το άρθρο της Μαρίας Μουρελάτου «Με συνταγή “Ελσίνκι” το            μοντέλο     της                         άρσης   του                 casus      belli» (https://www.tanea.gr/2025/05/26/politics/me-syntagi-crelsinki-crto-montelo-arsis- crtou-casus-belli-online/)].

Κατά την επίσκεψή του στις εγκαταστάσεις της εταιρίας Metlen στον Βόλο που φιλοδοξούν να καταστούν αμυντικός κόμβος για την Ελλάδα και την Ευρώπη, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε την ανάγκη «η Ελλάδα να αποκτήσει θέση στον ευρωπαϊκό χάρτη της συμπαραγωγής, αναπτύσσοντας ένα σύγχρονο, αξιόπιστο και διεθνώς διασυνδεδεμένο οικοσύστημα αμυντικής βιομηχανίας». Ο πρωθυπουργός παρότρυνε «τα ευρωπαϊκά χρήματα να πηγαίνουν σε ευρωπαϊκές εταιρίες», εκτιμώντας ότι αυτός πρέπει να είναι ο πρώτιστος σκοπός της Ευρώπης: «όχι να δημιουργήσουμε νέες εξαρτήσεις αλλά να είμαστε πραγματικά αυτάρκεις».

Στα σημεία αυτά εντοπίζεται και η ουσία των ελληνικών θέσεων. Αποκωδικοποιώντας την πρωθυπουργική επίσκεψη στον Βόλο με άρθρο του τιτλοφορούμενο «Υπάρχει και άλλος δρόμος πέρα από το βέτο», ο πολιτικός αναλυτής Πάνος Μαυρίδης σχολιάζει ότι η επίσκεψη αυτή εμπίπτει στο πλαίσιο ενός «οδικού χάρτη» του πρωθυπουργού για να αποκρούσει τα τουρκικά σχέδια χωρίς να συγκρουστεί με την Ευρώπη. «Αν οι Ευρωπαίοι θέλουν να επενδύσουν στην άμυνα, οφείλουν, προτού αναζητήσουν διεθνείς συνεργασίες, να εξαντλήσουν τις ευρωπαϊκές επιλογές τους. Και η Ελλάδα είναι μια από αυτές». Αυτό είναι και το διπλό μήνυμα του πρωθυπουργού, κατά τον δημοσιογράφο, προς μεν την Ευρώπη, ότι «δεν περιοριζόμαστε σε ρόλο καταναλωτή-αγοραστή οπλικών συστημάτων και διεκδικούμε (γιατί μπορούμε) ρόλο παραγωγού», προς δε την Ελλάδα, ότι «η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας δεν λειτουργεί μόνον αποτρεπτικά, λειτουργεί και αναπτυξιακά» [κύριο άρθρο στην ηλεκτρονική εφημερίδα Political της 7ης-8ης Ιουνίου          2025,          στη          σελίδα          2                      (https://www.political.gr/wp- content/uploads/2025/06/POLITICAL-T-1169.pdf)].

Εξάλλου, απαντώντας σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου στην Οδησσό στις 11 Ιουνίου 2025 (στο πλαίσιο της 4ης Συνόδου Κορυφής Ουκρανίας-Νοτιοανατολικής Ευρώπης), ο πρωθυπουργός εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι «υπάρχει ευρεία κατανόηση στην Ευρώπη, και σίγουρα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ότι η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ήταν μια βίαιη γεωπολιτική αφύπνιση, μια αναγκαιότητα να αναλάβουμε τον έλεγχο της ασφάλειάς μας και μια επιτακτική ανάγκη να δαπανήσουμε περισσότερα για την ευρωπαϊκή άμυνα συλλογικά». Αναφερόμενος στην πρωτοβουλία ReArm Europe, διευκρίνισε ότι έχει δύο συνιστώσες, αφενός, την εθνική ρήτρα διαφυγής, βάσει της οποίας δεν επηρεάζονται τα όρια αύξησης των αμυντικών δαπανών των κρατών μελών όσον αφορά στον προϋπολογισμό τους, και, αφετέρου, τον μηχανισμό SAFE ο οποίος προβλέπει την παροχή δανείων για επενδύσεις στην ευρωπαϊκή άμυνα και την προώθηση της συνεργασίας και της σύμπραξης με άλλες χώρες, ιδίως τις υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ. Σχετικά με τις τελευταίες, στοχεύοντας ευθέως την Τουρκία, ο πρωθυπουργός θεωρεί «προφανές ότι, όποιος θα ήθελε να έχει πρόσβαση στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, θα χρειαζόταν τουλάχιστον να βρίσκεται σε κάποια ευθυγράμμιση με την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της ΕΕ». Ο κανονισμός SAFE αποτελεί «ένα εργαλείο το οποίο σχεδιάστηκε με σκοπό την προστασία της Ευρώπης στο σύνολό της και τη δημιουργία μιας νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας» (https://www.liberal.gr/politiki/kyr-mitsotakis-opoios- thelei-na-ehei-prosbasi-sto-safe-prepei-na-eythygrammizetai-me-tis).                                                                                                                                Στην προσεκτικά επιλεγμένη φρασεολογία του διακρίνουμε την πρόθεση για συσταλτική ερμηνεία τυχόν αμφίσημων ή αόριστων χωρίων του κανονισμού SAFE.

Επίσης, με εκτενή συνέντευξή του της 7ης Ιουνίου 2025, ο Έλληνας ΥΠΕΞ καθιστά απολύτως διαυγείς τις ελληνικές θέσεις, αποκαλύπτοντας άγνωστες πτυχές όσον αφορά στην προηγηθείσα της έγκρισης του κανονισμού διαδικασία και συνοψίζοντας τον όλο προβληματισμό επί του θέματος. Για την επιμονή της Τουρκίας να συμπεριληφθεί στο πρόγραμμα SAFE, ο Γιώργος Γεραπετρίτης διευκρινίζει ότι «η ελληνική διπλωματία επιτελεί πάντοτε το βέλτιστο για την πατρίδα. Σε ό,τι αφορά στο κομμάτι του SAFE, είναι σαφές ότι συντελείται μια μετεξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς ένα πιο γεωπολιτικό χαρακτήρα. Αυτό σημαίνει ευλόγως ότι θα πρέπει να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή άμυνα […]. Στο πλαίσιο αυτό, η Ένωση επιλέγει να ανοίξει την αγορά της [σε] τρίτα κράτη […]. Αυτό όμως δεν γίνεται συνολικά και οριζόντια, ούτε επ’ αόριστον. Ο Κανονισμός SAFE καθορίζει τη διαδικασία και τους συμμετέχοντες σε ένα συγκεκριμένο τετραετές πρόγραμμα συνολικού ύψους 150 δις». «Ο Κανονισμός SAFE, σύμφωνα με τη [ΣΛΕΕ], ψηφίζεται με ειδική πλειοψηφία, αρκούν δηλαδή 15 από τα 27 κράτη μέλη που αντιπροσωπεύουν το 65% του συνολικού πληθυσμού της Ένωσης», με αποτέλεσμα ούτε η Ελλάδα, ούτε άλλο κράτος μέλος να έχει το δικαίωμα αρνησικυρίας εν προκειμένω. «Κατά τούτο, η φιλολογία περί του ότι δεν κλείσαμε την πόρτα στην Τουρκία είναι στην καλύτερη περίπτωση άγνοια και στη χειρότερη πολιτικός καιροσκοπισμός. Όπως επίσης είναι απολύτως ανακριβές ότι η Ελλάδα δεν τήρησε σθεναρή στάση κατά τη διαδικασία ψήφισης του Κανονισμού. Η πραγματικότητα είναι ότι η συντριπτική πλειονότητα των κρατών μελών της [ΕΕ] επιθυμούν μια όσο το δυνατόν πιο ανοικτή αγορά εξοπλισμών, έτσι ώστε να υφίσταται μεγαλύτερος ανταγωνισμός και εν τέλει φθηνότερες αμυντικές προμήθειες. Παρά ταύτα, εμείς καταφέραμε δύο αλλαγές, οι οποίες είναι απολύτως καθοριστικές για την Ελλάδα. Η πρώτη αλλαγή, την οποία ζητήσαμε και επιβάλαμε εν τέλει, ήταν να μην εντάσσονται αυτομάτως τρίτα κράτη στα εξοπλιστικά προγράμματα, αλλά για να είναι επιλέξιμα να πρέπει υποχρεωτικά να προηγηθεί μια διμερής συμφωνία μεταξύ της [ΕΕ] και του τρίτου κράτος. Η δε συμφωνία αυτή απαιτεί ομοφωνία. Η δεύτερη αλλαγή που επιτύχαμε είναι να υπάρχει ρητή αναφορά ότι, στις διμερείς αυτές συμφωνίες, εάν και όποτε καταρτιστούν στο μέλλον, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα ζητήματα ασφαλείας των κρατών μελών». Σε περίπτωση λοιπόν που διακυβεύεται, κατά τα ίδια, η ασφάλεια τους, «θα ενεργοποιείται το δικαίωμα [αρνησικυρίας]. […] Όποιος θεωρεί ότι η διαπραγμάτευση δεν ήταν επωφελής για τη χώρα, ας το ξανασκεφτεί λίγο καλύτερα». Τέλος, σε ερώτηση του δημοσιογράφου εάν ο κανονισμός μπορεί να θεωρηθεί «Κερκόπορτα» για την Τουρκία, δόθηκε η ακόλουθη απάντηση: «Στο πλαίσιο της στρατηγικής της αυτονομίας, η [ΕΕ] επέλεξε να ανοίξει την αγορά εξοπλισμών και σε τρίτες χώρες για ένα υποσύνολο του προϋπολογισμού του προγράμματος. Άρα, υπάρχει μια πόρτα που δεν ελέγχεται αποκλειστικά από εμάς. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η Ελλάδα να κρατά τα κλειδιά αυτής της πόρτας και να διασφαλίζονται τα δικά μας συμφέροντα. Και τούτο [ισχύει] προφανώς στην προκειμένη περίπτωση. Άλλωστε, και η Κύπρος, η οποία έχει [..] ανησυχίες ανάλογες με τις δικές μας, υπερψήφισε τον Κανονισμό» (η έμφαση σε όλα τα χωρία είναι δική μου)[η συνέντευξη παραχωρήθηκε στον δημοσιογράφο Νίκο Χασαπόπουλo και αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του                  mononews.gr (https://www.mononews.gr/agores/interviews/gerapetritis-sto-mononews- kairoskopoi-osoi-lene-oti-denkleisame-tin-porta-tis-tourkias-to-kalodio-kritis-kyprou- tha-ginei-yparchoun-epangelmatiew-patridokapiloi )].

Ο Έλληνας ΥΠΕΘΑ (ως καθ’ ύλην αρμόδιος για την άμυνα υπουργός) διατύπωσε με τη σειρά του ορισμένες επιφυλάξεις σχετικά με τον κανονισμό SAFE, υποστηρίζοντας ότι, για να υπάρξει η Ευρωπαϊκή Άμυνα, «οφείλει να εδράζεται σε κοινές αρχές και κοινή αντίληψη κινδύνου για το ευρωπαϊκό πρότυπο», ευθυγραμμιζόμενος πλήρως με τη στάση         του πρωθυπουργού (η έμφαση είναι δική μου (https://www.aftodioikisi.gr/ipourgeia/dendias-kanonismos-tis-kerkoportas-o-safe- an-epicheirisoyn-etairoi-tis-ee-na-kanoyn-technasmata/). Ο ίδιος εξάλλου, ενημερώνοντας την Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων της Βουλής στις 3 Ιουνίου 2025, υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν θα συμμετάσχει στο πρόγραμμα SAFE αλλά ότι ενδιαφέρεται για την ένταξή της  στο πρόγραμμα ReArm Europe (https://www.tanea.gr/2025/06/03/politics/vouli-den-tha-symmetasxei-i-ellada-sto- programma-safe-tis-ee-enimerose-o-dendias/ ).

Αναλύοντας την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής ΕΕ (με ανάρτησή του της 27ης Μαΐου 2025 στο Χ, πριν από την τροποποίησή της) από πολιτική σκοπιά, ο καθηγητής Ιωάννης Βαληνάκης υποστηρίζει ότι «ανοίγει ο δρόμος για συμμετοχή χωρών όπως η Τουρκία σε κοινές επενδύσεις στην ευρωπαϊκή άμυνα. Η Κερκόπορτα της ΕΕ άνοιξε με κίνδυνο να εξελιχθεί σε “αψίδα του (τουρκικού) θριάμβου”. Τα κατόπιν εορτής ελληνικά αιτήματα απορρίφθηκαν, η Τουρκία μπήκε στο ευρωπαϊκό “ιερό”, μείναμε με μια (επικοινωνιακή) Εθνική Δήλωση και τη συνήθη ψευδαίσθηση μιας μελλοντικής αντιστροφής». Η σχετική ανάρτηση ενσωματώνεται και σε ανώνυμο άρθρο της ιστοσελίδας BreakNews της ίδιας ημέρας με τίτλο «Η ΕΕ ανοίγει τις πύλες στην Τουρκία για αμυντικά κονδύλια! “Καταπέλτης” ο καθηγητής Ιωάννης Βαληνάκης κατά της πολιτικής Μητσοτάκη», με την επισήμανση του ιδίου του καθηγητή ότι η Ευρώπη «ανοίγει τις πύλες της στην Τουρκία, όχι με προαπαιτούμενα, όχι με πολιτικούς όρους, αλλά με προσκλήσεις και δάνεια, χωρίς να δίνει καμία αξία στην…ασθενή ρητορική διαμαρτυρία της κυβέρνησης Μητσοτάκη» (η έμφαση είναι της ιστοσελίδας)(https://www.newsbreak.gr/politiki/883776/i-ee-anoigei-tiw-pyles-stin- toyrkia-gia-amyntika-kondylia-katapeltis-o-kathigitis-ioannis-valinakis-kata-tis- poltikis-mitsotaki/).

Σε επίπεδο ΕΕ, με σχετική δήλωσή του, ο εκπρόσωπος τύπου της Επιτροπής ΕΕ επιβεβαιώνει ότι οι «ανησυχίες» της Ελλάδας και της Κύπρου «έχουν ληφθεί σοβαρά υπόψη όταν προτάθηκε ο κανονισμός SAFE». Πάντα κατά τον ίδιο, το άρθρο 16 «είναι σαφές». «Η συμμετοχή μιας τρίτης χώρας μπορεί να αποκλειστεί αν η εν λόγω τρίτη χώρα θέτει άμεση απειλή στην άμυνα ή την ασφάλεια ενός κράτους μέλους της ΕΕ ή σε ολόκληρη την          ΕΕ» (https://www.naftemporiki.gr/politics/1961475/ti-simainei-i-symmetochi-tis- toyrkias-sto-safe-ta-erotimata-gia-ellada/).

Την ίδια άποψη εκφράζει και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Antonio Costa σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Καθημερινή της 7ης Ιουνίου 2025 [«Σεβαστές οι ανησυχίες της Ελλάδας για το SAFE» (https://www.kathimerini.gr/opinion/interviews/563652532/synenteyxi-antonio- kosta-sevastes-oi-anisychies-tis-elladas-gia-to-safe/ )].

Τέλος, στο πλαίσιο της 3ης Διάσκεψης του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς η οποία διεξήχθη στη Νίκαια της Γαλλίας από τις 7 έως και τις 9 Ιουνίου 2025, ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron τόνισε χωρίς υπεκφυγές, με δηλώσεις του ενώπιον παράλληλης με τη Διάσκεψη επιστημονικής ομάδας εργασίας, παρουσία της προέδρου της Επιτροπής EE, του Έλληνα πρωθυπουργού και του αρμόδιου για την Αλιεία και τη Θαλάσσια Πολιτική Επιτρόπου, ότι πρέπει να προστατεύσουμε τις ΑΟΖ μας και «να είμαστε ανυποχώρητοι όταν απειλείται η εδαφική κυριαρχία ορισμένων από τους συμμάχους μας. Αναφέρομαι στους Έλληνες ή Κύπριους φίλους μας. Πρέπει να προστατεύσουμε τα χωρικά μας ύδατα και [όλες] τις θαλάσσιες ζώνες μας παντού. Επομένως, στις προσπάθειες για ασφάλεια και άμυνα που καταβάλλουν όλοι οι Ευρωπαίοι με τη στήριξη της Επιτροπής ΕΕ θα πρέπει να συμπεριληφθεί και η συμφωνία για τους ωκεανούς» (https://www.ertnews.gr/eidiseis/diethni/makron- gia-ellada-kypro-na-eimaste-anypoxoritoi-otan-apeileitai-i-edafiki-kyriarxia- symmaxon-mas).

Όσον αφορά στη σχετική ειδησεογραφία, ο δημοσιογράφος Δημοσθένης Γκαβέας αναδεικνύει τα εμπόδια της συμμετοχής της Τουρκίας στο πρόγραμμα χρηματοδότησης από τον κανονισμό SAFE (https://www.huffingtonpost.gr/entry/me- empodia-e-semmetoche-tes-toerkias-sto-neo-amentiko-proyramma-safe-tes- ee_gr_683601e6e4b0a70b65d5b65a ). Διερωτώμενος εάν η συμμετοχή της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή άμυνα μπορεί να θεωρηθεί ως εθνική αποτυχία, ο Κωνσταντίνος Μπαλωμένος διατυπώνει την άποψη ότι η «τρέχουσα συγκυρία αποτελεί χρυσή ευκαιρία για την Ελλάδα», η οποία μπορεί να την εκμεταλλευτεί στρατηγικά για να περιορίσει την επιθετικότητα της γείτονος και να την αναγκάσει να σεβαστεί το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο άμυνας και ασφάλειας (https://hellasjournal.com/2025/06/i-symmetochi-tis-tourkias-stin-evropaiki-amyna- einai-ethniki-apotychia-i-ethniki-efkairia-i-ellada-borei-na-tin-ekmetalleftei- stratigika-gia-na-periorisei-tin-epithetikotita-tis/).

Εν κατακλείδι, μετριάζοντας το διακύβευμα υπό το πρίσμα του εθνικού συμφέροντος της Ελλάδας, θα μπορούσε να υποστηριχθεί με βάση τα γνωστά δεδομένα ότι τα 150 δισεκατομμύρια ευρώ του μηχανισμού SAFE (για τα οποία γίνεται πολύς θόρυβος στη χώρα μας) θα αποτελούν δανειοδότηση με ευνοϊκούς όρους, το 65% των οποίων θα δοθεί σε αμιγώς ευρωπαϊκούς φορείς, ενώ το μέγα διακύβευμα των 650 δισεκατομμυρίων ευρώ του προγράμματος ReArm Europe θα αφορά στη χρηματοδότηση, στα κίνητρα συμπαραγωγής και στις δημοσιονομικές ελαφρύνσεις αποκλειστικά για τα κράτη μέλη.

Ε. Τελικό συμπέρασμα

Κατά την άποψή μου, ζητούμενο για την Ελλάδα στην προκειμένη περίπτωση είναι να μην εκληφθεί η άρση του casus belli, την οποία ο Έλληνας πρωθυπουργός θέτει επιμόνως το τελευταίο διάστημα εντός και εκτός Ελλάδας (είτε γίνει δεκτή από τουρκικής πλευράς, κάτι μάλλον απίθανο, είτε όχι) ως αντάλλαγμα ή ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή της Τουρκίας στη χρηματοδότηση των κοινών προμηθειών από την ΕΕ. Αντιθέτως, θα πρέπει να επιτευχθεί την κατάλληλη στιγμή ο αυτόματος αποκλεισμός της από το πρόγραμμα SAFE ως μη συμμεριζόμενης τα ιδεώδη της Ένωσης τρίτης χώρας σε περίπτωση μη ευθυγράμμισής της, για όλους στους προεκτεθέντες λόγους.

Σε μια Ένωση δικαίου ισχύουν νομικοί κανόνες και υφίστανται θεσμικά όργανα, πέρα από τα συμφέροντα των μικρών κρατών μελών και τη δύναμη επιβολής των μεγάλων, ικανά να διασφαλίσουν και υλοποιήσουν στο ακέραιο, προς το κοινό συμφέρον της Ένωσης και του συνόλου των κρατών μελών της, τις προδιαγραφές και τα προαπαιτούμενα όλων των πράξεών της, συμπεριλαμβανομένου του κανονισμού SAFE, χωρίς εξαιρέσεις ή παρεκκλίσεις. Μια επιπλέον ασφαλιστική δικλείδα για την Ελλάδα συνιστά, σε ένα δεύτερο στάδιο, η απαιτούμενη ομοφωνία κατά τη σύναψη της αναγκαίας διεθνούς συμφωνίας μεταξύ της Ένωσης και της Τουρκίας προκειμένου να χαρακτηριστεί ή μη ως επιλέξιμη τρίτη χώρα βάσει των προβλεπόμενων συναφώς κριτηρίων.

Δεχόμενοι ότι η διπλωματία είναι η τέχνη του συγκερασμού του ευκταίου και του εφικτού στις διεθνείς σχέσεις, της ίδιας της Ένωσης και των κρατών μελών της συμπεριλαμβανομένων, διαπιστώνουμε σε τελευταία ανάλυση ότι η στάθμιση και η εξισορρόπηση του εθνικού συμφέροντος των κρατών μελών, όσον αφορά ειδικότερα στην Ελλάδα, σε σχέση με το κοινό συμφέρον της Ένωσης μπορούν κάλλιστα να επιτευχθούν στη συγκεκριμένη συγκυρία και να οδηγήσουν στο βέλτιστο δυνατό αποτέλεσμα με τη συνεχή επαγρύπνηση, την επίδειξη αυτοσυγκράτησης και την επιμονή στην ενωσιακή νομιμότητα. Οι εξελίξεις επί του θέματος, οι οποίες αναμένεται να είναι καταιγιστικές, θα αποδείξουν στην πράξη εάν, απέναντι στον δογματισμό, τον κατευνασμό και τον άκρατο εθνικισμό, θα επικρατήσει το καλώς εννοούμενο εθνικό συμφέρον και ο υγιής πατριωτισμός, σε πλήρη εναρμόνιση με το ενωσιακό κεκτημένο. Ενόψει της ρευστής συγκυρίας, εναπόκειται στην ίδια την Ελλάδα να υποστηρίζει συνεχώς και σθεναρά και να υπενθυμίζει πειστικά και πιεστικά στους εταίρους της τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την τουρκική αναθεωρητική πολιτική, η οποία έρχεται σε πλήρη αντίθεση προς το ενωσιακό αξιακό σύστημα αλλά και προς το συμφέρον της ίδιας της Ένωσης για την εξοπλιστική αυτονομία της. Το πάθημα λόγω της ενεργειακής εξάρτησής της από τη Ρωσία, αφενός, και της αμυντικής «εγκατάλειψής της» από τις ΗΠΑ, αφετέρου, πρέπει να γίνει μάθημα στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση, στα κράτη μέλη της και στα θεσμικά όργανά της.

ΥΓ: Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 2025 διαψεύδουν τις Κασσάνδρες [(https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST- 12-2025-INIT/el/pdf) (βλέπε ιδίως τα σημεία 18, 19, 21, 23, 36, 48 και 52 των συμπερασμάτων, τα οποία καλύπτουν πλήρως τις ελληνικές ευαισθησίες και ανησυχίες στην παρούσα συγκυρία)].

(*) Ο Θεόδωρος Κατσούφρος υπηρέτησε στο Δικαστήριο της ΕΕ από το 1981 έως το 2013.

(**) Το ίδιο άρθρο αναρτήθηκε ως «Άποψη» στην Huffingtonpost.gr της 28ης Ιουνίου 2025, ώρα 10:29 (https://www.huffingtonpost.gr/entry/enosiakes-nomikes- aletheies-eychoria-alla-ox=chi-mono-politike-meopia-yia-ton-kanonismo- safe_gr_685e5dbfe4b073fdc1d5522a).

Πηγή: Huffington Post

Διδάγματα μάχης από τη θάλασσα

Από
anixneuseis
-
0

Δημήτριος Τσαϊλάς Δημήτριος Τσαϊλάς

Γράφει ο Δημήτριος Τσαϊλάς

Ως ερευνητής του ινστιτούτου Research Institute for European and American Studies είχα τη χαρά και το προνόμιο να παρουσιάσω  μαζί με τους πολιτικούς και στρατιωτικούς προϊσταμένους τις Ευρωπαϊκής Ένωσης υπό την αιγίδα του European Security and Defense College στις Βρυξέλες, θέματα θαλάσσιας ασφάλειας και τις επιχειρήσεις, IRINI-ASPIDES-ATALANTA. Η ανάπτυξη στις επιχειρήσεις δοκίμασε τα πάντα: τεχνολογία, τακτικές, παρατηρητές, ομάδες διοίκησης και την ίδια την κουλτούρα της ισχύος.

Τα διδάγματα που αντλήθηκαν για αυτή τη δοκιμασία δεν είναι αποκλειστικά εθνικό θέμα. Είναι καθολικό για κάθε ναυτικό που προετοιμάζεται να πολεμήσει και να κερδίσει στη θάλασσα. Μάλιστα, έχουν βαθιά απήχηση στο Πολεμικό Ναυτικό, το οποίο βρίσκεται σε μια ολοένα και πιο αμφισβητούμενη και στρατηγικά σημαντική περιοχή, από το Αιγαίο Πέλαγος μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο και πέρα ​​από αυτήν.

Αυτά τα διδάγματα δεν είναι θεωρητικά. Σφυρηλατούνται στον πόλεμο και είναι άμεσα σχετικά με κάθε ναυτικό που έχει αναλάβει την υπεράσπιση της θαλάσσιας κυριαρχίας, την αποτροπή περιφερειακών απειλών και την προώθηση της σταθερότητας. Αποτελούν επίσης μια υπενθύμιση: η ετοιμότητα μάχης δεν ξεκινά με τη σύγκρουση, ξεκινά από το καιρό ειρήνης, με τον πολιτισμό, τη διοίκηση και την καθημερινή ρουτίνα.

1. Η τακτική και τεχνική αριστεία είναι θεμελιώδης παράγοντες

Στην Ερυθρά Θάλασσα, αντιμετωπίσαμε διαδοχικά κύμα εξελισσόμενων απειλών από βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους Κρουζ, μη επανδρωμένα αεροσκάφη επίθεσης, έως οπλισμένα σκάφη επιφανείας. Η επιτυχία των πλοίων μας δεν οφείλεται σε τυχερή γεωμετρία ή σε ανώτερο αριθμό. Εξαρτάται από την επαγγελματική ικανότητα των διοικητών και των πληρωμάτων μας, ειδικά σε επίπεδο μονάδας.

Κάθε πολεμικό πλοίο έπρεπε να είναι έτοιμο να πολεμήσει ανεξάρτητα. Αυτό σήμαινε πλήρη γνώση των αισθητήρων (όπως το ραντάρ ερεύνης), των συστημάτων μάχης, των συνδέσεων τακτικών δεδομένων και πλήρη κατανόηση του επιχειρησιακού περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών και του καιρού.

Αυτό έχει άμεση σχέση με το Πολεμικό Ναυτικό. Σε περιοχές όπου οι εντάσεις αυξάνονται γρήγορα, είτε για αμφισβητούμενα ύδατα είτε για σημεία ανάφλεξης όπως το Καστελόριζο ή η ΑΟΖ, η ικανότητα άμυνας, αποτροπής ή επίθεσης πρέπει να βασίζεται στην τακτική αριστεία που έχει κερδηθεί με κόπο, όχι απλώς στην παρουσία ή τη στάση. Μια φρεγάτα σε περιπολία δεν μπορεί απλώς να «βρίσκεται εκεί» πρέπει να είναι έτοιμη να δράσει με ακρίβεια. Οι κυβερνήτες πρέπει να είναι υπεύθυνοι για την τακτική και τεχνική ετοιμότητα των πλοίων τους. Τα στελέχη πρέπει να εκπαιδεύονται για να πολεμούν, όχι απλώς για να επιχειρούν.

Διαβάστε επίσης:  Η σχέση της σύγχρονης Τουρκίας με την Αυτοκρατορική Γερμανία

2. Ο σχεδιασμός και η ενημέρωση πρέπει να γίνονται αδιάκοπα

Πριν από κάθε εξέλιξη υψηλού κινδύνου, εκτελείται η διεξαγωγή ενός πλήρους κύκλου σχεδίου-ενημέρωσης-εκτέλεσης-αναφοράς (PBED-Planning, Briefing, Execution, and Debriefing). Δεν είναι τελετουργική πράξη. Είναι κρίσιμη διαδικασία για την αποστολή. Εξετάζεται κάθε σενάριο, γραμμή προς γραμμή, παρατηρητής προς παρατηρητή, με φυσικά μοντέλα, χάρτες και ασφαλείς επικοινωνίες.
Θα μπορούσε κανείς να πει ότι αυτή είναι η τυπική ναυτική πρακτική. Αλλά στη μάχη, η αυστηρότητα, ο ρυθμός και η σοβαρότητα αυτής της διαδικασίας γίνονται η διαφορά μεταξύ επιτυχίας και τραγωδίας.
Αυτό το μάθημα μεταφράζεται άμεσα στις ελληνικές επιχειρήσεις σε περιορισμένα, επιτηρούμενα και ύδατα έντονης δραστηριότητας. Είτε εκτελεί περιπολίες ελεύθερης ναυσιπλοΐας, είτε αποτρέπει καταπατήσεις είτε προετοιμάζεται για συμμαχικές επιχειρήσεις, κάθε στέλεχος πρέπει να κατανοεί το σχέδιο, όχι μόνο οι αξιωματικοί. Τα κοινά νοητικά μοντέλα είναι απαραίτητα σε μια εποχή πυρών μεγάλης εμβέλειας και αυτόνομων απειλών. Οι αξιωματικοί επιχειρήσεων πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι ενημερώσεις δεν αφορούν μόνο την εντύπωση των ανωτέρων, αλλά και την προετοιμασία των υφισταμένων. Κάθε ναύτης είτε πηδαλιούχος, ή χειριστής αισθητήρων και αξιωματικός τακτικής δράσης πρέπει να αποχωρεί με σαφήνεια.

3. Η αδίστακτη αυτό-αξιολόγηση είναι πολλαπλασιαστής ισχύος

Ίσως το πιο σημαντικό πολιτιστικό τους όπλο είναι η ταπεινότητα να ασκούνε αυτοκριτική, δυνατά και συχνά.

Μετά από κάθε εμπλοκή ή επιχείρηση, πραγματοποιούνε δομημένες ενημερώσεις, συλλέγουνε εκτενείς πληροφορίες, συντάσσουνε εκθέσεις μετά την ενέργεια και τις εξετάζουνε χωρίς εγωισμό. Ο κύκλος ανατροφοδότησης είναι αμείλικτος, επειδή ο εχθρός εξελίσσεται εξίσου γρήγορα.

Στη γειτονιά της Ελλάδας, όπου κρατικοί και μη κρατικοί φορείς δοκιμάζουν καθημερινά τα όριά τους, αυτή η νοοτροπία πρέπει να είναι μια μόνιμη διαδικασία. Κάθε περιπολία, κάθε πυραυλική άσκηση, κάθε κοινή άσκηση θα πρέπει να διδαχθεί. Το Πολεμικό Ναυτικό λειτουργεί εδώ και καιρό με άριστη επίδοση, αλλά η αριστεία εξασθενεί όταν απουσιάσει η σκέψη.

Η επικοινωνία των πλοίων με κέντρα ανάπτυξης προσδίδει γρήγορη εικόνα για την απόδοση των συστημάτων μάχης και τη βελτιστοποίηση του πλαισίου αναζήτησης ραντάρ. Το Πολεμικό Ναυτικό μπορεί επίσης να επωφεληθεί από την αυξανόμενη θεσμική γνώση σε όλες τις πλατφόρμες και από τις συνεργασίες του με κέντρα των επιχειρήσεων. Πρέπει να είναι ασφαλές για τους αξιωματικούς να παραδέχονται την αποτυχία, να προσαρμόζονται και να βελτιώνονται. Χωρίς μια κουλτούρα «γίνε ρεαλιστής, γίνε καλύτερος», οι συνήθειες σε καιρό ειρήνης μετατρέπονται σε μειονεκτήματα σε καιρό πολέμου.

Διαβάστε επίσης:  Η σημασία της ναυτικής ισχύος στην επιβίωση του ελληνικού έθνους

4. Τα βασικά εξακολουθούν να κερδίζουν πολέμους

Η πραγματικότητα της μάχης ιδιαίτερα στην Ερυθρά Θάλασσα δεν ήταν μόνο οι εκτοξεύσεις πυραύλων και οι βολές ελικοπτέρων. Ήταν επίσης: οι ασκήσεις γενικού συναγερμού την αυγή. Διοικητική γραφειοκρατία. Αναφορές καυσίμων. Συντήρηση επιφανείας. Επιθεωρήσεις ζώνης.

Ακόμα και όταν δεχόντουσαν πυρά, τα βασικά στοιχεία της ζωής του πολεμικού πλοίου είχαν σημασία. Ένα καλά οργανωμένο πρόγραμμα συντήρησης, ένα αυστηρό σύστημα 3M (Maintenance, Material, Management system) ή τα καθαρά ημερολόγια γέφυρας και μηχανής συχνά συσχετίζονται με αποτελεσματική απόδοση μάχης. Γιατί; Επειδή αντανακλούν την εμπλοκή της διοίκησης, την πειθαρχία του πληρώματος και τα συστήματα που λειτουργούν όπως είχαν σχεδιαστεί.

Αυτή η αλήθεια δεν είναι ρομαντισμός αλλά είναι ζωτικής σημασίας.

Καθώς το Πολεμικό Ναυτικό επιδιώκει να εκσυγχρονίσει τον στόλο του και να επεκτείνει τον ρόλο του στην περιφερειακή ασφάλεια, πρέπει να αντισταθεί στην παρόρμηση να επιδιώκει μόνο λύσεις υψηλής τεχνολογίας. Η θνησιμότητα συντηρείται από τις ρουτίνες. Μια νέα φρεγάτα είναι έτοιμη μόνο όσο η ικανότητα του πληρώματός της συντηρεί τα χρώματα, καταγράφει σφάλματα και μάχεται μέσα από απώλειες. Οι Κυβερνήτες, οι Αξιωματικοί και οι Ναύτες πρέπει να απαιτούν λαμπρότητα στα βασικά. Η ετοιμότητα χτίζεται στο μηχανοστάσιο, στο κατάστρωμα, την τραπεζαρία στην Γέφυρα και στο Κέντρο Πληροφοριών Μάχης.

5. Κάθε ανάπτυξη ξεκινάει σήμερα

Η επιτυχία των πλοίων μας στις αποστολές δεν είναι αποτέλεσμα βιαστικής προετοιμασίας ή ηρωικού αυτοσχεδιασμού. Είναι το αποκορύφωμα ετών στοχευμένης προσπάθειας, από εκπαίδευση έως επιθεωρήσεις και ασκήσεις μάχης.

Πολύ συχνά, γεγονότα όπως οι επιθεωρήσεις υλικών ή οι ασκήσεις του ΝΑΤΟ θεωρούνται εμπόδια για την επιβίωση και όχι ευκαιρίες για ανάπτυξη. Αυτή η νοοτροπία πρέπει να αλλάξει.

Για το Πολεμικό Ναυτικό, του οποίου τα πολεμικά πλοία συχνά επιχειρούν μακριά από τις βάσεις τους, η ώρα να προετοιμαστεί για μελλοντικά απρόβλεπτα περιστατικά είναι τώρα. Η επόμενη ανάπτυξη ξεκινά την ημέρα που λήγει η τρέχουσα. Συντήρηση, τακτική εκπαίδευση, συμμόρφωση με την 3M, έλεγχοι συστημάτων μάχης, όλα είναι μπλοκ στην πυραμίδα της επιτυχίας σε καιρό πολέμου. Κάθε γεγονός στη ζωή ενός πλοίου πρέπει να θεωρείται ως προετοιμασία μάχης, όχι ως γραφειοκρατική υποχρέωση. Ο Αρχηγός του στόλου και οι διοικητές ομάδων και μοιρών πρέπει να βοηθούν τις διοικήσεις να δουν τη συνολική εικόνα.

Διαβάστε επίσης:  Από τον Αρχιμήδη στον Τερμίτη. Η διαχρονική προσπάθεια εξισορρόπησης της ναυτικής ισχύος από την ξηρά.

6. Η μάχη είναι συνολική δουλειά του πληρώματος

Την ώρα που η Φρεγάτα μας δέχθηκε επίθεση από δυνάμεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, το πλοίο αντέδρασε σε πραγματικό χρόνο. Η Φρεγάτα αναχαίτισε βαλλιστικούς πυραύλους.

Εκείνη η στιγμή δεν κερδήθηκε από τύχη. Κερδήθηκε χάρη στην ηγεσία του Κυβερνήτου, την προετοιμασία του πληρώματός του και την κοινή αντίληψη ότι η μάχη ήταν δική τους δουλειά, όχι μόνο του Τακτικού Διοικητού.

Σε ναυτικό πόλεμο υψηλού επιπέδου, η πρωτοβουλία πρέπει να ρέει προς τα κάτω. Ο τακτικός διοικητής μπορεί να δώσει τον τόνο, αλλά η μάχη κρίνεται από το πόσο καλά λειτουργούν τα πλοία στα όρια της διοίκησης και του ελέγχου.

Σε ένα αρχιπέλαγος τόσο περίπλοκο όσο το ελληνικό, με ταχέως μεταβαλλόμενες απειλές από αέρος, θαλάσσης και κυβερνοχώρου, αυτή η αλήθεια αντηχεί βαθιά. Όταν έρθει η ώρα να ξεσπάσει, δεν θα υπάρχει χρόνος για να τηλεφωνήσουμε στα ανώτερα αρχηγεία. Οι κυβερνήτες πρέπει να είναι έτοιμοι να δράσουν, με αυτοπεποίθηση, σαφήνεια και ικανότητα. Η ενδυνάμωση ξεκινά με την προσδοκία. Οι Έλληνες διοικητές και κυβερνήτες πρέπει να έχουν τον έλεγχο του τακτικού τους χώρου, των συστημάτων μάχης τους και της κουλτούρας του πλοίου τους. Οι ανώτεροι ηγέτες πρέπει να καλλιεργούν, όχι να μικροδιαχειρίζονται, αυτή την εξουσία διοίκησης.

Τελικές Σκέψεις: Μια Κοινή Πρόκληση

Η Ανατολική Μεσόγειος, όπως και η Ερυθρά Θάλασσα, μετατρέπεται ραγδαία σε μια αμφισβητούμενη ζώνη. Είτε αντιμετωπίζει επιθετική ναυτική συμπεριφορά, εισβολές με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, επιχειρήσεις σε γκρίζες ζώνες είτε μάχες πλήρους φάσματος, το Πολεμικό Ναυτικό θα καλείται ολοένα και περισσότερο να ανταποκριθεί.

Αυτά τα διδάγματα από την συμμετοχή στις επιχειρήσεις είναι μαθήματα ναυτικών. Και ισχύουν εξίσου έντονα για μια φρεγάτα κλάσης Ύδρα στο Αιγαίο όσο και για μια Belharra στη Μεσόγειο, όταν τις αποκτήσουμε.

Η προετοιμασία δεν είναι σύνθημα. Είναι μια απόφαση που λαμβάνεται καθημερινά από διοικητές, αξιωματικούς και ναύτες, οι οποίοι λαμβάνουν προσωπικά την ετοιμότητά τους. Αν αυτό γίνει το ήθος του Πολεμικού Ναυτικού, όπως πιστεύω ότι ήδη είναι, τότε η Ελλάδα δεν θα αποτρέψει απλώς τους αντιπάλους της. Θα είναι έτοιμη να τους νικήσει.

Και όταν έρθει εκείνη η στιγμή, η νίκη δεν θα ανήκει στην τεχνολογία, ούτε στους αριθμούς, ούτε στα σχέδια. Θα ανήκει στα πολεμικά πλοία και στα στελέχη πολεμιστές που εκπαιδεύτηκαν γι’ αυτήν, έκαναν ασκήσεις γι’ αυτήν και την περίμεναν.

navalhistory.gr

Στέφανος Κωνσταντινίδης: το τέλος του πολέμου στη Μέση Ανατολή

Από
anixneuseis
-
0

Στέφανος Κωνσταντινίδης

Ο πόλεμος ανάμεσα στο Ιράν και το Ισραήλ-ΗΠΑ, φαίνεται να τελείωσε με τις φανφάρες του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ που ανακήρυξε τον εαυτό του θριαμβευτή και νικητή ενός πολέμου που ξεκίνησε με στόχο την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος και που κατέληξε στη διάσωσή του. Στην αρχή του πολέμου το καθεστώς της Τεχεράνης παρουσίασε σημαντικές αδυναμίες και διάβρωση από τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Μέχρι και κομάντος φαίνεται ότι είχαν εισδύσει στο ιρανικό έδαφος και υπολόγιζαν ότι σε συνεργασία με κάποια ντόπια στοιχεία θα επέβαλλαν μια νέα πολιτική τάξη στη χώρα αυτή. Σε αυτό άλλωστε στόχευαν οι δολοφονίες ανωτάτων στρατιωτικών ηγετών και πυρηνικών επιστημόνων τις πρώτες μέρες της επίθεσης. Αν και το καθεστώς φάνηκε προς στιγμή να κλονίζεται, άντεξε το πρώτο αυτό σοκ και κατάφερε να αντεπιτεθεί με το πυραυλικό του σύστημα που προκάλεσε μεγάλες ζημιές στο Ισραήλ κάτι που ανέδειξε για πρώτη φορά πως το εβραϊκό κράτος δεν ήταν άτρωτο.

Όταν το ιρανικό καθεστώς σταθεροποιήθηκε κάπως, ο Τραμπ που κρυβόταν ως τότε πίσω από τον Νετανιάχου, έστειλε το δικό του τελεσίγραφο και ζήτησε την παράδοση άνευ όρων της Τεχεράνης. Οι αμερικανικές απειλές απέτυχαν να κάμψουν το καθεστώς παρά τις τεράστιες ζημιές που υπέστη από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς και το γεγονός ότι εξουδετερώθηκε σχεδόν από την πρώτη στιγμή η όποια αντιαεροπορική άμυνα διέθετε.

Αμερικανοί και Ισραήλ υπολόγιζαν στην ταχεία κατάρρευση του καθεστώτος. Από τη στιγμή που αυτό δεν επετεύχθη, ένας μακροχρόνιος πόλεμος θα επέφερε μεν τεράστιες ζημιές στο Ιράν αλλά πολύ πιθανόν και στην ίδια την αμερικανική οικονομία από ένα πιθανό κλείσιμο των στενών του Ορμούζ. Είναι τότε που ο Τραμπ αποφάσισε τον βομβαρδισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν που δεν είχε καταφέρει ως τότε να καταστρέψει το Ισραήλ. Αν και το χτύπημα αυτό δεν φαίνεται να κατέστρεψε ολοκληρωτικά τις πυρηνικές υποδομές του Ιράν, ο Τραμπ ανακήρυξε τον εαυτό του νικητή, εγκατέλειψε την ιδέα ανατροπής του καθεστώτος, έδωσε την δυνατότητα στο Ιράν μιας θεατρικής επίθεσης σε αμερικανική βάση στο Κατάρ και μιας τελευταίας πυραυλικής επίθεσης στο Ισραήλ με σημαντικές ζημιές και νεκρούς και αμέσως μετά επέβαλε το τέλος του πολέμου. Ο Νετανιάχου θέλησε να ανταποδώσει το τελευταίο αυτό πλήγμα του Ιράν αλλά ο Τραμπ του το απαγόρευσε με δημόσια μάλιστα δήλωσή του.
Αυτό έδειξε ότι όση επίδραση και να έχει το Ισραήλ στη διαμόρφωση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, οι Αμερικανοί έχουν τον τελευταίο λόγο για όσα συμβαίνουν στην περιοχή και οι αποφάσεις τους λαμβάνουν υπόψη πρώτα τα δικά τους συμφέροντα. Έγινε λίγο πολύ φανερό ότι το Ισραήλ ως ο ένοπλος βραχίονας των Αμερικανών και γενικότερα της Δύσης στην περιοχή, έχει μεν  μια αυτονομία δράσης  αλλά σε τελευταία ανάλυση, τον τελευταίο λόγο έχουν οι Αμερικανοί.

Τώρα οι αναλυτές προσπαθούν να αναδείξουν τον νικητή αυτού του πολέμου των 12 ημερών. Ανάμεσα στις φανφάρες του Τραμπ και την ισραηλινή προπαγάνδα δεν είναι εύκολο να διακρίνει κανείς την πραγματικότητα και να εξάγει τα συμπεράσματα από αυτή την πολεμική σύγκρουση. Άλλωστε ο καθένας διεκδικεί την νίκη για τον εαυτό του. Ο Τραμπ και οι Αμερικανοί γιατί παρουσιάστηκαν ως τα μεγάλα αφεντικά, το Ισραήλ γιατί πέτυχε καταστροφικά πλήγματα εναντίον του Ιράν και το ίδιο το Ιράν γιατί κατάφερε να αντέξει. Είναι σίγουρο ότι το ιρανικό καθεστώς εξέρχεται σημαντικά αποδυναμωμένο από αυτό τον πόλεμο. Όμως στρατηγικά θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ο νικητής αφού κατάφερε να επιβιώσει και θα είναι ο μελλοντικός συνομιλητής των Αμερικανών. Το Ισραήλ παραμένει φυσικά πανίσχυρο αλλά θα μπορούσε να πει κανείς ότι για πρώτη φορά έχει υποστεί μια στρατηγική ήττα στο μέτρο που δεν κατάφερε να υπερασπιστεί τις πόλεις του από τις ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις και ότι για πρώτη φορά οι πολίτες του αλλά και ο κόσμος ολόκληρος διαπίστωναν ότι δεν ήταν άτρωτο και αυτό το μαρτυρούσαν οι ζημιές και τα χαλάσματα που προκαλούσαν οι ιρανικοί πύραυλοι. Οι Αμερικανοί μπορεί να μην υπέστησαν μεγάλες ζημιές αλλά έδειξαν και αυτοί πως η ισχύς τους δεν ήταν απεριόριστη. Από την άλλη όμως διασώζουν την επιρροή τους στην περιοχή και τις δυνατότητές τους να απομυζούν δεκάδες δισεκατομμύρια από τη Σαουδική Αραβία και τα άλλα μουσουλμανικά αυταρχικά κράτη του Κόλπου, παρέχοντάς τους υποτίθεται προστασία.

Η εξίσωση επομένως της επόμενης μέρας του πολέμου αυτού είναι δύσκολη. Για την ώρα όμως η έκβαση του επέτρεψε στον Τραμπ να θριαμβολογεί και να επιβάλει στους νατοϊκούς Ευρωπαίους εταίρους του ένα 5% φόρο υποτελείας με την υποχρεωτική αύξηση των στρατιωτικών δαπανών τους, ένα τεράστιο όφελος για το στρατιωτικό-βιομηχανικό αμερικανικό σύμπλεγμα που θα προμηθεύει τα  όπλα σε πολλές χώρες.

Στα καθ’ημάς Ελλάδα και Κύπρος έχασαν πολλά από την έκβαση αυτού του πολέμου, έστω και αν ζουν ακόμη τη φαντασίωση Νετανιάχου-Ισραήλ. Οι αφελείς που περίμεναν ότι το Ισραήλ  θα συνέχιζε τον πόλεμο και εναντίον της Τουρκίας μετά το πλήγμα στο Ιράν, διαπιστώνουν τώρα πόσο ισχυροποιημένη βγήκε η Τουρκία από αυτό τον πόλεμο. Και αυτό ήταν φανερό στην διάσκεψη του ΝΑΤΟ στη Χάγη, με τις αγάπες Τραμπ-Ερντογάν.

Τυπικά ο Ερντογάν μπορεί να στήριξε την Τεχεράνη, αλλά σίγουρα δεν ήθελε ένα ισχυρό Ιράν που να κυριαρχεί στην περιοχή και να είναι ανταγωνιστικό της Τουρκίας. Προτιμά ένα Ιράν αποδυναμωμένο που δεν θα ανταγωνίζεται τον τουρκικό κυρίαρχο ρόλο στην περιοχή.

*Πανεπιστημιακός, συγγραφέας. [email protected]

philenews.com

Από την πίσω πόρτα έφυγε η Ντόρα Μπακογιάννη στα Χανιά!

Από
anixneuseis
-
0
Ένταση και αποδοκιμασίες στο παλιό λιμάνι

Πηγή φωτογραφίας: https://stinpena.gr 

Άρον άρον φυγάδευσαν το βράδυ του Σαββάτου (28/6) την Ντόρα Μπακογιάννη από το θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» στο ενετικό λιμάνι των Χανίων, μετά την ένταση που δημιουργήθηκε όταν πολίτες θέλησαν να διαμαρτυρηθούν και να θέσουν ερωτήσεις για την περιβαλλοντική πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

Όπως αναφέρει η ιστοσελίδα stinpena.gr, μέλη του κινήματος “Όχι στις Γραμμές Υπερυψηλής Τάσης στον Αποκόρωνα” εξέφρασαν τη διαφωνία τους με τον σχεδιασμό που προβλέπει την εγκατάσταση πυλώνων στην περιοχή με την Μπακογιάννη να απαντά πως παρά την έγκριση του έργου από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση, διερευνάται η δυνατότητα επανεξέτασης συγκεκριμένων σημείων του σχεδίου.

Αυτό ωστόσο που εξόργισε τους παρευρισκόμενους ήταν η ατάκα της Μπακογιάννη που κάλεσε όσους διαφωνούν «να εκφράσουν τη θέση τους στις επόμενες εκλογές»!

Μετά από αυτό η βουλευτής της ΝΔ φυγαδεύτηκε από την πίσω πόρτα του θεάτρου.

newsbreak.gr

Μάνος Καραγιάννης: οι δομικές αδυναμίες της ελληνικής διπλωματίας

Από
anixneuseis
-
1

του Μάνου Καραγιάννη

Πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι η ελληνική διπλωματία αδυνατεί να ανταπεξέλθει επαρκώς στις νέες συνθήκες που δημιουργούνται στο διεθνές σύστημα. Δυστυχώς αρκετά τρανταχτά παραδείγματα αποδεικνύουν του λόγου το αληθές.

Στα Βαλκάνια, η Αθήνα έχει ξεκάθαρα απωλέσει την ηγετική της θέση εδώ και μερικά χρόνια και καλείται συνεχώς να διαχειριστεί εστίες έντασης με τα Τίρανα και τα Σκόπια. Η Άγκυρα δημιουργεί νέα τετελεσμένα ή εγείρει αξιώσεις στο Αιγαίο που προκαλούν μεγάλη αμηχανία στην Αθήνα. Η σχέση Ελλάδας- Λιβύης επιδεινώνεται διαρκώς σε πολλαπλά επίπεδα, αφού η ελληνική πλευρά συνεχίζει να αγνοεί τις πολιτικές ισορροπίες στην πολύπαθη χώρα. Ακόμα και σε ζητήματα θρησκευτικής διπλωματίας, όπως είναι το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής του Σινά και η φυσική επιβίωση των Χριστιανών της Συρίας, η ελληνική διπλωματία είναι φανερό ότι χωλαίνει.

Σε όλα αυτά πρέπει να προστεθεί η κεκαλυμμένη αδιαφορία της Ουάσιγκτον και των Βρυξελλών για τις ελληνικές ανησυχίες αναφορικά με την αναθεωρητική πολιτική της Άγκυρας.

Δεν έχει νόημα να επικεντρωνόμαστε στην ανεπάρκεια συγκεκριμένων ατόμων, τα οποία είτε αγνοούν βασικές αρχές της διπλωματίας είτε εμφορούνται από μια ιδιοκτησιακή αντίληψη της εξωτερικής πολιτικής. Υπάρχουν δομικοί παράγοντες που εξηγούν την υποχώρηση της ελληνικής επιρροής στην ευρύτερη περιοχή και πιο πέρα. Καταρχάς, η διπλωματική υπηρεσία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα που παραμένουν αδικαιολόγητα άλυτα. Πολλές ελληνικές πρεσβείες στην Ευρώπη, τα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή παραμένουν υποστελεχωμένες και έχουν στη διάθεση τους απελπιστικά λίγους πόρους. Συνεπώς, το ηθικό των περισσοτέρων διπλωματών που υπηρετούν σε μικρότερες πρεσβείες είναι ιδιαίτερα χαμηλό με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Το χειρότερο είναι ότι η ελληνική διπλωματία ακόμα πάσχει από έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού, παρά κάποιες προσπάθειες εκσυγχρονισμού του υπουργείου Εξωτερικών.

Δεν υπάρχει κανένας σοβαρός οδικός χάρτης σχετικά με τους μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους της Αθήνας για τις χώρες και περιοχές ελληνικού ενδιαφέροντος. Απουσιάζει επίσης ένα ρεαλιστικό γεωπολιτικό όραμα που θα καθιστά την Ελλάδα κεντρικό πυλώνα της περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Για την ακρίβεια, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Αθήνα έχει σταματήσει να αναζητά ευκαιρίες για να αποκομίσει γεωπολιτικά κέρδη. Αρκείται στη διαχείριση των προβλημάτων με γειτονικές χώρες με τη μονότονη επίκληση του διεθνούς δικαίου ή την εκτόξευση «κούφιων» απειλών μέσω της ΕΕ.

Πέρα από τις δεδομένες αδυναμίες του κράτους, η ελληνική διπλωματία επηρεάζεται σαφώς αρνητικά από την πολιτική κατάσταση που επικρατεί στη χώρα.

Υπάρχει μια αυξανόμενη εσωστρέφεια που τροφοδοτείται από τα επαναλαμβανόμενα σκάνδαλα κακοδιαχείρισης, την τοξικότητα του πολιτικού λόγου και κυρίως την απουσία ενός σοβαρού δημόσιου διαλόγου για τα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Οι περισσότερες δεξαμενές σκέψεις και ερευνητικά ινστιτούτα υπολειτουργούν ή αποφεύγουν να ασκήσουν εποικοδομητική κριτική στην κυβέρνηση για τις επιλογές της. Σημαντικό κομμάτι της κοινής γνώμης ενημερώνεται αποκλειστικά από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου συχνά κυριαρχούν οι απλουστευτικές αναλύσεις ή και θεωρίες συνωμοσίας.

Πρέπει να γίνει ευρέως κατανοητό ότι η εξωτερική πολιτική δεν είναι απλά το σύνολο των επιμέρους πολιτικών έναντι άλλων χωρών ή διεθνών οργανισμών. Αντανακλά το επίπεδο της πολιτικής κουλτούρας μιας χώρας και το βαθμό ωριμότητας του πολιτικού της προσωπικού. Καταδεικνύει τις εθνικές προτεραιότητες και φανερώνει την αυτοεικόνα μιας οργανωμένης κοινωνίας. Υπό αυτή την έννοια, η κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει σήμερα η ελληνική διπλωματία δεν πρέπει να προκαλεί καμία έκπληξη. Συνιστά σύμπτωμα μιας γενικότερης απαξίωσης του πολιτικού συστήματος, που δεν φαίνεται αναστρέψιμη.

πηγή: KReport

 

1...704705706...3,036Σελίδα 705 από 3,036