Αρχική Blog Σελίδα 638

Το βράδυ της Τρίτης: Βροχή μετεώρων Περσείδων: Πότε, πού και πώς να ρίξετε μια ματιά

0

Ρεπορτάζ της Maddie Molloy – Ανταποκρίτρια για το κλίμα και την επιστήμη •  BBC

Βροχή μετεώρων Περσείδων: Πότε, πού και πώς να ρίξετε μια ματιά
© Getty Images
Οι λάτρεις του έναστρου ουρανού σύντομα θα απολαύσουν αυτό που θα μπορούσε να είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά θεάματα της χρονιάς, καθώς η βροχή μετεώρων Περσείδων θα φτάσει στην κορύφωσή της το βράδυ της Τρίτης.

Η βροχή φωτίζει τον ουρανό κάθε καλοκαίρι και είναι γνωστή για τους λαμπρούς, ταχύτατους μετεωρίτες της – που συχνά αποκαλούνται «πεφταστέρια».

Ωστόσο, η ορατότητα μπορεί να επηρεαστεί από το έντονο φως της Σελήνης, εξαιτίας της πρόσφατης Πανσελήνου του Οξύρρυγχου, γεγονός που θα δυσκολέψει την παρατήρηση των πιο αχνών γραμμών φωτός.

Οι Περσείδες είναι ορατές με γυμνό μάτι – αλλά ο τοπικός καιρός θα παίξει καθοριστικό ρόλο, γι’ αυτό ελέγξτε την πρόγνωση πριν βγείτε έξω.

Τι είναι η βροχή μετεώρων Περσείδων;
Οι βροχές μετεώρων συμβαίνουν όταν η Γη περνά μέσα από ίχνη σκόνης και συντριμμιών που αφήνουν πίσω τους κομήτες ή αστεροειδείς.

Οι Περσείδες προέρχονται από έναν κομήτη που ονομάζεται Swift–Tuttle, ο οποίος περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο μία φορά κάθε 133 χρόνια.

Τα σωματίδια σκόνης του κομήτη εισέρχονται στην ατμόσφαιρα της Γης με ταχύτητα περίπου 37 μιλίων (59 χιλιομέτρων) το δευτερόλεπτο.

Καθώς το κάνουν, καίγονται, δημιουργώντας τις φωτεινές λάμψεις που αποκαλούμε μετέωρα.

Οι Περσείδες παρατηρούνται εδώ και σχεδόν 2.000 χρόνια, με μερικές από τις πρώτες καταγραφές να προέρχονται από την αρχαία Κίνα.

Πήραν το όνομά τους από τον αστερισμό του Περσέα, από τον οποίο φαίνεται να προέρχονται οι μετεωρίτες.

Πώς και πότε μπορείτε να παρακολουθήσετε τις Περσείδες;
Η κορύφωση για το 2025 πέφτει τη νύχτα 12–13 Αυγούστου.

Οι μετεωρίτες τείνουν να αυξάνονται μετά τα μεσάνυχτα, με την καλύτερη θέα λίγο πριν την ανατολή του ήλιου, αν και κάποιοι μπορεί να φανούν και νωρίτερα το βράδυ.

Ωστόσο, φέτος η κορύφωση συμπίπτει με τη λαμπρή Πανσέληνο του Οξύρρυγχου, η οποία έφτασε στο πλήρες της φάσης στις 9 Αυγούστου και θα παραμείνει αρκετά φωτεινή κατά την κορύφωση.

«Η φετινή κορύφωση, δυστυχώς, συμπίπτει με την πανσέληνο, πράγμα που σημαίνει ότι ακόμη και σε περιοχές με σκοτεινό ουρανό θα είναι αδύνατο να δείτε το πλήρες των 100 μετεώρων ανά ώρα», δήλωσε ο Finn Burridge, επικοινωνιολόγος επιστήμης στο Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Γκρίνουιτς.

«Ωστόσο, \[η Πανσέληνος του Οξύρρυγχου] δεν είναι λόγος να μη βγείτε και να απολαύσετε τη βροχή – είναι πιθανό να δείτε τουλάχιστον 1 ή 2 πυροτεχνήματα ανά ώρα, ακόμη και με πανσέληνο», πρόσθεσε.

Για πιο σκοτεινό ουρανό, σκεφτείτε να παρακολουθήσετε τη βροχή τις νύχτες μεταξύ 16 και 26 Αυγούστου, αν και η δραστηριότητα των μετεώρων θα είναι μικρότερη.

«Οι ημερομηνίες πιο κοντά στην κορύφωση της βροχής προσφέρουν την καλύτερη πιθανότητα, αλλά αυτό επίσης συμπίπτει με την πανσέληνο», είπε ο κ. Burridge.

«Μετά την πανσέληνο, είναι πιθανότερα τα καλύτερα βράδια, καθώς η Σελήνη θα ανατέλλει αργότερα τη νύχτα, γι’ αυτό θα συνιστούσα τόσο τις κορυφαίες νύχτες όσο και το Σαββατοκύριακο 16 και 17 Αυγούστου», πρόσθεσε.

Ο κ. Burridge έδωσε μερικές συμβουλές για να «μεγιστοποιήσετε τις πιθανότητές σας να δείτε ένα πεφταστέρι»:

Βεβαιωθείτε ότι μπορείτε να δείτε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο τμήμα του ουρανού, χωρίς κτίρια, δέντρα ή λόφους να εμποδίζουν τη θέα.
Ξαπλώστε ανάσκελα και κοιτάξτε προς τα πάνω, καθώς οι μετεωρίτες μπορεί να εμφανιστούν οπουδήποτε στον ουρανό.
Παρακολουθήστε από μέρος μακριά από τα φώτα των πόλεων ή των χωριών – αλλά βεβαιωθείτε ότι έχετε νερό, φορτισμένο τηλέφωνο και ότι έχετε ενημερώσει κάποιον πού πάτε.
Κάντε υπομονή. Όσο περισσότερο χρόνο περάσετε έξω, τόσο πιθανότερο είναι να δείτε κάποιον. Χρειάζονται τουλάχιστον 20 λεπτά σκοτεινές συνθήκες για να προσαρμοστούν τα μάτια σας.

Θα συνεργαστεί ο καιρός;
Την Τρίτη, ο καιρός θα είναι ζεστός κατά τη διάρκεια της ημέρας για μεγάλο μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου, και οι θερμοκρασίες τη νύχτα προς Τετάρτη αναμένεται να παραμείνουν πάνω από τον μέσο όρο.

Η τρέχουσα πρόγνωση δείχνει ότι θα υπάρχουν καθαροί ουρανοί σε μεγάλες περιοχές της χώρας, αν και σε ορισμένα μέρη ενδέχεται να σχηματιστούν σύννεφα κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Ελέγξτε το BBC Weather για την πρόγνωση στην περιοχή σας.

Η Αλάσκα ως πρώτο βήμα απροσδόκητων σχέσεων ΗΠΑ – Ρωσίας (ρωσική αρθρογραφία)

0

Οι πραγματικά μεγάλοι πολιτικοί, ακόμη και εκείνοι που είναι βαθιά μπλεγμένοι στις τεχνολογίες των «δοκιμαστικών μπαλονιών» και των «ελεγχόμενων διαρροών» που είναι απαραίτητες για το σύγχρονο «μεγάλο πολιτικό παιχνίδι», δεν έχουν ξεχάσει πώς να δημιουργούν εφέ πρωτοτυπίας και έκπληξης όταν είναι απαραίτητο, γράφει ο Αλεξέι Τσεσνάκοφ –  Επικεφαλής του Ρωσικού Επιστημονικού Συμβουλίου του Κέντρου Πολιτικής Συγκυρίας.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα συναντήσει τον Πούτιν στην Αλάσκα.

Η επιλογή της τοποθεσίας εξέπληξε όλους τους ειδικούς και τους σχολιαστές που μπερδεύτηκαν τις τελευταίες ώρες σχετικά με τη Ρώμη, Κωνσταντινούπολη, Ντουμπάι, Τζέντα.

Η απόφαση έχει ήδη επιβεβαιωθεί από τη ρωσική πλευρά και στο εγγύς μέλλον οι ίδιοι αυτοί σχολιαστές θα ανταγωνιστούν με την ίδια επιτυχία στην αξιολόγηση και ερμηνεία του ιδιαίτερου συμβολισμού του τόπου: «πρώην ρωσικό έδαφος», «αποτέλεσμα κυνικών πολιτικών συμφωνιών», «σκόπιμα μακριά από την Ευρώπη – δείχνοντας τη θέση του», «το πρώτο αποτέλεσμα μιας μεγάλης συμφωνίας», «στην Αλάσκα, όπως στην Ουκρανία»… κ.λπ.

Αρκετά αναμενόμενο.

Προς το παρόν, μόνο τρία σημεία είναι σημαντικά.

Πρώτον.

Τα μέρη αποφάσισαν να μην δώσουν σε κανέναν από τους κατάλληλους κοινούς εταίρους την ιδιαίτερη τιμή να φιλοξενήσουν τη σύνοδο κορυφής.

«Θα αποφασίσουμε τα πάντα μόνοι μας. Θα αυξήσουμε μόνο τη δική μας κεφαλαιοποίηση. Θα διατηρήσουμε επίσης τα πλεονεκτήματα της επιλογής της τοποθεσίας για εμάς».

Δεύτερον.

Τι σε αντάλλαγμα; Μια επίσκεψη για μια επίσκεψη; Σε απάντηση, είναι πολύ πιθανό να εξετάσουμε, για παράδειγμα, το Βλαδιβοστόκ (?).

Η σημασία της περιοχής του Ειρηνικού αυξάνεται. Συν τις ιστορικές ρίζες. Όπως στη δεκαετία του ’70. Ύφεση. Θέρμανση. Υπάρχει επίσης υπεραρκετός συμβολισμός.

Τρίτον.

Η επιλογή της τοποθεσίας καταδεικνύει ξεκάθαρα ότι η Μόσχα και η Ουάσινγκτον έχουν τη δική τους διμερή πολιτική και οικονομική ατζέντα, το «ουκρανικό ζήτημα» της οποίας είναι σημαντικό, αλλά όχι το μόνο και όχι το κύριο. Αν και το πιο πιεστικό.

Ίσως κάποια μέρα μάθουμε τι κατάφερε να πάρει/διαπραγματευτεί η κάθε πλευρά για αυτήν την απόφαση.

Αλλά προς το παρόν, μια από τις πρώτες εκτιμήσεις. Οι πραγματικοί μεγάλοι πολιτικοί, ακόμη και εκείνοι που ασχολούνται βαθιά με τις τεχνολογίες των «δοκιμαστικών μπαλονιών», των «δοκιμαστικών ενέσεων» και των «ελεγχόμενων διαρροών» που είναι απαραίτητες για το σύγχρονο «μεγάλο πολιτικό παιχνίδι», δεν έχουν ξεχάσει πώς να δημιουργούν εφέ πρωτοτυπίας και έκπληξης όταν είναι απαραίτητο.

Σε αυτήν την περίπτωση, αναμφίβολα αυξάνεται το ενδιαφέρον για το επερχόμενο γεγονός και τη σημασία του.

Αυτή η κίνηση τροφοδοτεί μόνο τις προσδοκίες για νέα απροσδόκητα βήματα στις σχέσεις μεταξύ Πούτιν και Τραμπ.

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog

«Μεταρρυθμίσεις» που υπονομεύουν τη συνοχή των Ενόπλων Δυνάμεων και την Εθνική Άμυνα

4

Γράφει ο Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος

[email protected]

Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος

Πρώην Γενικός Διευθυντής – Γενικής Διεύθυνσης

Πολιτικής Εθνικής Άμυνας και Διεθνών Σχέσεων (ΓΔΠΕΑΔΣ)

Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ)

Στις 24 Ιουλίου 2025, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Νίκος Δένδιας, ανακοίνωσε τη Β΄ Φάση της μεταρρύθμισης «Ατζέντα 2030», παρουσιάζοντας μια σειρά εκτεταμένων παρεμβάσεων στη Δομή και την Οργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων, με απώτερο στόχο τον εκσυγχρονισμό τους.

Οι αλλαγές αυτές, όπως τόνισε ο Υπουργός, αποσκοπούν στη δημιουργία ενός πιο ευέλικτου και σύγχρονου μοντέλου διοίκησης, στη μείωση της γραφειοκρατίας, στην εξοικονόμηση πόρων, καθώς και στη βελτίωση των υποδομών και των συνθηκών για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων.

Στο πλαίσιο αυτό, καταργούνται η 1η Στρατιά και τα ενδιάμεσα επίπεδα διοίκησης, με το επιχείρημα της απλοποίησης της διοικητικής πυραμίδας και της ενίσχυσης της ευελιξίας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η κατάργηση της ΑΣΔΕΝ (Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Εσωτερικού και Νήσων), η οποία, αν και δεν αποτελούσε ενδιάμεσο επίπεδο, είχε αυτοτελή επιχειρησιακή αποστολή στην άμυνα του νησιωτικού χώρου του Ανατολικού Αιγαίου. Ο ρόλος της μεταφέρεται στην υπό σύσταση Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου (ΑΣΔΑΜ), χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί πλήρως το νέο διοικητικό και επιχειρησιακό πλαίσιο.

Για την ενίσχυση της αυτονομίας των μείζονων σχηματισμών, συγκροτούνται τέσσερις Ανώτατες Στρατιωτικές Διοικήσεις: Θράκης (μετονομασία του 4ου Σώματος Στρατού), Ηπείρου και Μακεδονίας, Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου (αντικαθιστά την ΑΣΔΕΝ), καθώς και η ΑΣΔΥΣ, που διατηρεί τον υφιστάμενο ρόλο της. Πάνω από αυτές τίθεται το Γενικό Επιτελείο Στρατού, με αρμοδιότητα τον στρατηγικό σχεδιασμό, τον συντονισμό και την εποπτεία. Παράλληλα, ενισχύεται η Γενική Επιθεώρηση Στρατού και συγκροτούνται Διοικήσεις Μη Επανδρωμένων Μέσων σε όλα τα Όπλα και Σώματα.

Επιπλέον, συνεχίζεται το κλείσιμο δεκάδων στρατοπέδων και στρατιωτικών δικαστηρίων, ενώ από το 2026 η κατάταξη των στρατευσίμων θα γίνεται αποκλειστικά στο Στρατό Ξηράς. Προβλέπεται επίσης, πρόγραμμα οχυρωματικών έργων στα νησιά του Αιγαίου και στον Έβρο, στο πλαίσιο του δόγματος «αυτόνομα νησιά», που στοχεύει στη μέγιστη επιχειρησιακή αυτονομία των μονάδων άμυνας σε συνθήκες κρίσης ή αποκλεισμού.

Το αφήγημα του Υπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Νίκου Δένδια προς υποστήριξη της εν λόγω «μεταρρύθμισης» στηρίζεται στην ανάγκη προσαρμογής στις αυξανόμενες γεωπολιτικές προκλήσεις, τα διδάγματα των πολέμων σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή και τις τεχνολογικές εξελίξεις που αλλάζουν τον σύγχρονο πόλεμο.

Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η οικοδόμηση ενός πιο ευέλικτου, τεχνολογικά εκσυγχρονισμένου και αποτελεσματικού αμυντικού μηχανισμού, με έμφαση στην πρώτη γραμμή και τη μέριμνα για το προσωπικό.

Πίσω από τη ρητορική του εκσυγχρονισμού και της ευελιξίας όμως, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα για τον αντίκτυπο των αλλαγών στη διακλαδικότητα, τη στρατηγική συνοχή και την αποτρεπτική ικανότητα της χώρας.

Παρά τα διδάγματα από την Ουκρανία, οι παρεμβάσεις αυτές στερούνται συνεκτικού στρατηγικού σχεδίου, υπονομεύουν την επιχειρησιακή επάρκεια και αλλοιώνουν τη θεσμική αρχιτεκτονική διοίκησης, τη στιγμή που η χώρα οφείλει να ενισχύει και όχι να αποδομεί την αποτρεπτική της ισχύ.

Οι εξαγγελθείσες αλλαγές ενσωματώνουν ένα στρατηγικό σφάλμα: ενώ επικαλούνται διδάγματα από την Ουκρανία, αγνοούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του πραγματικού αντιπάλου. Το επιχειρησιακό περιβάλλον δεν είναι ουδέτερο, αλλά συγκεκριμένο και γεωγραφικά προσδιορισμένο.

Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει ούτε μια στατική, προβλέψιμη σύγκρουση τύπου Ουκρανίας, ούτε έναν πόλεμο μέσω αντιπροσώπων (proxies), όπως το Ισραήλ στη Μέση Ανατολή.

Αντιμετωπίζει μια αναθεωρητική δύναμη με αποβατική ικανότητα και διακηρυγμένη πολιτική βούληση επιθετικότητας, σε ένα αρχιπελαγικό θέατρο επιχειρήσεων με εκτεθειμένα νησιά και ανάγκη αποτροπής πρώτου πλήγματος.

Η άκριτη υιοθέτηση ξένων προτύπων, χωρίς εστίαση στη φύση της τουρκικής απειλής, οδηγεί σε εσφαλμένα διδάγματα και στρατηγικό κενό.

Πρέπει να γίνει κατανοητό, ότι η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να σχεδιάζει άμυνα «γενικών προδιαγραφών». Η απειλή είναι συγκεκριμένη, η γεωγραφία αμείλικτη και το κόστος ενός πρώτου πλήγματος πιθανόν ανεπανόρθωτο.

Η προβαλλόμενη «μεταρρύθμιση» δίνει έμφαση σε τεχνολογίες όπως drones και τεχνητή νοημοσύνη, όμως η τεχνολογία δεν υποκαθιστά την κυριαρχία επί του εδάφους. Η αποτελεσματική άμυνα κρίσιμων περιοχών (π.χ. Σάμος ή Καστελόριζο), απαιτεί φυσική στρατιωτική παρουσία, ισχυρές δομές διοίκησης και εγγύτητα με τον τοπικό πληθυσμό και το γεωγραφικό ανάγλυφο.

Οι έννοιες της «συμπαγούς δύναμης», της «τεχνολογικής αναβάθμισης» και της «ενίσχυσης της πρώτης γραμμής» μοιάζουν περισσότερο με συνθήματα παρά με τεκμηριωμένη στρατηγική.

Η αντίληψη περί «αυτόνομων νησιών» και η έμφαση σε έργα οχύρωσης συνδέεται περισσότερο με δόγματα στατικής άμυνας του 17ου και 18ου αιώνα, όταν η πολιορκία αποτελούσε κυρίαρχη μορφή πολέμου.

Στο σημερινό δυναμικό και διακλαδικό επιχειρησιακό περιβάλλον, όπου ο χρόνος αντίδρασης μετριέται σε λεπτά και η κυριαρχία εξαρτάται από την ταχεία συγκέντρωση και συντονισμό ισχύος, η «αυτονομία» δεν εξασφαλίζει αποτροπή. Αντίθετα, οδηγεί σε κατακερματισμό των δυνάμεων και απώλεια στρατηγικού ελέγχου. Η εθνική στρατιωτική ισχύς δεν βασίζεται σε απομονωμένες «νησίδες αντίστασης», αλλά σε δικτυοκεντρική διοίκηση, εφεδρείες και συνδυασμένη ισχύ. Η έννοια του «αποκλεισμένου νησιού», ειδικά όταν υποστηρίζεται από  οχυρώσεις χωρίς ένα ενιαίο δόγμα, χωρίς διακλαδική υποστήριξη και ευελιξία, υποδηλώνει ήδη στρατηγική αποτυχία.

Η κατάργηση της 1ης Στρατιάς και της ΑΣΔΕΝ, υπό το πρόσχημα της δημιουργίας ενός πιο ευέλικτου και σύγχρονου μοντέλου διοίκησης, τη μείωση της γραφειοκρατίας, την εξοικονόμηση πόρων και του ψηφιακού μετασχηματισμού, αφαιρεί το αναγκαίο στρατηγικό υπόβαθρο για την ουσιαστική αξιοποίηση των τεχνολογικών μέσων, θέτοντας σε κίνδυνο την αποτρεπτική ικανότητα της χώρας.

Αντί να σηματοδοτούν εξορθολογισμό, διασπούν τη διοικητική συνέχεια, αποδυναμώνουν την επιχειρησιακή ικανότητα και αλλοιώνουν τον χαρακτήρα της αποτροπής. Η τεχνολογία χωρίς δομές δεν αποτρέπει, όπως και η ευελιξία χωρίς βάθος, δεν προστατεύει.

Μια χώρα που απειλείται άμεσα, δεν έχει την πολυτέλεια να πειραματίζεται με αφηρημένα δόγματα. Χρειάζεται διοίκηση, εφεδρείες, τοπική ισχύ και σαφές μήνυμα αποτροπής. Όχι συνθήματα.

Η απόφαση κατάργησης της 1ης Στρατιάς παρουσιάζεται ως βήμα εξορθολογισμού και ευελιξίας, όμως στην πραγματικότητα συνιστά σοβαρή υποβάθμιση της επιχειρησιακής δομής του Στρατού Ξηράς.

Η 1η Στρατιά, ως ο ανώτατος διοικητικός σχηματισμός και μοναδικό Επιχειρησιακό Στρατηγείο του ελληνικού στρατού, αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της  Χερσαίας Άμυνας της Ελλάδας, τον αναγκαίο ενδιάμεσο κρίκο μεταξύ του ΓΕΣ και των Σωμάτων Στρατού, εξασφαλίζοντας στρατηγική συνοχή, συντονισμένη δράση σε ευρεία γεωγραφική κλίμακα (Θράκη, Μακεδονία, Θεσσαλία) και άμεση και συντονισμένη αντίδραση σε κρίσεις μεγάλης κλίμακας στο χερσαίο μέτωπο.

Η κατάργησή της, ακυρώνει ένα επίπεδο διοίκησης που είναι απαραίτητο σε συνθήκες έντασης, κρίσης ή πολέμου, δημιουργεί κενό Διοίκησης και Ελέγχου (C2) στο επίπεδο της στρατηγικής επιχειρησιακής διοίκησης (σε μια περίοδο που η χώρα οφείλει να διατηρεί στρατηγικό βάθος και ενιαία καθοδήγηση των δυνάμεών της), υπονομεύει τη συνοχή των δυνάμεων του χερσαίου χώρου και επιφέρει αποδιοργάνωση του επιχειρησιακού σχεδιασμού τόσο στο στρατηγικό όσο και τακτικό επίπεδο.

Είναι στρατηγικό λάθος να θεωρούμε, ότι η μόνη απειλή προέρχεται από ανατολάς, δηλαδή μόνο από την Τουρκία, σε ένα υβριδικό επιχειρησιακό περιβάλλον με πολυδιάστατες προκλήσεις.

Δεν μπορεί να παραβλέπεται το γεγονός, ότι η Αλβανία διατηρεί αλυτρωτικές βλέψεις και στενή στρατιωτική συνεργασία με την Τουρκία, που δημιουργεί νέα δεδομένα ασφάλειας στα σύνορά μας. Σε αυτό το πλαίσιο, η διατήρηση και μετεξέλιξη της 1ης Στρατιάς σε Στρατηγείο Χερσαίων Δυνάμεων είναι αναγκαία για την ολιστική διαχείριση των πολλαπλών απειλών που αντιμετωπίζει η χώρα, ενισχύοντας τη δυνατότητα συντονισμού και ευελιξίας των χερσαίων δυνάμεων σε εθνικό επίπεδο.

Χωρίς την 1η Στρατιά όμως, το βάρος της επιχειρησιακής διοίκησης μεταφέρεται υπέρμετρα στο Γενικό Επιτελείο Στρατού, μειώνοντας την ικανότητά του να ασκεί στρατηγική καθοδήγηση και σχεδιασμό, καθώς ταυτόχρονα θα πρέπει να αναλαμβάνει απευθείας την επιχειρησιακή διοίκηση — μια πρακτική που κρίνεται μη ρεαλιστική σε περίπτωση μεγάλης κρίσης ή πολέμου.

Επιπλέον, η επιχειρούμενη αναδιοργάνωση κινδυνεύει να μετατρέψει το ΓΕΕΘΑ από επιτελικό όργανο στρατηγικής καθοδήγησης σε μια συγκεντρωτική δομή με επιχειρησιακές αρμοδιότητες, χωρίς όμως να διαθέτει τον αναγκαίο επιτελικό μηχανισμό και την απαιτούμενη ευελιξία για άμεση διοίκηση σε συνθήκες κρίσης ή σύρραξης.

Αυτή η υπερσυγκέντρωση, αντί να ενισχύει τη διακλαδικότητα, την υπονομεύει, καθώς ακυρώνει τους ενδιάμεσους κρίκους διοίκησης που εξασφάλιζαν την ευθυγράμμιση των Κλάδων υπό ένα ενιαίο στρατηγικό πλαίσιο. Η διακλαδικότητα απαιτεί διασύνδεση και συνεργασία, όχι απορρόφηση και απορρύθμιση.
Η «νέα δομή» δεν συνοδεύεται από σαφές διακλαδικό πλαίσιο, αφήνοντας θολή τη διαδικασία συνεργασίας και διαλειτουργικότητας μεταξύ Κλάδων. Η κατάργηση κρίσιμων χερσαίων διοικήσεων διαταράσσει την ισορροπία της διακλαδικότητας, αποδυναμώνοντας δυσανάλογα τον Στρατό Ξηράς, χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση στους άλλους Κλάδους.

Η 1η Στρατιά επίσης, αναγνωρίζεται από το ΝΑΤΟ ως στρατηγείο επιπέδου Στρατιάς (Field Army HQ), με ρόλο στρατηγικής εφεδρείας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Σε περίπτωση σύρραξης, μπορεί να αναλάβει τη διοίκηση χερσαίων συμμαχικών δυνάμεων στην περιοχή ευθύνης του SACEUR, ειδικά στον άξονα Βαλκανίων–Μαύρης Θάλασσας. Έχει συμμετάσχει σε σημαντικές ασκήσεις, παρέχοντας ικανότητες Command & Control για δυνάμεις μεγέθους Σώματος Στρατού ή Μεραρχίας.

Επιπλέον, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, λειτουργεί ως κρίσιμο στρατηγείο που συνδέει το Αιγαίο, τα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας τη ροή ενισχύσεων προς Βουλγαρία, Ρουμανία και τη Ν.Α. πτέρυγα της Συμμαχίας.

Η κατάργησή της εκτός από την απώλεια ενός σημαντικού εθνικού εργαλείου θα σημάνει και την αποδυνάμωση της ΝΑΤΟϊκής διοικητικής αρχιτεκτονικής σε μια κρίσιμη περιοχή για τη συλλογική άμυνα.

Η κατάργηση της ΑΣΔΕΝ επίσης, συνιστά μία ακόμη ατυχής και επικίνδυνη απόφαση, καθώς ακυρώνει μια δοκιμασμένη επιχειρησιακή δομή με αποδεδειγμένη επάρκεια στην επιτήρηση και αποτροπή στο Αιγαίο.

Η ΑΣΔΕΝ δεν είναι απλώς μια διοικητική δομή του Στρατού Ξηράς. Είναι ο θεσμικός φορέας επιχειρησιακής ετοιμότητας, αποτροπής και συντονισμού της εθνικής άμυνας στα νησιά του Αιγαίου.

Αποτελεί ενιαίο στρατηγείο ελέγχου του αρχιπελάγους, εξασφαλίζει τη διοικητική και επιχειρησιακή ενοποίηση των νήσων, υποστηρίζει τη ροή ενισχύσεων και εφεδρειών σε συνθήκες κρίσης και λειτουργεί ως κρίσιμος ενδιάμεσος κρίκος μεταξύ των τακτικών σχηματισμών και του ΓΕΣ.

Η κατάργησή της, με την πρόθεση ενσωμάτωσης των αρμοδιοτήτων της σε μια νέα ευρύτερη Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου (ΑΣΔΑΜ), διαλύει μια κρίσιμη εξειδικευμένη διοίκηση, υποβαθμίζει τη διακλαδική λειτουργία και υπονομεύει τη στρατηγική συνοχή της αποτροπής στον πλέον ευαίσθητο γεωπολιτικά χώρο της χώρας.

Η επιλογή αυτή δεν ενισχύει, αλλά αποδυναμώνει την ικανότητα άμεσης και συντονισμένης αντίδρασης στην περιοχή ευθύνης της, δημιουργώντας επικίνδυνα διοικητικά κενά και αποδιοργανώνοντας την επιχειρησιακή συνέχεια στο σύνθετο γεωγραφικά περιβάλλον του Αιγαίου.

Επιπλέον, η κατάργηση της ΑΣΔΕΝ διαταράσσει την απαραίτητη ισορροπία διοίκησης ανάμεσα στους Κλάδους, αφού αποδυναμώνει δυσανάλογα τη χερσαία συνιστώσα της αποτροπής, δίχως να ενισχύει αντίστοιχα κάποιο λειτουργικό διακλαδικό σχήμα. Αντί να προάγεται η διακλαδικότητα, εγκαθιδρύεται μια επικίνδυνη ασάφεια. Η ΑΣΔΕΝ αποτελεί εγγυητή της επιχειρησιακής συνοχής του ανατολικού χώρου. Η διάλυσή της συνιστά ρήγμα σε αυτήν τη συνοχή.

Επίσης, η προστιθέμενη αξία της ΑΣΔΕΝ έγκειται στη βαθιά εξοικείωσή της με την επιχειρησιακή λογική του νησιωτικού περιβάλλοντος. Δεν πρόκειται απλώς για ένα επιτελείο, αλλά για έναν οργανισμό με ενσωματωμένη τη γνώση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε νησιού, κάθε μονάδας και κάθε σχηματισμού που λειτουργούν ως Φάροι Εθνικής Αποτροπής.

Αυτή η πολύτιμη, πολυετής εμπειρία και τοπική εξειδίκευση δεν μπορούν να μεταβιβαστούν αυτόματα σε μια νέα, μη εξειδικευμένη περιφερειακή διοίκηση. Η επιχειρούμενη αναδιάταξη, με τη μετατροπή της ΑΣΔΕΝ σε ΑΣΔΑΜ, απειλεί να αλλοιώσει τον ειδικό αποτρεπτικό της ρόλο, αφαιρώντας βάθος και σαφήνεια από το στρατηγικό μήνυμα της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Και όλα αυτά, δεν εκτυλίσσονται σε καιρό σταθερότητας και ειρήνης. Αντιθέτως, η αναδιάταξη επιχειρείται σε ένα διεθνές περιβάλλον αβεβαιότητας, αστάθειας και γεωπολιτικών ανακατατάξεων και την ώρα που η Τουρκία επιδιώκει έναν ηγεμονικό ρόλο στην περιοχή.  Την ώρα, που επενδύει στην ακραία εθνικιστική της ρητορική, ενισχύει συστηματικά την επιθετική προβολή της στρατιωτικής της ισχύος και εργαλειοποιεί κάθε κρίση ως μέσο στρατηγικής πίεσης και εκβιασμού.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η επιλογή να καταργηθούν οι δύο θεμελιώδεις πυλώνες της εθνικής άμυνας (1η Στρατιά και ΑΣΔΕΝ), συνιστά στρατηγικό λάθος, με άμεσες επιπτώσεις στην επιχειρησιακή συνοχή, την ετοιμότητα και την αξιοπιστία της εθνικής αποτροπής.

Η Δομή Δυνάμεων δεν μπορεί να σχεδιάζεται σε στρατηγικό κενό, ούτε ανεξάρτητα από τις δυνατότητες και τις προθέσεις του αντιπάλου. Ειδικότερα, όταν η Τουρκία διατηρεί σαφώς επιθετικά προσανατολισμένη στρατιωτική διάταξη, με ικανότητα ταχείας προβολής ισχύος στο Αιγαίο, στον Έβρο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συγκεκριμένα, η 4η Στρατιά (Στρατιά Αιγαίου), με έδρα τη Σμύρνη, αποτελεί την κύρια αποβατική δύναμη της Τουρκίας, ενώ η 1η Στρατιά στην Ανατολική Θράκη διαθέτει τρία Σώματα Στρατού ικανά για ταχεία δράση στον Έβρο. Και οι δύο σχηματισμοί συγκροτούν ένα διακλαδικό σύστημα αποβατικής και χερσαίας ισχύος, υποστηριζόμενο από ειδικές δυνάμεις, αεροπορία στρατού και ναυτικές μονάδες.

Όταν ο αντίπαλος οργανώνεται με αυξημένες επιθετικές δυνατότητες, η αποδόμηση κρίσιμων δομών και η συγχώνευση θεμελιωδών σχηματισμών δεν συνιστούν εκσυγχρονισμό, αλλά στρατηγική πλάνη, η οποία υπονομεύει την αποτρεπτική ισχύ και παραχωρεί πρωτοβουλία κινήσεων σε αυτόν που διατηρεί το πλεονέκτημα της επιθετικής επιλογής.

Τέλος, όλες οι εξαγγελίες του κ. Δένδια για την αλλαγή στη Δομή Δυνάμεων του Ελληνικού Στρατού τίθενται σε θεσμικό κενό.

Από τη στιγμή που δεν υπάρχει επικαιροποιημένη Πολιτική Εθνικής Άμυνας (Π.Ε.Α.), πώς είναι δυνατόν ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας να προχωρά σε δομικές παρεμβάσεις που επηρεάζουν το σύνολο της επιχειρησιακής διάταξης και της αμυντικής αρχιτεκτονικής της χώρας;

Στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας το μόνο θεσμικό κείμενο που υπάρχει και σχετίζεται με την Εθνική Ασφάλεια είναι η Πολιτική Εθνικής Άμυνας (Π.Ε.Α.), το οποίο είναι άκρως απόρρητο έγγραφο και απορρέει από την Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας.

Η Π.Ε.Α., αποτελεί το θεμέλιο απ’ το οποίο πηγάζουν όλα τα καταστατικά κείμενα που διέπουν τη λειτουργία των Ενόπλων Δυνάμεων [Στρατιωτική Αξιολόγηση Κατάστασης (Σ.Α.Κ.), Εθνική Στρατιωτική Στρατηγική (ΕΘ.Σ.Σ.), Γενική Σχεδίαση Άμυνας της Χώρας (ΓΕ.Σ.Α.Χ.), Δομή Δυνάμεων (Δ.Δ.) κ.λπ.].

Συνεπώς, από τη στιγμή που δεν υπάρχει επικαιροποιημένη Π.Ε.Α. όπου να έχει εγκριθεί από το ΚΥΣΕΑ και δεν έχουν διατυπωθεί και καταγραφεί στο εν λόγω θεσμικό κείμενο σαφείς στρατηγικοί και επιχειρησιακοί στόχοι για τις Ένοπλες Δυνάμεις, με ποιο στρατηγικό υπόβαθρο επιχειρείται η υλοποίηση της «ΑΤΖΕΝΤΑΣ 2030»;

Ποιο πρόβλημα επιχειρεί να λύσει και με ποιες επιπτώσεις στην εθνική ασφάλεια;

Εν κατακλείδι, θα πρέπει να γίνει κατανοητό, ότι η Δομή Δυνάμεων και η Εθνική Άμυνα γενικότερα, δεν είναι Άσκηση επί Χάρτου, αλλά ούτε και επικοινωνιακό πυροτέχνημα που αξιοποιείται για λόγους προσωπικού εντυπωσιασμού και μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων.

Δεν μπορεί να υποτάσσεται σε πρόχειρους σχεδιασμούς, αποσπασματικές μεταρρυθμίσεις ή επιφανειακές εξαγγελίες.

Η «νέα Δομή Δυνάμεων» δεν προκύπτει από τεκμηριωμένη στρατηγική ανάλυση, ούτε εντάσσεται σε μια θεσμικά κατοχυρωμένη ιεραρχία σχεδίασης που να εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον.

Αντιθέτως, μοιάζει να συνιστά άσκηση διοικητικού πειραματισμού χωρίς σαφές δόγμα, χωρίς επιχειρησιακή τεκμηρίωση, χωρίς εκτίμηση της απειλής και χωρίς θεσμική συνέπεια.

Ο εκσυγχρονισμός των Ενόπλων Δυνάμεων είναι απαραίτητος. Αλλά για να είναι αποτελεσματικός και θεσμικά νόμιμος, πρέπει να ξεκινά από στρατηγική καθοδήγηση, να καταλήγει σε επιχειρησιακή λογική και να στηρίζεται σε ρεαλιστική αποτύπωση της απειλής.

Υπό το πρίσμα αυτό, όσοι αγνοούν τις συνέπειες που επιφέρουν οι πειραματισμοί τους στη συνοχή και την αποτελεσματικότητα των Ενόπλων Δυνάμεων, αναλαμβάνουν ακέραιη την ευθύνη για το επιχειρησιακό κενό που θα προκύψει όταν η κρίση δεν θα είναι Σενάριο επί Χάρτου, αλλά πραγματικότητα.

militaire.gr

Σκοπιανή εταιρεία όπλων δημιουργεί δίκτυο λόμπι υπέρ του Τραμπ

0

Αναζητώντας χρηματοδότηση από τις ΗΠΑ για την παραγωγή πυρομαχικών της, ο Όμιλος ATS δεν φείδεται εξόδων σε συμβόλαια με εταιρείες lobbying που έχουν καλούς δεσμούς με τη νέα κυβέρνηση Τραμπ.

Οι προσπάθειες του κατασκευαστή όπλων ATS Group με έδρα τη Βόρεια Μακεδονία να προσελκύσει χρηματοδότηση από τις ΗΠΑ αποδεικνύονται επικερδείς για τον πρώην αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και Ρεπουμπλικάνο στρατηγικό αναλυτή που έγινε λομπίστας, Ματ Μόουερς, αποκάλυψε η διάσημη δημοσιογράφος Άλις Πονταλιέ.

Μεταξύ 3 Μαρτίου, όταν εγγράφηκε στο Κογκρέσο εκ μέρους του Ομίλου ATS, και 21 Απριλίου, όταν υπέβαλε την πρώτη του έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητές του βάσει του Νόμου περί Αποκάλυψης Λόμπινγκ (LDA), η εταιρεία του Valcour έλαβε σχεδόν 170.000 δολάρια.

Ο Όμιλος ATS με έδρα τα Σκόπια, ο οποίος περιλαμβάνει τις ATS Ammunition, ATS Ballistics και ATS Technologies, ισχυρίζεται ότι διαθέτει υποκατάστημα στο Σεντ Λούις του Μιζούρι, με την ονομασία ATS Group USA, αλλά ο ιστότοπός του δεν είναι διαθέσιμος.

Εκπαίδευση αυτοάμυνας

Τον Ιούλιο του περασμένου έτους, ο Όμιλος ATS ανακοίνωσε την κατασκευή ενός εργοστασίου κατασκευής πυρομαχικών μικρού διαμετρήματος στο Τέξας για τον εφοδιασμό της αγοράς των ΗΠΑ.

Το 2024, ο Όμιλος ATS επένδυσε επίσης στην παραγωγή οβίδων όλμων και πυροβολικού με διαμέτρημα έως 155 mm.

Από την οπτική γωνία των ΗΠΑ, η κατοχή μεριδίου, εργοστασίου ή κοινοπραξίας με κατασκευαστή βλημάτων 155 mm παρέχει ένα αποφασιστικό πλεονέκτημα στο πλαίσιο του ρωσο-ουκρανικού πολέμου, υποστηρίζει η Πονταλιέ σε άρθρο του για το Intelligence.

Εταιρείες που συνδέονται με δίκτυα υπέρ του Τραμπ

Ο Μόουερς (Mowers) υποστήριξε ενεργά τον Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρικής του εκστρατείας και μπορεί να βασιστεί στις διασυνδέσεις του με δίκτυα φιλο-Τραμπ στις προσπάθειές του να βοηθήσει τον Όμιλο ATS στην αναζήτηση χρηματοδότησης.

Ο Μόουερς εργάστηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών από το 2017 έως το 2019, προτού θέσει υποψηφιότητα για εκπρόσωπος του Νιου Χάμσαϊρ στις εκλογές του 2020 και του 2022, χωρίς επιτυχία.

Για την εργασία του στην ATS Group, ο Μόουερς έφερε αρκετούς συμβούλους κοντά σε δίκτυα φιλο-Τραμπ, συμπεριλαμβανομένου του Blake Center, ενός πρώην βοηθού των Ρεπουμπλικανών «γερακιών» στο Κογκρέσο, όπως η γερουσιαστής Μάρσα Μπλάκμπερν, ο πρώην πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Κέβιν ΜακΚάρθι και ο βουλευτής της Καλιφόρνια Βινς Φονγκ.

Ο σύμβουλος Μπιλ Κίλιαν, ο οποίος εντάχθηκε στην Valcour νωρίτερα φέτος και εργάστηκε επίσης στο Υπουργείο Εξωτερικών, ήταν ένθερμος υποστηρικτής της τελευταίας προεδρικής εκστρατείας του Τραμπ: ήταν αναπληρωτής διευθυντής της Δύναμης 47 του Τραμπ, η οποία αυτοαποκαλείται «ο επίσημος στρατός εθελοντών διοργανωτών γειτονιάς που συνεργάζονται για να νικήσουν την Καμάλα Χάρις και τους ακροαριστερούς φιλελεύθερους Δημοκρατικούς».

Εκτός από την Valcour, ο Όμιλος ATS είναι επίσης πελάτης της εταιρείας Mercury Public Affairs με ισχυρές διασυνδέσεις από τον Φεβρουάριο.

Σύμφωνα με τη σύμβαση, η οποία έχει καταχωρηθεί βάσει του Νόμου περί Εγγραφής Ξένων Πράκτορων (FARA), η Mercury Public Affairs βοηθά τον Όμιλο ATS για τουλάχιστον ένα έτος, έναντι 85.000 δολαρίων το μήνα, για την «ανάπτυξη, τη δομή και την εφαρμογή της ομοσπονδιακής πολιτικής ατζέντας», αλλά και για την «ανάδειξη του ρόλου της Βόρειας Μακεδονίας ως βασικού εταίρου ασφαλείας στη Νότια Ευρώπη».

Τη σύμβαση διαχειρίζεται ο πρώην Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής και βουλευτής της Λουιζιάνα, Ντέιβιντ Βίτερ, ο οποίος εντάχθηκε στην εταιρεία το 2017.

Το Mercury Public Affairs έχει έρθει ακόμη πιο κοντά στα δίκτυα των Ρεπουμπλικανών, δεδομένου ότι η Σούζι Γουάιλς, επικεφαλής της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ, ήταν συμπρόεδρος της εταιρείας λόμπινγκ από τις αρχές του 2022 μέχρι τον διορισμό της ως επικεφαλής του προσωπικού του Λευκού Οίκου.

Διασυνδέσεις σε ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο και Τουρκία

Τουρκικά προϊόντα

Εκτός από την ομάδα των λομπίστες της, η ATS Group έχει πλέον την υποστήριξη του Τζέιμς Τζόουνς, πρώην συμβούλου εθνικής ασφάλειας του Μπαράκ Ομπάμα και ιδρυτή του συμβουλευτικού ομίλου Jones Group International (JGI), ο οποίος είναι τώρα πρόεδρος του συμβουλευτικού συμβουλίου του κατασκευαστή όπλων.

Η συμβουλευτική επιτροπή περιλαμβάνει επίσης τον Μάικλ Μπαρμπέρο, πρώην στρατηγό της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, και τον  Τζον Ντεβίτο, πρώην πράκτορα του Γραφείου Αλκοόλ, Καπνού, Πυροβόλων Όπλων και Εκρηκτικών (ATF).

Εκτός από τα έργα του στις ΗΠΑ, ο όμιλος ATS σχεδιάζει να ανοίξει γραφεία στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου ο όμιλος ήδη απολαμβάνει την υποστήριξη του Ρίτσαρντ Μπάρονς, πρώην επικεφαλής της Διοίκησης Κοινών Δυνάμεων (JFC) στο βρετανικό Υπουργείο Άμυνας, ο οποίος είναι νυν πρόεδρος της εταιρείας συμβούλων άμυνας Universal Defence & Security Solutions.

Σε δελτίο τύπου της UDSS πέρυσι, ο Όμιλος ATS ανέφερε επίσης τις τρέχουσες δραστηριότητές του στο Κατάρ.

Ο όμιλος έχει προσεγγιστεί από μεγάλους αμυντικούς ομίλους του Κόλπου, όπως η Barzan Holdings του Κατάρ και η EDGE Group των ΗΑΕ, οι οποίοι επιδιώκουν να αποκτήσουν μερίδια στην εταιρεία (IO, 27/06/24).

Στα τέλη Μαρτίου, ο Όμιλος ATS υπέγραψε μνημόνιο συμφωνίας με την τουρκική εταιρεία MKE (Makine ve Kimya Endüstrisi), συμπεριλαμβανομένων σχεδίων για την κατασκευή εργοστασίου πυρίτιδας στη Βόρεια Μακεδονία. (BGNES)

Τουρκικά προϊόντα

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog

Σε σταυροδρόμι η Ρεπούμπλικα Σέρπσκα, ο Ντόντικ μιλάει για αποστασιοποίηση και επίθεση μουσουλμάνων Βόσνιων

0

«Ντόντικ: Η Σέρπσκα σε σταυροδρόμι – είτε αποστασιοποιείται από το Σεράγεβο είτε παύει να υπάρχει»

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Σέρπσκα, Μίλοραντ Ντόντικ, δήλωσε ότι η Δημοκρατία Σέρπσκα βρίσκεται στην τελική φάση του πολιτικού της αγώνα και της πορείας της και ότι, όπως δήλωσε, αν δεν αποστασιοποιηθεί από το Σαράγεβο αναζητώντας τα δικαιώματά της στο Ντέιτον, θα πάψει να υπάρχει.

Ο Μίλοραντ Ντόντικ, εμφανιζόμενος στο Πρωινό Πρόγραμμα  της Ραδιοτηλεόρασης της Δημοκρατίας Σέρπσκα,  εξέφρασε την άποψη ότι ορισμένοι πολιτικοί κύκλοι στο Σαράγεβο θέλουν να καταργήσουν τη Δημοκρατία Σέρπσκα και ότι, όπως είπε, «η καθημερινή ζωή είναι γεμάτη απάτη και προσπάθειες μείωσης και κατάργησης της Δημοκρατίας Σέρπσκα».

«Είναι πάντα οι ίδιοι άνθρωποι που το κάνουν – Βόσνιοι, Μουσουλμάνοι. Είναι πολύ συμπαγείς. Για αυτούς, η Σερβική Δημοκρατία της Σερβίας είναι συνώνυμη με το κακό», δήλωσε ο Ντόντικ, προσθέτοντας ότι, κατά τη γνώμη του, πρόκειται για μια πολιτική αναμέτρηση που έχει και θρησκευτική διάσταση.

Μιλώντας για τις ενέργειες υψηλόβαθμων εκπροσώπων στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ο Ντόντικ επανέλαβε τη θέση του ότι προηγουμένως, όπως δήλωσε, είχαν παράνομα και χωρίς το Σύνταγμα απολύσει πολιτικούς, κυρίως από τη Δημοκρατία Σέρπσκα.

«Ισχυρή θέληση για την υπεράσπιση της Δημοκρατίας Σέρπσκα»

Επεσήμανε επίσης ότι τώρα διαμορφώνεται μια νομική βάση για την περαιτέρω κατάρρευση της συνταγματικής τάξης, προσθέτοντας ότι οι δικαστικές διαδικασίες έχουν δηλώσει ότι ο Ύπατος Εκπρόσωπος αποτελεί μέρος της συνταγματικής τάξης της Β-Ε.

«Αυτό είναι ένα διαβόητο ψέμα. Τώρα φτάνουμε σε μια κρίσιμη θέση όπου το Σύνταγμα παραβιάζεται από μια πράξη κατώτερης αρχής», δήλωσε ο Ντόντικ.

Είπε ότι υπάρχει ισχυρή βούληση στη Δημοκρατία Σέρπσκα να την υπερασπιστεί, προσθέτοντας ότι στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη πρόκειται για επίθεση «Μουσουλμάνων εναντίον Χριστιανών» και ότι το Σαράγεβο θέλει να δημιουργήσει μια όαση που ονομάζεται Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Αναφερόμενος στις δικές του ποινικές διαδικασίες , ο Ντόντικ επεσήμανε ότι κατηγορήθηκε επειδή υπέγραψε το διάταγμα και πρόσθεσε ότι επί 20 χρόνια «προσπαθούν να βρουν κάποια πράξη για να την διώξουν».

Rts.rs

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog

Ένα μυθιστόρημα που αμφισβητεί την αξιοκρατία

0

Stephanie Bai

Associate editor

Η Έρευνα Πολιτισμού: Isaac Stanley-Becker
άδεια αίθουσα διδασκαλίας
(Mint Images / Getty)

Μια καλή σύσταση που έλαβα πρόσφατα: Ένας Γερμανός πολιτικός μού συνέστησε πρόσφατα το σατιρικό μυθιστόρημα του 1958 του Michael Young, The Rise of the Meritocracy Η Άνοδος της Αξιοκρατίας. Το βιβλίο έκανε δημοφιλή τον όρο «μεριτοκρατία», αλλά ο Young, κοινωνιολόγος που βοήθησε στην ανάπτυξη του βρετανικού μεταπολεμικού κράτους πρόνοιας, το εννοούσε υποτιμητικά. Η ιστορία του φαντάζεται ένα δυστοπικό μελλοντικό κοινωνικό σύστημα διαστρωματωμένο όχι από κοινωνική τάξη αλλά από εκπαιδευτικά επιτεύγματα, και καταλήγει σε ένα κύμα διαδηλώσεων όπου μια ομάδα που ονομάζεται «λαϊκιστές» εξεγείρεται εναντίον της αξιοκρατικής ελίτ.

Ο αγαπημένος μου τρόπος να χάνω χρόνο στο κινητό μου: Να ξαναδιαβάζω παλιά email με φίλους. Πάντα με τραβούσαν οι επιστολές (συνιστώ την εκδομένη αλληλογραφία μεταξύ των ποιητών Nelly Sachs και Paul Celan, με μια εξαιρετική μετάφραση του Christopher Clark), και το email είναι μια προσέγγιση αυτής της εμπειρίας. Μου αρέσει να επιστρέφω στις μικρές παρενθέσεις, υπεκφυγές και εκδηλώσεις στοργής.

Η τηλεοπτική σειρά που απολαμβάνω περισσότερο αυτή τη στιγμή: Το The Bear είναι μια τέλεια τηλεοπτική σειρά, και αυτήν την περίοδο απολαμβάνω την τέταρτη σεζόν. Σε όλους όσοι κατακλύζονται από το χάος της πρώτης σεζόν, τους λέω να περιμένουν, γιατί έρχονται καλά πράγματα. Η σειρά είναι μια τρυφερή μελέτη ανθρώπων που παλεύουν να κάνουν το σωστό για τον εαυτό τους και για τους άλλους. Είναι επίσης ένας ύμνος στο Σικάγο, την πατρίδα μου, μια πόλη για την οποία ο Nelson Algren έγραψε: «Όπως το να αγαπάς μια γυναίκα με σπασμένη μύτη, μπορεί κάλλιστα να βρεις ομορφότερες ομορφιές. Αλλά ποτέ μια τόσο αληθινή ομορφιά.»

Κάτι υπέροχο που μου σύστησε ένα παιδί στη ζωή μου: Μια φίλη ηρέμησε πρόσφατα το μωρό της με ένα λίκνισμα από τη Δυτική Αφρική που ονομάζεται «Mami wata», από τον Issa Dakuyo.

Ένα ήσυχο τραγούδι που αγαπώ και ένα δυνατό τραγούδι που αγαπώ: «Slow Show» των The National και «40-16 Building» του Nas.

Ένας διαδικτυακός δημιουργός που θαυμάζω: Δεν είμαι σίγουρος πώς θα ένιωθε ο Melvyn Bragg για την ταμπέλα «διαδικτυακός δημιουργός», αλλά είμαι θαυμαστής της εκπομπής του στο BBC Radio 4, In Our Time, στην οποία συγκεντρώνει αρκετούς ειδικούς σε ένα συγκεκριμένο θέμα και τους βομβαρδίζει με ερωτήσεις για περίπου μία ώρα. Υπάρχει κάτι για όλους: ύπνωση, Bauhaus, η Υπόθεση Haymarket. Ένα από τα αγαπημένα μου επεισόδια είναι για τον W. H. Auden—ταιριαστό για τη δεκαετία του 2020, τη δική μας «χαμηλή ανέντιμη δεκαετία».

Η τελευταία έκθεση μουσείου ή γκαλερί που λάτρεψα: Πρόσφατα έκανα μια περιήγηση πέντε αιώνων του Μεσαίωνα σε μία μόνο αίθουσα στο Palazzo Citterio, στο Μιλάνο. Αντικείμενα τόσο διαφορετικά όσο μωσαϊκά της βόρειας Ιταλίας και γοτθικές μαρμάρινες κεφαλές κατέγραψαν τα εκλεκτικά ενδιαφέροντα του Lamberto Vitali, ενός κριτικού και συλλέκτη του 20ού αιώνα που πίστευε ότι η τέχνη μπορούσε να διαλύσει τα γεωγραφικά και χρονικά σύνορα.

Ένας συγγραφέας που θα διαβάσω οτιδήποτε γράψει: Για τη λογοτεχνία, ο Péter Nádas. Για τη μη λογοτεχνία, η Kathryn Schulz. Για σχολιασμό, είμαι αφοσιωμένος αναγνώστης του Substack του Adam Tooze και των άρθρων του στους Financial Times.

Ένας πίνακας, γλυπτό ή άλλο έργο εικαστικής τέχνης που αγαπώ: Είμαι πολύ δεμένος με τους πίνακες του Mark Rothko, και μερικοί από τους καλύτερους εκτίθενται στο Ανατολικό Κτίριο της Εθνικής Πινακοθήκης Τέχνης, συμπεριλαμβανομένου του No. 1 (1961). Όταν βρίσκομαι πρόσωπο με πρόσωπο με αυτά τα αιωρούμενα μπλοκ χρωμάτων, δεν μπορώ να ξεχωρίσω αν κοιτάζω κάτι φυσικό ή αφύσικο, ανθρώπινο ή απάνθρωπο. Τα ίδια τα λόγια του Rothko δίνουν σε αυτή την αμφισημία μια αίσθηση υψηλού δράματος. Στο πλαίσιο της έκθεσης «Paintings on Paper» πριν από περίπου έναν χρόνο, η Εθνική Πινακοθήκη παρουσίασε τη στοιχειωτική του δήλωση: «Νομίζετε ότι οι πίνακές μου είναι ήρεμοι, σαν παράθυρα σε κάποιον καθεδρικό; ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΑΝΑΚΟΙΤΑΞΕΤΕ. Είμαι ο πιο βίαιος από όλους τους Αμερικανούς ζωγράφους. Πίσω από αυτά τα χρώματα κρύβεται η τελική καταστροφή.»

Ένας μουσικός καλλιτέχνης που σημαίνει πολλά για μένα: Ο Bob Dylan. Νομίζω ότι το «Sad Eyed Lady of the Lowlands» είναι το σπουδαιότερο τραγούδι όλων των εποχών.

Μια αγαπημένη ιστορία που έχω διαβάσει στο The Atlantic: Λάτρεψα την πρόσφατη ιστορία της Jennifer Senior για την αϋπνία. Αλλά οτιδήποτε γράφει η Jennifer είναι εντελώς συναρπαστικό.

Το τελευταίο πράγμα που με έκανε να κλάψω: Έκλαψα κατά τη διάρκεια της ταινίας I’m Still Here, για τη στρατιωτική δικτατορία στη Βραζιλία και την εξαφάνιση του διαφωνούντος πολιτικού Rubens Paiva. Αυτό που με συγκίνησε ιδιαίτερα ήταν η στιγμή που ένας φωτογράφος επισκέφθηκε το σπίτι της οικογένειας Paiva και τους είπε να φαίνονται λυπημένοι για τη φωτογραφία, αλλά εκείνοι επέμειναν να χαμογελούν και να γελούν. Κατακλύστηκα από αυτήν την απλή αντοχή.

Το τελευταίο πράγμα που με έκανε να γελάσω δυνατά: Γέλασα δυνατά διαβάζοντας το μυθιστόρημα του φίλου μου Johannes Lichtman, Such Good Work, για έναν πρώην εθισμένο που η αναζήτηση ηθικού σκοπού τον οδηγεί στη Σουηδία, εν μέσω της διεθνούς προσφυγικής κρίσης. Είναι ένα γλυκό και πολύ διεισδυτικό bildungsroman που αποτυπώνει τις παραδοξότητες της ζωής στο πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα.

Ένα ποίημα, ή στίχος ποιήματος, στο οποίο επιστρέφω: Η υπομονή δεν μου έρχεται εύκολα, αλλά προσπαθώ να ακούω την προτροπή με την οποία ξεκινά το «Wait» του Galway Kinnell:

Περίμενε, προς το παρόν.

Δυσπιστία για όλα, αν χρειαστεί.

Αλλά να εμπιστεύεσαι τις ώρες. Δεν σε

έχουν μεταφέρει παντού, μέχρι τώρα;

Γιάννης Μαγκριώτης: γιατί Τράμπ και Πούτιν επέλεξαν την Αλάσκα για την συνάντησή τους;

1
OLYMPUS DIGITAL CAMERA

του Γιάννη Μαγκριώτη*

1. Η Αλάσκα συμβολίζει την λογική της εμπορικής συναλλαγής εδαφών.
2. Η Αλάσκα αγοράστηκε από τις ΗΠΑ το 1867, για 9,7 εκ. δολάρια.
Η Ρωσία είχε χάσει τον Κριμαϊκό πόλεμο, υπήρχαν λίγοι Ρώσοι άποικοι στην Αλάσκα και ο Τσαρος Νικολαος Β φοβόταν ότι η βρετανική αυτοκρατορία θα την κατακτούσε εύκολα. Έτσι προτίμησε να την πουλήσει στις ΗΠΑ, που μόλις είχαν τελειώσει τον εμφύλιο πόλεμο.
Θυμίζω ότι, οι περιοχές που συγκρότησαν τις ΗΠΑ, ήταν αποικίες της βρετανικής αυτοκρατορίας και απέκτησαν την ανεξαρτησία με τον πόλεμο της Ανεξαρτησίας από την βρετανική αυτοκρατορία το 1776.
3. Είναι σε έδαφος των ΗΠΑ, η οποία δεν έχει αποδεχτεί την δικαιοδοσία του διεθνούς ποινικού δικαστηριου, άρα ο Πούτιν δεν κινδυνεύει να συλληφθεί.
Επίσης, αντί ο Τράμπ να επιβάλλει τους δευτερογενής δασμούς στην Ρωσία, θα αναστείλει τις κυρώσεις εις βάρος του Πούτιν, που είχαν επιβάλλει οι ΗΠΑ.
4. Βοηθάει την προπαγάνδα του Τράμπ: “Τον έφερα εδώ για να υπογράψει”.
5). Δηλώσεις Τραμπ: Θα σταματήσουν οι σκοτωμοί, θα γίνει ανταλλαγή εδαφών.
Ποια εδάφη θα δώσει η Ρωσία; Από τά επιπλέον που ζητάει να πάρει από την Ουκρανία, από αυτά που δεν έχει κατακτήσει ακόμη;
Την συμφωνία αυτή ο Τράμπ ήθελε να επιβάλει στην αρχή της θητείας του γιαυτό και έβριζε τον Ζελενσκι και έλεγε ότι έχει δίκιο ο Πούτιν.
Δεν το πέτυχε γιατί δεν υπέκυψε ο Ζελένσκι και η Βρετανία, Γερμανία και Γαλλία, δήλωσαν ότι θα συνεχίσουν να στηρίζουν την Ουκρανία.
6. Αν υπάρξει συμφωνία, δεν θα γίνει αποδεκτή από την Ουκρανία και την ΕΕ. Ο πόλεμος θα συνεχιστεί, ποιος θα φταίει;
7. Ο Πούτιν νικητής, ο Τράμπ θριαμβευτής, η Ουκρανία το μεγάλο θύμα και η ΕΕ, ειδικά οι χώρες της Κεντρικής και ανατολικης ΕΕ, στον αέρα.
8. Ο αναθεωρητισμός και το δίκαιο του ισχυρού κυρίαρχο διεθνές δόγμα και πρακτική.
9. Κυπρος, Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειος, παίρνουν σειρά.
*πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών

Ιωάννα Μαλαγαρδή: τα συμφωνημένα είναι τηρητέα όταν πρόκειται για την Τουρκία;

13

της Ιωάννας Μαλαγαρδή*

Η επιτυχής για την Ελλάδα Συνθήκη των Σεβρών υπεγράφη στις Σέβρες της Γαλλίας, κατόπιν διαπραγματεύσεων, στις 10 Αυγούστου 1920 μεταξύ της ηττημένης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των νικητών.  Η Συνθήκη των Σεβρών ήταν μία από τις συνθήκες ειρήνης που ακολούθησαν μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στη Συνθήκη αυτήν οριστικοποιείται το τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με τον διαμοιρασμό των εδαφών της,  η γέννηση του κράτους της Τουρκίας και η απόδοση στην Ελλάδα των διεκδικούμενων εδαφών της. Περιείχε εγγράφως τις παραχωρήσεις των τουρκικών εδαφών όπως διαμορφώθηκαν στη Σύνοδο Ειρήνης του Παρισιού, με κυριότερη την απόδοση του μεγαλύτερου μέρους της Ανατολικής Θράκης και της ευρύτερης περιοχής της Σμύρνης στην ελληνική κυβέρνηση και τον ελληνικό στρατό. Η επικύρωση όμως της Συνθήκης δεν έγινε σε κανένα Κοινοβούλιο των συμβαλλομένων κρατών (ούτε καν στο Ελληνικό), αφού ο Μουσταφά Κεμάλ κατάφερε, με τις νίκες του στρατού του, την ακύρωση της Συνθήκης στην πράξη. Της Συνθήκης των Σεβρών είχε προηγηθεί η Συνθήκη του Μούδρου ή Συνθήκη ανακωχής του Μούδρου , που συνήφθη στον όρμο του Μούδρου στη Λήμνο, στις 17/30 Οκτωβρίου1918 που υποχρέωνε την Οθωμανική Αυτοκρατορία στο άνοιγμα των Στενών των Δαρδανελίων και του Βοσπόρου προς τη Μαύρη Θάλασσα και την παράδοση των φρουρίων αυτών. Στη ναυτική συμμαχική Μοίρα συμμετείχαν τα ελληνικά θωρηκτά Αβέρωφ και Κιλκίς και επικράτησε ενθουσιασμός στον Ελληνισμό της Πόλης.

Η διάσκεψη της Λωζάνης που ακολούθησε ήταν μια πολύμηνη διεθνής διαπραγμάτευση, κυρίως ευρωπαϊκή μεταξύ των νικητριών δυνάμεων του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, της Τουρκίας και της ΕΣΣΔ. Διήρκεσε από τον Νοέμβριο του 1922 μέχρι την υπογραφή της Συνθήκης δηλ. τον Ιούλιο του 1923. Η Συνθήκη της Λωζάνης,  υπογράφηκε στις 24 Ιουλίου 1923 και αντικατέστησε τη Συνθήκη των Σεβρών του 1920. Στη Συνθήκη αυτή καθορίστηκαν τα σύνορα της σύγχρονης Τουρκίας, τερματίζοντας επίσημα τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας. Ενώ η Συνθήκη των Σεβρών προέβλεπε τον διαμελισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η Συνθήκη της Λωζάνης αναγνώρισε την Τουρκική Δημοκρατία και τα σύνορά της, συμπεριλαμβανομένων των συνόρων με την Ελλάδα. Βέβαια η Συνθήκη υπογράφηκε μετά από διασκέψεις μηνών όπου συνέβησαν μεταβολές ανάλογα με τα συμφέροντα των Μεγάλων Δυνάμεων ενώ κρινόταν η τύχη της Ελλάδας.

Η Συνθήκη της Λωζάνης δεν ευνοούσε την Ελλάδα σε σχέση με τη Συνθήκη των Σεβρών κυρίως επειδή η Συνθήκη των Σεβρών είχε προβλέψει τον διαμελισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και τον περιορισμό της Τουρκίας σε ένα μικρότερο κράτος. Η Συνθήκη της Λωζάνης ακύρωσε αυτήν τη συνθήκη και αναγνώρισε την Τουρκική Δημοκρατία ως κυρίαρχο κράτος. Παράλληλα καθόρισε τα σύνορα της Τουρκίας με την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, το Ιράκ και τη Συρία.

Ένα σημείο που ευνοούσε θετικά την τότε κατάσταση ήταν ότι σηματοδότησε το τέλος των εχθροπραξιών μεταξύ της Τουρκίας και των Συμμάχων του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Επίσης η Συνθήκη περιλάμβανε διατάξεις για την προστασία των μειονοτήτων στην Τουρκία, συμπεριλαμβανομένων των Ελλήνων, των Αρμενίων και των Εβραίων. Προέβλεπε την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, με εξαίρεση τους κατοίκους της Ίμβρου και της Τενέδου.

Λίγο πριν τη Συνθήκη της Λωζάνης μετά την ήττα του Ελληνικού Στρατού στη Μ. Ασία και με χιλιάδες πρόσφυγες να ζητούν καταφύγιο στην Ελλάδα, τον Νοέμβριο του 1922 υπεγράφη η Συνθήκη των Μουδανιών όπου δυστυχώς έγινε αποδεκτό από τους Συμμάχους  το αίτημα της Τουρκίας για εκκένωση της Ανατολικής Θράκης από τους Έλληνες και την παράδοσή της στην Τουρκία. Οι Σύμμαχοι είχαν ήδη λάβει ανταλλάγματα από τη συνεργασία τους με τον Κεμάλ και έτσι οι ολίγες αντιρρήσεις κάμφθηκαν. Όταν οι Έλληνες απεσταλμένοι έφτασαν στη σύσκεψη αρνήθηκαν αρχικά να υπογράψουν τη Συνθήκη και αποχώρησαν, όμως κατόπιν πιέσεων ακόμη και του Βενιζέλου από το εξωτερικό, η Ελλάδα υποχρεώθηκε να δεχτεί τα τετελεσμένα γεγονότα.

Η Συνθήκη της Λωζάνης θεωρείται σημαντική κυρίως επειδή οριστικοποίησε τα σύνορα της Τουρκίας, τα οποία παραμένουν σε μεγάλο βαθμό τα ίδια μέχρι σήμερα. Έβαλε τέλος σε μια μακρά περίοδο πολέμου και αστάθειας στην περιοχή. Παραμένει ένα κρίσιμο έγγραφο στην ιστορία της Τουρκίας για τις σχέσεις της με την Ελλάδα, ασχέτως εάν η Τουρκία πολλές φορές την έχει παραβιάσει κυρίως στο θέμα των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης, των Ελλήνων της Ίμβρου και της Τενέδου και στη λειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης με αποτέλεσμα ο Ελληνικός πληθυσμός στις περιοχές αυτές να έχει συρρικνωθεί δραματικά. Είναι γνωστά τα βίαια επεισόδια που υπέστησαν την 6η Σεπτεμβρίου 1955 Έλληνες και Αρμένιοι της Κωνσταντινούπολης τα γνωστά Σεπτεμβριανά, το οργανωμένο πογκρόμ που προκάλεσε ο καθοδηγούμενος τουρκικός όχλος, οδηγώντας σε βίαια επεισόδια κατά των ελληνικών περιουσιών. Ως ενορχηστρωτής των γεγονότων φέρεται ο Αντνάν Μεντερές ο οποίος ευθυνόταν για τις σφαγές αμάχου πληθυσμού του Αϊδινίου το 1919. Είναι γνωστή η σφαγή των προσκόπων του Αϊδινίου. Το 1961 ο Μεντερές  και ο Ζορλού καταδικάστηκαν στην εσχάτη των ποινών και απαγχονίστηκαν στην νήσο Ιμραλί. Όμως αυτό  που βάρυνε στην θανατική καταδίκη τους ήταν οι κατηγορίες για παραβίαση του Τουρκικού Συντάγματος και όχι τόσο το θέμα των Σεπτεμβριανών.

Απόδειξη ότι όσοι προκάλεσαν τα ψευδή προβοκατόρικα γεγονότα στη Θεσσαλονίκη που οδήγησαν στο πογκρόμ του 1955, με την έκρηξη βόμβας στον κήπο του τουρκικού Προξενείου, η οποία προκάλεσε μικρές μόνον ζημιές σε υαλοπίνακες στην παρακείμενη «οικία του Κεμάλ» δεν τιμωρήθηκαν. Η βόμβα, όπως εξακριβώθηκε από τις έρευνες που διεξήγαγαν οι ελληνικές αρχές μεταφέρθηκε από την Τουρκία από Τούρκο πράκτορα (Έλληνα υπήκοο από την Κομοτηνή) και τοποθετήθηκε από τον Τούρκο κλητήρα του Προξενείου. Όλοι οι εμπλεκόμενοι στην προβοκάτσια, οι Τούρκοι πρόξενοι της Θεσσαλονίκης, ο θυρωρός του Προξενείου που τοποθέτησε την βόμβα και ο φοιτητής Οκτάυ Εγκίν που μετέφερε την βόμβα στην Θεσσαλονίκη αθωώθηκαν. Ο Εγκίν αργότερα διορίστηκε Γενικός Διευθυντής Κρατικής Ασφαλείας και αργότερα Νομάρχης στην Νεάπολη (Nevşehir) της Καππαδοκίας. Ο πρόεδρος του Σωματείου «Η Κύπρος είναι Τουρκική» Χικμέτ Μπιλ απεστάλη αργότερα από την τουρκική κυβέρνηση ως ακόλουθος τύπου στην Τουρκική Πρεσβεία στην Βηρυτό.

Για τις καταστροφές των Σεπτεμβριανών η αντίδραση της τότε Ελληνικής Κυβέρνησης δεν ήταν αυτή που θα έπρεπε. Μάλλον επρόκειτο για χλιαρή αντίδραση, ίσως επειδή δεν το ευνοούσαν οι τότε συνθήκες με έναν άρρωστο Πρωθυπουργό τον Αλέξανδρο Παπάγο, ο οποίος απεβίωσε ολίγο μετά, στις 4 Οκτωβρίου 1955.  Τα γεγονότα των Σεπτεμβριανών ήταν μια κατάφορη παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάνης.

Η Συνθήκη της Λωζάνης λοιπόν έχει επανειλημμένως παραβιαστεί από τους Τούρκους με διάφορους τρόπους και όχι μόνο στα λόγια. Δεν παύει όμως να είναι μια διεθνής συνθήκη και για όλες τις διεθνείς συνθήκες ισχύει η αρχή του “pacta sunt servanta”, δηλαδή τα συμφωνημένα είναι τηρητέα από τα συμβαλλόμενα μέρη στο διηνεκές και ούτε αμφισβητούνται ούτε αναθεωρούνται μονομερώς, όπως προσπάθησε και προσπαθεί επανειλημμένως η Τουρκία.

Έχουν ακολουθήσει πολλές παραβιάσεις και ανόητες απειλές από την Τουρκία. Η εισβολή και η κατάληψη του βορείου μέρους της Κύπρου είναι ότι χειρότερο έχει συμβεί στη νεότερη ιστορία μας, μια κατάσταση που εξακολουθεί να υπάρχει με την ανοχή και των Συμμάχων μας, κυρίως των εταίρων μας της ΕΕ. Η βέλτιστη λύση βέβαια θα ήταν η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από τα κατεχόμενα και η επιστροφή των περιουσιών των Ελληνοκυπρίων που υφαρπάχθηκαν βιαίως.

Η παρεμπόδιση από την Άγκυρα  πόντισης καλωδίου πλησίον της Κάσου που αφορά δραστηριότητα στην ανοιχτή θάλασσα για την ηλεκτρική διασύνδεση με Κύπρο και Ισραήλ, σημαίνει αμφισβήτηση των ελληνικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο εκ μέρους της Τουρκίας. Η αντίδραση της Ελληνικής κυβέρνησης ήταν πάλι χαλαρή επικαλούμενη συνεχώς το Διεθνές Δίκαιο αρνούμενη να στενοχωρήσει τη γείτονα.

Άραγε η πολιτική κατευνασμού έφερε πάντα τα βέλτιστα αποτελέσματα;;; Η ιστορία δεν μας έχει διδάξει; Η πολιτική κατευνασμού τουλάχιστον προ της ενάρξεως του Β’ Παγκοσμίου  Πολέμου δεν έφερε καθόλου καλά αποτελέσματα. Ο τότε Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου από το 1937 μέχρι το 1940  Νέβιλ Τσάμπερλεν  ακολούθησε την Πολιτική Κατευνασμού (Appeasement Policy). Ο όρος αυτός σήμαινε τότε την προσπάθεια των Βρετανών να κρατήσουν καλές σχέσεις με τη ναζιστική Γερμανία. Το 1938 υπέγραψε τη Συμφωνία του Μονάχου μαζί με την Ιταλία, τη Γαλλία και τη Γερμανία, με την οποία η Τσεχοσλοβακία θα έδινε τα ανατολικά εδάφη της Σουδητίας στη Γερμανία, υπό τη λογική να μη γίνει εισβολή στην υπόλοιπη χώρα. Ιστορική έχει μείνει η φράση με την οποία ανακοίνωσε την υπογραφή της Συμφωνίας του Μονάχου, “Peace for our time” («Ειρήνη στην εποχή μας»). Ο Ν. Τσάμπερλεν στην προσπάθειά του συμβιβασμού με τον Χίτλερ διαψεύσθηκε τραγικά λίγο αργότερα  με το ξέσπασμα του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου.

Η Τουρκία συνεχώς και μάλιστα το επίσημο κράτος εμφανίζει προκλητικούς χάρτες για δήθεν δικαιώματά της. Το επίσημο Ελληνικό Κράτος τί ακολουθεί; Την πολιτική κατευνασμού;;; Το δόγμα του «δεν διεκδικούμε»; Το Διεθνές Δίκαιο;  Αφού υπάρχει ήδη η Συνθήκη της Λωζάνης που έχει επανειλημμένως παραβιαστεί μονομερώς και με πολλές μεθόδους.

Ιωάννα Δ. Μαλαγαρδή

Δρ. Υπολογιστικής Γλωσσολογίας – Ιστορικός

 

Ανάλυση της Συμφωνίας Ελλάδας–Αιγύπτου για την ΑΟΖ: Οι συνέπειες της μειωμένης επήρειας και το γεωπολιτικό “κενό” Ελλάδας–Κύπρου

1

του Δημήτρη Κόντη*

Με τη λογική της μειωμένης επήρειας που εφαρμόστηκε στην ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία του 2020 —δηλαδή με τη γραμμή οριοθέτησης να τοποθετείται περίπου 28 ν.μ. βορειότερα από την πλήρη μεσογραμμή στο τμήμα ανατολικά της Ρόδου—, αν αυτή επεκταθεί μέχρι το Καστελλόριζο, η ελληνική ΑΟΖ δεν εφάπτεται πλέον με την κυπριακή.

Υπολόγισα πρώτα τη διαφορά σε μοίρες γεωγραφικού πλάτους μεταξύ της συμφωνημένης γραμμής του 2020 και της πλήρους μεσογραμμής στο «σημείο Α» (ανατολικό άκρο Ρόδου).

Στη συνέχεια χάραξα μια νέα πλήρη μεσογραμμή από τον 27.9839°E έως περίπου τον 29.60°E, χρησιμοποιώντας ως σημεία αναφοράς («άγκυρες»):

  • για την ελληνική πλευρά: το νοτιοανατολικό άκρο της Ρόδου και το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου,
  • για την αιγυπτιακή πλευρά: τη φυσική προέκταση της βόρειας ακτογραμμής της προς τα ανατολονοτιοανατολικά.

Εφάρμοσα το ίδιο κάθετο offset (περίπου 28 ν.μ.) που προκύπτει από τη διαφορά στο σημείο Α, μετατοπίζοντας έτσι τη μεσογραμμή βορειότερα, ώστε να παραχθεί μια υποθετική «συμφωνημένη» γραμμή μειωμένης επήρειας μέχρι την περιοχή της πιθανής τριπλής επαφής Ελλάδας–Αιγύπτου–Κύπρου (περίπου στο 29.6°E).

Γιατί προκύπτει αυτό:

  • Με πλήρη επήρεια του Καστελλορίζου και των γύρω νησίδων, η ελληνική ΑΟΖ θα συναντούσε την κυπριακή στα νοτιοδυτικά της Κύπρου.
  • Με μειωμένη επήρεια, η ελληνοαιγυπτιακή γραμμή μετατοπίζεται βορειότερα, επιτρέποντας στην αιγυπτιακή ΑΟΖ να προεκταθεί ανατολικά κάτω από το Καστελλόριζο και να φτάσει ως την κυπριακή ΑΟΖ.

📌 Στρατηγική συνέπεια:

Η Αίγυπτος αποκτά ρόλο «γέφυρας» μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο, κάτι που σημαίνει πως κάθε μελλοντική θαλάσσια ή ενεργειακή συνεργασία των δύο χωρών στην περιοχή θα περνά αναγκαστικά από τη δική της συναίνεση. Επιπλέον, η Τουρκία ενδέχεται να αξιοποιήσει τη νέα γεωμετρία για να ισχυριστεί ότι η μειωμένη επήρεια δημιουργεί νομικό περιθώριο για δικές της διεκδικήσεις.

Η ανάλυση και οι υπολογισμοί πραγματοποιήθηκαν από το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης ChatGPT-5, με βάση γεωγραφικά δεδομένα, μεθοδολογία μεσογραμμών και εφαρμογή του ίδιου offset μειωμένης επήρειας που χρησιμοποιήθηκε στην ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία του 2020, επεκτείνοντάς το υποθετικά έως την περιοχή πιθανής τριπλής επαφής Ελλάδας–Αιγύπτου–Κύπρου.

*Ο Δημήτρης Κόντης είναι ιστορικός ερευνητής

 

Οι ενέργειες του Ισραήλ στη Γάζα μοιάζουν «πάρα πολύ» με γενοκτονία, δηλώνει ανώτατη αξιωματούχος της Ε.Ε.

0

Η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Τερέσα Ριβέρα δηλώνει ότι οι Παλαιστίνιοι «στοχοποιούνται, σκοτώνονται και καταδικάζονται να πεθάνουν από πείνα».

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ — Σε μία από τις πιο έντονες καταδίκες του Ισραήλ από τις Βρυξέλλες από την έναρξη του πολέμου, ανώτατη αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δήλωσε ότι η πείνα, ο εκτοπισμός και οι δολοφονίες στη Γάζα «μοιάζουν πάρα πολύ» με γενοκτονία.

Σε δηλώσεις της στο Brussels Playbook του POLITICO την Πέμπτη, η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Τερέσα Ριβέρα είπε: «Αυτό που βλέπουμε είναι ένας συγκεκριμένος πληθυσμός να στοχοποιείται, να σκοτώνεται και να καταδικάζεται να πεθάνει από πείνα. Ένας συγκεκριμένος πληθυσμός βρίσκεται σε περιορισμό, χωρίς σπίτια — που καταστρέφονται — χωρίς τρόφιμα, νερό ή φάρμακα — στα οποία απαγορεύεται η πρόσβαση — και υπόκειται σε βομβαρδισμούς και πυρά ακόμη και όταν προσπαθεί να λάβει ανθρωπιστική βοήθεια. Κάθε ίχνος ανθρωπιάς απουσιάζει και δεν επιτρέπονται μάρτυρες.»

Κατέληξε: «Αν δεν είναι γενοκτονία, μοιάζει πάρα πολύ με τον ορισμό που χρησιμοποιείται για να εκφράσει το νόημά της.»

Οι ισραηλινές αρχές δεν απάντησαν όταν ζητήθηκε σχόλιο.

Το Ισραήλ έχει επανειλημμένως αρνηθεί την κατηγορία της γενοκτονίας, η οποία νομικά συνεπάγεται πρόθεση εξόντωσης ενός λαού, εξ ολοκλήρου ή εν μέρει. Η κυβέρνηση επιμένει ότι διεξάγει πόλεμο αυτοάμυνας κατά της Χαμάς, η οποία, όπως υποστηρίζει, έχει χρησιμοποιήσει τον λαό της Γάζας ως ανθρώπινες ασπίδες, ενώ κρατά ομήρους Ισραηλινούς που απήχθησαν κατά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 στο Ισραήλ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως θεσμός δεν έχει χρησιμοποιήσει τον όρο «γενοκτονία» για να περιγράψει τις ενέργειες του Ισραήλ.

Τις τελευταίες εβδομάδες, οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν σκληρύνει τη στάση τους έναντι του Ισραήλ, ως απάντηση στις δραματικές προειδοποιήσεις για λιμό στη Γάζα, σε δολοφονίες σε σημεία διανομής τροφίμων και σε απειλές για περαιτέρω κλιμάκωση από την κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Όμως σφοδροί επικριτές της ισραηλινής συμπεριφοράς, όπως η Ριβέρα, εκφράζουν απογοήτευση για την έλλειψη συγκεκριμένων ενεργειών από την Ε.Ε. ώστε να πιεστούν ο Νετανιάχου και η Χαμάς να συμφωνήσουν σε κατάπαυση του πυρός και το Ισραήλ να επιτρέψει μεγαλύτερες ροές ανθρωπιστικής βοήθειας στον κατεστραμμένο θύλακα.

Η Γερμανία, η Ιταλία και άλλες χώρες της Ε.Ε. έχουν αντισταθεί ακόμη και σε ήπια μέτρα που αποσκοπούν στην τιμωρία του Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένου του μπλοκαρίσματος πρότασης για αναστολή ορισμένων ερευνητικών συνεργασιών.

Η Ριβέρα δήλωσε ότι η Ένωση θα έπρεπε να εξετάσει την αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης Ε.Ε.-Ισραήλ, που αποτελεί τη βάση της εμπορικής και οικονομικής τους σχέσης.

Για να γίνει αυτό, πρότεινε οι χώρες που αντιτίθενται σε μέτρα κατά του Ισραήλ να καταγράψουν την αντίρρησή τους με αποχή από οποιαδήποτε ψηφοφορία για ενέργειες της Ε.Ε., επιτρέποντας στην πλειοψηφία να τις εγκρίνει γρήγορα.

«Η συναίνεση δεν σημαίνει πάντα ομοφωνία ενθουσιασμού», είπε, σε σχόλια που εστάλησαν στο POLITICO μέσω γραπτού μηνύματος. «Μερικές φορές σημαίνει να βρούμε τρόπο να προχωρήσουμε, αναγνωρίζοντας τις ανησυχίες όσων αισθάνονται πιεσμένοι… Θα μπορούσαμε να αποφασίσουμε την αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης ή/και άλλα μέτρα για την επίτευξη αυτών των στόχων μέσω μιας εποικοδομητικής “μη ένστασης”;»

Οι κυρώσεις, σημείωσε, θα απαιτούσαν ομοφωνία εντός της Ε.Ε. Όμως, εάν ο Νετανιάχου προχωρούσε στην πλήρη ανάληψη ελέγχου της Λωρίδας της Γάζας, όπως δείχνουν οι αναφορές των τελευταίων ημερών, η Ριβέρα δήλωσε ότι η διεθνής κοινότητα και μεμονωμένες χώρες «θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν τα μέσα που θα μπορούσαν να διευκολύνουν την επιστροφή στη συμμόρφωση».

«Αυτό που… έχει ειπωθεί και έχει γίνει από τις ισραηλινές αρχές υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια του διεθνούς δικαίου», πρόσθεσε.

Προς το παρόν, ωστόσο, η Γερμανία παραμένει προσηλωμένη στη διατήρηση διαλόγου με το Ισραήλ αντί στην τιμωρία του.

Την Τρίτη, εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η ανθρωπιστική κατάσταση είχε «βελτιωθεί» τις τελευταίες δύο εβδομάδες και ότι περισσότερα φορτηγά βοήθειας εισέρχονταν στη Γάζα. Αποδείξεις για να στηρίξουν αυτούς τους ισχυρισμούς δεν παρουσιάστηκαν και ο εκπρόσωπος υπέδειξε ότι η πηγή της πληροφορίας ήταν ο Πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτζογκ.

Συγκλονισμένες από τα δεινά στη Γάζα, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο ηγούνται μιας πρόσφατης πρωτοβουλίας μεταξύ ορισμένων χωρών της G7 για την αναγνώριση του Παλαιστινιακού κράτους.

Η Ριβέρα, της οποίας η πατρίδα η Ισπανία αναγνώρισε το κράτος της Παλαιστίνης πέρυσι, δήλωσε ότι το μέτρο αυτό από μόνο του δεν αρκεί. «Η αναγνώριση είναι ένα καλό βήμα προς τα εμπρός, αλλά δεν είναι αρκετό για να οικοδομήσει ειρήνη, σταθερότητα και σεβασμό. Φαίνεται ότι θα απαιτηθεί βαθιά και μακρόχρονη εμπλοκή της διεθνούς κοινότητας», είπε.

Περαιτέρω στασιμότητα στη λήψη πολιτικών αποφάσεων δεν θα σήμαινε μόνο ότι οι Παλαιστίνιοι «θα συνεχίσουν να υποφέρουν και να πεθαίνουν υπό αφόρητες συνθήκες», δήλωσε η Ριβέρα, αλλά θα διαβρώσει και τα ηθικά και πολιτικά θεμέλια της Ε.Ε.

«Αυτό το είδος παράλυσης τρέφει μόνο την απογοήτευση και δημιουργεί γόνιμο έδαφος για κυνισμό και λαϊκισμό. Πρέπει να δείξουμε ότι η Ευρώπη δεν είναι απλώς ένα σύνολο θεσμών, αλλά ένα πολιτικό και ηθικό σχέδιο με το θάρρος να ανταποκρίνεται όταν διακυβεύονται ανθρώπινες ζωές», είπε.

Η Nette Nöstlinger συνέβαλε σε αυτό το ρεπορτάζ από το Βερολίνο.

Politico

Η Μολδαβία ζητά από την Ελλάδα την έκδοση του ολιγάρχη  Βλαντιμίρ Πλαχότνιουκ

0

Ο Βλαντιμίρ Πλαχότνιουκ, μαζί με την ομάδα του Δημοκρατικού Κόμματος της Μολδαβίας, κατά τη διάρκεια προεκλογικής εκστρατείας

Το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας της Μολδαβίας ανακοίνωσε ότι, στις 8 Αυγούστου 2025, απέστειλε ένα ακόμη αίτημα έκδοσης στις ελληνικές αρχές στο όνομα του Βλαντιμίρ Πλαχότνιουκ. Το πρώτο αίτημα υποβλήθηκε στις 24 Ιουλίου. Το δεύτερο αίτημα σχετίζεται με τρεις ποινικές υποθέσεις στις οποίες ο Βλαντιμίρ Πλαχότνιουκ κατηγορείται για ιδιαίτερα σοβαρές πράξεις, διευκρινίζει το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα.

«Η διαβίβαση του παρόντος αιτήματος είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τον κανόνα της ειδικότητας. Σύμφωνα με αυτόν τον κανόνα, ένα εκδιδόμενο πρόσωπο μπορεί να διωχθεί ή να δικαστεί μόνο για τις πράξεις που αποτέλεσαν τη βάση του/των εγκεκριμένου/ων αιτήματος/ων έκδοσης. Η δίωξη για άλλες πράξεις που διαπράχθηκαν από το εκδιδόμενο πρόσωπο πριν από την παράδοσή του/της μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο εάν το Κράτος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση συναινέσει σε αυτό.»

Οι ελληνικές αρχές δήλωσαν ότι, κατόπιν αιτήματος των μολδαβικών αρχών στις 24 Ιουλίου, το Εφετείο Αθηνών αναμένεται να αποφανθεί στις 13 Αυγούστου 2025.

Στις 22 Ιουλίου 2025, ο Βλαντιμίρ Πλαχότνιουκ συνελήφθη από τις ελληνικές αρχές στο Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών, ενώ προσπαθούσε να εγκαταλείψει τη χώρα.

Στις 23 Ιουλίου 2025, εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης κατά του Βλαντιμίρ Πλαχότνιουκ για έκδοση από τον εισαγγελέα Εφετείου Αθηνών, το αρμόδιο δικαστήριο σε αυτή τη διαδικασία.

Στις 24 Ιουλίου 2025, η Γενική Εισαγγελία της Δημοκρατίας της Μολδαβίας υπέβαλε το επίσημο αίτημα έκδοσης στο Υπουργείο Δικαιοσύνης της Ελλάδας, τόσο απευθείας όσο και μέσω διπλωματικής οδού. Το αίτημα βασίζεται σε κατηγορίες απάτης και νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες με επιβαρυντικές περιστάσεις, καθώς και σύστασης και διαχείρισης εγκληματικής οργάνωσης. Η Εισαγγελία ενημέρωσε αμέσως το κοινό για την κίνηση αυτή.

Στις 27 Ιουλίου 2025, μέσω των Γραφείων της Ιντερπόλ και στις δύο χώρες, οι μολδαβικές αρχές ενημερώθηκαν ότι ο Βλαντιμίρ Πλαχότνιουκ δεν είχε εκφράσει τη συγκατάθεσή του για την έκδοση.

Στις 28 Ιουλίου 2025, οι Έλληνες εισαγγελείς επιβεβαίωσαν επανειλημμένα ότι οι δικηγόροι του Βλαντιμίρ Πλαχότνιουκ δεν είχαν υποβάλει κανένα αίτημα εκ μέρους του στις αρμόδιες αρχές.

Στις 29 Ιουλίου 2025, στις 13:00, η Εισαγγελία της Δημοκρατίας της Μολδαβίας ενημερώθηκε ότι ο Έλληνας δικηγόρος του Βλαντιμίρ Πλαχότνιουκ μόλις είχε στείλει στους εισαγγελείς επιστολή στην οποία ο πελάτης του εξέφραζε τη συγκατάθεσή του για την έκδοση.

Η επιστολή αυτή θα αναλυθεί από τους Έλληνες εισαγγελείς και οι μολδαβικές αρχές θα ενημερωθούν για την απόφαση που θα ληφθεί στη συνέχεια.

Ο Βλαντιμίρ Πλαχότνιουκ ηγήθηκε του Δημοκρατικού Κόμματος, το οποίο ήταν στην εξουσία στη Μολδαβία από το 2016 έως το 2019.

Tvrmoldova

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog

Διάδρομος Ζανγκεζούρ: η Συμφωνία της Ουάσιγκτον: τι είναι και τι δεν είναι

0
President Donald Trump, center, joined by Armenian Prime Minister Nikol Pashinyan, right, and Azerbaijan President Ilham Aliyev, speaks during a trilateral signing ceremony in the State Dining Room of the White House, Friday, Aug. 8, 2025, in Washington. (AP Photo/Mark Schiefelbein)

Στις 8–9 Αυγούστου 2025, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φιλοξένησε στον Λευκό Οίκο τον Ιλχάμ Αλίγιεφ και τον Νικόλ Πασινιάν για την υπογραφή μιας συμφωνίας-πλαισίου που στοχεύει στον τερματισμό των εχθροπραξιών, την αποκατάσταση σχέσεων και την οικονομική διασύνδεση των δύο χωρών.

Κεντρικός άξονας είναι ένα νέο διασυνοριακό πέρασμα μέσω νότιας Αρμενίας που θα συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με το Ναχιτσεβάν και εν συνεχεία με την Τουρκία.

Το πέρασμα βαφτίστηκε «Trump Route for International Peace and Prosperity (TRIPP)» και παραχωρεί στις ΗΠΑ αποκλειστικά δικαιώματα ανάπτυξης υποδομών (οδικών/σιδηροδρομικών, ενέργειας/οπτικών ινών), ενώ –σημαντικό– θα λειτουργεί υπό την αρμενική κυριαρχία/νομοθεσία.

Η συμφωνία παρουσιάζεται άλλοτε ως «ειρηνευτική συμφωνία», άλλοτε ως «οδικός χάρτης/κοινή δήλωση», δηλαδή απέχει ακόμη από πλήρη συνθήκη ειρήνης με οριστική διευθέτηση όλων των θεμάτων. Reuters+1Al Jazeera

Στο παρασκήνιο δεσπόζει το μετα-Καραμπάχ τοπίο: από το 2023 το Μπακού έχει τον πλήρη έλεγχο του Ναγκόρνο-Καραμπάχ και σχεδόν όλος ο αρμενικός πληθυσμός εκτοπίστηκε στην Αρμενία—πληγή που παραμένει ανοιχτή πολιτικά και ηθικά. Reuters

Γιατί τώρα; Το αμερικανικό αφήγημα

Η Ουάσιγκτον «πουλάει» τη συμφωνία ως ιστορική ευκαιρία που σταθεροποιεί τον Νότιο Καύκασο, μειώνει τη ρωσοϊρανική επιρροή και ξεκλειδώνει εμπορικούς/ενεργειακούς διαδρόμους Ευρώπης–Κεντρικής Ασίας («Middle Corridor»). Το TRIPP θεωρείται μοχλός για ροές ενέργειας/εμπορίου και πιθανή ευρύτερη αρχιτεκτονική συμφιλίωσης (μέχρι και έμμεσες αναφορές ότι μπορεί να «κουμπώσει» με μεσανατολικά σχήματα τύπου Abraham Accords). Reuters+1

Αμερικανικά και διεθνή πρακτορεία υπογράμμισαν επίσης ότι το κείμενο συνοδεύτηκε από «ξεπάγωμα» πτυχών αμυντικής συνεργασίας ΗΠΑ–Αζερμπαϊτζάν και αναβαθμισμένες δηλώσεις οικονομικής συνεργασίας και με τις δύο χώρες. Reuters

Το ευρωπαϊκό βλέμμα

Ευρωπαϊκά ΜΜΕ είδαν «ιστορική συμφωνία» αλλά τόνισαν ότι η ουσία θα κριθεί στην εφαρμογή: ασφάλεια του διαδρόμου, τελωνειακά, και –κυρίως– οι εσωτερικές εκκρεμότητες της Αρμενίας (συνταγματικά ζητήματα/αναφορές περί Καραμπάχ). Παράλληλα, ανέδειξαν το γεωπολιτικό μήνυμα: ενίσχυση διαδρόμων που παρακάμπτουν Ρωσία και Ιράν. The Guardianeuronews

Η ρωσική οπτική

Η Μόσχα «χαιρέτισε» τυπικά αλλά προειδοποίησε κατά της «εξωτερικής παρέμβασης» στον Καύκασο. Ρωσικές καλύψεις ανέδειξαν κυρίως τη 99ετή αμερικανική εμπλοκή στο TRIPP, κάτι που για το Κρεμλίνο συνιστά στρατηγικό «αποπάγωμα» ( strategic thaw) υπέρ της Ουάσιγκτον στον μετασοβιετικό χώρο. ReutersTASS

Η Ιρανική «κόκκινη γραμμή»

Η Τεχεράνη αντιδρά σφοδρά στο TRIPP, το οποίο «γλείφει» τα σύνορά της, προειδοποιώντας ότι θα το εμποδίσει ακόμη και μονομερώς. Το αφήγημα Ιράν: ο διάδρομος «κόβει» τον ζωτικό χώρο, αλλοιώνει ισορροπίες και φέρνει αμερικανική/τουρκική επιρροή στα σύνορά του. Δηλώσεις ανώτατων συμβούλων του Χαμενεΐ και κάλυψη από κρατικά/ημι-κρατικά ΜΜΕ (Tasnim, PressTV) συντονίζονται με ασκήσεις του ιρανικού στρατού στα βορειοδυτικά. Tasnim NewsPressTVReuters

Η Τουρκία πανηγυρίζει

Άγκυρα και Μπακού βλέπουν στον TRIPP την υλοποίηση μιας παλιάς επιδίωξης διασύνδεσης με την Ανατολία και, εμμέσως, ενίσχυση του τουρκικού ρόλου ως κόμβου μεταξύ Κασπίας–Ευρώπης. Η τουρκική πλευρά υποδέχθηκε το σχέδιο ως «στρατηγικό διάδρομο» που θα ενισχύσει ενέργεια/εμπόριο. ReutersAnadolu Ajansı

Πώς αντέδρασαν Μπακού και Γερεβάν

Αζερμπαϊτζάν: Επισήμως θετικό και αισιόδοξο κλίμα στα κρατικά/φιλοκυβερνητικά μέσα (Trend, APA, Azertag), με έμφαση στο «τέλος μιας εποχής» και στην οικονομική ευκαιρία. Αναδεικνύεται ότι ο διάδρομος λειτουργεί υπό αρμενική κυριαρχία, αλλά εξασφαλίζει φυσική πρόσβαση στο Ναχιτσεβάν. Apa.az+1Trend

Αρμενία: Το κρατικό Armenpress κάλυψε το γεγονός με «πραγματιστικό» τόνο, μιλώντας για βήμα ειρήνης και «ξεμπλοκάρισμα οδών»—αλλά στο εσωτερικό η κοινωνία παραμένει βαθιά διχασμένη: αισιοδοξία για τέλος του φόβου στα σύνορα, αλλά και οργή/σκεπτικισμός για υποχωρήσεις χωρίς δικαιοσύνη για τους εκτοπισμένους του 2023 και τους κρατούμενους. Μέρος της διασποράς και ακτιβιστές το κατήγγειλαν ως «ανήθικη συναλλαγή». ArmenpressAP NewsThe Armenian Weekly

Τα μεγάλα «γκρίζα» σημεία

  1. Είναι τελική ειρήνη; Πολλά μέσα τονίζουν ότι πρόκειται για πλαίσιο/οδικό χάρτη, όχι για πλήρη συνθήκη που κλείνει όλα τα νομικά/συνταγματικά ζητήματα. AP News

  2. Συνταγματικές εκκρεμότητες στην Αρμενία: Πίεση Μπακού για καθαρή αποκήρυξη/αφαίρεση κάθε υπαινιγμού εδαφικών διεκδικήσεων στο Σύνταγμα. Αυτό προβάλλεται ως προϋπόθεση για «πλήρη ομαλοποίηση». Reuters

  3. Ασφάλεια/τελωνεία στον διάδρομο: Η λειτουργία «υπό αρμενικό δίκαιο» είναι καίρια, αλλά μένει να αποσαφηνιστούν μηχανισμοί επιτήρησης, συνοριακοί έλεγχοι, ρόλος τρίτων (ΗΠΑ/Τουρκία) και καθεστώς διέλευσης εμπορευμάτων/ενέργειας. Al Jazeera

  4. Ανθρώπινη διάσταση: Απουσία ρητής πρόβλεψης για δικαιώματα εκτοπισμένων/κρατουμένων ή για μηχανισμό συμφιλίωσης δικαίου–ασφάλειας. Το θέμα αναδεικνύουν διεθνή και αρμενικά μέσα. ReutersThe Armenian Weekly

Γεωοικονομικές επιπτώσεις

Το TRIPP είναι κομμάτι ενός μεγαλύτερου «πάζλ»: σιδηρόδρομοι, αγωγοί, οπτικές ίνες, ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Αν υλοποιηθεί, ενισχύει τον διάδρομο Κασπία–Καύκασος–Τουρκία–ΕΕ, μειώνοντας τον ρόλο της Ρωσίας και παρακάμπτοντας το ιρανικό έδαφος. Η Guardian και διεθνή πρακτορεία το περιγράφουν ως γεωοικονομικό «άλμα», με δυνητικά θετική επίδραση στην αρμενική οικονομία—ειδικά αν συνδυαστεί με άνοιγμα συνόρων/διπλωματικών σχέσεων. The GuardianReuters

Πραγματισμός vs. Δικαιοσύνη: το πολιτικό δίλημμα του Γερεβάν

Ο Πασινιάν πατάει σε δύο βάρκες: ασφάλεια/ανάσα ανάπτυξης από το «άνοιγμα» και, από την άλλη, κοινωνικό/ηθικό τραύμα για το Καραμπάχ και εσωτερική αντιπολίτευση που βλέπει «συμφωνία υποταγής». Η νομιμοποίηση θα εξαρτηθεί από:
• Απτά οφέλη (επενδύσεις, δουλειές, ασφαλή σύνορα),
• Επακόλουθες εγγυήσεις για μη επίθεση/σεβασμό συνόρων,
• Διαχείριση της μνήμης/δικαιοσύνης (κρατούμενοι, τεκμήρια, πολιτικά/ηθικά αιτήματα). AP News

Η θέση του Μπακού: «Νίκη χωρίς πόλεμο»

Για το Αζερμπαϊτζάν, το deal παγιώνει την «μετά το 2020/2023» πραγματικότητα, εξασφαλίζει φυσική σύνδεση με Ναχιτσεβάν–Τουρκία και διεθνοποιεί (με αμερικανική εμπλοκή) την ασφάλεια του άξονα Ανατολή–Δύση. Η προσεκτική ρητορική περί αρμενικής κυριαρχίας πάνω στον διάδρομο μειώνει τις εντάσεις, χωρίς να στερεί το στρατηγικό όφελος. Apa.azTrend

Ρίσκα κλιμάκωσης

Η ιρανική αντίδραση είναι το νούμερο ένα αστάθμητος παράγοντας· κάθε στρατιωτική «επίδειξη» στα σύνορα αυξάνει τον κίνδυνο ατυχήματος/κλιμάκωσης. Η ρωσική δυσαρέσκεια μπορεί να εκφραστεί ασύμμετρα (ενεργειακά/πολιτικά/ασφάλεια). Εσωτερικά, μια πολιτική κρίση στην Αρμενία (π.χ. αποτυχία συνταγματικών αλλαγών) θα φρενάρει την εφαρμογή. Reuters+1

Τι να προσέξουμε τους επόμενους μήνες

  • Τον ακριβή νομικό χαρακτήρα και τα παραρτήματα (security, τελωνεία, κανόνες διέλευσης). Al Jazeera

  • Χρονοδιάγραμμα χρηματοδότησης/κατασκευών και ποιος θα είναι ο αμερικανικός «ανάδοχος»/κοινοπραξία. Reuters

  • Ενδεχόμενη σύνδεση με μεσανατολικές διευθετήσεις (πλαίσιο Abraham) όπου αναφέρεται από αμερικανικές πηγές. Reuters

  • Εσωτερική πολιτική θερμοκρασία στην Αρμενία και διαχείριση ανθρωπιστικών εκκρεμοτήτων (κρατούμενοι, περιουσίες). The Armenian Weekly

Ενδεικτικές πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
Αμερικανικά/διεθνή: Reuters, AP, PBS, Politico. Reuters+1AP NewsPoliticoPBS
Ευρωπαϊκά: The Guardian, Euronews. The Guardianeuronews
Ρωσικά: TASS (σύνοψη/ανταπόκριση, αναφορά στην ονομασία TRIPP). TASS
Αρμενικά: Armenpress (live updates/πλαίσιο), Armenian Weekly (κριτική της διασποράς). ArmenpressThe Armenian Weekly
Αζερικά: APA, Trend, Azertag (θετικές τοποθετήσεις/θεσμικές αναφορές). Apa.az+1azertag.az
Τουρκικά: Anadolu Ajansı (αναλυτικά για «οδικό χάρτη» και TRIPP). Anadolu Ajansı+1
Ιρανικά/περιφερειακά: Tasnim, PressTV, Al Jazeera (αντιρρήσεις για τον διάδρομο). Tasnim NewsPressTVAl Jazeera

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΖΕΤΑΙ ΤΟ ΙΡΑΝ

του Αλέξη Λεκάκη Κερκυραίου, Ιρανολόγου

Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί
Η τριμερής κοινή διακήρυξη μεταξύ της Αρμενίας, του Αζερμπαϊτζάν και των ΗΠΑ, η οποία υπογράφηκε στις 8 Αυγούστου στον Λευκό Οίκο, έχει αναμενόμενα προκαλέσει έντονες ανησυχίες στο Ιράν.
Συγκεκριμένα, η Τεχεράνη έχει θορυβηθεί με το σημείο 4 του κοινού ανακοινωθέντος, στο οποίο διατυπώνεται η δέσμευση του Γερεβάν να συνεργαστεί με την Ουάσιγκτον για τη δημιουργία ενός διαμετακομιστικού διαδρόμου στο (νότιο) αρμενικό έδαφος.
Ο, δε, Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε στις δηλώσεις του ότι ο εν λόγω «ειδικός χώρος διέλευσης» θα συνδέσει το Αζερμπαϊτζάν με τον δυτικό θύλακά του, το Ναχιτσεβάν. Μάλιστα, γνωστοποίησε με οίηση ότι η χώρα του εξασφάλισε από την Αρμενία αποκλειστικά δικαιώματα ανάπτυξης του ανωτέρω διαδρόμου για έως και 99 χρόνια.
Τα τελευταία χρόνια το Ιράν έχει διατρανώσει επανειλημμένα τη σφοδρή αντίθεσή του στη δημιουργία του Διαδρόμου Ζανγκεζούρ, τον οποίο στηλιτεύει ως έναν νεϊτοϊκό-τουρανικό διάδρομο. ‘Έχει προειδοποιήσει, μάλιστα, ότι θα χρησιμοποιήσει οποιοδήποτε αναγκαίο μέσο, για να το αποτρέψει, ακόμη και στρατιωτική δράση. Πέρνα τούτου, έχει πραγματοποιήσει αρκετές στρατιωτικές ασκήσεις στα βορειοδυτικά σύνορά του, για να προειδοποιήσει το Αζερμπαϊτζάν να μην επιμένει στη δημιουργία ενός τέτοιου διαδρόμου. Επίσης, έχει προωθήσει τον εναλλακτικό εμπορικό διάδρομο Αράς που θα περνάει από το ιρανικό έδαφος, προκειμένου να ματαιώσει τον Διάδρομο Ζανγκεζούρ. Εν ολίγοις, το Ιράν είχε αναδειχθεί ως ο κύριος υποστηρικτής/προστάτης της εδαφικής ακεραιότητας της Αρμενίας.
Η Ισλαμική Δημοκρατία εκτιμά ότι διάνοιξη του Διαδρόμου Ζανγκεζούρ κατά μήκος των περίπου 40 χιλιομέτρων έκτασης αρμενο-ιρανικών συνόρων, την οποία –όπως προαναφέρθηκε– υποστηρίζει ενθέρμως κι η τρέχουσα αμερικανική διοίκηση Τραμπ, είναι εξόχως επικίνδυνη κι επιζήμια για τα ιρανικά συμφέροντα, καθότι θα απέκλειε δυνητικά την απευθείας πρόσβαση του ιρανικού κράτους προς την Αρμενία, θα αποστερούσε από το Ιράν μία πολύτιμη χερσαία δίοδο προς την Ευρώπη και κατ’ επέκταση θα αύξανε μετεωρικά ως προς τούτο την εξάρτησή του από την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν, θα έχανε το πλεονέκτημά του έναντι της Τουρκίας και του Αζερμπαϊτζάν που μέχρι τώρα χρησιμοποιούν το ιρανικό έδαφος για το διμερές χερσαίο εμπόριό τους, θα υποβάθμιζε τη γεωοικονομική/διαμετακομιστική σημασία του Ιράν, θα μείωνε τα έσοδά του από τα τέλη διέλευσης που πληρώνουν τα αζέρικα και τουρκικά εμπορικά φορτηγά, θα αποτελούσε έναν ανταγωνιστικό εμπορικό διάδρομο που θα συνέδεε την Τουρκία με το Αζερμπαϊτζάν και στη συνέχεια με την Κεντρική Ασία και την Κίνα (Μεσαίος Διάδρομος), θα ένωνε τον τουρκογενή κόσμο και, τέλος, θα αύξανε την αμερικανική και πιθανώς την ισραηλινή παρουσία στα βορειοδυτικά ιρανικά σύνορα.
Ο Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, νυν ανώτατος σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Αλί Χαμενεΐ και διατελέσας ο μακροβιότερος υπουργός Εξωτερικών της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν (1981-1997), κατέκρινε τη συμφωνία για τη δημιουργία ενός υπό αμερικανική διαχείριση εμπορικού διαδρόμου στη νότια Αρμενία, διακηρύσσοντας ότι η χώρα του θα εμποδίσει την υλοποίησή του.
Ειδικότερα, ξεκαθάρισε ότι «η ασφάλεια στον Νότιο Καύκασο διακυβεύεται με την εφαρμογή αυτού του συνωμοτικού σχεδίου… και το Ιράν έχει τονίσει ότι με ή χωρίς τη Ρωσία θα κινηθεί για να (διατηρήσει) τη σταθερότητα στον Νότιο Καύκασο».
Επιπλέον, διαμήνυσε ότι «όπως ακριβώς προειδοποίησε ο πρόεδρος Πούτιν για την επέκταση του ΝΑΤΟ προς τη Ρωσία μέσω της Ουκρανίας, δεν θα επιτρέψουμε στο ΝΑΤΟ να πλησιάσει το Ιράν. Η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία».
Ο Βελαγιατί εκτίμησε ότι «το ΝΑΤΟ θέλει να βρίσκεται ανάμεσα στο Ιράν και τη Ρωσία σαν οχιά, αλλά το Ιράν δεν θα το επιτρέψει».
Συν τοις άλλοις, τόνισε ότι «είναι ο Νότιος Καύκασος ένας τόπος χωρίς ιδιοκτήτες για να τον νοικιάσει ο Τραμπ; Αυτή είναι μια από τις πιο ευαίσθητες περιοχές στον κόσμο. Ένας τέτοιος διάδρομος δεν θα γίνει ιδιοκτησία του Τραμπ – θα γίνει νεκροταφείο για τους μισθοφόρους του».
Τέλος, προειδοποίησε ότι «η γεωπολιτική ισορροπία εδώ δεν αφορά μόνο το Αζερμπαϊτζάν και την Αρμενία — οποιαδήποτε γεωπολιτική αλλαγή επηρεάζει τα σύνορα του Ιράν, και θα υπερασπιστούμε τα συμφέροντά μας με μέγιστη ισχύ».
Έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα τα λεγόμενα του Βελαγιατί, καθώς δεν είναι κάποιος τυχαίος στο ιρανικό σύστημα. Είναι κορυφαίος σύμβουλος διεθνών υποθέσεων του Αλί Χαμενεΐ. Εν ολίγοις, όπως έχει παραδεχτεί ο ίδιος παλαιότερα, εκφράζει τρόπον τινά τις απόψεις του Ανώτατου Ηγέτη.
Με αφορμή τα προειρημένα γεγονότα, στο Ιράν έχει ανοίξει ξανά ο διάλογος για την καταστροφική -όπως αποδείχθηκε περίτανα αργότερα- απόφαση του Ρεζά Σα το 1932 να εκχωρήσει στρατηγικής σημασίας εδάφη του Όρους Αραράτ στην Τουρκία, η οποία κίνηση είχε ως αποτέλεσμα η τελευταία να αποκτήσει έκτοτε σύνορα με το Ναχιτσεβάν.