17 Ιουλίου 2025 | National Security Journal

Σηθ Τζ. Φραντζμαν | Επιστημονικός Συνεργάτης

Ένας πιλότος της Πολεμικής Αεροπορίας του Ισραήλ ανεβαίνει σε ένα F-35I Adir στη Βάση Πολεμικής Αεροπορίας Nellis, Νεβάδα, 16 Μαρτίου 2023. (Αεροπόρος 1ης Τάξης Τρέβορ Μπελ)

Η Δοκιμασία των Δρούζων του Ισραήλ στη Συρία
Στις 16 Ιουλίου, οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις πραγματοποίησαν αεροπορικές επιδρομές στην καρδιά της Δαμασκού. Οι IDF δήλωσαν ότι στόχευσαν την έδρα του στρατού της Συρίας καθώς και έναν στρατιωτικό χώρο κοντά στο προεδρικό μέγαρο, το οποίο βρίσκεται σε πλαγιά με θέα την πρωτεύουσα.

Η στρατιωτική παρέμβαση του Ισραήλ στη Συρία δεν είναι καινούργια· οι IDF έχουν πραγματοποιήσει αεροπορικές επιδρομές στη Συρία πολλές φορές μέσα στα χρόνια. Ωστόσο, αυτές οι επιθέσεις διέφεραν ως προς την ένταση και είχαν σκοπό να στείλουν ένα μήνυμα προς τη συριακή κυβέρνηση. Το Ισραήλ έχει προειδοποιήσει τη συριακή κυβέρνηση να μην επιτεθεί κατά της μειονότητας των Δρούζων στη νότια Συρία.

Οι Δρούζοι στη Συρία κατοικούν κυρίως στην πόλη Σουγουέιντα και γύρω από αυτή, περίπου 100 μίλια νότια της Δαμασκού και βόρεια των συνόρων με την Ιορδανία. Οι Δρούζοι αποτελούν επίσης μειονότητα στο Ισραήλ και στον Λίβανο. Στο Ισραήλ, υπηρετούν στον στρατό, γεγονός που έχει οδηγήσει σε αίσθημα στήριξης προς τους Δρούζους στο Ισραήλ. Η στήριξη προς αυτή την εθνοτική ομάδα είναι συνηθισμένη σε όλο το πολιτικό φάσμα, από την αριστερά έως τη δεξιά.

Το Μεταβαλλόμενο Μέτωπο του Ισραήλ με τη Συρία
Μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, το Ισραήλ αύξησε την εμπλοκή του στη Συρία. Πριν από την πτώση του καθεστώτος, οι IDF διεξήγαγαν αυτό που αποκαλούσαν «εκστρατεία μεταξύ των πολέμων» στη Συρία, χρησιμοποιώντας στοχευμένες αεροπορικές επιδρομές για να πλήξουν ιρανικούς στόχους στη Συρία.

Η εκστρατεία αυτή περιελάμβανε επιθέσεις κατά αεράμυνας, βάσεων μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυρομαχικών που το Ιράν μετέφερε στη Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου, από το 2012 έως το 2024, πραγματοποιήθηκαν χιλιάδες επιδρομές. Τα πράγματα άλλαξαν όταν ο ηγέτης του συριακού καθεστώτος Μπασάρ αλ-Άσαντ εγκατέλειψε τη Δαμασκό. Το Ισραήλ ανησυχούσε πλέον ότι ο στρατιωτικός εξοπλισμός του συριακού καθεστώτος ίσως έπεφτε στα χέρια εξτρεμιστικών ομάδων. Οι IDF εξαπέλυσαν κύμα επιθέσεων στις 8 και 9 Δεκεμβρίου και Ισραηλινοί στρατιώτες κινήθηκαν σε ζώνη ασφαλείας κοντά στα σύνορα με τη Συρία στο Γκολάν.

Από το κύμα επιθέσεων του Δεκεμβρίου και μετά, Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν απαιτήσει την αποστρατιωτικοποίηση της νότιας Συρίας κοντά στα ισραηλινά σύνορα. Έχουν επίσης δηλώσει ανοικτά ότι το Ισραήλ θα στηρίξει τους Δρούζους. Η Σουγουέιντα, περιοχή των Δρούζων, βρίσκεται περίπου 80 μίλια από τα σύνορα του Ισραήλ.

Υπάρχουν Δρουζικά χωριά που βρίσκονται πολύ πιο κοντά, μόλις μερικές εκατοντάδες μέτρα από το Γκολάν. Αυτά τα δρουζικά χωριά, όπως το Χάντερ στη Συρία, έχουν οικογενειακούς δεσμούς με Δρούζους που ζουν στο Γκολάν, ιδιαίτερα με Δρούζους στην πόλη Μάτζνταλ Σαμς, στο ισραηλινώς ελεγχόμενο Γκολάν.

Στήριξη στους Δρούζους
Κατά συνέπεια, η απόφαση του Ισραήλ να επικεντρωθεί στους Δρούζους στη Συρία έχει πολύ πραγματικές συνδέσεις με το ίδιο το Ισραήλ. Όταν οι Δρούζοι στη Συρία δέχονται επίθεση, η δρουζική κοινότητα στο Ισραήλ διαμαρτύρεται και απαιτεί επίσης να εισέλθει στη Συρία για να δείξει τη στήριξή της.

Αυτό έχει συμβεί αρκετές φορές από την πτώση του καθεστώτος Άσαντ. Ο λόγος για τις συγκρούσεις μεταξύ μελών της δρουζικής κοινότητας και στοιχείων που υποστηρίζουν τη νέα κυβέρνηση στη Δαμασκό είναι σύνθετος.

Κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου, πολλοί Δρούζοι τάχθηκαν υπέρ του καθεστώτος Άσαντ λόγω ανησυχιών ότι οι συριακές επαναστατικές ομάδες ήταν συχνά υπερβολικά ακραίες. Αυτό διότι οι περισσότερες ομάδες ανταρτών αποτελούνταν από Σουνίτες Άραβες, και μερικές από αυτές ήταν θρησκευτικά εξτρεμιστικές. Η Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ, η ομάδα που ανέτρεψε τον Άσαντ, είχε στο παρελθόν δεσμούς με την Αλ Κάιντα. Ο ηγέτης της ομάδας, Αχμέντ αλ-Σαράα, είχε χαρακτηριστεί τρομοκράτης από τις ΗΠΑ.

Ωστόσο, τα πράγματα έχουν αλλάξει ραγδαία. Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ συναντήθηκε με τον Σαράα τον Μάιο. Ο Ειδικός Απεσταλμένος των ΗΠΑ Τομ Μπαράκ εργάζεται με ενέργεια για την προσέγγιση με τη Δαμασκό. Οι ΗΠΑ, η Τουρκία, το Κατάρ και πολλές άλλες χώρες της περιοχής επιθυμούν μια σταθερή και επιτυχημένη Συρία.

Μια Νέα Συρία
Οι Δρούζοι θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σε αυτή τη νέα Συρία. Ωστόσο, έχουν υπάρξει συγκρούσεις μεταξύ ενόπλων ομάδων Δρούζων και άλλων ενόπλων ομάδων στη Συρία. Για παράδειγμα, στις 13 Ιουλίου, Βεδουίνοι νομάδες στη νότια Συρία συγκρούστηκαν με ανθρώπους από τη Σουγουέιντα.

Αυτή η αντιπαράθεση οδήγησε την κυβέρνηση να στείλει δυνάμεις ασφαλείας προς τη Σουγουέιντα. Ωστόσο, οι δυνάμεις αυτές υποστηρίζονταν από εξτρεμιστές που ξεκίνησαν επίθεση κατά των Δρούζων. Το Ισραήλ προειδοποίησε την κυβέρνηση της Δαμασκού ότι θα προχωρούσε σε επιθέσεις εάν δεν σταματούσαν οι συγκρούσεις. Όταν οι συγκρούσεις κλιμακώθηκαν και δεκάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν, οι IDF άρχισαν να χτυπούν άρματα μάχης και τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού που χρησιμοποιούνταν από τις κυβερνητικές δυνάμεις.

Μέχρι τις 14 και 15 Ιουλίου, τα πράγματα κλιμακώθηκαν περαιτέρω, και το Ισραήλ ήταν έτοιμο να προχωρήσει σε περισσότερες ενέργειες. Το αποτέλεσμα ήταν η εκστρατεία βομβαρδισμών της 16ης Ιουλίου με στόχο τη Δαμασκό. Πρόκειται για ένα ισχυρό καμπανάκι προς τις συριακές αρχές. Ο Σαράα προσπαθεί να υποβαθμίσει τις συγκρούσεις στη Συρία και να επικεντρωθεί σε εξωτερικά ταξίδια. Για παράδειγμα, βρέθηκε πρόσφατα στο Αζερμπαϊτζάν για να συζητήσει σχέσεις με την κυβέρνηση του Μπακού. Η Συρία επιδιώκει ενεργειακές συμφωνίες και επενδύσεις. Ο Σαράα, στην ουσία, προτιμά να επικεντρώνεται σε ζητήματα εκτός των εσωτερικών εντάσεων.

Επιπλέον, δεν έχει καταφέρει να σημειώσει πρόοδο σε συμφωνία για την ενσωμάτωση των υποστηριζόμενων από τις ΗΠΑ Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων στην ανατολική Συρία. Πρόκειται κυρίως για κουρδική δύναμη που συνεργάστηκε με τις ΗΠΑ για την ήττα του Ισλαμικού Κράτους. Οι ΗΠΑ εκπαίδευσαν και εξόπλισαν τις SDF από το 2015, βοηθώντας τις να συγκροτήσουν μια μαχητική δύναμη δεκάδων χιλιάδων ανδρών και γυναικών.

Οι SDF θα μπορούσαν να είναι τεράστια ενίσχυση για τη Δαμασκό ως προς την οικοδόμηση νέου στρατού. Ωστόσο, η Δαμασκός επιθυμεί πιο συγκεντρωτική διακυβέρνηση, ενώ οι SDF και οι Κούρδοι μάλλον επιθυμούν μια πιο ομοσπονδιακή δομή που να υποστηρίζει τα κεκτημένα τους από το 2015 και μετά. Οι Κούρδοι γενικά βλέπουν τις επιθέσεις κατά των Δρούζων ως ενδεικτικές του τι μπορεί να περιμένει και αυτούς. Κατά συνέπεια, ο μεταβατικός πρόεδρος της Συρίας, Σαράα, θα έπρεπε να είχε φροντίσει περισσότερο για την αποτροπή των συγκρούσεων και άρα για την αποτροπή της ισραηλινής επέμβασης. Αντί γι’ αυτό, φάνηκε να εξαφανίζεται από τον ηγετικό του ρόλο μεταξύ 13 και 16 Ιουλίου, καθώς η ένταση κλιμακωνόταν.

Αυτό παρείχε στο Ισραήλ την ευκαιρία να επέμβει. Όπως σημειώθηκε παραπάνω, η επέμβαση είναι δημοφιλής στο Ισραήλ. Οι περισσότεροι πολιτικοί στηρίζουν τους Δρούζους και είναι επιφυλακτικοί απέναντι στον Σαράα. Αν και κάποιοι πιστεύουν ότι το Ισραήλ και η Συρία μπορεί να εξομαλύνουν τις σχέσεις τους και ότι η Συρία θα μπορούσε να ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ, δεν είναι σαφές πώς οι βομβαρδισμοί θα οδηγήσουν σε αυτό το αποτέλεσμα. Η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ προώθησε τις Συμφωνίες του Αβραάμ και είδε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν να εξομαλύνουν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ.

Τι Ακολουθεί στη Δοκιμασία των Δρούζων του Ισραήλ στη Συρία;
Το Ισραήλ έχει θέσει μια κόκκινη γραμμή. Δεν θέλει να δει συγκρούσεις στη Σουγουέιντα ή σε άλλες δρουζικές περιοχές. Αυτή η στήριξη μπορεί να ενθαρρύνει κάποιους Δρούζους που επιδιώκουν μεγαλύτερη αυτονομία. Θα μπορούσε να οδηγήσει σε περισσότερες συγκρούσεις.

Ωστόσο, ο Σαράα θα μπορούσε επίσης να επιδείξει πραγματισμό και να δει αυτό ως ευκαιρία για συνεργασία με τους Δρούζους αλλά και με το Ισραήλ, και να βρει έναν τρόπο σταθεροποίησης της νότιας Συρίας.

Η σταθερότητα είναι επίσης προς το συμφέρον της Ιορδανίας, η οποία καλωσόρισε μια κατάπαυση του πυρός στη Σουγουέιντα.

Μια αποκλιμάκωση της έντασης θα επέτρεπε επίσης στις ΗΠΑ να συνεχίσουν τη σταδιακή αποχώρηση των δυνάμεών τους από τη Συρία και να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των SDF ως προς την ενσωμάτωσή τους με τη Δαμασκό. Κατά συνέπεια, το μέλλον της Συρίας μπορεί να είναι συνδεδεμένο με τη Σουγουέιντα. Οι επόμενες κινήσεις του Ισραήλ στη Συρία συνδέονται επίσης με τη Σουγουέιντα.

Στις 16 Ιουλίου, ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του Ισραήλ, αντιστράτηγος Εγιάλ Ζαμίρ, επισκέφθηκε το Γκολάν για να αξιολογήσει τις επιχειρήσεις. «Δρούμε αποφασιστικά για να αποτρέψουμε την εδραίωση εχθρικών στοιχείων πέραν των συνόρων, για να προστατεύσουμε τους πολίτες του Κράτους του Ισραήλ και για να αποτρέψουμε την πρόκληση βλάβης σε Δρούζους αμάχους», δήλωσε.

Συναντήθηκε με βασικούς διοικητές στο Γκολάν, συμπεριλαμβανομένου του διοικητή της 210ής Μεραρχίας των IDF, η οποία είναι επιφορτισμένη με την προστασία των συνόρων με τη Συρία. «Δεν θα επιτρέψουμε να μετατραπεί η νότια Συρία σε προπύργιο τρομοκρατίας. Δεν θα βασιστούμε σε κανέναν άλλο, θα υπερασπιστούμε τις κοινότητες κατά μήκος των συνόρων», δήλωσε ο Ζαμίρ κατά τη διάρκεια της περιοδείας του στον τομέα. Το Ισραήλ είναι σοβαρό όσον αφορά την προστασία των Δρούζων στη Συρία. Η Συρία και το Ισραήλ θα πρέπει να περάσουν αυτή τη δοκιμασία αν πρόκειται να υπάρξει σταθερότητα στη νότια Συρία.

Ο Σηθ Φραντζμαν είναι συγγραφέας του βιβλίου The October 7 War: Israel’s Battle for Security in Gaza (2024) και επιστημονικός συνεργάτης στο Foundation for Defense of Democracies. Είναι ανώτερος αναλυτής για τη Μέση Ανατολή στην εφημερίδα The Jerusalem Post. Ο Σηθ είναι πλέον Συνεργαζόμενος Συντάκτης του National Security Journal.

National Security Journal.

• Τα εύσημα ανήκουν στον Πρόεδρο Τραμπ για την αποτελεσματική παρέμβασή του στις εχθροπραξίες μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, επιβάλλοντας κατάπαυση του πυρός (έστω και εύθραυστη), που επιτρέπει στους δύο αντιμαχόμενους να διασώσουν το κύρος τους.
• Στην Ουκρανία τα πράγματα διαφέρουν· η Μόσχα επιδιώκει μια διαρκή ειρηνευτική διευθέτηση, ενώ το Κίεβο, ενισχυμένο από το ευρωπαϊκό τετράγωνο, Γαλλία-Γερμανία-Πολωνία-Ηνωμένο Βασίλειο, επιμένει σε προσωρινή διακοπή των εχθροπραξιών. Ο Ντόναλντ Τραμπ, που χάνει την υπομονή του, απαιτεί από τον Πρόεδρο Πούτιν να προχωρήσει εντός 50 ημερών σε οριστικοποίηση μιας απροσδιόριστης ειρηνευτικής συμφωνίας, η οποία μέχρι στιγμής δεν είναι αποδεκτή από τη Ρωσία. Τα σημάδια δεν είναι ενθαρρυντικά, όπως προκύπτει από τις συμφωνίες που επιτεύχθηκαν πριν από τρεις ημέρες από τον Υπουργό Εξωτερικών Λαβρόφ στη Βόρεια Κορέα. Η Ρωσία προς το παρόν φαίνεται ατάραχη απέναντι στην προθεσμία που θέτει η Ουάσιγκτον. Υπάρχει μια ευαίσθητη περιοχή για τα ρωσικά συμφέροντα στον Νότιο Καύκασο, καθώς το Μπακού φαίνεται να απομακρύνεται από τη Μόσχα. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι σε επίπεδο στρατηγικής υψηλού επιπέδου η ρωσική ηγεσία αισθάνεται πολιορκημένη.
• Στη Συρία, η χαρά του Ισραήλ για την αποχώρηση του καθεστώτος Μπααθ του Άσαντ δεν φέρνει καμία γαλήνη· στην Ιερουσαλήμ εργάζονται για έναν κατακερματισμένο συριακό χώρο, από τη Ζαζίρα στα βορειοανατολικά έως τα Υψίπεδα του Γκολάν και τη Σουγουέιντα στα νότια. Πρόκειται για ακόμη μία ανοιχτή πληγή για το Ισραήλ, το οποίο επιδιώκει να λειτουργήσει ως επικυρίαρχος της Δρουζικής κοινότητας απέναντι στους πληρεξούσιους της Τουρκίας που αυτή τη στιγμή ασκούν εξουσία στη Δαμασκό.
• Η Ινδία, όχι εύκολος εταίρος των ΗΠΑ στο ασαφές σχήμα QUAD, δεν εντυπωσιάζεται από τον νέο γύρο φλερτ της Ουάσιγκτον προς το Πακιστάν. Αντιθέτως, η Ινδία εμπλέκεται σε νέο κύκλο πολιτικών διαβουλεύσεων με την Κίνα, χώρα που επενδύει βαρέως στο Πακιστάν. Υπό αυτές τις συνθήκες, το μεταφορικό έργο IMEEC από την Ινδία προς την Ευρώπη μέσω της Αραβικής Χερσονήσου – παρακάμπτοντας τη Διώρυγα του Σουέζ – φαντάζει ως μακρινός στόχος.
• Επίμονη εμπλοκή στις διατλαντικές σχέσεις: ενώ η συναίνεση των μελών του ΝΑΤΟ για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του αντίστοιχου ΑΕΠ μέχρι το 2035 αποτελεί ωρολογιακή βόμβα για τις κοινωνικές και αγροτικές πολιτικές της ΕΕ, με την πιθανότητα έντονων εντάσεων μεταξύ του πληθυσμού, ο Πρόεδρος Τραμπ προχωρεί σε υπέρμετρη αύξηση των δασμών εισαγωγής, αρχής γενομένης από τον Αύγουστο του 2025. Με το να επιβαρύνει την κοινωνική συνοχή και ακόμη και την κοινωνική ειρήνη στην Ευρώπη, η Ουάσιγκτον διαταράσσει εκ νέου τους δεσμούς μεταξύ των δύο πλευρών του βόρειου Ατλαντικού. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος για τις ΗΠΑ από το να μετριάσουν τη στάση τους, διαφορετικά ένα αντίστροφο Tea Party καθίσταται εκ νέου πιθανό ενδεχόμενο. Ο πραγματιστής Πρόεδρος των ΗΠΑ θα το αντιληφθεί.
• Γάζα: η σφαγή δεν οδηγεί πουθενά. Οι Φιλιστίνιοι εκεί βρίσκονται στο χείλος της εξαφάνισης. Δεν είναι μόνο ανήθικο αλλά και για πολλούς λόγους μη ρεαλιστικό να επιδιώκεται ένας μαζικός εκτοπισμός, ένας εθνοκαθαρισμός των τοπικών κατοίκων. Η αναβίωση και επέκταση των Συμφωνιών του Αβραάμ δεν πρόκειται να ευοδωθεί εις βάρος των κατοίκων της Γάζας. Η παράταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων έχει και για τις Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις το κόστος της. Είναι κρίμα που οι χώρες του Αραβικού Συνδέσμου διστάζουν να αναλάβουν ευθύνες μετά τη λήξη της κυριαρχίας της Χαμάς.

Στράβων ο Αμασεύς,
Ακτή Αττικής, 17 Ιουλίου 2025

Η εφημερίδα The Post μίλησε με πρώην Παλαιστίνιους κρατούμενους και δικηγόρους και εξέτασε τις εκθέσεις νεκροψίας, αποκαλύπτοντας την αχαλίνωτη βία και τις στερήσεις στο σωφρονιστικό σύστημα του Ισραήλ.

Η Σαμίρα Μπαχάς φοράει μια φωτογραφία του εκλιπόντος γιου της, Αμπντουλραχμάν Μπαχάς, γύρω από το λαιμό της στην πόλη Ναμπλούς της Δυτικής Όχθης. Πέθανε σε ισραηλινή φυλακή και η σορός του δεν έχει επιστραφεί στην οικογένειά του. (Χάιντι Λεβίν για την Washington Post)

Loveday Morris and Sufian Taha

Washington Post

29 Ιουλίου 2024

ΕΔΩ

• Ένας Παλαιστίνιος κρατούμενος πέθανε με ρήξη σπλήνα και σπασμένα πλευρά μετά από ξυλοδαρμό από Ισραηλινούς δεσμοφύλακες.
• Ένας άλλος βρήκε ένα βασανιστικό τέλος επειδή μια χρόνια πάθηση δεν αντιμετωπίστηκε.
• Ένας τρίτος ούρλιαζε για βοήθεια επί ώρες πριν πεθάνει.

Οι λεπτομέρειες του θανάτου των κρατουμένων αναφέρθηκαν από αυτόπτες μάρτυρες και επιβεβαιώθηκαν από γιατρούς από τους Γιατρούς για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Ισραήλ (PHRI), οι οποίοι παρευρέθηκαν στις νεκροψίες, τα ευρήματα των οποίων κοινοποιήθηκαν στις οικογένειες και ελήφθησαν από την Washington Post. Οι τρεις άνδρες είναι μεταξύ τουλάχιστον 13 Παλαιστινίων από τη Δυτική Όχθη και το Ισραήλ που πέθαναν σε ισραηλινές φυλακές από τις 7 Οκτωβρίου, σύμφωνα με την PHRI. Άγνωστος είναι επίσης ο αριθμός των κρατουμένων από τη Λωρίδα της Γάζας που έχουν πεθάνει.

Ομάδες υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι οι συνθήκες στις υπερπλήρεις φυλακές του Ισραήλ έχουν επιδεινωθεί επικίνδυνα από τις επιθέσεις της Χαμάς στο Ισραήλ. Πρώην Παλαιστίνιοι κρατούμενοι περιέγραψαν ρουτίνα ξυλοδαρμών, που συχνά πραγματοποιούνταν σε ολόκληρα κελιά ή τμήματα, συνήθως με γκλομπ και μερικές φορές με σκύλους. Είπαν ότι τους στερήθηκε επαρκής τροφή και ιατρική περίθαλψη και υπέστησαν ψυχολογική αλλά και σωματική κακοποίηση.

Η εφημερίδα The Post μίλησε με 11 πρώην κρατούμενους και έξι δικηγόρους, εξέτασε δικαστικά αρχεία και εκθέσεις νεκροψίας, αποκαλύπτοντας αχαλίνωτη, μερικές φορές θανατηφόρα βία και στερήσεις από τις ισραηλινές σωφρονιστικές αρχές.

Ενώ η διεθνής προσοχή και καταδίκη έχει επικεντρωθεί στη δεινή θέση των κρατουμένων στη Γάζα — ειδικά στην διαβόητη στρατιωτική βάση Sde Teiman — οι υποστηρικτές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων λένε ότι υπάρχει μια βαθύτερη, συστημική κρίση στο σωφρονιστικό σύστημα του Ισραήλ.

«Η βία είναι διάχυτη. Είναι πολύ υπερβολική. Κάθε κρατούμενος που έχουμε συναντήσει έχει χάσει 15 κιλά», δήλωσε η Τζέσικα Μοντέλ, εκτελεστική διευθύντρια της ισραηλινής ομάδας υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων HaMoked, η οποία εργάζεται εδώ και χρόνια με Παλαιστίνιους κρατούμενους..

Η Ταλ Στάινερ, εκτελεστική διευθύντρια της Δημόσιας Επιτροπής κατά των Βασανιστηρίων στο Ισραήλ, αποδίδει τις κακοποιήσεις, εν μέρει, στην ατμόσφαιρα εκδίκησης που επικρατεί στο Ισραήλ μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου . «Είναι ένας συνδυασμός ατομικών συναισθημάτων που είναι πολύ αρνητικά και βίαια, υποστήριξης των υπευθύνων χάραξης πολιτικής και έλλειψης λογοδοσίας», είπε.

Στο Sde Teiman, ξέσπασε χάος τη Δευτέρα, αφότου ο ισραηλινός στρατός συνέλαβε εννέα έφεδρους για ανάκριση σε σχέση με την κακοποίηση ενός κρατούμενου. Τουλάχιστον ένας βουλευτής και ακροδεξιοί διαδηλωτές εισέβαλαν στη βάση για να διαδηλώσουν κατά των κρατήσεων των εφέδρων, προκαλώντας την καταδίκη του ισραηλινού στρατού.

Ερωτηθείσα για τους κρατούμενους που έχουν πεθάνει πίσω από τα κάγκελα από τις 7 Οκτωβρίου, καθώς και για τους άλλους ισχυρισμούς που περιγράφονται λεπτομερώς σε αυτό το άρθρο, η σωφρονιστική υπηρεσία του Ισραήλ ανέφερε σε ανακοίνωσή της: «Δεν γνωρίζουμε τους ισχυρισμούς που περιγράψατε και, απ’ όσο γνωρίζουμε, δεν έχουν συμβεί τέτοια γεγονότα. Παρ’ όλα αυτά, οι κρατούμενοι και οι κρατούμενοι έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν καταγγελία, η οποία θα εξεταστεί πλήρως και θα αντιμετωπιστεί από τις επίσημες αρχές. Όλοι οι κρατούμενοι κρατούνται σύμφωνα με το νόμο. Όλα τα βασικά δικαιώματα που απαιτούνται εφαρμόζονται πλήρως από επαγγελματικά εκπαιδευμένους σωφρονιστικούς υπαλλήλους».

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξετάζει εντάλματα σύλληψης κατά του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και του υπουργού Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ για τη συμπεριφορά του Ισραήλ στη Γάζα . Οι συνθήκες στις φυλακές της χώρας θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περισσότερες διεθνείς νομικές ενέργειες, προειδοποίησε ο αρχηγός των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών Ρόνεν Μπαρ σε επιστολή του προς τις σωφρονιστικές αρχές στις 26 Ιουνίου.

«Το Ισραήλ δυσκολεύεται να αποκρούσει ισχυρισμούς εναντίον του, τουλάχιστον μερικοί από τους οποίους είναι βάσιμοι», έγραψε σε επιστολή του που είδε η εφημερίδα The Post και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά από το Ynet .

Το σωφρονιστικό σύστημα, που χτίστηκε για 14.500 κρατούμενους, στέγαζε 21.000, ανέφερε η επιστολή, χωρίς να υπολογίζονται οι περίπου 2.500 κρατούμενοι από τη Γάζα, οι περισσότεροι από τους οποίους κρατούνται σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

«Η κρίση των φυλακίσεων δημιουργεί απειλές για την εθνική ασφάλεια του Ισραήλ, τις εξωτερικές του σχέσεις και την ικανότητά του να υλοποιήσει τους πολεμικούς στόχους που έθεσε για τον εαυτό του», κατέληξε ο Μπαρ.

Η υπηρεσία εσωτερικών πληροφοριών του Ισραήλ, η Shin Bet, δεν απάντησε σε αιτήματα για σχολιασμό της επιστολής του Bar.

Αλλά ο Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, ο ακροδεξιός υπουργός εθνικής ασφάλειας του Ισραήλ που επιβλέπει το σωφρονιστικό σύστημα, δεν έχει απολογηθεί για τον «πόλεμό» του εναντίον των Παλαιστινίων κρατουμένων. Σε μια ανάρτηση στο X αυτόν τον μήνα απαντώντας στο Bar, καυχήθηκε ότι είχε «μειώσει δραματικά» τον χρόνο ντους και είχε εισαγάγει ένα «ελάχιστο μενού».

Η απλούστερη λύση για τον υπερπληθυσμό των φυλακών, είπε, θα ήταν η θανατική ποινή.

Το γραφείο του Μπεν Γκβιρ δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.

 «Τόρα Μπόρα»

Για τον 23χρονο Abdulrahman Bahash, η παραμονή του στη φυλακή μετατράπηκε σε θανατική ποινή.

Η οικογένειά του δήλωσε ότι ήταν μέλος των Ταξιαρχιών Μαρτύρων του αλ-Άκσα — που έχουν χαρακτηριστεί ως τρομοκρατική ομάδα από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες — και συνελήφθη σε σχέση με ένοπλες συγκρούσεις με ισραηλινές δυνάμεις στην πόλη Ναμπλούς της Δυτικής Όχθης.

Η σωφρονιστική υπηρεσία του Ισραήλ δήλωσε ότι δεν μπορούσε να δώσει λεπτομέρειες για το ποιες κατηγορίες απαγγέλθηκαν εναντίον του Bahash ή των άλλων κρατουμένων στην ιστορία.

Δύο από τους συγκρατούμενους του Bahash στις φυλακές Μεγκίντο, μια εγκατάσταση στο βόρειο Ισραήλ όπου τουλάχιστον τρεις κρατούμενοι έχουν πεθάνει από τον Οκτώβριο, συνέδεσαν τη δολοφονία του με έναν ιδιαίτερα άγριο ξυλοδαρμό από φρουρούς στο τετράγωνό τους τον Δεκέμβριο. Και οι δύο μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, φοβούμενοι αντίποινα.

Οι αστυνομικοί έκαναν έφοδο σε όλα τα κελιά της πτέρυγας και πέρασαν χειροπέδες στους κρατούμενους πριν τους ξυλοκοπήσουν, σύμφωνα με έναν 28χρονο κρατούμενο που κρατούνταν στην ίδια πτέρυγα. Είπε ότι παρόμοιοι ξυλοδαρμοί συνέβαιναν δύο φορές την εβδομάδα όσο ήταν φυλακισμένος.

Οι φρουροί τους επιτέθηκαν «με τρελό τρόπο. Χρησιμοποίησαν τα γκλομπ τους, μας κλωτσούσαν… σε όλο μας το σώμα», είπε ο κρατούμενος.

Μετά τον ξυλοδαρμό, είπε, ο Bahash και άλλα μέλη του κελιού του μεταφέρθηκαν σε μια περιοχή με δωμάτια απομόνωσης με το παρατσούκλι «Τόρα Μπόρα», από το αφγανικό δίκτυο σπηλαίων της Αλ Κάιντα.

«Ο θόρυβος από τις κραυγές ακουγόταν σε όλο το τμήμα», είπε. Ο Bahash επέστρεψε με βαθιές μώλωπες, παραπονούμενος ότι μπορεί να είχε σπάσει τα πλευρά του. Όταν ζήτησε ιατρική βοήθεια, είπε ο συγκρατούμενός του, τον έστειλαν πίσω με Acemol, ένα απλό παυσίπονο.

«Τελικά, δεν μπόρεσε να σταθεί στα πόδια του», είπε. «Τον βοηθήσαμε να περπατήσει σαν να ήταν παιδί». Ο Bahash πέθανε περίπου τρεις εβδομάδες αργότερα, στις 1η Ιανουαρίου.

Η νεκροψία «αποκάλυψε σημάδια τραυματικής βλάβης στο δεξί στήθος και στην αριστερή κοιλία, που προκάλεσαν πολλαπλά κατάγματα στα πλευρά και τραυματισμό στον σπλήνα, πιθανώς αποτέλεσμα επίθεσης», ανέφερε η έκθεση του Daniel Solomon, γιατρού του PHRI, στον οποίο δόθηκε άδεια από τις αρχές της φυλακής να παραστεί στη νεκροψία.

Το σηπτικό σοκ και η αναπνευστική ανεπάρκεια μετά τους τραυματισμούς αναφέρθηκαν ως πιθανές αιτίες θανάτου. Τα επίσημα αποτελέσματα της νεκροψίας έχουν αποκρυφθεί από την οικογένεια, όπως και η σορός του Bahash.

Η σωφρονιστική υπηρεσία του Ισραήλ δεν απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με το γιατί η σορός του δεν έχει επιστραφεί στους συγγενείς του.

Ο κουνιάδος του, ο Σαέμπ Ερεκάτ, είπε ότι ο νεαρός άνδρας βρισκόταν σε άριστη φυσική κατάσταση πριν από τη φυλακή. Περιέγραψε το Megiddo ως «νεκροταφείο».

Η νεκροψία του Bahash ήταν μία από τις πέντε στις οποίες γιατροί από το PHRI μπόρεσαν να παραστούν εκ μέρους των οικογενειών των κρατουμένων, αφού ζήτησαν άδεια από τα δικαστήρια.

Ο 33χρονος Abdul Rahman al-Maari πέθανε στο Megiddo στις 13 Νοεμβρίου. Ξυλουργός και πατέρας τεσσάρων παιδιών, ο Maari βρισκόταν στη φυλακή από τον Φεβρουάριο του 2023, σύμφωνα με τον αδελφό του Ibrahim, ο οποίος είπε ότι συνελήφθη σε προσωρινό σημείο ελέγχου και κατηγορήθηκε για σχέσεις με τη Χαμάς και για κατοχή πυροβόλου όπλου.

Οι συγγενείς έχασαν την επαφή μαζί του μετά τις 7 Οκτωβρίου, όταν οι οικογενειακές επισκέψεις διακόπηκαν. Προσπαθούν ακόμη να συναρμολογήσουν τις λεπτομέρειες του θανάτου του.

Μια έκθεση του γιατρού του PHRI, Ντάνι Ρόσιν, από την αυτοψία του διαπίστωσε ότι «εμφανίστηκαν μώλωπες στο αριστερό στήθος, με σπασμένα πλευρά και θωρακικό οστό από κάτω. … Εξωτερικοί μώλωπες παρατηρήθηκαν επίσης στην πλάτη, τους γλουτούς, το αριστερό χέρι και τον μηρό, και τη δεξιά πλευρά του κεφαλιού και του λαιμού».

Ο Khairy Hamad, 32 ετών, κρατούμενος στην ίδια πτέρυγα, είπε ότι ο Maari κλώτσησε κάτω από μια σκάλα με περίπου 15 μεταλλικές σκάλες ενώ φορούσε χειροπέδες — τιμωρία επειδή απάντησε στους φρουρούς κατά τη διάρκεια έρευνας δωματίου, καθώς οι κρατούμενοι γδύνονταν και ξυλοκοπούνταν.

Ο Χαμάντ είπε ότι αυτός και οι συγκρατούμενοί του είχαν διαταχθεί να μεταφερθούν στο ισόγειο και ο Μαάρι προσγειώθηκε περίπου πέντε μέτρα μακριά του. Είχε τις αισθήσεις του, είπε, αλλά αιμορραγούσε από το κεφάλι. Και ο Μαάρι μεταφέρθηκε σε απομόνωση στην Τόρα Μπόρα. Από το διπλανό κελί, η 53χρονη δικηγόρος Σάριι Χουριέ τον άκουγε να κλαίει από τον πόνο για ώρες.

«Ούρλιαζε όλη μέρα και νύχτα», είπε η Χουριέ. «Χρειάζομαι γιατρό», τον θυμάται να φωνάζει ξανά και ξανά. Στις 4 το πρωί, τελικά σώπασε.

Το πρωί, ο Khourieh άκουσε τους φρουρούς να ανακαλύπτουν το άψυχο σώμα και να καλούν γιατρό. Τους άκουσε να προσπαθούν να επαναφέρουν τη Maari στη ζωή με απινιδωτή και μετά τον είδε να τον βγάζουν έξω μέσα σε μια σακούλα για πτώματα.

«Σε μια σύγχρονη κοινωνία, τέτοια πράγματα δεν θα έπρεπε να συμβαίνουν», είπε ο αδελφός του.

Υπερπληθυσμός και παραμέληση

Οι αναφορές για άρνηση ιατρικής βοήθειας είναι διάχυτες στις μαρτυρίες πρώην κρατουμένων. Ο θάνατος του Muhammed al-Sabbar, 21 ετών, στις 28 Φεβρουαρίου θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί εάν η χρόνια πάθησή του είχε αντιμετωπιστεί σωστά, σύμφωνα με τον Rosin από το PHRI, ο οποίος παρευρέθηκε στην νεκροψία του.

Η οικογένεια του Sabbar δήλωσε ότι συνελήφθη για υποκίνηση σε έγκλημα σε σχέση με αναρτήσεις που έκανε στο διαδίκτυο. Έπασχε από την παιδική του ηλικία από τη νόσο του Χιρσπρουνγκ, μια πάθηση που προκαλεί σοβαρές, επώδυνες εντερικές αποφράξεις. Χρειαζόταν ειδική δίαιτα και φαρμακευτική αγωγή.

Το στομάχι του Sabbar άρχισε να πρήζεται τον Οκτώβριο, αφού του αρνήθηκαν την φαρμακευτική του αγωγή, είπε ο Atef Awawda, 54 ετών, ένας από τους συγκρατούμενούς του. Ένας γιατρός της φυλακής του είχε κάνει μία μόνο ένεση νωρίτερα εκείνο τον μήνα, θυμήθηκε ο Awawda, αλλά είπε στον Sabbar να μην το πει σε κανέναν. «Αυτή ήταν η τελευταία φορά που λάβαμε φάρμακα», είπε.

«Ο θάνατος του Μοχάμεντ θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί με αυστηρότερη τήρηση των ιατρικών του αναγκών», ανέφερε η επιστολή του Ρόσιν προς την οικογένειά του, περιγράφοντας το παχύ έντερο του ως διασταλμένο και γεμάτο με μεγάλη ποσότητα κοπράνων.

Μέχρι τη στιγμή που μεταφέρθηκε εσπευσμένα στα επείγοντα, «η κατάστασή του ήταν ήδη τέτοια που οι πιθανότητες να σωθεί ήταν ελάχιστες», κατέληγε η έκθεση.

Τον Μάιο, σύμφωνα με την Addameer, μια παλαιστινιακή οργάνωση για τα δικαιώματα των κρατουμένων, κρατούνταν σε ισραηλινές φυλακές, αριθμός ρεκόρ 9.700 Παλαιστινίων κρατουμένων ασφαλείας. Περίπου 3.380 ήταν διοικητικοί κρατούμενοι, ανέφερε η ομάδα, οι οποίοι κρατούνταν χωρίς κατηγορία ή δίκη. Οι αριθμοί δεν περιλαμβάνουν κρατούμενους από τη Γάζα. Οι ισραηλινές αρχές δεν θα αποκαλύψουν ακριβώς πόσοι έχουν κρατηθεί ή πού κρατούνται.

Τα κελιά που ήταν φτιαγμένα για έξι άτομα μερικές φορές είχαν διπλάσιο αριθμό ατόμων, είπαν πρώην κρατούμενοι, με στρώματα τοποθετημένα στο πάτωμα.

Κάποιοι είπαν ότι αφαιρούνταν καλύμματα από τα παράθυρα των κελιών τον χειμώνα για να εκτίθενται στο κρύο. Άλλοι είπαν ότι ο εθνικός ύμνος του Ισραήλ παιζόταν ασταμάτητα σε δυνατή ένταση, ενώ τα φώτα έμεναν αναμμένα τη νύχτα για να διαταράξουν τον ύπνο τους.

Ένας Παλαιστίνιος κρατούμενος ξυλοκοπήθηκε μπροστά σε δικαστή καθώς συμμετείχε σε ακρόαση μέσω βιντεοκλήσης τον Νοέμβριο, σύμφωνα με τον δικηγόρο του και τα δικαστικά αρχεία που εξέτασε η εφημερίδα The Post.

«Ακούμε τώρα στο βάθος κραυγές ξυλοδαρμού ανθρώπων», έγραφαν τα πρακτικά του δικαστηρίου. Οι φωνές σταμάτησαν όταν παρενέβη ο δικαστής.

«Έχω σπάσει τη μύτη μου», είπε ο κατηγορούμενος, του οποίου το όνομα έχει διαγραφεί από τα δικαστικά αρχεία. «Ζητώ να μην τελειώσει η ακροαματική διαδικασία πριν υποσχεθούν ότι δεν θα με χτυπήσουν».

«Πολιτική λιμοκτονίας»

Η βία και η ιατρική αμέλεια συνοδεύονταν από την παρακράτηση τροφής, όπως αφηγήθηκαν πρώην κρατούμενοι. Ο καθένας είπε ότι είχε χάσει σημαντικό βάρος στη φυλακή, χάνοντας μεταξύ 15 και 22 κιλών.

Ο δημοσιογράφος Μόαθ Αμάρνεχ, 37 ετών, φυλακισμένος για έξι μήνες στο Μεγκίντο μετά από βιντεοσκόπηση διαδηλώσεων στη Δυτική Όχθη, είπε ότι στο κελί του, το οποίο ήταν έξι άτομα, υπήρχαν έως και 15 άτομα κατά τη διάρκεια της παραμονής του.

Οι κρατούμενοι μοιράζονταν ένα πιάτο με λαχανικά και γιαούρτι για πρωινό. Για μεσημεριανό, κάθε κρατούμενος λάμβανε μισό φλιτζάνι ρύζι και το κελί —όσοι άνδρες κι αν ήταν μέσα— μοίραζε ένα πιάτο με φέτες ντομάτας ή λάχανου. Τις καλές μέρες, μπορεί να υπήρχε λουκάνικο ή φασόλια. Το δείπνο ήταν ένα αυγό και μερικά λαχανικά, είπε.

«Μόλις που φτάνει για να επιβιώσει κανείς», δήλωσε η δικηγόρος Άγια αλ-Χατζ Όντεχ, η οποία είπε ότι ορισμένοι πελάτες ανέφεραν ότι τους δίνονταν μόλις τρεις φέτες ψωμί την ημέρα ή μερικές κουταλιές ρύζι και ότι είχαν περιορισμένη πρόσβαση σε πόσιμο νερό.

Ο Σύνδεσμος για τα Πολιτικά Δικαιώματα στο Ισραήλ υπέβαλε αίτηση στο Ανώτατο Δικαστήριο τον Απρίλιο για αυτό που την χαρακτήρισε «πολιτική λιμού». Ο Μπεν Γκβιρ έγραψε στην ομάδα αναλαμβάνοντας την ευθύνη για την πολιτική, λέγοντας ότι εργαζόταν για να «επιδεινώσει τις συνθήκες» των κρατουμένων ασφαλείας για να «δημιουργήσει αποτροπή», ανέφερε η ACRI.

Ο Μουαζάζ Ομπαγιάτ, 37 ετών, μόλις που μπορούσε να περπατήσει όταν έφυγε από το Κτσιότ, στο νότιο Ισραήλ, την περασμένη εβδομάδα. Συνελήφθη μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου ως ύποπτος για δεσμούς με τη Χαμάς, αλλά ποτέ δεν απαγγέλθηκαν κατηγορίες εναντίον του.

Τα σγουρά μαύρα μαλλιά και η γενειάδα του ήταν αχτένιστα. Τα ζυγωματικά του προεξείχαν και τα μάτια του ήταν βυθισμένα.

Σε μια κλινική στην πόλη Μπέιτ Τζάλα της Δυτικής Όχθης, όπου λάμβανε ιατρική περίθαλψη, είπε ότι δεν ήταν σίγουρος πόσο χρονών ήταν ή πόσες ήταν οι ηλικίες των πέντε παιδιών του. «Δεν ξέρω τίποτα άλλο παρά φυλάκιση», είπε.

Κάποτε ερασιτέχνης bodybuilder, είπε ότι είχε χάσει περισσότερα από 45 κιλά σε εννέα μήνες. Ψιθύρισε καθώς περιέγραφε έναν φρουρό που του επιτέθηκε σεξουαλικά με μια σκούπα. Οι γιατροί του είπαν ότι υπέφερε από μετατραυματικό στρες και υποσιτισμό. «Είναι το Γκουαντάναμο », είπε.

Σε αυτό το ρεπορτάζ συνέβαλαν οι Hajar Harb στο Λονδίνο και Lior Soroka στο Τελ Αβίβ.

Πόλεμος Ισραήλ-Γάζας

Ο πόλεμος Ισραήλ-Γάζας συνεχίζεται εδώ και μήνες και οι εντάσεις έχουν επεκταθεί στην γύρω περιοχή της Μέσης Ανατολής .

Ο πόλεμος: Στις 7 Οκτωβρίου, μαχητές της Χαμάς εξαπέλυσαν μια άνευ προηγουμένου διασυνοριακή επίθεση στο Ισραήλ, η οποία περιελάμβανε τη λήψη ομήρων πολιτών σε ένα μουσικό φεστιβάλ . Δείτε φωτογραφίες και βίντεο για το πώς εξελίχθηκε η θανατηφόρα επίθεση . Το Ισραήλ κήρυξε τον πόλεμο στη Χαμάς σε απάντηση, εξαπολύοντας μια χερσαία εισβολή που τροφοδότησε τον μεγαλύτερο εκτοπισμό στην περιοχή από την ίδρυση του Ισραήλ το 1948. Τον Ιούλιο του 2024, ο ηγέτης της Χαμάς, Ισμαήλ Χανίγιε, σκοτώθηκε σε μια επίθεση για την οποία η Χαμάς κατηγόρησε το Ισραήλ.

Κρίση στη Γάζα: Στη Λωρίδα της Γάζας, το Ισραήλ έχει διεξάγει έναν από τους πιο καταστροφικούς πολέμους αυτού του αιώνα , σκοτώνοντας δεκάδες χιλιάδες και βυθίζοντας τουλάχιστον το μισό του πληθυσμού σε « συνθήκες που μοιάζουν με λιμό ». Για μήνες, το Ισραήλ αντιστάθηκε στις πιέσεις των Δυτικών συμμάχων να επιτρέψει την εισαγωγή περισσότερης ανθρωπιστικής βοήθειας στον θύλακα .

Εμπλοκή των ΗΠΑ: Παρά τις εντάσεις μεταξύ του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και ορισμένων Αμερικανών πολιτικών , συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου Μπάιντεν, οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν το Ισραήλ με όπλα , χρηματοδοτούν πακέτα βοήθειας και έχουν ασκήσει βέτο ή έχουν απόσχει από τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών για την κατάπαυση του πυρός.

Ιστορία: Οι ρίζες της ισραηλινο-παλαιστινιακής σύγκρουσης και της δυσπιστίας είναι βαθιές και περίπλοκες, και χρονολογούνται πριν από την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ το 1948. Διαβάστε περισσότερα για την ιστορία της Λωρίδας της Γάζας .

Διαπραγματεύσεις για κατάπαυση του πυρός – Ισραηλινή διάσωση ομήρων – Επιχείρηση Ράφα – βοήθεια στη Γάζα – Εναπομείναντες όμηροι

Η αμφιλεγόμενη εκστρατεία του Αμερικανού προέδρου κατά του αντισημιτισμού — που στοχεύει τα ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης και φιλοπαλαιστινίους ακτιβιστές — προκαλεί επίσης συζήτηση εντός της εβραϊκής κοινότητας. Ποιες είναι οι αιτίες γι’ αυτό και πώς θα πρέπει να αντιδράσει το Ισραήλ;

INSS Insight No. 2012, 13 Ιουλίου 2025

Θεόδωρος Σάσον
Αβισάι Μπεν Σάσον-Γκόρντις

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει αναγάγει την καταπολέμηση του αντισημιτισμού σε ακρογωνιαίο λίθο της εσωτερικής της πολιτικής, με ιδιαίτερη έμφαση στο κλίμα που επικρατεί για Εβραίους και Ισραηλινούς φοιτητές στα ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης. Οι πολιτικές της κυβέρνησης για την άσκηση πίεσης στα πανεπιστήμια ώστε να υιοθετήσουν μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνουν σοβαρές περικοπές στη χρηματοδότηση της έρευνας, περιορισμούς στην εγγραφή διεθνών φοιτητών και απόπειρες απέλασης φιλοπαλαιστινίων ακτιβιστών. Ίσως εκπληκτικά, δεδομένου του εύρους του προβλήματος του αντισημιτισμού, οι αντιδράσεις της εβραϊκής κοινότητας στις στρατηγικές της κυβέρνησης Τραμπ υπήρξαν αμφίθυμες.

Εξετάζουμε τους λόγους της επιφυλακτικότητας της εβραϊκής κοινότητας έναντι της προσέγγισης της κυβέρνησης Τραμπ και ενθαρρύνουμε τους Ισραηλινούς δημόσιους αξιωματούχους να απόσχουν από την ταύτιση με τη μία ή την άλλη πλευρά στη διαρκώς πολιτικοποιούμενη συζήτηση για την ανώτατη εκπαίδευση στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η κυβέρνηση Τραμπ ηγείται μιας ταχείας προσπάθειας μετασχηματισμού των Ηνωμένων Πολιτειών και των θεσμών τους, και στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, η καταστολή του αντισημιτισμού έχει λάβει κεντρικό ρόλο. Οι πολιτικές της κυβέρνησης στο όνομα της καταπολέμησης του αντισημιτισμού επικεντρώνονται σε μεγάλο βαθμό στα ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης. Οι ενέργειες που έχουν αναληφθεί περιλαμβάνουν απόπειρες απέλασης φιλοπαλαιστινίων ακτιβιστών και την επιβολή μεταρρυθμίσεων σε πανεπιστήμια που θεωρούνται εχθρικά προς Εβραίους και Ισραηλινούς φοιτητές.

Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τεράστιες περικοπές στη χρηματοδότηση της έρευνας, ιδιαίτερα στα Χάρβαρντ, Κολούμπια και άλλα ελίτ ιδρύματα· απαγόρευση θεωρήσεων για διεθνείς φοιτητές στο Χάρβαρντ· και απειλές επιβολής φόρου στα πανεπιστημιακά κληροδοτήματα. Πιο γενικά, η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει σχέδια ελέγχου των σελίδων κοινωνικής δικτύωσης όλων των αιτούντων φοιτητική βίζα και απαγόρευση εισόδου για επισκέπτες από 12 χώρες που θεωρούνται απειλές ασφαλείας.

Η καταστολή της κυβέρνησης Τραμπ λαμβάνει χώρα εν μέσω έξαρσης του αντισημιτισμού που απελευθερώθηκε μετά τον πόλεμο της 7ης Οκτωβρίου, και ο οποίος έχει καταστεί ολοένα και πιο βίαιος τους τελευταίους μήνες. Στις αρχές Ιουνίου, 15 άνθρωποι τραυματίστηκαν από έναν δράστη που χρησιμοποίησε αυτοσχέδιο φλογοβόλο σε εβδομαδιαία συγκέντρωση για τους ομήρους στο Μπόουλντερ του Κολοράντο. Τον Μάιο, στην Ουάσιγκτον, μέλη της πρεσβείας του Ισραήλ, η Σάρα Μίλγκριμ και ο Γιαρόν Λισίνσκι, σκοτώθηκαν έξω από εκδήλωση για νέους διπλωμάτες από ένοπλο που φώναζε «Ελευθερώστε την Παλαιστίνη». Τον Απρίλιο, το βράδυ του Πάσχα, το σπίτι του κυβερνήτη της Πενσυλβάνια Τζος Σαπίρο πυρπολήθηκε σε εμπρηστική επίθεση που ξεκίνησε ενώ η οικογένεια κοιμόταν.

Σύμφωνα με την Αντιδυσφημιστική Λίγκα, η οποία καταγράφει περιστατικά αντισημιτισμού, το 2024 σημειώθηκαν 6.552 περιστατικά παρενόχλησης, 2.606 περιστατικά βανδαλισμού και 196 περιστατικά επίθεσης — μια συνολική αύξηση 344% σε σύγκριση με πέντε χρόνια νωρίτερα, και 893% σε σύγκριση με δέκα χρόνια πριν (βλ. Γράφημα 1). Για πρώτη φορά το 2024, η πλειοψηφία των αντισημιτικών περιστατικών (58%) σχετίζονταν με το Ισραήλ ή τον Σιωνισμό. Εμπειρικά, επίσης, Αμερικανοεβραίοι και Ισραηλινοί στις Ηνωμένες Πολιτείες αναφέρουν αυξημένη αίσθηση ανασφάλειας.

Ίσως εκπληκτικά, δεδομένου του εύρους του προβλήματος, οι ηγετικές οργανώσεις των Αμερικανοεβραίων στον αγώνα κατά του αντισημιτισμού έχουν εκφράσει αμφιθυμία όσον αφορά τις πολιτικές της κυβέρνησης. Ο Τζόναθαν Γκρίνμπλατ, επικεφαλής της Αντιδυσφημιστικής Λίγκας, χαρακτήρισε τις ενέργειες της κυβέρνησης για την άσκηση πίεσης στα πανεπιστήμια ως «τολμηρές και σημαντικές». Ταυτόχρονα, επέκρινε την κυβέρνηση επειδή φάνηκε να παραβλέπει τη δέουσα νομική διαδικασία στις απελάσεις αρκετών φιλοπαλαιστινίων ακτιβιστών που δεν είναι πολίτες των ΗΠΑ.

Ο Τεντ Ντόιτς, επικεφαλής της American Jewish Committee, επίσης μιας ηγετικής οργάνωσης για τα πολιτικά δικαιώματα, προσπάθησε παρομοίως να ακολουθήσει μια ενδιάμεση πορεία μεταξύ υποστήριξης και αντίθεσης. Κατά τη διάρκεια του Παγκόσμιου Φόρουμ της AJC τον Απρίλιο, εξήγησε την προσέγγιση της οργάνωσης:

«Υποστηρίζουμε τον Πρόεδρο στη χρήση κάθε νόμιμου εργαλείου ώστε να διασφαλιστεί ότι τα πανεπιστήμια που δεν προστάτευσαν τους Εβραίους φοιτητές μετά τις 7 Οκτωβρίου θα λάβουν τώρα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία τους… Ταυτόχρονα, όταν η κυβέρνηση μονομερώς περικόπτει χρηματοδότηση προς τα πανεπιστήμια με τρόπο που θέτει σε κίνδυνο σωτήρια έρευνα ή επιδιώκει άσχετους πολιτικούς στόχους στο όνομα της καταπολέμησης του αντισημιτισμού, διακινδυνεύει να προκαλέσει αντίδραση κατά της Αμερικανοεβραϊκής κοινότητας, και έχουμε μιλήσει και θα συνεχίσουμε να μιλάμε» (Global Forum, Νέα Υόρκη, Απρίλιος 2025).

Την ίδια στιγμή, οργανώσεις στο πιο φιλελεύθερο φάσμα του πολιτικού χάρτη έχουν εκφράσει εντονότερη κριτική. Σε κοινή δήλωση που εκδόθηκε τον Μάιο, το Jewish Council for Public Affairs, τα κινήματα Ρεφορμιστών και Συντηρητικών και άλλες φιλελεύθερες ομάδες κατηγόρησαν την κυβέρνηση Τραμπ ότι οι περικοπές στη χρηματοδότηση της πανεπιστημιακής έρευνας και οι φερόμενες παραβιάσεις των πολιτικών δικαιωμάτων καθιστούν τους Εβραίους λιγότερο ασφαλείς:

«Απορρίπτουμε οποιεσδήποτε πολιτικές και ενέργειες που υποδαυλίζουν ή εκμεταλλεύονται τον αντισημιτισμό για να υπονομεύσουν τις δημοκρατικές αρχές και τα δικαιώματα, περιλαμβανομένου του κράτους δικαίου, του δικαιώματος σε δίκαιη διαδικασία και/ή των ελευθεριών λόγου, Τύπου και ειρηνικής διαμαρτυρίας. Είναι τόσο δυνατό όσο και απαραίτητο να καταπολεμήσουμε τον αντισημιτισμό — στα πανεπιστήμια, στις κοινότητές μας και σε όλη τη χώρα — χωρίς να εγκαταλείψουμε τις δημοκρατικές αξίες που επέτρεψαν στους Εβραίους, και σε τόσες άλλες ευάλωτες μειονότητες, να ευημερήσουν».

Η άποψη ότι οι ενέργειες της κυβέρνησης απειλούν τις δημοκρατικές αξίες, τους φιλελεύθερους θεσμούς και το κράτος δικαίου έχει επαναληφθεί σε πολλές δημόσιες δηλώσεις, συμπεριλαμβανομένης μίας τον Απρίλιο από εξέχοντα μέλη της εβραϊκής ηγεσίας και πρώην επικεφαλής μεγάλων εβραϊκών οργανώσεων. Όπως σημειώθηκε, ωστόσο, οι εν ενεργεία επικεφαλής οργανώσεων — όπως ο Γκρίνμπλατ της ADL — έχουν εκφράσει πιο συγκρατημένη κριτική.

Το εβραϊκό κοινό φαίνεται επίσης διχασμένο ως προς τη στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού. Σε εθνική έρευνα μεταξύ Αμερικανοεβραίων που διεξήχθη τον Μάιο — πριν από τις δολοφονίες στην Ουάσιγκτον και την επίθεση στο Κολοράντο — το 62% δήλωσε ότι ήταν «πολύ ανήσυχο» για τον αντισημιτισμό. Αν και αυτό παραμένει υψηλό σε ιστορική σύγκριση, αντανακλά μείωση από το 79% που εξέφρασε το ίδιο επίπεδο ανησυχίας τον Νοέμβριο του 2023, λίγο μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου. Στην ίδια έρευνα, ωστόσο, η πλειονότητα των ερωτηθέντων Εβραίων θεωρούσε ότι οι πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ ήταν πιθανότερο να αυξήσουν τον αντισημιτισμό παρά να τον μειώσουν. Για παράδειγμα, το 61% των ερωτηθέντων πίστευε ότι «η σύλληψη και απέλαση φιλοπαλαιστινίων ακτιβιστών που είναι νόμιμοι κάτοικοι» πιθανότατα θα αύξανε τον αντισημιτισμό, σε σύγκριση με το 20% που πίστευε ότι ήταν πιθανότερο να τον μειώσει. Ομοίως, το 49% θεωρούσε ότι «η περικοπή χρηματοδότησης προς τα κολλέγια» θα αύξανε τον αντισημιτισμό, ενώ το 25% πίστευε ότι θα τον μείωνε. Μια άλλη εθνική έρευνα μεταξύ Αμερικανοεβραίων που διεξήχθη περίπου την ίδια περίοδο έδειξε ότι το 56% αντιτίθεται στις πολιτικές της κυβέρνησης για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού, έναντι 31% που εξέφρασε υποστήριξη.

Αξιολόγηση και Σύσταση

Μετά από μισό αιώνα κατά τον οποίο οι περισσότεροι Αμερικανοεβραίοι θεωρούσαν ότι η ιστορία των διώξεων αποτελούσε κυρίως παρελθόν, η αυξανόμενη αντιισραηλινή στάση και ο αντισημιτισμός έχουν εξελιχθεί σε επιδεινούμενη κρίση για τους Αμερικανοεβραίους. Οι αντισημιτικές δολοφονίες νεαρών ενηλίκων στην πρωτεύουσα του έθνους και η επίθεση σε διαδηλωτές αλληλεγγύης για τους ομήρους στο Μπόουλντερ θα συνεχίσουν να έχουν ευρύ αντίκτυπο. Τα εβραϊκά ιδρύματα είναι ήδη οχυρωμένα απέναντι στον έξω κόσμο με ένοπλη φρουρά και ανιχνευτές μετάλλων. Πολλά από τα ίδια πανεπιστήμια που αντιστέκονται στις παρεμβάσεις της κυβέρνησης αναγνωρίζουν τον φόβο, τις διακρίσεις και το κοινωνικό κόστος που έχουν υποστεί οι Ισραηλινοί και Εβραίοι φοιτητές τα τελευταία χρόνια.

Ωστόσο, οι περισσότεροι Αμερικανοεβραίοι πιθανότατα θα συνεχίσουν να εκφράζουν είτε αμφιθυμία είτε αντίθεση προς την προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ στην καταπολέμηση του αντισημιτισμού. Σε κάποιο βαθμό, οι στάσεις τους αντανακλούν κομματικά ένστικτα, καθώς οι περισσότεροι Αμερικανοεβραίοι ταυτίζονται με το Δημοκρατικό Κόμμα και ψήφισαν την Καμάλα Χάρις στις προεδρικές εκλογές του 2024. Υπάρχουν, ωστόσο, τρεις επιπλέον λόγοι για την επιφυλακτικότητα των Αμερικανοεβραίων.

Πρώτον, πιστεύουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει την αποδυνάμωση της φιλελεύθερης νομικής, θεσμικής και πολιτισμικής τάξης που οι Αμερικανοεβραίοι συνέβαλαν στην οικοδόμησή της και η οποία επέτρεψε την ευημερία τους εντός της αμερικανικής κοινωνίας. Αυτή η τάξη περιλαμβάνει ένα νομικό καθεστώς δικαιωμάτων και προστασίας των μειονοτήτων, τον διαχωρισμό κράτους και Εκκλησίας και μια αξιοκρατική οικονομία που εκτιμά τη γνώση και την επαγγελματική εξειδίκευση. Αρκετοί από τους πρυτάνεις πανεπιστημίων που εξέφρασαν εντονότερα την αντίθεσή τους στις ενέργειες της κυβέρνησης είναι οι ίδιοι Εβραίοι. Πολλοί Αμερικανοεβραίοι θεωρούν την εκστρατεία του Τραμπ κατά του αντισημιτισμού ως πρόσχημα για μια λαϊκιστική επίθεση κατά των φιλελεύθερων θεσμών και πολιτισμικών αξιών. Συνεπώς, αντιλαμβάνονται την πολιτική της κυβέρνησης για τον αντισημιτισμό ως απειλή για τη θέση τους ως πολύ μικρής μειονότητας σε μια κατά κύριο λόγο λευκή, χριστιανική κοινωνία.

Δεύτερον, οι Αμερικανοεβραίοι ανησυχούν για τον αντισημιτισμό τόσο από τα δεξιά όσο και από τα αριστερά, και κάποιοι θεωρούν τον πρόεδρο και, ιδίως, πολλούς από τους υποστηρικτές του ως φορείς αυτού του είδους του αντισημιτισμού. Παρά το γεγονός ότι έχει εβραία κόρη και εβραία εγγόνια, ο Τραμπ έχει συχνά δώσει την εντύπωση ότι εγκρίνει τον αντισημιτισμό, για παράδειγμα, αναφερόμενος στους νεοναζί διαδηλωτές στο Σάρλοτσβιλ ως «πολύ καλά άτομα» και φιλοξενώντας έναν εξέχοντα αναθεωρητή του Ολοκαυτώματος στο Μαρ-α-Λάγκο κατά την προεκλογική εκστρατεία. Έχει χαρακτηρίσει τους Εβραίους που εξακολουθούν να στηρίζουν τους Δημοκρατικούς ως άπιστους προς το Ισραήλ και έχει αποκαλέσει τον γερουσιαστή Τσακ Σούμερ, ηγέτη της μειοψηφίας στη Γερουσία των ΗΠΑ και υψηλότερο εκλεγμένο Εβραίο αξιωματούχο — ο οποίος μόλις είχε ολοκληρώσει τη συγγραφή βιβλίου για τον αντισημιτισμό — ως «όχι πια Εβραίο… Παλαιστίνιο».

Τρίτον, όπως υπαινίχθηκε ο Τεντ Ντόιτς, πολλοί Αμερικανοεβραίοι φοβούνται αντίδραση. Αυτό θα μπορούσε να λάβει τη μορφή αυξημένου αντισημιτισμού — για παράδειγμα, κατηγορώντας τους Εβραίους για την καταστροφή των πανεπιστημίων, την καταστολή της ελευθερίας του λόγου και τις επιθέσεις σε φιλελεύθερες ομάδες. Θα μπορούσε επίσης να λάβει τη μορφή πολιτικοποίησης του αντισημιτισμού, καταχωρώντας τον ως «Ρεπουμπλικανικό» ζήτημα, με αποτέλεσμα μια μελλοντική Δημοκρατική κυβέρνηση να μπορούσε απλώς να ακυρώσει τις πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ. Αυτό θα ήταν ιδιαίτερα εύκολο, καθώς οι περισσότερες από τις παρεμβάσεις του Τραμπ έχουν υλοποιηθεί μέσω προεδρικών διαταγμάτων και όχι με τη νομοθέτηση — γεγονός που τις καθιστά εξίσου ευάλωτες σε ανατροπή από μελλοντικούς προέδρους, όπως κάποιες από τις πολιτικές του Μπάιντεν ανατράπηκαν από τον Τραμπ.

Το Ισραήλ διαχρονικά έχει εκφράσει ανησυχίες για τον αντισιωνισμό και τον αντισημιτισμό στα πανεπιστήμια και έχει συνεργαστεί με ομάδες που στοχοποιούν φιλοπαλαιστινιακή και αντιαντιισραηλινή δράση. Καθώς η ισραηλινή κυβέρνηση συνεχίζει να αναπτύσσει την προσέγγισή της για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού στο εξωτερικό, θα πρέπει να λάβει υπόψη τις απόψεις των Αμερικανοεβραίων σχετικά με το πώς λειτουργούν οι κατηγορίες για αντισημιτισμό στις σύγχρονες αμερικανικές πολιτικές συζητήσεις. Ανησυχώντας για την αντίδραση, τις φιλελεύθερες αξίες και την κομματική πόλωση, πολλοί Εβραίοι αντιτίθενται σε πολλές από τις ενέργειες που υποτίθεται ότι αποσκοπούν στην καταπολέμηση του αντισημιτισμού. Οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι του Υπουργείου Εξωτερικών, του Υπουργείου Διασποράς και του Γραφείου του Πρωθυπουργού θα πρέπει να εξετάσουν τις θέσεις των εβραϊκών οργανώσεων του κατεστημένου, των κύριων θρησκευτικών δογμάτων και των απλών Εβραίων κατά τη διαμόρφωση των αντιδράσεών τους στις πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ για τον αντισημιτισμό. Και καθώς η μάχη για τον αντισημιτισμό στα πανεπιστήμια γίνεται έντονα πολιτικοποιημένη και παγιδεύεται στη γενικότερη διαμάχη για την πορεία της Αμερικανικής Δημοκρατίας, είναι, κατά τη γνώμη μας, προτιμότερο το Ισραήλ να αποφύγει όσο το δυνατόν περισσότερο να δώσει την εντύπωση ότι υποστηρίζει ή ενθαρρύνει τις κατασταλτικές ενέργειες στα πανεπιστήμια που γίνονται, έστω εν μέρει, στο όνομά του.

Η παρούσα δημοσίευση κατέστη εφικτή χάρη στη συνεργασία με το Ίδρυμα Οικογένειας Ρούντερμαν.

Οι απόψεις που εκφράζονται στις δημοσιεύσεις του INSS ανήκουν αποκλειστικά στους συγγραφείς.

Θεόδωρος Σάσον
Ο Θεόδωρος Σάσον εντάχθηκε στο INSS το 2024 ως υπότροφος του Ιδρύματος Οικογένειας Ρούντερμαν στο Ερευνητικό Πρόγραμμα Ισραήλ–Ηνωμένων Πολιτειών με ιδιαίτερη έμφαση στην Αμερικανοεβραϊκή κοινότητα. Είναι καθηγητής στο Κολέγιο Μίντλμπερι στο Βερμόντ των ΗΠΑ, όπου διευθύνει το πρόγραμμα Ιουδαϊκών Σπουδών, και μέλος του διδακτικού προσωπικού του Ινστιτούτου Μάντελ για την Ηγεσία Μη Κερδοσκοπικών Οργανώσεων.

Αβισάι Μπεν Σάσον-Γκόρντις
Ο Δρ. Αβισάι Μπεν Σάσον-Γκόρντις είναι υπότροφος του Ιδρύματος Οικογένειας Ρούντερμαν και ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφαλείας στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ. Εργάζεται πάνω στις επιπτώσεις της εσωτερικής αμερικανικής πολιτικής και της πολιτικής των ΗΠΑ γενικότερα στην εθνική ασφάλεια του Ισραήλ. Είναι υπότροφος μεταδιδακτορικής έρευνας στο πρόγραμμα «Liberalism Rekindled» στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ. Η ακαδημαϊκή του εργασία επικεντρώνεται στην αποδόμηση της δημοκρατίας και στη πολιτική θεωρία του στρατού. Είναι τακτικός σχολιαστής της ισραηλινής επικαιρότητας στα διεθνή και ισραηλινά μέσα ενημέρωσης και τα σχόλιά του έχουν δημοσιευτεί στα Foreign Affairs, Haaretz και World Politics Review.

www.inss.org.il

του Συνταγματάρχη (ε.α.) Σάι Σαμπτάι

17 Ιουλίου 2025

Κείμενο Προοπτικής του Κέντρου BESA, Αρ. 2.349, 17 Ιουλίου 2025

ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Η Εθνική Διεύθυνση Κυβερνοασφάλειας του Ισραήλ (INCD) δημοσίευσε πρόσφατα μια επικαιροποίηση της εθνικής στρατηγικής κυβερνοασφάλειας της χώρας. Αν και η νέα στρατηγική αναπτύσσει και επικαιροποιεί τις αρχές της προγενέστερης στρατηγικής του 2017, διαφέρει ως προς τη θεμελιώδη της σύλληψη. Η νέα εκδοχή προκύπτει από ευρείς εθνικούς στόχους στον κυβερνοχώρο και εστιάζει στην προστασία των μέσων διασφάλισης βασικών εθνικών διαδικασιών και υποδομών. Αντιμετωπίζει ζητήματα όπως ο ορισμός του συνόλου της εθνικής κυβερνοασφάλειας και η διαχείριση του τεχνολογικού εφοδιαστικού δικτύου. Το κείμενο επηρεάζεται επίσης σε διάφορα σημεία από τον Πόλεμο των Σιδερένιων Ξιφών. Οι δυνατότητες της INCD πρέπει να ενισχυθούν σε τέτοιο βαθμό ώστε να μπορεί να τοποθετηθεί ως βασικό στοιχείο του κυβερνητικού και εθνικού δικτύου συνεργασίας που θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της στρατηγικής.

Τι περιλαμβάνει η νέα στρατηγική;

Τον Φεβρουάριο του 2025, η Εθνική Διεύθυνση Κυβερνοασφάλειας του Ισραήλ (INCD) δημοσίευσε μια επικαιροποίηση της Εθνικής Στρατηγικής Κυβερνοασφάλειας. \[Αποκάλυψη: Ο συγγραφέας συνέδραμε σε αυτήν την προσπάθεια με τη δημοσίευση του «Εθνική Κυβερνοστρατηγική: Ζητήματα προς Συζήτηση» στο Κέντρο BESA και μέσω διαλόγου με την INCD.] Το έγγραφο, που αντικαθιστά το προηγούμενο του 2017, είναι σαφές και διαισθητικό. Ορίζει το εθνικό όραμα της εθνικής κυβερνοασφάλειας ως εξής: «Ένας αξιόπιστος, ασφαλής και προστατευμένος ψηφιακός χώρος που επιτρέπει τα οφέλη ενός ευημερούντος και προηγμένου κόσμου».

Το έγγραφο σκιαγραφεί τέσσερις θεμελιώδεις αρχές για την εφαρμογή, οι οποίες θα αποτελέσουν τη βάση των προσπαθειών αντίδρασης:

Κοινή ασφάλεια – συνδυασμένη δράση κυβέρνησης και άλλων τομέων (μια «προσπάθεια ολόκληρης της κοινωνίας»)
Ενεργητική ασφάλεια – υιοθέτηση προληπτικής προσέγγισης στην ασφάλεια
Αξιοποίηση καινοτομίας και τεχνολογικής υπεροχής για καλύτερη ασφάλεια – αξιοποίηση του συγκριτικού πλεονεκτήματος του εθνικού τεχνολογικού οικοσυστήματος του Ισραήλ στον κυβερνοχώρο
Ανθεκτικότητα και διαχείριση κρίσεων – προετοιμασία για κρίσεις που σίγουρα θα προκύψουν

Στη συνέχεια, το έγγραφο αναλύει τις βασικές προσπάθειες αντίδρασης και τις υποκατηγορίες τους με βάση τρεις πυλώνες:

Διασφάλιση του εθνικού κυβερνοχώρου: Πρόκειται για τις προσπάθειες προστασίας των κρατικών περιουσιακών στοιχείων. Οι βασικές προσπάθειες σε αυτόν τον πυλώνα είναι ασφαλέστεροι πολίτες και ισχυρότερες επιχειρήσεις, ανθεκτικότερες κρίσιμες και βασικές υπηρεσίες και εδαφική ασφάλεια.
Η εθνική διάταξη: Περιλαμβάνει την ενοποιημένη οργάνωση όλων των κρατικών φορέων. Οι κύριες προσπάθειες εδώ είναι η κοινή ασφάλεια, η ετοιμότητα για κυβερνοεκπλήξεις και ψηφιακές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και η προληπτική εξουδετέρωση απειλών.
Ανάπτυξη στρατηγικών συνεργασιών και μελλοντικών δυνατοτήτων: Οι βασικές προσπάθειες αυτού του πυλώνα είναι η ανάπτυξη υποδομής για συνεργασία και εταιρικές σχέσεις και η επένδυση στην ανάπτυξη ποιοτικής ικανότητας ώστε να διατηρηθεί το Ισραήλ στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας κυβερνοασφάλειας.
Σύγκριση με άλλα έγγραφα

Η βασική σύλληψη της νέας στρατηγικής διαφέρει ουσιαστικά από εκείνη του 2017. Η προηγούμενη στρατηγική τοποθετούσε τον κυβερνοχώρο ως συστατικό στοιχείο ενός ευρύτερου εθνικού πλαισίου και όριζε το κυβερνοόραμα του κράτους ως εξής: «Το Κράτος του Ισραήλ θα είναι ηγετική δύναμη στην αξιοποίηση του κυβερνοχώρου προς όφελος της οικονομικής του ανάπτυξης, της κοινωνικής ευημερίας και της εθνικής ασφάλειας». Εκείνη η εκδοχή αντιμετώπιζε τον κυβερνοχώρο – όπως γινόταν από την Εθνική Πρωτοβουλία Κυβερνοασφάλειας του 2011 – ως γεννήτρια εθνικής ισχύος, με το ζήτημα της ασφάλειας να αποτελεί παραγόμενο αυτής. Η ασφάλεια αναφέρεται μόνο στον στόχο του εγγράφου: «Να ρυθμιστούν όλες οι εθνικές προσπάθειες στον τομέα της κυβερνοασφάλειας, να δημιουργηθεί μια ‘κοινή γλώσσα’ μεταξύ των επαγγελματιών και να διασφαλιστεί μια σταθερή και μακροπρόθεσμη αντίδραση».

Η νέα στρατηγική εμβαθύνει περισσότερο στο πεδίο του κυβερνοχώρου και εστιάζει στην ασφάλεια του Κράτους του Ισραήλ. Παρά ταύτα, υπάρχει συνέχεια στις έννοιες δράσης των δύο εγγράφων. Στην προηγούμενη στρατηγική, η εστίαση ήταν σε τρία επίπεδα: οικονομική ανθεκτικότητα, συστημική ανθεκτικότητα και εθνική ασφάλεια. Η νέα στρατηγική επικαιροποιεί αυτά τα επίπεδα υπό το πρίσμα της προόδου που επιτεύχθηκε από το 2017. Οι επικαιροποιήσεις περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, ένα πλαίσιο εφαρμογής στους μηχανισμούς ασφάλειας των κυβερνητικών τομέων και στις κυβερνητικές υπολογιστικές υποδομές.

Η αλλαγή προσέγγισης στη βασική σύλληψη αντικατοπτρίζεται στην αναφορά του νέου εγγράφου στην τεχνολογική καινοτομία και τη διεθνή συνεργασία. Το προηγούμενο έγγραφο τις προσδιόριζε αμφότερες ως υποστηρικτικές προσπάθειες για την εφαρμογή της στρατηγικής. Η οικοδόμηση εθνικών επιστημονικο-τεχνολογικών δυνατοτήτων περιλάμβανε την κρατική ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της τεχνολογικής καινοτομίας στη βιομηχανία κυβερνοασφάλειας του Ισραήλ και τη στήριξη εξειδικευμένων ερευνητικών κέντρων σε ακαδημαϊκά ιδρύματα. Η νέα στρατηγική μετατοπίζει την έμφαση προς την ιδιωτική αγορά, δηλώνοντας ότι «το Ισραήλ σκοπεύει να επεκτείνει τις δραστηριότητες των κέντρων αριστείας και των εργαστηρίων του σε συνεργασία με το ευρύτερο οικοσύστημα, καθιστώντας τα περισσότερο προσβάσιμα στον ιδιωτικό τομέα». Η ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού στον τομέα του κυβερνοχώρου παραμένει συνεχής στόχος στη νέα στρατηγική.

Το προηγούμενο έγγραφο υποστήριζε τη συνεργασία στη διεθνή σκηνή μέσω της προώθησης συμπράξεων για την ενίσχυση του επιπέδου της εθνικής και παγκόσμιας κυβερνοασφάλειας και της βοήθειας προς εταίρες χώρες για την ενδυνάμωση των δικών τους εθνικών δυνατοτήτων. Στη νέα στρατηγική, αυτή η προσπάθεια επικεντρώνεται περισσότερο στις ανάγκες ασφάλειας. Περιλαμβάνει την εμβάθυνση των δεσμών με «κορυφαίους εταίρους» και ορίζει πιο στενά την ανάγκη για έγκαιρη προειδοποίηση και επιβολή. Η βοήθεια προς φίλιες χώρες επικεντρώνεται σε περιόδους «εθνικής κυβερνοκρίσης».

Τα κύρια σημεία της Εθνικής Διεύθυνσης Κυβερνοασφάλειας για το 2025 εμφανίζονται στο σχέδιο δράσης των υπουργείων και των μονάδων αρμοδιότητας, το οποίο δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2025 μετά τη μεταβίβαση του κρατικού προϋπολογισμού. Οι πέντε αρχές του σχεδίου δράσης και οι στόχοι που ορίστηκαν για την εφαρμογή τους δεν αντικατοπτρίζουν ακόμη τη νέα στρατηγική. Αυτό ισχύει παρά το γεγονός ότι ο τρόπος καθορισμού των στόχων και των έργων για την εφαρμογή τους συμπίπτει σε μεγάλο βαθμό με τη στρατηγική που ολοκληρώθηκε την ίδια χρονική περίοδο. Παραδείγματα στόχων της νέας στρατηγικής που δεν ορίζονται στο σχέδιο δράσης περιλαμβάνουν την κινητοποίηση των επιχειρήσεων για ενίσχυση της ασφάλειάς τους (στόχος 1.3 της στρατηγικής), τη διατήρηση μηδενικής σοβαρής ζημιάς σε κρίσιμες υποδομές (στόχος 2.1) και την αποτελεσματική εθνική ψηφιακή διαχείριση κρίσεων (στόχος 5.2).

Ένα χρήσιμο έγγραφο για σύγκριση είναι η Κυβερνοστρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών του Μαρτίου 2023, που εκδόθηκε κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Μπάιντεν. Εκείνη η στρατηγική εστίαζε, όπως και η επικαιροποιημένη ισραηλινή, στις διαδικασίες που απαιτούνται για τη διασφάλιση του κυβερνοχώρου. Η πρώτη αρχή του αμερικανικού εγγράφου ήταν να οριστεί η πορεία προς την ανοσία στον κυβερνοχώρο μέσω της εξισορρόπησης της ευθύνης για την προστασία του και των κινήτρων για μακροπρόθεσμη επένδυση. Η κυβέρνηση στήριξε ολόψυχα αρκετές θεμελιώδεις αλλαγές: τη ρύθμιση και ενίσχυση της άμυνας κρίσιμων υποδομών εντός της κυβέρνησης και με επιχειρηματικούς φορείς που δραστηριοποιούνται σε αυτούς τους τομείς· την αντιμετώπιση απειλητικών δρώντων μέσω αποδιοργάνωσης και εξάρθρωσής τους· και τη διαμόρφωση των δυνάμεων της αγοράς ώστε να ενισχυθεί η ασφάλεια και η ανθεκτικότητα επιβάλλοντας ευθύνες και παρέχοντας κίνητρα στους τεχνολογικούς γίγαντες, ενώ παράλληλα επανεξισορροπεί την ευθύνη μεταξύ των διαχειριστών υπηρεσιών υποδομής και των τελικών χρηστών.

Παρατηρείται θεματική επικάλυψη με την ισραηλινή στρατηγική και ανταπόκριση σε αντίστοιχες ανησυχίες, υποδηλώνοντας παρόμοια ανάλυση. Ωστόσο, σε αντίθεση με το Ισραήλ, η αμερικανική προσέγγιση επικεντρώνεται στη χρήση των κυβερνητικών εξουσιών μέσω κανονισμών και πόρων για την επιθετική διόρθωση της κατάστασης. Η ισραηλινή στρατηγική, η οποία λόγω περιορισμών που θα αναλυθούν παρακάτω, επιδιώκει περισσότερο την αξιοποίηση της «ήπιας ισχύος» στη δημιουργία συμμαχιών και συνεργασιών και λιγότερο τη δυναμική χρήση της «σκληρής ισχύος» της νομοθεσίας και των πόρων.

Τα πρόσθετα θεμέλια της αμερικανικής στρατηγικής είναι η επένδυση σε ένα ανθεκτικό μέλλον και η οικοδόμηση διεθνών εταιρικών σχέσεων. Αυτά αναλύονται από την οπτική γωνία μιας τεχνολογικής και πολιτικής υπερδύναμης που ηγείται των παγκόσμιων εξελίξεων. Σε αυτό διαφέρει η Αμερική από το Ισραήλ, το οποίο αποτελεί μέρος των παγκόσμιων διεργασιών και όχι ηγέτη τους και, κατά συνέπεια, είναι περιορισμένο ως προς την ικανότητά του να τις επηρεάζει.

Μια άλλη αρχή της αμερικανικής στρατηγικής ήταν η συνέχιση της προσπάθειας στο πλαίσιο της υφιστάμενης πολιτικής. Η δημιουργία συνέχειας μεταξύ υφιστάμενων διαδικασιών και μιας νέας στρατηγικής αποτελεί επιθυμητή κίνηση και είναι κάτι που το Ισραήλ υιοθέτησε στο δικό του έγγραφο. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι κινήσεις της κυβέρνησης Τραμπ για ενίσχυση της κυβερνητικής αποδοτικότητας (DOGE) άλλαξαν ουσιαστικά βασικά συστατικά της δυνατότητας εφαρμογής του εν λόγω εγγράφου. Ένα παράδειγμα είναι οι βαθιές περικοπές στην Εθνική Υπηρεσία Κυβερνοασφάλειας (CISA) και στο Εθνικό Ινστιτούτο Προτύπων και Τεχνολογίας (NIST), που αποτελούν τη βάση για τις βέλτιστες πρακτικές στις διαδικασίες κυβερνοασφάλειας παγκοσμίως.

Το περιεχόμενο της νέας στρατηγικής

Η νέα στρατηγική του Ισραήλ αποτελεί ένα περιεκτικό και σαφές έγγραφο που περιλαμβάνει τις απαιτούμενες προσπάθειες στον τομέα της κυβερνοασφάλειας, όπως αυτές γίνονται σήμερα αποδεκτές σε παγκόσμιο επίπεδο. Από αυτήν προκύπτουν ορισμένα βασικά συμπεράσματα.

Κατ’ αρχάς, το έγγραφο ορίζει το εθνικό όραμα της κυβερνοασφάλειας ως «έναν αξιόπιστο, ασφαλή και προστατευμένο ψηφιακό χώρο». Τοποθετεί την κυβερνοασφάλεια στη φυσική και ορθή της θέση ως μέσο διασφάλισης της βασικής εθνικής ασφάλειας σε όλες της τις εκφάνσεις, περιλαμβανομένων των υποδομών, της οικονομίας και της κοινωνίας. Αν και ο ορισμός δεν περιλαμβάνει αναφορά στην προσαρμογή με μελλοντοστραφή προοπτική λόγω του ταχύτατου ρυθμού μεταβολών στον ψηφιακό τομέα, οι συντάκτες του τονίζουν ότι είναι γραμμένο με χρονικό ορίζοντα τριών ετών (έως το 2028) και επισημαίνουν την ανάγκη για δυναμική ανταπόκριση.

Η στρατηγική περιλαμβάνει δύο ζητήματα που δεν αποτελούν μέρος του πυρήνα της συμβατικής κυβερνοασφάλειας: τη διαμόρφωση οξυμένης και πιο ανθεκτικής δημόσιας συνείδησης έναντι κακόβουλης ξένης επιρροής (στόχος 3.4) και ένα εθνικό σχέδιο για ασφαλή ψηφιακή ταυτοποίηση (στόχος 1.4). Ο δεύτερος στόχος αναφέρεται στην αρμοδιότητα της Εθνικής Διεύθυνσης Κυβερνοασφάλειας για βιομετρική ταυτοποίηση και αντικατοπτρίζει την ενσωμάτωση αυτού του ζητήματος στην αμερικανική στρατηγική. Η παρουσία αυτών των θεμάτων θέτει το ερώτημα τι περιλαμβάνει στην ολότητά της η εθνική κυβερνοασφάλεια και αν θα έπρεπε να προστεθούν και άλλες όψεις στις αρχές σε εθνικό επίπεδο (για παράδειγμα, ο ορισμός της μετάβασης των υπουργείων στο δημόσιο υπολογιστικό νέφος ως βασικού στοιχείου της εθνικής έννοιας κυβερνοασφάλειας ή η αντιμετώπιση της εθνικής πολιτικής κρυπτογράφησης).

Το έγγραφο εντοπίζει διαφορά μεταξύ της προσέγγισης του δικτύου και εκείνης της εφοδιαστικής αλυσίδας στην κυβερνοασφάλεια. Αναφέρει ότι «οι χρήστες και οι ιδιοκτήτες ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων στον κυβερνοχώρο δεν ελέγχουν τα στάδια παραγωγής και τις επιχειρησιακές παραμέτρους… γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για ρύθμιση της ευθύνης σε εθνικό επίπεδο». Αυτό εκφράζει μια θεμελιώδη κατανόηση ότι το πλαίσιο ασφάλειας για τους οργανισμούς πρέπει να είναι πολύ ευρύτερο από τον έλεγχο της εφοδιαστικής αλυσίδας ή των τρίτων μερών (το έγγραφο χρησιμοποιεί τη φράση: «τεχνολογικό δίκτυο εφοδιασμού»).

Η νέα στρατηγική υιοθετεί επίσης μια προληπτική προσέγγιση στις κυβερνοκρίσεις. Τονίζει την ανάγκη καλής προετοιμασίας και διατυπώνει αυτό που αποκαλεί «αποτελεσματική εθνική ψηφιακή διαχείριση κρίσεων», μια έννοια που περιλαμβάνει τις αρχές της ενεργητικής ασφάλειας, της ανθεκτικότητας και της ετοιμότητας για κρίσεις. Ωστόσο, σε αντίθεση με τη ρεαλιστική και νομική συζήτηση που εξελίσσεται παγκοσμίως (βλ. ΗΠΑ και Ιαπωνία) υπό την έννοια της «προληπτικής προσέγγισης» όσον αφορά την ενσωμάτωση της επιθετικής διάστασης, τόσο σε εθνικό όσο και σε οργανωτικό επίπεδο, ως απάντηση σε κυβερνοεπεισόδια, το ισραηλινό έγγραφο συγκαλύπτει την εθνική αντίδραση υπό τον τίτλο «αντίδραση στους επιτιθέμενους» (στόχος 6.1). Μπορεί να υποτεθεί ότι το εν λόγω τμήμα αναφέρεται σε εθνικές ενέργειες που διεξάγονται κατά των επιτιθέμενων και των κρατών ή οργανισμών που τους υποστηρίζουν, όπως έχει αποδοθεί στο Ισραήλ τα τελευταία χρόνια. Αυτή είναι η αρχή μιας συζήτησης, όχι το τέλος της. Ένα άλλο ζήτημα αντίδρασης όπου το έγγραφο κάνει ένα ουσιαστικό βήμα είναι η σαφής διατύπωση ότι «η Κυβέρνηση του Ισραήλ τάσσεται υπέρ της μη καταβολής λύτρων με σκοπό την αποτροπή των προθέσεων του επιτιθέμενου».

Το Ισραήλ, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ και λόγω του περιορισμένου του βάρους επιρροής, χειρίζεται τις παγκόσμιες τεχνολογικές υπερδυνάμεις μέσω της «ανάπτυξης στρατηγικών συνεργασιών με εγχώριες και παγκόσμιες τεχνολογικές εταιρείες» (στόχος 7.1). Όσον αφορά το «τεχνολογικό δίκτυο εφοδιασμού» (δηλαδή, τους «βασικούς κόμβους στην παροχή υπηρεσιών πληροφορικής και επικοινωνιών»), απαιτείται επίκαιρη χαρτογράφηση και «οριζόντια ανθεκτικότητα» (στόχος 3.2).

Πρωταρχικός στόχος της στρατηγικής είναι η ενίσχυση της επίγνωσης και της κατανόησης απέναντι στις κυβερνοαπειλές (στόχος 1.1). Αυτό μεταφέρει ένα σαφές μήνυμα ότι η κυβερνοασφάλεια ξεκινά με την κατανόηση της πρόκλησης και του ρόλου κάθε φορέα στην αντιμετώπισή της.

Σε αρκετά σημεία, το έγγραφο επιλέγει τον ήπιο δρόμο της συνεργασίας αντί της επιβολής. Για παράδειγμα, στο πλαίσιο του στόχου 1.2, ορίζεται μια κατεύθυνση δράσης για ένα ενιαίο εθνικό σύστημα εθελοντικής αναφοράς. Αναφορικά με την προστασία της ιδιωτικότητας στο πλαίσιο της «ολιστικής διασφάλισης των πληροφοριακών περιουσιακών στοιχείων» (στόχος 3.3), το έγγραφο προσδιορίζει την ανάγκη για μια «συμπληρωματική προοπτική» παράλληλα με αυτήν της Αρχής Προστασίας της Ιδιωτικότητας, κυρίως όσον αφορά την ικανότητα εξαγωγής συμπερασμάτων από σύνολα μη διαβαθμισμένων πληροφοριών. Αυτό δείχνει την κατανόηση ότι η επιβολή υπερβολικά αυστηρών υποχρεώσεων αναφοράς και κατασταλτικών ενεργειών δεν αποτελεί την καλύτερη απάντηση στις προκλήσεις της κυβερνοασφάλειας.

Σε δύο σημεία, το νέο στρατηγικό έγγραφο αναφέρεται στα διδάγματα από τον Πόλεμο των Σιδερένιων Ξιφών. Στο πλαίσιο της «αποτροπής και προετοιμασίας για ψηφιακές εκπλήξεις» (στόχος 5.1), αναφέρεται: «Ο ανθρώπινος παράγοντας παίζει καθοριστικό ρόλο τόσο στην έλευση μιας δυσάρεστης έκπληξης όσο και στη διαχείριση της κρίσης που ακολουθεί. Οι γνωστικές και ψυχολογικές προκαταλήψεις τείνουν να υποτιμούν την πιθανότητα μιας στρατηγικής έκπληξης…», συνεπώς απαιτούνται μηχανισμοί αντιστάθμισης για την αντιμετώπιση μιας τέτοιας κατάστασης. Στο πλαίσιο της «ανάπτυξης εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού» (στόχος 8.3), προσδιορίζεται ότι «το Ισραήλ θα εργαστεί για την άρση του ‘φραγμού των νεοεισερχομένων’ – της έλλειψης αρχικής εμπειρίας… ενθαρρύνοντας την απασχόληση τραυματισμένων βετεράνων από τη σύγκρουση των Σιδερένιων Ξιφών… σε θέσεις αρχικού επιπέδου στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα…». Δεν μπορεί να υπερτονιστεί πόσο άξια και ορθή είναι αυτή η προσπάθεια.

Συστάσεις για την εφαρμογή

Η στρατηγική θα αξιολογηθεί, όπως πάντα, από την εφαρμογή της. Όπως είναι διατυπωμένη, θα πρέπει να αποτελέσει τη βάση για το σχέδιο δράσης της Εθνικής Διεύθυνσης Κυβερνοασφάλειας (INCD) και άλλων εθνικών φορέων σχετικών με την κυβερνοασφάλεια τα επόμενα χρόνια. Τέσσερις βασικές συστάσεις μπορούν να εντοπιστούν στη διαδικασία υλοποίησης:

Ενίσχυση των δυνατοτήτων της INCD: Η στρατηγική τοποθετεί την INCD στο επίκεντρο ενός δικτύου κυβερνητικών και εθνικών συνεργασιών. Η ισχύς της INCD δεν βασίζεται σε νομοθεσία και κανονισμούς που της παρέχουν σημαντικές δυνατότητες επιβολής (πλην του κρίσιμου τομέα των βασικών υποδομών), αλλά αντίθετα στις επαγγελματικές και επιχειρησιακές της δυνατότητες. Από αυτή την άποψη, μοιάζει με τη Μοσάντ, η οποία είναι επίσης υπεύθυνη για δραστηριότητες σε συγκεκριμένο τομέα (στην περίπτωσή της, το εξωτερικό), παρόλο που οι νομικές εξουσίες για τις επιχειρήσεις της είναι περιορισμένες. Στην περίπτωση της Μοσάντ, ο οργανισμός έχει χτιστεί πάνω στις μοναδικές και δημιουργικές δυνατότητες γνώσης και δράσης που έχει συγκεντρώσει τα τελευταία 70 χρόνια και μεταφέρει αυτά τα πλεονεκτήματα στον διάλογο με άλλες κρατικές οντότητες που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό. Αυτή θα πρέπει να είναι και η προσέγγιση της INCD. Πρέπει να οικοδομήσει μοναδικές ικανότητες, τόσο αυτόνομα όσο και συνεργατικά, οι οποίες να προσφέρουν ουσιαστική προστιθέμενη αξία σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Αυτό θα αποτελέσει τη βάση για τη διεκδίκηση της παρουσίας της σε κάθε ζήτημα που σχετίζεται με την εθνική κυβερνοασφάλεια.

Τα όρια της ασφάλειας («τι δεν πρέπει να γίνει»): Μια πρόκληση στη μετάφραση της στρατηγικής σε σχέδιο δράσης είναι η συρρίκνωση των στόχων. Φράσεις όπως «εκτεταμένη εκπαίδευση του κοινού σε θέματα ευαισθητοποίησης» (στόχος 1.1), «παροχή καλύτερης πρόσβασης σε βασικά εργαλεία και υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας» (στόχος 1.2), «διατήρηση υψηλών επιπέδων ασφάλειας για τα κυβερνητικά συστήματα πληροφορικής» (στόχος 2.3), ένας «κυβερνοθόλος» που περιλαμβάνει «ένα πλήθος προηγμένων δυνατοτήτων και προσφέρει οριζόντια λύση για ταχύτερη αντίδραση» (στόχος 4.2), και «ενσωμάτωση αρχών για την οικοδόμηση μιας οικονομίας πιο ανθεκτικής στην ψηφιακή κρίση» (στόχος 5.1), απαιτούν διευκρινίσεις προκειμένου να καθοριστεί μια σαφής σειρά προτεραιοτήτων απέναντι σε ένα ορισμένο προφίλ κυβερνοαπειλής (CTP).

Η προληπτική προσέγγιση: Οι ηγέτιδες χώρες του κόσμου συγκλίνουν σε αποφάσεις που ορίζουν τα όρια της προληπτικής τους προσέγγισης, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει νομικές ενέργειες στη διεθνή σκηνή, απομακρυσμένη ζημία σε υποδομές των επιτιθέμενων και χρήση στρατιωτικής ισχύος κατά ή λόγω κυβερνοαπειλών. Το Κράτος του Ισραήλ πρέπει να διεξαγάγει μια αρχών συζήτηση για αυτό το ζήτημα και να καθορίσει σαφή πολιτική, ακόμη και αν αυτό γίνει κεκλεισμένων των θυρών.

Κβαντική υπολογιστική: Η παρούσα στρατηγική παραλείπει το ζήτημα της κβαντικής υπολογιστικής, γεγονός εν μέρει δικαιολογημένο λόγω της εστίασης στο επόμενο τριετές διάστημα. Ωστόσο, η κβαντική τεχνολογία πρέπει να τεθεί στο τραπέζι από τώρα, έστω και μόνο λόγω του αντίκτυπού της στο ζήτημα της κρυπτογράφησης, που αποτελεί βασικό συστατικό της κυβερνοασφάλειας.

Η μεγάλη δοκιμασία του νέου στρατηγικού εγγράφου θα είναι η στοχευμένη και ιεραρχημένη εφαρμογή του, με έμφαση στην οικοδόμηση των δυνατοτήτων της INCD ως του κεντρικού πυρήνα παραγωγής της εθνικής κυβερνοασφάλειας. Το στρατηγικό έγγραφο κυβερνοασφάλειας του Ισραήλ θα πρέπει να επικαιροποιείται κάθε τρία χρόνια και όχι κάθε οκτώ.

*Ο Συνταγματάρχης (ε.α.) Σάι Σαμπτάι είναι ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο BESA και ειδικός στην εθνική ασφάλεια, τον στρατηγικό σχεδιασμό και τη στρατηγική επικοινωνία. Είναι στρατηγικός σύμβουλος κυβερνοασφάλειας και σύμβουλος κορυφαίων εταιρειών στο Ισραήλ.